Об утверждении Программы по противодействию эпидемии СПИДа в Акмолинской области на 2002-2005 годы Күшін жойған

Ақмола облысында ЖҚТБ-ның індетіне қарсы іс-әрекет жөніндегі 2002-2005 жылдарға арналған Бағдарламаны бекіту туралы 📌 Ескерту. Күші жойылды - Ақмола облыстық мәслихатының 08.04.2005 № 3С-11-6 шешімімен. «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңы 6- бабының 1 - тармағына сәйкес облыстық мәслихат ШЕШІМ ЕТТІ:

1. Ақмола облысында ЖҚТБ-ның індетіне қарсы іс-әрекет жөніндегі 2002-2005 жылдарға арналған Бағдарлама бекітілсін ( қоса беріліп отыр).

2. Шешімнің іске асуына бақылау жасау жастар істері, халықтың денсаулығын қорғау, білім беру, мәдениет, туризм, спорт, ұлтаралық қатынас мәселері жөніндегі тұрақты комисияға жүктелсін.

3. Шешім Ақмола облысының әділет Басқармасында мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін күшіне енеді.

Ақмола облыстық маслихаттың шешімімен «Бекітілген» № С-16-6 Мына күннен 12 сәуір 2002 жыл Ақмола облысындағы ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне қарсы іс-әрекет жөніндегі 2002-2005 жылдарға арналған БАҒДАРЛАМА Көкшетау қаласы ҚАБЫЛДАНҒАН ҚЫСҚАРТУЛАР АҚТҚ - Адамның қорғаныш тапшылығының қоздырғышы ЖҚТБ- Жұқтырылған қорғаныш тапшылығының белгісі Мазмұны :

1. Төлқұжат...........................................................................................................3 бет

2. Кіріспе...............................................................................................................5 бет

3. Мәселенің қазіргі ахуалын талдау..................................................................6 бет

3.1. Ақмола облысында ЖҚТБ/АҚТҚ-ның таралуымен байланысты жағдайды шолу.................................................................6 бет

3.1.1. ЖҚТБ/АҚТҚ-ның таралуы туралы мәліметтер.........................................................6 бет

3.1.2. АҚТҚ-ның таралу жолдары, мінез-құлқы қатерлі әртүрлі топтардың үлесі................................................................................7 бет

3.1.3. Инъекциялық есірткі тұтыну және инъекциялық есірткілерді арасында АҚТҚ таралуының себепшілері..................................................................................................................7 бет

3.1.4. Коммерциалық жыныстық қатынас және халықтың жыныстық мінез-құлқы қауыпті топтарында АҚТҚ таралуының себепшілірі...........................................................7 бет

3.1.5. Жастар мен АҚТҚ......................................................................................................8 бет

3.1.6. Қорыту.........................................................................................................................9 бет

3.2. ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне қарсы іс – шараларды шолу.............................................................................................................................9 бет

3.2.1. ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне байланысты денсаулық аяқтауда қабылданған шаралар.................................................................................10 бет

3.2.1.1. ЖҚТБ/АҚТҚ таралуың алдын алу шараларының тиімділігін/талдау.............................................................................10 бет

3.2.1.2. Инъекциялық есірткілерді тұтынушылар қатерлітәртібін төмендетуге бағытталған тәсілдерді іске асыру.................................................................................................10 бет

3.2.1.3. АҚТҚ-сы бар адамдармен байланыс жасау деңгейін төмендету жөніндегі шаралар...................................................................11 бет

3.2.1.4. Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар профилактикасы мен бақылау жөніндегі іс-шаралар. Қазақстан Үкіметі 1999 жылы.............................................................11 бет

3.2.2. Білім беру секторының қарсы шаралары..................................................................12 бет

3.2.3. Презервативтермен жабдықтау саласындағы саясат..........................................................................................................................12 бет

3.2.4. Азаматтық қоғамның қарсы шаралары.....................................................................13 бет

3.2.5. Мінез-құлқы қатерлі топтармен жұмыс істеу кезіндегі сектор аралық араласу..............................................................................13 бет

3.2.6. Қорыту........................................................................................................................13 бет

4. Бағдарламаны іске асырудың мақсаты және оның міндеттері................................................................................................14 бет

5. Негізгі бағыт және бағдарламаны іске асырудың тетігі..........................................................................................................15 бет

5.1. ЖҚТБ/АҚТҚ-ның проблемасы және құқық Қолдау практикасына байланысты құқықтық Қатынастар бойынша заңнамалық базаны жетілдіру, Мінез-құлқы катерлі және АҚТҚ-сы бар адамдардың Конституциялық кепілдік берілген құқықтары мен бостандықтарын қорғау..........................................................................................................................15 бет

5.2. Мемлекеттік күрылымдар, азаматтық қоғамдар Және халықтың мінез-құлқы қатерлі топтарының арасында түсінушілік пен қолдау қатынастарын қалыптастыру...........................................................................................................15 бет

5.3. Білім беру бағдарламаларын өмірге енгізу және қатерлі өмір салтын жүргізудің қауіпті екендігін түсінуге пара-пар ЖҚТБ/АҚТҚ проблемаларын дұрыс қабылдауға эсер ететін ақпараттық орта құру.............................................................................17 бет

5.4. Медициналық қызметті, медициналық және тазалық мақсаттағы бұйымдардың сапасын бақылауды, ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне байланысты ахуалды бағалау мен мониторингін ұйымдастыру............................................................................18 бет

5.5. ЖҚТБ/АҚТҚ жөніндегі алдын алу брдарламаларын басқаруды, үйлестіру және орындауды үйымдастыру..........................................19 бет

6. Қаржыландырудьщ қажетті ресурстары және көздері..........................................20 бет Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтижелері...............................................22 бет

7. Бағдарламаны іске асыру жәнінднгі негізгі іс- шаралардың жоспары…............................................................................................23 бет

8.1. Құүқықтық және әлеуметтік мәселер........................................................................23 бет

8.2. ЖҚТБ/АҚТҚ профиликтикасы жөніндегі ақпараттық білім беру жүмысы....................................................................................................24 бет

8.3. Жұртшылық арасындағы апараттық-ағарту жұмысы............................................31 бет

8.4. Қатерлі мінез-күлқыты контингенттердің арасында АҚТҚ-ның таралуын ескерту жөніндегі шаралар..................................................39 бет

8.5. Медицина ұйымдарындағы, халыққа қызмет кәрсету Кәсіпорыңдарындағы АҚТҚ-инфекциясының аддын алу шараларының жүйесі.........................................................................................42 бет

8.6. Диягностика және АҚТҚ инфекциясы бар адамдарды емдеу...........................................................................................................................44 бет

8.7. Бағдарламаны үйлестіру және оның орындалуын үйымдастыруды қамтамасыз ету жөніндегі шаралар............................................46 бет

8.8. Халықаралық және қоғамдық ұйымдармен ынтымақтастық.........................................................................................................49 бет Ақмола облысында ЖҚТБ індетіне қарсы іс- әрекет жөніндегі 2002- 2005 жылдарға арналған бағдарлама

1. Төлқұжат Бағдарлама атауы Ақмола облысындағы ЖҚТБ / АҚТҚ індетіне қарсы іс-әрекет жөніндегі 2001-2005 жылдарға арналған бағдарлама Бағдарламаны әзірлеу үшін негіздеме “Қазақстан Республикасында ЖҚТБ-ның індетіне қарсы іс- әрекет жөніндегі 2002-2005 жылдарға арналған бағдарламаны бекіту туралы” Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 14 қыркүйектегі Қаулысы Бағдарламаның негізгі әзірлеушілері Облыс әкімі аппаратының бөлімдері: денсаулық сақтау, білім беру, мәдениет, қаржы, туризм және спорт басқармалары, ақпарат және қоғамдық келісім(келісіммен), қылмыстық- түзету жүйесі комитеті (келісіммен), әділет басқармасы (келісіммен). Бағдарламаның мақсаты мен міндеттері Облыста АҚТҚ індетінің таралу қарқынын төмендету; Атбасар, Степногорск, Көкшетау қалаларында АҚТҚ індетінің жаппай таралуына жол бермеу. Халықтың АҚТҚ -ны жұктыруға қатысы осал жіктерінің жастар арасынан жаңа адамдармен толығуын азайту. АҚТҚ бар адамдардың кемінде 80 проценттен контагиоздылық деңгейін төмендететін медициналық, әлеуметтік бағдарламамен қамту. ЖҚТБ-ның алдын алу ісінде мемлекеттік органдардың, ведомстволардың, қоғамдық, үкімет-тік емес ұйымдардың күштерін біріктіру. Бағдарламаның несізгі орындаушылары Облыстық денсаулық сақтау басқармасы. Облыстық білім басқармасы. Облыстық ішкі-істер басқармасы. Облыстық ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы Облыстық еңбек және әлеуметтік қорғау басқармасы. Қылмыстық - түзету жүйесі Комитетінің Ақмола облысы бойынша басқармасы. Облыстық мәдениет басқармасы. Облыстық қаржы басқармасы. Жергілікті атқару органдары Бағдарламаны іске асыру мерзімі 2002-2005 жылдар Бағдарламаның негізгі іс- шараларының тізбесі Азаматтардың ата заңмен кепілденген құқықтарын қолдау және ЖҚТБ- жұғуға қатысты ең осал тұрғындар топтарын әлеуметтік қорғау бойынша шараларды жүзеге асыру АҚТҚ індеті мен ЖҚТБ ассоциацияланған індетіне-эпидемиологиялық қадағалауды жетілдіру. АҚТҚ-індетінің таралуын тұрақтандыруға бағытталған араласу жұмысын үйлестіруді, басқаруды жетілдіру. Салауатты өмір салтын қалыптастыру жөніндегі ақпаратты және білім беру бағдарламаларын жетілдіру. ЖҚТБ/АҚТҚ проблемасы бойынша халықаралық және қоғамдық ұйымдармен ынтымақтасу. АҚТҚ-ның бастапқы инфекциясымен байланысты медициналық және әлеуметтік қызмет көрсетулердің сапасын арттыру. АҚТҚ жұқтыруға қатысты қатерлі мінез-құлықты топтарды азайту. Қаржыландыру көзі және оның көлемі (млн.тенге) Жергілікті бюджеттің қаражатынан-48,414 млн.тенге соның ішінде: 2002ж.-13,104 млн.тенге 2003ж.-15,82 млн.тенге 2004ж.-12,52 млн.тенге 2005ж.- 6,97 млн.тенге Республика бюджетінің қаражатынан 2,87 млн.тенге соның ішінде: 2002ж-0,7325 млн.тенге 2003 ж.- 0,7125 млн.тенге 2004 ж.- 0,7125 млн.тенге 2005 ж.- 0,7125 млн.тенге Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтижелер ЖҚТБ /АҚТҚ-ның тарауына қарсы іс-қимыл сектор аралық деңгейге көтеріледі. Облыста, ең алдымен адамдардың қауіпті мінез-құлқына байланысты жұқпалы ауруларды азайту жөніндегі әр түрлі секторлардың іс-шараларына негізделген АҚТҚ індетінің алдың алудың икемді әрі байыпты жүйесі жасалады. Есірткімен және ЖЖБИ-мен аурушылардың есебін жүргізу тәсілдері ЖҚТБ/АҚТК-ның етек алуына қарсы іс-қимыл жасаудың басымдықтарына құрылады. Індетті бақылау алдын алу жұмыстарының талаптарына бағындырылатын болады. Мұның бәрі АҚТҚ инфекциясының таралуына қарсы тиімді оны дамуының шоғырланған кезеңінде ұстауға мүмкіндік береді.

2. Кіріспе Осы бағдарламаны әзірлеу үшін Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы қыркүйектің 14-і қабылдаған “Қазақстан Республикасында ЖҚТБ-ның індетіне қарсы іс-әрекет жөніндегі 2001-2005 жылдарға арналған бағдарламаны бекіту туралы “ № 1207 қаулысы негіз болды. 1996 жылғы ақпанның 13-і қабылданған № 193 “ ЖҚТБ-нің алдың алу және онымен күрес жөніндегі шаралар жоспарының” және Ақмола облысының әкімі бекіткен Ақмола облысы бойынша осындай жоспардың қолдану мерзімі 2001 жылы аяқталды. Ақмола облысында АҚТҚ-ның таралуына қарсы күрес жүргізу жөніндегі 1996-2001 жылдарға арналған кешенді жоспардың орындалуының қорытындысын жасау, оның облыста АҚТҚ- індетіне қарсы күрес жүйесін дамытуда оң рөл атқарғанын көрсетті. АҚТҚ-індетінін, өсу қарқыны, еліміздің көрші Қарағанды, Павлодар, Қостанай облыстарындағыдан төмен болды. Алайда эпидемиялық жағдайдың нашарлауы, эпидемиялық процестар сипатын анықтайтын бірқатар жаңа факторлардың пайда болуы Ақмола облысы бойынша алдағы бесжылдықта жүзеге асыруға қажет шаралардың орындалуын талап етеді. Республика Үкіметі қабылдаған АҚТҚ-ның таралуын алдын алатын стратегиялық бағдарлама денсаулық сақтаудың ведомстволық проблемасы шеңберінен әлдеқайда кең және барлық әлеуметтік / білім беру, мәдениет, құқық қорғау органдары секторларға қатысты. Ақмола облысының осы бағдарламасы тактикалық деңгейде ерекшеліктеріне бейімделген осындай мақсат пен міндеттерді көздейді. Алайда бұл бағдарлама Ақмола облысының ерекшеліктеріне қатысты әдістік деңгейде ұқсас мақсат пен міндеттерді қарастырады, бірақ бүл бақдарлама алдына тек шектеулі маңызы бар техникалық, ведомстволардың құзыры деңгейінде шешілетін ведомстволық мәселерді шешуді қоймайды. Бағдарламада Қазақстан Республикасының Үкіметі 2001 жылғы 14 қыркүйекте қабылдаған “ Қазақстан Республикасында ЖҚТБ-ның індетіне қарсы іс-әрекет жөніндегі 2001-2005 жылдарға арналған бағдарламасын бекіту туралы” № 1207 қаулысымен бекітілген барлық ережелер ескерілген.

