Об утверждении Плана по управлению пастбищами и их использованию по городу Риддер на 2026-2030 годы Қолданыста
Басқа 0
2026-2030 жылдарға арналған Риддер қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарды бекіту туралы
Қазақстан Республикасы Жер кодексінің 15-бабы 1-тармағының 2-1) тармақшасына, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 8-бабы 1) тармақшасына сәйкес, Риддер қалалық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:
Тармақ 1
1. 2026-2030 жылдарға арналған Риддер қаласындағы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар осы шешімнің қосымшасына сәйкес бекітілсін.
Тармақ 2
2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
Басқа 3. Риддер қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспар
Риддер қалалық мәслихатының
2026 жылғы 20 мамырдағы
№ 38/5-VIII шешіміне
қосымша
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспар
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының Жер кодексіне, «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына, «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасының Заңына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15090 болып тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің жол берілетін шекті нормасын бекіту туралы» бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі № 263 «Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгі жоспарды бекіту туралы» бұйрығына (Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2024 жылғы 29 шілдеде №199219 болып тіркелді) сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, азыққа деген қажеттілікті орнықты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозу процестерін болдырмау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері, жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері, ветеринариялық-санитариялық нысандар туралы мәліметтер, ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін – жайылымдарды пайдаланушы жеке және(немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректе, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер, мал айдауға арналған сервитуттар туралы мәліметтерді және мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар ұсынған өзге де деректерді қоса, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі № 263 «Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгі жоспарды бекіту туралы» бұйрығының 3-тармағының талаптары ескерілді.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:
Тармақша 1
1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері;
Тармақша 2
2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері;
Тармақша 3
3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;
Тармақша 4
4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер;
Тармақша 5
5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;
Тармақша 6
6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер;
Тармақша 7
7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер;
Тармақша 8
8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер(мәдени және аридтік (құрғақ) жайылымдардың жоқтығына, сондай-ақ орман, су қорларының және ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлерінде мал жаюдың жоқтығына байланысты Риддер қаласы бойынша жоқ);
Тармақша 9
9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;
Тармақша 10
10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат 1-қосымшаның 3-кестесінде, 2-қосымшада, 4-қосымшаның 1-кестесінде, 2-кестесінде, 3-кестесінде қамтылған.
Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:
Тармақша 1
1) Риддер қаласының аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар(Риддер қаласы бойынша шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар жоқ), жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі (6-қосымша);
Тармақша 2
2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі(7-қосымша);
Тармақша 3
3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі(8-қосымша);
Тармақша 4
4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі(9-қосымша);
Тармақша 5
5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта)(10-қосымша);
Тармақша 6
6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі(қажеттіліктің жоқтығына және жайылым тапшылығының жоқтығына байланысты Риддер қаласы бойынша жайылымдар резервке алынуға жатпайды) (11-қосымша);
Тармақша 7
7) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі (12-қосымша);
Тармақша 8
8) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі (13-қосымша);
Тармақша 9
9) Риддер қаласының аумағында жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар:
«Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі №3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.
Климаттық аудандастыруға сәйкес қарастырылып отырған аумақ қалыпты суық ауданға жатады. Климаты континентті, қысы суық және жазы жылы. Ауаның орташа жылдық температурасы 1,5 0С. Аязсыз кезеңнің ұзақтығы 82-102 күн. Көпжылдық кезеңдегі жауын-шашынның жылдық сомасы 690-710 мм. Олардың басым бөлігі (77-80%) жылдың жылы жартысына тиесілі. Жазғы кезеңдегі жауын-шашын, әдетте, нөсерлі сипатта болады. Тәулігіне ең көп байқалған жауын-шашын мөлшері 58 мм. құрады. Қар жамылғысының ұзақтығы 150-200 күн. Қардағы судың орташа қоры 120 мм астам. Жер үсті ағынының қалыптасуына әсер ететін факторлар:
- қар еруінің орташа басталу күні 25.ІІІ және одан кейін;
- топырақтың тереңдікке дейін еруінің орташа күні10 см -6.IV;
- қар еруінің аяқталуының орташа күні 13.IV және одан кейін;
- топырақтың толық еруінің орташа күні - 14.V.
