О внесении изменений и дополнения в приказ Министра финансов Республики Казахстан от 25 мая 2009 года № 215 "Об утверждении Классификатора перечня товаров (работ, услуг) государственных учреждений, содержащихся за счет государственного бюджета, деньги от реализации, которых остаются в их распоряжении" Күшін жойған

08.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 22.05.2025. Бұл — корпустағы соңғы редакция.
Басқа 0
"Мемлекеттік бюджеттің есебінен ұсталатын, сатудан түсетін ақша өздерінің иелігінде қалатын мемлекеттік мекемелердің тауарлары (жұмыстары, көрсетілетін қызметтері) тізбесінің сыныптауышын бекіту туралы" Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2009 жылғы 25 мамырдағы № 215 бұйрығына өзгерістер және толықтыру енгізу туралы БҰЙЫРАМЫН:
Тармақ 1
1. «Мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын, сатудан түсетін ақша өздерінің иелігінде қалатын мемлекеттік мекемелердің тауарлары (жұмыстары, көрсетілетін қызметтері) тізбесінің сыныптауышын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Қаржы министрінің 2009 жылғы 25 мамырдағы № 215 бұйрығына (Нормативтік құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеу тізіліміне № 5702 болып тіркелген) мынадай өзгерістер және толықтыру енгізілсін: бұйрығын атауы мынаңдай редакцияда жазылсын: «Республикалық немесе жергiлiктi бюджеттiң есебiнен ұсталатын, сатудан түсетiн ақша өздерiнiң иелiгiнде қалатын мемлекеттiк мекемелердiң тауарлары (жұмыстары, көрсетiлетiн қызметтерi) тiзбесiнiң сыныптауышын бекiту туралы»; бұйрығын кiрiспесі мынадай редакцияда жазылсын: «2008 жылғы 4 желтоқсандағы Қазақстан Республикасының Бюджет кодексiнiң 102-бабының 1-тармағына және Қазақстан Республикасы Үкiметiнiң 2009 жылғы 26 ақпандағы № 220 қаулысымен бекiтiлген Бюджеттiң атқарылуы және оған кассалық қызмет көрсету ережесiнiң 329-тармағына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:»; көрсетілген бұйрықпен бекітілген Мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен ұсталатын, сатудан түсетін ақша өздерінің иелігінде қалатын мемлекеттік мекемелердің тауарлары (жұмыстары, көрсетілетін қызметтері) тізбесінің сыныптауышында: тақырыбы мынадай редакцияда жазылсын: «Республикалық немесе жергiлiктi бюджеттiң есебiнен ұсталатын, сатудан түсетiн ақша өздерiнiң иелiгiнде қалатын мемлекеттiк мекемелердiң тауарлары (жұмыстары, көрсетiлетiн қызметтерi) тiзбесiнiң сыныптауышы»; «Білім беру саласындағы мемлекеттік мекемелер ұсынатын қызметтер» бөлімі мынадай редакцияда жазылсын: « Бі­лім бе­ру са­ла­сын­да­ғы мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер ұсы­на­тын қыз­мет­тер РБ РБ РБ РБ РБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ 4 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 6 6 4 4 4 4 4 4 4 6 9 2 2 2 2 2 2 2 2 2 4 4 1 1 2 22 2 2 2 2 2 225 225 225 696 225 261 261 360 360 360 464 261 360 261 360 260 260 260 359 359 471 471 020 017 009 002 019 003 006 003 004 005 003 024 024 015 016 006 007 007 006 007 004 005 000 000 100 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 100 100 000 011 015 000 000 000 000 1 Қо­сым­ша бiлiм бе­ру бағ­дар­ла­ма­ла­рын (ба­ла­лар және жа­сө­спiрiм­дер шы­ғар­ма­шы­лы­ғын, спорт, мә­де­ни­ет және өнер са­ла­сын­да­ғы бей­iм­дiлiк­тер мен қызығ­у­шы­лық­тар­ды да­мы­ту), iс­ке асы­ру 1) ме­ке­ме­лер­дiң оқу-ма­те­ри­ал­дық ба­за­сын ны­ғай­ту; 2) оқу жаб­дық­та­рын және мүк­әм­ма­лін са­тып алу, оның iшiн­де оқу-тә­жiри­бе учас­кесiн­де жұ­мыс iстеу үшiн; 3) оқу­шы­лар­дың та­мақ­та­нуын жақ­сар­ту, тұр­мыстық және мә­де­ни қыз­мет көр­се­ту жөнiн­де­гi шы­ғы­ста­рын жа­бу; 4) оқу-өн­дiрiстiк ше­бер­ха­на­лар мен қо­сал­қы ша­ру­а­шы­лық­тар­ды ке­ңей­ту; 5) бiлiм алушы­лар­ды кө­тер­ме­ле­у­ге және оқу­шы­лар­дың әле­умет­тiк жа­ғы­нан қор­ғал­ма­ған же­ке­ле­ген бөлi­гiне ма­те­ри­ал­дық кө­мек көр­се­ту; 6) күнi ұзақ бо­ла­тын мек­теп­тер­де және мек­теп­тер мен мек­теп-ин­тер­нат­тар­да күн ұзақ бо­ла­тын топ­та­ры оқу­шы­ла­рын та­мақ­тан­ды­ру; 7) ас­ха­на­лар­ды ұстау (жа­ла­қы, та­мақ өнiм­дерiн са­тып алу, жаб­дық­тар мен мүк­әм­мал са­тып алу, күр­делi жөн­деу және бас­қа да шы­ғы­стар); 8) бiлiм алушы­лар­дың орын­да­ған жұ­мыста­рын тө­леу; 9) экс­кур­си­я­лар мен мек­теп ке­ш­терiн өт­кi­зу; 10) мек­теп­тер­дi, оқу кор­пу­ста­ры мен жа­тақ­ха­на­лар­ды ағым­да­ғы жөн­деу; 11) мек­теп жа­нын­да­ғы учас­кенi да­мы­ту және мек­теп ше­бер­ха­на­ла­ры­ның жаб­дық­та­рын жа­ңар­ту; 12) спорт алаң­да­рын са­лу; 13) қо­ғам­дық-пай­да­лы ең­бек­те көз­ге түс­кен оқу­шы­лар­ға сте­пен­ди­я­лар мен сый­а­қы­лық бе­ру; 14) са­уық­ты­ру iс-ша­ра­ла­ры; 15) жа­рыс­қа қа­ты­су­шы­лар­ды та­мақ­тан­ды­ру, тө­ре­шiлер­дiң (су­дья­лар­дың) және ме­ди­ци­на қыз­мет­кер­лерiнiң ең­бе­гiне ақы тө­леу жөнiн­де­гi шы­ғы­стар­ды жа­бу; 16) қо­сым­ша оқу бағ­дар­ла­ма­ла­ры бой­ын­ша оқу про­цесiн ұй­ым­да­сты­ру; 17) үй­iр­ме же­тек­шiлерiнiң ең­бе­гiне ақы тө­леу; 18) үй­iр­ме­лер­дi ұй­ым­да­сты­ру­ға бай­ла­ны­сты iс-ша­ра­лар; 19) ақы­лы бiлiм бе­ру қыз­мет­терiн көр­се­тетiн қыз­мет­кер­лер­дiң ең­бе­гiне ақы тө­леу; 20) ын­та­лан­ды­ру си­па­тын­да­ғы қо­сым­ша ақы, үсте­ма­қы, сый­лық және бас­қа да тө­лем­дер бел­гiлеу; 21) жаб­дық­тар және мүк­кәм­мал (оның iшiн­де жұм­сақ) және киiм-ке­шек са­тып алу; 22) жы­лу, электр энер­ги­я­сы, су­мен жаб­дық­тау үшiн ақы тө­ле­у­ге ар­нал­ған шы­ғы­стар