3. Мәселенің қазіргі ахуалын талдау

3.1. Ақмола облысында ЖҚТБ / АҚТҚ-ның таралуымен байланысты жағдайды шолу Ақмола облысы Республиканың солтүстігінде орналасқан, оның Тәуелсіз мемлекеттер Достастығы елдерімен сыртқы шекарасы жоқ. Халқының саны еліміздегі жалпы жұртшылықтың 6 % (840 мың) құрайды. Облыстың географиялық орналасуы, әсіресе астанаға жақындығы есірткіні тасымалдаумен қатар сату үшін де ерекше тартымды болып табылады, ал ол ел халқының есірткі саудасы мен инъекциялық есірткілерді тұтынуына, сондай-ақ жыныстық қызмет көрсету саласына,яғни АҚТҚ-ның таралуымен байланысты қызметке тартылуы ықтималдығының жоғары болуына әкеліп соғуы мүмкін.

3.1.1. ЖҚТБ/АҚТҚ-ның таралуы туралы мәліметтер Облыс аумағында 2002 жылғы 1 қаңтарға АҚТҚ инфекциясы анықталған адамдардың саны 43 кұрады, Ақмола облысында АҚТК инфекциясы анықталған адамдардың үлес салмағы Қазақстанда анықталғандардың 1,8% аспайды. АҚТҚ инфекциясы анықталған адамдардың 6-уы, соның ішінде 3-і дамыған ЖҚТҚ-дан қайтыс болды. АҚТҚ инфекциясы анықталған 43 адамның 16-ы 2001 жылы айқындалды, ал 2000 жылы айқындалғаны - 7. 2002 жылдың басына АҚТҚ инфекциясы анықталған адамдар Көкшетау , Атбасар, Степногорск қалаларында, бұдан басқа әр жылдары эпидүрдеске бес селолық аудандар (Еңбекшілдер, Щучье, Есіл, Зеренді, Астрахан) қосылды. Облыстың 100 000 халқына АҚТҚ-ның анықталған сан көрсеткіші 5,1, ал республикалық көрсеткіш еліміздің 100 000 адамына 15,0 құрады. ЖҚТБ-ның алдын алу және онымен күрес жүргізу жөніндегі Республикалық орталықтың бағалауына сәйкес әртүрлі аумақтарда АҚТҚ инфекциясы анықталған адамдардың шынайы таралуы тіркелген көрсеткіштен ең кем дегенде 10 есе жоғары . Демек Ақмола облысында АҚТҚ-ның шын таралуы мұнан жобамен біршама жоғары деп топшылауға болады.

3.1.2. АҚТҚ-ның таралу жолдары, мінез - құлқы қатерлі әртүрлі топтардың үлесі. Облыста АҚТҚ анықталған жағдайлардың 90 % астамы қоздырғыш есірткі инъекцияларымен берілген, республикалық көрсеткіш - 85 %, АҚТҚ инфекциясының жыныстық қатынаспен таралуы басқа АҚТҚ анықталған жағдайлардың 7,8 % тиеді ( ҚР -7 %). Сөйтіп, Ақмола облысында АҚТҚ жұқтырғандар арасында зерттелген жағдайлардың құрылымын ескерсек, күні бүгінге дейін елде АҚТҚ инфекциясы таралуының инъекциялық есірткі тұтынудың қауіпсіздігі мен жыныстық қатынастардың қаншалықты қауіпсіз болуына байланысты. Осы тұжырым ,ең алдымен АҚТҚ таралуының мүмкіндігін болдырмайтын немесе тым болмаса, азайтатын мінез-құлықтың неғұрлым қауіпсіз нысандарын қамтамасыз ететін алдын алу басымдықтарын айқындайды.

3.1.3. Инъекциялық есірткі тұтыну және инъекциялық есірткілерді тұтынушылар арасында АҚТҚ таралуының себепшілері. Облыста инъекциялық есірткілерді тұтынушылар саны 2001 жылдың аяғында - 1050 адам құрады, Атбасар қаласында 41 %, Көкшетау қаласында 20 %. Бірақ, берілген көрсеткіштер шынайы жағдайға сәйкес келмейді. Республикада тіркелген иңъекциялық есірткілерді тұтынушылар саны 26000 адам болса, сарапшылардың бағалауына сәйкес инъекциялық есірткілерді тұтынушылар жалпы саны 25 0000-ға жуықтап келеді. Облыста пайдаланатын басымдықты есірткі героин болып табылады, алайда бірқатар аудандарда Атбасар, Есіл, Жарқайың, Жақсы аудандарында қолдан жасалған апиын шикізаты қолданылады. Облыста инъекциялық есірткілерді тұтынушылар арасында АҚТҚ-ны жұқтыру көзқарасы тұрғысынан мынадай жағдайда қауіпті:есірткі инъекциясы үшін ортақ инені пайдалану; есірткі ерітіндісін ортақ ыдыстан қайта пайдаланған инелермен алу; есірткі дайындау үрдісінде адам қанын пайдалану. Облыста 2000-2001 жылдары жүргізілген инъекциялық есірткілерді тұтынушылар әлеуметтік сауал салулардың (30 адам) көптеген мәліметтері инъекциялық есірткіні қолдану кезінде инъекдиялық есірткілерді тұтынушылар АҚТҚ-ны болдырмаудың жолдары, АҚТҚ жыныстық трансмиссиясының алдын алу туралы инъекциялық есірткілерді тұтынушылар өте аз білетінін айғақтады.

3.1.4. Коммерциялық жыныстық қатынас және халықтың жыныстық мінез-құлқы қауыпты топтарында АҚТҚ таралуының себепшілері. Облыста 2001 жылдың аяғында АҚТҚ-ны жұқтырған әйелдердің салмақ үлесі 16,6, алайда эпидүрдіске тартылған әйелдердің саны жыл сайын өсіп отыр: 7 әйелдің - 4 еуі (57%) 2001 жылы анықталған. Инъекциялық есірткілерді тұтынушылар қауымдастығында АҚТҚ инфекциясы өсуіне қарай АҚТҚ-ның жыныстық жолмен таралуы неғұрлым артады, бірінші кезекте коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлерінің арасында. Әйелдер арасындағы инъекциялық есірткілерді тұтынушылар үшін есерткі сатып алудың негізгі көзі жыныстық қызмет көрсету болып табылады. Коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері ЖҚТБ/АҚТҚ мен жыныстық жолмен берілетін инфекциялар туралы хабардарлығы жеткіліксіз және тек жекеленген. Коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері тері венерологиялық диспансеріне барады. Коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері арасында (50 адам 2000-2001 жылдары) жүргізілген сауалнама көрсеткендей, коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері ЖҚТБ/АҚТК мен жыныстық жолмен берілетін инфекциялар туралы хабардарлығы жеткіліксіз, презервативті қолданушылардың пайызы (30%) төмен. Облыста бас бостандығынан айыру орындарындағы адамдар инъекциялық есірткілерді тұтынушылар мен коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері мінез-құлық қатеріне жалғасады, сонымен арнайы контингент негізінен инъекциялық есірткі тұтынатындардың қатарын толықтырады. Облыстың пенитенциярлық мекемелерінің адамдары арасында жыныстық жолмен берілетін инфекциялар кеңінен таралуы қауіпті жыныстық мінез-құлықты көрсетеді.

3.1.5. Жастар мен АҚТҚ. Коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері мен инъекциялық есірткілерді тұтынушылар қатарын жастар толықтыратыны күмәнсіз. Ақмола облысында 15-20 жастағы адамдардың жалпы саны облыс халқының 20 % дан астам пайызын құрайды. Іс жүзінде осы кезде облыс халқының әр бесінші тұрғыны ЖҚТБ/АҚТҚ-ның тарауымен байланысты әлеуметтік құбылыспентарату ұрынуына дайын болуға міндетті. Ақмола облысының ЖҚТБ-ның алдын алу және онымен күрес жүргізу орталығының Көкшетау қаласының жоғары сынып оқушыларымен жүргізген сауалнама мәліметтері бойынша 18% жыныстық қатынасқа түсіп үлгерген 890, есірткінің дәмін татқан 3 % , алкогольдің дәмін татқан 40,0 % Ақмола облыстық тері-венерологиялық диспансерінің ресми мәліметі бойынша жасөспірімдер арасында 2000 ж. мерез тіркелген. Жасөспірімдердің көпшілік бөлігі тері-венерологиялық диспансерге арыздану қолайсыз деп есептеген, жеке меншік медициналық құрылымдарына баруға басымдық береді. Социологиялық зерттеулерге қатысқан жауап берушілердің ( ОАОО, ЖОО, Ш. Уәлиханов атындағы Көкшетау Университетінде 360 адам) пікірі бойынша студенттердің жеке есірткі тұтыну тәжірибесі бар, дегенмен мұндай жауап берушілердің саны еліміздің 5 облысында жүргізілген соиологиялық зерттеулердің мәліметінен ( 30 % астам) едәуір аз. Сауалнамаға қатысқан 17-19 жастағы адамдардың ( 360 адам) 54-і (15,0%) АҚТҚ инфекциясының берілу жолдарын білмейді, ал 35,0 % тұрақты емес әріптестермен жыныстық қатынас жасау кезінде презервативті пайдаланбайды.

3.1.6. Қорыту Сөйтіп, қазіргі уақытта, Ақмола облысында АҚТҚ-ның инъекциялық және жыныстық жолмен таралу жолдары неғұрлым маңызды болып табылады. Қазіргі таңда, инфекция таралуының негізгі жолы есірткі енгізілетін инъекция. Инъекциялық есірткі тұтынуды практикаға енгізген тұрғындар тобы АҚТҚ-ның таралу тұрғысынан алғанда, оларды енгізуге қауіпті және жұқтырмау жолдары туралы түсініктері тайыз, мұның өзі олардың өкілдеріне саналы таңдау жасауға мүмкіндік бермейді. Бұдан басқа, инъекциялық есірткілерді тұтынушылар қауіпті жыныстық мінез-құлқын практикаға енгізген және оларда өздерін неғұрлым дұрыс мінез-құлықпен ұстауға баламалы білімі жоқ. Көптеген кездейсоқ әріптестер мен жыныстық қатынастарға жиі түсетін адамдар тобы жыныстық жолмен берілетін инфекциялар мен ЖҚТБ /АҚТК, проблемалары туралы мағлұматтануы қанағаттанғысыз, аурудың жыныстық қызмет арқылы және АҚТҚ-ның таралуы осы топта болу қаупі күшейеді. Облыстағы ахуалды талдау, көрсеткендей күні бүгін жастар мен жасөспірімдер арасында инъекциялық есірткіні тұтыну мен қауыпті жыныстық қатынастан бас тарту үшін санаға жетерлік уәж жоқ екенін көрсетті. Мұның өзі, АҚТҚ-ның таралуы ықтималдығын арттырады.

3.2. ЖҚТБ /АҚТҚ індетіне қарсы іс-шараларды шолу. Облыста ЖҚТБ - мен күрестің бағыттарын айқындайтын бірқатар. Заң және нормативтік кесімдер қолданылуда. Бұл кесімдердің ішінде “ ЖҚТБ ауруының алдын алу туралы 1994 жылы қабылданған Заң, ЖҚТБ/АҚТҚ- мен күресу мәселелері “Қазақстан Республикасында азаматтардың денсаулығын сақтау туралы Заң” , Қазақстан Республикасы Президентінің 1998 жылғы 16 қарашадағы № 4153 Жарлығымен бекітілген. “Халықтың денсаулығын сақтау мемлекеттік бағдарламасында”, Қазақстан Республикасы Президентінің “Қазақстан Республикасында нашақорлықпен және есірткі бизнесіне қарсы күрестің мемлекеттік бағдарламасы” туралы 2000ж 16 мамырдағы № 395 жарлығында , Ақмола облысы бойынша аймақтық бағдарламалар ЖҚТБ/АҚТҚ-ның алдын алу шараларын жан-жақты шараларын ұйымдастыру жөніндегі негізгі құжаттар болып табылады.