Су бетінен булану шамасы жауын-шашынның жылдық сомасынан асады және 733 мм құрайды. Қыс айларында буланудың 15% келеді. Құрлық бетінен буланудың жылдық шамасы 408 м құрайды
Басты су артериясы Үлбі өзені болып табылады, оған көптеген өзендер мен бұлақтар құйылады. Ең ірі өзендер - Тихая, Быструха, Белая Уба. Өзендерді қоректендіру еріген және жаңбыр сулары есебінен жүргізіледі. Жерүсті сулары таза, тұщы. Барлық жер үсті және жер асты сулары тұрмыстық және ауыл шаруашылығы қажеттіліктері үшін жарамды. Негiзгi ауыл шаруашылығын сумен жабдықтау жер үстi суларына негiзделедi, су көздерiнiң жеткiлiктi санының болуы жайылымдық жерлердi толық суландыруды қамтамасыз етедi.
Риддер қаласының аумағы таулы орманды дала аймағына жатады, Топырақтың қуаттылығы 0,8-1,0 м таулы шалғынды-қара топырақты, ауыр және жеңіл шыбықты болып келеді, Өзендердің жайылмалы жайылма учаскелерінде және жайылмалы террасы шегінде негізінен орманды-шалғынды топырақтар таралған.
Географиялық орны мен климаты жануарлар мен өсімдіктер дүниесінің сипатын айқындайды. Табиғи жағдайда флорасы түрлік алуан түрлілігімен ерекшеленеді, бұл географиялық орны, биіктік белдеулері, жер бедері, гидрогеологиялық жағдайлар және ылғалдың жеткілікті болуымен түсіндіріледі. Мұнда ағаш-бұта және гүлді өсімдіктердің шамамен 800 түрі өседі. Ауданның өсімдік жамылғысы тау етегінде орналасқан дала бұталарымен және жоталардың беткейлеріндегі қылқанжапырақты ормандармен сипатталады. Шөптесін жамылғыда орманды биік шөптер басым келеді. Аңғар беткейлерінде негізгі өсімдіктер – түрлі шалғын түрлері, оның ішінде әртүрлі шөпті-астық тұқымдас өсімдіктер басым. Бұлақтар мен өзендер бойында кей жерлерде тал, терек, көктерек және қайыңнан тұратын ағаш-бұталы тоғайлар өседі. Бұталардың ішінде қараған, тобылғы, үшқат, итмұрын кездеседі. Су арналарының жайылмаларында әртүрлі шалғын шөптерден тұратын шалғындар кең таралған.
Риддер қаласының маңында 94 құс түрі және шамамен 90 сүтқоректі жануар түрі тіршілік еткені анықталған. Құстардың ішінде қара кезқұйрық, кәдімгі жыртқыш қаршыға, түкті аяқ жапалақ, құр, шіл, ақ құр, тоқылдақтар және торғайтәрізділердің көптеген түрлері кең таралған.Сүтқоректілерден сілеусін, түлкі, аю, қасқыр, бұлғын, ақкіс, күзен, марал, елік, бұлан, ұшар тиін, тиін, алақоржын кездеседі; сондай-ақ орман және дала тышқандары, сұртышқандар бар.
Қазіргі уақытта түрлер саны азайған, себебі өнеркәсіптік қызмет пен урбандалу жануарлар дүниесін тіршілік ету үшін өте күрделі жағдайға душар етті.
Риддер ойпатындағы өзендердің ихтиофаунасы азғантай, олар балық шаруашылығына пайдаланылатын су айдындарына жатпайды.
Риддер қаласы шаруашылықтарының негізгі өндірістік бағыты – көкөніс өсіру және сүт өндіру, ал қосымша сала ретінде картоп өсіру дамыған. Қалада сүтті ірі қара мал шаруашылығы жақсы дамыған, ал етті бағыттағы мал шаруашылығының үлесі жалпы мал басында аз. Саланың тұрақты дамуының маңызды бөлігі – ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді тиімді пайдалану болып табылады.
Жануарларды жаю үшін ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге кіретін жайылымдар, елді мекендердің жерлері және босалқы жерлер пайдаланылады.
Округ аумағында шалғайдағы маусымдық жайылымдар жоқ.
Қалада 1 ветеринариялық пункт, 1 сою алаңы, 1 мал қорымы (биотермиялық шұңқыр) жұмыс істейді.
Риддер қаласының жалпы ауданы 487 465,95 га құрайды, оның ішінде санаттар бойынша:
- ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 14 085,8 га;
- елді мекендердің жерлері - 12 613,0 га;
- өнеркәсіп, көлік, байланыс, ғарыш қызметі, қорғаныс, ұлттық қауіпсіздік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатына арналмаған жерлер - 1 919,65 га;
- орман қоры жерлері - 385 523,0 га;
- ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері - 54 687,0 га;
- босалқы жерлер - 18 637,5 га.
Босалқы жерлерде ұсақ контурлы жайылымдар көп, бұл қашық, жету қиын және өнімділігі төмен учаскелер, іс жүзінде ешқашан мал жаю үшін пайдаланылмаған.