және бас­қа да ком­му­нал­дық шы­ғы­стар, ағым­да­ғы және ша­ру­а­шы­лық мақ­сат­тар үшiн заттар мен ма­те­ри­ал­дар­ды са­тып алу, ғи­ма­рат­қа қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша ақы тө­леу, көлiк­тiк қыз­мет­тер­ге ақы тө­леу және та­у­ар­лар­ды са­тып алу­ға ар­нал­ған өзге де шы­ғы­стар; 23) ғи­ма­рат­тар мен үй-жай­лар­ды қай­та жа­ңар­ту және күр­делi жөн­деу; 24) де­ма­лыс ла­герь­лерi тәр­би­е­шiлерiнiң және кө­мек­шi қыз­мет­кер­лерiнiң ең­бе­гiне ақы тө­леу; 25) му­зы­ка­лық ас­пап­тар­ды жөн­деу; 26) қоз­ғалт­қы­штар­ды пай­да­ла­ну­ға және жөн­де­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар; 27) оқу-кө­мек­шi, қо­сал­қы ша­ру­а­шы­лық­тар­дың және оқу-тә­жiри­бе учас­ке­лерiнiң өн­дiрiстiк қыз­метiне бай­ла­ны­сты, оның iшiн­де осы қыз­мет­пен ай­на­лы­са­тын қыз­мет­кер­лер­дiң ең­бе­гiне ақы тө­ле­у­ге жұм­са­ла­тын шы­ғын­дар; 28) iс­са­пар шы­ғы­ста­ры (111, 112, 113, 121, 122, 131, 132, 139, 141, 142, 143, 147, 149, 151, 152, 159, 334, 411, 431). «Бiлiм бе­ру ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2007 жы­л­ғы 27 шiл­де­де­гi За­ңы­ның 63-ба­бы, «Мем­ле­кет­тiк бiлiм ме­ке­ме­лерiнiң қар­жы­лық, ма­те­ри­ал­дық және ва­лю­та­лық түсiм­дер­дi пай­да­ла­нуы­ның тәр­тiбiн бекiту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкi­метiнiң 2009 жы­л­ғы 20 шiл­де­де­гi № 1102 қа­улы­сы. РБ РБ РБ РБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 6 6 4 4 4 4 4 4 6 9 2 2 2 2 2 2 2 2 4 4 1 1 2 2 2 2 2 2 225 225 225 225 261 261 360 360 360 464 261 360 261 360 260 260 260 359 359 471 020 017 009 019 003 006 003 004 005 003 024 024 015 016 006 007 007 006 007 004 005 000 000 100 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 100 100 000 011 015 000000 000 2 Му­зы­ка­лық ас­пап­тар­ды пай­да­лан­ға­ны үшiн тө­лем Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖЖ ЖБ ЖБ ЖБ 4 4 4 4 4 4 4 4 6 6 4 4 4 4 4 4 2 2 2 2 2 2 4 4 1 1 2 2 2 2 2 2 261 261 360 360 360 464 261 360 261 360 260 260 260 359 359 471 003 006 003 004 005 003 024 024 015 016 006 007 007 006 007 004 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 100 100 000 011 015 000 000 000 3 Мем­ле­кет­тiк бiлiм бе­ру ме­ке­ме­лерiнiң энер­гия қон­дыр­ғы­ла­ры­мен және бу қа­зан­дық­та­ры­мен берiлетiн жы­лу энер­ги­я­сын жi­бер­генi үшiн тө­лем Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ РБ РБ РБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 6 6 4 4 4 4 4 4 6 9 2 2 2 2 2 2 2 2 4 4 1 1 2 2 2 2 2 2 225 225 225 225 261 261 360 360 360 464 261 360 261 360 260 260 260 359 359 471 020 017 009 019 003 006 003 004 005 003 024 024 015 016 006 007 007 006 007 004 000 000 100 