3.2.1. ЖҚТБ / АҚТҚ індетіне байланысты денсаулық аяқтауда қабылданған шаралар. Облыста ЖҚТБ/АҚТҚ бойынша ахуалды талдау көрсетіп отырғандай, адамдардың мінез-құлқы қауыпті топтар (есірткіге тәуелді, коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері, осы инфекция бойынша эпидемиялық қолайсыздықты анықтайды. Жастардың ЖҚТБ/АҚТҚ-ны жұқтыру жолдарын және оның алдын алудын жеткіліксіз білуі АҚТҚ бойынша жағдайдың әрі қарай шиеленісуінің потенциалды қоры болып табылады. Емдеу профилактикалық мекемелерінде қан және оның құрамындағы бөліктерін құю кезінде АҚТҚ-ның таралуын ескерту айтарлық маңызды жағдай болып табылады. Осыған байланысты жасалған шаралар нақты нәтиже беруі керек.

3.2.1.1. ЖҚТБ/АҚТҚ таралуың алдың алу шараларының тиімділігін талдау. Күні бүгінгі дейін пайдаланып келген АҚТҚ инфекциясының профилактикасының әдісі басқа инфекциялық ауруларға қатысты қабылданған әдістен елеулі түрде ерекшеленген жоқ. Ол АҚТҚ бар адамдарды неғұрлым көбірек анықтау, эпидемиологиялық тізбекті табу, олардың байланыстарын анықтау және эпидемиологиялық үрдіске араласу арқылы инфекцияны тоқтату әрекетімен тұйықталды. Бүл инфекцияның бір ерекшелігі, АҚТҚ-жұғу туралы ақпарат алған сәттен бастап адам басқа адамдарға жұқтыруы мүмкін әрекеттері үшін қылмыстық жауапкершілікке тартылуы ықтимал. Сондықтан, адамдар өзінің АҚТҚ-сы туралы ақпарат алуға мүделлі емес. АҚТҚ инфекциясының есірткіге тәуелді адамдардың арасында басымдырақ тарағанын еске алғанда,оның есебі шын жағдайдың 10 %-нан аспайды, қарамастан облыстағы халықтың әлсіз тобына жету проблемасы шешілмеген. Соған қарамастан 2001 ж. үш сенім пункті ашылып, есірткіге тәуілділер үшін шприцтер ауыстыру жүргізілгеніне. Сонымен облыстағы эпидемиологиялық қолайсыздықты анықтайтын халықтың әлсіз топтарының арасында мақсатты жұмыс (ақпараттық, психоәлеуметтік, медициналық т.б.) жүргізуге қол жеткізілмеген. Осыдан басқа, жыл сайынғы құрылымда АҚТҚ-ға өз еркімен жасырын мақсатта тексерілген адамдардың үлесі 2% аспайды.

3.2.1.2. Инъекциялық есірткілерді тұтынушылар қатерлі тәртібін төмендетуге бағытталған тәсілдерді іске асыру. 1997 жылдан бастап елде Біріккен Ұлттар Ұйымының ЖҚТБ біріктірілген бағдарламасының әрі Біріккен Ұлттар Ұйымының басқа да агенттіктерінің,сондай-ақ ”Сорос” қорының қолдауымен инъекциялық есірткілерді тұтынушылар неғұрлым қауіпсіз тәртібіне көмек көрсетуге, оларды ақпаратпен, ауыстырмалы медициналық саймандармен ,дезинфекция жасау құралдарымен , презервативтармен, психо-әлеуметтік кеңеспен қамтамасыз етугебағытталған істер жүзеге асырылуда. Облыста “Сорос - Қазақстан” қорының қолдауымен 2000ж. үш сенім пункті ашылып, инъекциялық есірткілерді тұтынушылар үшін (Көкшетау, Атбасар, Степногорск қалаларында) шприцтер ауыстырылды. Алайда,профилактикалық бағдарламамен қамту төмен деңгейде, бағаланған санның 9 пайызынан аспайды. Облыстың барлық қалалары мен аудандарында осындай пунктер жүйесін ашу үшін денсаулық сақтау органдарының ішкі ресурстарын жұмылдыру қажет.

3.2.1.3. АҚТҚ-сы бар адамдармен байланыс жасау деңгейін төмендету жөніндегі шаралар. Ақмола облысында 2000 жылдан бастап АҚТҚ инфекциясы жұққан арнайы емдеуге мұқтаж адамдар бюджет есебінен қоздырғышқа қарсы терапиямен қамтамасыз етілді. Осы мақсат үшін 2000-2001 жылдары 1 миллион теңге жұмсалды. Тік жұқтырудың алдын алу үшін дәрі-дәрмектің қажетті қоры жасалған. Отандық өндіріс интерферронның сұйық индуктормен профилактикалық курсы басталды. АҚТК, жұқтырғандардың бір бөлігі әртүрлі себептермен органдар мен денсаулық сақтау мекемелерінің рұқсатынсыз өз бетімен емін тоқтатады, немесе арнайы препараттармен емдеуден бас тартады. Сөйтіп, мәлім болған АҚТК, инфекциясы бар азаматтардың АҚТҚ жүктемесі жоғары деңгейде қалуда, мұның өзі олармен байланыс жасаудың жоғары денгейде болуына алғышарт жасайды.Осындай жағдай бүкіл Республика бойынша қалыптасып отыр “Сорос-Қазақстан” грант қаржысы есебінен облыста жұмыс істейтін психологиялық қолдау жасайтын бағдармалар Көкшетау, Атбасар, Степногорск қалаларында тегін презервативтер беруді, шприцтермен, инелермен алмасуды қарастыруда. Бірақ АҚТҚ- инфекциясы бар адамдардың осындай бағдарлама қатысуы төмен деңгейде қалып отыр.

3.2.1.4. Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар профилактикасы мен бақылау жөніндегі іс-шаралар. Қазақстан Үкіметі 1999 жылы. Практикалық іс-әрекет элементінің бірі ретінде Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы қолдап отырған жыныстық жолмен берілетін инфекцияларға бақылау жүргізудің синдромдық тәсілімен қаруланды. Ақмола облысында облыстық тері-венерологиялық диспансерінің мамандары 1999 жылғы шілде - қыркүйек кезінде бірінші буындағы дәрігерлер үшін синдромдық тәсілді Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар жүргізуді зерттеу жөніндегі 7 аймақтық семинар өткізді, мұнда облыстың барлық аудандарындағы СДА, КВП және учаскелік ауруханалардың дәрігерлері қатысты. Алайда облыста жыныстық жолмен берілетін инфекциялар емдеу жөнінде синдромдық тәсілді кеңінен енгізу толық жүзеге асырылмай отыр. Бұрынғысынша жыныстық жолмен берілетін инфекциялар емдеуде ескі технология кеңінен қолдануда ол стационар жағдайында әжептәуір ресурстық шығысты талап етіп, жұқпалы аурумен сырқаттанғандардың мүддесіне қайшы келеді. Бастапқы сифилистің халықаралық протоколдарына сәйкес осы аурулардың барлығы амбулаториялық жағдайда жүзеге асырылатын бензаттинпеницилиннің жалғыз инъекциясына мұқтаж. Бүл жағдай осал топтар өкілдерінің басым көпшілігі түратын облыстың қалалары мен аудандарында орынды. Жыныстық жолмен берілетін инфекциялар кезінде ақылы медициналық көмек алуға мінез-құлқы қауіпті топтар өкілдерінің қолы жетпейді, ал тері венерологиялық диспансері қолайсыз. ЖЖБИ- мен ауырғандардың емдеу мекемелеріне өздерінің баруына осы себептер кедергі болып табылады. Республиканың жекелеген облыстарында сынау ретінде жыныстық жолмен берілетін инфекциялар отбасылық медицина деңгейінде емдеу оң нәтижелер берді. Халықтың мінез-құлқы қатерлі топтары өкілдеріне арналған достық сипаттағы емханасының жұмыс істеу тәжірибесі бар. Бірақ, елімізде олардың жүйесін кеңейту демеушілік ұйымдардың қаржылай қолдауын талап етеді.

3.2.2. Білім беру секторының қарсы шаралары. Қазақстан республикасында, ЖҚТБ /АҚТҚ мәселелері бойынша жастарды оқу-ағарту мақсатында оқушыларды оқытудың бірқатар бағдарламасы, оқу құралдары бар. Орта оқу орындарының оқу жоспарларына оның құрамдас бөлігі қауіпсіз мінез-құлық болып табылатын валеология пәні енгізілді. Әйтсе де, осы пәнді оқыту факультативтік негізде жүзеге асырылуда, ал “ЖҚТБ проблемасы, оның алдын алу жолдары” бағдарламасы бойынша арнай курсты енгізу сынып сағаттары деңгейінде қалып отыр. Мектеп оқушыларының , ОАОО, ЖОО студентерінің арасында жыл сайын іріктеп сынақ өткізу көрсеткендей , АҚТҚ-ның алдын алу жөніндегі білім деңгейі 80 % аспайды ( дұрыс жауап пайызы), мұның өзі кешіктірмей оқушылардың оқу бағдарламасына валеология пәнін енгізу қажжеттілігіне көңіл аударады.

3.2.3. Презервативтермен жабдықтау саласындағы саясат Халықты презервативтермен жабдықтау ресми түрде АҚТҚ инфекциясының таралуына қарсы іс-әрекеттің аса маңызды құралы болып танылуда . Қазіргі ережелер бойынша ел аумағында сатылатын презервативтердің гигиеналық сертификаты болуы керек. Алайда, практикада, презервативтермен жабдықтау саласындағы мемлекеттік іс-шаралар шектеулі және осы мәселе жеке кәсіпкерлік құрылымдардың қарауында қалдырылған, әйелдерге презервативтер алу мәселесі мүлде шешілмей отыр. Қазақстан рыногында Қытайдан және Үндістаннан әкелінетін презервативтерге қол жетімді әрі арзан. Алайда олардың сапасы нашар және әдетте сертификатталмаған, негізінен тері-венерологиялық, ЖҚТБ/АҚТҚ, репродукциялық денсаулық, отбасын жоспарлау қызметтері шектеулі ауқымда жүзеге асыруда. Алайда, осы насихаттың өзі, тіпті денсаулық сақтау секторы шеңберінде де қарсылыққа ұшырауда.

3.2.4. Азаматтық қоғамның қарсы шаралары Қазақстанның бірнеше қалаларында (Алматы,Қарағанды,Шымкент, Теміртау) өздерінің жарғылық міндеті - ЖҚТБ /АҚТҚ індетіне қарсы тұру деп белгіленген бірқатар үкіметтік емес ұйымдар тіркелді. 2001 жылы Көкшетау қаласында “ Антинар “ Үкіметтік емес ұйымдар тіркелген . Алайда, бүл ұйымдар тұрақты жұмыс істемеуде, олардың АҚТҚ эпидемиясы қарсы күресуге шамасы жетпейді, жергілікті өкімет орындарымен диалог шектеулі қолданады.

3.2.5. Мінез-құлқы қатерлі топтармен жұмыс істеу кезіндегі сектор аралық араласу Қазіргі уақытта қауіпті топтармен (есірткіні инъекциялық тұтынушылар коммерциялық жыныс қатынасы қызметкерлері, сотталғандар) профилактикалық жұмыстың басым көпшілігі медицина мекемелерінде, құқық қорғау органдарында есепте тұрғандармен жүргізіледі. Олардың жалпы саны осы көрсетілген облыс халқы тобының 15 пайызынан аспайды. Ал енді, облыстың 3 қаласында сенім пункттерін ашу, шприцтермен алмасу арқылы “ Есірткіден келетін зиянды азайту “ бағдарламасын инъекциялық есірткілерді тұтынушылар арасында жүзеге асыру жөнінде тәжірибе жинақталған, ал коммерциялық жыныс қатынасы қызметкерлерімен жұмыс қоғамдық денсаулық сақтау күштерімен дербес, жасырын сипат алып отыр.

3.2.6. Қорыту Қазіргі уақытта ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне қарсы қабылдау індеттің Қазақстанда таралуын тежеу міндеттерін шешуге пара-пар емес. Негізгі ресурстар осы уақытқа дейін алдын алу іс-шараларын жүргізуге емес, АҚТҚ-сы бар адамдарды анықтауға бағытталған. Бүл ретте АҚТҚ-ға мәжбүрлеп тестілеу және АҚТҚ-ның оң нәтижесі бар жеке адамдардың құқығын нақты шектеу адамдардың өзінің АҚТК. мәртебесі туралы білмеуі, оларға заң алдындағы жауаптылықтың қосымша ауыртпалығы жүктеледі. Денсаулық сақтау органдарының әсіресе қауіпті топтардағы (есірткіге тәуелді, коммерциялық жыныс қатынасы қызметкерлері, жыныс арқылы берілген ауру адамдар) жұмысы олардың өкілдерінің мінез-құлқын қауіпсіз түріне елеулі өзгертуін әлі де болса қамтамасыз, еткен жоқ. Білім беру секторының жастар арасында АҚТҚ жұқтыруды болдырмай, салауатты өмірді қалыптастыру жұмысы шектеліп, оқу орындарындағы факультативтік оқу сағаттары деңгейінде жүргізіледі. Нашақорлықтан немесе тұрақты жыныстық қатынастардан толық бас тарту доктринасы қауіпті топтардың арасында табысқа жетпей отыр. Мұның өзі осы контингентті тиісті шаралармен қамтамасыз ету мүмкіндігінің болмауына әкеп соғады. Бүл АҚТҚ-ның әрі қарай тарауына жанама эсер етеді. Мінез-құлқы қатерлі халық топтарына қатысты заңдардың жалпы ырықтандырылуына қарамастан, қабылданған практика ең жақсы күйінде оларға шыдамдылық көрсетуге бағытталған, бірақ олардың құқықтарын қорғау жөніндегі шаралар емес. Сонымен бірге облыста зиянды төмендету стратегиясы аз көлемде жүргізіледі. Осының бәрі топтар өкілдерінің қауіпсіз'өмір салтын жүргізуге эсер ету мақсаты бар білім беру бағдарламаларына,ақпараттарға, консультатцияға қол жеткізуін шектейді ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне тиімді шара қолдануға қажет түрде жұмылдырылмаған әртүрлі қоғамдық қызметтердің нашар үйлестірілуі және ресурстардың жетіспеушілігі кедергі болып отыр. ЖҚТБ/АҚТҚ проблемасы денсаулық проблемасы секілді қаралуы жалғасуда, дегенмен ЖҚТБ/АҚТҚ-ға қарсы түру қазіргі уақытта медицина қызметінің мүмкіншілігі шектелгендіктен, адамдардың мінез-құлқын өзгертуге құрылуда.

