Об утверждении Плана по управлению пастбищами и их использованию по Толеген-Тохтаровскому сельскому округу Уланского района Восточно-Казахстанской области на 2026-2030 годы Қолданыста

2026–2030 жылдарға арналған Шығыс Қазақстан облысы Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарын бекіту туралы Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңының 1-бабы 6-тармағының 15) тармақшасына және Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 8-бабына сәйкес Улан аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

1. Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша 2026–2030 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары бекітілсін.

2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Бекітілген Ұлан аудандық мәслихатының 2026 жылғы «30» маусым № 320 шешімімен 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңына, «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15090 болып тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің шекті жол берілетін нормасын бекіту туралы» бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі № 263 «Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы» бұйрығына (Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде 2024 жылғы 29 шілдеде № 34831 болып тіркелген) сәйкес әзірленді. Жоспар мыналарды қамтиды: 1) Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі аумағындағы жер санаттары бөлінісінде жайылымдардың орналасу сызбасы (карта), жер учаскелерінің құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде олардың меншік иелері мен жер пайдаланушылары туралы мәліметтер; 2) жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктеріне арналған, оның ішінде қоғамдық жайылымдарды қоса алғанда, жайылымдардың сызбасы (картасы); 3) жайылым айналымының ұсынылатын схемалары көрсетілген сызба (карта); 4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өту сервитуттары, мал айдау трассалары және мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) көрсетілген сызба (карта); 5) жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар көрсетілген сызба (карта); 6) жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдар көрсетілген сызба (карта); 7) су көздеріне (көлдер, өзендер, тоғандар, қазылған немесе суландыру арналары, құбырлы немесе шахталық құдықтар) қолжетімділік сызбасы, су тұтыну нормасына сәйкес әзірленген; 8) тиісті әкімшілік-аумақтық бірлікте жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті талаптар. Жоспар жер балансының деректері мен мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесі мәліметтері, жайылымдардың геоботаникалық зерттеу жағдайы туралы деректер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, меншік иелері мен жер пайдаланушылар – жайылым пайдаланушылар (жеке және (немесе) заңды тұлғалар) көрсетілген ауыл шаруашылығы жануарларының саны туралы деректер, мал басының түрлері мен жыныстық-жас ерекшелік топтары бойынша қалыптастырылған отарлар, табындар және үйірлер саны туралы мәліметтер, шалғай жайылымдарға айдалатын мал басын қалыптастыру жөніндегі деректер, мәдени және аридті жайылымдарды пайдалану ерекшеліктері туралы мәліметтер, мал айдау сервитуттары туралы деректер, сондай-ақ мемлекеттік органдар мен жеке және (немесе) заңды тұлғалар ұсынған өзге де мәліметтер ескеріле отырып әзірленді. Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі Ұлан ауданының орталық бөлігінде, Ертіс өзенінің сол жағалауы бойында таулы-далалық және құрғақ далалық аймақта орналасқан. Таулы-далалық аймақ таулы шалғынды-далалық, тау бөктеріндегі қоңыржай ылғалды далалық және қоңыржай құрғақ далалық кіші аймақтарға бөлінеді. Климаты қоңыржай құрғақ, қоңыржай ыстық. Жауын-шашынның орташа жылдық мөлшері 360–390 мм. Ауа температурасының ең төменгі көрсеткіші –45°, ең жоғарғысы +40°. Орташа жылдық температура +10°. Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы 68 %. Негізінен оңтүстік-шығыс және солтүстік-батыс бағыттағы желдер басым, олардың орташа жылдық жылдамдығы 2,7 м/сек. Топырақ жамылғысы қара-қоңыр, таулы оңтүстік қара топырақ, кәдімгі қара топырақ, оңтүстік қара топырақ, сілтісізденген және кәдімгі таулы қара топырақтардан тұрады. Өсімдік жамылғысы: бозды-бетегелі-жусанды, бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті, әртүрлі шөпті-астық тұқымдасты, жұмсақ сабақты және бұталы-дерновиналы астық тұқымдасты әртүрлі шөпті өсімдіктерден құралған. Тұрақты қар жамылғысы қараша айының ортасында қалыптасып, сәуір айының бірінші онкүндігінде ериді. Аязсыз кезеңнің ұзақтығы 130–150 күн. Гидрографиялық жүйесі Ертіс өзені алабына жатады. Ірі өзендері: Ұлан, Дресвянка және көптеген өзендер мен бұлақтар. Әкімшілік орталығы – Герасимовка ауылы, Қасым Қайсенов кентіндегі аудан орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай 23,0 км жерде орналасқан. Төлеген-Тоқтаров ауылдық округінің жалпы аумағы 34572,7 гектарды құрайды, оның ішінде: егістік – 10669,8 гектар; жайылым – 20887,1 гектар; шабындық – 1294 гектар. Жер санаттары бойынша: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 28466,7 гектар; елді мекендер жері – 2864,3 гектар; өнеркәсіп, көлік, байланыс, ғарыш қызметі, қорғаныс, ұлттық қауіпсіздік және өзге де ауыл шаруашылығына арналмаған мақсаттағы жерлер – 33,7 гектар; орман қоры жерлері – 280 гектар; босалқы жерлер – 2928 гектар.

