Об утверждении Плана по управлению пастбищами и их использованию по поселку Касыма Кайсенова Уланского района Восточно-Казахстанской области на 2026-2030 годы Қолданыста

2026–2030 жылдарға арналған Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы Қасым Қайсенов кенттік әкімдігі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарын бекіту туралы Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңының 1-бабы 6-тармағының 15) тармақшасына және Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 8-бабына сәйкес Улан аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

1. 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Қасым Қайсенов кенттік әкімдігі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары бекітілсін.

2. Осы шешім оның алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Бекітілген Ұлан аудандық мәслихатының 2026 жылғы «30» маусым № 314 шешімімен 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Қасым Қайсенов кенті бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Қасым Қайсенов кенті бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңына, «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15090 болып тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің шекті жол берілетін нормасын бекіту туралы» бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі № 263 «Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы» бұйрығына (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2024 жылғы 29 шілдеде № 34831 болып тіркелген) сәйкес әзірленді. Жоспар мыналарды қамтиды: 1) Қасым Қайсенов кенті аумағындағы жайылымдардың жер санаттары бөлінісіндегі орналасу сызбасы (картасы), сондай-ақ жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде олардың меншік иелері мен жер пайдаланушылары туралы мәліметтер; Қасым Қайсенов кенті Ұлан ауданының орталық бөлігінде таулы-дала, құрғақ дала аймағында орналасқан. Таулы-дала аймағы таулы шалғынды-дала, тау бөктеріндегі қоңыржай ылғалды дала және қоңыржай қуаң дала кіші аймақтарына бөлінеді.Климаты – қоңыржай қуаң, қоңыржай ыстық. Жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері 360–390 мм. Ауаның ең төменгі температурасы –45°С, ең жоғарғы температурасы +40°С. Орташа жылдық температура +10°С. Салыстырмалы ылғалдылық 68 %. Негізінен оңтүстік-шығыс және солтүстік-батыс бағытындағы желдер басым, орташа жылдық жылдамдығы 2,7 м/сек. Топырақ жамылғысы қара-қоңыр, таулы оңтүстік қара топырақ, кәдімгі қара топырақ, оңтүстік қара топырақ, шайылған және кәдімгі таулы қара топырақ түрлерінен тұрады. Өсімдік жамылғысы боз-бетегелі-жусанды, боз-бетегелі әртүрлі шөпті, әртүрлі шөпті-астық тұқымдасты, жұмсақ сабақты және бұталы-шымды астық тұқымдасты әртүрлі шөптесін өсімдіктерден құралған. Тұрақты қар жамылғысы қараша айының ортасында қалыптасып, сәуір айының бірінші онкүндігінде ериді. Аязсыз кезеңнің ұзақтығы 130–150 күнді құрайды. Гидрографиялық желісі Ертіс өзені алабына жатады. Ірі өзендеріне Қараөзек өзені, сондай-ақ өзге де көптеген өзендер мен жылғалар кіреді. Қасым Қайсенов кенті Ұлан ауданының аудандық орталығы болып табылады. Қасым Қайсенов кентінің жалпы аумағы 919,3 гектарды құрайды, оның ішінде: егістік – 88,7 гектар, жайылым – 145,4 гектар, шабындық – 51,2 гектар. Жер санаттары бойынша: елді мекендер жері – 368,2 гектар; өнеркәсіп, көлік, байланыс, ғарыш қызметі қажеттіліктеріне арналған, қорғаныс, ұлттық қауіпсіздік және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатына жатпайтын жерлер – 551,1 гектар.

