Об утверждении Плана по управлению пастбищами и их использованию по Курчумскому сельскому округу Курчумского района на 2026-2030 годы Қолданыста

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарды бекіту туралы Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңының 6-бабы 1-тармағының 15) тармақшасына, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 8-бабының 1)-тармақшасына, 13-бабына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 29 сәуірдегі № 145 «Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың үлгілік қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі № 263 «Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы» бұйрығына сәйкес, Күршім аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

1. Осы шешімнің қосымшасына сәйкес Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар бекітілсін.

2. Күршім аудандық мәслихатының 2023 жылғы 26 желтоқсандағы № 14/10-VIII «Күршім ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарын бекіту туралы» шешімінің күші жойылды деп танылсын.

3. Күршім аудандық мәслихатының 2021 жылғы 27 желтоқсандағы № 14/10-VII «Күршім ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2021-2022 жылдарға арналған жоспарын бекіту туралы» шешімінің күші жойылды деп танылсын.

4. Осы шешім оның алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Күршім аудандық мәслихатының 2026 жылғы 18 маусымдағы № 54/7-VIІI шешіміне 1-қосымша Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар

1. Осы Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-Жоспар) Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңының 6-бабы 1-тармағының 15) тармақшасына, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 8-бабының 1) тармақшасына, 13-бабына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 29 сәуірдегі № 145 «Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың үлгілік қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі № 263 «Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы» бұйрығына сәйкес әзірленді.

2. Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, азыққа деген қажеттілікті орнықты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозу процестерін болдырмау мақсатында қабылданады.

3. Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:

1) осы Жоспарға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ауданның жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері;

2) осы Жоспарға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері;

3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылатын мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;

4) осы Жоспарға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер;

5) осы Жоспарға 4-қосымшаның 1-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, оларды сәйкестендіру дерекқорынан алынған ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы деректер;

6) осы Жоспарға 4-қосымшаның 2-кестесіне сәйкес нысан бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер;

7) осы Жоспарға 4-қосымшаның 3-кестесіне сәйкес нысан бойынша шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер;

8) екпе және аридтік жайылымдарда, орман, су қорлары мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінде ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы деректер (Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша екпе және аридті жайылымдардың болмауына, сондай-ақ орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда мал жаюдың болмауына байланысты жоқ);

9) осы Жоспарға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары;

10) мал шаруашылығы және өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат (мал шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат Шығыс Қазақстан облысының ветеринария басқармасының «Күршім-Вет» ШЖҚ КМК тарапынан ұсынылған және 1-қосымшада 3-кесте, 4-қосымшада 1-кесте, 2-кесте, 3-кесте қамтылған. Өсімдік шаруашылығы статистикасы бойынша ресми статистикалық ақпарат Шығыс Қазақстан облысы бойынша «Жерлерге зерттеп-қарау жұмыстарын жүргізу мемлекеттік институты» ШЖҚ КМК филиалы тарапынан ұсынылған және 2-қосымшада қамтылған).

4. Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:

1) Күршім ауданы Күршім ауылдық округі аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, (Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша шалғайдағы, маусымдық, аридті және екпе жайылымдар жоқ), жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;

2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;

3) ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетілген схема (карта), онда жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары көрсетіледі;

4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;

5) жайылымды пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар белгіленген схема (карта);

6) суды тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахта құдықтарына) қол жеткізу схемасы, онда жануарлардың су көздеріне қарай жүріп-тұру маршруттары көрсетіледі;

7) ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыруға арналған шалғайдағы жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;

8) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі (ауылдық елді мекендерде жайылымдардың жетіспеуіне байланысты жайылымдарды қайта бөлу жүргізілмейді);

9) Күршім ауданы Күршім ауылдық округі аумағында жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар: «Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау; жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану; жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу; жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру; жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарға 1-қосымша Халықтың ауыл шаруашылығы жануарларын жаюға арналған қоғамдық жайылымдар Ауыл­дық округ­тің ата­уы Ел­ді-ме­кен жай­ы­лы­мы­ның ауда­ны, га Қо­сым­ша босал­қы жер­ден та­быст­ал­ған жай­ы­лым­дар, га Жос­пар­ға сәй­кес ха­лық­тың қа­жет­ті­лік­те­рі үшін бө­лін­ген жай­ы­лым­дар­дың жал­пы кө­ле­мі, га Күр­шім 3523 21546,3 25069,3 Бар­лы­ғы: 3523 21546,3 25069,3 Күршім ауданы Күршім ауылдық округі жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері № 1-кесте. Күршім ауданы Күршім ауылдық округі жайылымдарын жерлердің санаттары бойынша бөлу, гектар Ауыл­дық округ­тер­дің ата­уы Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер жік­те­уі­ші­нің ко­ды Жер­лер са­нат­та­ры ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы ел­ді ме­кен­дер­дің өнер­к­ә­сіп, кө­лік және өзге де ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы емес ерекше қор­ға­ла­тын та­би­ғи аумақ­тар­дың ор­ман қо­ры­ның су қо­ры­ның босал­қы жер Жер­лер жиы­ны 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Күр­шім ауыл­дық окру­гі 635230000 99155 1033 2902 0 3972 180 292 107534 Шығыс Қазақстан облысы Күршім ауданы Күршім ауылдық округі Күршім ауданының батыс бөлігінде орналасқан. Күршім ауылдық округінің жерлері Негізгі және Жолақаралық учаскелерден тұрады, кадастрлық кварталдар: 05-072-004, 05-072-027. Әкімшілік орталығы - Күршім ауылы. Күршім ауылдық округінің жерлері оңтүстік-батысы мен батысында мемлекеттік орман қоры жерлерімен, солтүстік - батысында Бұқтырма су қоймасымен, шығысында - Құйған ауылдық округінің жерлерімен, оңтүстігінде -Сарыөлең ауылдық округінің жерлерімен шектеседі. Зерттелген аумақта Негізгі учаскенің жалпы ауданы 87769 га, оның ішінде ауыл шаруашылығы алқаптары - 79456 га, өзге жерлер - 8379 га. Ауыл шаруашылығы алқаптары: жайылымдар - 52154 га, шабындықтар - 3430 га, егістік - 23709 га, бақтар - 97 га. Басқа жерлер құрамына: бұталы алқаптар - 1613 га, ағаш-бұталы алқаптар - 2359 га, қамысты батпақтар - 180 га, жалаңаш жыныс шығулары - 2902 га, елді мекендер - 1033 га кіреді. Жалпы зерттеу аумағы 107534 га, оның ішінде ауыл шаруашылығы алқаптары 99155 га, басқа жерлер - 8379 га. Жер санаттары бойынша келесідей бөлінеді: ауыл шаруашылығы алқаптары жайылымдар - 71919 га, шабындықтар - 3430 га, егістік - 23709 га, бақтар - 97 га. Басқа жерлер: бұталы алқаптар - 1613 га, ағаш-бұталы алқаптар - 2359 га, қамысты батпақтар - 180 га, жалаңаш жыныс шығулары - 2902 га, елді мекендер - 1033 га. Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Күршім ауданы Күршім ауылдық округінде 3 елді мекен бар. Жайылымдардың негізгі пайдаланушылары – ШҚО Күршім ауданының Күршім ауылдық округінің тұрғындары: Күршім ауылы (аудан орталығы), Алғабас ауылы, Топтерек ауылы. Күршім ауылы облыс орталығы Өскемен қаласынан 210 км қашықтықта орналасқан. № 2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар Р/с № Ауыл­дық округ­тің ата­уы Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер жік­те­уі­ші­нің ко­ды Ауыл­дық округ­тің ата­уы Жай­ы­лым­дар­дың жал­пы ала­ңы, гек­тар Жай­ы­лым­дар­дың алаң­да­ры мен түр­ле­рі же­ке аулад­а­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын жаю бой­ын­ша ха­лық мұқ­та­жын қа­на­ғат­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған, гек­тар көп­ші­лік пай­да­ла­на­тын, гек­тар шал­ғай­да­ғы, гек­тар мау­сым­дық, гек­тар арид­тық, гек­тар ек­пе жай­ы­лым­дар, гек­тар 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 Кур­чум ауыл­дық окру­гі 635230000 Кур­чум ауы­лы 71919 1665,3 - 1555 66840 - - 2 635230200 То­пте­рек ауы­лы 1220,4 3 635230400 Ал­га­бас ауы­лы 638,0 Бар­лы­ғы: 71919 3523,7 - 1555 66840 - - ШҚО Күршім ауданы Күршім ауылдық округінің жергілікті тұрғындарының мал жаюы үшін 3524 гектар жер бөлінген. Жайылымдардың негізгі пайдаланушылары ШҚО Күршім ауданы Күршім ауылдық округіне қарасты Күршім, Тептерек, Алғабас ауылдарының тұрғындары. № 3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер Р/с № Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы БСН/ЖСН Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі Жайылымдар алаңы, гектар 1 Абилтаева Гульжан Айтказиновна 730815400217 05-072-004-298 635.20 2 Адрышев Лайла 05-072-004-088 79.80 3 Айдарқанов Тұрсынбек Әнуарбекұлы 611116300368 05-072-027-199 300.00 4 Алханов Аргынқазы Муслимұлы 700301302940 05-072-027-263 200.00 5 Ангишпаев Адыллбек Кабдилашимұлы 580409301813 05-072-004-192 900.00 6 Аханов Ернар Мейрамбекулы 931111301771 05-072-004-238 900.00 7 Бадылханов Қайрат Бадылханұлы 641111301473 05-072-004-265 69.40 8 Байгунусов Жарқын Сайнулдаұлы 650106300196 05-072-004-115 200.00 9 Беков Болат 530920300130 05-072-004-022 88.60 10 Беков ДаулетЗенолдаұлы 830212302705 05-072-040-001 125.00 11 Беков Мұраткелді Байтілеуұлы 600203301146 05-072-004-011 500.00 12 Беков Мұраткелді Байтілеуұлы 600203301146 05-072-004-084 125.00 13 Бекова Сауле Уалгалиевна 571101403872 05-072-004-225 218.00 14 Бердигожин Сайлаубек 460302300185 05-072-004-262 794.60 15 Бисолтанов Ермек Каукенович 570108300123 05-072-027-265 313.30 16 Долданов Калибек 550307301407 05-072-004-201 378.00 17 Дукетаев Ерболат Талгатбекович 730703301309 05-072-027-207 200.00 18 Дукетаев Ерлан Талгатбекович 741024302757 05-072-027-501 1739.00 19 Әсенов Нұрлан Өмірәліұлы 690821300283 05-072-027-158 700.00 20 Әсенов Нұрлан Өмірәліұлы 690821300283 05-072-027-210 500.00 21 Жакиянов Махат Заданович 721104300276 05-072-027-417 360.00 22 Журагатова Айнур Токтаркановна 680117400141 05-072-004-234 720.00 23 Жұмағұлов Ғалымбек Тұрсынғалиұлы 580401301909 05-072-027-212 360.00 24 Жұрағатов Бағдатхан Камалханұлы 730407302407 05-072-004-093 432.00 25 Жұрағатов Бағдатхан Камалханұлы 730407302407 05-072-004-103 393.00 26 Жылысов Бақытбек Қайролдаұлы 690719301524 05-072-027-245 230.00 27 Исанова Шарипжамал 470315403009 05-072-027-464 101.40 28 Калиев Кайрат Саканович 580227301804 05-072-027-444 282.50 29 Капасов Сымбат Советканович 700330300902 05-072-027-500 652.40 30 Каратаев Шарипхан 520101301203 05-072-027-382 200.00 31 Каримбаев Жанбулат Рахимгалиұлы 641012301198 05-072-027-085 185.00 32 Касымкан Бакытбек Касымканулы 800405301394 05-072-004-109 162.0 33 Катпанова Гульнара Кабдылашимовна 591102401885 05-072-004-119 432.00 34 Катпанова Зейнелзада Оразгалиевна 461203400215 05-072-004-082 819.90 35 Кенжеханов Адылкан Назырханович 611220302934 05-072-004-324 168.50 36 Кенжеканов Бейбет Назырканович 670102302128 05-072-003-336 304.90 37 Кизатулдин Еркин 690621300117 05-072-004-335 170.00 38 Кусаинов Ербол Кыдырканович 770809302053 05-072-027-453 500.00 39 Кусметов Нурлыбек Рахметолдинович 591006300105 05-072-004-288 73.00 40 «Диас» шаруақожалығы (басшысы Кутешов Бауыржан Еспосынұлы) 650228302467 05-072-004-185 120.00 41 Қадаролдинов Атымтай Қалықұлы 551118300266 05-072-027-391 100.00 42 Қадыролда Тлеухан Халықұлы 710520300676 05-072-027-506 819.40 43 Мамырбеков Құмарбек 400220300179 05-072-004-020 95.00 44 Муканов Самат Толеуханович 861123302096 05-072-004-329 448.70 45 Мундабекова Дильда Рахимбаевна 510618401625 05-072-004-013 145.80 46 Мухыдаутов Адилхан Байкенұлы 650717300607 05-072-004-066 99.80 47 Мухыдаутов Адылхан Байкенович 650717300607 05-072-004-326 266.00 48 Мұканов Тлеукельды Садуұлы 681015302171 05-072-004-074 127.20 49 Мұканов Тлеукельды Садуұлы 681015302171 05-072-004-299 635.20 50 Мұқажанов Әділбек Нурсадықұлы 640315302993 05-072-027-034 167.00 51 Мұхамєдиев Қанат Ерназарұлы 730130301433 05-072-027-196 240.00 52 Нургазин Серикбек 540418301181 05-072-004-039 161.70 53 Оқасов Кұрманбек Қадылбекұлы 600610302701 05-072-027-312 699.60 54 Оразбекова Гульназ Ахметкалиевна 731208400295 05-072-004-302 208.50 55 Оразбекова Гульназ Ахметкалиевна 731208400295 05-072-004-341 280.00 56 Оспанова Сабила 500427401754 05-072-004-010 385.00 57 Рахимжанов Кайыргелди Меиргазинович 700729300337 05-072-027-208 420.00 58 Рахимов Сеитбек Коржинбаевич 560127300571 05-072-004-036 64.40 59 Рахимов Сеитбек Коржинбаевич 560127300571 05-072-004-124 900.00 60 Сағитжумартов Күпжасар Қалімғазынұлы 621019300987 05-072-004-323 273.00 61 Садуов Бауржан Оразбекович 720302302494 05-072-004-307 422.50 62 Сексембаев Айдар Ұатканұлы 700217301202 05-072-004-116 366.00 63 «Тулпар» шаруа қожалығының (Слямов Аскар Калибекович басшысы) 740819302220 05-072-004-130 1150.00 64 Сыдыков Миргалым Ожанович 631103300083 05-072-004-035 80.00 65 Сырымбаев Елтай Кәлімжанұлы 540101301198 05-072-004-021 86.40 66 «Біржан» (басшысы Таппаев Қайнолда) 390802300247 05-072-027-373 221.00 67 Тастамбеков Мұқитқан 550803301691 05-072-027-311 457.20 68 Тащанов Нурлан Абильевич 641115300040 05-072-004-269 747.70 69 Тащанов Нурлан Абильевич 641115300040 05-072-004-273 899.30 70 Тащанов Нурлан Абильевич 641115300040 05-072-004-333 73.10 71 Тельман ГулнурЕрланкызы 921228451055 05-072-004-311 50.00 72 ТлеубаевТоқтарғожа 530509300215 05-072-004-027 75,13 73 Товарищество с ограниченной ответственностью «КАЙНАР-АЙДОС» 40540001697 05-072-004-169 500.00 74 Тунгатарова Гулнар Кабылкановна 661108401358 05-072-004-325 438.50 75 Тымбаев Жанболат Аимқашұлы 680130300979 05-072-027-156 240.00 76 Шағаланов Жанболат Рақимгазыұлы 620905302005 05-072-004-117 294.40 77 Шапатов Зада Букейханович 571111301110 05-072-004-161 580.00 78 Шаруа қожалығының (басшысы Кизамадиев Париолла) 281210300863 05-072-027-379 110.00 79 Шаруа қожалығының (басшысы Кизамадиев Париолла) 281210300863 05-072-027-380 164.00 № 4-кесте. Жайылымдарды бөлу Р/с№ Ауыл­дық округ­тің ата­уы Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер жік­те­уі­ші­нің ко­ды Ел­ді ме­кенн­нің ата­уы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры үшін қа­жет­ті жай­ы­лым ала­ңы, мың гек­тар Қо­ғам­дық жай­ы­лым­дар ала­ңы, мың гек­тар Ірі қа­ра мал Ұсақ мал Жыл­қы­лар Шал­ғай­да­ғы жай­ы­лым­дар ала­ңы, мың гек­тар 1 2 3 4 5 6 7 9 10 1 Құй­ған ауыл­дық окру­гі 635230000 Күр­шім ауы­лы 26,400 13,140 6,138 1,665 44,013 2 635230200 То­пте­рек ауы­лы 14,768 6,966 7,713 1,220 28,227 3 635230400 Ал­га­бас ауы­лы 15,878 8,502 11,997 0,638 35,739 Бар­лы­ғы: 57,046 28,608 25,848 3,524 107,979 Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, мал азығына деген қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозу процесінің алдын алу мақсатында қабылданды. 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша ШҚО Күршім ауданы Күршім ауылдық округінде халықтың жеке қосалқы шаруашылықтарында: ірі қара мал - 7606 бас, ұсақ мал - 19072 бас, оның ішінде қой - 17204 бас, ешкі - 1868 бас, жылқы - 2872 бас. Күршім ауылында: ірі қара мал - 3520 бас, ұсақ мал - 8760 бас, жылқы - 682 бас. Күршім ауылының жайылым жері - 1665,3 гектар. Топтерек ауылында: ірі қара мал - 1969 бас, ұсақ мал - 4644 бас, жылқы - 857 бас. Топтерек ауылының жайылым жері - 1220,4 гектар. Алғабас ауылында: ірі қара мал - 2117 бас, ұсақ мал - 5668 бас, жылқы - 1333 бас. Алғабас ауылының жайылым жері - 638,0 гектар. 2025 жылғы 1 қаңтардағы жағдай бойынша Күршім ауданы  Күршім ауылдық округінде Ш/К мен ЖШС-ларда: ірі қара мал - 13765 бас, ұсақ мал - 28066 бас, жылқы - 5778 бас. Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша ауыл шаруашылығы жануарларын қамтамасыз ету үшін 68395 гектар жайылымдық алқаптар бар. Жергілікті халықтың басқа да ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 137716 гектар жайылымдық алқапқа қажеттілігі бар. Ірі қара малға жүктеме нормасы - 9,5 га/бас, ұсақ малға - 1,9 га/бас, жылқыға - 11,4 га/бас (Алтай алды провинциясының дала аймағы мен округінде, Зайсан провинциясының оңтүстік бөлігінің шөлейт аймағында) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі №3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына шекті жол берілетін жүктеме нормаларын бекіту туралы» бұйрығына сәйкес белгіленген. № 5-кесте. Қосымша қажет етілетін жайылымдар Р/с № Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар Қосымша берілетін жайылымдар жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар 1. 181,567 181,567 137,716