1-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жер балансының деректері мен мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесі мәліметтері 1–5-кестелерде берілген. 1-кесте. Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдардың бөлінуі, мың гектар Ауыл­дық округ ата­уы Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер клас­си­фи­ка­то­ры ко­ды Жер са­нат­та­ры Бар­лық жер­лер ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы ел­ді ме­кен­дер өнер­к­ә­сіп, кө­лік, бай­ла­ныс және ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы­на жат­пай­тын өзге де мақ­сат­та­ғы ерекше қор­ға­ла­тын та­би­ғи аумақ­тар ор­ман қо­ры су қо­ры босал­қы жер­лер 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі 636275100 28,467 2,864 0,034 - 0,280 - 2,928 34,573 Барлығы 28,467 2,864 0,034 - 0,280 - 2,928 34,573 2-кесте. Елді мекен жайылымдарының бөлінуі, мың гектар № р/н Ауыл­дық округ ата­уы Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер клас­си­фи­ка­то­ры ко­ды Ел­ді ме­кен­нің ата­уы Жай­ы­лым­дар­дың жал­пы ала­ңы, мың гек­тар Жай­ы­лым­дар­дың ала­ңы және түр­ле­рі ха­лық­тың же­ке қо­сал­қы ша­ру­а­шы­лы­ғын­да­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын жаю қа­жет­ті­лік­те­рін қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған жай­ы­лым­дар, мың гек­тар қо­ғам­дық жай­ы­лым­дар, мың гек­тар қа­шық жай­ы­лым­дар, мың гек­тар мау­сым­дық жай­ы­лым­дар, мың гек­тар арид­ті жай­ы­лым­дар, мың гек­тар мә­де­ни жай­ы­лым­дар, мың гек­тар 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі 636275100 Герасимовка 1,542 1,542 2 636275300 Казачье 0,187 0,187 3 636275600 Украинка 0,591 0,591 Барлығы 2,320 2,320 3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылары туралы мәліметтер № р/н Меншік иелерінің, жер пайдаланушылардың атауы Бизнес-сәйкестендіру нөмірі / жеке сәйкестендіру нөмірі Жер учаскесінің кадастрлық нөмірі Жайылымдар алаңы, мың гектар 1 Мамашев Т.К. 710118302741 05079057001 0,046 2 КХ "УКРАИНКА" 30264019886 05-079-057-206, -019, -213, -205 0,095 3 Джанзаков К. 480722301329 05-079-057-291 0,183 4 Бердугожин Б.Ж. 551219301372 05-079-057-216, -217 0,301 5 Щелоковский Н.А. 600101311733 05-079-057-192 0,045 6 Аубакиров С.Т. 660101313017 05-079-057-103 0,026 7 Курмашев К.М. 721218302113 05-079-057-060 0,019 8 Бытиков Е.С. 860223301336 05-079-057-267, -268, -266, -263, -174, -262 0,857 Барлығы: 1,572 4-кесте. Жайылымдардың бөлінуі № р/н Ауыл­дық округ ата­уы Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер клас­си­фи­ка­то­ры ко­ды Ел­ді ме­кен­нің ата­уы Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры үшін қа­жет­ті жай­ы­лым ала­ңы, мың гек­тар Қо­ғам­дық жай­ы­лым­дар ала­ңы, мың гек­тар Қа­шық (мау­сым­дық) жай­ы­лым­дар ала­ңы, мың гек­тар Ірі қа­ра мал Ұсақ мүй­із­ді мал Жыл­қы ма­лы Түйе ма­лы 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі 636275100 Герасимовка 2,573 1,325 3,418 - 2,039 - 2 636275300 Казачье 3 636275600 Украинка Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша барлығы 735 бас ірі қара мал, оның ішінде 294 бас сауын сиыр, 1472 бас ұсақ мүйізді мал және 633 бас жылқы тіркелген (5-кесте). 5-кесте. Ауылдық округ бойынша мал басының жалпы саны. қолда бар мал басы ІҚМ ІҚМ ІҚМ барлығы оның ішінде сауын сиырлар Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша барлығы, оның ішінде: 2149 1095 1842 813 халық саны 735 294 1472 633 ШҚ және ЖШС 1414 801 370 180 Округ бойынша жайылымдарға қажеттілік есебі Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің шекті жол берілетін нормасын бекіту туралы» бұйрығына сәйкес, округ орналасқан табиғи аймақ пен жайылым түрлері ескеріле отырып, қолда бар мал басына қарай жүргізілді. Жүктеме нормасы: ірі қара малға – 3,5 га/бас, ұсақ мүйізді малға – 0,9 га/бас, жылқыға – 5,4 га/бас. «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабына сәйкес, Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі халқының ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) басын ұстау қажеттіліктерін қамтамасыз ету үшін жайылымдарға қажеттілік 1029 гектарды құрайды (6-кесте). Елді мекендегі қолда бар жайылым алқабы 2039 гектар болғандықтан, жайылым тапшылығы жоқ. 6-кесте. Сауын сиырлар үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу № Ауылдық округ Жайылымдар алаңы, (га) Сауын сиырлардың саны (бас) 1 басқа арналған жайылым қажеттілік нормасы, (га) жайылымдарға қажеттілік, (га) Тапшылық, (га) 1 Төлеген-Тоқтаров 2039 294 3,5 1029 нет Елді мекендер жерлері құрылымында ауыл шаруашылығы алқаптары 2140 гектарды құрайды, оның ішінде халықтың қажеттілігі үшін 2039 гектар жайылым бар. Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жергілікті халықтың мал басы: ірі қара мал – 735 бас, ұсақ мүйізді мал – 1472 бас, жылқы – 633 бас (7-кесте). 7-кесте. Жеке қосалқы шаруашылықтағы мал үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу Округ бойынша халықтың жайылымға шығарылатын мал басына қажетті жайылымдарды есептеу нәтижесіне сәйкес қосымша жайылымдар қажет, жайылым тапшылығы бар. Округтің ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлері құрамында 20887,1 гектар жайылым бар, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің іс жүзінде барлығы жеке тұлғалар мен мемлекеттік емес заңды тұлғалардың пайдалануында және меншігінде. Округтің ауыл шаруашылығы құрылымдарындағы – ЖШС, шаруа және фермер қожалықтарындағы мал басы: ірі қара мал – 1414 бас, ұсақ мүйізді мал – 370 бас, жылқы – 180 бас (8-кесте). 8-кесте. Ауыл шаруашылығы құрылымдары үшін жайылымдарға қажеттілікті есептеу Округтегі ауыл шаруашылығы құрылымдарындағы жайылымға шығарылатын мал басына қажетті жайылымдарды есептеу нәтижесіне сәйкес қосымша жайылымдар талап етілмейді, жайылым тапшылығы жоқ. Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 13,570 мың гектар жайылым қажет. 735 бас ірі қара мал, 1472 бас ұсақ мүйізді мал және 633 бас жылқы 2,039 мың гектар аумақтағы қоғамдық жайылымдарда жайылады. 1414 бас ірі қара мал, 370 бас ұсақ мүйізді мал және 180 бас жылқы жер пайдалануға берілген, аумағы 4,260 мың гектар жайылымдарда жайылады. 9-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар № р/н Босалқы жерлер есебінен талап етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар Қосымша берілетін жайылымдар Жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар Халықтың жеке қосалқы шаруашылығындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдар, мың гектар 1 2 3 4 1 5,277 - 5,277

2-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Төлеген Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына Жайылымдардың геоботаникалық зерттеу деректері зерт­теу кү­ні, аңыз (ле­ген­да) бой­ын­ша және та­би­ғи жем-шөп­тік ал­қап­тар жік­те­ме­сіне сәй­кес шифр­лар кон­тур­лар мен си­патта­ма­лар нө­мір­ле­рі (жақ­ша ішін­де) жер бе­де­рі мен то­пы­рақ жағ­дай­ла­ры­на сәй­кест­і­гі көр­се­ті­л­ген та­би­ғи жем-шөп­тік ал­қап­тар­дың тип­те­рі (әр­түр­лі­лі­гі, мо­ди­фи­ка­ци­я­ла­ры) ата­уы. Бас­қа ал­қап­тар мен жер­лер­дің ата­уы Ал­қап тү­рі кон­тур­да­ғы үле­сі, пай­ы­з­бен көр­се­ті­л­ген ала­ңы, мың гек­тар Қа­зір­гі за­ман­ғы қол­да­ныс Жал­пы өнім­ді­лік, гек­та­ры­на цент­нер (зерт­теу жы­лы) 1 2 3 4 5 6 7 8 2А М-2а 1 Әлсіз толқынды жазық Оңтүстік қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер жайылым 80 138 Жеке мешік малды жаю 3,6 21 М-5а 2 Әлсіз толқынды жазық Шалғынды-қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер жайылым 80 126 Жеке мешік малды жаю 25б М-5а 3 Ағынсай аңғары Шалғынды карбонатты қара топырақтардағы орташа саздақ топырақтардағы астық тұқымдасты-әртүрлі шөпті өсімдіктер жайылым 50 7 Жеке мешік малды жаю 28А М-5а 4 Ағынсай аңғары Шалғынды сортаңданған қара топырақтардағы орташа саздақ топырақтардағы бидайықты-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер жайылым 80 18 Жеке мешік малды жаю 23В М-6а 6 Ағынсай аңғары Жайылмалық шалғынды қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы қияқты-әртүрлі шөпті өсімдіктер жайылым 95 93 Жеке мешік малды жаю 23В М-6а 12 Ағынсай аңғары Жайылмалық шалғынды қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы қияқты-әртүрлі шөпті өсімдіктер жайылым 50 110 Жеке мешік малды жаю 2А М-2а 15 Толқынды жазық Оңтүстік қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер жайылым 70 57 Жеке мешік малды жаю 12А М-2а 16 Толқынды жазық Оңтүстік қара топырақтардағы кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-бозды-жусанды өсімдіктер жайылым 50 42 Жеке мешік малды жаю 15А М-2в 23 Қыратты жазық Оңтүстік қара топырақтардағы сортаңданған орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-әртүрлі шөпті-жусанды, спиреямен бірге өсетін өсімдіктер жайылым 40 72 Жеке мешік малды жаю 4Б М-2б 70 Ұсақшоқылы өңір. Шоқы беткейі