4. Бағдарламаны іске асырудың мақсаты және оның міндеттері 1-мақсат. Облыста АҚТҚ инфекциясының таралу қарқынын төмендету, АҚТҚ инфекциясының Атбасар, Степногорск, Көкшетау қалаларында шоғырлануына жол бермеу. АҚТҚ-ны жыныстық жолмен жұқтырған адамдардың үлесі жұқтыру жолдарының құрылымында 20% аспауы тиіс, АҚТҚ-ньң инъекциялық есірткі тұтынушыларының арасында 5 % аспауы тиіс. 2-мақсат. Халықтың инъекциялық есірткілерді тұтынушылар және ҚЖҚҚ топтарының АҚТҚ-мен жұқтыруына қатысты осал топтардың жастар арасындағы жаңа адамдармен толығуын азайту, жастардың қауіпті жыныстық тәртібін кеміту. 3-мақсат. АҚТҚ-сы бар адамдардың кемінде 80%-ын олардың ықтимал байланысы деңгейін төмендететін медициналық және әлеуметтік бағдарламамен қамтамасыз ету. Міндеттер: профилактикалық бағдарламаға тұрақты тартылған инъекциялық есірткілерді тұтынушылар үлесін олардың 50 % - на дейін арттыру; профилактикалық бағдарламаға тұрақты тартылған коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері үдесін олардың бағаланатын санының 50%-на дейін арттыру ; індет шоғырланған (инъекциялық есірткілерді тұтынушылар және коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері) топ өкілдерінің өз еркімен жасырын негізде консультация және тестілеу алуы үшін қаралуын олардың бағаланатын санынан 50 пайызға дейін арттыру; мінез-құлқы қатерлі қоғамдастық өкілдерінің қан және тін өткізуге рұқсатын шектеу. Барлық жерде ұйымдастырылған ұжымдарда “ ЖҚТҚ/АҚТҚ проблемасы, оның алдын алу “ білім беру бағдарламасынын жүзеге асыру. Қауіпсіз жыныс қатынасы мен есірткісіз өмір сүруді көпшілікке түсіндіруге бағытталған жастар саясатын әзірлеу және жүзеге асыру АҚТҚ-сы бар адамдарды ақпаратпен, психологиялық қолданумен, презевативтермен,отбасы құруды жоспарлау бағдарламаларымен қамтамасыз ету АҚТҚ-сы бар адамдардың әлеуметтік бейімделу мәселерін шешу, ЖҚТБ/АҚТҚ салдары ауыртпалығын азайту; Қоздырғыш жүктемесінің азаюын қамтамасыз ету.

5. Негізгі бағыт және бағдарламаны іске асырудың тетігі.

5.1. ЖҚТБ/АҚТҚ-ның проблемасы және құқық қолдану практикасына байланысты құқықтық қатынастар бойынша заңнамалық базаны жетілдіру, мінез-құлқы қатерлі және АҚТҚ- сы бар адамдардың конституциялық кепілдік берілген құқықтары мен бостандықтарын қорғау. Құқықтық және құқық қорғау факторларының басымдық іс-шаралары мыналар болуы тиіс. мінез-құлқының қатері жоғары топтарға қатысты полиция қызметін тек шектеуші практикада ғана емес олардың заңды құқықтарын қорғауға бағыттау; олардың мінез-құлқының ықтимал қатерін ескере отырып, бас бостандығынан айыру орындарындағы адамдарды ЖҚТБ/АҚТҚ профилактикалық бағдарламаларымен қамтамасыз ету ;

5.2. Мемлекеттік құрылымдар, азаматтық қоғамдар және халықтың мінез-құлқы қатерлі топтарының арасында түсінушілік пен қолдау қатынастарын қалыптастыру. Қазіргі уаққыта ЖҚТБ/АҚТҚ бойынша эпидемиологиялық қолайсыздықты негізінен есірткіні инемен қабылдаушы және жыныстық өмірдің тәртіпсіз түрімен айналысатын адамдар айқындайды. Алайда, халықтың осы топтарының өкілдері білім беру және ақпараттық бағдарламалар алмайды. ЖҚТБ/АҚТҚ және оның профилактикалық жолдары туралы сауаанз болып қалады және мінез-құлқын саналы түрде өзгерте алмайды. Жергілікті жерлердегі мемлекеттік басқару органдарына: басым топтардың өкілдерінің қатерлі мінез-құлықты азайту жөніндегі сындарлы бастамаларын мемлекеттік қолдау мен ынталандыруды күшейту, қоғамдық бірлестіктер мен халықаралық ұйымдарды тартып, әлеуметтік бейімделу көмегін көрсетуге бағытталған мемлекеттік органдардың басым топтардың өкілдерімен ынтымақтастығы ; мінез-құлқы қатерлі адамдармен тікелей қатынас жасауға арналған құрылымдарды халықтың тиісті топтарына жақындату мақсатында, психологиялық- әлеуметтік қолдау көрсету функцияларымен бірге шприцтер және қажетті ақпараттармен жабдықталған сенім пунктерінің жүйесін дамытуы; қолда бар өндірістік аландар мен персоналды пайдалану есебінен барлық мемлекеттік емдеу – профилактикалық ұйымдарда, сондай-ақ емдеу - профилактикалық ұйымдардан тыс инъекциялық есірткілерді тұтынушылар үшін сенім пунктітерін ашуы; жергілікті әлеуметтік қызметтер, сондай-ақ ЖҚТБ профилактикасы және есірткіге қарсы күрес қызметтерінің қызмет басымдықтары ретінде инъекциялық есірткілерді тұтынушылар инъекциялық есірткілерді тұтынушылар дала жұмысын жүргізу, ішкі еңбек ресурстарын қайта бөлу есебінен осы қызмет түрімен айналысатын қолда бар бөлімшелерді нығайтуы ; жұртшылықты халықтың мінез-құлқы қатерлі топтарына арналған профилактикалық бағдарламаларды қолдауын қамтамасыз етуге жұмылдыруы; инъекциялық есірткілерді тұтынушылар, коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері халықтың басқа да осал топтарында ЖҚТБ/АҚТҚ профилактикасы саласында жұмыс істейтін үкіметтік емес ұйымдармен, халықаралық ұйымдармен және жергілікті үкіметпен ынтымақтастық жасауы; АҚТҚ-сы бар адамдармен байланыс орнату; оларды АКДГҚ індетінің профилактикасы жөніндегі жұмыстарға тартуы; Көпшілік акциялар, соның ішінде АҚТҚ жұктырған және ЖҚТБ- мен ауыратындардың пайдасына қайырымдылық акцияларын жүргізуге ; Басымдық тәртіппен АҚТҚ жұқтырғандарды жұмысқа орналастыруға және тұрмыстық жайластыруға, өздерінің істерін бастау үшін олардың отбасыларына шағын несиелер беруге көмек көрсетуі қажет.

5.3. Білім беру бағдарламаларын өмірге енгізу және қатерлі өмір салтын жүргізудің қауіпті екендігін түсінуге пара-пар ЖҚТБ/АҚТҚ проблемаларын дұрыс қабылдауға эсер ететін ақпараттық орта құру. Ақпаратттық білім беру қызметі АҚТҚ жұқтыруға кедергі болатын халықтың мінез-құлқының стереотипін қалыптастыруға жеткізуі тиіс. Оны іске асыру үшін : жалпы білім беру мектептерінің, бастауыш, орта және жоғары кәсіби оқу орындарының, сондай-ақ КР Қарулы күштері мен Ішкі Істер Министрінің жеке кұрамын есірткі тұтыну, ЖҚТБ/АҚТҚ және жыныстық жолмен берілетін инфекциялар профилактикасы жөніндегі мәселелерді оқу жоспарына міндетті түрде енгізу ; ЖҚТБ/АҚТҚ профилактикасы мәнісінде қауіпсіз өмірдің мәселелерін мектептен тыс оқытуды дамыту ; АҚТҚ профилактикасының білім беру бағдарламасының ондағы көрсетілген тақырыпты терең пысықтап, толық көлемде орындалуын қамтамасыз ету. Оқыту нәтижелерін нақты білім деңгейінің, ниетінің және мінез-құлқының өзгеруі көрсеткіштері бойынша ғана бағалау ; Прогрессивті жұмыс нысандарын енгізу жолымен ақпараттарды жеткізу сапасын жақсарту (сахналық қойылымдар, рөлдік ойындар,”тең-теңімен” қағидаты бойынша оқытудың интерактивтік әдістері және басқалар); облыс тұрғындары үшін тиісті ақпаратқа қол жететіндей (қазақ және орыс тілдерінде) ,көпшілік оқырмандарға арналған ақпараттық материалдарды әзірлеуді және басып шығаруды қамтамасыз ету; жастардың назарын ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне қарсы түру қажеттілігіне аудару, ЖҚТБ, АҚТҚ-ға қарсы тұру ұранымен мәдениет және спорт саласында жастар арасында көпшілік іс-шараларын жүргізу ; “Есірткісіз өмір” жастар науқанын өткізу. Жастар арасындағы беделді адамдарды, бәрінен бұрын өнер қайраткерлерін, спортшыларды жұмылдыру ; ЖҚТБ/АҚТК-ға қарсы күресті насихаттау үшін жастар ұйымдарын және жастардың жиналатын орындарын пайдалану; отбасылық қатынастарды нығайтуға бағытталған моральдық және этикалық кұндылықтарды насихаттауға көмек көрсету; педагогтар мен ата-аналар үшін оқыту семинарларын, тренингтер өткізу; жастар арасында презервативті насихаттауды қамтамасыз ету, жастардың презервативке қол жеткізуін арттыру ; мінез-құлқы қатерлі адамдар үшін тазалық - ағарту әдебиеттерін жеткілікті көлемде жеткізу, жиналу орындарында көрнекі үгіт құралдарын орналастыруды ұйымдастыру қажет.