1-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Қасым Қайсенов кенті бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына Қасым Қайсенов кенті бойынша жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері 1–5-кестелерде ұсынылған. 1-кесте. Ұлан ауданы Қасым Қайсенов кентінің жер санаттары бойынша жайылымдардың бөлінуі, мың гектар Ауыл­дық округ ата­уы Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер клас­си­фи­ка­то­ры ко­ды Жер са­нат­та­ры Бар­лық жер­лер ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы ел­ді ме­кен­дер өнер­к­ә­сіп, кө­лік, бай­ла­ныс және ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы­на жат­пай­тын өзге де мақ­сат­та­ғы ерекше қор­ға­ла­тын та­би­ғи аумақ­тар ор­ман қо­ры су қо­ры босал­қы жер­лер 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Қасым Қайсенов кенті 636230100 - 0,368 0,551 - - - - 0,919 Барлығы - 0,368 0,551 - - - - 0,919 2-кесте. Елді мекендегі жайылымдардың бөлінуі, мың гектар № р/н Ауыл­дық округ ата­уы Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер клас­си­фи­ка­то­ры ко­ды Ел­ді ме­кен­нің ата­уы Жай­ы­лым­дар­дың жал­пы ала­ңы, мың гек­тар Жай­ы­лым­дар­дың ала­ңы және түр­ле­рі ха­лық­тың же­ке қо­сал­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын жаю қа­жет­ті­лік­те­рін қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған жай­ы­лым­дар, мың гек­тар қо­ғам­дық жай­ы­лым­дар, мың гек­тар қа­шық жай­ы­лым­дар, мың гек­тар мау­сым­дық жай­ы­лым­дар, мың гек­тар арид­ті жай­ы­лым­дар, мың гек­тар мә­де­ни жай­ы­лым­дар, мың гек­тар 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 Қасым Қайсенов кенті 636230100 Қасым Қайсенов кенті 0,319 0,319 Барлығы 0,319 0,319 3-кесте. Жайылымдардың бөлінуі № р/н Ауыл­дық округ ата­уы Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер клас­си­фи­ка­то­ры ко­ды Ел­ді ме­кен­нің ата­уы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры үшін қа­жет­ті жай­ы­лым ала­ңы, мың гек­тар Қо­ғам­дық жай­ы­лым­дар ала­ңы, мың гек­тар Қа­шық­тық (мау­сым­дық) жай­ы­лым­дар ала­ңы, мың гек­тар Ірі қа­ра мал Ұсақ мүй­із­ді мал Жыл­қы ма­лы Түйе ма­лы 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 Қасым Қайсенов кенті 636230100 Қасым Қайсенов кенті 1,225 0,339 0,772 - 0,319 - Қасым Қайсенов кенті бойынша барлығы 350 бас ірі қара мал, оның ішінде 220 бас сауын сиыр, 377 бас ұсақ мүйізді мал және 143 бас жылқы тіркелген (5-кесте). 4-кесте. Ауылдық округ бойынша мал басының жалпы саны. қолда бар мал басы ІҚМ ҰММ Жылқы малы барлығы оның ішінде сауын сиырлар Қасым Қайсенов кенті бойынша барлығы, оның ішінде: 350 220 377 143 халық саны 350 220 377 143 Округ бойынша жайылымдарға қажеттілік есебі Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің шекті жол берілетін нормасын бекіту туралы» бұйрығына сәйкес, округтің орналасқан табиғи аймағы мен жайылым түрлері ескеріле отырып, қолда бар мал басына негізделіп жүргізілді. Жүктеме нормасы ірі қара малға – 4,5 га/бас, ұсақ мүйізді малға – 0,9 га/бас, жылқыға – 5,4 га/бас болып белгіленген. «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабына сәйкес, Қасым Қайсенов кенті халқының ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) басын ұстау қажеттіліктерін қамтамасыз ету мақсатында жайылымдарға деген қажеттілік 770 гектарды құрайды (6-кесте). Елді мекен аумағындағы қолда бар жайылым алқабы 319 гектар болғандықтан, жайылым тапшылығы бар. 5-кесте. Сауын сиырлар үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу. № Ауылдық округ Жайылымдар алаңы, (га) Сауын сиырлардың саны (бас) 1 басқа арналған жайылым қажеттілік нормасы, (га) жайылымдарға қажеттілік, (га) Тапшылық, (га) 1 Қасым Қайсенов кенті 145 220 3,5 770 есть Елді мекендер жерлері құрылымында ауыл шаруашылығы алқаптары 485,3 гектарды құрайды, оның ішінде халықтың қажеттіліктері үшін арналған жайылымдар 319 гектарды құрайды. Қасым Қайсенов кенті бойынша жергілікті халықтың мал басы: ірі қара мал – 350 бас, ұсақ мүйізді мал – 377 бас, жылқы – 143 бас (7-кесте). 