Қара-қоңыр түсті толық дамымаған орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-жусанды, кейде спиреямен бірге өсетін өсімдіктер жайылым 60 55 Жеке мешік малды жаю 15Б М-2в 71 Ұсақшоқылы өңір. Шоқы беткейі Қара-қоңыр түсті сортаңданған орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-әртүрлі шөпті-жусанды, спиреямен бірге өсетін өсімдіктер жайылым 70 53 Жеке мешік малды жаю 2Г М-2б 72 Ұсақшоқылы өңір. Шоқы беткейі Қара-қоңыр түсті толық дамымаған орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер жайылым 50 84 Жеке мешік малды жаю 2Г М-2б 95 Ұсақшоқылы өңір. Шоқы беткейі Қара-қоңыр түсті толық дамымаған орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер жайылым 40 149 Жеке мешік малды жаю 4А М-2б 96 Ұсақшоқылы өңір. Шоқаралық жазық Қара-қоңыр түсті кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-жусанды өсімдіктер жайылым 60 36 Жеке мешік малды жаю 16В М-2б 97 Ұсақшоқылы өңір. Шоқаралық жазық Қара-қоңыр түсті әлсіз дамыған орташа саздақ топырақтардағы бетегелі-қарағанды-әртүрлі шөпті өсімдіктер жайылым 70 20 Жеке мешік малды жаю 2Г М-2б 98 Ұсақшоқылы өңір. Шоқы беткейі Қара-қоңыр түсті толық дамымаған орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер жайылым 40 84 Жеке мешік малды жаю 2Б М-2а 99 Ұсақшоқылы өңір. Аңғарша Қара-қоңыр түсті кәдімгі орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті-жусанды, спиреямен бірге өсетін өсімдіктер жайылым 80 38 Жеке мешік малды жаю 2Г М-2б 100 Ұсақшоқылы өңір. Шоқы беткейі Қара-қоңыр түсті толық дамымаған орташа саздақ топырақтардағы бозды-бетегелі-әртүрлі шөпті өсімдіктер жайылым 40 33 Жеке мешік малды жаю Кестенің жалғасы Ор­та­ша жыл­да­ғы же­у­ге жа­рам­ды өсім­дік­тер­дің өнім­ді­лі­гі: гек­та­ры­на құр­ғақ мас­са цент­не­рі, гек­та­ры­на жем бір­лік­те­рі цент­не­рі, гек­та­ры­на сі­ңім­ді про­те­ин ки­ло­гра­мы кон­тур бой­ын­ша есеп­тік өнім­ді­лік: гек­та­ры­на құр­ғақ мас­са цент­не­рі (алы­мы), гек­та­ры­на жем бір­лік­те­рі цент­не­рі (бө­лі­мі) кон­тур бой­ын­ша жем-шөп қо­ры: гек­та­ры­на құр­ғақ мас­са цент­не­рі (алы­мы), гек­та­ры­на жем бір­лік­те­рі цент­не­рі (бө­лі­мі) мә­де­ни-тех­ни­ка­лық жағ­дайы, дә­рі­лік өсім­дік­тер­дің бо­луы Пай­да­ла­ну бой­ын­ша ұсы­ны­стар, мал тү­рі. Жақ­сар­ту бой­ын­ша ұсы­ны­ла­тын іс-ша­ра­лар. мау­сым­дар бой­ын­ша жай­ы­лым­дық жем-шөп ша­бын­дық ша­бы­ла­тын жай­ы­лым­дар көк­тем жаз күз қыс 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 5,7 3,5 43,2 8,3 4,6 37,2 6,9 3,3 21,0 4,9 1,8 10,9 8,3 4,6 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 6,8 4,3 45,1 9,5 5,2 39,0 7,6 3,5 18,7 5,4 1,9 9,8 9,5 5,2 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 7,1 4,8 73,2 12,4 6,9 67,7 8,8 4,2 25,2 4,8 1,4 8,1 12,4 6,9 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 5,0 3,2 42,6 8,1 4,2 37,8 6,8 2,8 20,6 5,1 1,7 10,2 8,1 4,2 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 3,9 1,8 30,6 7,8 3,1 36,3 5,6 1,9 14,2 7,8 3,1 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 3,9 1,8 30,6 7,8 3,1 36,3 5,6 1,9 14,2 3,2 0,9 8,1 7,8 3,1 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 5,7 3,5 43,2 8,3 4,6 37,2 6,9 3,3 21,0 4,9 1,8 10,9 8,3 4,6 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 5,0 3,2 37,3 6,6 3,6 28,6 6,6 3,1 18,9 5,5 2,0 11,8 6,6 3,6 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 3,6 2,2 32,5 5,0 2,7 26,2 4,3 2,0 15,0 3,3 1,3 7,7 5,0 2,7 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 4,6 3,0 34,5 6,3 3,5 27,9 5,6 2,7 15,5 4,9 1,9 11,0 6,3 3,5 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 3,3 2,1 30,0 4,6 2,5 24,0 4,0 1,9 13,9 3,2 1,2 7,4 4,6 2,5 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 3,3 2,0 24,5 4,8 2,6 20,9 3,9 1,9 11,8 4,8 2,6 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 3,3 2,0 24,5 4,8 2,6 20,9 3,9 1,9 11,8 2,8 1,0 6,1 4,8 2,6 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 5,4 3,5 41,0 7,4 4,1 32,8 6,7 3,2 18,7 5,8 2,2 13,0 7,4 4,1 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 3,9 2,3 33,1 5,3 2,8 26,2 3,7 1,7 11,3 3,5 1,3 7,4 5,3 2,8 орташа бұталанған көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 3,3 2,0 24,5 4,8 2,6 20,9 3,9 1,9 11,8 2,8 1,0 6,1 4,8 2,6 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 4,4 2,7 33,3 6,4 3,5 28,6 5,2 2,5 15,7 3,6 1,3 7,7 6,4 3,5 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін 3,3 2,0 24,5 4,8 2,6 20,9 3,9 1,9 11,8 2,8 2,6 таза көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар, барлық мал түрлері үшін