5.4. Медициналық қызметті, медициналық және тазалық мақсаттағы бұйымдардың сапасын бақылауды, ЖҚТБ/АҚТҚ індетіне байланысты ахуалды бағалау мен мониторингін ұйымдастыру. Денсаулық сақтау басқармасына: Облыстық тері-вендиспансерінде, облыстық наркодиспансерде, қалалық және аудандық емдеу-профилактикалық мекемелерінде сенім және шприцтер алмастыру пунктерін ашу, АҚТҚ көзқарасынан алғанда, оларды қауіпсіз енгізу әдістеріне, есірткіні инъекциялық қолданатын адамдарды оқыту жөніндегі шараларды қабылдау, инъекциялық есірткілерді тұтынушылар тазартылған бір жолғы шприцтермен, инелермен, презервативтермен, дезинфекциялау құралдарымен жарақтандыруды ұйымдастыруы; инъекциялық есірткілерді тұтынушылар пен дала жұмыстарын жүргізуі және сенім пунктерінің жұмыс істеуін қамтамасыз етуі ЖҚТБ профилактикасы және оған қарсы күрес жөніндегі орталықтар қызметінің аса маңызды аясы деп есептеу, оны осы медициналық ұйымдар қызметінің негізгі көрсеткіштерін сипаттайтын есеп беру құжаттарында көрсету; Ішкі ресурстар есебінен тері-венерологиялық диспансерлерінің жұмысын қайта құру, инъекциялық есірткілерді тұтынушылар , коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері және жыныстық мінез-құлқының қатері жоғары халықтың басқа да санаттарын одан гөрі қауіпсіз жыныстық мінез-құлқына көмек көрсетуге бағытталған жұмысын қайта бағдарлауы; халықтың осал топтарының өкілдерін ақпараттармен, жыныстық жолмен берілетін инфекциялар, және ЖҚТБ/АҚТҚ бағдарламаларымен, презервативтермен қамтамасыз ету жөніндегі профилактикалық жұмыстарға тері-венерологиялық қызметіне иек артыуы , осы қызметті диспансерді қызметінде көрсетуі және осы ұйымдардың жұмысын бағалаған кезде олардың түйінді көрсеткіштерінің бірі ретінде пайдалануы ; ішкі ресурстар есебінен тері-венерологиялық диспансерде инъекциялық есірткілерді тұтынушылар .коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері, еркектермен жыныстық қатынас жасайтын еркектер және халықтың басқа да осал топтары үшін осы контингентер үшін қолайлы шарттарды (жасырын,амбулаториялық,жедел ем тағайындау және ауруды қарауды синдромдық көзқарасты пайдалану) кепілді көлемде тегін медициналық көмекпен қамтамасыз ете отырып, достық сипаттағы емханаларын( кабинеттерін) ашуды қамтамасыз етуі; жыныстық жолмен берілетін инфекциялар ауруларына медициналық көмектің кепілді көлемі шегінде барған орны бойынша кез келген ұйымның емдеу желісінде ем белгілеу мүмкіндігін қамтамасыз етуі; қан қүю қызметінде ерікті тегін донорлық салымды арттыру. Мінез-құлқы қатерлі топ өкілдерін шектеу мақсатында ақы төленетін донорларға қойылатын талаптарды қайта қарау; қан құю үшін оларды шектеу жағына қарай көрсеткіштерді қайта қарау, жасанды қан алмастырғыштарды пайдалануды кеңейту; АҚТҚ-сы бар адамдарға кедергісіз медициналық көмек көрсетуді қамтамасыз ету; ЖҚТБ профилактикасы және оған қарсы күрес жөніндегі орталықтармен емдеу мекелелерінде АҚТҚ жұқтырғандарға психологиялық- әлеуметтік қолдау көрсету жүйесін дамыту, медицина қызметкерлерін оны өткізу әдістемесіне және техникасына дайындау ; тері-венерологиялық және наркологиялық диспансерлерде, психикалық денсаулық орталықтарында жасырын тестілеу және консультация беретін кабинеттер желісін кеңейту; құпиялық және жасырындық негізде АҚТҚ індетіне және ЖҚТБ ауруына халықты тегін диагностикалауды қамтамасыз ету; мамандарды, соның ішінде мінез-құлқы қатерлі тұрғындар топтарының өкілдерінің өздерін және АҚТҚ-сы бар адамдарды тестілеуге дейінгі және одан кейінгі консультацияға даярлау ; оны жұқтыру көзқарасымен алғанда, қауіпті мінез-құлықтың өзгеруіне қадағалау жасап, АҚТҚ жұқтырылуна эпидемиологиялық бақылау енгізу; қоздырғышқа қарсы емдеумен қамтамасыз ету үшін басым контингенттерді айқындау, АҚТҚ-сы бар адамдарды қолдауға ресурстарға сәйкес қоздырғышқа қарсы препараттармен қамтамасыз ету ; жергілікті атқарушы органдармен ынтымақтастықта АҚТҚ жұқтырған жүкті әйелдер мен балаларды этнотроптық емдеу үшін ( ретровир, ламивудин, криксиван және т.б.) емдеу-профилактикалық мекемелерін дәрілік препараттармен қамтамасыз етуі қажет.

5.5. ЖҚТБ/АҚТҚ жөніндегі алдын алу бағдарламаларын басқаруды, үйлестіруді және орындауды ұйымдастыру. ЖҚТБ/АҚТҚ таралуына қарсы тұрудың тиімді бағдарламаларының көпсекторлы сипатта болуы үшін денсаулық сақтаудың орталық атқарушы органы мынадай басым бағыттарда хатшылық рөліне шығуы тиіс; әртүрлі деңгейдегі мінез-құлқы қатерлі топтар арасында ЖҚТБ/АҚТҚ профилактикасының бағдарламасын әмірге енгізу жөніндегі үйлестіру комитеттерінің практикалық қызметін қалыптастыру және қамтамасыз ету ; жергілікті деңгейдегі үйлестіру комитеттері әкімшілік аумақтық құрылымдағы әкімдердің жанында құрылады. Жергілікті үйлестіру комитеттерінің құрамына мүдделі ведомстволардың өкілдері кіреді, биліктің өкілді органдарының депутаттары, үкіметтік емес ұйымдардың белсенділері, шығармашылық зиялылар ; үйлестіру комитеті төрт техникалық топ құрайды: құқық қатынас және құкықты қолдану практикасын талдау және жетілдіру жөніндегі топ; ақпарат және білім беру мәселелері жөніндегі топ; экономикалық мәселелер жөніндегі топ; Тиісті аумықтарда ЖҚТБ/АҚТҚ індетінің таралуы мен салдарын бағалау әрі болжау жүргізуге және техникалық ұсыным әзірлеуге жауапкершілік техникалық топтарға жүктеледі.

6. Қаржыландырудың қажетті ресурстары және көздері Бағдарламаны қаржылық қамтамасыз ету облыстық және жергілікті бюджеттер қаржылары есебінен жүзеге асырылады. Бағдарламаның жекелеген іс-шараларын іске асыру барысында республикалық бюджеттің қаржы ресурстары, сондай-ақ донорлық ұйымдардың ресурстары және жеке сектордың ресурстарын жұмылдыру қажет. 2002 жылдан бастап алдағы жылдардағы шараларды іске асыру үшін қажетті жергілікті бюджеттер қаражатының көлемін тиісті қаржы жылына бюджетті әзірлеу кезінде атқарушы органдар айқындайды. Болжамдық қаржылық шығындарға аяқталу мерзімі 2005 жылды есептегенде тиісті жылға мемлекеттік бюджетті қалыптастыру кезінде түзетулер енгізіледі. 5 жылға арналған басым міндеттерді шешу үшін қажетті қаржы шығындарының көлемі 51,284 миллион тенге, соның ішінде: Шешілуге тиісті міндеттер Қаржылан-дырудын қажетті көлемі, Млн. тенге Қаржыландыру көлемі,млн. тенге Қосымша жұмылдыру қажет қаржылан- дыру көлемі млн. тенге Респуб-ликалық бюджет Жергілік ті бюджет 1-міндет. Профилактикалық бағдарламаға тұрақты тартылған инъекциялық есірткілерді тұтынушылар үлесін олардың бағаланатын санының 50%-иа дейін арттыру 6,084 6,084 2-міндет Профилактикалық бағдарламаға тұрақты тартылған коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері үлесін олардың бағаланатын санының 50 % - на деиін арттыру. 3-міндет. Індет шоғырланған (инъекциялық есірткілерді тұтынушылар және коммерция-лық жыныстық қатынас қызметкерлері)топтары өкілдерінің өз еркімен жасырын негізде консультация және тестілеу алуы үшін қаралуын олардың бағаланатын санынан 50%-на дейін 4-міндет. Халықтың осал топтарына арналған профилактикалық бағдарламаларды іске асыру үшін қолдаушы қоғамдық орта құру 0,8 0,8 5-міндет. Мінез-құлқы қатерлі қоғамдастықтар өкілдерінің қан және тін өткізуге рұқсатын шектеу Денсаулық сақтау басқар-маларын базалық қаржылан-дыру 6-міндет. Білім беру бағдарламаларын ұйымдастыру 1,1 1,1 7-міндет. Қауіпсіз жыныс қатынасы мен есірткісіз өмір сүрудің тапалуына бағытталған жастар саясатын әзірлеу және жүзеге асыру 5,0 2,87 2,13 8-міндет. АҚТҚ-сы адамдар отбасын қолдау бар 9-міндет. АҚТҚ-сы бар адамдардың әлеуметтік бейімделу мәселелерін шешуді ЖҚТБ профилактикасы және оған қарсы күрес жөніндегі орталықтардың қызметінде негізгі бағыттардың бірі ретінде қосу Денсаулық сақтау басқарма сын базалық қаржылан дыру 10 міндет. Қоздырғышқа қарсы ем жүргізу жүргізуге 38, 3 38, 3 Барлығы: 51, 284 2, 87 48,414

7. Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтижелер. Профилактикалық шаралардың тиімділігін қамтамасыз ететін эпидемиологиялық қадағалау ұтымды болуға тиіс. 2005 жылдың аяғында қауіпсіз емес мінез-құлыққа байланысты жұқтыруды азайту жөнінде секторлық күш бірігіп нығаюға тиіс. Оқушы жастардың (мектептер,ОАОО,ЖОО) ең кемінде 95 пайыз АҚТҚ-ның проблемалары және оның алдын алудың жолдары проблемасы туралы тұрақты білім алуы тиіс. Коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері, инъекциялық есірткілерді тұтынушылар дербес қорғау құралдарын қолдану ең кем дегенде 95 тиіс. Инъекциялық есірткілерді тұтынушылар бағдарламалармен бағаланатын санының ең кемінде 50 пайыз болуға профилактикалық пайызы болуға тиіс. 2005 жылға қарай есірткіні пайдаланатын жастардың саны 2001 жылғы осындай санынан аспауға тиіс. Індеттік қадағалауды бақылаудың нәтижелері бойынша инъекциялық есірткілерді тұтынушылар арасындағы АҚТҚ-ның күкірт преваленттігі төмендеуі және 2005 жылға 5 пайыздан аспауға тиіс. Облыс жұртшылығының арасында АҚТҚ инфекциясын кумулятивтік айқындау 100 мың халыққа шаққанда 1, 2 аспау тиіс.

8. Бағдарламаны іске асыру жөні ндегі негізгі іс-шаралардың жоспары

8.1. Құқықтық және әлеуметтік мәселелер № Іс - шаралар Аяқталу формасы Жауаптылар Орындау мерзімдері Қаржыландыру көлемі мен көздері Күтілетін нәтиже Республикалық бюджет млн.тенге Жергілікті бюджет млн.тенге 1 2 3 4 5 6 7 8 1 Адамның иммунитет тапшылығы вирусын жұқтырған тұлғаларды әлеуметтік қорғау бөлігінде «ЖҚТБ ауруының алдын алу туралы» ҚР 1994 жылғы 5 қазандағы Занының орындалуын бақылауды қамтамасыз ету. қр дсм ақпарат беру Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, барлық деңгейдегі әкімдер тұрақты әлеуметтік қорғау 2 Көкшетау қаласының нашақор тұтынушыларды медициналық және әлеуметтік реабилитациялау үщін орталық ашу Облыстық әкімінің қаулысы Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, Көкшетау қаласының әкімшілігі 2002 ж. Қауыпты топтағы адамда- рды азайту 1 2 3 4 5 6 7 8 3 Бас бостандығынан айыру орындарынан қайтып келген адамдарға және жастарға әлеуметтік көмек көрсету. Көкшетау, Степногорск қалалары әкімият- тарының қаулылары Барлық денгейдегі әкімдер, облыстық еңбек және тұрғындарды әлеуметтік қорғау басқармасы тұрақты . Жастар мен жасөспірім- дерге әлеуметтік көмек көрсету, бас бостанды- ғынан айыру орындарына н қайтып келген адамдарға әлеуметтік қорғау жасау 4 Облыстық тері-венерология диспансерінің жанынан достық клиникасын және аудандық, қалалық емханаларда достық кабинеттерін ашу. Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002 ж. Жасырын, құпия көмек беру

