Қызылорда облыстық жастар саясатының 2006-2008 жылдарға арналған бағдарламасын бекіту туралы от 20.12.2005 г. № 246 (Қызылорда облыстық жастар саясатының 2006-2008 жылдарға арналған бағдарламасын бекіту туралы)

Қызылорда облыстық жастар саясатының 2006-2008 жылдарға арналған бағдарламасын бекіту туралы
«Мемлекеттік жастар саясаты туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңдарына және «Жастар саясатының 2006-2008 жылдарға арналған бағдарламасы туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысына сәйкес облыстық Мәслихат ШЕШІМ ЕТЕДІ:

1. Қоса беріліп отырған «Қызылорда облыстық жастар саясатының 2006-2008 жылдарға арналған бағдарламасы» бекітілсін.

2. Облыстық Мәслихаттың 2003 жылғы 17 маусымдағы XX сессиясының №201 шешімімен (нормативтік кұқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде 2003 жылғы 24 маусымда 3331 санды болып тіркелген) бекітілген «Қызылорда облыстык жастар саясатының 2003-2005 жылдарға арналған бағдарлама» аякталсын және ол бақылаудан алынсын.

2005 жылғы 20 желтоқсандағы
№ 246 шешіммен
БЕКІТІЛГЕН
ҚЫЗЫЛОРДА ОБЛЫСТЫҚ ЖАСТАР САЯСАТЫНЫҢ 2006-2008 ЖЫЛДАРҒА АРНАЛҒАН БАҒДАРЛАМАСЫ
БАҒДАРЛАМАНЫҢ МАЗМҰНЫ
1 .Бағдарлама паспорты

2. Проблема мазмұны және оны бағдарламалық
әдістермен шешудің қажеттігіне негіздеме:
Кіріспе
2003-2005 жылдардардағы жастар саясаты бағдарламасының орындалуы туралы
Қазіргі таңдағы проблемалардың жай-күйіне талдау жасау
3.Бағдарлама мақсаттары мен міндеттері
4.Бағдарламаның негізгі бағыттары мен іске асыру тетіктері:
Жастар арасында салауатты өмір салтын және денсаулықты нығайту мен сақтаудың тиісті дағдыларын қалыптастыру.
Жас азаматтардың әлеуметтік және құқықтық қорғалуы. Жастардың экономикалық дамуы мен еңбек және жұмыспен қамту саласында жағдай жасау. Жастар саясатының ақпараттық қамтамасыз етілуі. Жас дарындарды қолдау мен дамыту. Жастар қоғамдық бірлестігінің қызметі үшін жағдай жасау және жастарды отан сүйгіштікке тәрбиелеу мен азаматтық белсенділігін арттыру
Жастардың дамуына және әлеуметтік көмек көрсету үшін жағдай жасау
5.Қажет ресурстар және оларды қаржыландыру көздері
6.Бағдарламаны жүзеге асырудан күтілетін нәтижелер
7.Бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары
Беті

1. БАҒДАРЛАМА ПАСПОРТЫ
Бағдарлама атауы
Әзірлеу үшін негіздеме
Бағдарламаны әзірлеуші
Орындаушылар
Мақсаты
Қызылорда облыстық жастар саясатының 2006-2008 жылдарға арналған бағдарламасы
«Мемлекеттік жастар саясаты туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2005 жылдың 18 шілдесіндегі №734 қаулысымен бекітілген 2005-2007 жылдарға арналған Республикалық жастар саясаты бағдарламасы
Қызылорда облыстык ішкі саясат департаменті
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті, аудандар мен Қызылорда қаласының әкімдері, Қызылорда облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар департаменті, Қызылорда облысының білім беру департаменті, Қызылорда облысының денсаулық сақтау департаменті, Қызылорда облысының мәдениет басқармасы, Қызылорда облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп департаменті, Қызылорда облысының сәулет, қала құрылысы және құрылыс департаменті, Қызылорда облысының табиғи ресурстар және табиғат пайдалануды реттеу департаменті, Қызылорда облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы, Қызылорда облысының қорғаныс істері жөніндегі департаменті (келісім бойынша), Қызылорда облысының ішкі істер департаменті (келісім бойынша), жоғарғы және арнаулы орта оқу орындарының басшылары (келісім бойынша), ҚР мемлекеттік қызмет істері жөніндегі Агенттігінің Қызылорда облысы бойынша басқармасы (келісім бойынша).
Әлеуметтік бағдарланған жастар саясатын жүргізу, жастардың рухани, мәдени, білімді, кәсіби қалыптасуына және дене дамуына, бүкіл қоғам мүддесіне олардың шығармашылық әлеуетін ашуға, жастарды әлеуметтік бағдарлама негізінде және республикадағы жастар ұйымдарының жұмыс істеуі үшін қажетті жағдайлар жасауға арналған әлеуметтік-экономикалық, құқықтық, ұйымдастырушылық жағдайлар мен кепілдіктерді қамтамасыз етуге бағытталған кешенді шараларды әзірлеу және қабылдау.
МіндеттеріЖүзеге мерзіміСалауатты өмір салтын қалыптастыру және денсаулығын нығайту мен сақтаудың тиісті дағдыларын калыптастыру.
Жас азаматтарды әлеуметтік және құқықтық қорғау. Жастардың экономикалық дамуы мен еңбек және жұмыспен қамту саласында жағдай жасау.
Жастар саясатын ақпараттық камтамасыз ету. Жас дарындарды қолдау мен шыңдау. Жастардың азаматтық белсенділігін арттыру оларды отан сүйгіштікке тәрбиелеу және жастар қоғамдық бірлестіктерінің қызметін жақсарту үшін жағдай жасау.
Жастардың дамуы мен әлеуметтік көмек көрсету үшін жағдай жасау.
Негізгі бағыттары мен іске асыру тетіктері
Бағдарламаны іске асыру тетігі; Бағдарламаның іс-шаралар жоспарында көзделген іс-шараларды жастармен жұмыс істейтін барлық мүдделі құрылымдарды тарта отырып, кезең-кезеңмен іске асыруға бағытталған мемлекеттік органдардың үйлестірілген іс-әрекеттерінен тұрады.
асыру 2006 - 2008 жылдар
Қаржыландыру көзі мен көлемі
Күтілетін нәтиже
Бағдарламаны жүзеге асыру облыстық бюджеттен мынадай қаржылық шығындар бөлуді көздейді:
2006жылы - 8 млн. 500 мың теңге;
2007жылы - 8 млн. 925 мың теңге;
2008жылы - 9 млн. 371 мың 250 теңге.
17, 24, 25, 29, 34 тармақтарындағы іс-шаралар
бюджеттің нақтылануына байлынысты
қаржыландырылады.
Бағдарламаны жүзеге асыру мынадай мүмкіндіктерге жол ашады:

1)жастар саясаты саласында еңбек ететін мемлекеттік органдардың қызметін бағыттауға және жүйелендіруге;

2)әлеуметтік-экономикалық жағынан жастардың өзін-өзі жүзеге асыру үшін жағдайлар жасау;

3)жастармен жұмысты ұйымдастыру деңгейін арттыру;

4) жастардың саяси, әлеуметтік және іскерлік
белсенділігін арттыру;

5) жастарды отансүйгіштік пен азаматтыкқа тәрбиелеу
деңгейін арттыру;

6) жас ұрпақтың денсаулығын жақсарту.