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарға 2-қосымша 1. ӨСІМДІК ЖАМЫЛҒЫСЫ Өсімдік жамылғысы жер бедеріне, эдафикалық және климаттық жағдайларға сәйкес келеді. Далалық зерттеу материалдары бойынша флоралық тізім 97 туысқа және 27 тұқымдасқа жататын 130 түрді құрайды. Тұқымдастардағы түрлер саны бойынша басым: Күрделігүлділер - 24 түр, Астық тұқымдастар - 23 түр, Алабота тұқымдастар - 19 түр, Бұршақ тұқымдастар - 10 түр, Шатыршагүлділер - 6 түр, Лалагүлділер, Раушангүлділер және Ерінгүлділер - 5 түрден, Қарақұмық тұқымдастар мен Қалампыр тұқымдастар - 4 түрден, Қияқөлең тұқымдастар - 3 түр, Талдар, Орамжапырақ тұқымдастар, Қорғасыншөптер, Сабынкөктер және Бақажапырақ тұқымдастар - 2 түрден, қалған тұқымдастарда 1 түрден бар. Өсімдік жамылғысында басымдық танытатындар (доминанттар) 20 түр. Түрлердің басым көпшілігі (117 түр - 94,3%) мал жайылымына жарамды, 7 түрі улы болып саналады, дәрілік түрлер - 16. Өсімдік жамылғысының таралуында жер бедерінің элементтері маңызды рөл атқарады. Зерттеу нәтижесінде мекендеу жағдайлары мен өсімдік құрамына байланысты табиғи мал азықтық алқаптар жер бедерінің негізгі пішіндері шегінде жүйеленді: биік таулы, орта таулы, аласа таулы және толқынды, төбелі-толқынды, әлсіз толқынды жазық, жазықтың ойпаң жерлері. Жер пайдалану аумағындағы жоғарыда сипатталған барлық қауымдастықтар қазіргі уақытта жеке мал жаю үшін пайдаланылады. 2. НЕГІЗГІ МАЛ АЗЫҚТЫҚ, ЖЕМДІК ЕМЕС, УЛЫ ЖӘНЕ ДӘРІЛІК ӨСІМДІКТЕРДІҢ ҚЫСҚАША СИПАТТАМАСЫ 2.1. Мал азықтық өсімдіктер Түкті қауырсын (тырса) - биіктігі 50-80 см болатын көпжылдық, тығыз түпті, шым түзетін астық тұқымдас өсімдік. Көктемде көптеген ксерофильді астық тұқымдастарға қарағанда кеш көктейді, сондықтан қурауы да едәуір кеш жүреді. Басқа боз түрлеріне қарағанда жоғары өнім береді, ал масақтануға дейін орылған жағдайда бірінші шабындық массасының 50%-на дейін жапырақтардан тұратын көк шөп (отава) береді. Көктемде жапырақтарын жылқылар өте жақсы жейді және тез салмақ жинайды. Гүлдену кезеңінің соңынан бастап желінбейді дерлік. Ірі қара мал жылқыларға қарағанда сәл нашар жейді, қойлар мен ешкілер оны тек жас күйінде ғана қанағаттанарлықтай жейді. Күзгі отава өте нәзік және барлық мал түліктері жақсы жейді. Сарептаның қауырсын шөптері (тырсиқ) — тығыз шым түзетін көпжылдық астық тұқымдас өсімдік. Генеративті өркендерінің биіктігі 40-80 см-ге жетеді. Мамыр-маусым айларында гүлдейді. Көктемде жапырақтарын жылқылар сүйсініп жейді, емшектегі биелердің сүті артады. Бозды жайылымдарда жылқылар тез жазылады, қымыздың сапасы өте жақсы болады. Ірі қара мал бұл бозды сәл нашар жейді. Қойлар оны өсудің ерте фазаларында ғана қанағаттанарлықтай жейді, гүлдену және әсіресе жеміс беру фазасынан бастап олар үшін өте қауіпті. Отавасы өте нәзік және барлық мал түліктері жақсы жейді. Жайылымда малдың жақсы салмақ қосуын қамтамасыз етеді. Борозды бетеге (типчак) - биіктігі 30-60 см, тамыр түбі жапырақтары көп, қуатты тығыз шым түзетін көпжылдық, тығыз түпті астық тұқымдас өсімдік. Мамырдың аяғы-маусымда гүлдейді, гүлденуден кейін қурай бастайды және толық піскенде сары әрі дөрекі шөпке айналады. Жаздың ыстық кезеңінің бәрінде тыныштық күйде болады және көктемейді. Температура төмендеп, алғашқы жаңбыр жауған кезде көктемдегідей дерлік биіктікке дейін өсетін тамыр түбі жапырақтарының массасы пайда болады. Жайылымда малдың барлық түрлері, әсіресе жылқылар тамаша жейді, тек түйелер ғана оны қанағаттанарлықтай жейді. Гүлденудің басынан бастап және әсіресе пісу фазасында нашар жейді, ал жазда тек тамыр түбі жапырақтары ғана желінеді. Жіңішке қылтықбас - сабағы жалаң, тегіс, биіктігі 50-120 см болатын көпжылдық астық тұқымдас өсімдік. Жапырақ қынаптары тегіс, тілшесі ұзындығы 8 мм-ге дейін. Жапырақтары ені 7 мм-ге дейін, кейде бүктелген. Масағы ұзындығы 10-30 см. Маусым-қыркүйек айларында гүлдейді. Дөрекі жемшөп. Жайылымда мал түліктері, негізінен жылқылар мен ірі қара мал, ерте фазаларда азды-көпті қанағаттанарлықтай жейді. Өте тез іріленеді (дөрекіленеді), сондықтан масақ шығарғанға дейін пішенге дайындау қажет. Бұталы қараған - биіктігі 0,5-2 м, қабығы қою, жасыл-сұр немесе сары-сұр түсті, тік өркенді және бұтақты, әлсіз тікенді бұта. Гүлдері ашық-сары. Мамыр-шілде айларында гүлдейді, шілде-қыркүйекте жеміс береді. Жайылымда жапырақтары мен жас өркендерін ірі қара мал мен қойлар жейді. Жапырақтануы жақсы, ал қалың өскен жерлердегі бұтақтары, әсіресе өсімдік жыл сайын шабылатын жерлерде, жіңішке, шыбық тәрізді болады. Мұндай жайылымдарда кейде күзге дейін дерлік жақсы жейді. Жапырақтары мен гүлдерінде протеин көп болады. Аласа бойлы қараған - биіктігі 20-60 см, қабығы қою сұр-жасыл немесе қоңыр-жасыл түсті, бұтақты, аласа бұта. Гүлдері жұмыртқаның сарысындай сары. Маусым-шілде айларында гүлдейді, тамызда жеміс береді. Жиі кездеседі, кейде кең алқапты алып жатқан қалың бұталы өсімдік түзеді. Жайылымда жапырақшалары, гүлдері және жіңішке жас бұтақшалары қанағаттанарлықтай желінеді. Қысқы жайылымдарда белгілі бір маңызға ие. Қоректілігі бойынша сапасы төмен пішенге теңестіріледі. Ақ алабота (көкпек) - жатаған, қысқа, сүректенген бұтақтары бар, биіктігі 20-50 см болатын жартылай бұта. Біржылдық өркендерінің биіктігі 15-30 см. Жапырақтары кезектесіп орналасқан, жуандау, ұзындығы 0,5-3 см, ені 0,2-0,7 см, сопақша-жұмыртқа тәрізді, ұшында доғал. Жапырақ қолтықтарында майда жапырақтары бар қысқарған өркендер болады. Гүлдері бұралқы-масақ тәрізді гүлшоғырына жиналған. Шілде-қыркүйек айларында гүлдеп, жеміс береді. Жайылымда гүлдену фазасынан бастап, күзде жеміс бергеннен кейін және қыста түйелер жақсы жейді, қойлар мен жылқылар қанағаттанарлықтай жейді. Қойлар мен түйелер үшін күзде және қыста семіртуші жемшөп болып табылады. Ерте көктемде жылқылар өткен жылғы бұтақшаларды сүйсініп жейді. Химиялық талдау мәліметтері бойынша, протеинді салыстырмалы түрде көп, ал клетчатканы аз мөлшерде қамтиды, бірақ ерте фазаларда барлық қоректік заттардың сіңімділік коэффициенті өте төмен, тиісінше бұл кезеңде қоректілігі де төмен (40 азық өлшемінен төмен). Жеміс беру фазасынан бастап клетчатка мен БЭЗ-дың сіңімділігі айтарлықтай артады, сондықтан күзде жалпы қоректілігі жазға және көктемге қарағанда жоғары болады. Жапырақтарында органикалық қышқылдар бар. Малдың тәбетін ашады. Нағыз іргетік - сабағы төрт қырлы, тік, кейде қысқа бұтақты, биіктігі 30-125 см, әлсіз түкті, көпжылдық шөптесін өсімдік. Жапырақтары бұралқыда 6-15-тен, жіп тәрізді дерлік, шеттері төмен қарай иілген, үшкір, гүл маңы жапырақтары бұралқыда 4-5-тен, ең жоғарғылары жұп немесе дара. Ашық-сары гүлдер сыпыртқы гүлшоғырына жиналған. Маусым-тамыз айларында гүлдейді, шілде-қыркүйекте жеміс береді. Жайылымдарда желінуі аса құнды өсімдіктердің болуына байланысты, бірақ астық тұқымдастар қурай бастағанда ол толығымен дерлік желінеді. Барлығынан жақсы қойлар мен жылқылар жейді, сәуірден тамызға дейін оның генеративті және вегетативті өркендері бақылауда болған барлық өсімдіктердің 90%-ына дейін желінді. Ерте фазаларда протеинді көп және клетчатканы аз мөлшерде қамтиды, бұл кезде қоректілігі сапалы пішеннен кем емес. Жайылғаннан кейін жақсы қайта өседі. Жайылымға аса төзімді емес. Қарама-қарсы жапырақты петросимония - қоңыр түсті, тік, бұтақты, биіктігі 10-40 см болатын біржылдық шөптесін өсімдік. Бұтақтары мен төменгі жапырақтары қарама-қарсы орналасқан, жоғарғылары кезектескен, бастапқыда түкті, кейін жалаң болады. Жапырақтары таспа тәрізді-білеуленген, етті, негізіне қарай кеңейген. Шілде-қыркүйек айларында гүлдейді. Күзде және қыста қойлар мен түйелер жақсы жейді. Қоректілігі орташа сапалы шалғындық пішеннен кем емес. Жалаң мия (қызыл мия) - көпжылдық, тамырсабақты, тамыр өркенді, биіктігі 30-80 см және одан да жоғары, сабағы тік, мықты, жай немесе бұтақты шөптесін өсімдік. Жапырақтары ұзындығы 5-20 см, 3-10 жұпты, жапырақшалары ұзынша-жұмыртқа тәріздіден қандауыр тәріздіге дейін. Гүлдері ақшыл-күлгін, сирек шашақ гүлшоғырына жиналған. Мамыр-маусым айларында гүлдейді, шілде-тамызда жеміс береді. Көк мия құрамында илік заттардың, сондай-ақ бүкіл өсімдікті жабатын жабысқақ зат - камедь («балды шық») болуына байланысты нашар желінеді. Жайылымдық шөптесіннің аздығынан ол толық қанағаттанарлықтай, ал кейде тіпті жақсы да желінеді (одан да жақсы өсімдіктер болмаған жағдайда). Бүршіктенуге дейін дайындалған және жақсы кептірілген (жапырақшаларын сақтай отырып) пішенде толық қанағаттанарлықтай желінеді. Басқа өсімдіктермен бірге сүрлем дайындау үшін қолданылады. Шайқурай жапырақты тобылғы - биіктігі 150 см-ге дейін, қоңыр шыбық тәрізді бұтақтарында көптеген шатырша гүлдері бар бұта. Жапырақтары ұсақ, жас кезінде түкті, кері-жұмыртқа тәрізді. Гүлшоғыры - отырыңқы шатыршада 4-10 гүлден. Сәуір-мамырда гүлдейді, маусымда жеміс береді. Жайылымда жапырақтары мен жас өркендерін қойлар мен ешкілер сүйсініп жейді. Қалған мал түліктері нашар жейді. Ерте сатыларында протеин, май көп және клетчатка онша көп емес, ал қоректілігі жақсы бұршақ тұқымдас пішеннен кем емес. Құрамында С дәрумені, ароматты заттар бар. Кәдімгі мыңжапырақ - көпжылдық, түкті, жіңішке, жылжымалы, бұтақты тамырсабақты және санаулы тік немесе әлсіз иілген, кейде жоғарғы жағында бұтақтанған, биіктігі 5-60 см сабақтары бар шөптесін өсімдік. Жапырақтары таспа тәрізді дерлік, ұзындығы 10-40 см, ені 0,8-5 см, екі немесе үш рет қауырсынды тілімденген. Гүлдері ақ, қоңыр немесе қызыл, көптеген күрделі қалқаншаларда себеттері бар. Орман, орманды дала және дала аймақтарында, тау белдеулерінде шалғындарда, таулардың далалы және шалғынды беткейлерінде, тыңайған жерлерде кездеседі. Шілде-қазан айларында гүлдейді. Құнарсыз топырақтарда жақсы дамиды және жайылымға төзімді. Сондықтан мал шектен тыс көп жайылған жайылымдарда әсіресе қаулап өседі. Жайылымда көктемнен бастап малдың барлық түрлері толық қанағаттанарлықтай, тіпті жақсы жейді, жазда орташа жейді. Пішенге аздап қосылғанда мал жақсы жейді. Ерте фазаларда протеинді жеткілікті көп және клетчатканы аз мөлшерде қамтиды, қоректілігі жоғары. Сүттің дәмін жақсартады, сүт көбейтетін қасиеті бар. Жоңышқа егістігінде мал жайғанда тимпаниттің (кебудің) алдын алады. Иісі жусанды еске түсіретін күшті, ал дәмі ащы, тұтқыр болады. Аустрия жусаны - биіктігі 60 см-ге дейін, сабағы тік, санаулы немесе дара, бұтақты және жапырақтылығы жақсы, тамырсабағы жіңішке, бұтақты, сүректенген көпжылдық шөптесін өсімдік. Шілде-қыркүйек айларында гүлдейді. Жайылымда жазда нашар жейді немесе мүлдем жемейді. Кейде жазда қуаңшылық кезінде толық қанағаттанарлықтай жейді. Күзде және қыста түйелер мен қойлар толық қанағаттанарлықтай жейді, ал жылқылар мен ірі қара мал аз мөлшерде жейді. Астық тұқымдас пішенге Аустрия жусанын аздап қосу оның желінуін жақсартады. Жіңішке жусан - тамыры жуан, көп басты, сүректенген, көптеген қысқарған вегетативті және жіңішке, жоғарғы жағында бұтақтанған, биіктігі 15-30 см генеративті өркендер беретін көпжылдық өсімдік. Төменгі жапырақтары қысқа сағақты, ұзынша, ұзындығы 1-2 см, ені 1 см-ге дейін, екі немесе үш рет қауырсынды тілімденген, қалған жапырақтары отырыңқы, аз тілімденген. Гүлдері сары. Тамыз-қыркүйек айларында гүлдейді. Лессинг жусаны - тамыры сүректенген, көп басты және көптеген вегетативті (қысқарған) және жоғарғы жағында бұтақтанған генеративті сабақтары (биіктігі 45 см-ге дейін) бар, биік, тығыз шым түзетін көпжылдық өсімдік. Қыркүйек-қазан айларында гүлдейді. Мал азықтық тұрғыдан аз зерттелген. Әдеби деректер бойынша, күзде және қыста қойлар мен жылқылар толық қанағаттанарлықтай жейді. Геоботаниктердің бақылаулары бойынша, жайылымда көктемде, жазда және күзде малдың барлық түрлері қанағаттанарлықтай жейді. Ерте фазаларда протеинді көп, клетчатканы аз мөлшерде қамтиды. Жылтыр ши - биіктігі 250 см-ге жететін, сабағы мықты, көпжылдық, ірі шым түзетін астық тұқымдас өсімдік. Мамыр-шілде айларында гүлдейді. Дөрекі, жапырақтары қатты бұдырлы өсімдік. Әртүрлі топырақтарда кездеседі, бірақ ылғалдылығы жоғары жерлерде, кейде қалың өскен ши алқаптарын құрайды. Шидің шоғырлануына қарап құдық қазатын орынды анықтайды. Жайылымда масақтануға дейін ғана сүйсініп жейді, кейін ол өте дөрекіленеді. Шидің отавасын жазда да сүйсініп жейді. Егер масақтануға дейін орылса, пішенде жақсы жейді, ал кешіктіріп орылған жағдайда тек жапырақтары ғана желінеді. Қысқы жайылымдарда ерекше маңызға ие, өйткені биік ши түптерін қар басып қалмайды. Орташа сапалы мал азықтық өсімдіктерге жатады. Мал жейді, бірақ жоңышқа пішеніне қарағанда сәл нашар. Гмелин кермегі (томарбояу) - көпжылдық, түксіз, жуан, сүректенген, бұжыр тамырлы және қысқарған сабақты, оның жер асты бөлігі көлденең тыртықты, ал жоғарғы бөлігінде бірнеше жұп бұтақтары бар шөптесін өсімдік. Тамыр түбіндегі жапырақтары үзілген жері қызарады, ұзындығы 4-40 см, ені 2-10 см, кері-жұмыртқа тәрізді, доғалданған. Гүлдері ұсақ, 1-4 гүлді масақшаларда, жоғарғы жағында бұтақтанған гүлсағақтарында. Шілде-қыркүйек айларында гүлдейді, тамыз-қыркүйекте жеміс береді. Бүкіл Қазақстан бойынша сортаң шалғындарда, кейде ылғалды сорларда, сор көлдердің шеттерінде, сазды теңіз жағалауларында, өзен аңғарларындағы сортаң ойпаңдарда және сирек су басатын сортаң жайылмаларда кездеседі. Көктемде, жазда және күзде жайылымдарда түйелер қанағаттанарлықтай жейді, қойлар нашар жейді, қалған мал түліктері жемейді дерлік. Ерте фазаларда протеинді көп және клетчатканы аз мөлшерде қамтиды және жеткілікті жоғары қоректілікке ие, бірақ қураған өсімдіктерде ол күрт төмендейді. Ақ шеңгел - қабығы қоңыр-қоңыр түсті, биіктігі 50-200 см, қатты тікенді бұта. Жапырақтары жұп қауырсынды, тікенмен аяқталады, 1-5 жұп жапырақшалары бар, ұзынша-кері жұмыртқа тәрізді. Гүлдері қоңыр, сирек ақ. Мамыр-маусым айларында гүлдейді. Мал нашар жейді. Күзде және қыста түйелер мен қойлар жемістері мен жерге түскен жапырақтарын жейді. Түлкіқұйрық брунец - биіктігі 55-70 см көпжылдық өсімдік. Тұқымында және бүкіл өсімдігінде улы алкалоидтар табылған. Құрғақ өсімдіктен жасалған дуст (ұнтақ) күшті инсектицидтік қасиеттерге ие, бірақ уыттылығы анабазиннен әлсіздеу. Брунецтен жасалған препараттар тыныс алуды қоздырады. Шашақбас аққаңбақ - тамыры жуан, сабағы тік немесе көтеріңкі, бұтақты, биіктігі 40-100 см, кейде шар тәрізді бұта түзетін көпжылдық шөптесін өсімдік. Төменгі жапырақтары ерте солып қалады, ортаңғылары қандауыр тәрізді, ұзындығы 2-5 см, ені 2,5-8 см, ұзын үшкірленген, қолтықтарында вегетативті жапырақты өркендері бар. Гүлдері ақ, жайылма сыпыртқы гүлшоғырында. Маусым-шілде айларында гүлдейді. Қазақстанның барлық аудандарында кездеседі. Тамырында мал үшін улы болып табылатын көп мөлшерде сапониндер бар - олар ауыз қуысының шырышты қабығының қабынуын тудырады. Кәдімгі адыраспан - көпбасты тамырлы және көптеген тік, бұтақты сабақтары бар, биіктігі 20-60 см көпжылдық шөптесін өсімдік. Мамырдан шілдеге дейін гүлдейді, шілде-тамызда жеміс береді. Улы өсімдік және көк күйінде желінбейді. Күзде және қыста, жем-шөп тапшы кезде, қойлар мен түйелер жейді. Гмелин кермегі - көпжылдық шөптесін өсімдік. Шілде-қыркүйек айларында гүлдейді, тамыз-қыркүйекте жеміс береді. Тамырында 25%-ға дейін илік заттар бар. Өнеркәсіптік мақсаттар үшін сортаң топырақтарда мәдени түрде өсіруге ұсынылады. Медицинада тұтқыр және қан тоқтататын дәрі ретінде, сондай-ақ асқазан-ішек ауруларына қарсы қолданылады. Жақсы балды өсімдік, бірақ балының сапасы төмен. Үлкен жолжелкен - жай, жапырақсыз, биіктігі 15-30 см сабағы және қысқа, көптеген шашақ тамырлары бар көпжылдық шөптесін өсімдік. Гүлдері ұсақ, қоңырлау. Маусым-тамыз айларында гүлдейді. Бақажапырақтың жапырақтарында аукубин гликозиді, А, С және К дәрумендері, холин, аденин, полисахаридтер, сапониндер, органикалық қышқылдар және тағыда басқа бар. Бақажапырақ жапырақтары қақырық түсіретін, қабынуға қарсы және микробқа қарсы дәрі ретінде ұсынылады. Нағыз қызылбояу - бұтақты тамырсабақты және тік, бұтақты, биіктігі 15-80 см сабақтары бар көпжылдық өсімдік. Гүлдері ұзын, тығыз сыпыртқы гүлшоғырында, ашық-сары, бал иісті. Маусымнан қыркүйекке дейін гүлдейді. Жапырақтары, гүлдері және жапырақтарынан сығылған шырыны халықтық емдеу тәжірибесінде әртүрлі қолданысқа ие. Кәдімгі мыңжапырақ - биіктігі 70 см-ге дейін жететін көпжылдық шөптесін өсімдік. Маусымнан жаздың соңына дейін гүлдейді. Шөбі мен гүлшоғырында эфир майы, фитонцидтер, органикалық қышқылдар, тұтқыр және басқа да заттар бар. Мыңжапырақ шөбі қабынуға қарсы, бактерицидтік, қан тоқтататын, ашытуға қарсы, спазмолитикалық және жара жазатын әсерге ие. Дәрілік қандауыршөп - қырлы, жоғарғы жағында бұтақты, биіктігі 20-100 см сабағы бар көпжылдық шөптесін тамырсабақты өсімдік. Маусым-тамыз айларында гүлдейді. Тамырында 16-17%-ға дейін илік заттар, эфир майы, қымыздық қышқылды кальций, крахмал, бояғыш заттар бар. Халықтық медицинада қан кетуге, тышқаққа қарсы қолданылған. Қазіргі уақытта да медицинада, халықтық медицинада – қатерлі ісіктерге, тері ауруларына, гомеопатияда – өкпе ауруларында, гинекологияда, диареяда гемостатикалық дәрі ретінде, жара жазатын, антигельминтті, асқазан-ішек ауруларына қарсы қолданылады. Жалаң мия - биіктігі 110 см-ге дейін жететін көпжылдық шөптесін өсімдік. Өсімдікте алкалоидтар, кумариндер, илік заттар, флавоноидтар, эфир майы, С дәрумені бар. Ресми, сондай-ақ халықтық медицинада жоғарғы тыныс жолдарының ауруларында, қабынуға қарсы дәрі ретінде, диуретикалық және іш жүргізетін жинақтардың, асқазан мен он екі елі ішектің ойық жарасын емдеуге арналған препараттардың, бүйрек үсті безінің қыртысына әсер ететін, бронх демікпесінде, аллергиялық дерматиттерде, экземада және тағыда басқа қолданылатын препараттардың құрамына кіреді. Кәдімгі бақбақ - биіктігі шамамен 30 см көпжылдық шөптесін өсімдік. Тамыры кіндік, жуан, ұзындығы 20-60 см. Жапырақтары тамыр түбіндегі шоғырда, жалаң, үшбұрышты бөліктері бар. Гүлдері алтын-сары түсті. Мамырдың басынан қыркүйекке дейін гүлдейді. Тамыры, сирек жапырақтары қолданылады. Өсімдіктің тамыры мен шөбі ащы дәм ретінде тәбетті ашады және асқазан-ішек жолдарының жұмысын жақсартады, атониялық іш қатуда өт айдайтын және жеңіл іш жүргізетін әсерге ие. Өсімдік тамырлары асқазан және зәр айдайтын жинақтардың құрамына кіреді. Түлкіқұйрық брунец - биіктігі 40-100 см көпжылдық