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 100 100 000 011 015 000 000 000 4 Оқу-өн­дiрiстiк ше­бер­ха­на­лар­дың, оқу ша­ру­а­шы­лық­та­ры­ның, оқу-тә­жiри­бе учас­ке­лерiнiң өнiм­дерiн өн­дi­ру мен өт­кi­зудi ұй­ым­да­сты­ру Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ РБ РБ РБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 6 6 4 4 4 4 4 4 9 2 2 2 2 2 2 2 2 2 4 4 1 1 2 2 2 2 2 2 225 225 696 225 261 261 360 360 360 464 261 360 261 360 260 260 260 359 359 471 017 009 002 019 003 006 003 004 005 003 024 024 015 016 006 007 007 006 007 004 000 100 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 100 100 000 011 015 000 000 000 5 Жаз­ғы де­ма­лы­сты ұй­ым­да­сты­ру, бiлiм алушы­лар мен тәр­би­е­ле­ну­шiлер­дiң, бiлiм бе­ру ұй­ым­да­рын­да өт­кiзiлетiн түр­лi iс-ша­ра­лар­ға қа­ты­су­шы­лар­дың та­мақ­та­нуын қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ РБ РБ РБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 4 6 6 4 4 4 4 4 4 6 9 2 2 2 2 2 2 2 2 2 4 4 1 1 2 2 2 2 2 2 225 225 225 696 360 261 261 360 360 360 464 261 360 261 360 260 260 260 359 359 471 020 017 009 002 005 003 006 003 004 005 003 024 024 015 016 006 007 007 006 007 004 000 000 100 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 100 100 000 011 015 000 000 000 6 Бiлiм алушы­лар мен тәр­би­е­ле­ну­шiлер, пе­да­гог қыз­мет­кер­лер мен ере­сек тұр­ғын­дар ара­сын­да әр түр­лi: спорт жа­ры­ста­рын, се­ми­нар­лар, ке­ңе­стер, кон­фе­рен­ци­я­лар, сон­дай-ақ оқу-әдiсте­мелiк әде­би­ет­тi әзiр­леу мен iс­ке асы­ру жөнiн­де­гi iс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және өт­кi­зу бой­ын­ша қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ РБ РБ РБ РБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ 4 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 6 6 4 4 4 4 4 4 6 9 2 2 2 2 2 2 2 2 2 4 4 1 1 2 2 2 2 2 2 225 225 225 696 225 261 261 360 360 360 464 261 360 261 360 260 260 260 359 359 471 020 017 009 002 019 003 006 003 004 005 003 024 024 015 016 006 007 007 006 007 004 000 000 100 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 100 100 000 011 015 000 000 000 7 Пән­дер (дәрiстер және дәрiстер­дiң цик­л­дерi) бой­ын­ша бiлiм алушы­лар­мен ғы­лым негiз­дерiн те­рең­детiп зер­де­ле­удi ұй­ым­да­сты­ру бой­ын­ша қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ РБ РБ РБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 6 6 4 4 4 4 4 4 9 2 2 2 2 2 2 2 2 2 4 4 1 1 2 2 2 2 2 2 225 225 696 225 261 261 360 360 360 464 261 360 261 360 260 260 260 359 359 471 017 009 002 019 003 006 003 004 005 003 024 024 015 016 006 007 007 006 007 004 000 100 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 