2. Проблема мазмұны және оны бағдарламалық әдістермен шешудің
қажеттігіне негіздеме
Кіріспе
Мемлекетіміздің тұрақты дамып отырған аймағының бірі ретінде Қызылорда облысын одан әрі дамыту үшін қажетті шарттардың бірі - жас ұрпақтың әлеуметтік бағытталуы және азаматтық калыптасуы үшін ұйымдастырушылық, әлеуметтік-экономикалық және құқықтық жағдайлар жасау және оларды нығайту.
Бәрімізге мәлім, облыста соңғы жылдары жастармен белсенді түрде жұмыстар жүргізілуде - жастардың жаңа қоғамдық бірлестіктері құрылды, сонымен қатар облыс аудандарында әлеуметтік қызмет көрсету жұмыстары атқарылды, жыл сайын жастар форумдарын, кәсіптік конкурстар, фестивальдар, отансүйгіштер шеруін өткізу дәстүрге айналды, жастарды әлеуметтік қорғаудың әртүрлі нысандары енгізіліп отыр.
Алайда, қазіргі таңдағы қоғамдағы беталыс, қоғам мен мемлекет тарапынан жас ұрпактың қалыптасуы мен тәрбиеленуі проблемаларына ерекше назар аударылуы облыстағы жастар саясатын жүзеге асырудың жаңа сапалы тәсілдерін әзірлеуді қажет етеді. Осы ретте, жастар саясаты бүгінгі күні жас ұрпақтың қоғамдық өмірге әлеуметтік кірігуінің бірден-бір мүмкін боларлық тетігі болып табылады.
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті осы Бағдарламаны мемлекеттік жастар саясатын жүзеге асыру жүйесін құру мақсатында мемлекеттік органдар, мекемелер мен қоғамдық ұйымдардың тығыз қарым-қатынасы мен әріптестігінің негізінде әзірледі.
Жастар халықтың қоғамдық белсенді бөлігі және аймақтың перспективалық дамуы үшін стратегиялық ресурсы болып табылады. Жастар саясаты мемлекет мүддесі мен мемлекеттің болашақта дамуын қамтамасыз етуге мүмкіндіктері бар интеллектуалды және рухани-саналы тұлғаның қалыптасу қажеттілігі аясында айқындалады.
Облыстық статистика басқармасы ұсынған мәліметтерге сәйкес 2005 жылдың 1 каңтарына облыста 14 пен 29 жас аралығында 189049 азамат тіркелген, оның ішінде 96687 ер және 92362 әйел азаматтар. Бұл көрсеткіш 2003 жылға қарағанда 1,6 пайызға жоғары. Осы мәлімет облыста жастардың демографиялық өсу тенденциясының сақталып отырғанын көрсетеді.
Облыс халқының жалпы санының 29,5 пайызын жастар құрап отыр. Оның ішінде қала жастары - 60093 адам (31,7 пайыз), ауыл жастары -128956 адам (68,3 пайыз).
Жастар саясатын жүйелі жүргізу қажеттілігі өзінің әлеуметтендіру процесінде жас адамның кезігіп отыратын өмір қиыншылықтарымен айқындалады. Әсіресе, экономикалық проблемалардың шешілмей отырғандығын атап өтуге болады. Жастар өзінің біліктілігі және кәсіби даярлығы деңгейінің төмендігіне байланысты халықтың аз қорғалған бөлігі болып табылады. Жұмыссыздықтың жоғары деңгейі және рухани шектелу қылмыс, нашақорлық, маскүнемдік, жезөкшелік және осы сияқты әлеуметтік құбылыстардың таралуы - олардың басты факторы болып отыр.
Жастар дамушы әлеуметтік-демографиялық топ ретінде репродуктивті жаста бола отырып, сонымен бірге тұрғын үймен аз қамтылғандар қатарында.
Осындай проблемалар қысқа және ұзақ мерзімде жастардың барлық санаттары келешекте өзіндік белсенді азаматтық санасын тәрбиелеуге, олардың қоғамның әлеуметтік мәселелерін шешуге белсене қатысуына бағытталған жастардың қоғамдық маңызды бастамаларын тиімді қызмет ететін мемлекеттік органдармен қорғау жүйесін қалыптастыруды қажет етеді.
2005 жылғы 1 қазанға облыста 21 жастар ұйымы тіркелген, оның ішінде ұйымдардың басым көпшілігін құқықтық мәдениетті қалыптастыру, жастардың құқықтары, бостандықтары мен мүдделерін қамтамасыз ету мәселелері бойынша оларға ақпараттық-кеңес берушілік, әлеуметтік көмек көрсету бойынша қызмет ететін бірлестіктер құрайды.
Барлық қоғамдық бірлестіктердің жұмыс атқару формалары мәдени-көпшілік және патриоттық акциялар, қайырымдылық іс-шаралары, концерттер, пікір-сайыстар, интеллектуалдық ойындар, ғылыми-тәжірибелік конференциялар, семинарлар, «дөңгелек үстелдер» және басқалары болып табылады.
Алайда, жастар қоғамдық бірлестіктерінің саны өскеніне қарамастан, олар әлі күнге дейін көпшілік үшін қызмет атқара алмай отыр. Қазіргі таңда облыстың 7 ауданында тіркеліп, қызмет етіп отырғаны - 3 жастар қоғамдық бірлестігі қатарында Сырдария ауданындағы «Мирас», Қармақшы ауданындағы «Қармақшы жастары» және Жаңакорған ауданындағы «Ауыл қанаттары» жастар қоғамдық бірлестігі осы кемшілікті бастан өткеруде.
Осыған орай, үстіміздегі жылдан бастап Қармақшы ауданында аудандық деңгейде мемлекеттік жастар саясатын жүзеге асыру үшін алғаш рет мемлекеттік тапсырысты жүзеге асыру аясында «Қармақшы жастары» қоғамдық бірлестігі тартылды. Мұндай тәжірибе әлеуметтік жастар жобаларын жүзеге асыру тетіктерін анықтауда басқа аудандарда да пайдаланылуы қажет.
Сонымен қатар, Қазақстан Республикасының 30 мыңнан астам азаматы тұратын, оның көпшілін жастар құрап отырған Байқоңыр қаласында жастар қоғамдық бірлестіктері жоқ.
Қазіргі бар үкіметтік емес ұйымдар әлі де облыс жастарының мүддесін толық дәрежеде білдірмейді. Өйткені олар тек мектеп окушылары, жоғары және арнаулы орта оқу орындарының студенттері секілді жастардың тек белгілі бір санаттарымен ғана жұмыс атқаруда, ал жұмыс істейтін немесе жұмыссыз жүрген және басқа да санаттардағы жастар камтылмай қалып отыр.
Демократиялық қоғам дамуының басты көрсеткішінің бірі -жастардың қабылданған шешімдерді шешуге атсалысуы болып табылады.
Оң әсерлі шешім жобаларын қабылдауға жекелеген жастарды тарту мысалдарына қарамастан, бұл тетік әлі де дұрыс жетілдірілмеген.
2003-2005 жылдардардағы жастар саясаты бағдарламасының орындалуы
туралы
2003-2005 жылдар ағымындағы Қызылорда облысындағы жастар саясаты облыстық мәслихаттың 2003 жылдың 17 шілдесіндегі XX сессиясының №201 шешімімен бекітілген, 2003-2005 жылдарға арналған жастар саясатының Бағдарламасымен анықталған басты бағыттарға сәйкес жүзеге асырылды.
2003-2005 жылдары құрылған жастар қоғамдык бірлестіктері негізінде 34 жастар әлеуметтік қызметтері өздерінің басты мақсаттары етіп жастардың әлеуметтік өзін-өзі реттеуін ықпал етуді қойды. Осылайша бағдарламаның жүзеге асырылуы барысында құрылған әлеуметтік жастар қызметтері мынадай бағыттар бойынша қызмет етті:

1) жастардың дамуы мен оларға әлеуметтік көмек көрсету үшін жағдай
жасау;

2)жастарға экономикалық даму мен еңбек және жұмыспен қамту саласында жағдай жасау;

3)жастардың мүддесі мен құқықтарын қамтамасыз ету;

4)жастар саясатын ақпараттық қамтамасыз ету;

5)жас дарындарды қолдау мен шыңдау;

6)жастар арасында салауатты өмір салтын қалыптастыру;