3-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына Ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған жайылымдық инфрақұрылым объектілері және сервитуттар туралы мәліметтер. № р/н Жайылымдық инфрақұрылым объектілері Қолданыстағы жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, дана Құрылыс салуды (қайта жаңартуды) талап ететін жайылымдық инфрақұрылым объектілерінің саны, дана Ұзындығы, километр Алаңы, мың шаршы метр 1 2 3 4 5 6 1. Сумен жабдықтау құрылыстары (құдықтар, құбырлы және шахталы құдықтар, қазба жұмыстары) 2. Құрылыстар, көпірлер, жолдар 3. Мал айдау жолдары, мал тоқтайтын орындар және суаратын орындар 4. Қой қоралары, қоралар және қоршалған аумақтар, жайылым қоршаулары, қоршаулар (электр қоршауларын қоса алғанда), ауыл шаруашылығы жануарларын жартылай жаюға арналған қоралар 5. Ауыл шаруашылығы жануарларын ветеринариялық өңдеуге арналған қора-жайлар 6. Электр және жылу энергиясымен қамтамасыз етуге арналған құрылыстар мен объектілер, сондай-ақ жаңартылатын және баламалы энергия көздерін пайдалану объектілері 7. Сумен жабдықтау құрылыстары және тіршілікті қамтамасыз етудің басқа да түрлері, қызметкерлерді маусымдық орналастыруға арналған құрылыстар және жайылымдарды күтіп ұстау мен пайдалану үшін қажетті басқа да мүлік

4-қосымша 2026–2030 жылдарға арналған Ұлан ауданы Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспарына 1-кесте. Мал басының саны туралы деректер, олардың иелерін көрсетеді № р/н Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер жік­те­уі­ші бой­ын­ша кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ко­ды Кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ата­уы Мен­шік ие­сі­нің тү­рі Мен­шік ие­сі­нің биз­нес-сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі / же­ке сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі Же­ке тұ­лға­лар­дың те­гі, аты, әке­сі­нің аты (бар болған жағ­дай­да) неме­се заң­ды тұ­лға­лар­дың ата­уы Мал ба­сы­ның са­ны, бас Ірі қа­ра мал Ұсақ мал Жыл­қы ма­лы Түйе ма­лы 1 636275100 Ге­ра­си­мов­ка а. же­ке тұл­ға 571002301039 Аса­нов К.З 9 2 636275100 Ге­ра­си­мов­ка а. же­ке тұл­ға 560417300499 Су­лей­ме­нов Мур­за­кан 4 13 3 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 910831450843 БытиковаНурзада 9 4 636275100 Ге­ра­си­мов­ка а. же­ке тұл­ға 520201403498 Кур­ма­ше­ва­Ай­ман 16 2 5 636275100 Ге­ра­си­мов­ка а. же­ке тұл­ға 480801302930 Ая­га­нов­Ка­дыр­бек 5 6 636275100 Ге­ра­си­мов­ка а. же­ке тұл­ға 730317402741 Ка­же­но­ва Гуль­нар 6 6 7 636275100 Ге­ра­си­мов­ка а. же­ке тұл­ға 610905302300 Жа­ку­пов Ай­дар 1 8 636275100 Ге­ра­си­мов­ка а. же­ке тұл­ға 770226400054 Недо­ве­со­ва Еле­на 4 9 636275100 Ге­ра­си­мов­ка а. же­ке тұл­ға 650519301778 Ува­ли­ев­Кай­рат 2 10 10 636275100 Ге­ра­си­мов­ка а. же­ке тұл­ға 610809300035 Ка­ли­ак­бе­ров­Мух­тар 6 11 636275100 Ге­ра­си­мов­ка а. же­ке тұл­ға 510712301372 Ко­жа­га­ли­ев­Тур­сын 1 15 12 636275100 Ге­ра­си­мов­ка а. же­ке тұл­ға 850205300625 Гла­ды­шев Ва­си­лий В 60 60 11 13 636275100 Ге­ра­си­мов­ка а. же­ке тұл­ға 510510302739 Жам­пе­и­сов­Мух­тар 7 14 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 620313301643 Сулейменов Темиркан 17 33 14 15 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 630115303209 БокбасаровСансызбай 9 16 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 711026302356 Сарсенев Аскар 3 19 17 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 650415302265 Сулейменов Кибек 11 5 8 18 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 621105301982 КайрокановТлеуберды 1 3 19 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 650128300030 Токпаев Ерик 2 7 20 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 350402300532 Юр Александр 2 13 21 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 591125302367 ТлебалдиновНуржан 2 10 22 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 730614401976 КонкаеваАйнур 6 8 1 23 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 741025399041 ЫрысбайСерик 9 27 24 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 500710350407 НагашбайОжкен 2 25 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 790921300436 Ейст Иван 3 26 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 