100 100 000 011 015 000 000 000 8 Оқу жос­па­ры мен бағ­дар­ла­ма­ла­ры бой­ын­ша бөлiн­ген оқу уа­қы­ты­нан тыс пән­дер (дәрiстер және дәрiстер­дiң цик­л­дерi) бой­ын­ша же­ке­ле­ген бiлiм алушы­лар­мен қо­сым­ша са­бақ­тар ұй­ым­да­сты­ру бой­ын­ша қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты ЖБ ЖБ 4 4 4 4 261 360 024 024 000 000 9 Кәс­iп­тiк оқы­ту­ды ұй­ым­да­сты­ру (тех­ни­ка­лық және қыз­мет көр­се­ту­шi ең­бек ма­ман­да­рын қай­та да­яр­лау және олар­дың бiлiк­тiлi­гiн арт­ты­ру) бой­ын­ша қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ РБ 4 4 6 9 225 225 020 017 000 000 10 Ма­ман­дар­дың бiлiк­тiлi­гiн кө­те­ру бой­ын­ша қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ РБ РБ РБ РБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ ЖБ 4 4 4 4 5 4 4 4 4 4 4 4 4 6 6 4 4 4 4 4 4 6 9 2 2 2 2 2 2 2 2 2 4 4 1 1 2 2 2 2 2 2 225 225 225 696 225 261 261 360 360 360 464 261 360 261 360 260 260 260 359 359 471 020 017 009 002 019 003 006 003 004 005 003 024 024 015 016 006 007 007 006 007 004 000 000 100 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 100 100 000 011 015 000 000 000 11 Ин­тер­нет-бай­ла­ны­стың қо­сым­ша қыз­мет­терi Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты ЖБ ЖБ 4 4 4 4 261 360 024 024 000 000 12 Тех­ни­ка­лық және ма­ман­дан­ды­ры­л­ған бiлiм бе­ру кәс­i­по­рын­да­рын­да жал­пы ма­манды­ғы бар қыз­мет­кер­лер­дi да­яр­лау бой­ын­ша қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ РБ 4 4 6 9 225 225 020 017 000 000 13 Өнер са­ла­сын­да­ғы ма­ман­дық­тар бой­ын­ша жо­ға­ры кәс­iп­тiк бiлi­мi бар ма­ман­дар­ды да­яр­лау бой­ын­ша қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты »; «Орман шаруашылығы саласындағы мемлекеттiк мекемелер көрсететiн қызметтер» деген бөлім мынадай редакцияда жазылсын: « Ор­ман ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да­ғы мем­ле­кет­тiк ме­ке­ме­лер көр­се­тетiн қыз­мет­тер РБ ЖБ ЖБ ЖБ 10 10 10 10 3 3 3 3 212 254 254 254 068 005 005 006 000 011 015 000 19 Оқу прак­ти­ка­ла­рын өт­кi­зу есебi­нен тү­сетiн қа­ра­жат 1) мем­ле­кет­тiк ор­ман қо­ры учас­ке­лерiн­де ор­ман ша­ру­а­шы­лы­ғы iс-ша­ра­ла­рын жүр­гi­зу; 2) ор­ман және аң ша­ру­а­шы­лы­ғы үшiн ма­ман­дар да­яр­лау және бiлiк­тiлi­гiн арт­ты­ру; 3) ор­ман ме­ке­ме­лерi қыз­мет­кер­лерi­нің ең­бек көр­сет­кi­ш­терi үшiн кө­тер­ме­леу; (112, 113, 121, 122, 131, 132, 134, 139, 141, 142, 143, 147, 149, 151, 155, 159, 411, 421, 431). 