7)жастарды отансүйгіштікке тәрбиелеу және азаматтық белсенділігін арттыру.
2003 жылдан 2005 жылға дейін аймақтық бағдарламаны жүзеге асыру бағытында әлеуметік қызметтер аясында 350 кездесу, 70 тренинг-семинар, 40 акция өткізілді және 3500-ден астам заңды және психологиялық көмектер көрсетілді.
Сонымен бірге, осы кезеңде жоба аясында 30 әдістемелік нұсқаулықтар әзірленді. Әлеуметтік қызметтер жұмысы барысында әр түрлі сұрақтар бойынша 5000-ға жуық облыс жастарына көмек көрсетілді.
Жастар саясатын ақпараттық қамтамасыз ету бойынша біршама жұмыстар жүргізілді. Баспа және электронды БАҚ-да арнайы айдарлар ашылып, олар жастар саясатының мәселелері мен проблемалары бойынша материалдарды ақпараттандырды. Олардың қатарында "Тұлпар", "Сыр жастары", "Жастар және мен", "Мен жаспын", "М-клуб", «17 жастар бағдарламасы» және т.б. бар. Жастар мен студентерді еңбекпен қамтамасыз ету саласында да бірқатар нәтижелі жұмыстар атқарылды. "Жасыл ел" бағдарламасы аясында 2005 жылы облыстың студент жастары аумақты көркейту мен көгалдандыру жұмыстарына белсенді түрде тартылды. Екі ай ішінде аудандарда және калада жалпы саны 500 адамды кұраған, барлығы 13 "Жасыл ел" еңбеккер жастар жасағы қызмет етті. Олардың еңбекақысын өтеу мақсатында облыстық бюджеттен 2,7 млн. тенге бөлінді.
Сонымен бірге, Қазақстан Республикасы Президентінің "Қазақстан экомикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында" атты Жолдауының басты бағыттарын жүзеге асыру мақсатында облыста 9 студенттік құрылыс жасағы жұмыс істеп, олар Қызылорда қаласындағы тұрғын үй бағдарламасын жүзеге асыру аясында көпқабатты тұрғын үйдің құрылыстарына тартылды. Студенттік құрылыс жасақтарында қызмет ету үшін 190 еңбеккер тартылды.
Жастар өкілдерін құқықтық қамтамасыз ету саласында үлкен серпініс жасалды. Осылайша, "Жастарды қолдау орталығы" МКҚК жанында "Пана" құқықтық көмек қызметі ашылып, тұрақты жұмыс атқарып келеді. Онда жастар үшін ақысыз негізде құқықтық кеңестер беріледі. Барлық қызмет атқарған кезеңде 83 кеңес, сонымен бірге аудандарда іс-сапарда болып, 54 кездесу өткізді.
Жастарды акпараттық-сараптамалық қызметпен қамтамасыз ету аясында жастарға жыл сайын тегін 100 сағат Интернетті пайдалану мүмкіндігі берілді.
Сонымен бірге, "Ауыл" бағдарламасын жүзеге асыру үшін жыл сайын 6 номинация бойынша жастар арасында кәсіптік конкурстар өткізілді.
Облыс жастарының жыл сайын желтоқсан айында өткізілетін форумына 500-ден 1000-ға дейін жастар өкілдерінің жиналуы дәстүрге айналды. Оның аясында жастар өз проблемаларын талқылап, ойларымен бөлісті, билік өкілдерімен, мәслихат депутаттарымен кездесті және т.б. пайдалы іс-шаралар өткізілді.
2005 жылдың екінші жартыжылдығынан бастап жаңа "Жастар қоғамдық қабылдауы" әлеуметтік қызметі енгізілді. Бұл қызмет барлық аудан орталықтарында және Байқоңыр каласында ашылды. Оның басты мақсаты -өмірлік мүдделеріне әсер ететін сұрақтары бойынша жастардың қоғамдық пікірін зерттеу, жастар қоғамдастығымен тұрақты байланысты қамтамасыз ету. Сонымен бірге әлеуметтік-экономикалық проблемаларды шешу бойынша мемлекеттік органдардың жұмысы туралы ақпараттандыруды жақсарту. "Жастар саясаты туралы" Заңның жүзеге асырылуына қоғамдық бақылауды қамтамасыз ету, жергілікті басқару органдарында және мемлекеттік билік органдарында жас азаматтарға олардың заңды мүдделері мен құқықтарын қорғауда көмек көрсету, жастар мәртебесін көтеру, қоғамда жастардың орны туралы ескі ұстанымдарды жою, жастардың жаңа өмірлік құндылақтарын айқындау, билік органдарында жастар мүдделерін жүзеге асыру.
Қазіргі таңдағы проблемалардың жай-күйіне талдау жасау
Сонымен бірге, қазіргі таңда облыста жастар саясатын тиімді жүргізуге кедергі болып отырған бірқатар проблемаларды белгілеуге болады:

1) аймақта жастар саясатын жүзеге асыру үшін тиісті ақпараттық, ұйымдастырушылық, қаржылық ресурстардың жеткіліксіздігі (жеке ғимараттың, көліктің және т.б ресурстардың болмауы);

2)жастардың әлеуметтік проблемаларының шешілмеуі. Мұнда жастарға қатысты жүргізілетін мемлекеттік саясат еңбек ету, денсаулық, білім беру және тәрбие сияқты өмірдің аса маңызды салаларына өзінің назарын аударту қажет. Бұл ретте, жас ұрпақтың құндылықтарын айқындап, олардың құштарлықтарын арттырып, өз-өздерін көрсетудің әртүрлі әдістерін, бастамаларын, әлеуметтік белсенділігін, өмір сүру салтын назарға алу қажет;