өсімдік. Дәрілік шикізат – шөбі. Оның құрамында 30%-ға дейін алкалоидтар бар. Шеткі тамырлардың түйілуінде, бұлшықет дистрофиясында, созылмалы экземаны емдеуде қолданылады. Табиғи жағдайлары мен өсімдік жамылғысының сипаты бойынша Күршім ауылдық округінің аумағы шөлейт белдемге жатады. Мұнда шөлді және тасты дала өсімдіктерінің түрлері кең таралған, мысалы, жіңішке бөлікті жусан, ақшыл жусан, көкпек, бүйіргін, тасбүйіргін, боз түрлері – қылтанақты боз, сарепт бозы, Лессинг бозы, бетеге. Шалғындық астық тұқымдастар мен әртүрлі шөптер аз таралған. Өсімдік жамылғысының таралуы айқын белдемділікке ие. Ең оңтүстік шетінде, қоңыр сортаң топырақтарда және қоңыр сорларда негізінен сораңшөпті жайылымдар (бүйіргінді, тасбүйіргінді және көкпекті) таралған. Округ аумағының ортаңғы бөлігінде, қоңыр және ашық-қоңыр топырақты төбелі жазықта жусандықтар, боздықтар (негізінен жусан: жіңішке бөлікті, ақшыл, боздардан - қылтанақты) кең таралған. Солтүстік-шығыс таулы бөлігінде, таулы ашық-қоңыр топырақтарда қылтанақты боз бен бетегелі жайылымдар, негізінен тегістелген және беткейлік учаскелерде таралған. Сай-жыраларда бұталар кездеседі. Аумақтың солтүстік-батыс бөлігінде жылтыр ши басым шалғындық өсімдік жамылғысы байқалады. Округтің бүкіл аумағы негізінен жайылымдардан тұрады. Шабындықтар мен егістік жерлер шағын бөлігін алып жатыр. Күршім өзенінің аңғары бойында шағын тоғайлар түрінде көктерек, терек, тал және кейбір бұталар өседі. Өзендер мен бұлақтардың аңғарларында, көл маңы ойпаңдарында, жер бедерінің депрессияларында, жақын жатқан жер асты суларына байланысты, осы сулардың минералдану дәрежесіне қарай, астық тұқымдасты, шилі және еркекшөпті жайылымдар мен шабындықтар, сондай-ақ сораңшөпті: сарсазанды, көкпекті және басқа да жайылымдар таралған. Олар шалғынды-қоңыр сортаң саздақты топырақтарда, шалғынды-қоңыр сорларда және шалғындық сортаңдарда қалыптасады. Астық тұқымдастардан: жатаған бидайық, еркекшөп, ажрек және қамыс басым. Өте ылғалды учаскелерде қияқөлең мен қамыс өседі. Далалық зерттеу материалдары бойынша флоралық тізім 97 туысқа және 27 тұқымдасқа жататын 130 түрді құрайды. Тұқымдастардағы түрлер саны бойынша басым: Күрделігүлділер - 24 түр, Астық тұқымдастар - 23 түр, Алабота тұқымдастар - 19 түр, Бұршақ тұқымдастар - 10 түр, Шатыршагүлділер - 6 түр, Лалагүлділер, Раушангүлділер және Ерінгүлділер - 5 түрден, Қарақұмық тұқымдастар мен Қалампыр тұқымдастар - 4 түрден, Қияқөлең тұқымдастар - 3 түр, Талдар, Орамжапырақ тұқымдастар, Қорғасыншөптер, Сабынкөктер және Бақажапырақ тұқымдастар - 2 түрден, қалған тұқымдастарда 1 түрден бар. Өсімдік жамылғысында басымдық танытатындар (доминанттар) 20 түр. Түрлердің басым көпшілігі (117 түр – 94,3%) мал жайылымына жарамды, 7 түрі улы болып саналады, дәрілік түрлер – 16. 1980 жылғы және 2022 жылғы геоботаникалық зерттеу карталарын салыстыру кезінде алынған деректерді келтірейік. Бұрын Күршім ауылдық округінде геоботаникалық зерттеу 1980 жылы жүргізілген болатын. 1981 жылғы зерттеу кезінде аумақтың жалпы ауданы 70103 га құрады. Қазіргі уақытта зерттеу ауданы 107534 га құрайды. Ауылдық округ аумағының ұлғаюы Негізгі учаскенің солтүстік-шығыс жағынан шекарасының өзгеруімен («Высокогорский» кеңшары аумағының бір бөлігі қосылды) орын алды. 2022 жылы жайылымдар ауданы - 71919 га, ал 1981 жылғы зерттеуде - 36815 га құрайды. Күршім ауылдық округінің солтүстік бөлігінде шалғындық топырақтарда ерекше өзгерістер болған жоқ, мұнда да бұрынғыдай астық тұқымдасты (жылтыр ши, жатаған бидайық, тар еркекшөп), әртүрлі шөпті (жалаң мия, шалғындық беде), арамшөпті (ұсақ жемісті сүттіген, сібір сарыандызы, түлкіқұйрық брунец) шабындықтар мен жайылымдар басым. 1981 жылғы зерттеуде шабындық алқаптар 3472 га алып жатса, қазіргі уақытта 3430 га. 1981 жылғы зерттеуде ауылдық округтің солтүстік-батыс және батыс бөліктеріндегі үлкен аумақтар егістіктерге жатқызылған, қазіргі уақытта бұл учаскелер сақталған, тек кейбіреулері жайылымға айналып, бетеге (типчак), жіңішке бөлікті жусан басым шымды-астық тұқымдасты және жусанды қауымдастықтармен, сирек бұталы жайылымдармен алмастырылған. Орталық және шығыс таулы бөлігінде бұрын боздықтар басым болса, қазір бетегелі жайылымдар үстемдік етеді. Ауылдық округтің орталық жазық бөлігінде жіңішке бөлікті, ақшыл және суық жусан басым жусанды жайылымдар өзгермеген. Сораңшөпті жайылымдар жусандықтардың және тырса басқан жайылымдардың үстемдік етуі есебінен қысқарған. 1981 жылғы зерттеуде Күршім ауылдық округінің оңтүстік және оңтүстік-шығыс бөлігін жұмсақ сабақты астық тұқымдастар (бидайық, арпа және көкшалғын) басым шалғындық жайылымдар алып жатса, қазіргі уақытта мұнда ірі сабақты астық тұқымдастар (қамыс және ши) басым топтар үстемдік етеді. Бүйіргін, тасбүйіргін, көкпек және сарсазан басым сораңшөпті жайылымдар қазіргі уақытта сақталған және тек кей жерлерде доминанттар мен субдоминанттар ретінде контурларда алмасқан. Тұтастай алғанда, Күршім ауылдық округінің аумағында өсімдік жамылғысында далалық және таулық шөптесіндердің айтарлықтай жақсаруы байқалады, бұл ретте сораңшөптер басым күзгі жайылымдар сақталған. 1981 және 2022 жылдардағы зерттеулердің мәдени-техникалық жай-күйін салыстыру кезінде мынадай өзгерістер анықталды: 1981 жылы таза жайылымдар ауданы – 89997 га (85,1%), бұта басқан – 9943 га (9,4%), тапталған – 1223 га (1,2%), арамшөп басқан – 1131 га (1,1%) болса; 2022 жылғы зерттеуде таза жайылымдар ауданы 14599 га (55,3%), бұта басқан – 22690 га (11,1%), тапталған – 12708 га (2,5%), арамшөп басқан – 7105 га (7,8%), тырса басқан – 21988 га (23,4%) құрады. Тапталған жайылымдардың ұлғаюы малды шектен тыс жаюды көрсетеді, нәтижесінде деградацияға ұшыраған (тапталған және арамшөп басқан) жайылымдар пайда болды. Жайылымдық жүктемені азайту және арамшөптермен күрес жөнінде іс-шаралар жүргізу ұсынылады. Тырса басқан жайылымдардың ұлғаюы 1980 жылы аумақтың орталық бөлігі егістік ретінде пайдаланылса, 2022 жылы бұл учаскелер қылтанақты боз (тырса) басым жайылымдармен алмастырылғанымен түсіндіріледі. Қазақстан Республикасының табиғи мал азықтық алқаптарының жіктемесіне сәйкес, зерттеу шекарасындағы табиғи мал азықтық алқаптар күңгірт-қоңыр, нашар дамыған және толық дамымаған топырақтардағы аласа таулы далалық жайылымдармен, ашық-қоңыр нашар дамыған және толық дамымаған топырақтармен; шалғынды ашық-қоңыр сортаңдау және шалғындық сортаңдардағы ойпаңды шалғындық жайылымдармен; кәдімгі ашық-қоңыр, толық дамымаған және нашар дамыған, кәдімгі қоңыр және толық дамымаған топырақтардағы тау етегіндегі жайылымдармен; шалғынды, шалғынды-ашық-қоңыр сортаңды, сортаңдау, шалғынды-қоңыр сорлардағы және шалғындық сортаңдардағы тау етегіндегі ойпаңды шалғындық жайылымдармен ұсынылған. Көрсетілген сыныптардың әрқайсысы жер бедеріндегі орналасуы, ылғалдану дәрежесі, топырақ түрі, олардың механикалық құрамы бойынша ұқсас мал азықтық алқаптарды біріктіретін кіші сыныптарға бөлінеді. Зерттеу барысында өсімдік қауымдастықтарының 91 түрі, 70 кіші түрі және 35 модификациясы анықталды. Түрлер 42 топқа жүйеленді, сипаттамасы берілген. 3. ТОПЫРАҚТАР «Қазақстанның жер қорын табиғи-ауылшаруашылық аудандастыру» схемасына сәйкес Күршім ауылдық округінің солтүстік бөлігі Алтай алды провинциясы мен округінің дала белдемінде, оңтүстік бөлігі Зайсан провинциясы мен округінің шөлейт белдемінде орналасқан. «Қазақстанның таулы және тау етегіндегі аумақтары топырақтарының жүйелі тізімі және негізгі диагностикалық көрсеткіштері» (Алматы, 1989 ж.) сәйкес Күршім ауылдық округінің жерлерінде топырақтың мынадай типтері, кіші типтері және түрлері анықталған: -Кәдімгі оңтүстік қара топырақтар -Кәдімгі күңгірт-қоңыр топырақтар -Нашар дамыған күңгірт-қоңыр топырақтар -Кәдімгі ашық-қоңыр топырақтар -Нашар дамыған ашық-қоңыр топырақтар -Сортаңдау ашық-қоңыр топырақтар -Кәдімгі шалғынды-күңгірт-қоңыр топырақтар -Сортаңдау шалғынды-ашық-қоңыр топырақтар -Сортаңдау қоңыр топырақтар -Шалғындық сортаңдар -Жалды-төбелі бекіген құмдар Төменде ауылдық округ аумағында кездесетін неғұрлым кең таралған негізгі топырақ түрлерінің сипаттамалары берілген. Кәдімгі оңтүстік қара топырақтардың таралу аймағының жоғарғы, ең аз ылғалданатын бөлігінде таралған. Құйған ауылдық округінің солтүстік және солтүстік-шығыс учаскелеріндегі жергілікті жердің абсолюттік биіктігі 1200-1500 м абсолюттік биіктікке дейін көтеріледі. Атмосфералық жауын-шашынның жылдық мөлшері 350-450 мм шамасында, максимумы жылы кезеңде (мамыр-шілде). Бұл аумақтар бедері бойынша көбінесе борпылдақ жыныстардан (негізінен лесс тәрізді саздақтардан) немесе тығыз жыныстармен немесе олардың үгінділерімен жақын төселген қиыршық тасты элювиалды-делювиалды шөгінділерден құралған толқынды-төбелі тау аралық аңғарлар мен жалды-толқынды орта таулар болып табылады. Табиғи өсімдік жамылғысы бозды, бұталы және бетегелі өсімдіктер топтарынан тұрады. Топырақ түзілу жағдайларына және топырақ түзуші жыныстардың сипатына байланысты оңтүстік қара топырақтар арасынан кәдімгілері бөлінген. Әдетте, оңтүстік қара топырақтардың түсі күңгірт, тереңдеген сайын ағаратын, генетикалық горизонттарға жақсы жіктелген топырақ профилі болады: гумуспен қарқынды және біркелкі дерлік боялған, әлсіз тығыздалған, түйіршікті немесе кесекті құрылымды гумусты-аккумулятивті А горизонты және одан да тығыздалған, төмен қарай ағаратын және қоңырланатын гумусты-иллювиалды немесе өтпелі В горизонты. Бояу реңктеріне, құрылымына, тығыздығына және басқа да белгілеріне сәйкес олар Ад, А1, Аг; Ві, Вг, ВС кіші горизонттарына бөлінуі мүмкін. Тығыз жыныстармен немесе олардың үгінділерімен жақын төселген топырақтарда төменгі горизонттар фрагментарлы болуы немесе толығымен түсіп қалуы мүмкін. Гумустың мөлшері бойынша оңтүстік қара топырақтар аз гумустыдан (басым көпшілігінде) орташа гумустыға дейін болуы мүмкін. Гумустылық дәрежесіне байланысты сіңіру сыйымдылығы мұнда 22-35 мг-экв/100 г топырақ аралығында ауытқиды. Карбонаттар және тұз қышқылынан көпіршу әртүрлі тереңдікте байқалуы мүмкін. Топырақ профилі тұздардан толық шайылған. Кәдімгі қара топырақтар сияқты, оңтүстік қара топырақтар арасында да, әсіресе жыртылған алқаптарда, шайылған топырақтар кең таралған. Топырақ түзілу жағдайларына байланысты кәдімгі, терең көпіретін, карбонатты, толық дамымаған және нашар дамыған қара топырақтардың түрлері ажыратылады. Күңгірт-қоңыр топырақтар тік белдемділіктің әсерінен қалыптасатын тау етегіндегі жазықтардың, тау аралық аңғарлардың топырақтары ерекше топ құрайды, алайда өзінің морфологиялық көрсеткіштері мен қасиеттері бойынша олар көп жағдайда жазықтық аналогтарынан аз ерекшеленеді және оларды осы тұрғыдан сәйкес жазықтық топырақтардың ерекше провинциялық нұсқалары немесе таулы бедер жағдайында тік белдемділік әсерінен пайда болған топырақтар ретінде қарастыруға болады. Сипатталып отырған топырақтар кездесетін абсолюттік биіктіктер олар орналасқан провинцияларға байланысты әртүрлі және 700-800-ден 900-1200 м-ге дейін ауытқиды. Беткі құрылымы бойынша сипатталатын аумақ әртүрлі және кейде өте үлкен тау аралық ойпаңдармен бөлінген аласа жоталар немесе жалдар жүйесін құрайтын аласа таулардан тұрады. Аласа таулардың жалдары мен жоталары жұмсақ кескінге ие, ал олардың шыңдары көбінесе сатылы құрылыммен ерекшеленетін тегістелген үстірт тәрізді беттермен сипатталады. Жер асты сулары 10 м-ден терең жатады және топырақ түзілу процестеріне әсер етпейді. Күңгірт-қоңыр топырақтардың табиғи өсімдік жамылғысы астық тұқымдасты, астық тұқымдасты-әртүрлі шөпті, астық тұқымдасты-жусанды, бұталы-астық тұқымдасты-әртүрлі шөпті топтардан, әдетте ксерофитті әртүрлі шөптер мен бұталардан тұрады. Салыстырмалы түрде жылы және ылғалды климат жағдайында бұл жамылғы көп мөлшерде биомасса беріп, гумустың жиналуына және басым көпшілігінде орташа қалыңдықтағы топырақтардың қалыптасуына ықпал етеді. Механикалық құрамы бойынша сипатталып отырған топырақтар негізінен орташа және ауыр саздақты. Топырақ түзуші жыныстардың ерекшеліктеріне байланысты күңгірт-қоңыр топырақтар арасында кәдімгі (қалыпты) және нашар дамыған генетикалық түрлер ажыратылады. Кәдімгі күңгірт-қоңыр бедері бойынша кәдімгі күңгірт-қоңыр топырақтар кең толқынды аңғарлар мен жалды-толқынды орта тауларға тән, олардың неғұрлым тегістелген және жазық учаскелерін алып жатыр. Сипатталып отырған топырақтардың топырақ түзуші жыныстары ретінде басым көпшілігінде лесс тәрізді саздақтар мен лестер, сондай-ақ саздақты механикалық құрамды, кейде қиыршық тасты элювиалды-делювиалды шөгінділер қызмет етеді. Өсімдік жамылғысы бетегелі-тырсалы-жусанды, астық тұқымдасты-жусанды, астық тұқымдасты-жусанды-әртүрлі шөпті, бұталы-астық тұқымдасты-әртүрлі шөпті, бұталы-астық тұқымдасты-жусанды, бұталы-әртүрлі шөпті-астық тұқымдасты типтермен сипатталады. Топырақтар жақсы жіктелген профильмен сипатталады. Тың учаскелердегі А горизонты (орташа қалыңдығы 18 см) қоңыр-сұр түсті, тың жерлерде ұсақ кесекті немесе әлсіз кесекті, ал егістікте ұнтақ тәрізді құрылымды болады. В1 горизонтына өту әрдайым айқын. В1 горизонты жоғарғы гумусты горизонттан айырмашылығы, негізгі түстің күңгірт-қоңыр фонында айқын қоңыр реңге, кесекті немесе ірі кесекті құрылымға ие. Кәдімгі күңгірт-қоңыр топырақтар жақсы гумустанған. Мәселен, А горизонтында ауыр және орташа саздақты механикалық құрамды топырақтардағы гумустың мөлшері 3,2-4,2% аралығында ауытқиды, орташа 3,7% құрайды; жеңіл саздақты топырақтарда оның мөлшері сәл төмен – орташа мәні 3,2% құрайды. Гумустың тереңдеген сайын азаюы айтарлықтай байқалады: В1 горизонтында оның мөлшері 1,8-3,1%, В2 горизонтында - 1,4-2,2%, ВС горизонтында біртіндеп 0,8-1,7%-ға дейін төмендейді. Жайылым ретінде пайдаланылады. Нашар дамыған күңгірт - қоңыр неғұрлым тік, жақсы жылынатын беткейлерге және жалдардың, жоталардың және жекелеген таулардың тар шыңдарына тән. Өсімдік жамылғысы астық тұқымдасты-жусанды-изенді, бұталы-жусанды-астық тұқымдасты, жусанды-астық тұқымдасты қауымдастықтардан түзілген. Топырақ түзуші жыныстар ретінде қалыңдығы жер бетінен 40 см және одан жоғары деңгейде жатқан қалыңдығы аз элювиалды-делювиалды қиыршық тасты саздақтар, тығыз жыныстардың үгінділері немесе массивті-кристалды жыныстар қызмет етеді. Сипатталып отырған топырақтардың өзіне тән ерекшелігі - ұсақ топырақты қабаттың қалыңдығы 40 см-ден аспайды, ал морфологиялық келбеті үшін генетикалық горизонттарға әлсіз жіктелу, әдетте олардың толық емес жиынтығы және қысқалығы тән. Ұсақ топырақты қабаттың қалыңдығы орташа 30 см құрайды, 24-38 см аралығында өзгереді, А горизонтының қалыңдығы 14 см-ден аспайды. Топырақтар салыстырмалы түрде жақсы гумустанған - А горизонтында гумустың орташа мәні 3,2% құрайды, ауытқуы 2,0%-дан 4,9%-ға дейін, В горизонтында гумустың мөлшері 1,4-2,8% аралығында өзгереді, орташа 2,0% құрайды. Әдетте, нашар дамыған күңгірт-қоңыр топырақтар бетінен тұз қышқылынан көпірмейді және айқын иллювиалды-карбонатты горизонтқа ие емес. Нашар дамыған күңгірт-қоңыр топырақтардың түрлерге бөлінуі жүргізілмейді. Механикалық құрамы бойынша саздақты түрлері басым. Бұл алқаптар жайылым ретінде пайдаланылады. Кәдімгі ашық-қоңыр топырақтар сипатталып отырған топырақ Негізгі учаскеде және Қайыңды учаскесінде таралған. Өсімдік жамылғысы бетегелі-тырсалы-жусанды, астық тұқымдасты-жусанды, астық тұқымдасты-жусанды-қияқөлеңді, бұталы-астық тұқымдасты-жусанды, жусанды, жусанды-астық тұқымдасты, жусанды-астық тұқымдасты-изенді типтермен сипатталады. Топырақ түзуші жыныстар ретінде көбінесе едәуір тереңдікте қиыршық тасты элювиалды-делювиалды шөгінділермен төселген лестер мен лесс тәрізді саздақтар қызмет етеді; топырақтар көбінесе механикалық құрамы әртүрлі, көбінесе қиыршық тас қоспасы бар және тығыз жыныстардың үгінділерімен немесе соңғыларымен төселген элювиалды-делювиалды шөгінділерде қалыптасады. Сипатталып отырған топырақтардағы А+В гумусты горизонттарының қалыңдығы 45 см, мұндағы А орташа 16 см құрайды. В1 горизонты әрдайым айқын байқалады, қоңыр түсті, тығыздалған құрылымды, кесекті құрылымды. Мұнда басым көпшілік жағдайда көпіршу байқалады. В2 горизонты әрдайым дерлік ажыратылады. Ол алдыңғысынан ашықтау, тығыздау; онда қатты көпіршу байқалады. ВС горизонты өте тығыз құрылымды, түгелдей карбонаттармен сіңірілген, соның салдарынан ақшыл түсті болады. Кәдімгі ашық-қоңыр топырақтардың жоғарғы горизонтындағы гумустың мөлшері орташа 2% құрайды, 1,3-2,6% аралығында ауытқиды және В1 горизонтында 1,4%-ға дейін төмендейді, ауытқуы 1,3-2,1% аралығында. В2 горизонтында бұл шама өзгермейді дерлік (орташа мәні 1,2%); ВС горизонтында гумустың мөлшері 0,3-1,1% аралығында ауытқиды, орташа 0,8% құрайды. Механикалық құрамы бойынша саздақты. Бұл топырақтары бар учаскелер табиғи жайылымдар ретінде пайдаланылады. Нашар дамыған ашық-қоңыр топырақтар сипатталатын топырақтар негізгі учаскелерде және Қайыңды учаскесінде де кең таралған, аласа таулар мен тау етегіндегі жазықтар бедерінің әртүрлі элементтерін алып жатыр. Толық дамымаған ашық-қоңыр топырақтармен әртүрлі пайыздық қатынаста бөлінеді. Өсімдік жамылғысы жоғарыда сипатталған топырақтардағыдай топтармен ұсынылған. Сипатталып отырған топырақтар үшін бетінен және профилі бойынша қатты қиыршық тастылық, тығыз жыныстардың немесе олардың үгінділерінің жақын төселуі тән. Ұсақ топырақты қабаттың қалыңдығы 40 см-ден аспайды. Горизонттар қысқарған, кейде В горизонты болмайды. А горизонтының қалыңдығы 14 см-ден аспайды. А горизонтындағы гумустың мөлшері 1,0-ден 3,0%-ға дейін ауытқиды, В горизонтында 0,7-1,7%-ға дейін төмендейді. Топырақтар, әдетте, сортаң емес. Профилі бойынша тығыз қалдық мөлшері 0,04-0,09%-дан аспайды. Механикалық құрамы бойынша саздақты түрлері басым. Шаруашылықтарда нашар дамыған топырақтары бар учаскелер өнімділігі төмен жайылымдар ретінде пайдаланылады. Толық дамымаған ашық-қоңыр топырақтар төбелі-жалды тау етегіндегі жазықтың беткейлері бойынша шектеулі таралған. Кәдімгі топырақтармен кешендер түзеді. Өсімдік жамылғысы жусанды-эфемерлі, шымды-астық тұқымдасты-жусанды және бұталы-жусанды-әртүрлі шөпті қауымдастықтармен ұсынылған. Топырақ түзуші жыныстар топырақ бетінен 40 см және одан да жоғары деңгейде жатады және тығыз жыныстардан немесе олардың үгінділерінен тұрады. А горизонтындағы гумустың мөлшері орташа мәні 