6-кесте. Жеке қосалқы шаруашылықтағы мал үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу. Округ­тің ата­уы Ел­ді ме­кен­дер­ге бе­кі­ті­л­ген жер­лер оның ішін­де ха­лық­тың қа­жет­ті­лік­те­рі үшін жай­ы­лым­дық ал­қап­тар Ха­лық­та­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның түр­ле­рі бой­ын­ша мал ба­сы­ның са­ны оның ішін­де 1 бас­қа шақ­қан­да­ғы ор­та­ша жүк­те­ме, га Жай­ы­лым­да ба­ғы­ла­тын мал­ға нор­ма­тив­тер­ге сәй­кес жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік Жай­ы­лым­да ба­ғы­ла­тын мал­ға ар­нал­ған қо­сым­ша жай­ы­лым қа­жет­ті­лі­гі Бос жай­ы­лым учас­ке­ле­рі есе­бі­нен қа­жет­ті­лік­ті өтеу қо­ра­да (қол­да) ба­ғы­ла­тын мал ба­сы жай­ы­лым­да ба­ғы­ла­тын мал ба­сы Қасым Қайсенов кенті 919,3 319 2336 2017 пастбища дополнительно требуются Мал басы: (ІҚМ) 350 0 350 3,5 1225 ҰММ 377 0 377 0,9 339 Жылқы малы 143 0 143 5,4 772 Округ бойынша халықтың жайылымда бағылатын мал басына арналған жайылымдарға деген қажеттілік есебі нәтижесіне сәйкес қосымша жайылымдар талап етіледі, жайылым тапшылығы бар. 9-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар. № р/н Босалқы жерлер есебінен талап етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар Қосымша берілетін жайылымдар Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар Халықтың жеке қосалқы шаруашылығындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдар, мың гектар 1 2 3 4 1 2,017 - 2,017

2-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Қасым Қайсенов кенті бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына. 1-кесте. Мал басының саны туралы деректер, олардың иелерін көрсетеді № р/н Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы Меншік иесінің түрі Меншік иесінің бизнес-сәйкестендіру нөмірі / жеке сәйкестендіру нөмірі Жеке тұлғалардың тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда) немесе заңды тұлғалардың атауы Мал басының саны, бас Ірі қара мал Ұсақ мал Жылқы малы Түйе малы 2 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Кожикова Бакытжан 4 3 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Иманмазатов Акжан 3 2 4 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Шакеров Жомарт 3 3 5 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Маркаш Арай 30 1 6 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Мамаева Дина 7 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Кандебаев Жаркын 5 10 2 8 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Назарбек Канат 12 20 2 9 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Абанай Бакыт 12 3 10 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Акатай Танысбек 17 8 1 11 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Алдажарова Айнур 5 5 1 12 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Гайсин Камалбек 7 5 13 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Хасен Арай 5 9 14 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Байтурганов Еркин 5 1 15 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Тургынбек Орынбек 15 15 15 16 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Акшамбаева Ария 5 1 17 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Букаева Асем 3 18 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Данияров Толеубек 15 45 45 19 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Елеубаев Бейбиткан 17 21 4 20 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Бекмолдинов Советкан 6 21 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Мусабаев Серик 15 22 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Сакай Алихан 21 24 5 23 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Жумабек Куат 15 30 5 24 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Жуснусов Оралбек 5 2 25 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Капа