3)бүгінгі күні жастар - жұмыспен толық қамтылмаған әлеуметтік топ ретінде болып отыр, яғни, қандай да бір қоғамдық іс-әрекетке тартылмай қалған еңбек ресурстары болып табылады. Дәл осы мәселенің астарында жастардың белсенділік деңгейінің төмендігі жатыр. Осыған орай, өз еліне және де өз болашағына қатысты жастардың жауапкершілігі мен әлеуметтік және азаматтық белсенділігін арттыру мақсатында барлық мүмкіндіктерді кардиналды түрде кеңейту үшін қажетті шарттарды қалыптастыру керек.
2005 жылдың қыркүйек айында «Облыстық жастарды қолдау орталығы» МКҚК жүргізген әлеуметтік зерттеудің нәтижесі жастар арасындағы басты проблемалардың қатарына: жұмыссыздық (32,6 пайыз), өмір сүру деңгейінің төмендеуі (9,4 пайыз), ұстанымдарының (моральдің) төмендеуі (6,7 пайыз) және экологиялык колайсыздық (6,3 пайыз) жататындығын көрсетті.
Бұдан басқа, жастар үшін өмірлік маңызды мәселе - тұрғын үймен қамтамасыз ету (сұралғандардың 4,5 пайызы) проблемасы болып табылады. Жастар бұл проблеманы шешу жолында өз түрғын үйін сатып алуға жеткілікті жалақы табу мүмкіндігін беруді (49,1 пайыз) ұсынса, сұралған респонденттердің 37,9 пайызы үшін аталмыш мәселе - льготтық ипотекалык несиелендіру жүйесін дамыту арқылы шешуге болады деп есептейді.
Қоғамның трансформациялануы кезінде ұстанымы мен қалыпты нормалар туралы түсінігі байқарлықтай өзгерістерге ұшыраған сәтте қоғамның инструментальдық құндылықтар немесе өмірде жетістіктерге жету әдістері туралы ойларын білу маңызды. 24,6 пайыз жастардың көзқарасы бойынша сапалы білімнің болуы өмірде жетістікке жетудің кажетті алгы шарттары болып табылады. Екінші басты жетістікке жетудің құралы ретінде 13,8 пайыз респонденттер қабілеттілікті, талантты атайды. Қажетті байланыстар және тума-туыстар жақсы өмір сүру деңгейіне көтерілуге пайдалы түрде әсер етеді. Бұл жетістікке жету әдістерінің рейтингісінде үшінші орында тұр (13,4 пайыз), 12,5 пайыз - ақша қаражатының болуын, 9,4 пайызы үшін басты құрал болып тәуекелділікке баруды, 7,1 пайыз үшін «қажымай еңбек ету» екенін алға тартады. Сонымен катар, жастардың үштен бірінен астамы белсенді өмірлік ұстанымда (35,3 пайыз), өмірде өз орнын табудың колайлы жағдайлары мен мүмкіндіктері пайда бола бастады (31,3 пайыз), жастардың қоғамда өз мүдделерін сақтап қалу мүмкіндіктері өсуде (37,9 пайыз). Облыс көлемінде жастарды әлемдік өркениеттің мәдениеті мен құндылықтарына тарту бойынша мүмкіндіктері артып келеді (34,8 пайыз). Сұралған жастардың көп бөлігі (40,2 пайыз) казіргі таңда жастар үшін білім қолжетімді болып отыр деген тоқтамға келді.
Жастар үшін жаңа және косымша жұмыс орындарын ашу, еңбек рыногын кеңейту - тығырықтан шығудың нақты жолдарының бірі. Сондай-ақ, кәсіпкерлікпен айналысу да пайдалы. Жастар арасында 36,2 пайыз сұралған жастар кәсіпкерлікті дамытуда проблеманың бар екендігін көрсетсе, 20,1 пайыз проблеманың туу мүмкіндігін айкындайды.
Қызылорда облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар департаментінің мәліметтері бойынша 2005 жылы жұмысқа орналасуға ықпал ету үшін 2069 жас адам өтініш білдірген, оның ішінде 743 адам жұмыска орналастырылған. Ал 2000 жылы еңбекпен қамту орталығында 14 пен 29 жас аралығында 20043 адам тіркеліп, оның бір де біреуі жұмысқа орналастырылмаған. 2000 жылмен салыстырғанда үстіміздегі жылы жұмыссыз жастардың саны 10 есе азайды. Бұл жастардың экономикалық дамуы үшін жағдай жасалып, оларды жұмыспен қамтуда мақсатты бағытталған жұмыс жүргізіліп жатқандығын көрсетеді. Бұл бағыттағы жұмыста жастарды кәсіпкерлік негізде оқыту бойынша қызметтер кешенін көрсетумен камтамасыз етеді. Жалпы алғанда ұсынылған бағдарламаға сәйкес бұл бағыттағы жұмыстар жастардың ұсынысына байланысты болған бизнес-жобаларға сараптау және баға беруді, сонымен бірге, кәсіпкерліктің негіздерін үйрету бойынша кешенді қызмет көрсетуді қамтамасыз ететін - жастар әлеуметтік қызмет көрсету орындарының қызметтерін ұйымдастыруына екпінді аударуы қажет.
Жас адамдардың көпшілігі (38,8 пайыз), егер мемлекет тарапынан кәсіпкерлігі үшін жеңілдіктер мен қолдау көрсетілген жағдайда, өз жеке бизнесін ұйымдастыруға тілек білдірді. Осы ретте, қазіргі жағдайда қызмет ететін барлық бизнесті ұйымдастырушы жастардың сұралғандары ішінде 30,8 пайыз дайындығын білдірсе, тек 19,6 пайызы «жоқ» деген жауап қайтарды. Жұмыспен қамту орталықтары жанында мекемелер мен кәсіпорындарда бос жұмыс орындары туралы мәліметтер базасы жасалып, үнемі жаңартылып отырады. Еңбек рыногында сұранысқа ие мамандық және кәсіптер бойынша жас кадрлардың біліктілігін арттыру мен даярлау, қайта даярлау жұмыстары жүзеге асырылады.
Әлеуметтік зерттеудің қорытындылары бойынша 34,4 пайыз ғана жағдайында кәсіптік білім алуға қол жеткізудің басты себебі таңдалған мамандық бойынша ақылы білім алу үшін қаржының жетімсіздігі болып отыр. Бұған қоса, 23,7 пайыз жастар үшін кәсіптік білімге қол жеткізудің басты кедергілердің бірі - жоғары оқу орындарына түсушілер үшін конкурс талабының жоғарылығы болып табылады.
Студенттер әрқашан да қоғамның ең ойлы, энергиялы, жаңашыл бөлігі болып табылады. Әрине, бұл мемлекеттік-саяси, қоғамдық және бизнес орталарында кең қызығушылық туғызады.
Сонымен қатар, студент жастар қоғамның әлеуметтік сезімтал бөлігі болып табылады.
Облыс бойынша 2005 жылдың 1 қаңтарына 26947 студент жастар болса, бұл барлық жастар санының 14,3 пайызы. Олардың 70,2 пайызы (18915 адам) облыс жоғары оқу орындарында (сонымен қатар филиалдарында), 25,3 пайызы (6381 адам) колледждерде және 4,6 пайызы (1201) кәсіби мектептерде оқиды.
Бұл санатқа қатысты туындаған проблемаларға оқу және демалыс кезеңдерінде жұмысқа орналасу, оқу кезеңінде тұрғын үймен қамтамасыз етуі, жеңілдетілген медициналық қызмет көрсету, жас отбасыларын, жетім балалар қатарынан шыққан студенттерді және ата-ананың қамқорынсыз қалған балаларды әлеуметтік қорғау, дарынды студенттерді қолдау, олардың құқықтык қорғалуы, еңбекпен қамтылуы жатады.
Окушы және студенттерге ерекше назар аударуды, әсіресе жатақханада тұратын жастармен атқарылатын жұмыстарға көңіл бөлуді қажет етеді. Облыс орталығында жоғары және орта оқу орындарының жанында 2 мыңға жуық студенттер тұратын 8 жатақхана қызмет етеді.
Студент жастар қозғалысының белсенділігін арттыру, білім беру сапасын талқылау, студенттердің жұмыспен қамтылуы және студенттік құрылыс жасақтарының жұмысын жандандыру, жастардың бос уақытын, шығармашылығын және студенттік өзін-өзі басқаруын ұйымдастыру, студенттердің әлеуметтік және құқыктық мүдделерін қорғау, студенттік ақпараттық кеңістікті дамыту мақсатында «Қазақстан студенттер Альянсы» республикалық қозғалысы құрылды. Облыстың әрбір жоғары оқу орнында оның өкілдері қызмет етеді. 2005 жылдың аясында олардың облыстық филиалымен студенттер үшін «Қалай тұрасың, студент?», «Сессия-1 операциясы», «Жастар - Қазақстанның болашағы!», «Бұл біздің байрағымыз!» атты кең көлемді акциялары өткізілді.
Жастар болашақ мамандығын таңдауда ең алдымен оның болжанған келешектегі жағдайын басшылыққа алады. Жетістікке жетудің басты критериіне мыналар жатады: 18,8 пайызы - жоғары емес, бірақ тұрақты жалақы және ертеңгі күнге сенімділік, 17,0 пайызы көп жұмыс істеп, жоғары табыс табу, 15,6 пайызы қамтамасыз етілген және тыныш өмір сүру, 10,7 -ұнамды қызметпен айналысу, 8,9 пайыз - қоғамда жоғары жетістікке жету, 5,4 пайызы - әрдайым өзін-өзі дамыту мүмкіндігінің бар болуы, 4,9 пайыз -өз ісінің болуы, 4,0 пайызы - халыққа пайдалы болу және тек 2,2 пайызы қызметтік өсу мүмкіндіктерін атайды.
2003-2005 жылдардағы статистикалық мәліметтер 14 пен 29 жас аралығында жастар арасында қылмыстың өскенін көрсетеді. Осылайша 2003 жылмен салыстырғанда 2004 жылы жасалған қылмыс саны 7,2 пайызға өскен (2003 жылы - 125, 2004 жылы - 134 қылмыс). Сонымен бірге осы жылдың 9 айы ішінде облыс жастары 111 қылмыс жасаған немесе алдыңғы 2004 жылмен салыстырғанда 82,9 пайызға жеткен.
Сонымен қатар, 14 пен 29 жас аралығындағы жастардың жасаған қылмыстарын жекелей қараған кезде, олардың ішінде пәтер ұрлығы мен ауыр қылмыстардың саны өскені байқалады. Қызылорда облысы ішкі істер департаментінің ұсынған мәліметтері бойынша 2003 жылмен салыстырғанда 2004 жылы жастар жасаған ауыр қылмыстардың саны 20,8 пайызға, ал пәтер ұрлығы 14,5 пайызға өсіп отыр.
Кәмелетке толмағандар арасында қылмыс жасаудың негізгі себебі-жасөспірімдердің құқықтық санасы төмендігі мен жасөспірімдер, отбасы институттарымен жүргізілетін жұмыстардың нашарлығы, әлеуметтік аз қамсыздандырылған отбасыларынан шыққан жасөспірімдерді қамтуға мүмкіндігі бар аула клубтарының, бос уақытын өткізу мекемелері санының аздығы, ақылы спорт секцияларының және басқа үйірмелердің қолжетімсіздігі болып табылады.
Облыстағы жастардың жан-жақты болып өсуінің негізгі тетігі салауатты өмір салтын қалыптастыру және спорттың көпшілік арасында дамуына жағдай жасау. Облыстық дене тәрбиесі және спорт басқармасының мәліметтері бойынша қазіргі таңда 27204 жас адам немесе барлық жастар санының 14,4 пайызы спортпен тұрақты түрде айналысады. Спортпен айналысатын 81,9 пайыз жастардың басым көпшілігі мектеп, интернат және БЖСМ оқушыларын құрайды, және жоғары оқу орындарының студенттері -1,7 пайыз, колледж студенттері - 2,2 пайыз және кәсіби мектептердің оқушылары - 4,2 пайызды құрап отыр.
Соңғы кезде облыста спорт мекемелерінің жасақталуы және материалдық-техникалық жағдайы біршама жақсарды.
Осылайша, қазіргі таңда 3 спорт нысанының құрылысы жүріп жатыр (2 нысан Қызылорда қаласының шеткі жағында және 1 нысан құрылысы Жалағаш ауданында) және 2 спорт нысаны қайта жөндеуден өткізілуде (Шиелі кентіндегі спорт кешені және Қазалы қаласындағы спорт мектебі).
Облыстағы спорттың дамуын жеңімпаздар мен жүлдегерлердің санының өсуінен байқауға болады. Тек 2005 жылдың басынан бері әлем чемпионатының 1 жеңімпазы және 4 жүлдегері атанып биіктен көрінді.
Сонымен бірге, соңғы кезде жастар арасында туберкулез ауруларымен ауыратындар санының өскені байқалады. Облыстың денсаулық сақтау департаментінің ұсынған статистикалық мәліметтеріне қарасақ: 2000 жылмен салыстырғанда 2005 жылы диспансерлік есепте тұрған жастардың саны 5,4 пайызға өскенін көрсетіп отыр.
Қоғамның ерекше назарын қажет ететін аурулар ішінде туберкулез дертіне шалдыққандар саны көбейіп отыр. Осылайша, 2000 жылмен салыстырғанда 2005 жылы бұл диагнозбен есепте тұрғандар саны 226,2 пайызға көтеріліп отыр.
Сонымен қатар, жастар арасында жыныстық жолмен берілетін аурулардың санының азаю тенденциясы байқалады. Осылайша, 2000 жылмен салыстырғанда, 2001 жылы есепте тұрғандар саны 30,3 пайызға, 2002 жылы 32,2 пайызға, 2003 жылы 41,5 пайызға, 2004 жылы 44,1 пайызға және 2005 жылы 70,7 пайызға азайғанын көрсетті (2005 жылдың 8 айы ішіндегі нәтижелері бойынша берілген мәліметтерге сәйкес).
2005 жылы нашақорлыққа тәуелділіктен диспансерлік есепте тұрған 14 пен 29 жас аралығындағы жастар саны 2000 жылдың мәліметтерімен салыстырғанда 4 пайызға өсті.
Сонымен бірге, уытқұмарлықпен ауыратындардың (таксикомания) көбейген тенденциясы байқалады. Егер 2000 жылы осы диагнозбен есепте тұрғандар 22 мың адамды камтыса, ал 2005 жылы олардың саны 377,2 пайызға өсті.
Жастардың арасында аурулар санының өсуі келешек ұрпақтың денсаулығы үшін алаңдаушылық туғызады. Осы саладағы жағдайдың күрт өзгеруі ерекше күш-жігерді, әр түрлі аурулардың алдын-алуды және салауатты өмір салтын кеңінен насихаттауды қажет етеді.
Осы ретте жастар арасында туындап отырған маңызды сұрақтардың қатарына демографиялық саясаттың пәрменділігін күшейту және неке-отбасылық қарым-қатынастар жатады.
Сонымен қатар қазіргі таңда жас отбасылар арасындағы некелік -отбасылық қатынастардың тұрақты болмауы басты мәселе болып отыр.
Облыстық әділет департаменті ұсынған мәліметте: 2004 жылы облыс бойынша жас отбасылардың ажырасуы 16,2 пайызға жеткен. Бұл жалпы тіркелген жас отбасылардың 1/6 бөлігін құрайды.
Көптеген жағдайларда ажырасудың негізгі себебі - жұмыссыздық, маскүнемдік, ерлер мен әйелдер арасындағы нашакорлық, әлеуметтік-экономикалық және басқа да тұрмыстық проблемалардың белең алуы.
Жоғарыда атап көрсетілгендей жастар арасындағы теріс әсерлі тенденцияның қалыптасуы жас отбасылар үшін қолайсыз жағдай туғызуда. Ол ажырасулар санының өсуіне әсер етіп, өңірдің әлеуметтік-демографиялық жағдайын нашарлатады.