1,6% болып, 1,3-2,5% аралығында ауытқиды. Оның тереңдеген сайын азаюы біртіндеп жүреді. Сипатталатын топырақтардың қатты қаңқалылығына байланысты гумустың жалпы қоры толық профильді нұсқалармен салыстырғанда едәуір аз. Көп жағдайда нашар дамыған ашық-қоңыр топырақтар бетінен көпіреді, алайда карбонаттар ұсақ топырақты қабаттан тыс жерлерде де табылуы мүмкін. Оларда айқын байқалатын карбонатты горизонт болмайды және көбінесе карбонаттардың көзге көрінетін пішіндері қиыршық тастың төменгі беттерінде таңдақтар, шашақтар, тау жынысына жабысқан түрінде ғана байқалады. Мұнда гипс пен суда еритін тұздар жиі кездеседі. Топырақтың механикалық құрамы саздақты. Бұл топырақтар жайылым ретінде пайдаланылады. Сортаңдау ашық-қоңыр топырақтар шоқылардың беткейлерінде, шоқы аралық ойпаңдарда, террасаларда және өзен аңғарларында, кең жазықтардағы микроойпаңдарда қалыптасады. Сортаң үсті горизонтының қалыңдығы жоғары, ол 11-16 см аралығында болады; бұл горизонт сұр түсті, кесекті-шаңды құрылымды, үстіңгі жағында қалыңдығы аз кеуекті қабыршағы бар; сортаң үсті горизонтындағы гумустың мөлшері 0,9-дан 1,7%-ға дейін ауытқиды, сортаң асты горизонтында оның мөлшері не өзгермейді, не сәл артады 1,0-1,8%. Орташа сортаңдар арасында алмаспалы натрийдің мөлшері бойынша натрийі аз және орташа натрийлі түрлері басым, кейде натрийі көп түрлері де кездеседі. Сіңірілген натрий сіңіру сыйымдылығының 14-51% құрайды. Көпіршу, әдетте, бетінен немесе қабыршақтың астынан бірден байқалады. Сортаңдану көбінесе 30-80 см қабатта, кейде 15-30 см-ден бастап, негізінен хлоридті-сульфатты типте байқалады. Сортаң үсті горизонтының қалыңдығы 10-18 см. Бұл топырақтары бар учаскелер жайылым ретінде пайдаланылады. Кәдімгі шалғынды-күңгірт-қоңыр топырақтар Күңгірт-қоңыр топырақтар кіші белдемінде, таяз жыралардың, сайлардың табандарына, жал аралық тұйық ойпаңдарға тән. Өсімдік жамылғысы астық тұқымдасты-әртүрлі шөпті, жусанды-әртүрлі шөпті, бұталы-әртүрлі шөпті-астық тұқымдасты қауымдастықтармен сипатталады, мұнда астық тұқымдастар құрамында: тар еркекшөп, жатаған бидайық, шалғындық көкшалғын, жер үсті селеуі, кәдімгі қамыс, жима қоңырбас және тағыда басқа кездеседі. Топырақ түзуші жыныстар ретінде едәуір тереңдікте малтатасты шөгінділермен төселген лесс тәрізді саздақтар немесе әлсіз қабатты ежелгі аллювиалды, негізінен саздақты шөгінділер қызмет етеді. А+В гумусты горизонттарының қалыңдығы 43-58 см аралығында ауытқиды, орташа 52 см құрайды. Әрдайым дерлік А және А1 болып бөлінетін А горизонты күңгірт-сұр түсті, кесекті немесе түйіршікті-кесекті құрылымды (тың жерде). В горизонты жоғары жатқан горизонттан қоңыр реңімен, кесекті немесе әлсіз кесекті құрылымымен ерекшеленеді. Әдетте, В1 және В2 кіші горизонттарына бөлінетін бұл горизонтта тұз қышқылынан көпіршу байқалады. Топырақтар гумустың жоғары мөлшерімен сипатталады: А горизонтында оның мөлшері 5,1% құрайды, 3,9-7,8% аралығында ауытқиды; В-де - 3,5%, В1 және ВС горизонттарында екі есеге жуық төмендейді. Механикалық құрамы бойынша сипатталып отырған топырақтар негізінен орташа және ауыр саздақты. Учаскелер жайылымдық, сондай-ақ шабындық алқаптар ретінде пайдаланылады. Сортаңды шалғынды-ашық-қоңыр топырақтар сипатталатын топырақ Негізгі учаскенің оңтүстік бөлігінде кездеседі. Өсімдік жамылғысы шилі-еркекшөпті қауымдастықпен сипатталады. Олардың қалыптасуы шайылмалы ылғалдану режимінен буландырғыш ылғалдану режимінің айқын басымдылығы кезінде терең жатпаған минералданған жер асты суларымен немесе топырақ түзуші жыныстардың едәуір сортаңдануымен байланысты. 0-30 см қабатта суда еритін тұздардың болуымен сипатталады, олардың мөлшері әлсіз сортаңдану дәрежесіне сәйкес келеді. Бетінен көпіреді, сортаң емес, сондай-ақ әртүрлі дәрежеде сортаңдау болуы мүмкін. Механикалық құрамы бойынша саздақты түрлері басым. Шаруашылықта бұл топырақтары бар учаскелер табиғи жайылымдар ретінде пайдаланылады. Қоңыр сортаңдау топырақтар қалыптасуы негізінен ауыр механикалық құрамды, сортаң топырақ түзуші жыныстармен байланысты. Өсімдік жамылғысы астық тұқымдасты және күзгі жусанды жайылымдар топтарымен ұсынылған. 0-80 см қабат шегінде уытты концентрациядағы жеңіл еритін тұздар жоқ. Сортаңдау қоңыр топырақтар жақын жатқан сортаң жыныстар жағдайында қалыптасады. Буландырғыш режим жағдайында жеңіл еритін тұздардың топырақ қабатына тартылуы жүреді, олар 30-80 см аралығында байқалады. Мұнда гипс те 1%-дан аспайтын концентрацияда байқалуы мүмкін. Топырақтар кез келген дәрежеде сортаңдау, сондай-ақ сортаң емес болуы мүмкін. Механикалық құрамы бойынша саздақты. Сипатталып отырған топырақтар жайылым ретінде пайдаланылады. Шалғындық сортаңдар сипатталатын топырақтар Күршім өзені аңғарының жазық ойпаңдарында, сортаң жыныстарда, жақын (1,5-2,5 м) жатқан қатты минералданған (5-50 және > г/л) жер асты суларымен қалыптасады. Кең таралмаған. Топырақтар жоғары көтерілетін ағындардың басымдылығы жағдайында дамиды, су режимі негізінен буландырғыш. Шалғындық сортаңдар тұздардың мөлшеріне қатысты тұрақсыздығымен ерекшеленеді. Тасқын судан кейін оларда тұздардың мөлшері ең аз болады, ал күзге қарай суда еритін тұздардың концентрациясы қатты артады. Топырақ түзуші жыныстар әртүрлі механикалық құрамды қабатты өзен шөгінділері болып табылады. Өсімдік жамылғысы көкпекті-жусанды-астық тұқымдасты және көкпекті-жусанды-бүйіргінді ассоциациямен сипатталады. Шалғындық сортаңдар шалғындық топырақтардың сортаңдануы нәтижесінде түзіледі, олардың морфологиялық белгілерінің бір бөлігін сақтайды. Бетінде тұздың гүлденуі байқалады. Көбінесе қалыңдығы шамамен 4 см болатын, тұздармен қаныққан, борпылдақ Ао горизонты қалыптасады. Төменде қалыңдығы шамамен 10 см, қоңырқай-сұр, әлсіз тығыздалған, тұздармен қаныққан А горизонты орналасқан. Оның астында – В горизонты – қоңырқай, кесекті, ол шамамен 50 см тереңдікте ылғалды, ақшыл сары түсті, оглейленген ВС горизонтымен алмасады. Шалғындық сортаңдардың профилі тұтастай алғанда механикалық құрамы бойынша біртекті. Топырақтарда қоректік заттардың мөлшері аз. Мәселен, жоғарғы горизонттағы гумус – 0,3-0,9%. Сортаңдану бетінен бастап өте күшті дәрежеде. Тереңдеген сайын профильдегі тұздардың мөлшері, әдетте, азаяды. Егер жоғарғы горизонттар (0-20 см) әрдайым өте күшті дәрежеде сортаңданса, төменгі, ал кейде ортаңғы горизонттардың сортаңдану дәрежесі өте күштіден әлсізге дейін өзгереді, ал кейде мұнда сортаңдану мүлдем болмайды. Қазіргі уақытта шалғындық сортаңдары бар учаскелер жайылым ретінде пайдаланылуда. Құмдар олар жазық немесе сирек жылжымалы бедерге ие. Мұнда топырақ түзілу процестері әлсіз байқалады, топырақтың генетикалық горизонттары нашар дамыған, топырақтың құрылымы борпылдақ, гумустың мөлшері аз, жеңіл еритін тұздар мен карбонаттар едәуір тереңдікке шайылған. Жалды-төбелі бекіген құмдар негізгі учаскенің шығыс бөлігінде кең таралған. Өсімдік жамылғысы әртүрлі бозды-еркекті-изенді, еркекті-изенді-әртүрлі шөпті, еркекті-жусанды-сораңшөпті, қамысты-еркекті-сораңшөпті, жусанды-эфемерлі және сораңшөпті-жусанды ассоциациялармен ұсынылған. Топырақ профилі әлсіз жіктелген, гумусты горизонтты бөлу қиын. Топырақтар борпылдақ құрылымымен және иллювиалды горизонттардың болмауымен ерекшеленеді. Профильдің жоғарғы бөлігіндегі гумустың мөлшері 0,2-0,4%, қоректік заттардың қоры аз. Карбонаттардың мөлшері бойынша бұл топырақтар әртүрлі: карбонатсыздармен қатар, олардың едәуір мөлшері бар (1-ден 5%-ға дейін) құмдар кең таралған. Жалды-төбелі құмдар көп жағдайда тұздардың едәуір мөлшерін қамтымайды, гипс кейде жарты метрлік немесе метрлік қабаттан тереңірек байқалады. Төбелердің шыңдарындағы топырақтарда беткейлер мен ойпаңдардағы топырақтармен салыстырғанда гумус пен карбонаттар аз болады. Бұл топырақтары бар учаскелер жайылым ретінде пайдаланылады. 4. ЖАЙЫЛЫМДАРДЫ ҰТЫМДЫ ПАЙДАЛАНУ НЕГІЗДЕРІ. Күршім ауылдық округінің жерлері бір негізгі учаскеден тұрады. Геоботаникалық зерттеулердің нәтижелері бойынша Күршім ауылдық округінің жалпы ауданы 62900 га құрады, оның ішінде 107587 га (жайылымдар ауданы). Ауылдық округтің аумағы бедері бойынша біртекті емес. Ол таулы және жазық бөліктерге бөлінеді. Гидрографиялық желі Зайсан көлімен және Бұқтырма су қоймасымен және бұлақтарды суландыратын көптеген бастаулармен, сондай-ақ ауылдық округ аумақтарын азды-көпті біркелкі қамтитын суару каналдарының желісімен ұсынылған. Тұтастай алғанда, округ аумағының таулы бөлігінде жайылымдар сумен жақсы қамтамасыз етілген, ал жазық бөлігінде әлсіз. Құдықтар аз. Зерттеу ауданының климаты суық қысы және ыстық жазы бар, күрт континенталды ауамен сипатталады. Ауылдық округ аумағында қоңыр, шалғындық сортаң, күңгірт-қоңыр, ашық-қоңыр белдемдердің топырақтары таралған. Ауа температурасы, атмосфералық жауын-шашынның мөлшері мен түсу уақыты климаттық жағдайлардың маңызды көрсеткіштері болып табылады. Бұл көрсеткіштер өсімдік жамылғысының өсуі мен дамуы үшін шешуші мәнге ие. Орта таулық белдеу жотаның су айрық бөлігінде абсолюттік биіктіктері 1200-1350 м-ден жоғары деңгейде байқалады. Тығыз палеозойлық гранит жыныстарының эрозиялық тілімденуі нәтижесінде пайда болған тік және өте тік беткейлер басым. Таудың бұл бөлігі өзендер мен жылғалардың аңғарларымен қатты тілімденген. Аңғарлар тар, қатты тасты, көбінесе қатты бұта басқан. Аласа таулық белдеу абсолюттік биіктіктері 600-800 м-ден 1200 м-ге дейінгі аралықта байқалады және салыстырмалы түрде биіктігі төмен және тіктігі аз беткейлермен сипатталады, бірақ жоғарыда орналасқан бедер белдеулеріндегідей, көбінесе қалыңдығы аз қиыршық тасты элювиалды-делювиалды саздақтар жамылғысымен жабылған тығыз жыныстардан құралған. Солтүстікте ұсақ шоқылық белдеу арқылы ол жазық, әлсіз еңісті жазыққа күрт ауысады. Тау етегіндегі жазық Зайсан көлінің депрессиясына қарай солтүстік-шығысқа жалпы еңіспен әлсіз толқынды жазықты білдіреді. Тарбағатай аумақтарының тау етегіне тікелей жанасатын бөлігі қатты байқалатын толқындылығымен сипатталады және оңтүстік-батыстан солтүстік-шығысқа бағытталған жал аралық ойпаңдарды қамтиды. Солтүстікке қарай тау етегіндегі жазық байсалды сипат алады, толқындылығы аз және кей жерлерде мінсіз тегістелген. Өсімдік жамылғысы жер бедеріне, эдафикалық және климаттық жағдайларға сәйкес келеді. Далалық зерттеу материалдары бойынша флоралық тізім 97 туысқа және 27 тұқымдасқа жататын 130 түрді құрайды. Тұқымдастардағы түрлер саны бойынша басым: Күрделігүлділер - 24 түр, Астық тұқымдастар - 23 түр, Алабота тұқымдастар - 19 түр, Бұршақ тұқымдастар - 10 түр, Шатыршагүлділер - 6 түр, Лалагүлділер, Раушангүлділер және Ерінгүлділер - 5 түрден, Қарақұмық тұқымдастар мен Қалампыр тұқымдастар - 4 түрден, Қияқөлең тұқымдастар - 3 түр, Талдар, Орамжапырақ тұқымдастар, Қорғасыншөптер, Сабынкөктер және Бақажапырақ тұқымдастар - 2 түрден, қалған тұқымдастарда 1 түрден бар. Өсімдік жамылғысында басымдық танытатындар (доминанттар) 20 түр. Түрлердің басым көпшілігі (117 түр - 94,3%) мал жайылымына жарамды, 7 түрі улы болып саналады, дәрілік түрлер - 16. Өсімдік жамылғысының таралуында жер бедерінің элементтері маңызды рөл атқарады. Зерттеу нәтижесінде мекендеу жағдайлары мен өсімдік құрамына байланысты табиғи мал азықтық алқаптар жер бедерінің негізгі пішіндері шегінде жүйеленді: биік таулы, орта таулы, аласа таулы және толқынды, төбелі-толқынды, әлсіз толқынды жазық, жазықтың ойпаң жерлері. Жер пайдалану аумағындағы жоғарыда сипатталған барлық қауымдастықтар қазіргі уақытта жеке мал жаю үшін пайдаланылады. Осы есепте аудандарды компьютерлік есептеу нәтижесінде алынған камералдық өңдеу деректері пайдаланылды. Ауылдық округтің жалпы ауданы 107534 га құрады, оның ішінде ауыл шаруашылығы алқаптары 99155 га, өзге де алқаптар - 8379 га. Ауыл шаруашылығы алқаптары жайылымдардан - 71919 га, шабындықтардан - 3430 га, егістіктерден - 23709 га, бақтардан - 97 га тұрады. Өзге де алқаптар арасында: бұталы өскіндер - 1613 га, ағашты-бұталы өскіндер - 2359 га, Қамысты батпақтар - 180 га, түпкі жыныстардың шығулары – 2902 га, елді мекендер - 1033 га бөлінген. Жайылымдар арасында пайдалану маусымдылығы бойынша көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар басым - 89533 га (83,2%). Жалпы ауданнан шабындықтар 3748 га алып жатыр. Көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдардың жемшөп қоры 449399 ц құрғақ масса немесе 254850 ц азық өлшемін, шабындықтардікі 41404 ц құрғақ масса немесе 22555 ц азық өлшемін құрайды. Жазғы жайылымдар 15580 га (14,5%) ауданды алып жатыр, жемшөп қоры 104209 ц құрғақ масса немесе 62959 ц азық өлшемі. Күзгі жайылымдардың үлесіне 2474 га (2,3%) тиесілі. Күзгі жайылымдардың жемшөп қоры 7002 ц құрғақ масса немесе 3663 ц азық өлшемін құрайды. Зерттелген аумақ жайылымдарының жалпы жемшөп қоры 560610 ц құрғақ масса немесе 321472 ц азық өлшемін құрады. Мал үшін жайылымдық кезеңнің ұзақтығы 150 күнді құрайтынын және жемшөп қорының жалпы көлемі 204388 ц құрғақ масса болғандықтан, округ аумағында 372789 шартты қой басын ұстауға болады. Ауылдық округ аумағындағы жемшөп мөлшері ауылдық округте ұсталатын мал басы үшін жеткілікті нормадан асып түседі. 01.07.2022 жылы ауылдық округте 27704 қой мен ешкі, 3286 жылқы, 13346 сиыр немесе 114700 шартты қой басы тіркелген. Жайылымдардың жалпы ауданы 71919 га-дан таза жайылымдарға 14533 га (26,3%), бұта басқандарға - 22690 га (25,1%), тырса басқандарға - 21988 га (30,6%), тапталғандарға - 12708 га (18,0%), оның ішінде нашар желінетін және желінбейтін өсімдіктермен арамшөп басқан - 265 га, улы өсімдіктер - 1708 га тиесілі. Шабындықтардың жалпы ауданы 3430 га-дан тазаларына 3035 га (9,3%), нашар желінетін және желінбейтін өсімдіктермен арамшөп басқан - 3400 га (90,7%) тиесілі. Округ аумағында 2393 га ауданда жайылымдық жүктемені азайту және мал жаюды ретке келтіру, 1004 га ауданда арамшөптермен күрес жөнінде іс-шаралар жүргізу, 9670 га ауданда жайылымдық жүктемені азайту ұсынылады. Жайылымдардың және жайылымдық жемшөптің мал үшін маңызы. Көк шөп жоғары қоректілік қасиеті бар жемшөп құралы болып табылады. Ең жақсы жайылымдардың шөбі, әсіресе астық тұқымдасты-бұршақ тұқымдасты шөп қоспалары, 100 кг-да 10 кг-нан астам сіңімді ақуыз және 100 азық өлшеміне дейін қамтиды. Сонымен қатар, пішеннің сіңімділігі көк шөпке қарағанда едәуір төмен (15-20%). Жайылымдық көк шөпте, мысалы, А дәрумені пішенге қарағанда шамамен 10 есе көп. Минералды заттар (негізінен кальций тұздары мен фосфор тұздары), олар жетіспеген жағдайда малдың дұрыс өсуі мен дамуы мүмкін емес, көк жайылымдық шөпте қажетті мөлшерде болады. Жайылымда ұстау малға жан-жақты жағымды әсер етеді. Ол малдың жақсы дамуына және өсуінің күшеюіне ықпал етеді, олардың ағзасы әртүрлі ауруларға төзімді болады. Мал жаю өсімдіктерге үлкен әсер етеді. Шөптесінді тістеу, зақымдау, таптау, жерге таптап тастау оның жай-күйіне едәуір әсер етеді. Бұдан басқа, жаю шалғындық алқаптардың топырағына әсер етеді, оны тығыздайды, топырақтың физикалық қасиеттерін, су-ауа және қоректік режимін өзгертеді. Жаю нәтижесінде өсімдік жамылғысы өзгереді: шөптесіндегі өсімдік түрлерінің саны азаяды, негізінен жайылымға төзімді өсімдік түрлері сақталады. Жайылымдарды дұрыс пайдаланбаған жағдайда көп мөлшерде құндылығы төмен шөптер, ірі сабақты әртүрлі шөптер пайда болады, шөптесіннің сапасы нашарлайды, шөп өнімділігі төмендейді. Жайылымның өнімділігі шөптесінде жайылғаннан кейін тез қайта өсуге және бүкіл жайылымдық кезең бойы тұрақты көк масса өнімін беруге қабілетті шалғындық шөптердің болуымен ғана қолдау табады. Бұл қабілет көбінесе жайылымдардағы шөптесіннің негізін құрайтын төменгі астық тұқымдастарға тән. Жайылымдарды ұтымды пайдалану кезіндегі негізгі талаптар жайылымдардың жоғары өнімділігін алуға жағдай жасауға, шөптесіннің құнды құрамын ұзақ уақыт бойы сақтауға, жайылымдық жемшөппен барынша көп мал басын қамтамасыз етуге және мал шаруашылығы өнімінің жоғары шығымын алуға бағытталады. Осыған байланысты шөптесінді жайылымдық пайдалану кезіндегі қордағы қоректік заттардың жиналуы мен жұмсалуы, шөптердің өсу және даму биологиясы, шөптің қайта өсуіндегі маусымдық ауытқулар, жайылымдардың «демалыс» кезеңдері орасан зор мәнге ие. Жайылымдарды пайдалану кезінде, ең алдымен, жаюдың мерзімдері, биіктігі мен саны, сондай-ақ жайылымдардың қалыпты жүктемесі өте жоғары мәнге ие. Жайылымдардың өнімділігін қолдайтын және арттыратын іс-шаралар. Жайылымда өнімділік пен жақсы жемшөптік құрамды пайдаланудың барлық жылдары бойы жоғары деңгейде сақтау тек ұтымды пайдалану тәсілдерін үйлестіру арқылы мүмкін болады. Шөптерді пайдаланудың жеткілікті қарқындылығы кезінде олардың өнімділігін жоғары деңгейде ұстап тұруға мүмкіндік беретін бірқатар іс-шаралар бар: жайылым күтімі шараларын қолдану (тыңайтқыштар енгізу, шөп тұқымын шашу, желінбей қалған қалдықтарды шабу және тағыда басқа), мезгіл-мезгіл демалуға мүмкіндік беру, тұқымдары піскеннен кейін пайдалану, жайылымдық пайдалануды шабындықпен кезектестіру, қоршау-учаскелік жаю жүйесін енгізу. Бұл іс-шаралардың барлығы бір-бірінен оқшау емес, белгілі бір жүйеде – ұзақ мерзімді пайдаланылатын жайылымдарда жайылым айналымын енгізу арқылы қолданылуы тиіс. Жайылымның шөптесінін күту және бір мезгілде жақсарту және оның өнімділігін арттыру шараларына су режимін жақсарту және реттеу, төмпешіктерді, бұталарды жою, арамшөптермен күрес және тағыда басқа бойынша іс-шаралар да жатады. 5. ЖАЙЫЛЫМДАР АУМАҒЫН ҰЙЫМДАСТЫРУ Мал шаруашылығына берік жем-шөп базасын құруда және жайылымдардың деградация процестерінің алдын алуда арзан және қоректік жемшөптің негізгі көздерінің бірі болып табылатын жайылымдарды дұрыс пайдалану маңызды рөл атқарады. Табиғи жайылымдарды ұтымды пайдаланудың негізі жайылым айналымы болып табылады. Жайылым айналымы - бұл шөптің өнімділігін сақтауға және арттыруға бағытталған жайылымдарды пайдалану және күту жүйесі. Бұл белгілі бір ретпен жылдар бойы қайталанатын Жеке пайдалану және күтім әдістері кезектесетін жүйе. Өсімдік жамылғысының ерекшеліктерін ескере отырып, жайылымдардың белгілі бір түрлерінде шөпті уақтылы егу, жайылымдық шаруашылықты ұйымдастыруға кететін шығындарды азайту, жайылымдық учаскелер мен су көздерін дұрыс орналастыру, сондай-ақ жануарлардың бос қозғалысын барынша азайту қажетті ветеринариялық-профилактикалық талаптардың сақталуын қамтамасыз етеді.