Ауыл шаруашылығына жарамды барлық жерлер жер пайдаланушыларға бекітілген. Елді мекендердің жерлері, әсіресе жайылымдық жерлер өте қарқынды пайдаланылады.
Басқа 23. Риддер қаласының жер балансы мен мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-4-кестеде берілген.
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
1-қосымша
Риддер қаласының жер балансы мен мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1-4-кестеде берілген.
1-кесте. Риддер қаласы жерлерінің санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, мың гектар
Ауылдық округтердің атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Жер санаттары
Барлық жер
ауыл шаруашылығы мақсатындағы
Елді мекендер
өнеркәсіп, көлік, байланыс және ауыл шаруашылығына арналмаған өзге де
ерекше қорғалатын табиғи аумақтар
орман қоры
Су қоры
Босалқы жерлер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Риддер қаласы
632410000
14,0858
12,613
1,91965
54,687
385,523
-
18,6375
487,46595
Барлығы
14,0858
12,613
1,91965
54,687
385,523
-
18,6375
487,46595
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, мың гектар
р/с№
Ауылдық округтердің атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Елді мекеннің атауы
Жайылымдардың жалпы ауданы, мың гектар
Жайылымдардың алаңы мен түрлері
Жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын бағу бойынша халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыруға арналған, мың гектар
қоғамдық, мың гектар
жайылымдық, мың гектар
маусымдық, мың гектар
аридті, мың гектар
дақылдар, мың гектар
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
1
Риддер қаласы
632410000
Риддер қ.
2429,5
2429,5
2
632400200
Үлбі кенті
525,6
525,6
3
632400300
Бутаково а.
135,0
135,0
4
632400400
Лениногорский Лесхоз а.
26,0
26,0
5
632400500
Верхняя Хариузовка а.
64,9
64,9
6
632400600
Поперечное а.
418,0
418,0
7
632400700
Ульбастрой ст.
36,0
36,0
8
632400800
Коноваловка а.
233,0
233,0
9
632400900
Ливино а.
326,0
326,0
10
632400480
Лесное а.
8,0
8,0
11
632400680
Пригородное а.
229,0
229,0
Барлығы
4431,0
4431,0
3-кесте. Жер теліміне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с №
Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың аты-жөні
Бизнес-сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі
Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі
Жайылым алаңы, мың гектар
1
2
3
4
5
1
Авдонат Борис Васильевич
441220300733
05083040004
0,005
2
Альдекова Ажар Болатбековна
880901400829
05083051
0,0278
3
Анашкина Ольга Емельяновна
520622401232
05083051097
0,105
4
Антропов Виталий Ефремович
550101311167
05083051349
0,009
5
Антропов Юрий Петрович
600131301938
05083051: 425-430
0,184
6
Анчугина Евдокия Петровна
481225402057
05083051: 105, 106, 118, 119
0,0186
7
Астамбаев Акылбек Нуркешович
6208003302166
050830540
0,0032
8
Афанасьева Елена Владимировна
840101400951
05083051241
0,011
9
Бакарасова Мина Леонидовна
751016401674
05083051233
0,010
10
Банников Владимир Донатович
510426301239
05083052064
0,011
11
Баталина Галина Сергеевна
890213499027
05083051:213, 261
0,0738
12
Бейсембаев Ермек Айткалиевич
781005301742
05083051310
0,016
13
Бекпаев Куаныш Жумагалиевич
770420301348
05083040: 085-089, 091
0,0943
14
Бексолтанова Махужамал
490410400392
05083040057
0,0225
15
Бердюгин Василий Васильевич
780627303004
05083051: 163, 164, 388, 466, 510
0,1147
16
Бижигитов Шынгыс Жаксыбаевич
720116301198
05083051242
0,011
17
Бобошко Алексей Николаевич
610320302370
05083052: 028, 104, 105
0,150
18
Богдаева Павлина Павловна
540616401530
05083051: 113, 158
0,0637
19
Богдаева Клавдия Владимировна
610802402446
05083051238
0,0045
20
Богдаев Николай Николаевич
730524301990
05083051495
0,0064225
21
Вдовин Виктор Геннадьевич
620222302260
05083024127
0,0005
22
Воронов Евгений Николаевич
580508301930
05083051: 090, 420
0,0825
23
Гейер Владимир Петрович
650524300451
05083051
0,0199
24
Гейер Татьяна Петровна
800525403974
05083024146
0,033
25
Гибадулина Оксана Александровна
961130451139
05083052124
0,00342
26
Гилев Олег Владимирович
891005300509
05083051394
0,007
27
Гилёва Анна Афанасьевна
651210400085
05083051431
0,014
28
Даутова Гульнар Мухтаровна
680825402890
05083053264
0,0286
29
Демегенева Жанар Маулытовна
730705400328
05083051243
0,0025
30
Джамалханова Малика Саидовна
650203402239
05083051: 424, 433
0,0614
31
Добыш Сергей Иванович
590630301679
05083051011
0,041
32
Дудкин Александр Сергеевич
761130300027
05083040: 069, 000, 000, 05083051: 193, 299-301, 303, 05083052128
0,7415494
33
Дудкин Сергей Николаевич
580615302980
05083040068
0,0000206
34
Дукенбаев Дулат Омарбекович
770611300299
05083051
0,0304
35
Жакупова Гульназ
611215402735
05083024136
0,003
36
Жуков Владимир Степанович
540722301590
05083051054
0,0635
37
Закурдаева Татьяна Федоровна
680810402294
05083040: 119, 120
0,01273
38
Иванов Виктор Лукич
481018301364
05083051157
0,060
39
Кабидешев Канат Кайырбекович
830118301776
05083051: 531, 479
0,0138573
40
Кабидешева Анна Николаевна
791015400915
05083051258
0,027
41
Кабылжапаров Серик Базарбекулы
900312300738
05083040034
0,0437
42
Калмаков Константин Михайлович
790130302373
05083051: 400, 401, 457, 458
0,0408
43
Карибаев Жомарткан Касымович
660607301867
05083051:536, 000
0,0243
44
Кариц Адильжан Карицович
721113301605
05083040: 117, 136
0,00452
45
Карпова Надежда Александровна
460102401638
05083051352
0,009
46
Качалов Андрей Вадимович
830507300158
05083051: 373, 406
0,0111065
47
Климов Владимир Александрович
480522300026
05083051: 055,056, 240, 481-493
0,5172093
48
Кожанов Оралбек Жанабылович
700125302121
05083040: 070, 113, 118
0,05314
49
Кожахметов Нуржан Жанаевич
570812300864
05083040093
0,0014
50
Козлов Александр Иванович
590506300903
05083051230
0,030
51
Козлов Василий Александрович
810709301418
05083051367
0,100
52
"Партнёр" коммандиттік серіктестігі
041240001857
05083040: 075, 076, 05083051: 202, 323
0,9264
53
"Заря" коммандиттік серіктестігі
150440005877
05083051: 444-446, 448
0,011
54
Кручинин Николай Юрьевич
711106350112
05083052089
0,030
55
Кунанбаева Назгуль Нигмановна
800809402088
05083051398
0,010
56
Лихачёв Данил Сергеевич
990917350849
05083052123
0,009
57
Лысенко Николай Иванович
561222301456
05083051034
0,0085
58
Медиханова Елена Васильевна
820322402202
05083052078
0,1118
59
Мозуляко Анна Павловна
791206402810
05083051: 144-147, 149-154, 416, 417
0,18859
60
Мозуляко Владимир Николаевич
840414300293
05083051125
0,0227
61
Мозуляко Михаил Алексеевич
540623301443
05083052: 042, 126
0,06133
62
Моисеева Наталья Николаевна
570626402003
05083052059
0,0125
63
Молдабаева Сара Сейткулкызы
620311401699
05083040
0,0051
64
Мошарова Лариса Николаевна
411129400958
05083051: 165, 167
0,0116
65
Нагайцев Игорь Васильевич
660509302218
050830530001
0,019
66
Назаров Василий Константинович
540303301858
05083051: 296, 327-329, 05083052003
0,0427
67
Немчинов Сергей Петрович
530915301409
05083051015
0,040
68
Нурсалканов Курмет Зарылканович
680309302412
05083040134
0,0149
69
Омирбекулы Дастан
901019300212
05083053274
0,022
70
Оспанов Болаткан Рахметкалиевич
541126301058
05083051082
0,0091
71
Оспанов Болаткан Рахметкалиевич
541126301058
05083051440
0,0442
72
Оспанов Мухаметкан Рахметкалиевич
470521300950
05083051219
0,0375
73
Отарбаев Исламбек Манарбекович
931001351521
05083051
0,0136
74
Отарбаева Анар Фазылкызы
690705402463
05083024147, 05083051410
0,0969
75
Паньшин Павел Викторович
710821302444
05083051402
0,028
76
Печатнова Вера Владимировна
570125401884
05083052119
0,0006
77
Плотицына Тамара Николаевна
520115400585
05083040099
0,005
78
Погодаев Валерий Павлович
590805300067
05083052072
0,0183
79
Попов Валерий Васильевич
570415302595
05083051434
0,0674