3. Бағдарлама мақсаттары мен міндеттері
Бағдарламаның мақсаты әлеуметтік бағдарланған жастар саясатын жүргізу, жастардың рухани, мәдени, білімдік, кәсіби жағынан калыптасуына және дене дамуына, бүкіл қоғам мүддесіне олардың шығармашылық әлеуетін ашуға, жастарды әлеуметтендіруге және республикадағы жастар ұйымдарының жұмыс істеуі үшін қажетті көмектер жасауға арналған әлеуметтік-экономикалық, құқықтық, ұйымдастырушылық жағдайлар мен кепілдіктерді қамтамасыз етуге бағытталған кешенді шараларды әзірлеу және қабылдау болып табылады.
Қойылған мақсаттарға сәйкес мынадай міндеттердің шешілуі көзделеді:

1)салауатты өмір салтын қалыптастыру және сәйкесінше жастар арасында денсаулық сақтау мен нығайтудың дағдыларын игеру;

2)жас азаматтарды әлеуметтік және құқықтық қорғау, жанұя институтының дамуы, оның өмірлік проблемаларын шешуге ықпал ету;

3)жастарға экономикалық дамуы мен еңбек және жұмыспен қамту саласында жағдай жасау;

4)жастар саясатын ақпараттық қаматамасыз ету;

5)жас дарындарды қолдау және шыңдау;

6)жастарды азаматтық белсенділікке, отансүйгіштікке тәрбиелеу және жастар қоғамдық бірлестіктерінің қызметі үшін жағдай жасау;

7)даму мен әлеуметтік көмек көрсету үшін жағдай жасау.

4. Бағдарламаның негізгі бағыттары мен іске асыру тетіктері
Жастар арасында салауатты өмір салтын және денсаулықты нығайту мен сақтаудың тиісті дағдыларын қалыптастыру
Осы бағдарламаның жүзеге асуы шеңберінде жас азаматтарға мемлекеттік көмек көрсету мақсатында денсаулық, дене тәрбиесі және спорт саласында мынадай іс-шаралар көзделген:

1)жас азаматтардың салауатты өмір салтын қалыптастырып, денсаулығын сақтауға байланысты шараларды жүзеге асыру және жастар арасында салуатты өмір салтын қалыптастыруды насихаттауды ұйымдастыру;

2)«ЖҚТБ — XXI ғасырдың дерті», «Денсаулык жәрмеңкесі», «Жастар есірткіге қарсы» тақырыптарында жастар қоғамдық бірлестіктерінің қатысуымен акциялар, «дөңгелек үстелдер» өткізу;

3)жастар арасында дене тәрбиесі мен спортты дамыту, бұкаралық спортты қалыптастыруды насихаттайтын шараларды ұйымдастыруды жүзеге асыру;

4)кәмелетке толмаған жастардың мінез-құлқы мен тәртібінің өзгермелік және жастар арасында нашақорлардың таралуын ескертетін орталықтын қызметін ұйымдастыру;

5)Жыныс жолдарымен жүғатын аурулар, ЖҚТБ, маскүнемдік, нашакорлық мәселелері туралы әлеуметтік сауалнама, «дөңгелек үстелдер» өткізу;

6)әлеуметтік дәрігерлік-кеңес қызметін ұйымдастыру;

7)аула клубтарының қызметін ұйымдастыру.
Жоғарыда көрсетілген шаралардың жүзеге асырылу нәтижесінде жастар бұзақылығы мен бақылаусыздығы сияқты әлеуметтік жат тәртіптің әр түрлі формаларына қарсы күресте алдын-алу шаралары ретінде жастар мен балалардың тұтастай әлеуметтік жұмыс жүйесі құрылуы мүмкін.
Салауатты өмір салтын қалыптастыру әрбір жас қызылордалықтың шыңдалып өсуіне және қалыптасуына өз септігін тигізеді, өзінің өмірлік жолын таңдап, анықтауда оң әсер етеді. «Қазақстандық социумның тәрбиелік потенциалын, оның жас мүшелеріне кешенді әлеуметтік көмекті дамыту мен оны өзектілікке айналдыру мақсатындағы, сонымен бірге, адамзаттық ресурстарды қайта қалыптастыруға бағытталған қаржылай салымдар нағыз сенімді де нәтижелі салым болып табылады. (Н.Назарбаев).
Жас азаматтардың әлеуметтік және құқықтық қорғалуы
Жастар арасында құқықтық мәдениетті арттырмай тұрақты және жүйелі құқықтық мемлекет пен азаматтық қоғамды дамыту мүмкін емес. Әрбір тұлғаның дамуы үшін өзінің құқығы мен міндеттерін білуі міндетті шарт болып табылады. Ал заң нормаларының орындалуы жазалаудан қорыққандықтан емес, азаматтық-құқықтық принциптің белсенділігімен анықталады.Әзірге әлеуметтендіру мен тәртіптендіруде негізгі күш жағымсыз салдарды болдырмау мақсатында жастар арасында қалыптасқан келеңсіз жағдайдың алдын алып, түбегейлі өзгертуге бағытталған.
Жастардың қызығушылығы мен құқығын қорғау қоғамдағы жалпы құқықтық мәдениеттің көтерілуін, жас адамдардың Конституцияны, заңдарды, Қазақстанның мемлекеттік дамуының негізгі идеяларын кұрметтеуге тәрбиелеу болып табылады.
Осыған орай, кәсіби дайындау және білім, еңбекпен қамту саласында олардың құқықтарының жүзеге асыру мүмкіндіктерін жастар арасында құқықтық ақпарат тарату мен насихаттауды қамтамасыз етуді жүзеге асыру мақсатында және де жас отбасылар үшін қолайсыз жағдайлар туғызатын проблемалардың пайда болуын алдын алу үшін келесідей іс-шаралар қарастырылады:

1) жастарға әлеуметтік-психологиялық көмек көрсетуі бойынша
қызметтің жұмысын ұйымдастыру (жастарды консультациямен қамтамасыз

ету);

2) жастар қоғамдық қабылдау кызметін ұйымдастыру.
Жастардың экономикалық дамуы мен еңбек және жұмыспен қамту
саласында жағдай жасау
Еңбек және жұмыспен қамту саласындағы өңірлік жастар саясаты іс-шаралары мен қызметін ұйымдастыру мынадай бағыттарда жүзеге асырылады:

1)жастар қатысуымен жүзеге асырылатын кәсіпкерлікті дамытуға ықпал ету;

2)«Жасыл ел» еңбек және студенттік құрылыс жасақтары қызметін ұйымдастыру және кұру;

3)жастардың жұмыспен қамтылуы мен кәсіптік бағыт алуына көмектесетін ақпараттык қызметті ұйымдастыру.
Осыған орай, Бағдарлама аясында жастарды жұмыспен қамтуға байланысты проблемаларды шешуге мемлекеттік құрылым тарапынан әр түрлі қолдау көрсету және нақты іс-шаралар жолдары қарастырылуда:

1)жастарды жұмыспен қамту және кәсіптік бағыт беруге ықпал ететін ақпараттық қызмет жұмысын ұйымдастыру;

2)студенттік құрылыс еңбек жасақтары қызметін ұйымдастыру проблемалары бойынша «дөңгелек үстелдер» өткізу;

3)мемлекеттік тапсырыс аясында тұрғын үй кұрылысы және құрылыс жұмыстарын мемлекеттік сатып алуды ұйымдастыру кезінде басты шарттарының бірі ретінде онда студенттік және жастар құрылыс отрядтары қатысуын қарастыру;

4)"Жасыл ел" және СҚЖ жастар еңбек жасақтарының қызметін ұйымдастыру

5)жазғы кезеңдерде «Жасыл ел» студенттік еңбек жасақтары мен студенттік құрылыс жасақтары үшін жұмыс көлеміне мониторинг жүргізу;

6)жастар үшін экономикалық сараптамалық-бағалау қызметті көрсетуді қамтамасыз ету;

7)жастар үшін қоғамдық және уақытша жұмыс тізімін анықтау;

8)жастар арасынан кәсіпкерлерге кеңес беру бойынша кызметтің жұмысын ұйымдастыру;

9)мемлекеттік қызметке үздік бітірген түлектерді тарту іс-шараларын ұйымдастыру;

10)жастар үшін бос лауазымды орын туралы ақпараттық база құру;

11)оқушылар үшін жазғы еңбек және демалыс лагерлерін ұйымдастыру;

12)жоғары және орта оқу орындарында түлектерді мақсатты дайындап, оларды жұмыспен қамтамасыз ету бойынша жобаларды әзірлеу.
Жастар саясатын ақпараттық қамтамасыз ету
Бағдарламаның дайындалуы мен оның тиімді жүзеге асуы жастар тобының қызығушылығы туралы расталған ақпараттың болуын пайымдайды және қазіргі таңда облыста мемлекеттік жастар саясатын жүзеге асыруды ақпаратпен қамтамасыз ету жүйесін құру қажеттілігі туды. Бір жағынан алып қарағанда, жастар өміріне қатысты әлеуметтік зерттеулердің жүргізілуі, мазмұнды диалогтың болуы жастарға қатысты жастар саясатының тиімді жүргізілуіне септігін тигізеді. Басқа жағынан алып қарасақ, өмірдің әр түрлі салаларында жастарға көмек көрсететін ұйымдардың қызмет түрлерін, қызмет аясын білмеуінен жастардың осындай ақпаратқа қажеттілігі ұлғаяды. Қоғамның жастарға койып отырған жаңа талаптарына сәйкес керекті ақпаратты иемденсе олар өздерінің мәселелерін шешуге белсенділік танытады.
Бағдарлама аясында жастарды ақпаратпен қамтамасыз ету мақсатында ақпараттық-сараптамалық қызметтің дәстүрлі формалары қолданылады:

1)жастарды ақпараттық-сараптамалық қызметпен қамтамасыз етуді ұйымдастыру (жастарға арналған бюллетендік брошюра, Интернет ақпараттық жүйесі, әлеуметтік сауалнама жүргізу, шығармашылық акция, фестиваль және т.б.);

2)өңірлік мемлекеттік ақпараттық саясат шеңберінде бұқаралык ақпарат кұралдарында жастар тақырыбындағы тұрақты айдарлар мен телебағдарламаларды қолдау мен дамыту.
Жас дарындарды қолдау мен шыңдау
Елбасының «Қазақстан экономикалық, әлеуметтік және саяси жедел жаңару жолында» атты Жолдауында жоғары білімді тұлғалардың қалыптасуының стратегиялық бағытын анықтады. Жастардың тұлғалық жеке ерекшеліктерін дамыту мен айқындау, техника мен өнер ғылымының әр түрлі салаларында өзін-өзі таныту қабілетін және шығармашылық белсенділігін арттыру жұмыстарын жалғастыру қажет.
Сонымен қатар, жастардың интеллектуалдық дамуы үшін шығармашыл жастарды қолдау қажет. Әлеуметтік маңызды жобаларды жүзеге асыру шеңберінде жас таланттарға көмек көрсетумен бірге, жастарды мәдениеттілікке тәрбиелеу жұмыстарын күшейту керек.
Бағдарламада келесідей қарастырылады:

1)«Студенттік көктем» өз өнерін көрсететін студенттік жастар жыл сайын облыстық шығармашылық фестивалін өткізу;

2)Қызылорда облысы әкімінің Кубогы үшін облыстық КТК турнирін жыл сайын өткізу;

3)«Дарын» республикалық конкурсына дарынды жастардың қатысуын ұйымдастыру.
Жастар қоғамдық бірлестігінің қызметі ушін жағдай жасау және жастарды отансүйгіштікке тәрбиелеу мен азаматтық белсенділігін
арттыру
Қазіргі қоғамдық жүйе құрылымының күрделенуіне байланысты осыдан сәйкес қалыптасатын міндеттері мен құқықтарымен, жас ұрпақтың азаматтық әлеуметтік ролін аса белсенді игеру қажеттілігі туды. Сондықтан қазіргі қоғам әрбір жас адамға осы ролді игеруге және игеру үшін жағдай жасауға белгілі уақыт беру қажет.
Сонымен бірге, позитивті қоғамдық жастар бастамасын қолдау, лидер сапасына, отансүйгіштік сезімге тәрбиелеуге, демократиялық мәдениет деңгейінің көтерілуіне, жастардың әлеуметтену процесіне оңтайлы әсер етеді.
Қоғамдық ұйымдардың осы жүйесінде жастардың шығармашылық, инновациялық және экономикалық белсенділігінің жүзеге асуына қолайлы жағдай қалыптасады.
Демократиялық, азаматтық қоғамның қалыптасуында қоғамдық-саяси процестерде жастардың деңгейін көтеру үшін облыстағы үкіметтік емес жастар ұйымдарына көмек көрсетуді жалғастыру керек.
Осыған байланысты үкіметтік емес жастар ұйымдарының олардың қызметіне қатысты шешімдерді қабылдауға катысу үлесін жоғарлату керек. Ол үшін жастар саясатын бағыттайтын жергілікті атқарушы органдар жанындағы кеңес беру органының құрылымын жетілдіруді қамтамасыз ету керек.
Сонымен қатар, жастардың азаматтық көзқарасы мен отансүйгіштігін дамыту үшін жастар ортасында БАҚ-ы мен білім жүйесі арқылы жастар арасында ағартушылық және насихаттық, жүйелі, мақсатты бағытталған жұмыстарын жүргізу қажет. Білім мекемелеріндегі әскери-отансүйгіштік тәрбие қызметін балалар мен жасөспірімдер клубтары аясына дейін кеңейтіп, олардың қызметін құруды қамтамасыз ету керек.
Жас адамдарды оқыту процесінде алған спецификалық дайындықтарын бекіту мақсатында әскери-спорттық ойындар, оқу-жаттығу тәжірибелерін қайта қолға алып, аталған спорт түрін насихаттау қажет.
Жас ұрпақка мемлекеттік тілді меңгеруге, ұлттық, мәдени құндылықтарды игеруге және Қазақстан Республикасының мемлекеттік нышандары мен тарихын зерттеуге барлық жағдай жасау керек.
Осы жұмысқа мүдделі үкіметтік емес жастар ұйымдары мен мемлекетік органдардың кешенді қатысуы мен жүйелі байланысын камтамасыз ету қажет.
Сондықтан, жастардың азаматтық белсенділігін арттыру және отансүйгіштікке тәрбиелеуді қамтамасыз ету жүзеге асыру және жастар қоғамдық бірлестіктері қызметіне жағдай жасау мақсатында құқық қорғау органдары мен білім мекемелерінің, жастар ұйымдарының кең қоғамдық мүмкіндіктері мен ұйымдастырушылық әлеуетін пайдалану бойынша жұмыстары мынадай жолдармен жалғасады:

1)жастар қоғамдық бірлестігі қызметтеріне мониторинг жүргізу;

2)жастардың азаматтық белсенділігін дамыту бойынша қызмет жұмысын ұйымдастыру;

3)жастарды отансүйгіштікке тәрбиелеу бойынша қызмет жұмысын ұйымдастыру (әскери- спорт ойындарын өткізу, оқу-жаттығу, әскери міндеттілік және жастар арасында азаматтық борыш туралы насихаттайтын кездесулер ұйымдастыру);

4)әскерге дейінгі және әскерден кейінгі жастардың облыстық спартакиадасын ұйымдастыру;

5)жастар арасында азаматтық борыш, әскери міндеттілікті насихаттайтын кездесулер, «дөңгелек үстелдер» өткізу;