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарға 3-қосымша Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар туралы мәліметтер Р/с № Жай­ы­лым­дық ин­фра­құ­ры­лым объ­ек­ті­ле­рі Пай­да­ла­ну­да­ғы жай­ы­лым ин­фра­құ­ры­лы­мы объ­ек­ті­ле­рі­нің са­ны, бір­лік Құ­ры­лы­сты (қай­та жаң­ғыр­ту­ды) қа­жет ете­тін жай­ы­лым ин­фра­құ­ры­лы­мы объ­ек­ті­ле­рі­нің са­ны, бір­лік Ұзынды­ғы, ки­ло­метр Ауда­ны, мың шар­шы метр 1 2 3 4 5 6 1. Су­лан­ды­ру құ­ры­лы­ста­ры(ұң­ғы­ма­лар, құ­быр­лы және шах­та­лық құ­дық­тар, қа­зан­дар) ш/қ «Ай­ым» (учас­ке Шош­қа фер­ма­сы) - 2 ұң­ғы­ма ш/қ «Се­ит­бек Ра­хи­мов» (учас­ке Мой­нақ) - 1 ұң­ғы­ма 2. Құ­ры­лы­стар, кө­пір­лер, жол­дар 3. Мал ай­дау трас­са­ла­ры, мал тоқ­тай­тын су­а­ру алаң­да­ры 1 10,2 4. Қой то­ғы­та­тын ыдыс­тар, қо­ра-жай­лар мен қор­шал­ған орын­дар, жай­ы­лым қор­ша­у­ла­ры, шар­бақ­тар (со­ның ішін­де электр қор­ша­у­лар), ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын ай­дап-бө­ліп жа­ю­ға ар­нал­ған за­гон­дар 5. Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын ве­те­ри­на­ри­я­лық өң­де­у­ге ар­нал­ған бө­лі­ні­стер Кур­чум - 1 Ал­га­бас - 1 То­пте­рек - 1 Че­чен баз -1 6. Электр және жы­лу энер­ги­я­сы­мен қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған құ­ры­лы­стар мен объ­ек­ті­лер, жа­ңар­ты­ла­тын және ба­ла­ма­лы энер­гия көз­де­рін пай­да­ла­ну жө­нін­де­гі объ­ек­ті­лер 7. Су­мен жаб­дық­тау объ­ек­ті­ле­рі тір­ші­лік­ті қам­та­ма­сыз ету­дің бас­қа түр­ле­рі, пер­со­нал­дың мау­сым­дық тұ­руы­на ар­нал­ған құ­ры­лы­стар және жай­ы­лым­дар­ды кү­тіп-ұста­у­ға және пай­да­ла­ну­ға қа­жет­ті өзге де мү­лік Учас­ке­лер­де­гі бұ­лақ­тар: Ку­ла­жор­га, Шор­тан, Ба­ты, Мак­пал, Ку­ри­ный, Қа­ра­ө­зек, Қы­зыл тө­бе, 10 бри­га­да, Ку­бань, Стриж­ка