2003 жы­л­ғы 8 шiл­де­де­гi Ор­ман ко­дексiнiң 112-ба­бы, «Ор­ман ша­ру­а­шы­лы­ғы, ерекше қор­ға­ла­тын та­би­ғи аумақ­тар са­ла­ла­рын­да­ғы мем­ле­кет­тiк ме­ке­ме­лер­дiң та­у­ар­лар­ды (жұ­мыстар­ды, қыз­мет­тер­дi) өт­кi­зу жөнiн­де­гi ақы­лы қыз­мет түр­лерiн көр­се­ту және олар­дың бұл рет­те ал­ған ақ­ша қа­ра­жа­тын жұм­сау ере­же­сiн бекiту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкi­метiнiң 2009 жы­л­ғы 27 сәуiр­де­гi № 586 қа­улы­сы. РБ ЖБ ЖБ ЖБ 10 10 10 10 3 3 3 3 212 254 254 254 068 005 005 006 000 011 015 000 20 Мы­на­лар­дың: 11) ел­дi ме­кен­дер­дi кө­гал­дан­ды­ру үшiн отыр­ғы­зы­ла­тын ма­те­ри­ал­дар­ды өсi­ру және ор­ман тұқым­да­рын жи­нау, кө­гал­дан­ды­ру, қор­ғау, план­та­ци­я­лық және өзге де ек­пе­лер­дi отыр­ғы­зу, оқу прак­ти­ка­ла­рын өт­кi­зу; 2) ара­лық мақ­сат­та пай­да­ла­ну үшiн және өзге де мақ­сат­тар­да ағаш ке­су және бас­қа да, оның iшiн­де ха­лық­ты оты­н­мен қам­та­ма­сыз ету үшiн ағаш ке­су кезiн­де алын­ған сү­рек­тi өң­де­уден алын­ған та­у­ар­лар мен өнiм­дер­дi, сон­дай-ақ жа­на­ма ор­ман пай­да­ла­ну өнiм­дерiн өт­кi­зу және сү­рек өң­деу жөнiн­де қыз­мет­тер көр­се­ту; 3) ор­ман ме­ке­ме­лерiнiң аумақ­та­ры ше­гiн­де ха­лық­қа жүк та­сы­мал­дау жөнiн­де көлiк қыз­мет­терiн көр­се­ту; 4) ор­ман пай­да­ла­ну­шы­мен жа­сал­ған шар­тқа сәй­кес сү­рек дай­ын­дау үшiн ұзақ мерзiм­дi ор­ман пай­да­ла­ну­ға берiл­ген мем­ле­кет­тiк ор­ман қо­ры учас­ке­лерiн­де ор­ман­дар­ды мо­лық­ты­ру­ды жү­зе­ге асы­ру есебi­нен қа­ра­жа­ты бо­луы­на құқы­лы. 1) мем­ле­кет­тiк ор­ман қо­ры учас­ке­лерiн­де ор­ман ша­ру­а­шы­лы­ғы iс-ша­ра­ла­рын жүр­гiзу­ге; 2) ор­ман ша­ру­а­шы­лы­ғы жол­да­рын са­лу­ға және күтiп ұста­у­ға, ор­ман­дар­ды өрт­ке қар­сы жай­ла­сты­ру­ға; 3) ор­ман қо­рын кү­зе­ту, қор­ғау, пай­да­ла­ну, ор­ман­дар­ды мо­лық­ты­ру және ор­ман өсi­ру са­ла­сын­да­ғы жо­ба­лау-iз­де­стi­ру жұ­мыста­ры­на; 4) та­би­ғат қор­ғау қыз­метiн қам­та­ма­сыз ету үшiн штат­тан тыс мау­сым­дық қыз­мет­кер­лер­дiң, оның iшiн­де өрт кү­зе­ту­шiлер­дiң, ара­лық мақ­сат­та пай­да­ла­ну үшiн ағаш ке­судi және өзге мақ­сат­тар­да ағаш ке­судi, ор­ман да­қыл­да­ры жұ­мыста­рын жү­зе­ге асы­ру жөнiн­де­гi қыз­мет­кер­лер­дiң, сон­дай-ақ ор­ман ре­сур­ста­рын өң­де­удi жү­зе­ге асы­ра­тын қыз­мет­кер­лер­дiң қыз­мет­терiне ақы тө­ле­у­ге; 5) бай­ла­ныс құ­рал­да­рын, көлiк және жаб­дық­тар, өрт­ке қар­сы кү­рес, ор­ман қор­ғау және ор­ман да­қыл­да­ры мақ­са­тын­да­ғы ме­ха­низмдер мен ма­те­ри­ал­дар, ор­ман да­қыл­да­ры жұ­мыста­ры үшiн тұқым­дар мен егу ма­те­ри­ал­да­рын, жа­нар-жа­ғар­май ма­те­ри­ал­да­рын, киiм-ке­шек, қа­ру және ар­найы қор­ға­ныш құ­рал­да­рын са­тып алу­ға; 6) ор­ман ре­сур­ста­рын өң­деу үшiн қа­жет­тi жаб­дық­тар мен ме­ха­низмдер са­тып алу­ға; 7) ор­ман ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да­ғы мем­ле­кет­тiк ме­ке­ме­лер­дiң жұ­мыс iсте­уiне