Об утверждении Плана по управлению пастбищами по городу Балхаш и посёлков Саяк, Гульшат и их использованию на 2026-2031 годы Қолданыста
Басқа 0
2026–2031 жылдарға арналған Балқаш қаласы, Саяқ және Гүлшат
кенттері бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану
жөніндегі жоспарды бекіту туралы
Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 20 ақпандағы «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 бұйрығымен бекітілген «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» қағидасына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15090 тіркелген) сәйкес, қалалық мәслихат ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:
Тармақ 1
1. Ұсынылып отырған 2026–2031 жылдарға арналған Балқаш қаласы, Саяқ және Гүлшат кенттері бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспар бекітілсін.
Тармақ 2
2. Осы шешім алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін он күнтізбелік күн өткен соң күшіне енсін.
Басқа 1. 2026–2031 жылдарға арналған Балқаш қаласы, Саяқ және Гүлшат
кенттері бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспар
Балқаш қалалық мәслихатының
2025 жылғы 23 желтоқсандағы
№ 26/215
шешімімен бекітілген
2026–2031 жылдарға арналған Балқаш қаласы, Саяқ және Гүлшат
кенттері бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспар
Балқаш қаласы бойынша 2026–2031 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасы заңының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» 6-бабы 1-тармағының 15) тармақшасына, «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 8-бабы 1) тармақшасына және 13-бабына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 29 сәуірдегі «Ауыл шаруашылығы малды жаюдың үлгілік қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына және Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2024 жылғы 29 шілдедегі «Жайылымдарды басқару және пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы» бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жем-шөпке деген қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозу (деградация) үдерістерінің алдын алу мақсатында қабылданады.
Жоспар келесі қосымшаларды қамтиды:
Тармақ 1
1. Жоспардың 1-қосымшасына сәйкес нысан бойынша өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері…………………………………………………………………….. 6 бет
Тармақ 2
2. Жоспардың 2-қосымшасына сәйкес нысан бойынша жайылымдарға жүргізілген геоботаникалық зерттеулер туралы мәліметтер…………….10 бет
Тармақ 3
3. Жоспардың 3-қосымшасына сәйкес скотомогильниктер (биотермиялық шұңқырлар) туралы мәліметтер……........................................................... 27 бет
Тармақ 4
4. Жоспардың 4-қосымшасындағы 1-кестеге сәйкес ауыл шаруашылығы малдарын сәйкестендіру дерекқорынан алынған, меншік иелерін көрсете отырып, ауыл шаруашылығы мал саны туралы мәліметтер…………..... 28 бет
Тармақ 5
5. Жоспардың 5-қосымшасына сәйкес ұсынылатын жайылым айналымы (пастбищеобороты) сызбалары………………………………………….…31 бет
Тармақ 6
6. Жоспардың 6-қосымшасына сәйкес, әкімшілік-аумақтық бірлік аумағындағы жайылымдардың жер санаттары бөлінісіндегі орналасу сызбасы (картасы)………………………………………………………..…36 бет
Тармақ 7
7. Жоспардың 7-қосымшасына сәйкес, жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін, оның ішінде қоғамдық жайылымдар ретінде көзделген жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілген, халықтың қажеттіліктері үшін арналған жайылымдарды белгілеу сызбасы (картасы)……………………………………………………………………..39 бет
Тармақ 8
8. Жоспардың 8-қосымшасына сәйкес, жайылымдарға жүргізілген геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылған жайылым айналымының ұсынылатын сызбалары көрсетілген жайылым айналымының сызбасы (картасы)………………………………………………………………… .....40 бет
Тармақ 9
9. Жоспардың 9-қосымшасына сәйкес, ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар, мал айдау жолдары және жайылым инфрақұрылымының басқа да нысандары көрсетілген сызба (карта)…..41 бет
Тармақ 10
10. Жоспардың 10-қосымшасына сәйкес, жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға беруге болатын жайылымдар көрсетілген сызба (карта)….42 бет
Тармақ 11
11. Жоспардың 11-қосымшасына сәйкес, жеке қосалқы шаруашылықтағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін резервте ұсталуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілген сызба (карта)……………………………………………….......43 бет
Тармақ 12
12. Жоспардың 12-қосымшасына сәйкес, су көздеріне қол жеткізу сызбасы………………………………………………………………………44 бет
Тармақ 13
13. Жоспардың 13-қосымшасына сәйкес, ауыл шаруашылығы жануарларын көшпелі жайылымдарда орналастыру сызбасы, онда көшпелі жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі…………….….45 бет
Тармақ 14. Өңірдің жер балансы және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесі бойынша деректер (нысан бойынша)
14. Жайылыммен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларын жайылыммен қамту мақсатында ауылдық округке кіретін елді мекендер арасында жайылымдарды бөлудің (қайта бөлудің) сызбасы көрсетілген жобалық бөлу (қайта бөлу) сызбасы.
Өңірдің жер балансы және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесі бойынша деректер (нысан бойынша)
Балқаш қаласының жер алаңы 626 838,4 гектардықұрайды, оның ішінде:
• негізгі аумақ – 112 535 га;
• Саяқ аралас (чересполосный) аумағы – 487 800 га;
• қаланың шекарасынан тыс пайдаланылатын жерлер – 26 503,4 га (Гүлшат кенті).
Елді мекеннің жалпы жер көлемі – 626 838,4 га, оның ішінде:
Тармақ 1.1
1.1. Тұрғын үй аймағы: Жалпы алаңы 520 гектардықұрайды, өткен есепті жылмен салыстырғанда 7 гектарға азайған, бұл жеке тұрғын үй құрылысы (ЖТҚ) және көпқабатты тұрғын үй салуға уақытша жер пайдалану (жалдау) мерзімінің есепті кезеңде аяқталуына байланысты.
Тармақ 1.2
1.2. Әлеуметтік аймақ: Жалпы алаңы 931 гектар, 2023 жылмен салыстырғанда 2 гектарға азайған, бұл есепті кезеңде әлеуметтік нысандар (балабақшалар) салуға берілген уақытша жер пайдалану (жалдау) мерзімінің аяқталуына байланысты.
Тармақ 1.3
1.3. Коммерциялық аймақ:
Жалпы алаңы – 11 224 гектар, өткен есепті жылмен салыстырғанда 341 гектарға артқан, бұл есепті кезеңде жер учаскелерінің берілуімен, сондай-ақ аукцион арқылысатылуымен байланысты.
Тармақ 1.4
1.4. Басқа аймақтар:
Жалпы алаңы – 614 163,4 гектар, оның ішінде: Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер– 86 463 гектар: а) бау-бақша өсіру және саяжай құрылысы үшін– 382 гектар, есеп жүргізу кезеңде өзгеріс болмаған; б) шаруа (фермер) қожалығын жүргізу үшін– 85 023 гектар, 2023 жылмен салыстырғанда 4 714 гектарға артқан, бұл ауыл шаруашылығы өндірісімен айналысатын жеке тұлғаларға конкурс өткізу нәтижесінде берілген жер учаскелеріне байланысты; в) басқа мақсаттар үшін(көшпелі мал шаруашылығына) – 1000 гектар, есеп жүргізу кезеңде өзгеріс болмаған; г) жеке қосалқы бақтар үшін– 40 гектар, есепті жүргізу кезеңде өзгеріс болмаған.
- Арнайы мақсаттағы жерлер– 88,0247 гектар, оның ішінде: 0,0149 га– скотомогильник (өлекселерді көметін орын) орналастыруға; 76,3098 га– қатты тұрмыстық қалдықтар полигонын орналастыру және қызмет көрсетуге; 11,7 га– басқа мақсаттарға. Алаңның 11,7 гектарға ұлғаюы«BioEkoService SBA» ЖШС-іне жер учаскесінің берілуіне байланысты.
- Көлік, байланыс және инженерлік коммуникациялар жері– 1 863 гектар, есепті кезеңде жер учаскелерінің берілуіне байланысты 409 гектарға ұлғайған.
- Жалпы пайдаланымдағы жерлер– 5 173,4269 гектар, есепті кезеңде «Балқаш Су» ЖШС-іне суару жүйелеріне қызмет көрсету үшін жер учаскесі берілгеніне байланысты 0,4269 гектарға ұлғайған.
- Резервтегі және өзге де жерлер– 520 576 гектар, өткен есепті жылмен салыстырғанда 5 486 гектарға азайған, бұл тұрғын үй, коммерциялық және басқа да функционалдық аймақтарға жер учаскелерінің берілуімен байланысты.
Есепті жүргізу кезеңде бүлінген (бұзылған) жерлердің жалпы алаңы – 10 177,8896 гектарқұрады, өткен жылмен салыстырғанда 2 224,7996 гектарға ұлғайған (оның ішінде: "Негіз-Д» ЖШС жарылыс жұмыстары кезінде 0,23 гектаржерді бүлдірген; «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС жерлерді нақтылау барысында – 2 224,5696 гектар).
2024 жылы «Қазақмыс корпорациясы» ЖШС тарапынан 4,5 гектар жер учаскесінде рекультивациялық жұмыстар жүргізіліп, ол жер учаскесі ауыл шаруашылығы мақсатында пайдалану үшін мемлекеттік меншікке қайтарылды.
Басқа 2. 1-кесте. Аудан бойынша жайылымдардың жер санаттары бөлінісіндегі құрылымы, мың гектар
(Өңірдің жер балансы мен мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері бойынша)
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы, Саяқ және
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарына
1-қосымша
1-кесте. Аудан бойынша жайылымдардың жер санаттары бөлінісіндегі құрылымы, мың гектар
(Өңірдің жер балансы мен мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері бойынша)
шаруа (фермер) қожалықтары
Т.А.Ж.
ЖСН
Ауданы (га)
1
Бектасова Сая Закировна
530530401076
1000
2
Мальсагова Радифа Даутовна
570108499021
28
3
Жаксыбекова Света Жумагалиевна
571015450560
3000
4
Лукашенко Владимир Николаевич
641112300550
1
5
Акимжанов Сергами Айгамиевич
580908350011
3270
6
Мұсабек Шамшакаин Мұсабекқызы
530807400569
1954
7
Власов Валерий Николаевич
671024301406
78
8
Карайдаров Бахытжан Мухамеьжанович
721114350267
1000
9
Крестьянское хозяйство Заготскот
51264021201
5
10
Мусиев Булатхан Галимжанович
730627350215
188
11
Мадьярова Мейрамкуль Бильдебаевна
600501450666
1500
12
Амиркулова Куляш Амиркулкызы
540328401387
1
13
Ахмаева Тоайта
620120450193
1
14
Амиркулов Бауржан Курмашевич
730730301495
1500
15
Тусупбеков Джахан Анарбекович
471003350021
100
16
Курмашев Тулютай Молдашевич
580916350045
100
17
Тойчибеков И.
460729350103
200
18
Кауымбекова Алмаш
570701450764
500
19
Ханагат Улт
600417350792
200
20
Ахметов Балтабек
580425350244
300
21
Жумагалиева Сания Оразгалиевна
730223403604
500
22
Касымбеков Ибрагим Толегенович
711113300174
2500
23
Кабылжанова Нурбатима
640402400490
1000
24
Оспанов Береке Топанбаевич
550613301420
2000
25
Тлеубекова Гулдана Сагынтаевна
670320401538
1120
26
Тлеубекова Гулдана Сагынтаевна
670320401538
880
27
Мадьярова Мейрамкуль Бильдебаевна
600501450666
1000
28
Тулегенов Нурлан Сабенулы
760713350228
2500
29
Тулегенов Нурлан Сабенулы
760713350228
2500
30
Мүсабек Шамшакаи Мұсабекқызы
530807400569
500
31
Кабылов Даурен Блялулы
901209350152
2000
32
Жумаканов Алмас Амантаевич
760907350044
1298
33
Мадьярова Мейрамкуль Бильдебаевна
600501450666
2000
34
Кожахметов Даурен Ушкульбаевич
790511300516
2500
35
Сулейменов Буркитбай Елеусызбаевич
700829350062
2500
36
Абдуова Жамал Серивковна
651025450472
796
37
Рахпанов Жанболат Кемельбекович
750101350734
1250
38
Тұрсынхан Нариман Төлеуұлы
930918350932
310
39
Бактаев Ертай Шинжирбаевич
771209302004
1250
40
Кукеев Сайлаубек
540311350168
800
41
Алин Шынгис Шахизадаевич
880605351352
2000
42
Ақылбектегі Аманбек Бопанұлы
670424350367
1200
43
Копбаев Мураткали Кажиевич
740207302144
1000
44
Кульжанов Аскат Маратович
790610301661
1000
45
Мұсабек Шамшакаин Мұсабекқызы
530807400569
1200
46
Даранов Батыржан Куанбекович
711213350203
200
47
Тулегенова Айгуль Кайратовна
840818450708
1550
48
Оспанов Кайыр Жолдыбайулы
810402300936
2000
49
Исина Куляш Рахмановна
590919450258
1000
50
Тұрсынхан Бауыржан Әбікенұлы
930918350932
2000
51
Бектуров Нуржан Сламгалиевич
780405301487
600
52
Муханов Рустем Мирамович
730504350305
50
53
Орынбеков Дамир Нуркенович
960929351193
900
54
Нурпейсов Курмаш
700824350578
1000
55
Тулегенов Кайрат Баракович
600116350111
2500
56
Ахбергенов Куат Нурлыбекович
870113351207
128
57
Садырбаева Кукен Мухаметханкызы
610801450103
2500
58
Базылбеков Султан Алытнбекулы
960902351344
1600
59
Игембаев Болат Казикенович
660924350155
1000
60
Жексембаев Талгат Серикпаевич
801007350123
350
61
Шарахметов Канат Разахберлыевич
780425300745
1500
62
Жабаев Талгат Эскермесович
720704301134
11
63
Айнабеков Бахтияр Бахдатович
930610350076
11
64
Төлебек Мадияр Шалқарұлы
960205350951
1000
65
Тусупова Багдат Темиржановна
710729450024
1400
66
Абылхан Ерлик Ергалиулы
490827350072
729
67
Кркруов Болеген Елубайулы
700715350097
2500
68
Рымжанов Ернат Серикович
810813350907
850
69
Жунусов Азамат Рыспекович
850509351632
1400
70
Ханагат Улт
600417350792
500
71
Ханагат Улт
600417350792
2500
72
Есжанов Хайрат Калкенович
650717301155
3500
73
Кенбабин Аргын Азаматович
920427350228
1214
Ауыл шаруашылығы өндірісімен айналысатын кәсіпорындар
1
«Балқаш құс фабрикасы» жауапкершілігі шектеулі серіктестігі
980440002974
18,2
Жеке бақшалар
1
Бакиров Нуржол Кудайбергенулы
900318351150
13
2
Бакиров Нуржол Кудайбергенулы
900318351150
13
3
Бакиров Нуржол Кудайбергенулы
900318351150
14
Басқа мақсаттар үшін
Шапетов Муктар Рымханович
660914350140
1000
№№ п/п
Жер пайдаланушылардың меншік иелерінің атауы
Есепті жылы көктемде жаздық дақылдар, оның ішінде көпжылдық шөптер егілді, күздік дақылдардың жойылған алқаптарын қайта себуді есептемегенде.
Жалпы егілген алқап (1+3+5-бағандар)
Барлығы (18+22-бағандар)
А
Б
3
6
23
Строка - 01
170
170
170
Строка - 02
170
170
170
1
с/о "БГМК-1"
8
8
8
2
с/о "БГМК-2"
8
8
8
3
с/о "ПБС-1"
10
10
10
4
с/о "ПБС-2"
11
11
11
5
с/о "ПБС-3"
5
5
5
6
с/о "ПБС-4"
10
10
10
7
с/о "Оранжерея"
1,94
2
2
8
с/о "Швейная фабрика"
0,5
1
1
9
с/о "БЭС"
3
3
3
10
с/о "Прибой"
18
18
18
11
с/о "Военкомат"
4
4
4
12
с/о "ТЭЦ"
5
5
5
13
с/о "Заря-1"
1,9
2
2
14
с/о "Заря-2"
1,9
2
2
15
с/о "Заря-3"
0,5
1
1
16
с/о "Заря-4"
0,5
1
1
17
с/о "Заря-5"
0,5
1
1
18
с/о "Арман"
12
12
12
19
с/о "Трудовик"
2,88
3
3
20
с/о "Белый камень-1"
4,7
5
5
21
с/о "Белый камень-2"
5,65
6
6
22
с/о "Белый камень-4"
3
3
3
23
с/о "Белый камень-5"
5,75
6
6
24
с/о "Рембаза"
14
14
14
25
с/о "Прокатчик"
5,7
6
6
26
с/о "Автомобилист"
3,8
4
4
27
с/о "Аэропорт"
7,65
8
8
28
с/о "Аэропорт-новый"
7,7
8
8
29
с/о "Дружба"
5
5
5
30
с/о "Голубая волна"
2
2
2
Абылхан Е.Е.
0
0
207
Лукашенко Владимир Николаевич
0
0
1
Басқа 3. Жайылымдарға жүргізілген геоботаникалық зерттеу туралы мәліметтер
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы, Саяқ және
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарына
2-қосымша
Жайылымдарға жүргізілген геоботаникалық зерттеу туралы мәліметтер
Күні, аңыз бойынша және зерттеу материалдары бойынша шифрлар
Контурлар мен сипаттамалардың нөмірлері (жақша ішінде)
Табиғи түрлердің (жіктемелері, өзгермелері) атаулары
жайылым түрі
Жер пайдалану түрі
Аумағы, мың гектар
Қазіргі пайдаланыълуы
Табиғи мал азықтық жерлердің жіктемесі
Жем-шөптік алқаптардың жер бедеріне және топыраққа байланыстылығы. Басқа (өзге) атаулары
Алқаптар
алқаптар мен жерлер
1
2
3
4
5
6
7
С-2в
1
Сәл толқынды жазық
Жайылымдық жер
5
21
Жеке меншік малды жайылымда ұстау
II
Қарақошқыл каштан топырақтарында орналасқан тырсылы-типчакты және салқын жусанды жайылымдар (орташа қуатты, борпылдақ-құмды топырақтарда)
(жіңішке қауырсынбас, жырашықты қияқ, суық жусан)
С-2в
2
Қарақошқыл каштан топырақтарында орналасқан астықтұқымдас–салқын жусанды жайылымдар (орташа қуатты, борпылдақ-құмды топырақтарда)
Жайылымдар
6
18
Жеке меншік малды жаю
жолақты бетеге,жіңішке көде (тонконог тонкий), жатаған бидайық (пырей ползучий) және салқын жусан
С-2в
3
Орташа қатты борпылдақ құмдақ каштан топырақтарындағы жусанды өсімдік қауымдастығы
Жайылымдар
6
1
Жеке меншік малды жаю
XV
(Салқын жусан мен қара жусан)
С-2в
3
Орташа қуатты борпылдақ құмдақ қызғылт-қоңыр топырақтардағы жусанды жайылымдар. а) Австрия жусаны мен бозқыл арпабас араласқан түрі
Жайылымдар
6
11
Жеке меншік малды жаю
(австрия жусаны, жатаған бидайық)
С-2в
4
Суықжусанды-дерновиндіастықтылар орташа қуатты жеңіл құмбалшықты қоңыр топырақтарда
Жайылымдар
6
7
Жеке меншік малды жаю
XV
(суық жусан, сайлы қылтанақсыз арпабас, жіңішке қияқ)
С-4а
5
Дерновиннозлаково-вострецово-холднополынные на лугово- каштановых среднемощных супесчаных почвах
Жайылымдар
6
13
Жеке меншік малды жаю
(Шашақты бетеге, салқын жусан, жіңішке жапырақты қияқ және бұтақталған вострец)
С-4а
6
Шалғынды-қарақоңыр топырақты, орташа қуатты жеңіл саздақты жерлердегі суық жусанды-бозды өсімдік жамылғысы
жайылымдар
6
47
Жекеменшік малды жаю
III
(айдарлы бидайық, суық жусан, бұтақты вострец)
С-4а
7
Астық тұқымдас-салқынжусанды А – орташа қалыңдықтағы жеңіл құмбалшықты лугово-каштан топырағында
жайылымдар
7
34
Жекеменшік малды жаю
IV
(Жолақты сұлыбас, суық жусан, бұтақты вострец)
С-4а
7
Бозотты-салқын жусанды Б – жайылма-қарақоңыр сортаң топырақтарында. а) Жусанды-бозотты: (австрия жусаны, Шренк жусаны, жіңішке қияқ, жатаған бидайық
жайылымдар
6
11
Жекеменшік малды жаю
XV
С-5а
8
Қияқты өсімдіктер – жайылма лугово-каштан топырақтарында (қылқанды қияқ, сымбатты қияқ
шөп шабу
9
2
С-5а
9
Ситник, астық тұқымдас және әртүрлі шөптесін өсімдіктер өсетін, жайылма лугово-каштан топырағындағы жерлер
шөп шабу
8
2
V
С-4а
10
Астық тұқымдас–қара жусанды өсімдіктер қауымдастығы, жайылма кәдімгі қоңыр (лугово-каштан) орташа қалыңдықтағы құмдақ топырақтарда а) Жусан-астық тұқымдастар қауымдастығы(бұтақты вострец, жолаң селеу, қара жусан)
жайылымдар
6
3
Жекеменшік малды жаю
VIII
С-5а
11
Жатаған бидайықты–қияқты–әртүрлі шөпті өсімдіктер қауымдастығы, жайылма лугово-каштан топырақтарында (жатаған бидайық, ерте қияқ, урал миясы, бореалды қызылбояу)
шөп шабу
7
2
VIII
С-4б
12
Жер үсті қылқанды қауымдастықтар, лугово-каштанның жеңіл саздақты топырағында (жер үсті қылқаны — вейник наземный)
жайылымдар
7
4,6
Жекеменшік малды жаю
XI
С-4г
13
Екікілтікті-камфоросмалы қауымдастықтар шалғынды сор топырақтарда (бескильница — екікілтікті өте жұқа, камфоросма — Марсельдік камфоросма)
жайылымдар
6
6
Жекеменшік малды жаю
X
С-2в
14
А – Қара топырақты, орташа қуатты құмдауыт топырақтардағы житняк қауымдастығы (айдарлы бидайық). а) Аралас астықтұқымдас-жусанды түрі (бороздалы бетеге, айдарлы бидайық, австриялық жусан, Шренк жусаны).
жайылымдар
6
30
Жекеменшік малды жаю
XXII
С-2в
14
Б – Қара топырақты, орташа қуатты байланысқан құмдақ топырақтардағы житняк қауымдастығы (айдарлы бидайық). а) Бидайық-жусанды түрі (айдарлы бидайық, австриялық жусан, суық жусан)
жайылымдар
6
18
Жекеменшік малды жаю
XXII
С-2в
14
Б – Қара топырақты, орташа қуатты байланысқан құмдақ топырақтардағы житняк қауымдастығы (айдарлы бидайық). б) Жусан-бидайықты түрі (австриялық жусан, Шренк жусаны, жатаған бидайық)
жайылымдар
6
12
Жекеменшік малды жаю
XXII
С-2в
14
Айдарлы бидайық) Б – орта қуатты байланысты құмдақ қызғылт қоңыр топырақтарда. в) Астықтұқымдас-австриялық жусан қоспасы
жайылымдар
6
120
Жекеменшік малды жаю
XXII
С-2в
14
Житнякті (айдарлы бидайық) В – орташа қуатты жеңіл сазды қызғылт қоңыр топырақтарда. а) житнякті-австриялық жусанды-люцерналы(айдарлы бидайық, сүйелсіз қоңырбас, австриялық жусан).
жайылымдар
6
10
Жекеменшік малды жаю
XXII
Кестенің жалғасы
Жалпы өнімділік, гектарына центнермен (зерттеу жылы)
Орташа жыл бойынша жейтін (жайылатын) өсімдіктердің өнімділігі: гектарына центнермен құрғақ массада; гектарына центнермен азықтық өлшеммен; гектарына килограмммен сіңімді (қорытылатын) протеин бойынша
маусымдарға байланысты жайылымдық жемшөптер
шабындық жайылымдар
Көктем
Жаз
Күз
Қыс
шабындық
8
9
10
11
12
13
14
3,8
0,6
3,2
3,5
0,3
2
1,4
4,5
15
8,6
2,2
1,6
2
1,9
1
1
0,8
11,9
8,5
5,3
0,9
0,3
0,8
1,2
0,3
0,5
0,6
6,3
6,5
4,6
2,8
0,5
0,8
2,4
0,3
0,5
1,4
5,8
4,3
9,7
0,6
0,2
0,3
0,5
0,1
0,1
0,2
1,5
1,2
1,8
5,2
0,3
5
3,9
0,2
2,8
1,7
2,4
25
10,9
2,9
0,6
2,5
2
0,4
1,3
0,8
5,6
13
5,8
03.июн
0,6
03.Сәу
02.мамыр
0,4
01.шіл
1.0
04.қыр
17.ақпан
7.0
2,3
0,4
0,5
02.қаң
0,2
0,3
01.ақпан
3,3
2,4
9,1
24,8
24,8
5,6
60,5
6,2
6,2
3,6
31,1
10,9
0,8
9,9
6,4
0,5
5,2
2,4
10,6
55
19
5,9
5,9
2,5
27,6
8,8
3,5
7,1
5,3
2,6
3,7
2,5
25,3
28
12,7
0,7
0,3
0,4
0,5
0,2
0,2
0,2
1,4
1,4
1,5
4,1
2,8
3,6
3,7
1,7
1,9
1,6
21
16
12
3,8
2,5
3,6
3,1
1,5
2
1,2
24
17
8
3,9
1,3
2,2
3,4
0,9
1,1
1,7
16,1
12
13,1
3,9
2,1
3,5
3,2
1,5
1,8
1,3
24
28
9
5,8
3,4
5
4,6
2,1
2,8
2
32
29
14
Кестенің жалғасы
Контур бойынша есептік өнімділік: гектарына шаққанда құрғақ зат бойынша центнермен (алымында), азықтық бірлік бойынша центнермен (бөлімінде) көрсетіледі.
Контур бойынша жемшөп қоры: гектарына шаққанда құрғақ зат бойынша центнермен (алымында), азықтық бірлік бойынша центнермен (бөлімінде) көрсетіледі
Мәдени-техникалық жағдайы, емдік өсімдіктердің болуы
Пайдалану бойынша ұсыныстар, мал түрі. Жақсарту бойынша ұсынылатын шаралар
15
16
17
18
6,0-10,0
5,0-7,1
2,0-3,9
Барлық мал түрлеріне арналған көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар
Көктемгі-
ерте жазғы-күзгі
7,0-11,0
4,5-7,2
2,0-3,9
Барлық мал түрлері үшін көктемгі- жазғы-күзгі жайылымдар
Көктемгі- жазғы-күзгі жайылымдар
40-35
0
0
Шабындық
Басқа 4. Ветеринариялық-санитариялық нысандар
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы, Саяқ және
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарына
3 қосымша
Ветеринариялық-санитариялық нысандар
№
Атауы
Саны
1
Ветеринариялық станция
1
2
Ветеринариялық пункттер
2
3
Мал шаруашылығы өнімдеріне ветеринариялық-санитариялық сараптама зертханалары
3
4
Өлекселерді көму орны
4
5
Мал сою пункті
1
Басқа 5. Ауыл шаруашылығы жануарларын сәйкестендіру деректер қорынан алынған, иелері көрсетілген ауыл шаруашылығы жануарларының бас саны туралы мәліметтер
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы, Саяқ және
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарына
4 қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын сәйкестендіру деректер қорынан алынған, иелері көрсетілген ауыл шаруашылығы жануарларының бас саны туралы мәліметтер
Шаруа немесе фермер қожалықтары
Жеке қосалқы шаруашылықтар
Сауын бағытындағы ірі қара мал
432
2950
Соның ішінде сауын сиырлар
181
1322
Етті ірі қара мал басы.
130
-
Оның ішінде етті бағыттағы сиырлар
75
-
Сүтті-етті бағыттағы ірі қара мал басы
-
-
Сүтті-етті бағыттағы ірі қара мал басы
-
-
Жылқылар
400
1151
Қойлар
570
3696
Ешкілер
68
1167
Түйелер
17
254
Шаруа немесе фермер қожалықтарындағы мал басы туралы мәліметтер
Шаруашылық атауы
БСН/ЖСН
ІҚМ (ірі қара мал)
Қой
Жылқы
«Акимжанов» Шаруа қожалығы
580908350011
60
122
«Адамбек» Шаруа қожалығы
700213301141
9
13
40
«Бөтей» Шаруа қожалығы
140864000512
21
120
«Бірлік» Шаруа қожалығы
160664001379
39
«Мусабек» Шаруа қожалығы
530807400569
79
6
40
«Өмірсерік» Шаруа қожалығы
570701450764
20
20
«Алмат» Шаруа қожалығы
150664007811
1
42
Яник Александр Шаруа қожалығы
810611350215
162
551
6
«Серікбай ауылы» Шаруа қожалығы
590919450258
41
1
Барлығы
432
570
400
ГҮЛШАТ
Шаруа қожалығы
Сүтъті бағыттағы ірі қара мал (тірі, бас)|
Қой (тірі, бас)|
Жылқы тұқымдас жануарлар (басқа), тірі
Шохметов К
139
650
100
Абишев М
Смаханов
44
20
40
Бейсембаев
98
0
0
Рыскулов Е
19
Рыскулов А
28
0
37
Елубаев А
8
0
23
Жарболов Р
16
0
8
Ожанов Е
30
0
133
Смаилканов Б
10
0
0
Тусипбеков У
16
0
0
Тусупов А
11
4
17
Койшыбаев Н
4
3
7
Накиппеков К
0
0
0
Абилов А
16
0
0
Мугманов Мейрам
10
0
6
Мугманов Медет
6
0
4
Нуршабаев К
Жайтабаров Т
18
0
0
Татибеков С
17
0
0
Ещжанов К
16
0
10
Абилов О
17
0
2
Жайтабаров Т.
Барлығы:
523
677
387
Басқа 6. Жайылым жерлерінің жалпы ауданына түсетін шекті жүктеме нормасы
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы, Саяқ және
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарына
5 қосымша
Жайылым жерлерінің жалпы ауданына түсетін шекті жүктеме нормасы
Табиғи аймақ
Экологиялық-географиялық аудан (қосаймақ)
жайылым түрі
басым
Жайылымдардың орташа жалпы өнімділігі (жалпы өнім/қоректік бірлік), субаймақтар бойынша, 1 гектарға центнер есебімен
Шөлді аймақ
Қуаң дала
Бозды-селеу-бұталы, кейде жусан аралас
Бозды-селеу -бұталы, кейде жусан аралас
Сұлыбас, боз және селеу аралас бұталы жайылымдар
3,3/1,5
Кестенің жалғасы
Қалпына келтірілген және деградацияға ұшыраған жайылымдарда 1 бас малға шаққандағы жайылымдық жер нормасы, гектар есебімен
ірі қара мал
қой мен ешкі
Жылқы
Түйе
жайылымдар бойынша
жайылымдар бойынша
жайылымдар бойынша
жайылымдар бойынша
жайылымдар бойынша
жайылымдар бойынша
жайылымдар бойынша
жайылымдар бойынша
9,5/14
1,9/2,8
11,4/16,8
13,3/19,6
9,5/14
1,9/2,8
11,4/16,8
13,3/19,6
14/25
10/14,5
2,8/5,0
2,0/2,9
16,8/30
12/17,4
19,6/35
14/20,3
Жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік кесте
Жылдар
Өріс нөмірлері
I
II
III
IV
1
25 сәуірден 24 маусымға дейін бір реттік мал жаю
25 маусым – 24 тамыз аралығында бір реттік мал жаю
25 тамыздан 22 қазанға дейін бір реттік мал жаю
Тынығатын жайылым
2
Тынығатын жайылым
25 сәуірден 24 маусымға дейін- бір реттік жаю:
25 маусымнан 24 тамызға дейін- бір реттік жаю:
22 тамыздан 22 қазанға дейін- бір реттік жаю
Ауыл шаруашылығы жануарларын мәдени және аридті жайылымдарда, орман, су қоры жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда жаю ерекшеліктері туралы мәліметтер
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері туралы мәліметтер:
Тармақша 1
1) аридті жайылымдар– сирек бұталы, кейде шөптесін өсімдігі бар шөл және шөлейт аймақтарда орналасқан жайылымдар;
Тармақша 2
2) мәдени жайылымдар– жоғары өнімді мал азықтық дақылдары егілген, өнімділігі жоғары шөп жамылғысын құру, оған күтім жасау және оны тиімді пайдалану бойынша ғылыми негізделген агротехникалық шаралар жүйесі қолданылатын жайылымдар;
Тармақша 3
3) жайылым айналымы– жайылымдарды белгілі бір кезектілікпен, мерзімді түрде пайдалану және оларға күтім жасау жүйесі, жайылымдарды басқару және пайдалану жоспарына сәйкес олардың өнімділігін сақтау мақсатында жүргізіледі.
Тармақша 4
4) ерекше қорғалатын табиғи аумақ– бұл мемлекеттік табиғи-қорықтық қордың табиғи кешендері мен нысандары орналасқан жер учаскелері, су айдындары және олардың үстіндегі әуе кеңістігі.
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың үлгілік ережелері
Тармақ 1
1. Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю тәртібі:
-Жеке және заңды тұлғаларға тиесілі ауыл шаруашылығы жануарлары меншік нысанына қарамастан есепке алынуы және тіркелуі тиіс.
-Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю оградталған немесе оградталмаған жайылымдарда мал иелері немесе олардың уәкілеттік берген тұлғалары арқылы жүзеге асырылады.
-Табиғи-климаттық аймақтарға байланысты ауыл шаруашылығы жануарларын қараңғы және түнгі уақытта жаю тек арнайы бөлінген жайылымдарда немесе басқа да жер учаскелерінде рұқсат етіледі.
-Жануарларды жайылымға айдау (жету) және қайта айдап әкелу, сондай-ақ қараңғы және түнгі уақытта уақытша ұстау орындарына жеткізу тек мал иелері немесе олар уәкілеттік берген адамдардың сүйемелдеуімен жүзеге асырылады.
Тармақ 2
2. Тыйым салынады:
Тармақша 1
1) жұқпалы ауруларға шалдыққан ауыл шаруашылығы жануарларын жаю; 2) міндетті ветеринарлық рәсімдерден (соның ішінде вакцинациядан) өтпеген ауыл шаруашылығы жануарларын жаю; 3) ауыл шаруашылығы жануарларын ортақ пайдаланудағы жерлерде, теміржол және автомобиль жолдарының қорғаныс жолақтарында, су қорғау аймақтары мен санитарлық қорғау аймақтарында жаю; 4) су қорғау аймақтарында жүктеме нормасынан асатын жайылым, малды суға түсіру және санитарлық өңдеу, сондай-ақ су айдындарының жағдайын нашарлататын өзге де шаруашылық қызметтерді жүргізу; 5) сәйкестендіруден өтпеген ауыл шаруашылығы жануарларын жаю; 6) малды жаю орнына дейін және кері қарай айдап апару, жаю немесе көшіру кезінде ауыл шаруашылығы жануарларының иелері немесе олар уәкілеттік берген адамдардың еріп жүруінсіз жүзеге асыру; 7) баламалы жолдар бар кезде ауыл шаруашылығы жануарларын асфальт немесе цемент-бетон жабындысы бар жолдармен айдап өту; 8) ауыл шаруашылығы жануарларын қоғамдық шомылу орындарында, тоғандарда, субұрқақтарда, су айдындары мен жалпы пайдаланудағы су көздерінде суару.
Тармақ 1
1. Мал айдау үшін дені сау, жасы, жынысы және қоңдылығы бірдей ауыл шаруашылығы жануарларынан табын, отар, үйір құрастырылады. Мал басының саны келесідей болуы тиіс: қой мен ешкі – 600–800 бас, ірі қара мал – 250 бастан аспауы тиіс, жылқы – 200 бастан аспауы тиіс, түйе – 120 бастан аспауы тиіс. 2. Мал айдау жолының бойында әртүрлі топтардың араласуына жол берілмейді. 3. Ауыл шаруашылығы жануарларын 5 шақырымға дейінгі қашықтыққа айдаған кезде, скотопрогонның (мал айдау жолағының) ені 50–70 метрді құрайды, егер айдалатын мал саны: ірі қара – 200–250 бас немесе ұсақ мал – 600–800 бас болса. Жалпы мал айдау жолағының ауданы бүкіл қызмет көрсетілетін аумақтың 4–5% аспауы тиіс. 4. Егер жол ұзақ болып, бірнеше күнге созылса, әрбір 40–50 шақырым сайын жеткілікті азықтық қорымен жабдықталған жайылымдық азықтандыру алаңдары орнатылуы қажет, ал әрбір 10–15 шақырым сайын мал суатпен қамтамасыз етілуі тиіс. Мұндай жағдайларда скотопрогонның ені 200–300 метрден 1000 метрге дейін немесе одан да кең болуы мүмкін.
Мал айдау жолдары (скотопрогондар) аудандар (қалалар) мен облыстардың жергілікті атқарушы органдары тарапынан тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің бас мемлекеттік ветеринариялық-санитариялық инспекторларымен келісім бойынша, Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 10 шілдедегі «Ветеринария туралы» Заңының 21-бабы 3-тармағына сәйкес айқындалады.
Жазық жерде жайылымдық суару радиусы ірі қара мал үшін дала және орманды-дала аймақтарында — 2–4 км, қуаң далаларда, шөлейттер мен шөлдерде — 4–6 км; ылқылар үшін: дала және орманды-дала аймақтарында — 4–5 км, қуаң далаларда, шөлейттер мен шөлдерде — 5–7 км; түйелер үшін дала және орманды-дала аймақтарында — 6–7 км, қуаң далаларда, шөлейттер мен шөлдерде — 7–8 км, қой мен ешкі үшін дала және орманды-дала аймақтарында — 2,5–4 км, қуаң далаларда, шөлейттер мен шөлдерде — 3–6 км.
Ауыл шаруашылында мал бағумен айналысатын бір адамға арналған жүктеме нормалары
Ірі қара мал
Ұсақ мал (қой, ешкі)
Жылқы
Түйе
150 басқа дейін
500 басқа дейін
100 басқа дейін
150 басқа дейін
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда мал жаюдың ерекшеліктері. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда мал жаюдың өзіндік ерекшеліктері бар. Ұлттық және табиғи парктердің, қорықшалар мен табиғат ескерткіштерінің кейбір аумақтарында малды реттелген жайылыммен жаюға рұқсат етіледі. Мұндай жайылымдар экологтардың бақылауыменжүзеге асырылады және олардың негізгі мақсаты — далалық экожүйенің табиғи тепе-теңдігін сақтау. Қорықтарда және ұлттық парктердің қорғау аймақтарында шаруашылық мақсатта мал жаюға тыйым салынады. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда мал жайған кезде жайылымдық жүктеменің рұқсат етілген нормативтерін сақтау маңызды. Мысалы, далалық ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда рұқсат етілетін жайылымдық жүктемені 1 гектарға 0,2 шартты ірі қара мал басы деңгейінде белгілеу орынды. Жауын-шашын мол жылдары бұл көрсеткішті 0,4 шартты ірі қара мал басына дейін ұлғайтуға болады. Өте құрғақшылық жылдары жайылымға шығару ұсынылмайды. Мал тұрақтары ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың шекарасынан алшақ орналастырылуы тиіс. Сонымен қатар, жайылымды ұйымдастыру кезінде жайылымдық жүктеменің барлық жерлерге біркелкі бөлінуін қамтамасыз ету қажет. Көктемгі және ерте жазғы кезеңде мал жаю ұсынылмайды, себебі бұл кезде сирек кездесетін өсімдіктердің гүлдеу кезеңі мен құстардың ұя салу уақыты сәйкес келеді.
Басқа 7. Жер санаттары бөлінісінде әкімшілік-аумақтық бірлік аумағындағы жайылымдардың орналасу сызбасы (картасы)
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы, Саяқ және
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарына
6 қосымша
Жер санаттары бөлінісінде әкімшілік-аумақтық бірлік аумағындағы жайылымдардың орналасу сызбасы (картасы)
Қарағанды облысы Балқаш қаласының жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылардың картасы
Қарағанды облысы Балқаш қаласының жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылардың картасы
Гүлшат
Қарағанды облысы Балқаш қаласының жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылардың картасы
Басқа 8. Халықтың жеке аула шаруашылықтарындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаюға арналған жайылымдарды, оның ішінде қоғамдық жайылымдарды көрсете отырып, жайылымдардың шекаралары мен алаңдарын қамтитын сызба (карта)
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы және Саяқ,
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жоспарына
7 қосымша
Халықтың жеке аула шаруашылықтарындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаюға арналған жайылымдарды, оның ішінде қоғамдық жайылымдарды көрсете отырып, жайылымдардың шекаралары мен алаңдарын қамтитын сызба (карта)
Қарағанды облысы Балқаш қаласының жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылардың картасы
Басқа 9. Геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылған жайылым айналымдарының сызбалары көрсетілген ұсынылатын жайылым айналымы сызбалары (картасы)
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы және Саяқ,
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану
жоспарына
8 қосымша
Геоботаникалық зерттеу негізінде ұсынылған жайылым айналымдарының сызбалары көрсетілген ұсынылатын жайылым айналымы сызбалары (картасы)
КЖК – Көктемгі-жазғы-күзгі
→ Қозғалыс бағыты
Басқа 10. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдау үшін сервитуттар, мал айдау жолдары және жайылым инфрақұрылымының басқа да нысандары көрсетілген сызба (карта)
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы және Саяқ,
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану
жоспарына
9 қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын айдау үшін сервитуттар, мал айдау жолдары және жайылым инфрақұрылымының басқа да нысандары көрсетілген сызба (карта)
Басқа 11. Жайылымдарды пайдаланушыларға жер пайдалануға беруге болатын жайылымдарды көрсететін сызба (карта)
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы және Саяқ,
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану
жоспарына
10 қосымша
Жайылымдарды пайдаланушыларға жер пайдалануға беруге болатын жайылымдарды көрсететін сызба (карта)
Қарағанды облысы Балқаш қаласының жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылардың картасы
Басқа 12. Халықтың жеке қосалқы шаруашылығындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке қалдырылуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілген схема (карта)
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы және Саяқ,
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану
жоспарына
11 қосымша
Халықтың жеке қосалқы шаруашылығындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю қажеттіліктерін қанағаттандыру мақсатында резервке қалдырылуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілген схема (карта)
Қарағанды облысы Балқаш қаласының жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылардың картасы
Басқа 13. Су көздеріне қолжетімділік схемасы
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы және Саяқ,
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану
жоспарына
12 қосымша
Су көздеріне қолжетімділік схемасы
Басқа 14. Ауыл шаруашылығы мал басын маусымдық жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы мал басын орналастыруға арналған маусымдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі
2026–2031 жылдарға арналған
Балқаш қаласы және Саяқ,
Гүлшат кенттері бойынша
жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану
жоспарына
13 қосымша
Ауыл шаруашылығы мал басын маусымдық жайылымдарға орналастыру схемасы, онда ауыл шаруашылығы мал басын орналастыруға арналған маусымдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі
→ Алыстағы жайылымдардың бағыттары
Ауылдық округке кіретін елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу) схемасы, онда жайылыммен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы мал басына жайылымдарды ауылдық округтің елді мекендері арасында бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі
Қарағанды облысы Балқаш қаласының жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылардың картасы
Қарағанды облысы Балқаш қаласының жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылардың картасы
Қарағанды облысы Балқаш қаласының жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылардың картасы