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарға 4-қосымша 1-кесте. Ауылшаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер № п/п Жеке тұлғалардың тегі, аты, әкесінің аты (бар болса) немесе заңды тұлғалардың атауы Бизнес сәйкестендіру нөмірі / иесінің жеке сәйкестендіру нөмірі Бас саны, бас Ірі қара малы Жылқылар Ұсақ мал (ешкі) Ұсақ мал (қой) 1 2 3 4 5 6 7 1 Әбілхан Мәдениет 690123000696 115 21 2 Әділбеков Алмас Маратұлы 920501350785 3 3 Әжібеков Жанат 570819300387 4 4 Әлібеков Нұрасыл Төлеубекұлы 961213350561 20 5 Әмірғалиев Саят Толғамбекұлы 851201301793 1 6 Әнуәрбек Зипаш 870305499043 4 7 Әсет Сағиып 820517399090 2 8 Абакашов Омирбек 630425302305 4 16 9 Абдикаримов Арман 891224300897 2 10 Абдрахманов Арыстанбек Қапенұлы 920501350785 44 13 14 11 Абдрахманов Асқар 671120302456 3 12 Абдрахманов Бакыткан Кумарбекович 731006301987 4 13 Абдрахманов Мақсат 600829302524 2 30 14 Абдрахманов Меирхан Кумарбекович 561201302552 23 5 14 17 15 Абдрахманов Рустем 720707302149 1 9 16 Абдрахманов Серик 680503302467 3 7 21 17 Абдрахманова Гульфия 730723402283 5 3 18 Абдусулы Камбарбек 460625300766 5 11 19 Абенов Есимбек 510609301194 3 9 12 20 Абенова Риза Есимбековна 830407400666 1 21 Абилтаев Аманкелды 610319300217 8 22 Абилтаев Алмабек 670920301741 1 23 Абилтаев Жайлаубай 650920301331 15 11 24 Абилтаев Жумаш 591020301318 4 1 37 10 25 Абилтаев Серик 691120302182 28 16 26 Абилтаева Гульжан 730815400217 16 11 27 Абиштай Ержан 640727301836 2 5 28 Абралимов Асхат Нурланович 761209302479 28 29 Абылкайыр Муратбек 710122302335 3 3 12 30 Абылкасымов Серик Сакенович 830816301354 11 31 Абылтаев Ербол Казизович 720202301185 6 32 Абышев Ерболат 540114300140 4 2 2 25 33 Абыштай Карлыгаш 690927401353 20 34 Авкатаев Джамбулат 630406301630 4 2 4 20 35 Агадаев Саят Ұизатұлы 840630302333 4 36 Агалиева Гульнар 641210402931 17 39 37 Агалиева Шинганим Жумаевна 640501400706 6 38 Адасбаева Айзада 620701403378 2 3 39 Адаспаев Сунгат 650501304050 7 40 Адаспаев Жанат 670414300633 3 41 Адаспаева Гульжанат 541003400829 7 16 12 42 Адаянова Жанар Мауыткановна 800901402880 9 43 Аденов Кенжебек 851030302861 28 44 Адилбеков Асылбек 520303300312 1 21 45 Адилбекова Айгуль Айшуаковна 630530400881 1 46 Адрышев Бауржан Лямбекович 740817301777 30 47 Адрышева Жулдыз 710805401009 7 16 3 25 48 Адылгожин Маралбек Манасович 860823301883 3 23 49 Адылханов Кайрат 691005301436 8 4 50 Ажибеков Жанат 550529400452 1 51 Ажикенова Күмісбек 550307402134 5 3 52 Ажикенова Ляйля 620101407418 2 27 53 Айдарханов Марат 600603301913 1 54 Аймұхамбетов Құрмет Ерназұлы 525550419 1 55 Айтақымет Қайынжамал - 801109450613 16 56 Айтбаев Қайрат 660606300843 17 57 Айткожинов Бакыт 600703300512 12 1 20 58 Айткулов Кайыргожа 540103300785 11 59 Айткулов Нурлан Сергазыулы 660707302214 4 28 60 Айткулова Зоя 640524402582 16 62 61 Айтқазы Жұмағазы 760105350778 20 62 Айтқазыұлы Бейсен 710613399036 60 63 Айтымбетов Медет Толеуханулы 831204302020 11 3 26 64 Акемиев Мұқан 431118300417 8 26 65 Акжолова Нуркамал 520801400148 3 66 Акимбаева Бибану 540903400423 2 67 Акимеев Еркин 681130302501 5 68 Акиолдин Алыбек 521220300106 5 69 Акиолдин Бейбит Алыбекович 831126301683 21 5 70 Акиолдин Медет Алыбекович 791119302039 33 71 Акпаев Серик 631229300930 5 11 35 72 Акрамов Болат Мухтарулы 770927302789 2 73 Актекенов Дамир Салимбекович 890801300711 26 59 74 Актекенов Ержан Салимбекулы 850515301183 2 3 75 Актекенов Салимбек 600220303303 11 32 76 Акчаганов Марат 690914302295 3 40 23 77 Акчаганов Талғат 760602300288 20 81 712 78 Акылов Райхан Рашкенович 590425302216 16 2 31 79 Акышева Галия 680619401862 1 80 Ақалиев Болатхан 670512300359 11 16 35 81 Ақалиев Мейрамбек 621108302421 3 82 Ақанова Нұржан Зейнелғабиденқызы 920510450641 14 83 Ақмолдаев Нұрым 840220301227 35 84 Ақтай Пализа 671115050211 18 4 85 Ақтайншин Амантай 600624301442 4 44 86 Ақшабаева Лаура 630101402012 4 2 10 87 Ақылов Рапих 550110302404 6 18 88 Алдербаев Кайрат Есемканович 700823300176 202 45 76 89 Алдербаев Қанат Болатович 880326301171 1 9 90 Алдербаев Максат 630403300933 37 91 Алешов Елжан 710723300029 14 25 92 Али Жақсылық 850410351614 23 8 41 93 Алибеков Серикан 700407300049 3 94 Алимбетов Ерал 660417301498 1 95 Алимханов Ермек 720928302081 1 22 96 Алпемишов Муратхан 630128302539 3 10 97 Алханов Аргынказы 700301302940 15 20 50 98 Алханов Каирлы Муслимович 561007300185 8 79 99 Алханов Кайрлы Жарлыкасинович 530910300989 24 100 Альханов Аязбай Мусалимович 571215300485 11 18 101 Альханов Ниязбек 590206300358 7 4 4 102 Альчембаева Кульзира 630110403575 4 16 103 Альчембаева Майсара Слямовна 540418402126 4 4 23 104 Альченбаев Бауржан Слямович 720531302073 3 1 105 Альчикенов Бауыржан 751108300114 2 20 106 Альчимбаев Қапас 590426301878 1 2 34 107 Альчимбаев Орынтай Балтабаевич 560425302191 3 54 108 Альшев Василий Андреевич 480531300075 1 24 109 Амержанов Жомарт Муканович 520101313049 2 13 110 Амире Жанарбек 570110301142 2 111 Амиренова Багзада Тлеукановна 571110400420 1 112 Амиров Вадим Муратханович 940907350351 1 113 Амренова Толқын 630111402502 1 114 Анашева Клара Турусбековна 650111402259 3 7 115 Арингазинов Амантай 641223300612 8 116 Арингазинов Ерлан 690706300367 7 7 17 117 Аринова Кенжекей 710411400277 2 118 Арынгазин Загатай 351001300991 4 6 119 Асадчев Дмитрий Владимирович 930806350715 1 120 Асанова Бижамал 600314402799 18 1 23 121 Асет Нагима 860903499072 9 122 Аскабылов Еркін Қайларұлы 920124350338 13 123 Аскабылов Кабанбек Абдуллаевич 670410301927 7 124 Аскаров Серик 570417300143 3 125 Аспандияров Алмат 751212300427 1 126 Аспандияров Ерымқан Ақанович 660306302859 9 4 127 Аспандияров Жанат Аканаевич 760911302819 8 3 33 128 Асылгазин Муратхан 640529302174 2 2 14 129 Асылгазина Мария 650602402694 1 130 Асылгазн Бакыткан 670103303250 6 131 Атбасов Саркыт 491020302206 5 23 132 Атчибаев Даулет Кадылбекович 630610302053 3 133 Аубакиров Ерманбек 650120302955 10 6 134 Аугамбаева Гульмира Жумагалиевна 760418401311 25 135 Аханов Ернар 931111301771 20 136 Ахатов Ерлан 710610300649 12 3 3 137 Ахмадиева Жанат Жаксылыковна 820417402080 2 14 138 Ахметжанова Зауре Айбековна 710412401588 5 139 Ахметкалиев Сергей 701204301115 7 23 140 Ахметов Ерасыл Ержан?лы 910922351423 7 21 141 Ахметов Ержан 650625300914 6 1 6 142 Ашимов Мубарак Кенесханович 650309300450 186 24 12 143 Аширбеков Кайрат Мусаевич 690813301327 1 144 Бүзікенов Фархат 470513300085 4 5 145 Білгібаев Еркин 590109300648 7 146 Бабагумаров Ербол Даулетханович 770707302326 9 22 147 Багадиев Каербек Абенович 590802301841 7 14 148 Баженков Генадий 591111300750 3 149 Баженов Жомарт 690927301258 1 32 150 Баженова Гульнар 741008400373 19 151 Баженова Казиза Жакпековна 600801404643 3 152 Базарбаев Төлеген 720214301001 2 41 153 Базарбаева Нурсәми 750130401493 1 22 154 Базаров Маулхан 440303300028 7 2 20 155 Байбеков Бакытбек Манапович 850809303326 4 35 55 156 Байболов Даулет 701121300710 1 17 1 157 Байгалиева Райхангуль 650610402638 1 158 Байгунусов Жаркын 650106300196 12 27 157 159 Байдолдин Талгат 721205350797 2 10 160 Байдолдинов Жанат Куанышевич 661202301907 6 14 161 Байқадамов Мурат 660219301560 4 7 28 162 Баймухамбетов Нурлан Толеуханович 681017300491 5 3 6 163 Баймухамбетов Омирбек Баймуханбетович 610207301764 2 23 164 Баймухамбетова Жулдыз 760319402946 11 165 Баймуханбетов Асхат 710601303357 3 15 166 Байсолдинов Арман Акимжанович 790216303577 1 167 Байтемирова Назигуль 650427402336 1 4 168 Байтуманов 820707302328 1 169 Байтуманова Каматай 470915400909 1 10 170 Байтурсынов Абай 820520300890 3 171 Байтурсынов Нурбек 520804301176 19 3 3 2 172 Байшенов Еркин 630117300969 4 15 19 173 Байшенов Марат 730408300644 18 2 15 33 174 Бактиярова Раушан Сагаткызы 730427401583 5 12 175 Бакулина Алаш 700509300083 2 176 Бакытбекулы Бекзат 890328302717 26 177 Бақытбек Ерзат 900918301235 10 178 Балагожин Ерназар 621208300290 64 18 2 13 179 Балагожин Кенесбек 370726300885 4 19 180 Барбосинов Бейсенбек Турганович 680808301972 13 181 Басаров Багданбек 581120302487 3 182 Баскарбаев Максат Скакович 760911350432 7 9 6 183 Баткенов Слямбай 570620301718 3 3 15 184 Батыргожинов Биржан 861012302914 9 185 Бауыржанқызы Гүлім 970106450555 1 186 Беекенов Шарипхан 500105302973 4 32 187 Бейсембаев Галым Абдыханович 1 188 Бейсенбаев Аргынбек 500320302912 1 189 Бекбауов Мухтар 570622300178 2 190 Бекенов Дастан Асылбекұлы 940411351311 11 15 191 Бекмухамбетов Куаныш 611121300078 4 12 192 Беков Болат 530920300130 25 193 Бельгубаев Бейбіт Қайрбекович 830124302192 7 194 Бесбаева Жанар Кайролдиновна 730830401415 3 195 Бескенов Шарипхан 500105302979 4 8 196 Бескенова Салтанат 661115400129 26 197 Беспаев Аитмухамбет Маушович 600328301691 13 2 9 17 198 Биболов Жумабай 580103400203 4 1 22 199 Бидахметова Айман Қурмангазыновна 920314450488 9 200 Биекенев Теміржан 630512300926 2 16 201 Биекенева Меруерт 791209402837 1 202 Бижанов Канарбек 611225301854 5 2 9 203 Бисолтанов Ермек Каукенович 570108300123 12 9 27 204 Блинова Татьяна Александровна 530305403188 1 205 Блялова Жаңылхан 460521400083 9 206 Бобылева Вера 750213401622 2 207 Боганов Кенесбек 580107302126 9 2 12 208 Ботабаев Дархан 810721300673 5 7 209 Ботабаев Тлеубек 750125302577 8 7 5 210 Ботобаева Салтанат Советкановна 620904400030 20 211 Букаев Айдар 551201302654 6 16 212 Букалай Адалбек 740625399103 16 9 213 Букиев Дуисенбек Алтынканович 721023302262 3 214 Бурлибаев Муратай 480901400220 2 36 215 Бутабаев Молдагалий 410218300744 3 3 13 216 Бухаров Мухаметбек 591104300118 18 217 Бухарова Нуркамал 670821402014 1 12 17 218 Вегерин Валерий 760918300652 1 219 Генцельман Виктор 770619302487 8 220 Генцельман Герман Гугович 751020302182 7 221 Генцельман Гуга 511202300582 3 222 Генцельман Мэри 520713400328 1 223 Говорухин Борис 680820301482 1 10 38 224 Голикова Марина Васильевна 780305403288 2 225 Далабаев Медет Жеңісбекұлы 880704301999 4 226 Далетбаев Кенжебек 761114302640 12 227 Данибаев Думан Серикбекович 901015300518 2 3 17 228 Данибаев Серікбек 571118300824 7 6 14 229 Джамбакиров Алтай 581220302242 2 5 230 Джамбакиров Серик 720126302438 4 231 Джандаралов Кумаркан Ахметканович 600624302074 6 1 19 31 232 Домбаев Болат 720515300098 24 243 233 Домбаев Ербол 670207301319 3 36 234 Донбаев Ерболат Мырзабекович 640518300207 14 10 1 18 235 Донбаев Туякбек Кимадиевич 611109300072 7 35 236 Дуанов Маулеткан 620722301012 4 31 237 Дуйсенгазин Амангельды Советбекович 650714301381 23 238 Дукенбаев Аблгазы 590223303672 2 239 Дусупова Куралай Толеухановна 740712402750 2 240 Дусупова Кайыржамал 561010402130 4 241 Дутпаев Бәзкен 580923302152 2 3 4 242 Дутпаев Сатты Базкенулы 831031301419 5 4 2 243 Дюсупбаев Сайлаубек 620318302798 3 19 244 Дюсупбаев Тілеубек 560401303664 16 30 15 245 Дюсупбаева Любовь Петровна 550928402207 5 246 Дюсупжанов Берик 700315302431 5 7 12 247 Дюсупов Аскар Кайролдинович 690528302207 10 12 21 248 Дюсупов Бакытбек Толеуханович 650117302483 11 19 17 249 Дюсупов Беибіт 760428350239 2 10 250 Дюсупов Бекен 420420301049 6 1 7 251 Дюсупов Ерназар 750817302945 16 252 Дюсупов Кайрат Капанович 650329302109 7 50 253 Дюсупов Мурат 740719300637 3 254 Дюсупова Айкамал 530511400460 4 2 17 255 Дюсупова Роза 510623400139 2 256 Егизбаев Делдерхан 510814300110 7 257 Егізбаев Әділхан 570101300988 1 258 Екибасов Ерлан 690301303210 101 259 Елеубаев Абдығалық 471024300604 9 260 Ельчубаева Аида Ерболатқызы 920910450844 7 261 Енсебаев Нурахмет 581103302038 12 18 262 Енсебаев Нурахмет 661202302000 3 263 Енсебаев Нурлан 580908300164 3 16 264 Ералинов Сайлаухан 741114300363 1 22 265 Ералинова Кулзия 540316400462 6 3 266 Ерболова Айкерім Ерболқызы 940813451145 12 267 Еркінов Қайдар Қайсарұлы 940421351435 3 268 Ерланұлы Нұрбол Ип "Нұрбол" 941002350977 5 269 Ерменов Болат 660408302269 31 12 22 270 Ерменов Сарбек Ауганбаевич 640121302740 119 2 59 271 Ерменова Ляйля Муткаримовна 641026400172 46 70 272 Ермоленко Александр 650304300225 1 273 Есельбаева Жанар 750416400083 7 274 Есемканов Талғат 680423302294 35 16 33 95 275 Есимканова Арайлым Жанайдаровна 851010402373 5 276 Есимов Серік 600901300529 2 2 10 277 Есімов Ерик 670323301647 1 7 23 278 Ескендиров Аскар 620410301056 7 7 27 279 Ешмухамбетов Ермухамбет 550619301483 2 16 6 280 Әбілхан Мәдениет 690123000696 115 21 281 Әділбеков Алмас Маратұлы 707550499 3 282 Әжібеков Жанат 570819300387 4 283 Әлібеков Ңұрасыл Төлеубекұлы 961213350561 20 284 Әмірғалиев Саят Толғамбекұлы 851201301793 1 285 Әнуәрбек Зипаш 870305499043 4 286 Әсет Сағиып 820517399090 2 287 Жабаев Талғат 650429300176 6 16 288 Жайлаубаев Оралбек 500106300358 5 23 289 Жакамбаева Индира Жилыбаевна 890105400734 11 290 Жакеева Зауреш 710129400066 2 291 Жакиев Қабдолда 521210300409 1 19 8 12 292 Жакиянов Максут 550529301890 2 293 Жаксылыков Медет Толеуханович 810414302422 1 294 Жаксылыкова Кайнигуль Даулеткановна 630325400024 17 20 295 Жакупбаева Меруерт 700815400231 3 296 Жакупов Болатбек 660929300601 8 11 21 297 Жакупов Жанибек 580102306012 1 19 298 Жақанбаев Мамыр 571020303162 3 22 299 Жақсыбайұлы Медет 890626301055 6 300 Жақсылықов Ерал Оразғалиұлы 941212351075 4 5 301 Жақыбжанов Сырым Ерболұлы 970528350266 4 302 Жамигулов Жасулан 630513300169 5 3 28 303 Жанабылов Ерлан Қабденулы 650528302100 4 3 7 304 Жанаров Ерлан 660311302182 5 8 305 Жанбакиров Талгат Женисович 700417300033 55 306 Жандаралов Даулеткан 630105302860 5 307 Жансарбаев Даулетбек Долдаевич 610630300835 1 12 1 308 Жаныбек Ельдар Жакупұлы 880523302170 8 309 Жармухамбетов Манарбек 610315300208 3 8 13 310 Жексембаев Ерлан 650220302681 2 5 17 311 Жексембаев Қуат Аязбайулы 741029302566 10 312 Жексембаев Мурат Кабиденович 661129301871 6 1 313 Жексембаев Рахмет 380101310033 4 4 314 Жексембаева Ляззат Максутқызы 840316401067 1 315 Жексембаева Айнгуль 450508400714 9 316 Жексембаева Ляйля Жумаевна 761108401170 11 29 317 Жексембаева Сайра 520601401892 12 7 53 318 Жексенбаев Бакыткан 740627301665 8 319 Жексенбаев Талгат 710215300502 8 9 32 320 Жеңіс Іңкәр 10808650097 8 321 Жеңіс Қымбат 961023451266 9 322 Жилина Рут Адольфовна 491123400127 2 323 Жолдаспаев Нурбек Амангельдинович 750209302513 5 3 13 324 Жолдыбаев Максат Кадылбекович 710626300547 8 1 29 325 Жолжаксынов Еркинбек 730417302967 9 326 Жолжаксынов Нуржан 681101302137 4 10 327 Жумабаева Айымгул Абдыгалиевна 900802401598 14 328 Жумакан Булипа 520302499035 4 23 329 Жуматова Наиира Турехановна 940416000088 3 12 330 Жунусов Ерлан 690208301070 17 331 Жуппаев Акилбек 700621300200 103 24 92 332 Журагатов Алтай 660427300078 5 333 Журагатов Бакытхан Камалханович 730407302407 492 1223 86 1381 334 Журтбаев Турсынхан 520101306313 1 5 11 335 Журтыбаев Калибек 560101317049 6 6 336 Жыканов Қайырбек 430106000333 4 1 17 337 Жықанова Әмина Ерболатқызы 20430650919 2 338 Жылысов Бакытбек Кайролдинович 690719301524 15 5 24 339 Жылысова Арай 920201450334 2 340 Закарьянова Даметкен 470411401332 3 6 341 Залитанов Сериккан 580502300563 2 342 Зангин Бакытжан Адылханович 750410300517 2 6 343 Зарымханова Ш 521112400274 11 38 344 Зеинел Рахметқали 770405399096 142 345 Зейберт Александр 630511301873 3 13 346 Зейнель Ахметкали 820302399071 2 347 Зейнолла Айгуль 810304499057 3 348 Зияшов Елеубек Камалбекович 600814302017 2 18 349 Зуханай Елтай 660920399097 72 350 Ибраев Базарбек 651003300093 3 351 Ибраев Базарбек Нурмангамбетович 560518301515 7 9 352 Ибраев Даулет 690620301161 2 8 353 Ибраев Жомарт 700714300031 4 4 17 354 Ибраев Кайырбек 590826302216 5 4 26 355 Ибраев Марат 650515300074 2 20 356 Ибраев Мусакан 700424300160 1 2 10 357 Ибраев Сеитбек 611127300147 5 358 Ибраев Серикбек 611127300219 3 1 14 359 Ибраев Толеугазы Юсупханович 650307302093 5 360 Ибраев Уалихан 660129300216 1 18 361 Ибраева Гульмира Маукеновна 650322400264 13 362 Ибраева Зауре Сериковна 940903450892 26 363 Ибраева Райхан Дауткановна 710324402101 20 21 364 Игинова Гульнази 611125400046 1 27 365 Идаятов Сымбат Гамирович 950422350454 4 366 Измагилов Асхат Абдулхаевич 600102306089 4 11 33 367 Измайлов Анвар Абдуллаевич 610902300576 3 55 368 Илиясова Ырысалды 470520403222 2 4 369 Иманкулов Ерик 580408300314 3 8 7 370 Исабаев Али 560414401982 3 8 5 371 Исабаев Ермек 750218301386 19 372 Исабаева Зоя 501025400624 5 34 373 Исанова Шарипжамал 470315403009 49 8 18 374 Исембаева Айсара Калеловна 520801403370 5 375 Исин Нуржан 541206301366 5 376 Искаков Серикбек 480626301090 23 377 Искакова Нургуль 750721403195 8 2 23 378 Ихиев Муратбек 610211301062 5 379 Ихиева Гульмира 680316400133 2 380 Иштикбаев Кайрат 910118300517 4 381 Кабанбаев Мурат 790426400184 1 382 Кабанбаев Мурат 750212300197 6 22 383 Кабанбаева Асель Асылбековна 870213401499 10 384 Кабанбаева Бикамал Мухаметкаликызы 580704401883 12 1 7 15 385 Кабдиев Нурканат 870810300945 2 13 386 Кабдрахметов Амирхан 581205300185 5 387 Кабдуалиев Калигожа 370403300135 1 4 8 388 Кабдуалиев Канат Калигожанович 730302300102 3 389 Кабдуалиев Серікхан 580820302132 14 390 Кабдуалиева Ардак 730702400193 3 391 Кабдуллаев Берик Кабдуллаулы 770605301670 26 392 Кабесова Ержанат 601225401363 5 3 33 393 Кабыкенов Нургали 660722301941 4 7 8 394 Кабылбаев Амангельды 621105300489 1 5 31 395 Кабылбаев Аманкельды Мухаметуалиевич 680501303513 1 396 Кабылтай Кайдар 380101307231 19 397 Кадирбаев Ермухамбет 551220301665 17 398 Кадырбаев Мельсбек 601204300314 3 13 399 Кажыбаев Ержан Мухтарович 720531301431 3 1 7 8 400 Казгумарова Кульсин 580102402988 21 13 401 Казиманов Алпысбай 531125300101 4 23 402 Казиманова Алмажан 530620400146 101 140 403 Казиманова Назгуль Сайлаубековна 791101401257 29 404 Каирова Шарбану 580520403443 7 405 Каирханова Алмагуль Муктаркановна 661017401442 11 21 406 Кайрбаева Алтынгуль Даутовна 750412402167 3 407 Кайрханов Манарбек 730813302216 11 48 408 Кайсабеков Аслан Файзоллаулы 841012301992 10 11 409 Кайсанов Еркинбек Кийсанович 690331300468 1 410 Кайсанов Алтынбек 730710300705 3 17 411 Кайсанов Базарбек 571123301067 4 412 Кайсанов Ержан 730421300338 2 413 Кайсанова Мугалимаш 470820400348 1 414 Кайсаров Талгат 641229301396 1 10 15 415 Кайсарханов Талгат 721129302744 22 416 Кайчубаев Мурат 701202300849 5 417 Кайшенгтаев Берікқан 590520303082 11 3 21 418 Кайшентаев Канатбек 710311300108 4 419 Кайырбаев Айдар 710102303413 4 9 420 Каканов Ерназар 690109300986 4 3 421 Какеева Бигайни 570217402085 5 3 422 Каконов Аскар 661014301856 19 15 26 423 Каконов Аслан 680114300062 33 32 18 31 424 Каконов Гамир 710225302622 39 51 425 Каконов Сейдолда 651028300713 7 3 426 Каконова Гулнар 560627400118 2 427 Каконова Кульжиян 460619400829 1 3 19 428 Калабалова Любовь 550707400569 2 429 Калдеш Ерлан Кусайынулы 701203300459 9 430 Калдешов Асылбек Бекенович 680524300762 263 133 918 431 Калдешов Берик Кусайынович 651122301712 49 17 432 Калдешов Ерназ 720911302118 2 6 433 Калиакперов Муратхан 720129300100 1 434 Калигужанов Болат Кадылбекович 710623300471 47 70 11 20 435 Калиев Абзал Бахытбекович 870428301937 21 10 436 Калиев Женисбек 421231300046 9 2 29 437 Калиев Кайрат Саканович 580227301804 345 28 2 33 438 Калиев Кайса Чарипканович 561016301757 1 10 439 Калиев Кайсар 730211302605 11 440 Калиев Талгат 670131301851 14 2 441 Калиев Тлеубек Женисбекович 700826302421 6 442 Калиев Токан Турсагулович 420415300380 1 443 Калимов Тлеубек 571108302182 14 444 Калиолданов Досымбек Балагазыулы 831202301418 1 445 Калиолданова Жансая Бериковна 890122400698 14 446 Калкаманов Кулпытай 620421301839 2 4 3 447 Калкенов Еркебұлан Алтайұлы 990322350498 3 448 Калыкова Гульнур Султанхановна 900610401079 2 449 Калымбеков Даулеткан 490119300275 6 14 26 450 Калымов Байкен 510401301758 9 6 35 451 Калымов Ризабек Толеубаевич 730106301204 42 9 452 Камзагалиева Гульдира Рахимбекована 851001403243 2 453 Камзин Ерсин Сагатбекович 940115350572 4 10 454 Камзин Бейбут Какимович 690722300037 4 7 455 Камзин Орынбасар 460223300790 1 10 456 Камидолдина Жанар 680520402446 1 457 Канатбаев Омирбек 550606300068 5 9 458 Кангилда Табысбек 790304350389 19 50 459 Карагаев Еркин 740422303220 8 56 460 Карагаев Талгат 611128302439 4 461 Карагызов Жуматай 550916300767 90 462 Карагызов Куанган 640109300342 14 29 463 Каракулов Жуматай 521001302111 15 464 Каратаев Турсынхан 440502300456 1 2 1 35 465 Каратаев Шарипхан 520101301203 9 7 13 26 466 Карибжанов Балтабай 540129301755 2 13 467 Карибжанова Гульдария 541018401681 2 468 Каримбаев Аман 580819301713 10 469 Каримбаев Е 661110300196 6 2 20 470 Каримбаев Кенжегали 440408300118 4 471 Каримбаев Нурлан 690317300243 2 17 472 Каримбаев Серик Кенжегалиевич 740514302400 9 473 Каримбаева Айнур Секеновна 780511403307 2 5 12 474 Каримбаева Саххаз 731229401679 47 5 7 39 475 Карменов Жанболат 661007301858 1 476 Карменова Майя 670501404348 2 477 Карсыбаев Талгат 750206301945 1 478 Карымбаев Тлеубек 620220301569 11 3 35 479 Касайынова Кулжамал 520710402318 1 480 Касенбаев Арман 820717302263 1 3 3 481 Касенов Даулеткан 570911300327 10 4 22 482 Касенова Раушан 650409400084 1 483 Касимова Айжан 800312401206 3 484 Касымбаев Нурлан 620530300010 9 7 36 485 Касымбаева Камал 531108401460 6 4 486 Касымханова Кульжамал 490302400523 10 487 Катпанов Женисбек Кабдыгалиевич 721104300167 49 488 Катпанов Кенжехан 530530300221 204 51 5 1367 489 Катпанова Галия Партизановна 710622400254 8 490 Катпанова Гульнара Кабдылашимовна 591102401885 492 1 491 Кауанова Толеужамал 560323402202 2 492 Каукей Бағила 880610351499 15 493 Кашкенов Касым Сембаевич 470401302726 12 494 Келгенбаева Алмира Қажығалиқызы 870209400647 2 495 Кенжаханов Мирас 890826302112 4 7 496 Кенжебаев Журсунхан 580412302015 5 1 28 497 Кенжеханов Адылхан 611220302934 19 23 498 Кенжеханов Бейбіт 670102302128 103 45 40 499 Кенжеханов Медет Адылканулы 830928302262 10 71 152 500 Кенжеханова Кульзира Касымбековна 620101416675 12 26 501 Керйбаев Болат 641024302354 5 502 Керносов Николай 600426300262 4 503 Кәдірбек Жанерке Серікқызы 10430650629 1 504 Кизамадиева Майра - 541202400059 7 505 Кизамадиева Роза 521010402850 4 506 Кизатаев Канат Муханович 670316300591 16 507 Кизатов Еркин 581117300068 1 508 Кизатулдин Еркин 690621300117 12 509 Кинаят Болашак 691003302433 31 24 50 510 Киноятова Алмагул 660517400013 2 511 Кисанов Адылбек 710612302240 6 8 12 512 Кисаринова Гульдана Жунисхановна 791215403035 2 513 Кистаубаева Айнур Байкеновна 770624401620 21 514 Кишибаева Мария Абикеновна 570429401837 6 85 515 Кітаппаев Ғазез 580622301930 6 516 Кожабаев Мурат Мырзабаевич 670511302072 95 37 517 Кожаков Алтынбек 580318302113 3 24 518 Козыбаев Болат Жумаевич 730612301225 2 8 2 14 519 Козыбаев Ертай 620813300198 5 8 34 520 Козыбаева Бекболсын 530226400612 18 521 Кокашов Баглан Серикович 671227300164 1 522 Кокенов Серик 800619301328 30 5 2 523 Коксауов Муратбек 591015302864 1 524 Колбай Дария 550409401775 10 4 525 Комбаева Нурсабиля 580513401697 6 19 526 Конапиев Серікбек 570411300983 2 26 527 Коновалова Вера 560225450775 5 528 Конопьянов Адилбек 601220301052 1 6 9 529 Копан Беисен 870827351497 7 530 Коратаев Зирахан 460910300205 85 8 2 123 531 Корниенко Айнур 810128400656 43 532 Корыкбасов Бостан 680625300997 17 7 533 Косамбеков Ауесбек 480228300078 9 4 4 534 Коскина Мария Федоровна 821016400483 2 535 Крамбаев Фархат 830517302535 1 5 536 Круглова Олеся Игоревна 810507450503 11 537 Китаппаева Багжамал 630308405637 4 9 538 Кудеринов Медет 800822300809 6 4 5 539 Кудыкенов Серик Камзанович 680101315324 8 540 Кузембаев Бейбит 700101301073 1 541 Кузембаев Даулет 691119300923 6 5 10 542 Кумаргазин Ерик 840822301557 1 4 543 Кумарова Ляззат 690414401374 2 12 544 Кунанбаев Сайлаухан 660612302703 7 25 545 Кунанбаев Еркин 690041320263 13 546 Курманбек Ясимкан 550128302333 26 547 Курмангалиев Алмат Мейрамбекович 910807351081 3 548 Курмангалиев Кайрат 720829300295 52 549 Курмангалиева Қайша 590110403743 2 550 Курмангалиева Галия Мауытказыновна 600422400224 2 3 4 18 551 Курчумская Рвл 10341001646 2 552 Кусаинов Ербол Кыдырканович 770809302053 131 20 1 89 553 Кусаинов Нуржан Уалиевич 721006300838 5 23 554 Кусаинов Нурлыбек Сергазинович 731216301344 3 2 555 Кусаинов Сагатбек 580101315175 8 4 15 556 Кусаинова Лилия Хасановна 680721450378 4 557 Кусайнов Алибек 520920300199 8 1 9 17 558 Кусаинов Амангельды 730101304350 3 5 559 Кусайынов Сунгат Аргынович 700201300168 28 560 Кусманов Бидахмет 480216300101 1 561 Кучеров