бай­ла­ны­сты ғи­ма­рат­тар, құ­ры­лы­стар және өзге де объ­ек­тiлер­дi са­лу­ға, қай­та жа­ңар­ту­ға және жөн­де­у­ге; 8) ор­ман және аң­шы­лық ша­ру­а­шы­лы­ғы үшiн ма­ман­дар да­яр­ла­у­ға және олар­дың бiлiк­тiлi­гiн арт­ты­ру­ға; 9) ор­ман ша­ру­а­шы­лы­ғы са­ла­сын­да­ғы мем­ле­кет­тiк ме­ке­ме­лер­дiң қыз­мет­кер­лерiн ең­бек­те­гi көр­сет­кi­ш­терi үшiн кө­тер­ме­ле­у­ге жұм­са­ла­ды (112, 113, 121, 122, 131, 132, 134, 139, 141, 142, 143, 147, 149, 151, 155, 159, 411, 421, 431). Сол си­яқ­ты »; «Мемлекеттiк кiтапханалар көрсететiн қызметтер» деген бөлім мынадай редакцияда жазылсын: « Мем­ле­кет­тiк кiта­п­ха­на­лар көр­се­тетiн қыз­мет­тер РБ ЖБ ЖБ ЖБ МБ МБ 8 8 8 8 8 8 1 3 3 3 3 3 235 262 361 455 457 458 015 008 009 006 006 007 000 000 000 000 000 000 21 Та­сығ­ы­штар­дың, фор­мат­тар­дың, стан­дарт­тар­дың бар­лық түр­лерiнiң, кө­шiр­ме­лерiн дай­ын­дау және олар­ды өң­деу жө­нін­де­гі қыз­мет­тер 1) ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық ба­за­ны ны­ғай­ту; 2) қыз­мет­тер көр­се­ту үшiн тар­ты­ла­тын ма­ман­дар­ға ең­бе­ка­қы тө­леу; 3) бай­ла­ныс қыз­мет­терiне ақы тө­ле­у­ге, көлiк құ­рал­да­ры­на ақы тө­ле­у­ге, электр энер­ги­я­сы, жы­лу, су­мен жаб­дық­тау үшiн ақы тө­ле­у­ге ар­нал­ған шы­ғы­стар және бас­қа да ком­му­нал­дық шы­ғы­стар, ағым­да­ғы мақ­сат­тар үшiн заттар мен ма­те­ри­ал­дар са­тып алу; 4) кiта­п­ха­на қор­ла­рын то­лық­ты­ру үшiн әде­би­ет­тер; элек­трон­ды жи­нақ­та­ма­лар мен де­ректер ба­за­сын са­тып алу; 5) кiтап қо­ры­ның сақ­та­луы оқу әле­умет­та­нуы­ның сақ­та­луы мә­се­ле­лерi бой­ын­ша ғы­лы­ми және әдiсте­мелiк әде­би­ет шы­ға­ру; 6) же­ке және мем­ле­кет­тiк емес заң­ды тұ­лға­лар­дың тап­сы­ры­ста­ры (өтiнiм­дерi) бой­ын­ша оқы­ту жүр­гi­зу үшiн оқу құ­рал­да­рын, көр­некi ма­те­ри­ал­дар­ды са­тып алу; 7) же­ке және мем­ле­кет­тiк емес заң­ды тұ­лға­лар­дың тап­сы­ры­ста­ры (өтiнiм­дерi) бой­ын­ша өт­кiзiлетiн оқы­ту тре­нинг­терiн, се­ми­нар­лар, кон­фе­рен­ци­я­лар өт­кi­зу; 8) бұ­қа­ра­лық iс-ша­ра­лар өт­кi­зу (әде­би ке­ш­тер, көр­ме­лер, тұ­са­у­ке­сер­лер, кон­кур­стар, кiтап күн­дерi, фе­сти­валь­дер); 9) бланк өнiм­дерiн, бро­шю­ра­лар­ды, ав­то­ре­фе­рат­тар­ды, оқыр­ман би­лет­терiн, та­лап па­рақ­ша­ла­рын дай­ын­дау және та­ра­лым­дау, мұ­қа­ба­сын ба­сып шы­ға­ру, па­рақ­ты түп­теу; 10) кiта­п­ха­на ба­сы­лым­да­рын, ды­быс жа­з­ба кө­шiрiм­дерiн, бейне фильм­дер­дi, фо­но­грам­ма­лар­ды өт­кi­зу; 11) кiтап­тар­ды, жур­нал­дар­ды жөн­деу, қал­пы­на кел­тi­ру және түп­теу; 12) фо­то, ки­но бейне түсi­ру, же­ке­ле­ген ма­қа­ла­лар­дың, кiтап­тар мен мерзiм­дi бас­па ба­сы­лым­да­ры­нан алын­ған ма­те­ри­ал­дар­дың мик­ро­кө­шiр­месiн алу; 