Гимингул 6 1 26 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Еркин Жарыс 12 13 5 27 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Коконева Карлыгаш 11 1 28 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Кудайбергенова Гульнар 2 1 29 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Нуржакипов Эдиль 6 2 30 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Мубарак Азат 7 5 31 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Маукен Женисгул 5 20 2 32 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Сабитова Газиза 3 2 33 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Сагадиев Кайырлы 5 4 34 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Ерланкызы Айнагул 6 5 35 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Кудабаева Назипа 2 36 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Тажай Кадыл 5 20 7 37 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Заркым Турсынбек 63 7 38 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Аккали Бейсенбек 12 5 39 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Турысбек Ырысжан 8 15 2 40 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Шакерова Кулшат 8 12 2 41 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Шалусбаев Еркебулан 2 5 42 636230100 Қасым Қайсенов кенті жеке тұлға Кабынаби Еркингул 15 24 2 Барлығы: 350 377 143 2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жас-жыныстық топтары бойынша құрылған табындардың, отарлардың және табындардың саны туралы деректер № р/н Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы Табындар, отарлар, табындар саны Ірі қара мал барлығы оның ішінде бұқалар сиырлар құнажындар бұқалар 1 2 3 4 5 6 7 8 1 636230100 Қасым Қайсенов кенті 105 90 15 Барлығы: 105 90 15 Кестенің жалғасы Та­бын­дар, отар­лар, та­бын­дар са­ны Ұсақ мал Жыл­қы­лар Түй­е­лер бар­лы­ғы оның ішін­де бар­лы­ғы оның ішін­де бар­лы­ғы оның ішін­де қой­лар мен еш­кі­лер жас жа­ну­ар­лар (жас еш­кі­лер, еш­кі­лер) жас жа­ну­ар­лар (қош­қар­лар, лақ­тар) ай­ғыр­лар, би­е­лер жас жа­ну­ар­лар түй­е­лер жас жа­ну­ар­лар 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 3-кесте. Алыс жайылымдарда жайылатын мал саны туралы ақпарат № р/н Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер жік­те­уі­ші бой­ын­ша кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ко­ды Кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ата­уы Мал са­ны, бас Ірі қа­ра мал Ұсақ мал Жыл­қы­лар Түй­е­лер же­ке ша­ру­а­шы­лық ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өн­ді­ру­ші­ле­рі же­ке ша­ру­а­шы­лық ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өн­ді­ру­ші­ле­рі же­ке ша­ру­а­шы­лық ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өн­ді­ру­ші­ле­рі же­ке ша­ру­а­шы­лық ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өн­ді­ру­ші­ле­рі 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 636230100 Қасым Қайсенов кенті 200 - 120 - 100 - - - Барлығы: 200 - 120 - 100 - - - Қорытынды Ауыл шаруашылығы алқаптарын пайдалану кезінде табиғи және егілген жайылымдардың жем-шөптік сапасының нашарлауына және шөп өнімділігінің төмендеуіне жол бермеу мақсатында жайылым айналымын сақтау қажет, бұл жем-шөп базасының жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді. Жайылым айналымы – бұл жайылымдарды пайдалану және оларды күтіп-баптау жүйесі, онда белгілі бір тәртіппен (маусым ішінде, бір жылдан кейін немесе бірнеше жыл сайын) оларды пайдалану мерзімдері мен тәсілдері өзгеріп отырады. Осы мақсатта жайылымды кезектестіріп пайдалану, шөп шабу мен мал жаюды алмастыру, сондай-ақ жайылымға демалыс беру жүзеге асырылады. Алайда Қасым Қайсенов кенті аумағында мал жаюға арналған жайылымдардың жеткіліксіз болуына байланысты жайылым айналымын енгізу орынсыз болып табылады. Жеке қосалқы шаруашылықтағы малды жаю жақын орналасқан ауылдық округтердің аумағында жүзеге асырылады.