Мураткан 630101310601 10 562 Куюбаев Серік 690403300181 1 4 36 563 Куюбаева Ляйля Сериковна 720706400113 13 564 Кыдырбаев Амангельды Бекенаевич 881120300843 22 565 Кыдырканов Айдын Жаныбекулы 920318350562 1 566 Кырыкбаев Болатхан 571109301942 5 567 Кырыкбаев Кабдулла Рахметкалиевич 541228300024 153 568 Кырыкбаева Зайра 590302403093 33 15 76 569 Қабдолдина Альмира 680903401320 4 570 Қабдрахманов Амирхан 581205300531 1 5 11 571 Қабылов Мади Айдарбекұлы 910129351076 12 13 572 Қазизов Ильяс Серікұлы 950521350719 8 8 30 573 Қайратұлы Мирхат 870811303281 3 1 574 Қайролданов Серік 940713350385 2 575 Қайсарханов Ержан 691018300343 3 8 576 Қайырбаева Алтын Заркумовна 711212402571 26 7 43 577 Қайырбеков Қуат Болатұлы 940714350935 5 578 Қалиғожина Ғалия - 800214401656 6 4 3 579 Қалиев Бақытбек Мулкамжарович 630206302245 15 580 Қалиолданов Берік Болатбекұлы 940808300830 12 581 Қамзағалиев Ермек 651121301836 16 1 582 Қарабаев Жұмағазы 600123302536 9 583 Қаратаев Базархан Турсынханович 730923301018 12 12 584 Қасымов Қанат 870713302062 1 7 8 585 Қатай Нұрзада 710304499086 6 586 Қатпанов Мелсбек 710313300327 9 587 Қатпанова Зейнелзада 461203400215 12 588 Қаулабеков Дулат 700707302452 1 20 589 Қоғабаев Бейбұт Амангелдіұлы 830708302938 1 590 Қозыбаев Бақай 550423302076 4 591 Қойшыбаев Бақытжан 710323301568 9 1 592 Қоныспаев Онербек 600926302343 2 22 26 593 Қопан Сенбі 850413351373 34 594 Қоразбаева Қаншайым 530403400176 1 595 Қудайбергенова Сауле 680108400152 7 3 596 Құдабаев Нұржан Көкешұлы 870715302866 4 597 Құнанбаев Ерлан 690413302063 7 39 598 Құрманғазинова Гүлжан Бауржанқызы 950619451172 9 599 Құрманғалиев Асхат 760303301161 5 600 Құрманғалиева Әсел Базарбекқызы 770808400286 4 601 Құрманғалиева Күлжази 641208401000 6 602 Құрманов Жандос Ерікұлы 760109300347 6 1 603 Құсанова Жадыра Серікболқызы 931030450974 10 604 Қызыр Гүлнұр 740628499073 21 605 Лаптев Юрий 660410303139 3 606 Лаптева Светлана 640823401864 2 607 Лачкова Галина 491001402080 3 608 Магатаев Кадирбек 520101310538 5 1 11 609 Магауянов Ержан Бокеевич 651127301978 5 610 Маденов Фархат 830815301527 11 30 1445 611 Маденов Шаурахмет 481201300093 42 16 151 612 Мадешов Төлеген 690322301695 1 613 Мадиев Жанат Алтынгазинович 690101312282 1 614 Маженов Есен 640229300276 1 1 8 18 615 Мажибаев Жайлаубай 570804300127 5 7 15 616 Майлаубаев Есенгельды 580409300082 9 617 Майлыканов Жаныбек Таукенович 780325302202 13 618 Макабаев Қуман 600110400575 14 619 Макажанова Манзия 650919400205 1 620 Макиленов Умитхан 520924300705 2 6 18 621 Макиленова Алтынай 660620401705 2 622 Мамаев Адилбек Байырбаевич 470510300227 3 4 8 56 623 Мамырбеков Ербол Амирханович 710316301282 3 10 624 Манасова Галина 460718401082 1 1 26 625 Мангатов Рашимхан 591220300327 21 626 Мандыбаева Галя 860809402306 1 627 Маненов Уразбай 560422302244 4 1 17 628 Манкиева Нуржамал 420218401433 6 4 28 629 Мантай Бакытгул 790710499098 2 1 630 Мантиянова Роза 660108400199 3 2 2 631 Марчук Светлана 770614401507 1 632 Масакбаев Аргынгазы 670620302253 39 7 1 63 633 Маселов Бақытжан Жениспекович 721128302779 30 20 634 Маукен Ахат 800703303668 14 635 Маутказы Асемгуль Мухтаркызы 810730401131 11 636 Маякупов Мурат 591104300108 2 71 637 Маяцкая Тамара 600503400214 1 638 Мейрамханұлы Медет 881210302756 2 2 3 639 Мекебаев Серік 630516302101 3 8 24 640 Меку Гулсін 840205403020 13 641 Меку Екпін 830120303674 1 642 Менгалиев Дастан 891122300753 2 643 Меңдібаев Асылбек 591011300876 1 644 Мәжібаев Жасұлан Жайлаубайұлы 880708300269 29 1 6 50 645 Мәуітхан Сетерхан 771106350588 12 6 27 646 Молдаханов Ерахмет 630102300174 1 2 647 Молхан Майра 671230450242 17 3 61 648 Момынов Нуржан Катаевич 741010300526 9 10 29 649 Мужебаев Мурат 810603301661 9 3 1 39 650 Мукажанов Адилбек Нурсадыкович 640315302993 1 651 Мукалиева Майкамал Кинаятовна 580716401195 72 17 1 96 652 Муканов Нурлыбек 740912402827 7 4 653 Муканова Алмагул 740630300277 8 4 654 Мукатаев Гасырбек 740314400770 12 1 655 Мукатаева Галя 671007301740 6 2 8 23 656 Мукатаева Назым 450101406592 4 5 8 657 Мукеев Сымбат Багдатканович 760916401190 4 2 1 658 Мукеев Сымбат Багдатканович 670911302245 2 659 Мукеева Нуржан 621001300671 8 660 Мукушева Гульнара Айтказиевна 620702400081 7 661 Муқанов Жанібек 750809402779 14 662 Муқанов Тлеукельды 670506301989 4 18 663 Мусабаев Кенжекан 681015302171 117 38 295 664 Мусабаева Кулянда 671001300690 1 12 665 Мусабеков Талгат 670909400630 6 6 4 666 Мусабекова Светлана 570917302178 4 16 667 Мусина Гулнар 740125402958 5 5 668 Мусина Карлыгаш 581220403376 5 11 669 Мусинов Даурен 530101411427 7 1 13 30 670 Мусинов Самат 910526350879 2 12 28 671 Мустафин Толқын 890808302052 2 672 Мустафинов Қабдылғазы 551231400128 4 6 673 Мустафинова Гульмира 440106300562 5 2 36 674 Мухадиев Талап Зарымханович 630301402515 6 675 Мухамеджанов Ермек Тойгабылович 630322301179 3 676 Мухамеджанов Серік 770502302381 2 14 677 Мухаметалимов Ертай Муталяпович 670320301958 1 678 Мухаметжанов Айткабыл 611022300387 2 679 Мухаметжанов Бердигожа 570501304475 14 680 Мухаметжанов Ерасыл 560109300038 2 29 681 Мухаметжанов Ерболат 631113301899 28 2 682 Мухаметжанов Ерболат Максутович 700224300490 4 21 683 Мухаметжанов Ержан 660531300291 5 23 684 Мухаметжанов Нурлан Жумадилович 710515301640 7 7 685 Мухаметжанов Оралбек 680910302300 13 3 23 686 Мухаметжанов Орынбек Сабимолданович 540613301290 1 687 Мухаметжанов Токан 530101301750 4 3 26 688 Мухаметжанова Айгуль 621208302267 4 689 Мухаметкалиева Кульбаран Кожабаевна 740724402598 1 690 Мухамжаров Ербол 570508400075 3 4 14 691 Мухамжарова Айгуль 710420302985 7 12 692 Муханов Кадирбек 551021401461 1 6 14 693 Мухият Рахман 550604301628 61 36 694 Мухомеджанов Салимбек Сагидолданович 771001000345 2 695 Мухтариятулы Арай 680520300821 2 2 696 Мухтаров Ғайни 900312399043 65 25 67 697 Мухтаров Әсет 930923350860 6 29 698 Мухыдаутов Адылхан 940915351084 94 2 699 Мухыдауытова Гульнар 650717300607 151 36 700 Мұқтарбекова Анар Мұқтарбекқызы 650210400944 25 701 Мұсанов Даурен Ержанұлы 891114400974 10 702 Мұхатаев Шыңғыс Асылбекұлы 880309301743 22 703 Мынжанова Шакен 971229350672 6 704 Мынтаев Куйганбай 420615401243 5 3 16 705 Мынтаева Саркыт Кусайынкызы 480129300991 1 4 706 Мырзабекова Амангүл 470827401433 2 1 18 707 Мырзагалиев Мурат Азамбаевич 880417400263 7 10 708 Мырзатаева Менсулу 660706300351 2 3 709 Мырзахмет Бақытжан Мәулетқанұлы 591113400222 9 710 Набиев Каирлан 612550353 18 711 Набиева Лязат 410620301778 4 712 Набиева Назгуль Каирбековна 631130402403 5 713 Набиола Бирлес 780128403602 3 4 1 714 Нагашибаев Рафхат 730706399079 14 715 Назарбек Береке 830129301316 6 716 Назымбеков Асылбек Назымбекулы 970525350091 87 2 65 717 Найманчалов Казбек Газисович 761127300645 5 718 Найманшалов Д?исенхан 710418300398 26 16 32 719 Насимулдин Болаткан Кенесович 660328301355 13 1 55 720 Насриева Зарина Хайрулловна 660409301850 13 5 4 721 Науқан Назерке Маратқызы 961231450823 13 722 Ниғманов Ермек 950724450284 4 723 Нигманова Майра Сагадиевна 510805301665 2 724 Ниғыманов Имәділ 640522401124 3 1 4 725 Ниетбаев Оралтай 620703300863 5 28 726 Нилибаев Куаныш Женисканулы 600101301002 40 727 Ниязбаев Айкен 730922301200 8 728 Ниязбаев Еркин 630110301364 3 729 Ниязбаев Кошкарбай 550610300505 7 6 730 Ниязбеков Арабек 520102300716 35 11 731 Нілібаева Бұлбұл 731001302988 2 732 Нугуманов Марат Мамырканович 740208401178 2 733 Нугумаров Кайрбек 601201300477 41 1 35 734 Нуғумаров Нурбек 560828301302 10 735 Нугумаров Толеген 490329300178 2 736 Нугыман Жанар 510228300343 3 15 737 Нукушев Кайрат 790707499081 30 738 Нурахмет Нуртай 710917301071 4 739 Нурахметов Ануарбек 880307302897 1 1 15 740 Нургазиев Акылбек 411105300851 23 741 Нургазиева Бижамал 620120301941 10 742 Нургазин Еркинжан 651011401021 6 743 Нургазин Кайрат 520223300972 4 744 Нургазин Серикбек 780424301586 2 745 Нургазина Айгуль 540418301181 5 746 Нургазина Гульзипа 530712400245 4 2 747 Нургалиев Даулет 660115402679 5 4 748 Нургалиев Даулет Шапетович 600801300109 3 63 749 Нургалиев Даулеткан Мухтарович 661214301060 1 750 Нургалиев Даулетқан 670227302188 6 1 20 55 751 Нурғалиев Мухаметқали 701224401626 13 752 Нургалиев Серикхан 390913300746 3 4 4 753 Нургожина Гульзира 610420302502 6 2 754 Нуркасымова Мадина Болатбековна 591211402043 2 755 Нурмухамбетов Берік 860928402006 4 756 Нурмухамбетов Жанарбек 890430351726 1 6 757 Нурмухамбетова Нургайша 540923301098 4 19 758 Нурнагымов Манат 350415400262 3 6 6 759 Нурсадыков Бакжан 600923302664 3 10 760 Нурсадыков Кабдыкарим 780726300692 80 76 761 Нурсадыков Нуржан Кабдыкаримович 390113300043 4 762 Нурсадыков Сеитбек 670314300203 53 763 Нурсадыкова Аяжан Ержановна 600201300523 1 764 Нурсеитов Миныбек Кадырканович 930115450468 12 765 Нурсолтанов Есимғали 630920300319 10 766 Нурсолтанов Нурлан Тусыпбекович 550819301262 3 767 Нуртазина Капиза 651004300198 1 768 Нуртазина Кульжамал 380802400241 2 769 Нурумова Бибихан Кабылкановна 350101416816 2 3 770 Нұрланұлы Ерлан 600127400141 12 771 Окасов Ануарбек Кадылбекович 910926350318 2 772 Окасов Жанибек 640309301952 40 16 18 82 773 Окасов Кабдылмуслим Кадылбекович 680520302441 3 11 774 Окасов Курманбек 570218302138 11 96 775 Окасов Кымбат Кадылбекович 600610302701 19 54 16 776 Окасова Гульнар 730815302297 9 64 777 Окасова Майра 630528401393 2 778 Оқасов Жумагали 500426400067 4 4 1 779 Олмесеков Марат 430101308310 6 1 32 780 Омаров Асхат 590323302182 8 27 781 Омаров Нурлан Мухтарович 710124300578 2 782 Омашбаев Қамбар 860106303059 14 783 Омыртаев Муратбек 550803301502 2 784 Оразаева Магираш 571109300200 5 25 785 Оразбаев Максат 581215403051 4 786 Оразбаев Марат 630401303530 2 2 8 787 Оразбаева Ляйля Рахимбердиновна 600815300879 1 788 Оразбаева Қаншайым 820903400452 1 789 Оразбаева Нуржамал Мухтаровна 511102401721 2 3 24 790 Оразбекова Гульназ Ахметкалиевна 580203400534 9 791 Оразиманова Алма 731208400295 747 394 792 Оракбаев Мейрамбек 710521400710 4 2 793 Оралбаев Талгат 821029301298 4 2 4 19 794 Оралтаев Алмас Мейргазынович 710806302521 2 795 Оралтаев Мейргазы 890622301975 1 796 Ортабаев Болат 591014301008 7 7 797 Ортабаев Дулат 630316350362 2 798 Орынбасаров Полат 840207302472 1 799 Орынбасаров Санат Орынбасарұлы 390915301537 2 800 Осенкова Алдак 860927301442 2 1 801 Осипович Сергей Викторович 911111451512 2 802 Оспанов Бек 840816302740 5 3 4 803 Оспанова Жанна 740228300152 3 11 11 804 Ошакбаев Ерболат 900428401119 3 805 Париомина Даметкен 680905300515 2 806 Петров Юрий 560311400786 1 807 Платонова Людмила Александровна 540718300698 3 808 Поляков Степан Маркович 570323401662 9 809 Попеляев Евгений Александрович 390104301588 10 810 Раев Акылбек 621211301671 6 1 26 811 Разиев Жасулан Амантаевич 721015301518 5 1 15 812 Раимжанова Жанар 880328302973 22 19 111 630 813 Раимжанова Нурбила 840327402500 3 814 Рақымбай Жаңагүл 570410400548 8 815 Рамазанов Болатхан 830406499075 14 816 Рамазанов Даулетхан 600204350635 3 4 817 Рамазанов Адилбек 660425302201 3 818 Рамазанов Бакытжан 561020300324 3 819 Рамазанов Берикхан 690902301975 25 10 820 Рамазанов Зейнолла 600725300116 2 9 40 821 Рамазанов Кайнолда Тауанович 481012300284 2 1 2 33 822 Рамазанов Курышбек 620616302084 13 823 Рамазанов Мауткан Ашкенович 680721300119 16 2 5 824 Рамазанов Медет 710411300141 5 14 825 Рамазанов Нурлан Жумаханович 790913303467 71 4 6 826 Рамазанов Талгат 830416302457 3 12 827 Рамазанова Әсел Нурланқызы 880323302629 10 8 828 Рахатов Ахметкали 881018400603 1 829 Рахиев Асқар 470201302739 3 830 Рахиев Кабанбай Дюсупович 710201303124 2 831 Рахимбаев Медет 590624300707 14 26 67 832 Рахимгулов Алыбек Султанович 770603302757 4 833 Рахимгулова Гульнара Насыровна 610315304062 108 834 Рахимгулова Клара 720629401956 21 835 Рахимжанов Алимбек Сабиевич 700829402928 23 836 Рахимжанов Серик 490505302428 10 837 Рахимов Омирбек 701028300428 13 1 11 34 838 Рахимов Сеитбек 591110300170 3 839 Рахимов Сейташм 560127300571 439 372 840 Рахматуллин Роман 540315300371 4 12 841 Рахметолдин Байгазы 620321300609 4 842 Рашатқан Өмірқан 450724300118 32 843 Ризабеков Ерболат 810915399042 6 844 Ринатұлы Ринат 690620302178 2 845 Ромбаев Назарбек 920215351441 8 10 41 846 Рысбек Айнұр 520520301411 5 9 847 Рыспаева Гульзира Серікқызы 820101409268 2 848 Рябищенко Дарья 730416402749 1 849 Сабанкулов Талгат 841106400327 3 850 Сабимолданова Айгуль Токанкызы 620101300960 2 851 Сабиров Рашид 920218451177 4 852 Сабитов Бауыржан 870225302545 1 853 Сабырбаев Болатбек 680904300103 1 52 854 Сабырбаев Солтанбек 631006300125 2 2 5 855 Сабырбаев Тлеугазы 530306301309 11 32 3 11 856 Сабырбаева Айжан - 710810302355 8 857 Сабырбеков Жанат 660901403302 9 10 858 Сабырбеков Құмарғазы 690101302374 5 859 Сабырбекова Зайра Калымбековна 590319302359 7 860 Сагатов Елтай 650507400473 4 861 Сагидолдин Серик 670501300227 2 862 Сагидолдинов Оралбек Сагидолдинович 640604301272 7 11 27 863 Сагиев Кайрат 741226301688 3 6 864 Сагиев Мухаметкали 640302300361 4 1 2 43 865 Сагиев Кайрат 380909300356 1 866 Сагиева Мейрпаш 580310300321 2 867 Сагимбаев Батырқан Шарипканович 610701401697 6 868 Сагитжумартова Сандугаш 630917302607 1 869 Сагымбаева Динара 700526402128 2 870 Садуакасова Мадина 780614400500 1 871 Садуов Бауыржан Оразбекович 430101417326 6 12 872 Садыков Асыланбек 720302302494 61 16 873 Садыков Болаткан 660926302265 3 874 Садыков Болатхан 660202302843 4 875 Сайлаубеков Серикбек Сайлаубекулы 590501304354 1 4 876 Сакпанов Курмангазы Бидахметович 760703300069 4 5 22 877 Салкумбаева Гульшат Таукеновна 580717301683 4 2 15 878 Салкымбев Адил Сакенулы 760418401440 11 879 Самажанова Анаргуль Каримбаевна 840627302713 5 880 Сансызбаев Асхат 720515400234 15 881 Сансызбаев Ербол Абдуллаевич 690227302270 17 14 882 Сансызбаев Ержан 740612302909 4 883 Сансызбаева Алмагуль Темирбековна 580101304090 6 27 884 Сапарбекова Гульназ Адилкановна 660409402439 4 21 885 Сарбасова Кулпаш - 881004401259 16 886 Сарсаканова Гульнар Кабыловна 580512400168 1 887 Сарсембаев Эрик Алексеевич 610926401264 2 5 888 Сарсенбинов Серік Токтарбекович 750111302540 3 889 Сарсенов Жеңісқан 730707301945 3 890 Сатбаев Сеиткан 570613300091 9 1 10 891 Сатбаева Назира 520405301761 3 892 Сатпаев Ринат Курмангалиевич 540405402809 3 893 Сатпаева Гулдана 761025302617 10 8 894 Сатылган Адал 880610400629 2 27 55 895 Сахариев Боты 700105399115 2 896 Сахариев Құмарғали 631110300150 23 897 Сахариев Молдағали 590511301770 8 15 898 Сахариев Нурлан Кумарбекович 530617301280 15 13 12 899 Сахариев Умуткалий 660426302564 8 2 5 900 Саян Майра 570905300166 4 9 18 901 Сванова Айжан Мухтархановна 621120403605 29 902 Сванова Дамит Байгабылкызы 750805401393 5 903 Сеилбаева Майра Уалиевна 680101413808 3 25 19 904 Сеилханов Нурбек 610823401115 3 905 Сеитказин Жанибек 660301300121 1 21 906 Сеитказин Омирхан 480727300566 7 9 907 Сеиткалиев Жанибек 680306301061 5 29 908 Сеиткалиев Кадыр 650906300288 2 909 Сейлханов Ербол Зейнулпанович 501217300146 2 2 910 Сейлханова Майра 710717300234 31 2 11 911 Сейлханова Мария Малгаждаровна 560222402065 2 13 912 Сейсебаев Кабен 500408400118 6 913 Сейсебаев Кеңесбек 321209300025 1 16 914 Сейсебаев Кенжебек 660821301506 1 915 Сейсембинов Мубарак 650223303577 2 916 Сейтбаева Еркежан Ерболовна 600706300112 6 2 5 917 Сейтказина Жанар Тоқтархановна 920113450752 17 918 Сейтказина Галия Тлеуболдиновна 721102401031 10 20 25 26 919 Сейтқалиев Жаныбек 690527402149 9 920 Сейтқан Нурболат 650906300228 1 921 Селезнев Александр 780717399088 23 922 Селезнев Владимир 590813021110 4 923 Селезнев Владимир Александрович 690513300605 7 7 24 924 Семізбаева Майра 601222300898 1 925 Сергазин Куанышбек 470219401170 2 14 10 30 926 Сергазин Сапаргали Даулетбаевич 740219300113 7 60 927 Сәлиев Қуат Қайратұлы 590622300316 3 19 928 Сидоренко Олег 941101350271 5 929 Сиранов Кумаргазы 630829302123 1 930 Сіләмхан Мәдениет 520915300161 10 21 931 Скаков Бақыт 671216399034 1 932 Скаков Булаткан Кадырканович 790609303365 1 9 933 Слямов Аскар Калибекович 660817301640 16 934 Смагулов Айдын 740819302220 8 26 9 935 Смагулов Ерлан Чериязданович 891210301076 1 936 Смагулов Кенес 690524300388 6 17 937 Смагулов Маулен 700427302867 4 1 11 938 Смагулова Гулжан 620425302115 55 40 939 Смағұл Қайрқан 611103401976 1 4 940 Смаилов Ерболат 550219300758 3 941 Смаилов Олжас Омирбекович 640215302908 5 6 12 942 Смаилова Кулзия 860429301881 4 943 Смайлов Мурат 380308409666 1 944 Смайлова Гульнара Кумаргалиевна 441219300361 1 945 Советханов Ерасыл 711217401451 4 3 946 Солдатов Роман Аманович 920419350541 9 947 Солтанғұлов Зайнылғазы 990123350911 8 948 Солтанбаева Раушан 500713301009 6 1 1 28 949 Солтангуджинов Турсынгожа 660725400123 4 13 17 950 Солтангулов Зейнур 660408302516 1 1 6 13 951 Сомбаев Даурен 681104300147 4 2 22 952 Сорокин Виктор Сергеевич 590112302728 28 953 Соян Тилейбек 830903302771 14 954 Стафоркин Александр Николаевич 800508303192 2 955 Сураужанова Назым 780811301810 5 956 Суюмбаева Лейла Габитовна 571113402116 13 957 Cуховьева Людмила 870416401978 1 958 Сыдыков Айдарбек 601031400122 3 959 Сыдыков Бауыржан 630423300546 13 960 Сыдыков Галымбек 721126300375 5 2 37 961 Сыдыков Максат 570509302605 11 30 962 Сыдыков Миргалым Ожанович 680528302473 4 21 1 25 963 Сыдыков Серик 631103300083 15 964 Сыдықов Болатбек Қибатаевич 680519300150 10 10 47 965 Сыдықов Тлеубек 670929302005 2 966 Сыроежко Павел 870821302595 3 967 Сырымбаев Кажымукан Закенулы 610615301584 6 968 Сырымбаева Зукен 610519300782 6 6 33 969 Т?лендинов Сымбат 370212401012 11 3 11 23 970 Т?леуханов Каден 750929300343 10 971 Тайкебаев Амантай Мухаметканович 530305302153 2 9 22 972 Талғат Ерназ 621229300186 5 15 973 Таменов Асқар Таменович 950831351426 2 974 Тансыккожинова Майра 710518302477 2 17 18 975 Тапал Кудайберген 520102405397 3 976 Тапалов Кудайберген Калиевич 561203300389 2 3 22 977 Тасболатов Даулет 550120300829 1 978 Тасболатов Ербол 681206300845 6 3 979 Тасболатова Кайшажамал 670919302109 4 980 Тастембеков Талғат Калидолдович 391226400443 2 2 3 84 981 Тастембеков Азамат Мукитканович 660910302327 20 982 Тастембеков Мукитхан 860301303148 182 983 Таукенова Жанат 550803301691 154 984 Ташкенбаев Талап 731220402350 2 985 Ташкенбаев Амирхан 920622351286 5 986 Ташлаков Виктор 530721301177 2 18 987 Текманов Құралбек 610530300475 2 988 Темералов Айдар Ахметбекович 740219300506 4 1 26 989 Темергалиева Сауле Кайдаровна 700607300145 5 1 2 17 990 Темиргалиев Ердаут Казизбекович 650626401845 7 991 Темиргалиев Куандык Казизбекович 610103300661 24 1 24 992 Темиреева Магира Кумашевна 710110302974 44 42 177 993 Темишев Нурсеит Токенович 560924400065 4 36 994 Терминбаева Роза 410101303950 3 1 78 995 Тілеужан Санжар Қайратұлы 651216401165 7 15 996 Тлеужанов Ерланбек 980709301461 9 997 Тлеужанов Толеген 701007301124 2 13 998 Тогузов Ауескан 600124303173 7 10 26 19 999 Тоғызақов Болат 600801302056 11 1000 Тоғызақов Ермек 741023350682 1 1001 Тойбаев Берик 780308304068 4 1002 Тойбаев Самат 730903301831 13 1 22 29 1003 Тойгожинов Куаныш 631211301653 3 46 1004 Тойтаков Касым 840618301538 10 1005 Токаева Самал 610214302087 5 1006 Токаров Еркан Нуркушевич 770524402754 5 2 17 1007 Токбаев Бактыбек 550525301968 7 1008 Токбаев Бекен 730126301530 1 1009 Токбаева Кульзайнет 430420300489 1 27 1010 Токжанов Жанболат Оразханович 570919400911 2 1011 Токпаев Ержан 630111300133 5 1012 Токтарғожанов Сұлтан Болатұлы 620822301462 2 1013 Токтаров Асхат 990425350297 5 1014 Токтаров Даулет 680217301741 12 1015 Токтасынов Қанат Ергалиевич 530129300170 6 1016 Токтасынов Ергали 850406302753 2 1017 Токтасынова Әсемгүл Өнерқанқызы 560910302851 13 8 1018 Токтауов Канагат 950518450889 2 1019 Токтыбаев Даулетхан 760119300440 1 1020 Тоқаев Ғалымбек 540130301790 2 1021 Тоқбаев Бекен 710515302163 2 1022 Тоқтамысов Кумаркан 480510403021 1 1023 Тоқтарбай Гулььназ - 560317300178 1 1 19 1024 Тоқтаров Даулетхан 940312000323 13 4 8 1025 Тоқтаров Талғат 601010303126 6 40 1026 Тоқтасын Ерсін 640902302338 11 1027 Тоқтыбаев Қайрлы 841206001323 10 1028 Толеухан Манасов 510925300858 3 6 10 1029 Толеуханов Медет 770522302433 2 1030 Толыкбаев Бакытбек 770209300065 4 7 35 1031 Томаганов Серик 560310300165 1 3 40 1032 Томалай Нурлыбек 760103302698 2 1 13 1033 Тондыбаев Марат 690715302769 11 1034 Тондыбаев Турсын 670310300797 3 1 1 1035 Топпаев Нуржан Кайнолдинович 500202300250 22 1036 Топпаева Гульжан 671106301530 31 4 10 1037 Торгаев Самаркан 650217400338 6 13 1038 Торғаев Саят 600417302782 2 1 18 1039 Тотаев Аманбек 710520301053 3 8 10 1040 Төлеубаев Серик 760629301411 1 10 1041 Төлеухан Асылан 780415300473 1 1042 Төмейбаев Төреқан Ұазизович 880203300580 1 1043 Тулебаев Токтамыс 610123300482 2 1 15 16 1044 Тунгатаров Ержан 520810302236 2 3 15 1045 Тураров Нурбол 621021301321 12 30 1046 Турганбаев Марат 870321302705 2 7 33 1047 Тургумбаев Еркин 700507300637 3 22 1048 Турдыбаев Нурлан Амангельдинович 550217301913 4 7 1049 Турланбаев Серик 701107300724 8 10 1050 Турлыбекова Асем 701226300048 1 1051 Турсунов Дастан 781114402016 3 20 1052 Турсунов Токтамыс Оразгалиевич 831108301704 2 22 1053 Турсынгалиев Курмат 590911301458 1 1 6 1054 Турсынханов Адилқан 750915302472 7 44 1055 Тусельбаев Бакытжан Слямович 540301300246 5 28 1056 Туткамбаев Ербол 730914301831 4 1 4 17 1057 Тухметов Кайрат 731004302499 17 1 20 1058 Тухметова Мария 760109302105 50 1059 Түменбаев Махмұт Төреқанұлы 420831400458 4 13 36 1060 Тұрдыбаева Әлия 870827301916 10 1061 Тұрсын Назерке Бақытбекқызы 1015650238 3 10 25 1062 Тұрсынбеков Ерлан Нұржанұлы 950827451113 4 1063 Тұрсынғали Еркебұлан 930824350664 2 1064 Тымбаев Жанболат Айымханович 930527350882 32 1065 Тымбаев Кыдыркан Аимкашевич 680130300979 5 2 1066 Тынбаев Токтархан 620122301922 1 10 1067 Тюлюкбаев Слямбек 550820300120 7 11 2 4 1068 Уалиев Ермек Садыбекович 520103301747 6 1069 Уалиев Садыбек 741109300465 12 1070 Уаткали Жансая Галымовна 460908300536 7 1071 Уатқалиқызы Ақжарқын 921213450550 2 1072 Увалиев Жолдыбай 911121451041 4 9 34 1073 Умитпаев Мурат 571017300419 1 1 1074 Умутбаев Куаныш Дуйсенханович 610512300141 3 1075 Умутбаева Асыл 750807302514 22 1076 Уралов Сергей 890510400518 1 7 1077 Уранов Мерхат Кенжебаевич 540321300285 2 1078 Уристемов Еримкан 810211300125 4 20 39 1079 Уркумбаев Қадылбек 700929302132 6 1 7 1080 Уркунчинова Айжан 640818301840 17 2 25 1081 Урустемов Аскат Сеитканович 920909450412 1 5 35 1082 Утешов Дияз Казбекович 751023302129 2 28 1083 Уябаев Есимбек Темирбекович 850612301248 8 52 1084 Уябаев Мейрамбек 710119301886 1 1085 Ұйымқан Нұрилә 621113302372 16 1 1086 Федоренко Людмила 820103000428 1 1087 Фомиченко Юрий 620314402792 2 1088 Хадош Адей 480917301567 2 1089 Хаматова Толкын 540703301824 2 1090 Хамин Кенжалы Бекмухамбетович 540615402573 2 2 6 1091 Хасаинова Кулимхан 620508301990 1 1092 Чайзат Дулат Алтайулы 510208402072 1 1 35 1093 Чепенов Еркын 841022301987 40 1094 Чепенова Сауле 621105301080 19 154 1095 Черьезданова Рысханым Аманкызы 740517402017 1 1096 Чигебаева Алма 970723451210 3 1097 Чингистаев Отарбек 711002400098 2 1098 Чукенов Биржан 670618300226 5 1 19 1099 Чукенов Кайрат 720211302142 1 1100 Чуткин Васили 631002300103 1 1101 Ш\қ "Қара-Жыра" Журагатова Айнур 531121300556 2 1102 Шабданбеков Касымхан 680117400141 576 1103 Шагаланов Ерболат 520620300217 2 2 20 1104 Шагаланов Талгат Рахымгазыулы 600726300309 1 12 1105 Шайтберген Марал 641204300103 2 5 1106 Шалова Асылжамал 600910303285 6 3 10 1107 Шапатов Зада 370820402175 1 1108 Шаукенов Ергали 571111301110 115 1109 Шахиев Нуркен 490318300188 10 5 26 1110 Шаяахметова Гульнар Сайлаубековна 720518302588 1 1111 Шаяхметов Толеубай 610625401258 2 1112 Шевченко Петр Васильевич 510628300318 3 8 19 1113 Шейкин Федор 810403302640 2 1114 Шериязданов Даелхан 490426300581 14 1115 Шәпек Күлимә 571121301422 2 1116 Шокеев Мукагали 850310499067 8 1117 Шокеев Талғат 400509300615 90 66 33 83 1118 Шохан Меку 660401303576 23 1 3 160 1119 Шугаева Камиля 630207350716 8 8 1120 Шурман Багдат 820115499061 3 30 1121 Ыдырышева Зайникамал 810405499066 4 1122 Ырысбек Алмагул 550410400198 2 21 1123 Ырысбек Батылхан 720210403489 18 9 23 1124 Ысқақ Мұрат 670301303792 191 1125 Юсупов Амантай Зекенович 620205399111 92 10 1126 Юсупова Гульбаршын 620118301346 2 1127 Ясимхан Бұлбұл 661102401088 3 21 Барлығы: 12424 5818 2307 20101