80
Попов Виктор Сергеевич
570507300033
05083051: 114, 115
0,0768
81
Поспелов Николай Александрович
770821300151
05083051275
0,0397
82
Резникова Ольга Александровна
651214400077
05083051: 255-257, 297
0,00952
83
Сагимов Кудайберген
560409301324
05083051478
0,010
84
Салимбаев Атымкан Касенович
621119300118
05083051: 247, 248
0,014
85
Себетхан Ерлан
840314001159
05083040114
0,052
86
Сельмурзаев Адам Исаевич
750913300079
05083053 000, 05083051 000
0,0123
87
Сельмурзаев Рамзан Мусаевич
900426351415
05083051: 170, 306
0,1344
88
Сельмурзаева Роза Калиевна
560620402643
05083051214
0,050
89
Серкова Елена Михайловна
750609400191
05083051351
0,0076
90
Серова Татьяна Борисовна
910128400022
05083051: 254, 369-371
0,0428015
91
Серов Виктор Сергеевич
870319300361
05083051: 385, 497
0,0354246
92
Сидельников Александр Николаевич
580318302272
05083051: 408, 409, 05083052: 113, 114
0,0707
93
Синельникова Надежда Петровна
510612400065
05083052: 121, 122
0,0138
94
Смелянец Вячеслав Юрьевич
690519302317
05083051047
0,113
95
Смыков Василий Владимирович
901218300610
05083051
0,0384
96
Смыков Владимир Александрович
660718301928
05083: 052102, 051035, 051075
0,0495
97
Сомов Александр Александрович
641025301971
05083052: 053, 118
0,0321
98
Таганов Юрий Рафаэльевич
710110303358
05083051462
0,015
99
Такенов Базиолда Советханович
610806300574
05083051533
0,0093
100
Теленчинов Калел Кабдрахманович
620520302697
05083040044
0,029
101
Трунов Николай Денисович
540610300543
05083051: 285, 449
0,0606
102
Турканов Бакытбек Кумаргазинович
910212351136
05083051476, '05083040116
29,0968
103
Турканов Канат
740128302690
05083051085
0,0091
104
Уалканов Аян Сатыбалдинович
860926300052
05083051: 185, 186, 05083052: 090, 091
0,082
105
Федорова Татьяна Андреевна
770820400162
05083051503
0,0216
106
Фёдоров Иван Петрович
780515301485
05053053024
0,0022
107
Фомин Владимир Иванович
510817301016
05083051244
0,051
108
Холкина Наталья Григорьевна
600812401718
05083040115
0,0199
109
Черепанова Анна Николаевна
720204402983
05083040: 015, 043, 055
0,1291
110
Черновол Александр Валерьевич
790904301015
05083051: 226, 232, 250
0,041
111
Черных Анастасия Сергеевна
900418400562
05083051504
0,02425
112
Шипулин Сергей Георгиевич
530916350402
05083051374
0,0133
Барлығы
6,2287885
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
р/с№
Ауылдық округтердің атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Елді мекеннің атауы
Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, мың гектар
Қоғамдық жайылымдардың ауданы, мың гектар
Шалғайдағы жайылымдардың ауданы, мың гектар
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқы
Түйе
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1
Риддер қаласы
632410000
Риддер қ.
6,685
0,511
6,915
-
4,431
-
2
632400200
Үлбі кенті
3
632400300
Бутаково а.
4
632400400
Лениногорский Лесхоз а.
5
632400500
Верхняя Хариузовка а.
6
632400600
Поперечное а.
7
632400700
Ульбастрой ст.
8
632400800
Коноваловка а.
9
632400900
Ливино а.
10
632400480
Лесное а.
11
632400680
Пригородное а.
Риддер қаласы бойынша барлығы: 3318 бас ірі қара мал, оның ішінде сауын сиырлар 1133 бас, ұсақ мал 1126 бас, жылқы 2826 бас (5-кесте).
5-кесте. Мал басының жалпы саны:
Қолда бар мал басы
ІҚМ
ҰМ
Жылқы
Түйе
барлығы
оның ішінде сауылатыны
Риддер қаласы бойынша барлығы, оның ішінде:
3318
1133
1126
2826
0
халық
1042
483
655
1650
0
ШҚ және ЖШС
2276
650
471
1176
0
Риддер қаласы бойынша жайылымдарға қажеттілікті есептеу ІҚМ басына түсетін жүктеме нормасы кезінде қала орналасқан табиғи аймаққа және жайылымдардың типіне сүйене отырып, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің жол берілетін шекті нормасын бекіту туралы» бұйрығымен белгіленген, жүктеме нормаларына сәйкес жүргізілді – ІҚМ -2,5 га/бас, ҰМ- 0,5 га/бас, жылқы - 3 га/бас, қолда бар мал басына сәйкес.
«Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабына сәйкес, ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) басын ұстау бойынша Риддер қаласы жергілікті халқының мұқтаждарын қанағаттандыру үшін жайылымдарға қажеттілік 2832,5 га құрайды (6-кесте), елді мекеннің қолда бар жайылымдық алқаптарында 3765,0 га мөлшерінде жайылым тапшылығы жоқ.
6-кесте. Сауын сиырлар үшін жайылым қажеттілігін есептеу
№
Ауылдық округ
Жайылым көлемі, (га)
Сауын сиырлардың болуы (бас)
Жайылым қажеттілігінің нормасы 1 бас., (га)
Жайылым қажеттілігі, (га)
Тапшылық, (га)
1
Риддер қ.
3765,0
1133
2,5
2832,5
жоқ
Елдi мекендер жерлерiнiң құрылымында ауыл шаруашылығы алқаптары 14085,8 га, оның iшiнде халық мұқтажы үшiн 4431,0 га жайылым алып жатыр.
Риддер қаласының жергілікті халқының мал басы: 1042 бас ірі қара мал, 655 бас ұсақ мал, 1650 бас жылқы (7-кесте).
Жайылымдарға деген қажеттілік есебіне сәйкес тұрғындардан Риддер қаласы бойынша қосымша 3451,5 га жайылым талап етіледі.
Риддер қаласының ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерінің құрамында 10526,6 га жайылым бар, оның ішінде 6228,7885 га жайылым жеке тұлғалар мен мемлекеттік емес заңды тұлғалардың пайдалануында және меншігінде.
Округтiң ауыл шаруашылығы құрылымдарындағы - ЖШС, шаруа және фермер қожалықтарындағы мал басы: iрi қара мал 2276 бас, ұсақ мал 471 бас, жылқы 1176 басты құрайды (8-кесте).
8-кесте. Ауыл шаруашылығы құралымдары үшін жайылымдар қажеттілігінің есебі
Жайылымдар округі бойынша ауыл шаруашылығы құралымдарында жайылатын мал басына арналған жайылымдарға қажеттілік есебіне сәйкес қосымша талап етілмейді, тапшылық жоқ.
9-кесте. Талап етілетін қосымша жайылымдар
р/с №
Босалқы жерден талап етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар
Қосымша берілетін жайылымдар
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар,
мың гектар
халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждарын қанағаттандыру мақсатында резервке қоюға жататын жайылымдар,
мың гектар
1
2
3
4
1
Риддер қ.
1416,0
3701,8
Басқа 24
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
2-қосымша
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Басқа 25. Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап жүруге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
3- қосымша
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап жүруге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
Р/с №
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері
Жайылымдық инфрақұрылымның қолданыстағы объектілерінің саны, бірлік
Құрылысты (қайта жаңартуды) талап ететін
жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, бірлік
Ұзындығы, километр
Ауданы, мың шаршы метр
1
2
3
4
5
6
1.
Суландыру құрылыстары (ұңғымалар, құбырлы және шахталық құдықтар, қазбалар)
жоқ
2.
Құрылыстар, көпірлер, жолдар
жоқ
3.
Мал айдау трассалары, мал аялдамалары және суару алаңдары
жоқ
4.
Қойларды, кошқарларды түсіруге арналған сыйымдылықтар және қоршалған орындар, жайылымдардың қоршаулары, қоршаулар (оның ішінде электр қоршаулары), ауыл шаруашылығы жануарларын қашалау-үлестік жаюға арналған қашалар
жоқ
5.
Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық өңдеуге арналған мал қамайтын орындар
жоқ
6.
Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылыстар мен объектілер, жаңартылатын және баламалы энергия көздерін пайдалану объектілері
жоқ
7.
Сумен жабдықтау объектілері және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, персоналдың маусымдық тұруына арналған құрылыстар және жайылымдарды күтіп-ұстау мен пайдалану үшін қажетті өзге де мүлік
жоқ
Басқа 26
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
4- қосымша
1-кесте. Иелері көрсетілген ауыл шаруашылығы жануарларының саны туралы деректер
Р/с №
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Иесінің түрі
Иесінің бизнес-сәйкестендіру нөмірі/жеке сәйкестендіру нөмірі
Жеке тұлғалардың тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) немесе заңды тұлғалардың атауы
Мал басының саны, бас
Ірі қара мал
Ұсақ мал
жылқы
Түйе
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
740128302690
Турканов Канат
3
25
9
2
632400300
Бутаково а.
фермерлік шаруашылық
700125302121
Кожанов Оралбек Жанабылович
37
10
12
3
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
691205300108
Адилов Канат Сейткамзинович
3
87
10
4
632400800
Коноваловка а.
фермерлік шаруашылық
791206402810
Созуляко Анна Павловна
80
30
5
632400800
Коноваловка а.
фермерлік шаруашылық
780627303004
Бердюгин Василий Васильвич
20
6
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
610320302370
Бобошко Алексей Николаевич
24
7
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
730524301990
Богдаев Николай Николаевич
6
14
15
8
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
610802402446
Богдаева Клавдия Владимировна
3
9
632400600
Поперчное а.
фермерлік шаруашылық
540616401530
Богдаева Павлина Павловна
9
3
10
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
580508301930
Воронов Евгений Николаевич
37
1-кестенің жалғасы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
590630301679
Добыш Сергей Иванович
22
12
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
761130300027
Дудкин Александр Сергеевич
1260
5
13
632400400
Лениногорский Лесхоз а.
фермерлік шаруашылық
721113301605
Кариц Адильжан Карицович
4
20
62
14
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
540722301590
Жуков Владимир Степанович
34
52
15
632400800
Коноваловка а.
фермерлік шаруашылық
481018301364
Иванов Виктор Лукич
6
16
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
530118301047
Моисеев Константин Васильевич
43
17
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
660509302218
Нагайцев Игорь Васильвич
5
18
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
540303301858
Назаров Василий Константинович
22
1
19
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
470521300950
Оспанов Мухаметкан Рахметкалиевич
5
20
632400400
Лениногорский Лесхоз а.
фермерлік шаруашылық
620805400438
Ускембаева Кулмайра Ботановна
32
25
46
21
632400800
Коноваловка а.
фермерлік шаруашылық
570415302595
Попов Валерий Васильевич
4
22
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
570507300033
Попов Виктор Сергеевич
14
23
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
770821300151
Поспелов Николай Александрович
35
24
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
560620402643
Сельмурзаева Роза Калиевна
53
25
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
690519302317
Смелянец Вячеслав Юрьевич
30
30
2
26
632400800
Коноваловка а.
фермерлік шаруашылық
660718301928
Смыков Василий Александрович
42
90
1-кестенің жалғасы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
27
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
641025301971
Сомов Александр Александрович
27
28
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
791015400915
Кабидешева Анна Николаевна
71
20
163
29
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
540610300543
Трунов Николай Денисович
8
30
632400800
Коноваловка а.
фермерлік шаруашылық
570709301228
Федоров Петр Георгиевич
30
31
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
600131301938
Антропов Юрий Петрович
30
7
32
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
650203402239
Джамалханова Малика Саидовна
53
1
33
632400800
Коноваловка а.
фермерлік шаруашылық
690705402463
Отарбаева Анар Фазылкызы
43
160
34
632400800
Коноваловка а.
фермерлік шаруашылық
840414300293
Мозуляко Владимир Николаевич
50
16
35
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
870319300361
Серов Виктор Сергеевич
42
36
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
840609400577
Блинова Ольга Викторовна
45
37
632400800
Коноваловка а.
фермерлік шаруашылық
910212351136
Турканов Бакытбек Курмагазинович
63
24
34
38
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
900418400562
Черных Анастасия Сергеевна
10
10
39
632410000
Риддер а.
фермерлік шаруашылық
900426351415
Сельмурзаев Рамзан Мусаевич
2
40
632400800
Коноваловка а.
фермерлік шаруашылық
890213499027
Баталина Галина Сергеевна
7
41
632400300
Бутаково а.
фермерлік шаруашылық
770420301348
Бекпаев Куаныш Жумагалиевич
110
217
42
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
860926300052
Уалканов Аян Сатыбалдинович
3
25
53
1-кестенің жалғасы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
43
632410000
Риддер қ.
фермерлік шаруашылық
810716302276
Блинов Алексей Николаевич
26
20
5
44
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
631008301898
Андреев Сергей Васильнвич
24
79
16
45
632400800
Коноваловка а.
фермерлік шаруашылық
931001351521
Отарбаев Исламбек Манарбекович
18
46
632400600
Поперечное а.
фермерлік шаруашылық
570626402003
Моисеева Наталья Николаевна
30
47
632400680
Пригородное а.
Жеке тұлға
Жергілікті халық (жеке ауласы)
32
50
50
48
632400600
Поперечное а.
Жеке тұлға
Жергілікті халық (жеке ауласы)
320
200
500
49
632400800
Коноваловка а.
Жеке тұлға
Жергілікті халық (жеке ауласы)
370
180
600
50
632400900
Ливино а.
Жеке тұлға
Жергілікті халық (жеке ауласы)
200
75
350
51
632400300
Бутаково а.
Жеке тұлға
Жергілікті халық (жеке ауласы)
120
150
150
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық-жас топтары бойынша қалыптасқан үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
р/с №
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Үйірлер, отарлар, табындар саны
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқы
Түйе
бұқалар
сиырлар
бұзау
бұқашықтар
қой мен ешкі
төлдері (қозы-лақтар)
(еркек тоқтылар, ешкілер)
айғырлар, бие
төлдері
түйелер
төлдері
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
1
632410000
Риддер қ.
2
632400200
Үлбі кенті
3
632400300
Бутаково а.
4
632400400
Лениногорский Лесхоз а.
5
632400500
Верхняя Хариузовка а.
6
632400600
Поперечное а.
7
632400700
Ульбастрой ст.
8
632400800
Коноваловка а.
9
632400900
Ливино а.
10
632400480
Лесное а.
11
632400680
Пригородное а.
Барлығы:
3-кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаюға арналған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с
№
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Мал басының саны, бас
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқы
Түйе
жеке аула
ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер
жеке аула
ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер
жеке аула
ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер
жеке аула
ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
1
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Барлығы:
Округ аумағында шалғайдағы маусымдық жайылымдар жоқ.
Басқа 27. Жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
5-қосымша
Жайылым айналымдарының ұсынылатын схемалары
Жылдар
Учаскелердің нөмірлері
I
II
III
бірінші жыл
көктемгі маусым
жазғы маусым
күзгі маусым
екінші жыл
демалатын телім
көктемгі маусым
жазғы маусым
үшінші жыл
күзгі маусым
демалатын телім
көктемгі маусым
төртінші жыл
жазғы маусым
күзгі маусым
демалатын телім
Басқа 28. Риддер қаласының аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы)
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
6-қосымша
Риддер қаласының аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы)
Басқа 29. Жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта)
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
7-қосымша
Жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта)
Басқа 30. Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
8-қосымша
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі
Басқа 31. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта)
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
9-қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта)
Басқа 32. Жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта)
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
10-қосымша
Жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта)
Басқа 33. Жеке қосалқы шаруашылықтың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қалдыруға жататын жайылымдар белгіленген схема (карта)
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
11-қосымша
Жеке қосалқы шаруашылықтың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қалдыруға жататын жайылымдар белгіленген схема (карта)
Басқа 34. Су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазылған суаттарға, суғару және суландыру каналдарына, құбырлы және шахталы құдықтарға) қол жеткізу схемасы
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
12-қосымша
Су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазылған суаттарға, суғару және суландыру каналдарына, құбырлы және шахталы құдықтарға) қол жеткізу схемасы
Басқа 35. Ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу)
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды
басқару және оларды пайдалану
жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспарға
13-қосымша
Ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу)
Қорытынды
Ауыл шаруашылығы алқаптарын пайдалану кезінде табиғи және егілген жайылым шөптерінің жемшөп құнының нашарлауына және өнімділігінің төмендеуіне жол бермеу үшін жайылым айналымын сақтау қажет, бұл жемшөп базасының жай-күйін жақсартады.
Жайылым айналымы деп жайылымдарды пайдалану және оларды күту жүйесi аталады, бұл ретте белгiлi бiр тәртiппен (маусым iшiнде, бiр жылдан кейiн немесе бiрнеше жылдан кейiн) оларды пайдалану мерзiмдерi мен тәсiлдерi өзгередi. Бұл үшін жайылым және шөп шабу жайылым мерзімдерін ауыстырумен кезең-кезеңімен алмастырылады, жайылымға демалыс беріледі.
Табиғи-климаттық жағдайларға және жайылымдардың құламалылығына қарай (бұл халық пайдаланатын жайылымдарға қатысты әсiресе өзектi) жыл мезгiлдерi iшiнде жайылымдарды бiртiндеп ауыстыра отырып, үш жайылымдық схеманы көздейтiн ауысымдық-маусымдық жайылым айналымы пайдаланылады. Жайылым айналымының осындай схемасы кезінде әрбір учаскені кезекті қораларға бөлу қажет: маусымның басталуы, ортасы және аяқталуы үшін.
Жайылым айналымын осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес жайылым айналымдарының қолайлы схемаларын ескере отырып, мал жаюға арналған жайылымдарды ұйымдастыру кезінде қолдану қажет.
Риддер қаласы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2026-2030 жылдарға арналған жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалануды қамтамасыз етуге, олардың жай-күйін жақсартуға, тозу процесін болдырмауға мүмкіндік береді.