6)«полиция қызметіне көмектесетін еріктілер жасағы» қызметін ұйымдастыру және құру.
Жастардың дамуына және әлеуметтік көмек көрсету үшін жағдай
жасау
Жастардың тәжірибелік бейімделуіне қолдауды қамтамасыз ету жүйесі өзіне дағдарыстық, шиеліністік жағдайға кезіккен жастардың әлеуметтік -маңызды қажеттіліктерін қанағаттандыруды, олардың әлеуметтік бейімделуін және толыққанды өмір сүруіне жағдай жасауды қосады.
Жастардың әлеуметтік мәселелерін шешу үшін, оның әлеуметтік-экономикалық жағдайға бейімделуіне және өзін-өзі іске асыруға жағдай жасау үшін бағдарлама аясында ауыл жастарын бейімдеушілік, тәжірибелік қолдау көрсетуді қамтамасыз ету қажеттілігі туады. Бұл ұйымдастыру арқылы көптеген әлеуметтік маңызды мәселелерді шешуге өз септігін тигізеді:

1)ауыл жастарын әлеуметтік бейімдеу бойынша қызмет жұмысын ұйымдастыру;

2)облыс жастарының форумын өткізу;

3) 9-11 сынып бітірушілері үшін білім қызметі жәрмеңкелерін ұйымдастыру.
Қазіргі қоғамдағы экономикалык, саяси, әлеуметтік салалардағы өзгерістер жас адамдардың ішкі дүниесінің қалыптасуына күшті әсерін тигізетіні сөзсіз. Сондықтан да, жас адамдарды күнделікті өмір сүрудің өзгеруіне байланысты, кездейсоқ жағдайларды болдырмаудың алдын-алуға бейімдеп, әлеуметтендіруге бағытталған шараларды жүзеге асыру керек.

5. Қажет ресурстар және оларды қаржыландыру көздері
Бағдарламаның басты қаржыландыру көзі - бағдарлама әкімшілігі қарастырып отырған облыстық бюджет қаржысы және басқа да заңдылықпен алынатын қаржы көздері болып табылады.
Бағдарламаның жүзеге асуына облыстық бюджет каржысынан 2006 жылы - 8 млн. 500 мың теңге, 2007 жылы - 8 млн. 925 мың теңге, 2008 жылы - 9 млн. 371 мың 250 теңге қарастырылып отыр.

6. Бағдарламаны жүзеге асырудан күтілетін нәтижелер
Бағдарламаны жүзеге асыру жастардың әлеуметтік-экономикалық дамуы үшін жағдай жасалуын қамтамасыз етеді. Әрбір жас қызылордалықтың әлеуметтік құқықтарын қорғауда шаралар кешенін әзірлеуге септігін тигізеді. Бағдарламаны мүлтіксіз орындау мемлекеттік құрылымдар мен жастар қоғамдык бірлестіктерінің арасында сапалы жаңа және қызмет ететін қарым-қатынас тетігін әзірлеуге мүмкіндік береді. Ол өз алдына облыста нәтижелі мемлекеттік жастар саясатын іске асыруды қамтамасыз етеді.
Бағдарламадағы іс-шаралар жобасын нақты іске айналдыру шеңберінде жастар дамуының өзекті мәселелері туралы ғылыми-тәжірибелік конференциялар, «дөңгелек үстелдер», семинарлар өткізу қарастырылуда. Аталған іс-шаралар жастар ұйымының қызметін үйлестіріп, мемлекеттік жастар саясатының жүзеге асуында жаңа тетіктердің әзірленуіне өз септігін тигізеді.
Бағдарламаның қоғамдағы қозғаушы күшке айналуы ең алдымен жастардың әлеуметтік-экономикалық даму жүйесін қалыптастыру саласында оң нәтиже береді. Қазіргі таңдағы жастарға қатысты басты мәселелерді шешуде кең ауқымды проблемалар түйсігін тартатын және бәсеңдетуде, қалыптасқан экономикалық, коғамдық және әлеуметтік қатынастар жүйесінде жас азаматтардың заман талабына сай жан-жақты дамуына өз әсерін тигізеді. Сөйтіп Қазақстан Республикасында мемлекеттік жастар саясатын жүргізуде белсенді қызмет ететін ерекше құралға айналады.
Қызылорда облыстық жастар саясатының 2006-2008 жылдарға арналған бағдарламасын жүзеге асырудын іс-шаралар жоспары
№ п/іі
Іс-шара атауы
Аяқтау нысаны
Орындауға жауаптылар
Жүзеге асыру мерзімі
Болжанып отырған шығындар, мың тг.
Қаржыландыру көздері
1
2
3
4
5
6
7
І.Салауатты өмір салтын және жастар арасында денсаулықты сақтау мен нығайтуға сәйкесінше дағдыларды қалыптастыру
1
Жастар арасында салауатты өмір салтын қалыптастыруды, бұқаралық спортты дамытуды насихаттауды ұйымдастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының денсаулық сактау департаменті, Қызьшорда облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыру жоспарында қаралган сома шегінде
Облыстық бюджет
2
Жастар қоғамдық бірлестіктері мен
Облыс әкіміне
Қызылорда облысының
2006 - 2008
Қаржыландыруды
-
жастардың қатысуымен "ЖҚТБ-ХХІ ғасыр дерті", "Денсаулық жәрмеңкесі", "Жастар нашақорлыққа карсы" тақырыбында акциялар өткізу
ақпарат
денсаулық сақтау департаменті, Қызылорда облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы, жоғары оқу орындары басшылары (келісім бойынша)
жылдар бойы
қажет етпейді
3
Кәмелетке толмағандарды теріс қылықтардан алыстату және жастар арасында нашақорлықтың таралуының алдын-алу орталығының қызметін ұйымдастыру мәселесін қарастыру.
Облыс әкіміне ақпарат
Қызьглорда облыстық ішкі саясат дспартамснті, Қызылорда облысының білім беру департаменті, Қызылорда облысының денсаулык сақтау департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
Бюджеттің нақтылануына байлынысты қаржыландырылуды көздейді
Облыстық бюджет
4
Нашақорлық, маскүнемдік, жыныстық жолмен таралатын аурулар және ЖҚТБ проблемалары бойынша әлеуметтік зерттеулер, кездесулер, семинар-тренингтер, 'дөңгелек үстелдер" өткізу
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының денсаулық сақтау департаменті, Қызылорда облысының дене шынықтыру
және спорт басқармасы, Қызылорда қаласы мен аудан әкімдері
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыру жоспарында қаралған сома шегінде
Облыстық бюджет
5
Жастардың әлеуметтік іс-әрекетке ептілігі бойынша мониторинг жүргізу (жастар және жасөспірімдердің іс-әрекеттік аурулары, жас отбасы проблемалары)
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының денсаулық сақтау департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыруды қажет етпейді
6
Дәрігерлік кеңес беру жөніндегі әлеуметтік қызметтің жұмысын ұйымдастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының денсаулық сақтау департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыру жоспарында қаралған сома шегінде
Облыстық бюджет
7
Аула клубтарының қызметін ұйымдастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті, Қызылорда қаласы мен аудан әкімдері
2006 - 2008 жылдар бойы
2006 ж. - 2500,
2007 ж. - 2625,
2008 ж. - 2756,25
Облыстық бюджет
2. Жас азаматтарды әлеуметтік және құқықтық қорғау
8
Жастарға әлеуметтік-психологиялық көмек көрсету бойынша қызмет жұмысын ұйымдастыру (жастарга кеңес беруді қамтамасыз ету)
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
2006 ж. - 400,
2007 Ж.-420,
2008 Ж.-441
Облыстық бюджет
9
Жастар қоғамдық қабылдаулар қызметін ұйымдастыру мәселесін қарастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті, Қызылорда қаласы мен аудан әкімдері
2006 - 2008 жылдар бойы
Бюджеттің нақтылануына байлынысты қаржыландырылуды көздейді
Облыстық бюджет
3. Жастардың экономикалық дамуы және жұмыспен қамту мен еңбек саласында жағдай жасау
10
Жастарды еңбекпен қамту мен кәсіби бағдарлануына ықпал ететін ақпараттық қызмет жұмысын ұйымдастыру мәселесін қарастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті, Қызылорда облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар департаменті,
2006 - 2008 жылдар бойы
Бюджеттің нақтылануына байлынысты қаржыландырылуды көздейді
Облыстық бюджет
11
Студенттік кұрылыс еңбек жасақтарының қызметін ұйымдастыру проблемалары бойынша "дөңгелек үстелдер" өткізу
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының сәулет, қала кұрылысы және құрылыс департаменті, Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыруды қажет етпейді
12
Тұрғын ұй құрылысы мен құрылыс жұмыстарын жүргізуге жергілікті органдар тендер жариялағанда, онда студенттік және жастар құрылыс жасақтарының келісім шартпен қатысуын талап ретінде қою
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының сәулет, қала құрьлысы және кұрылыс департаменті, Қызылорда қаласы мен аудан әкімдері
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыруды қажет етпейді
13
"Жасыл ел" және СҚЖ жастар еңбек жасақтарының қызметін ұйымдастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының табиғи ресурстар және табиғатты
пайдалануды реттеу департаменті, Қызылорда
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыру жоспарында қаралған сома шегінде
Облыстық бюджет
облысының сәулет, қала құрьлысы жәнс құрылыс департаменті, Қызылорда қаласы мен аудан әкімдері, жоғарғы және арнаулы орта оқу орындарының басшылары (келісім бойынша)
14
Жазғы демалыс кезінде "Жасыл ел" студенттік еңбек жасақтары үшін жұмыс көлемінің мониторингін жүргізу
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының табиғи ресурстар және табиғатты
пайдалануды реттеу департаменті, Қызылорда қаласы мен аудан әкімдері
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыру жоспарында қаралған сома шегінде
Облыстық бюджет
15
Жастар үшін экономикалық сараптамалық- бағалаушылық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету Бизнес жоспарымен шағын және орта бизнеске несие беру мәселелері бойынша көмек көрсету
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыруды қажет етпейді
16
Жастар үшін коғамдық және
Облыс әкіміне
Қызылорда облысының
2006 - 2008
Қаржыландыруды
-
)
1
1
маусымдық жұмыстардың тізімін анықтау
ақпарат
жұмыспен камтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар департаменті, Қызылорда қаласы және аудан әкімдері
жылдар бойы
кажет етпейді
17
Жас кәсіпкерлерге кеңес беру жөніндегі қызмет көрсететін кызмет жұмысын ұйымдастыру мәселесін қарастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті, Қызылорда облысының кәсіпкерлік және өнеркәсіп департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
Бюджеттің нақтылануына байлынысты каржыландырылуды көздейді
Облыстық бюджет
18
Мемлекеттік қызметке үздік бітірген түлектерді тарту үшін іс-шаралар ұйымдастыру
Облыс әкіміне ақпарат
ҚР мемлекеттік қызмет істері
жөніндегі агенттігінің Қызылорда облыстық тәртіптік
кеңесі (келісім бойынша), Қызылорда қаласы мен аудан әкімдері, жергілікті атқарушы органдар, жоғарғы оқу
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыруды қажет етпейді
орындарының басшылары (келісім бойынша)
19
Жастар үшін бос жұмыс орындарының бар екендігі туралы ақпараттық мәліметтер жинағын әзірлеу
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының жұмыспен камтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыруды қажет етпейді
20
Мектеп оқушылары үшін тынығу және еңбек лагерлерін ұйымдастыру
Облыс әкіміне акпарат
Қызылорда облысының білім беру департаменті, Қызылорда каласы мен аудан әкімдсрі
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыру жоспарында қаралған сома шегінде
Облыстық бюджет
21
Жастарды жұмыспен қамтамасыз етіп, орналастыруға дайындау бағыты бойынша жобаларды әзірлеу
Облыс әкіміне ақпарат
Жоғарғы және орта оқу орындарының басшылары (келісім бойынша), Қызылорда облысының жұмыспен қамтуды үйлестіру және әлеуметтік бағдарламалар департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыруды қажет етпейді
4. Жастар саясатын ақпараттық қамтамасыз ету
22
Жастарды ақпараттық-сараптамалық
Облыс экіміне
Қызылорда облыстық ішкі
2006 - 2008
2006 ж. 4600.
Облыстық
қызметпен қамтамасыз ететін қызмет жұмысын ұйымдастыру (жастар бюллетенін, брошюраларын шығару, ақпараттық Интернет жүйесіне тегін қол жеткізуді қамтамасыз ету, әлеуметтік зерттеулер, шығармашылық акциялар, фестивальдер және т.б. өткізу)
акларат
саясат департаменті
жылдар бойы
2007 ж.- 4830,
2008 ж.-5071,5
бюджет
23
Аймактық мемлекеттік акпараттық саясатты жүргізу аясында бұқаралық ақпарат кұралдарында жастар тақырыбы бойынша телерадио бағдарламалар мен тұрақты айдарларды қолдау мен дамыту
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
Сәйкесінше бюджеттік бағдарламаны қаржыландыру жоспары аясында
Облыстық бюджет
5. Жас дарындарды қолдау мен шыцдау
24
Жыл сайын студент жастардың
Облыс әкіміне
Қызылорда облыстық ішкі
2006 - 2008
Бюджеттің
Облыстық
қолөнер, көркем шығармашылығы "Студенттік көктем" атты облыстық фестивалін өткізу бойынша мәселелерді қарастыру
ақпарат
саясат департаменті, Қызылорда облысының мәдениет департаменті, жоғарғы және арнаулы орта оқу орындарының басшылары (келісім бойынша), Қызылорда қаласы мен аудан әкімдері
жылдар бойы
нақтылануына байлынысты қаржыландырылуды көздейді
бюджет
25
Жыл сайынғы Қызылорда облысы әкімі Кубогына облыстық КТК турнирін өткізу бойынша мәселелерді қарастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті, жоғары және орта оку орындарының басшылары (келісім бойынша)
2006 - 2008 жылдар бойы
Бюджеттің нақтылануына байлынысты қаржыландырылуды көздейді
Облыстық бюджет
26
Дарынды жастар арасында өткізілетін республикалық "Дарын" конкурсына қатысуды ұйымдастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының мәдениет департаменті, Қызылорда облысының білім беру депараменті, Қызылорда облыстык ішкі саясат департаменті, Қызылорда облысының дене шынықтыру
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыруды кажет етпейді
және спорт басқармасы, Қызылорда қаласы мен аудан әкімдері
6. Жастардың азаматтық белсенділігін арттыру және отансүйгіштікке тәрбиелеу мен жастар қоғамдық бірлестіктерінің қызметі үшін жағдай жасау
27
Жастар қоғамдық бірлестіктерінің қызметіне мониторинг жүргізу
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті, Қызылорда қаласы мен аудан әкімдері
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыруды қажет етпейді
28
Жастардың азаматтық белсенділігін арттыру бойынша қызмет жұмысын ұйымдастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
2006 ж.- 500,
2007 ж - 525,
2008 ж.-551,25
Облыстық бюджет
29
Жастарды отансүйгіштікке тәрбилеу бойынша қызмет жұмысын ұйымдастыру (әскери спорттық ойындар, оқулар, жастар арасында азаматтық борыш пен әскери міндеттер бойынша кездесулер өткізу) бойынша мәселелерді қарастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызьлорда облыстық ішкі саясат департаменті, Қызылорда облысының білім беру департаменті, Қызылорда облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы,
Қызылорда облыстық қорғаныс істері жөніндегі департамент (келісім бойынша), Қызылорда қаласы және аудан әкімдері
2006 - 2008 жылдар бойы
Бюджеттің нақтылануына байлынысты қаржыландырылуды көздейді
Облыстық бюджет
30
Әскерге шақырылатын және шақырылған жастар арасында облыстық спартакиада өткізуді ұйымдастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының дене шынықтыру және спорт басқармасы, Қызылорда облысының білім беру департаменті, Қызылорда облысының қорғаныс істері жөніндегі департаменті (келісім бойынша)
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыру жоспарында қаралған сома шегінде
Облыстық бюджет
31
Жастар арасында азаматтық борыш, әскери міндеттерін насихаттау бойынша кездесулер, "дөңгелек үстелдер" өткізу
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының қорғаныс істері жөніндегі департамент (келісім бойынша), Қызылорда облысының білім беру департаменті, Қызылорда облысының денсаулық сақтау департаменті, Қызылорда қаласы мен аудан әкімдері
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыруды қажет етпейді
32
"Полицияға ерікті көмек көрсететін жасақтардың" қызметін ұйымдастыру және құру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының ішкі істер департаменті (келісім бойынша), жоғарғы және
арнаулы орта оқу орындарының басшылары (келісім бойынша)
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыруды қажет етпейді
7. Жастардың дамуы мен әлеуметтік көмек көрсету
үшін жағдай жасау
33
Ауыл жастарын әлеуметтік бейімдеу бойынша қызмет жұмысын ұйымдастыру
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
2006 ж. - 500,
2007 ж - 525,
2008 ж.-551,25
Облыстық бюджет
34
Облыс жастарының форумын өткізу жөнінде мәселелерді қарастыру
Хаттама
Қызылорда облыстық ішкі саясат департаменті, қала мен аудан әкімдері
2006 - 2008 жылдар бойы
Бюджеттің нақтылануына байлынысты қаржыландырылуды көздейді
Облыстық бюджет
35
9 және 11 сынып бітіруші түлектер үшін білім қызметтерінің жәрмеңкесін өткізу
Облыс әкіміне ақпарат
Қызылорда облысының білім беру департаменті
2006 - 2008 жылдар бойы
Қаржыландыруды қажет етпейді
БАРЛЫҒЫ
2006 ж.- 8 500,
2007 ж. - 8925,
2008 ж. - 9371,25