8.2. ЖҚТБ/АҚТҚ профилактикасы жөніндегі ақпараттық білім беру жұмысы 1 АҚТҚ/ЖҚТБ-ның, нашақорлықтың, жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың алдын алу жөніндегі салауатты өмір салтын насихаттау аясында облыстық бағдарламаны даярлау. Маслихат шешімі Облыстық салауатты өмір салтын қалыптас - тыру орталығы 2002 ж. - Шаралар - дың мақсатты бағыт - талуы 1 2 3 4 5 6 7 8 2 ЖҚТБ-ның алдын алу және онымен күрес жөніндегі облыстық орталықтың жанындағы тұрақты жұмыс істейтін семинарды даярлау ( соның ішінде аудандарға барғанда): Бұйрық ЖҚТБ-ның облыстық орталығы 2002-2005 жж. АҚТҚ мәселесі бойынша біліктілікті көтеру, АҚТК жұқтырған адамдардың денсаулығың жақсарту 2.1. Диагностика мәселері бойынша жалпы профилдегі дәрігерлерді , АҚТҚ-ның алдын алу, оларға .медициналық көмек көрсету; Бұйрық ЖҚТБ-ның облыстық орталығы 2002-2005 жж. 2.2. Кәсіби, аурухана ішіндегі АҚТҚ-ны ескерту, АПМ-да дезинфекциялау, стерилизация режимін қамтамасыз ету жөніндегі орта медицина қызметкерлерін; Бұйрық ЖҚТБ-ның облыстық орталығы 2602-2005 жж. 2.3. АҚТҚ-ның алдын алу жөніндегі стоматология және тіс дәрігерлік кабинеттердің мамандарын Бұйрық ЖҚТБ-ның облыстық орталығы 2002-2005 жж. 2.4. АҚТҚ-ның тік жолмен тарауын ескерту жөнінде акушер - гинекологтарды, педиаторларды Бұйрық ЖҚТБ-ның облыстық орталығы 2002-2005 жж. 2.5. Санағарту ұйымдастырушыларын Бұйрық ЖҚТБ-ның облыстық орталығы 2002-2005 жж. 3 Жалпы білім беру мектептерін-де, бастауыш, орта және жоғары кәсіби білім беру оқу орындарында» ЖҚТБ-ның проблемасын алдын алу жолдары» білім берубагдарламасын енгізу, сол үшін: Бұйрық Облыстық білім басқармасының, білім қызметкер - лерінің, мемлекеттік қызметкер-лер жетілдіру институты 2002-2005 жж. Окушы- ЛЫҚ жұмыстың тиімділігін арттыру 1 2 3 4 5 6 7 8 3.1. Білім беру қызметкерлерінің, біліктілігін жетілдіру курсына ЖҚТБ/АҚТҚ-ның алдың алу мәселесін оқыту енгізілсін; Бұйрық Облыстық білім басқармасы - ның, білім қызметкер- лерінің, мемлекеттік қызметкерлер біліктілігін жетілдіру институты 2002 ж. Окушы- лық жұмыстың тиімділігін арттыру 3.2. Жыл сайын жалпы білім беру беретін мектептердің, кәсіптік техникалық мектептердің, ОАОО, ЖЖО оқушыларын даярлау семинарлар Облыстық салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы, ЖҚТБ-ның облыстық орталығы 2002 -2005 жж. Оқушы – лық жұмыстың тиімділігін арттыру 3.3. Мұғалімдерге көмек көрсету үшін « 100 сұрақ жауап ЖҚТҚ туралы не білу қажет» т.б. әдістемелік материал даярлау ( қазақ, орыс тілдерінде); әдістемелік материал Облыстық салауатты өмір салтын қалыптас- тыру орталығы, ЖҚТБ-ның облыстық орталығы 2002 ж. Окушы- лық жұмыстың тиімділігін арттыру 3.4. Жалпы білім беру мектептері жоғары сынып оқушыларының арасында «Жасөспірім жасөспірімді оқытады» ерікті қозғалысын енгізу. Семинарлар, әдістемелік ұсыныстар Облыстық білім басқармасы, облыстық денсаулық сақтау басқармасы, ЖҚТБ облыстық орталығы 2002-2005 жж. Қауыпты жұқтыру- ды азай- тып мінез-құлықты өзгерту 1 2 3 4 5 6 7 8 4 Облыстық пенитенциарлық мекемелерінде « ЖҚТБ-ның проблемасы, оның алдын алудың жолдары» білім беру бағдарламасын енгізу. Ол үшін мына шараларды өткізу керек: Бұйрық ҚР Әділет Министірлігі нің Ақмола облыстық қылмыстық - атқару жүйесі комитетінің басқармасы, облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. 0,02 млн.тенге АҚТҚ-ның алдын алу жөніндегі білім деңгейін көтеру 4.1. Жыл сайын Ішкі- Істер органдарының жеке құрамын даярлау; Семинар, Әдістемелік ұсыныстар Облыстық Iшкі-Істер басқармасы, ЖҚТБ-ның облыстық орталығы 2002-2005 жж. Қауыпті топтың арасында АҚТҚ-ның алдын алу. 4.2. Жыл сайын пенитенциарлық мекемелердің арнайы контингентін даярлау; Семинарлар, әдістемелік ұсыныстар ҚР Әділет Министірілігінің, Ақмола облыстық қылмыстық - атқару жүйесі комитетінің басқармасы, ЖҚТБ-ның облыстық орталығы 2002-2005 жж. Қауыпті топтың арасында АҚТҚ-ның алдын алу. 4.3. ЖҚТБ/АҚТҚ-ның алдын алу жөніңде әдістемелік материалды әзірлеу, пенитенциарлық мекемелерді қамтамасыз ету; Әдістемелік ұсыныстар, Лекциялық материал ЖҚТБ-ның облыстық орталығы 2002ж. Қауыпті топтың арасында АҚТҚ-ның алдын алу 1 2 3 4 5 6 7 8 4.4. Пенитенциарлық мекемелерде ЖҚТБ/АҚТҚ-ның алдын алу шаралары туралы арнайы контингенттің «кіруге» нұсқамалық енгізу. Бұйрық ҚР Әділет Министірлігінің Ақмола облыстық Қылмыстық - атқару жүйесі комитетінің басқармасы 2002-2005 жж. 5 Нашақорлықтың,ЖҚТБ / АҚТҚ- ның алдын алу жөнінде наркологтардың, психологтардың, социологтардың, заңгерлердің катысуымен тұрақты жұмыс істейтін семинарларды ұйымдастыру. Бірлескен бұйрық Облыстық денсаулық, сақтау басқармасы, Облыстық Ішкі- Істер басқармасы, облыстық білім басқармасы 2002-2005 жж. Ата- аналардың хабардар- лығын арттыру, келесі балалар- мен жұмыс жүргізу 6 Оқу орындарын валеология педагогтарымен қамтамасыз етіп, даярлау Бұйрық Облыстық білім басқармасы 2002-2005 жж. Валеоло-гия пәнін мектептерде енгізуді қамтамасыз ету 7 «Ең жақсы валеолог», «Ең жақсы әлеуметтік педагог' конкурстарына қатыстыра отырып, валеология және әлеуметтік педагогтардың біліктілігін жыл сайын растау. Валеология педагогтары мен әлеуметтік педагогтар- дың конкурсы Облыстық білім басқармасы 2002-2005 жж. Валеоло- гияны берудің сапасын жақсарту 8 Профилактикалық жұмысты жүргізу үшін және кұрамдарда, бас бостандығынан айырылған адамдардан жыл сайын пенитенциарлық жүйеде еріктілерді даярлауды ұйымдастыру. әдістемелік материал Облыстық денсаулық, сақтау басқармасы, Облыстық салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы 2002-2005 жж. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 « ЖҚТБ/АҚТҚ проблемасы, оның алдын алу жолы бойынша ақпарат білім беру бағдарламасының нәнижелігін зерделеуді мыналардың арасында: Анкета- ларды әзірлеу Облыстық білім басқармасы, қылмыстық атқару жүйесі комитетінің Ақмола облысы Бойынша басқармасы, обл.денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Материалды бекіту,білім беру бағдарлама – сына түзету енгізу 9.1. жалпы білім беру мектептері бастауыш орта, жоғары буындағы кәсіби мектептері оқушыларының, студенттерінің; Анкета- ларды әзірлеу Облыстық білім басқармасы, қылмыстық атқару жүйесі комитетінің Ақмола облысы бойынша баскармасы обл.денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Материалды бекіту білім беру бағдарлама - сына түзету енгізу 9.2. Жалпы білім беру мектептері, бастауыш орта және жоғары буындағы кәсіби мектептері оқытушыларының; Анкета- ларды әзірлеу Облыстық білім басқармасы, қылмыстық атқару жүйесі комитетінің Ақмола облысы бойынша басқармасы, обл.денсаулық сақтау басқармасы Материалды бекіту, білім беру бағдарлама - сына түзету енгізу 9.3. медицина қызметкерінің (дәрігерлер, орта медицина персоналы); Анкета- ларды әзірлеу Облыстық білім басқармасы, ҚЬІЛМЫСТЫҚ атқару жүйесі комитетінің Ақмола облысы Бойынша басқармасы, обл.денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Материалды бекіту,білім беру бағдарлама - сына түзету енгізу 1 2 3 4 5 6 7 8 9.4. пенитенциарлық мекемелердің жеке құрамы Анкета- ларды әзірдеу Облыстық білім басқармасы, қылмыстық атқару жүйесі комитетінің Ақмола облысы бойынша басқармасы, обл.денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Материалды бекіту,білім бағдарлама - сына түзету енгізу 9.5. пенитенциарлық мекемелердің арнайы контингенті Анкета- ларды әзірлеу Облыстық білім басқармасы, қылмыстық, атқару жүйесі комитетінің Ақмола облысы бойынша басқармасы, обл.денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Материалды бекіту,білім бағдарлама - сына түзету енгізу 9.6. Қатерлі топтардың адамдары (есірткіні инъекциямен тұтынушылар, коммерциялық секс кызметкерлері) Анкеталар әзірлеу Облыстық білім басқармасы, қылмыстық атқару жүйесі комитетінің Ақмола облысы бойынша басқармасы, обл.денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Материалды бекіту.білім бағдарлама - сына түзету енгізу 10 Әскери қызметшілер мен, қорғаныс министірлігі қарулы күштерінің, ішкі-істер төтенше жағдайлар министірліктерінің алдын алу жөніде оқу ұйымдастыру: Бұйрық, әдістемелік ұсыныстар Обл.ішкі-істер басқармасы, төтенше жағдайлар жөніндегі обл.комитет 2002- 20005 жж. 10.1 әскери бөлімдері Бұйрық, әдістемелік ұсыныстар Обл.ішкі-істер басқармасы, облыстық төтенше жағдайлар жөніндегі басқармасы 2002-2005 жж. 1 2 3 4 5 6 7 8- 10.2. техникалық институтта; Бұйрық, әдістемелік ұсыныстар Обл.ішкі-істер басқармасы, төтенше жағдайлар жөніндегі обл. комитет 2002-2005 жж. 10.3. Армияға шақыру кезіндегі жас адамдар Бұйрық, әдістемелік ұсыныстар Обл.ішкі-істер басқармасы, төтенше жағдайлар жөніндегі обл.комитет 2002-2005 жж.

8.3. Жұртшылық арасындағы апараттық - ағарту жұмысы 1 Аудандық, қалалық денсаулық сақтау бөлімдерінің үлестік қатысуымен әлеуметтік маңызы бар аурулардың алдын алу әдебиеттерін шығару үшін баспасөз қызметін орталықтандыру: БұйрықУ' Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. 1,0 млн.т 0,6 млн.тенге 1.1. Үгіт - насихат , әдістемелік материалдардың даярлап шығару; Бұйрық 2002-2005 жыл сайын 1,0 млн.т 0,25 млн. тенге 1.2. Санитарлық - ағарту материалдарын халықтың әр түрлі тобы үшің көбейту Бұйрық 2002-2005 жыл сайын 0,6 млн.т. 0,15 млн.т 2 ЖҚТБ/АКТҚ-тың,нашақорлықтың ЖЖБИ алдын алу жөніндегі мәселені жариялау үшін мемлекеттік тапсырмаларда тегін эфирлік уақыт және газет жолдарын көздеу Бұйрық Облыстық ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы 2002-2005 жж. Халықтың ақпарат алуын арттыру 1 2 3 4 5 6 7 8 3 Халық арасында ЖҚТБ/АҚТҚ-ның таралуын ескерту жөніндегі бағдарламаны жүзеге асыруды ақпараттық қамтамасыз ету жөнінде бұқаралық ақпарат құралдарында мониторинг ( бағалау өткізу) Бұйрық Облыстық ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы 2002-2005 жж. ''мемлекет - тік БАҚ қызметін үйлестіру 4 ЖҚТБ/АҚТҚ-ның, алдын алуды наихаттау мәселелері бойынша семинарлар оқуына бұқаралық ақпарат құралдары басшыларының, журналистердің қатысуын қамтамасыз ету семинарлар Облыстық ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы, облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2003 жж. Қаржыла - дыруды қажет етпейді АҚТҚ мәселері бойынша журналис - тердін ақпарат- тығын көтеру 5 Халық тұтынатын өнеркәсіп товарларын шығару кезінде, шығарылатың өнімнің 10% ЖҚТҚ/АҚТҚ, нашақорлықтың алдын алу шаралары туралы көрнекті үгіт материалдарын орналыстыру үшін пайдалануды ұсыну Бұйрық Ақмола облыстық экономика және шағын бизнесті дамыту басқармасы 2002-2005 жж. Дайындау кәсіп орындарын қаржы - ландыру Халықтың назарын АҚТҚ проблема - ларына аудару 6 ЖҚТБ/АҚТҚ-ның алдын алу шаралары бойынша елімізден тыс алыс жолға жүретін туристермен, жүргізушілермен нұсқаунама жүргізу Бұйрық Обл.туризм және спорт басқармасы, көлік бақылау комитетінің басқармасы, денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Елімізден тыс жерге баратың адамдардың ақпарат- тылығын көтеру 7 ЖҚТБ/АҚТҚ-ның алдын алу бойынша ақпараттық негіз кұру Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы, ЖҚТБ обл. орталығы 2002-2005 жж. 0,16 млн.т. 1 2 3 4 5 6 7 8 7.1 Бейнеролик дайындау (30 секундтан 4), жылына бір рет айырбастау х 4 Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы, ЖҚТБ обл. орталығы 2002-2005 жж. 2002ж. 2003ж. 2004ж. 2005 ж. 0,08 млн.т. 0,02 0,02 0,02 0,02 7.2 Көмекші құралдарды дайындау және сатып алу (көрнекі құралдар жабдықтар) Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы, ЖҚТБ обл. орталығы 2002-2005 жж. 2005ж. 2006ж. 2007ж. 2005 ж. 0,08 млн.т. 0,02 0,02 0,02 0,02 8 Кинотеатрлармен жергілікті телевидение, радиоканалдарында бейнефильмдермен аудиороликтерді ұйымдастыру үшін көбейтіп тарату Бірлескен бұйрық Обл.телерадио-компания, облыстық мәдениет басқармасы, облыстық АҚТҚ орталығы 2002-2005 жыл сайын 1,85 млн.т. 0,4625 8.1 Видео Бірлескен бұйрық Обл.телерадио-компания, облыстық мәдениет басқармасы, облыстық АҚТҚ орталығы 2002-2005 жыл сайын - 8.2 Радио Бірлескен бұйрық Обл.телерадио-компания, облыстық мәдениет басқармасы, облыстық АҚТҚ орталығы 2002-2005 жыл сайын 1,5 0,375 м.тенге 1 2 3 4 5 6 7 8 9 ЖҚТБ/АҚТҚ проблемалары бойынша оқушылар мен оқытушылар үшін сеанс - лекциялар даярлап, өткізу Бұйрық Облыстық білім басқармасы, облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық мәдениет басқармасы 2002-2005 жыл сайын 2002ж. 2003ж. 2004ж. 2005ж. 0,8 мың.т. ОБББ/ОДСБ/ОМБ 0,05 0,05 0,1 0,05 0,05 0,1 0,05 0,05 0,1 0,05 0,05 0,1 10 ЖҚТБ/АҚТҚ проблемалары, нашақорлықтың алдын алу жөнінде тұрақты жұмыс істейтін көрме, кітапханаларда оқырмандар конференциясын ұйымдастыру Кесте Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық мәдениет басқармасы, ЖҚТБ облыстық орталығы 2002-2005 жж. Қаржылан- дыруды қажет етпейді Халықты ақпарат- тандыруды арттыру 11 Кинотеатрларды, жалпы білім беру және басқа мекемелерде ЖҚТҚ/АҚТҚ бойынша жылжымалы плакаттардың көрмесін, көрнекі үгіт құралдарын ұйымдастыру Кесте Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық мәдениет басқармасы, ЖҚТБ облыстық орталығы 2002-2005 жж. Қаржылан- дыруды қажет етпейді Халықты ақпарат- тандыруды арттыру 12 Денсаулық сақтау мекемелеріне жаппай бой көрсетуді өткізу үшін орын беруге жағдай жасап, көмек көрсету Әкімдер шешімі Қалалар мен, аудандардың әкімдері 2002-2005 жж. Қаржылан- дыруды қажет етпейді 13 ЖҚТБ/АҚТҚ-ның алдын алудың дәстүрлі емес әдістерін насихаттауды дамыту; Бірлескен бұйрық Облыстық білім басқармасы, облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық мәдениет басқармасы 2002-2005 жж. і 1 2 3 4 5 6 7 8 13.1. Суреттер мен плакаттардың конкурстары; Бірлескен бұйрық Облыстық білім басқармасы, облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық мәдениет басқармасы 2002-2005 жж. Жастар - дың назарын аудару 13.2. Жастардың ең жақсы дискотекасына конкурс; Бірлескен бұйрық Облыстық білім басқармасы, облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық мәдениет басқармасы 2002-2005 жж. Жастар- дын назарын аудару 13.3. Салауатты өмір салтын насихаттауға, ЖҚТБ/АҚТҚ-ның алдын алуға арналған әртүрлі спорттың түрлерінен жарыс өткізу; Бірлескен бұйрық Облыстық мәдениет басқармасы, облыстық, спорт және туризм жөніндегі басқармасы, обл.денсаулық сақтау басқармасы, обл білім басқармасы 2002-2005 жж. Жастар- дын назарын аудару 13.4. Жастардың акциясы, қойылымдар, фестивальдар Бірлескен бұйрық Облыстық мәдениет басқармасы, Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, Облыстық білім басқармасы 2002-2005 жж. Жастар- дын назарын аудару 1 2 3 4 5 6 7 8 13.5. «СӨС насихаттау, ЖҚТБ/АҚТҚ-ның нашақорлықтың алдын алу туралы» театр қойылымына конкурс Бірлескен бұйрық Облыстық мәдениет басқармасы, Облыстық, денсаулық сақтау басқармасы, Облыстық білім басқармасы 2002-2005 жж. Жастар- дын назарын аудару 13.6. Мектептер, жоғары оқу орындарындағы «ЖҚТБ-ға қарсы» эстафеталары Бірлескен бұйрық Облыстық мәдениет басқармасы, спорт және туризм жөніндегі облыстық басқармасы, обл. денсаулық сақтау басқармасы, обл. білім басқармасы 2002-2005 жж. Жастар- дын назарын 14 « Мен сенімен біргемін» әлеуметтік кітапхананы ұйымдастырудың жобасын әзірлеу. Бірлескен бұйрық Облыстық еңбек, жұмыспен қамту және туризм жөніндегі облыстық басқармасы, облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық білім басқармасы 2004 ж. 15 Қиын жасөспірімдермен жұмыс ұйымдастыру жөніндегі балалардың аула клубтарына конкурс жариялау және оларға қолдау жасау Бірлескен бұйрық Әкімиаттар, Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, обл.білім басқармасы 2003, 2004 2005 ж ж. 1 2 3 4 5 6 7 8 16 Баланы дүниеге келтіру жасындағы әйелдермен лекция оқуды ұйымдастыру : Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Қаржылан - дыруды қажет етпейді Мақсатты Бағыт - талған дайындау 16.1. Некеге отыратын жас адамдармен; Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. 16.2. жыныстық қатынас арқылы берілетін инфекциямен ауыратындармен Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау 2002-2005^ жж. 17 Қатерлі топтың (есірткіні инъекциялық тұтынушылары, коммерциялық жыныстық қатынас қызметкерлері), тұлғаларымен жеке санитарлық - ағарту жұмысын жүргізу Сенім пунктері, шприц айырбастау пунктері, коммерциялық секс қызметкер - лерінен волонтелер Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Қаржылан - дыруды қажет етпейді 18 Емдеу проф. Мекемелерінің, білім беру, ведомствалар, әкімиаттар басшыларының ЖҚТБ/АҚТҚ бойынша жағдайы туралы ақпараты. Пресс - релиз Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Қаржылан - дыруды қажет етпейді 19 Көкшетау, Степногорск, Атбасар, Щучье, Есіл қалаларының орталық көшелерінде, вокзалдарда және басқа да халықтың жиналған жерлерінде ЖҚТБ/АҚТҚ-ның алдын алу шаралары туралы көрнекі үгіт құралдарын дайындап, орналастыру, (жайма тақта және т.б.) Әкімдер қаулысы Көкшетау, Степногорск қалалары - ның, Щучье, Атбасар, Есіл аудандары - ның әкімиаттары 2002-2004 жж. 2002ж. 2003ж. 2004ж. 2005ж. 0,15 млн.тенге 0,05 млн.т. 0,05 млн.т 0,05 млн.т. 0,05 млн.т. 1 2 3 4 5 6 7 8..- 20 Дүниежүзілік күндерге арналған шараларды даярлап өткізу : Бұйрық, бағдарлама Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы, ЖҚТБ облыстық орталығы 2002-2005 жж. 2002ж. 2003ж. 2004ж. 2005ж. 1,52 млн.тенге 0,380 0,380 0,380 0,380 ЖҚТБ-ға қарсы шарала - дың шоғырла - нуы 20.1. ЖҚТБ- мен күрес; Бұйрық, бағдарлама Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық - салауатты өмір салтын қалыптастыру орталығы, ЖҚТБ облыстық орталығы 2002-2005 жж. 20.2. ЖҚТБ-дан қайтқан адамдарды еске алу Бұйрық, бағдарлама Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық салауатты өмір салтын қалыптасты - ру орталығы, ЖҚТБ облыстық орталығы 2002-2005 жж. 1 2 3 4 5 6 7 8 21 АҚТҚ- инфекциясының проблемаларын социологиялық зерттеуді ұйымдастыру және өткізу: Анкеталар әзірлеу Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. 21.1. халықтың жиналған жерлерінде жылдам сұрау өткізу ( автовокзал, шаштараздар және т.б.) Анкеталар әзірлеу Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Санитар- лық- азарту бағалауы 21.2. ЦВИАРН ересектер үшін қабылдау - бөлуші Анкеталар әзірлеу Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005/ жж. Санитар- ЛЫҚ- азарту бағалауы 22 ЖҚТБ-ға , нашақорлыққа қарсы шараларды жастар арасында өткізу жөнінде кеңес беру ( КВН, викториналар, ток-шоу, дискотекалар т.б.) Сан. азарту әдебиетін қолдау ЖҚТБ Облыстық орталығы 2002-2005 жж. Қаржыландыр уды қажет етпейді Волонтерл арды даярлау

8.4. Қатерлі мінез - құлықты контингенттердің арасында АҚТҚ-ның таралуын ескерту жөніндегі шаралар 1 « Есірткінің зияндылығын азайту» бағдарламасы бойынша Көкшетау, Атбасар, Степногорск қалаларын - да сенім пункттері және шприцтермен алмасу шегінде « СОРОС-Қазақстан» қорымен бірлесе жұмыс істеуді жалғастыру. Есірткінің зияндылы - ғын азайту бағдарла - масы ЖҚТБ облыстық орталығы 2002-2005 жж. «СОРОС- Қазақстан» қорының гранты бойынша АҚТҚ-ның қатерлі жұқтыруы н азайту 2 « Әрбір аудан орталығында, Степногорск қаласында инъекциялық есерткі тұтынушылар үшін сенім және шприцтермен алмасу пунктерін ашу. Әкімдер шешімі Аудандық, қалалық әкімдер, облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2003 жж. 2002ж. 2003ж. 6 млн. 084 мың тенге 3,084млн.тенге 3,0 млн. тенге АҚТҚ-ны қатерлі жұқтыруы н азайту 1 2 3 4 5 6 7 8 3 ЖҚТБ/АҚТҚ-ның, наша - қорлықтың, жыныстық жолмен берілетін инфекциялардың алдын алуды өзінін мақсаты деп қойған қоғамдық бірлестіктердің қалыптасуын қолдауды қамтамасыз ету. Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Қаржылан – дыруды қажет етпейді АҚТҚ-ның алдын алуда мемлекеттік органдарға ықпал жасау 4 АҚТҚ жоғары жұқтыру қатері бар адамдарды әлеуметтік қолдау бағдарламасын жасау Әкімдер шешімі Аудандақ, қалалық әкімдер, облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002 ж. Қаржылан - дыруды қажет етпейді 5 Қызметтеріне ақы төлей отырып, есірткіні тұтынудан бас тартқан адамдардың ішінен еріктілерді тарту жұмысын қамтамасыз ету. Әкім шешімі Аудандақ қалалық әкімдер 2002-2005 жж. Мақсатты бағытталған жұмысты қамтамасыз ету 6 Кіші дәреттен есірткіні табу үшін барлық наркокабинеттерді, облнаркодиспансерді экспрес тест-жолдарымен қамтамасыз ету Тапсырыс Облыстық дегсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Диагности каны қамтама – сыз ету 7 Презервативтердің сатылуын әрдайым қадағалауды, олардың мемлекеттік сертификаттаудан өтуін қамтамасыз еру Әкімдер шешімі «Дәрі -Дәрмек», қамтамасыз ету.»Дәрілік Заттар орталығы», РНҚҚ Ақмола облыстық филиалы 2002-2005 жж. Қаржылан - дыруды қажет етпейді Сапасыз өнімдерді сатуға жол бермеу 8 Мінез-құлқы қауыпті адамдардың жиналға жерлерінде, оларды АҚТҚ-дан жыныстық жолмен берілетін инфекциялар ақпараттық материалдармен, қорғаныс құралдарымен қамтамасыз ету. Даладағы жұмыс Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, ЖҚТБ, обл.тері- венер. диспансері 2002-2005 жж. 2002ж. 2003ж. 2004ж. 2005ж. 0,8 млн.т. 0,2 0,2 0,2 0,2 АҚТҚ-ны жұқтыру қатерін төмендету 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Метадон терапиясы тәжірибелік бағдарламасына қатысу үшін тәжірибенің қолдауын зерделеп, грант жасау. Грантқа тапсырыс Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, обл.нарко диспансері 2002 ж. АҚТҚ-ны жұқтыру қатерін төмендету 10 Сенім телефонымен инъекциялық есірткілерді тұтынушылар жасырын кеңес беруге қол жеткізуді қамтамасыз ету Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, обл.нарко диспансері 2002-2005 жж. Жасырын көмек көрсетуді қамтама - сыз ету 11 Жыныстық жолмен берілетін инфекциялармен ауыратындарға қол жететін, ақысыз, жасырын көмек көрсетуді қамтамасыз ету. Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, обл.тері- венерология - лық диспансері 2002-2005 жж. Жасырын көмек көрсетуді қамтама - сыз ету 12 Тест бақылауынан бұрын және одан кейін АҚТҚ-ның алдын алу шаралары туралы қауыпті мінез-құлықты адамдардың білімін қамтамасыз ету. Тест Бақылауы - нан бұрын және одан кейін семинар Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Ағарту жұмысы - ның сапасын бақылау 13 Отбасын жоспарлауға, АҚТҚ жұқтырғандардың, жүктілігін тоқтауы және есірткіге тәуелді әйелдерге, олардың, еркімен тегін негізде АҚТҚ-ны тік жұқтырудың алдын алу үшін қызмет көрсетуді ұйымдастыру. Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. 14 Эпидемиологиялық жағдайға байланысты халықтың жекелеген топтарында шолғыншы эпидемиологиялық қадағалауды енгізу. Грантқа тапсырыс ЖҚТБ облыстық орталығы 2002 ж. Қауіпті топтарда АҚТҚ-ның таралуын зерделеу

8.5. Медицина ұйымдарындағы,халыққа тұрмыстық қызмет көрсету кәсіпорындарындағы АК,ТҚ- инфекциясының алдын алу шараларының жүйесі 1 2 3 4 5 6 7 8 1 Емдеу профмекемелерінде індетке қарсы тәртіпті орындау үшін, соның ішінде АҚТҚ жұқтырғандарға арнайы көмек көрсетілетіндерге жағдай жасау. Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық санитарлық эпид. станциясы 2002-2005 жж. Жыл сайын жергілікті бюджеттерге бөлінетін қаржы аясында Аурухана ішінде АҚТҚ жұқтыру - дың алдын алу 2 АҚТҚ жұқтырғандарға медициналық көмек көрсету үшін госпиталь базаларын қамтамасыз ету: Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық санитарлық эпид. станциясы 2002-2005 жж. Жыл сайын жергілікті бюджеттерге бөлінетін қаржы аясында Аурухана ішінде АҚТҚ жұқтыру - дың алдын алу 2.1. Қорғаныш киімдерінің жинақтарымен және қорамды қорғаныш құралдарымен; Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық санитарлық эпид. станциясы 2002-2005 жж. Жыл сайын жергілікті бюджеттерге бөлінетін қаржы аясында Аурухана ішінде АҚТҚ жұқтыру - дың алдын алу 2.2. Стерилдейтін жабдықпен; Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық санитарлық эпид. станциясы 2002-2005 жж. Жыл сайын жергілікті бюджеттерге бөлінетін қаржы аясында Аурухана ішінде АҚТҚ жұқтыру - дың алдын алу 2.3. Медициналық; аспаптармен; Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық санитарлық эпид. станциясы 2002-2005 ж.ж. 1 2 3 4 5 6 7 8 2.4. Дезинфекциялайтын құралдармен; Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық санитарлық эпид. станциясы 2002-2005 жж. 3 Инфекциялық, наркологиялық, тері-венерологиялық мекемелер үшін бір рет қолданатын аспаптардың қорын: инелер, шприцтер қан қүю жүйесін жасау Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық қан орталығы 2002-2005 ЖЖ. Жыл сайын жергілікті бюджеттерге бөлінетін қаржы аясында Аурухана ішінде АиВ- тің таралуына Қарсы шаралар 4 Донор қанының қауыпсіздігін қамтамасыз ету; Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, Облыстық қан орталығы 2002-2005 жж. Жыл сайын жергілікті бюджеттерге бөлінетін қаржы аясында Гемотрансфуз ия кезінде жұқтыру -ды болдырмау 4.1. ақысыз негізде донорлардың санын көбейту; 4.2. жұмысыз адамды донорлыққа тартпау; 4.3. донорлар қанын ұқыптылықпен сұрыптап алу; 4.4. қан қызметінің стандартын орындау. 5 Дезинфекциялық стерилизация тәртібі және АҚТҚ-ны кәсіби, аурухана ішінде жұқтырудың алдын алу бойынша ЕПМ медицина қызметкерлерін жыл сайын аттестациялау. Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, обл.сан.эпид. стан.обл.ЖҚТБ орталығы 2002-2005 жж. Медицина қызметкер лерінің біліктілігін жетілдіру 1 2 3 4 5 6 7 8 6 Барлық меншік түрлеріндегі тұрмыстық қызмет көрсету (шаштараз т.б.) мекемелерінде дезинфекциялық стериализациялық тәртіпті ұстауға мемлекеттік санитарлық қадағалауды жүзеге асыру Жоспар - кесте Облыстық санитар. эпид. станцияы 2002-2005 жж. АҚТҚ-ны жұқтыру - ды ескерту 8.6. Диагностика және АҚТҚ инфекциясы бар адамдарды емдеу 1 ҚР Үкіметінің «Тегін медициналық көмек көрсетудің кепілді көлемін бекіту туралы» 2001 жылғы 2- қаңтардагы № 135 қаулысымен көзделген көлемде тегін негізде АҚТҚ инфекциясы бар адамдарды амбулаторияларда, арнайы ауруханаларда жатып емделу жағдайында емдеуді қамтамасыз ету. Норматив тік актінің жобасы Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. ЕПМ —ді қаржылан – дыру базасының аясында 2 АҚТҚ инфекциясы бар әйелдерге аяғы ауыр, босану кезінде, сондай ақ АҚТҚ инфекциясы бар әйелдерден туған балаларды этиотроптық емдеуді бірінші кезекте қамтамасыз ету Норматив - тік актінің жобасы Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. 3 Этиотроптык емдеуге мұқтаждығы анықталған 17 жасқа дейін және осы жасты қоса есептегенде балалар мен жасөспірімдерге этиотроптық емдеуді бірінші кезекте қамтамасыз ету. Норматив – тік актінің жобасы Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. ЖҚТБ облыстық орталығын базалық қаржылан - дыру 1 1 2 3 4 5 6 7 8 4 АҚТҚ-сы бар мұқжат адамдардың ең кемінде 80 пайызына этиотроптық монотерапияны қамтамасыз ету. Норматив – Тік актінің жобасы Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. 2002ж.- 2,0 млн. тенге 2003ж.-2,8 млн. тенге 2004 ж.-4,5 млн. тенге 2005 ж,- 5,0 млн.тенге Барлығы : 14,3 млн. 5 Психо-әлеуметтік кеңес беру кабинеттерін ашу : Норматив – тік актінің жобасы Облыстық денсаулық сақтау басқармарсыа 2002 ж. 5.1. обл.наркодиспансерде 2002 ж. 5.2. обл.тері-вендиспансерде 2002 ж. 5.3. обл.перинаталдық орталықта 2002 ж. 5.4. Көкшетау қаласының консультативно-диагностикалық емханасы 2002 ж. 5.5. Степногорск қаласының КДЕ-сы 2002 ж. 5.6. Щучье қаласы орталық аудандық емханасы 2002 ж. 6 ЖҚТБ орталығы зертханаларын және оның филиалдарын АҚТҚ диагностика бойынша жоғары сезімтал төрт ұрпақ тест - жүйесімен қамтамасыз ету. Орталық – тандырыл – ған қор 44 бағдарлама Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 ж.ж. 2002ж. 2003ж. 2004ж. 2005ж. 4.1млн.т. 1.1млн.т. 1.1млн.т. 1.1млн.т. 1.1млн.т. 7 Диагностика иммуноферменттілік зертхана үшін зертханалардың филиалдардың қазіргі аспаптармен жабдықтау Орталық – тандырыл – ған қор 44 бағдарлама ЖҚТБ облыстық орталығы 2002 ж. 6,0 млн. тенге 1 2 3 4 5 6 7 8 8 Облыстық ЖҚТБ орталығы зертханасын қайта жабдықтау Орталық - тандырыл- ған қор 44 бағдарлама ЖҚТБ облыстық орталығы 2004 ж. 6,0 млн.тенге 9 ПЦР-диагностикасын енгізу жолымен АҚТҚ инфекциясы диагностикасының сапасын көтеру Орталық - тандырыл- ған қор 44 бағдарлама ЖҚТБ облыстық орталығы 2003 ж. 8,0 млн.тенге

8.7. Бағдарламаны үйлестіру және оның орындалуын ұйымдастыруды қамтамасыз ету жөніндегі шаралар 1 ЖҚТБ-ның таралуын ескерту жөніндегі аудандық, қалалық шаралар жоспарын әзірлеп енгізу Әкімдер шешімі Аудандар мен , қалалардың әкімдері 2002 ж. Бағдарла- маның орындалуын қамтамасыз ету 2 ЖҚТБ-ның алдын алу және онымен күрес орталығының штаттық нормативін қайта қарап, ақпарат тасқынын үйлестіру үшін, осы проблемаға байланысты, бұқаралық ақпарат құралдарымен және жұршылықпен байланыс жасау жөнінде маман лауазымен қоса отырып, бекіту. Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, Облыстық ақпарат және қоғамдық келісім басқармасы 2002 ж. Бағдарла- маның орындалуын қамтамасыз ету 3 АҚТҚ - инфекциясының таралуын шектеу жөнінде әс-әрекеттә үйлестіруді талап ететін мәселелер мыналарда тыңдау: Тұрақты шешімдер Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Шаралар-дың тиімділігін бағалау және түзетулер 3.1. Облыс әкімі аппараттарының жанындағы үйлестіру комитетінде, қалаларда, аудандарда ; Тұрақты, шешімдер Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Шаралар- дың тиімділігін бағалау және түзетулер 1 2 3 4 5 6 7 8 3.2. ведомстволар, мекемелер басшыларының аппараттық мәжілістерінде; Тұрақты, шешімдер Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Шаралар- дың тиімділігін бағалау және түзетулер 3.3 ведомстволар, мекемелердің мәжілістерінде Тұрақты, шешімдер Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Шаралар- дың тиімділігін бағалау және түзетулер 4 Мынандай бағдарламаларды енгізе отырып, бірыңғай республикалық компьютерлік желіге қосылу : Облыс әкіміне есеп беру Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 жж. Шаралар- дың тиімділігін бағалау және түзетулер 4.1. халықтың инфекция алғандығына аналитикалық бақылау жүйесі; Облыс әкіміне есеп беру Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 ж.ж. 4.2. АҚТҚ инфекциясының эпидемиялық үлбестерінің алғы шарттарын нақтылау жөнінде социологиялық зерттеу материалдарының зерделеу жүйесі; Облыс әкіміне есеп беру Облыстық денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 ж.ж. 4.3. зертханалық диагностиканың жағдайын зерделеу жүйесі. Облыс әкіміне есеп беру облыстық, денсаулық сақтау басқармасы 2002-2005 ж.ж. 5 АҚТҚ инфекциясы бойынша жедел эпидемиологиялық ақпаратты, бюллетендерді, аналитикалық және реферативтік шолуларды даярлау, шығару және тарату. Баспасөз релиздері, Бюллетен- дер Облыстық денсаулық сақтау бас - қармасы.ЖҚТБ облыстық орталығы 2002-2005 жж. Эпид. жағдайды дер кезінде бағалау 1 2 3 4 5 6 7 8 6 Бағдарламаны жүйелі түрде бағалау және бақылауды облыстық, жергілікті деңгейлерде қамтамасыз ету. Облыс әкіміне, қалалар мен, аудандық әкімдеріне есеп беру Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, облыстық ішкі - істер басқармасы, Қазақстан Республикасы әділет министірлігінің, Ақмола облыстық қылмыстық атқару жүйесі комитетінің басқармасы, облыстық білім басқармасы 2002- 2005 ж. 5-ші ақпанға дейін 5-ші тамызға дейін Орында- луын бақылау 7 Қоғамдық бірлестіктерге тұрғындардың басымдылық топтары арасында АҚТҚ/ЖҚТБ-ның алдын алу бойынша олардың қызметін кәсіпорындар, демеушілер ресурстарын тартып кеңейтуге көмек көрсету жөнінде шаралар әзірлеу. Әкімдер шешімі Аудандық қалалық әкімияттары, 2002 ж. Профилак- тикалық жұмысты кеңейту 8 Негізгі бағдарлама жоспарын толықтыру және өзгерту туралы шешімдерді енгізу жайында рұқсат берілсін Әкімдер шешімі Аудандық, қалалық әкімиаттар, облыстық ішкі - істер басқармасы, Қазақстан Республикасы әділет министірлігінің Ақмола облыстық қылмыстық - атқару жүйесі комитетінің басқармасы, облыстық білім басқармасы 20-шы жыл сайын желтоқсанға дейін

8.8. Халықаралық және қоғамдық ұйымдармен ынтымақтастық 1 2 3 4 5 6 7 8 1 Сенім пункттерінің желісін және шприцтерді алмастыруды кенейту жөнінде « Есірткінің зияндылығын төмендету» бағдарламасы бойынша «Сорос- Қазақстан» қорымен ынтымақтастықты жалғастыру Грантқа тапсырыс Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, ЖҚТБ облыстық орталығы 2002-2005 жж. Есірткіге тәеілді адамдар - дың арасында мақсатты бағыттал – ған жұмыс 2 «ЖҚТБ-ның проблемасы, алдын алу жолдары» бойынша білім беру бағдарламасын енгізуді қамтамасыз ету үшін «Антинар», « Үкіметтік емес ұйымдармен»,»Қазақстан іскер әйелдері қауымдастығы» филиалымен ынтымақтастықты жалғастыру. Бірлескен шаралар жоспар – лары Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, ЖҚТБ облыстық орталығы 2002-2005 жж. X Жастар арасында білім беру бағдарла- масын енгізу 3 Халық арасында ағарту жұмысының әртүрлі ағарту жұмысының әртүрлі нысандарын енгізу жөнінде үкіметтік емес ұйымдар үшін тренингке қатысу. Бұйрық Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, ЖҚТБ облыстық орталығы 2002-2005 жж. ЖҚТБ/АҚТҚ проблемасын шешуге тарту 4 НПО қоғамдық бірлестіктерін ЖҚТБ- мен күресуге тарту, олардың өсуіне ықпал жасап, қажетті көмек көрсету жөнінде шаралар қабылдау. Семинар, әдістемелік ұсыныстар Облыстық денсаулық сақтау басқармасы, ЖҚТБ облыстық орталығы 2002-2005 жж. ЖҚТБ/АҚТҚ проблемасын шешуге тарту