740812301105 КаребаевТалгат 20 65 10 27 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 530511300494 КаребаевАйткабыл 37 12 28 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 680806402024 БайгариноваГульмира 6 29 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 510721401615 Шмунк Надежда 2 30 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 800224399084 КабылахатСаулет 39 31 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 461110401812 КурмашеваНазигуль 15 32 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 671120301983 МухаметамировАйдарбек 12 6 10 33 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 830728302700 КурмашевСерик 3 27 3 34 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 781210303555 МешелМукыйат 5 35 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 731226301577 Джанзаков Равиль 4 1 36 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 790327400969 Курманова Салима 8 37 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 790122303665 СаилханТанатар 5 38 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 910630450652 КубылековаАсем 11 5 39 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 710203300369 СоветханКуан 10 15 40 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 620505399033 ЖубайханАлимхан 161 2 41 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 730728300090 ЖумаргалиевАсхат 1 42 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 640611300123 ЕсжановСерик 2 9 43 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 680601300205 Уралбаев Булат 3 10 44 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 660130402472 ЛамбуковаАлтыншаш 3 10 5 45 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 690227300754 Бобко Виктор 2 4 46 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 670109302364 ТоксамбаевКаергазы 1 47 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 690108402150 ДжанзаковаАйгуль 6 48 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 540610302544 МырзакановАбдрахман 4 49 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 761124301469 ТурсумбаевКайрат 2 2 2 50 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 441103400317 ШпекбаеваКульпан 2 51 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 630308303654 Мешел Мурат 6 52 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 810507399054 РакадылЖанар 10 16 53 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 441002300183 БайгариновСерикан 1 20 54 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 571113400299 КалиакпароваМарзия 3 6 55 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 720601350965 РакадылАнуар 13 17 56 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 630515303461 Калим Нуксан 4 40 1 57 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 860712402359 НурсолтановаБалнур 2 10 58 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 620125302729 ТурганбаевЖумабек 10 59 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 660214302185 ТурганбаевТукымет 11 60 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 801227401455 КасеноваТурсынгуль 140 61 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 670604300993 ЖумажановПархат 6 4 62 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 901023300998 УвалиевСунгат 2 10 11 63 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 800311302341 АхмеджановЕрболат 20 64 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 560108401884 Лисина Ольга 16 43 19 65 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 720721399108 КонбайАдал 4 66 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 750328300663 СаргаскаевСерик 17 67 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 791005399071 БагыдашайБакытбек 3 68 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 841030300487 СайфулинАзамат 140 69 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 650209302037 ЖанхановБерикхан 19 29 4 70 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 750618300124 МукашевМухит 5 71 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 921228350952 МусунниЖаннат 2 25 2 72 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 700114301490 БутабаевЕрбол 9 22 3 73 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 480722301329 ДжанзаковКабдугали 2 4 74 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 820618000369 КамитУатхан 2 75 636275100 Герасимовка а. жеке тұлға 721218302113 КурмашевКемельжан 5 76 636275300 Казачье а. жеке тұлға 670604300993 ЖумакановБауржан 26 77 636275300 Казачье а. жеке тұлға 881017302688 ТалашЖанболат 27 25 2 78 636275300 Казачье а. жеке тұлға 600527400196 УзбаеваЖибек 10 79 636275300 Казачье а. жеке тұлға 801106302697 АсемхановМейрам 6 80 636275300 Казачье а. жеке тұлға 820131302268 Касымов Руслан 2 81 636275300 Казачье а. жеке тұлға 810709302822 Манабаев Ренат 1 3 82 636275300 Казачье а. жеке тұлға 510520300787 КарибаевНурсадык 2 10 83 636275300 Казачье а. жеке тұлға 890930401381 Токабаева Наталья 10 3 84 636275300 Казачье а. жеке тұлға 760719402336 Рязанова Марина 3 2 85 636275300 Казачье а. жеке тұлға 830706301207 Найман Канат 1 86 636275300 Казачье а. жеке тұлға 720523301933 КамзановСерик 2 8 87 636275300 Казачье а. жеке тұлға 810124302684 Ефремов Николай 6 4 88 636275300 Казачье а. жеке тұлға 550601300635 ОразаевКаирбек 5 89 636275300 Казачье а. жеке тұлға 870223351999 Татаев Рустам 1 30 90 636275300 Казачье а. жеке тұлға 641227301915 АкылбековАманжол 5 91 636275300 Казачье а. жеке тұлға 800222300400 КабиевСамат 4 92 636275300 Казачье а. жеке тұлға 710714301923 Агильдин Сергей 2 93 636275300 Казачье а. жеке тұлға 770209401090 ТурсумбаеваЖанар 11 6 94 636275300 Казачье а. жеке тұлға 880404300632 Бардаков Алексей 7 95 636275300 Казачье а. жеке тұлға 940930351313 ЖазыкбаевДуман 11 3 96 636275300 Казачье а. жеке тұлға 670111402400 Никифорова Галина 14 97 636275300 Казачье а. жеке тұлға 820123302630 Хан Алексей 13 98 636275300 Казачье а. жеке тұлға 630506302078 НурсолтановЕргали 7 99 636275300 Казачье а. жеке тұлға 731106402727 СимароваНургуль 13 100 636275300 Казачье а. жеке тұлға 650819302380 АбдиновНариман 9 26 4 101 636275300 Казачье а. жеке тұлға 870330401653 Сулейменова Айжан 2 8 3 102 636275300 Казачье а. жеке тұлға 680310302130 Калинский Алексей 6 13 103 636275300 Казачье а. жеке тұлға 650715302167 ГалиевЕрлан 7 104 636275300 Казачье а. жеке тұлға 790928303131 ЖембековМедет 4 105 636275300 Казачье а. жеке тұлға 550706301416 Нурсултанов Серик 1 16 106 636275600 Украинка а. жеке тұлға 620124400028 Погорелова Мария 7 107 636275600 Украинка а. жеке тұлға 880302300886 Сизов Иван 3 108 636275600 Украинка а. жеке тұлға 750501304234 Кадушкин Олег 3 109 636275600 Украинка а. жеке тұлға 740813301636 КалиакперовСерик 11 110 636275600 Украинка а. жеке тұлға 910828350444 БутожановРахат 8 3 111 636275600 Украинка а. жеке тұлға 691216401043 Егорова Светлана 1 4 112 636275600 Украинка а. жеке тұлға 760924302681 Нагнитченко Иван 24 72 47 113 636275600 Украинка а. жеке тұлға 631008401217 Мустафина Майраш 4 1 114 636275600 Украинка а. жеке тұлға 460804300312 Удовицкий Юрий 2 115 636275600 Украинка а. жеке тұлға 820724302628 Гужаковский Евгений 8 116 636275600 Украинка а. жеке тұлға 460818401819 Кузина Елена 2 117 636275600 Украинка а. жеке тұлға 770817402142 КайынбаеваНуржан 140 7 118 636275600 Украинка а. жеке тұлға 631010403475 Поджидаева Галина 2 119 636275600 Украинка а. жеке тұлға 660607300145 БарамбаевКенжибек 6 120 636275600 Украинка а. жеке тұлға 670203402232 ДжумадиловаМайра 8 8 121 636275600 Украинка а. жеке тұлға 780711402504 Купцова Татьяна 5 122 636275600 Украинка а. жеке тұлға 790825402803 Палкина Екатерина 1 123 636275600 Украинка а. жеке тұлға 660412402613 КайржановаГульшира 3 11 33 124 636275600 Украинка а. жеке тұлға 840809402431 Рыльская Наталья 4 125 636275600 Украинка а. жеке тұлға 861004400762 Акимова Ольга 10 30 126 636275600 Украинка а. жеке тұлға 530202402279 Нарыжнева Галина 3 127 636275600 Украинка а. жеке тұлға 700422404238 АйтжановаАймаш 30 128 636275600 Украинка а. жеке тұлға 590912301661 Мамилов Ильяс 4 11 1 129 636275600 Украинка а. жеке тұлға 860820301381 Агафонов Сергей 2 130 636275600 Украинка а. жеке тұлға 700523402508 Иващенко Константин 4 131 636275600 Украинка а. жеке тұлға 550812301745 Нагнитченко Николай 6 10 2 132 636275600 Украинка а. жеке тұлға 511107403239 Пещальникова Анна 3 133 636275600 Украинка а. жеке тұлға 770106302527 Шкредов Сергей 2 14 134 636275600 Украинка а. жеке тұлға 690622300648 Хайдин Владимир 5 1 135 636275600 Украинка а. жеке тұлға 920424350360 СоциаловДулат 4 136 636275600 Украинка а. жеке тұлға 720301303467 Маковицкий Андрей 5 3 137 636275600 Украинка а. жеке тұлға 841221301512 Ляпунов Иван 2 2 138 636275600 Украинка а. жеке тұлға 760523302750 Инжаков Сергей 6 9 139 636275600 Украинка а. жеке тұлға 581120302893 АпсалыковаНурзия 2 14 140 636275600 Украинка а. жеке тұлға 850707300515 Поджидаев Борис 5 12 141 636275600 Украинка а. жеке тұлға 600127401172 Мельман Татьяна 2 2 142 636275600 Украинка а. жеке тұлға 870618303252 Гужаковский Павел 4 6 143 636275600 Украинка а. жеке тұлға 950712351528 Егоров Павел 1 144 636275600 Украинка а. жеке тұлға 800128303147 Ядрышников Вячеслав 12 145 636275600 Украинка а. жеке тұлға 760425402368 Симоненко Ольга 6 146 636275600 Украинка а. жеке тұлға 690714300033 СерикпаевКайрат 5 147 636275600 Украинка а. жеке тұлға 941101350747 Кадыс Рахман 8 20 Барлығы: 735 1472 633 № р/н Мен­шік ие­ле­рі­нің, жер пай­да­ла­ну­шы­лар­дың ата­уы Биз­нес-сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі / же­ке сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі Жер учас­ке­сі­нің ка­дастр­лық нө­мі­рі Жай­ы­лым­дар ала­ңы, мың гек­тар Ірі қа­ра мал Ұсақ мал Жыл­қы ма­лы Түйе ма­лы 1 Мамашев Т.К. 710118302741 05079057001 0,046 2 КХ "УКРАИНКА" 30264019886 05-079-057-206, -019, -213, -205 0,095 1186 45 3 Джанзаков К. 480722301329 05-079-057-291 0,183 6 4 Бердугожин Б.Ж. 551219301372 05-079-057-216, -217 0,301 30 370 180 5 Щелоковский Н.А. 600101311733 05-079-057-192 0,045 57 5 6 Аубакиров С.Т. 660101313017 05-079-057-103 0,026 23 7 Курмашев К.М. 721218302113 05-079-057-060 0,019 5 8 Бытиков Е.С. 860223301336 05-079-057-267, -268, -266, -263, -174, -262 0,857 118 243 76 Барлығы: 1,572 1414 370 180 2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жас-жыныстық топтары бойынша құрылған табындардың, отарлардың және табындардың саны туралы деректер 3-кесте. Алыс жайылымдарда жайылатын мал саны туралы ақпарат № р/н Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер жік­те­уі­ші бой­ын­ша кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ко­ды Кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ата­уы Мал са­ны, бас Ірі қа­ра мал Ұсақ мал Жыл­қы­лар Түй­е­лер же­ке ша­ру­а­шы­лық ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өн­ді­ру­ші­ле­рі же­ке ша­ру­а­шы­лық ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өн­ді­ру­ші­ле­рі же­ке ша­ру­а­шы­лық ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өн­ді­ру­ші­ле­рі же­ке ша­ру­а­шы­лық ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы өн­ді­ру­ші­ле­рі 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 1 636275100 Герасимовка 100 - - 2 636275300 Казачье - - 3 636275600 Украинка 30 - - Барлығы: 100 30 - -

5-қосымша Жайылымдарды басқару және пайдалану жөніндегі Үлгілік жоспарға Форма Ұсынылатын жайылым айналымының схемалары Жылдар Учаскелердің нөмірлері I II III Бірінші жыл көктемгі маусым жазғы маусым күзгі маусым Екінші жыл демалыс учаскесі көктемгі маусым жазғы маусым Үшінші жыл күзгі маусым демалыс учаскесі көктемгі маусым Төртінші жыл жазғы маусым күзгі маусым демалыс учаскесі Қорытынды Ауыл шаруашылығы жерлерін пайдалану кезінде табиғи және егілген жайылымдардың азықтық құндылығының төмендеуін және шөп жамылғысы өнімділігінің азаюын болдырмау үшін жайылым айналымын сақтау қажет, бұл азықтық базаның жағдайын жақсартуға мүмкіндік береді. Жайылым айналымы – жайылымдарды пайдалану және оларға күтім жасау жүйесі, онда белгілі бір тәртіппен (маусым ішінде, бір жылдан кейін немесе бірнеше жылдан кейін) олардың пайдалану мерзімдері мен тәсілдері өзгеріп отырады. Осы мақсатта жайылымды кезектестіріп пайдалану, мал жаю мен шабындықты алмастыру және жайылымға демалыс беру жүзеге асырылады. Табиғи-климаттық жағдайлар мен жайылымдардың тозу деңгейін ескере отырып (әсіресе халық пайдаланатын жайылымдарға қатысты), маусымдық-алмастырмалы жайылым айналымы қолданылады. Ол жыл мезгілдері бойынша кезектесіп пайдаланылатын үш қоршаулы (загонды) жүйені қарастырады. Бұл жүйе бойынша әрбір жер учаскесі жайылымды кезектеп пайдалану үшін маусымның басы, ортасы және соңы бойынша бөлінеді. Жайылым айналымын мал жаюды ұйымдастыру кезінде қолдану қажет, бұл ретте осы Жоспардың 3-қосымшасына сәйкес жайылым айналымының қолайлы сызбалары ескеріледі. 2026–2030 жылдарға арналған Төлеген-Тоқтаров ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жоспары жайылымдарды ұтымды пайдалануды қамтамасыз етіп, олардың жағдайын жақсартуға және деградация процесін болдырмауға мүмкіндік береді.