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарға 5-қосымша Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары Жылдар Учаскелердің нөмірлері I II III IV 1 2 3 4 5 2026 көктемгі маусым жазғы маусым күзгі маусым демалатын учаске 2027 демалатын учаске көктемгі маусым жазғы маусым күзгі маусым 2028 күзгі маусым демалатын учаске көктемгі маусым жазғы маусым 2029 жазғы маусым күзгі маусым демалатын учаске көктемгі маусым 2030 көктемгі маусым жазғы маусым күзгі маусым демалатын учаске

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарға 6-қосымша Күршім ауданы Күршім ауылдық округі аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы)

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарға 7-қосымша Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын, оның ішінде қоғамдық жайылымдарды жаю бойынша халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды белгілейтін схема (карта)

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарға 8-қосымша Жайылымдардың геоботаникалық зерттеуі негізінде ұсынылатын жайылым айналымдарыны схемалары көрсетілген ұсынылатын жайылым айналымдарыны схемалары белгіленген схема (карта)

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарға 9-қосымша Ауыл шаруашылығы жануарларын айдау үшін сервитуттар, мал айдау трассаларын және басқа да жайылымдық инфрақұрылымы нысандарын, сондай-ақ мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін схема карта)

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарға 10-қосымша Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдарды белгілейтін схема (карта)

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарға 11-қосымша Су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, қазбатоғандарға, суару және суландыру каналдарына, құбырлы және шахталы құдықтарына) қол жеткізу схемасы

Күршім ауданы Күршім ауылдық округі бойынша 2026-2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарға 12-қосымша Ауыл шаруашылығы жануарларының басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы