О внесении изменений в решение Талгарского районного маслихата от 24 декабря 2025 года № 52-211 «О бюджете Талгарского района на 2026-2028 годы» Қолданыста

08.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 20.05.2026. Бұл — корпустағы соңғы редакция.
Басқа 0
«Талғар ауданының 2026-2028 жылдарға арналған бюджеті туралы» Талғар аудандық мәслихатының 2025 жылғы 24 желтоқсандағы № 52-211 шешіміне өзгерістер енгізу туралы Талғар аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:
Тармақ 1
1. Талғар аудандық мәслихатының «Талғар ауданының 2026-2028 жылдарға арналған бюджеті туралы» 2025 жылғы 24 желтоқсандағы № 52-211 шешіміне келесі өзгерістер енгізілсін: көрсетілген шешімнің 1-тармағы жаңа редакцияда баяндалсын: «1. 2026-2028 жылдарға арналған аудандық бюджет тиісінше осы шешімнің 1, 2 және 3-қосымшаларына сәйкес, оның ішінде 2026 жылға келесі көлемдерде бекітілсін: 1) кірістер – 45 846 324 мың теңге: салықтық түсімдер – 24 684 167 мың теңге; салықтық емес түсімдер – 72 705 мың теңге; негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер – 4 532 533 мың теңге; трансферттер түсімі – 16 556 919 мың теңге; 2) шығындар – 50 929 760 мың теңге; 3) таза бюджеттік кредиттеу – 66 998 мың теңге: бюджеттік кредиттер – 129 750 мың теңге; бюджеттік кредиттерді өтеу – 62 752 мың теңге; 4) қаржы активтерімен операциялар бойынша сальдо –0 теңге: қаржы активтерін сатып алу – 0 теңге; мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер –0 теңге; 5) бюджет тапшылығы – 5 150 434 мың теңге; 6) бюджет тапшылығын қаржыландыру – 5 150 434 мың теңге: қарыздар түсімі – 4 971 080 мың теңге; қарыздарды өтеу – 91 370 мың теңге; бюджет қаражатының пайдаланылатын қалдықтары – 270 724 мың теңге.
Тармақ 2
2. Көрсетілген шешімнің 1-қосымшасы осы шешімнің қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда баяндалсын.
Тармақ 3
3. Осы шешім 2026 жылдың 1 қаңтарынан бастап қолданысқа енгізіледі.
Басқа 4
Талғар аудандық мәслихатының 2026 жылғы 20 мамырдағы № 57-244 шешіміне қосымша Талғар аудандық мәслихатының 2025 жылғы 24 желтоқсандағы № 52-211 шешіміне 1-қосымша 2026 жылға арналған аудандық бюджет Санаты Сомасы (мың теңге) Сыныбы Ішкі сыныбы Атауы 1. Кiрiстер 45 846 324 1 Салықтық түсімдер 24 684 167 01 Табыс салығы 20 355 635 1 Корпоративтік табыс салығы 8 687 538 2 Жеке табыс салығы 11 668 097 04 Меншiкке салынатын салықтар 3 076 162 1 Мүлiкке салынатын салықтар 3 076 162 05 Тауарларға, жұмыстарға және көрсетілетін қызметтерге салынатын iшкi салықтар 769 218 2 Акциздер 620 146 3 Табиғи және басқа ресурстарды пайдаланғаны үшін түсетін түсімдер 100 874 4 Кәсiпкерлiк және кәсiби қызметтi жүргiзгені үшiн алынатын алымдар 48 198 08 Заңдық маңызы бар әрекеттерді жасағаны және (немесе) оған уәкілеттігі бар мемлекеттік органдар немесе лауазымды адамдар құжаттар бергені үшін алынатын міндетті төлемдер 483 152 1 Мемлекеттiк баж 483 152 2 Салықтық емес түсiмдер 72 705 01 Мемлекет меншіктен түсетін кірістер 37 518 5 Мемлекет меншігіндегі мүлікті жалға беруден түсетін кірістер 27 657 7 Мемлекеттік бюджеттен берілген кредиттер бойынша сыйақылар 1 460 9 Мемлекет меншігінен түсетін басқа да кірістер 8 401 03 Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер ұйымдастыратын мемлекеттік сатып алуды өткізуден түсетін ақша түсімдері 35 1 Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер ұйымдастыратын мемлекеттік сатып алуды өткізуден түсетін ақша түсімдері 35 04 Мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) ұсталатын және қаржыландырылатын мемлекеттік макемелер салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар 5 873 1 Мұнай секторы ұйымдарынан түсетін, бюджеттен тыс қорға түсетін түсімдерді қоспағанда, мемлекеттік бюджеттен қаржыландырылатын, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) ұсталатын және қаржыландырылатын мемлекеттік мекемелер салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар 5 873 06 Басқа да салықтық емес түсімдер 29 279 1 Басқа да салықтық емес түсімдер 29 279 3 Негізгі капиталды сатудан түсетін түсімдер 4 532 533 01 Мемлекеттік мекемелерге бекітілген мемлекеттік мүлікті сату 1 737 464 1 Мемлекеттік мекемелерге бекітілген мемлекеттік мүлікті сату 1 737 464 03 Жерді және материалдық емес активтерді сату 2 795 069 1 Жерді сату 2 795 069 5 Трансферттердің түсімдері 16 556 919 01 Төмен тұрған мемлекеттiк басқару органдарынан трансферттер 11 401 872 3 Аудандық маңызы бар қалалардың, ауылдардың, кенттердің, аулдық округтардың бюджеттерінен трансферттер 11 401 872 02 Мемлекеттік басқарудың жоғары тұрған органдарынан түсетін трансферттер 5 155 047 2 Облыстық бюджеттен түсетін трансферттер 5 155 047 Функционалдық топ Сомасы (мың теңге) Кіші функция Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі Бағдарлама Атауы 2. Шығындар 50 929 760 01 Жалпы сипаттағы мемлекеттiк көрсетілетін қызметтер 603 836 1 Мемлекеттiк басқарудың жалпы функцияларын орындайтын өкiлдi, атқарушы және басқа органдар 453 335 112 Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының аппараты 56 654 001 Аудан (облыстық маңызы бар қала) мәслихатының қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер 56 654 122 Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты 396 681 001 Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің қызметін қамтамасыз ету жөніндегі қызметтер 359 257 003 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 35 304 113 Төмен тұрған бюджеттерге берілетін нысаналы ағымдағы трансферттер 2 120 2 Қаржылық қызмет 73 416 459 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі 73 416 003 Салық салу мақсатында мүлікті бағалауды жүргізу 34 535 010 Жекешелендіру, коммуналдық меншікті басқару, жекешелендіруден кейінгі қызмет және осыған байланысты дауларды реттеу 38 881 9 Жалпы сипаттағы өзге де мемлекеттiк қызметтер 77 085 459 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі 77 085 001 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономикалық саясатты қалыптастыру мен дамыту, мемлекеттік жоспарлау, бюджеттік атқару және коммуналдық меншігін басқару саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 77 085 015 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 0 02 Қорғаныс 47 598 1 Әскери мұқтаждар 30 000 122 Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты 30 000 005 Жалпыға бірдей әскери міндетті атқару шеңберіндегі іс-шаралар 30 000 2 Төтенше жағдайлар жөнiндегi жұмыстарды ұйымдастыру 17 598 122 Аудан (облыстық маңызы бар қала) әкімінің аппараты 17 598 006 Аудан (облыстық маңызы бар қала) ауқымындағы төтенше жағдайлардың алдын алу және жою 0 007 Аудандық (қалалық) ауқымдағы дала өрттерінің, сондай-ақ мемлекеттік өртке қарсы қызмет органдары құрылмаған елдi мекендерде өрттердің алдын алу және оларды сөндіру жөніндегі іс-шаралар 17 598 03 Қоғамдық тәртіп, қауіпсіздік, құқықтық, сот, қылмыстық-атқару қызметі 160 989 9 Қоғамдық тәртіп және қауіпсіздік саласындағы басқа да қызметтер 160 989 485 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі 160 989 021 Елдi мекендерде жол қозғалысы қауiпсiздiгін қамтамасыз ету 160 989 06 Әлеуметтiк көмек және әлеуметтiк қамсыздандыру 2 618 905 1 Әлеуметтiк қамсыздандыру 561 376 451 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі 561 376 005 Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек 561 376 2 Әлеуметтiк көмек 1 746 455 451 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі 1 746 455 004 Ауылдық жерлерде тұратын денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамтамасыз ету, мәдениет, спорт және ветеринар мамандарына отын сатып алуға Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес әлеуметтік көмек көрсету 74 693 006 Тұрғын үйге көмек көрсету 1 562 007 Жергілікті өкілетті органдардың шешімі бойынша мұқтаж азаматтардың жекелеген топтарына әлеуметтік көмек 186 058 010 Үйден тәрбиеленіп оқытылатын мүгедек балаларды материалдық қамтамасыз ету 19 721 014 Мұқтаж азаматтарға үйде әлеуметтiк көмек көрсету 156 369 017 Мүгедектігі бар адамды абилитациялаудың және оңалтудың жеке бағдарламасына сәйкес мұқтаж мүгедектігі бар адамдарды протездік-ортопедиялық көмекпен, сурдотехникалық және тифлотехникалық құралдармен, мiндеттi гигиеналық құралдармен, арнаулы жүріп-тұру құралдарымен қамтамасыз ету, сондай-ақ санаторий-курорттық емдеу,жеке көмекшінің және ымдау тілі маманының қызметтерімен қамтамасыз ету 1 308 052 9 Әлеуметтiк көмек және әлеуметтiк қамтамасыз ету салаларындағы өзге де қызметтер 311 074 451 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жұмыспен қамту және әлеуметтік бағдарламалар бөлімі 211 074 001 Жергілікті деңгейде халық үшін әлеуметтік бағдарламаларды жұмыспен қамтуды қамтамасыз етуді іске асыру саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 66 795 011 Жәрдемақыларды және басқа да әлеуметтік төлемдерді есептеу, төлеу мен жеткізу бойынша қызметтерге ақы төлеу 10 494 021 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 0 028 Күш көрсету немесе күш көрсету қаупі салдарынан қиын жағдайларға тап болған тәуекелдер тобындағы адамдарға қызметтер 51 988 050 Қазақстан Республикасында мүгедектігі бар адамдардың құқықтарын қамтамасыз етуге және өмір сүру сапасын жақсарту 81 797 487 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы және тұрғын үй инспекциясы бөлімі 100 000 094 Әлеуметтік көмек ретінде тұрғын үй сертификаттарын беру 100 000 07 Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық 10 520 700 1 Тұрғын үй шаруашылығы 7 710 168 463 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жер қатынастары бөлімі 6 084 016 Мемлекет мұқтажы үшін жер учаскелерін алу 6 084 467 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) құрылыс бөлімі 6 768 010 003 Коммуналдық тұрғын үй қорының тұрғын үйін жобалау және (немесе) салу, реконструкциялау 130 078 004 Инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды жобалау, дамыту және (немесе) жайластыру 3 824 098 Коммуналдық тұрғын үй қорының тұрғын үйлерін сатып алу 6 634 108 487 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы және тұрғын үй инспекциясы бөлімі 936 074 001 Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық және тұрғын үй қоры саласында жергілікті деңгейде мемлекеттік саясатты іске асыру бойынша қызметтер 107 376 003 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 2 575 113 Төменгі тұрған бюджеттерге берілетін нысаналы ағымдағы трансферттер 826 123 2 Коммуналдық шаруашылық 2 810 532 487 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы және тұрғын үй инспекциясы бөлімі 2 810 532 027 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) коммуналдық меншігіндегі газдандыру желілерін пайдалануды ұйымдастыру 22 000 028 Коммуналдық шаруашылықты дамыту 44 840 029 Сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін дамыту 608 461 058 Ауылдық елді мекендердегі сумен жабдықтау және су бұру жүйелерін дамыту 2 135 231 08 Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңістiк 576 995 1 Мәдениет саласындағы қызмет 249 148 457 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі 249 148 003 Мәдени-демалыс жұмысын қолдау 249 148 2 Спорт 141 166 457 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі 141 166 008 Ұлттық және бұқаралық спорт түрлерін дамыту 123 810 009 Аудандық (облыстық маңызы бар қалалық) деңгейде спорттық жарыстар өткiзу 4 119 010 Әртүрлi спорт түрлерi бойынша аудан (облыстық маңызы бар қала) құрама командаларының мүшелерiн дайындау және олардың облыстық спорт жарыстарына қатысуы 13 237 3 Ақпараттық кеңiстiк 118 377 456 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ішкі саясат бөлімі 25 049 002 Мемлекеттік ақпараттық саясат жүргізу жөніндегі қызметтер 25 049 457 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі 93 328 006 Аудандық (қалалық) кiтапханалардың жұмыс iстеуi 91 974 007 Мемлекеттiк тiлдi және Қазақстан халқының басқа да тiлдерін дамыту 1 354 9 Мәдениет, спорт, туризм және ақпараттық кеңiстiктi ұйымдастыру жөнiндегi өзге де қызметтер 68 304 456 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ішкі саясат бөлімі 40 664 001 Жергілікті деңгейде ақпарат, мемлекеттілікті нығайту және азаматтардың әлеуметтік сенімділігін қалыптастыру саласында мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 40 164 014 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 500 457 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт бөлімі 27 640 001 Жергілікті деңгейде мәдениет, тілдерді дамыту, дене шынықтыру және спорт саласында мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 27 640 09 Отын-энергетика кешенi және жер қойнауын пайдалану 304 092 1 Отын және энергетика 304 092 487 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) тұрғын үй-коммуналдық шаруашылығы және тұрғын үй инспекциясы бөлімі 304 092 009 Жылу-энергетикалық жүйені дамыту 304 092 10 Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастары 157 191 1 Ауыл шаруашылығы 49 081 462 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) ауыл шаруашылығы бөлімі 49 081 001 Жергілікті деңгейде ауыл шаруашылығы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 34 081 006 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 15 000 6 Жер қатынастары 72 367 463 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жер қатынастары бөлімі 72 367 001 Аудан (облыстық маңызы бар қала) аумағында жер қатынастарын реттеу саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 37 888 003 Мемлекеттік органның күрделі шығыстары 0 006 Аудандардың, облыстық маңызы бар, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттердiң, ауылдардың, ауылдық округтердiң шекарасын белгiлеу кезiнде жүргiзiлетiн жерге орналастыру 34 479 9 Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, қоршаған ортаны қорғау және жер қатынастары саласындағы басқа да қызметтер 35 743 459 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі 35 743 099 Мамандарға әлеуметтік қолдау көрсету жөніндегі шараларды іске асыру 35 743 11 Өнеркәсіп, сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі 75 222 2 Сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі 75 222 467 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) құрылыс бөлімі 32 134 001 Жергілікті деңгейде құрылыс саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 32 134 468 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) сәулет және қала құрылысы бөлімі 43 088 001 Жергілікті деңгейде сәулет және қала құрылысы саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 43 088 12 Көлiк және коммуникация 4 660 191 1 Автомобиль көлiгi 3 785 608 485 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі 3 785 608 023 Автомобиль жолдарының жұмыс істеуін қамтамасыз ету 1 940 584 045 Аудандық маңызы бар автомобиль жолдарын және елді-мекендердің көшелерін күрделі және орташа жөндеу 1 845 024 9 Көлiк және коммуникациялар саласындағы өзге де қызметтер 874 583 485 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі 874 583 001 Жергілікті деңгейде жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 32 052 113 Төменгі тұрған бюджеттерге берілетін нысаналы ағымдағы трансферттер 41 531 037 Әлеуметтік маңызы бар қалалық (ауылдық), қала маңындағы және ауданішілік қатынастар бойынша жолаушылар тасымалдарын субсидиялау 801 000 13 Басқалар 293 661 3 Кәсіпкерлік қызметті қолдау және бәсекелестікті қорғау 26 936 469 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) кәсіпкерлік бөлімі 26 936 001 Жергілікті деңгейде кәсіпкерлікті дамыту саласындағы мемлекеттік саясатты іске асыру жөніндегі қызметтер 26 936 9 Басқалар 266 725 459 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі 266 725 012 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жергілікті атқарушы органының резерві 266 725 485 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) жолаушылар көлігі және автомобиль жолдары бөлімі 0 14 Борышқа қызмет көрсету 942 956 1 Борышқа қызмет көрсету 942 956 459 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі 942 956 021 Жергілікті атқарушы органдардың облыстық бюджеттен қарыздар бойынша сыйақылар мен өзге де төлемдерді төлеу бойынша борышына қызмет көрсету 942 956 15 Трансферттер 29 967 424 1 Трансферттер 29 967 424 459 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі 29 967 424 006 Пайдаланылмаған (толық пайдаланылмаған) нысаналы трансферттерді қайтару 118 007 Бюджеттік алып коюлар 29 555 782 024 Заңнаманы өзгертуге байланысты жоғары тұрған бюджеттің шығындарын өтеуге төменгі тұрған бюджеттен ағымдағы нысаналы трансферттер 411 524 3. Таза бюджеттік кредиттеу 66 998 Бюджеттік кредиттер 129 750 10 Ауыл, су, орман, балық шаруашылығы, ерекше қорғалатын табиғи аумақтар, қоршаған ортаны және жануарлар дүниесін қорғау, жер қатынастары 129 750 1 Ауыл шаруашылығы 129 750 459 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі 129 750 018 Мамандарды әлеуметтік қолдау шараларын іске асыру үшін бюджеттік кредиттер 129 750 Санаты Сомасы (мың теңге) Сыныбы Ішкі сыныбы Атауы Бюджеттік кредиттерді өтеу 62 752 6 Бюджеттік кредиттерді өтеу 62 752 01 Бюджеттік кредиттерді өтеу 62 752 1 Мемлекеттік бюджеттен берілген бюджеттік кредиттерді өтеу 62 752 Функционалдық топ Сомасы (мың теңге) Кіші функция Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі Бағдарлама Атауы 4. Қаржылық активтермен болатын операциялар бойынша сальдо 0 Санаты Сомасы (мың теңге) Сыныбы Ішкі сыныбы Атауы 7 Мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер 0 Санаты Сомасы (мың теңге) Сыныбы Ішкі сыныбы Атауы 5. Бюджет тапшылығы (профициті) -5 150 434 6. Бюджеттің тапшылығын қаржыландыру (профицитті пайдалану) 5 150 434 Қарыздардаң түсімі 4 971 080 8 Қарыздар түсімі 4 971 080 01 Мемлекеттік ішкі қарыздар 4 971 080 2 Қарыз алу келісім-шарттары 4 971 080 Санаты Сомасы (мың теңге) Сыныбы Ішкі сыныбы Атауы 9 Бюджет қаражатының пайдаланылатын қалдықтары 270 724 01 Бюджет қаражатының қалдықтары 270 724 1 Бюджет қаражатының бос қалдықтары 270 724 Функционалдық топ Сомасы (мың теңге) Кіші функция Бюджеттік бағдарламалардың әкімшісі Бағдарлама Атауы Қарыздарды өтеу 91 370 16 Қарыздарды өтеу 91 370 1 Қарыздарды өтеу 91 370 459 Ауданның (облыстық маңызы бар қаланың) экономика және қаржы бөлімі 91 370 005 Жергілікті атқарушы органның жоғары тұрған бюджет алдындағы борышын өтеу 91 369 022 Жергілікті бюджеттен бөлінген пайдаланылмаған бюджеттік кредиттерді қайтару 1