13) мә­де­ни құн­ды­лық­тар мен та­рих және мә­де­ни­ет ес­керт­кi­ш­терiн қал­пы­на кел­тi­ру (139, 141, 142, 143, 144, 145, 149, 159, 411) "Мә­де­ни­ет ту­ра­лы" 2006 жы­л­ғы 15 жел­тоқ­сан­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы За­ңы­ның 24-ба­бы, "Мем­ле­кет­тiк кiта­п­ха­на­лар­дың, мем­ле­кет­тiк мұ­ра­жай­лар мен мұ­ра­жай-қо­рық­тар­дың та­у­ар­лар­ды (жұ­мыстар­ды, қыз­мет­тер­дi) өт­кi­зу жөнiн­де­гi ақы­лы қыз­мет түр­лерiн көр­се­ту және олар­дың та­у­ар­лар­ды (жұ­мыстар­ды, қыз­мет­тер­дi) өт­кi­зу­ден түс­кен ақ­ша­ны жұм­сау ере­же­сiн бекiту ту­ра­лы" Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкi­метiнiң 2009 жы­л­ғы 20 сәуiр­де­гi № 555 қа­улы­сы. РБ ЖБ ЖБ ЖБ МБ 8 8 8 8 8 8 1 3 3 3 3 3 235 262 361 455 457 458 015 008 009 006 006 007 000 000 000 000 000 000 22 Мүм­кiн­дi­гi шек­те­улi аза­мат­тар үшiн ма­те­ри­ал­дар дай­ын­дау жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ ЖБ ЖБ ЖБ МБ МБ 8 8 8 8 8 8 1 3 3 3 3 3 206 262 361 455 457 458 028 008 009 006 006 007 000 000 000 000 000 000 23 Құ­жат­тар­ды тал­да­ма­лы-син­те­ти­ка­лық өң­де­удi орын­дау және қо­сым­ша биб­лио­гра­фия жа­сау жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ ЖБ ЖБ ЖБ МБ МБ 8 8 8 8 8 8 1 3 3 3 3 3 206 262 361 455 457 458 028 008 009 006 006 007 000 000 000 000 000 000 24 Қол­жа­з­ба­лар­ды, құн­ды кiтап­тар­ды және құ­жат­тар­ды қал­пы­на кел­тi­ру жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ ЖБ ЖБ ЖБ МБ МБ 8 8 8 8 8 8 1 3 3 3 3 3 206 262 361 455 457 458 028 008 009 006 006 007 000 000 000 000 000 000 25 Кө­шпе­лi ақ­па­рат­тық-көр­ме iс-ша­ра­ла­рын ұй­ым­да­сты­ру жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ ЖБ ЖБ ЖБ МБ МБ 8 8 8 8 8 8 1 3 3 3 3 3 206 262 361 455 457 458 028 008 009 006 006 007 000 000 000 000 000 000 26 Бiлiм бе­ру және аудар­ма қыз­мет­терi Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ ЖБ ЖБ ЖБ МБ МБ 8 8 8 8 8 8 1 3 3 3 3 3 206 262 361 455 457 458 028 008 009 006 006 007 000 000 000 000 000 000 27 Қол­жа­з­ба­лар­ға және құн­ды кiтап­тар­ға са­рап­та­ма жа­сау жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ ЖБ ЖБ ЖБ МБ МБ 8 8 8 8 8 8 1 3 3 3 3 3 206 262 361 455 457 458 028 008 009 006 006 007 000 000 000 000 000 000 28 Бай­ла­ныс опе­ра­то­ры­мен жа­сас­қан шар­ттың негiзiн­де ин­тер­нет желiсi қыз­мет­терiн ұсы­ну жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ ЖБ ЖБ ЖБ МБ МБ 8 8 8 8 8 8 1 3 3 3 3 3 206 262 361 455 457 458 028 008 009 006 006 007 000 000 000 000 000 000 29 Құ­жат­тар­ды элек­трон­ды жет­кi­зу, та­қы­рып­тық ақ­па­рат iз­де­стi­ру және құ­ра­с­ты­ру жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ ЖБ ЖБ ЖБ МБ МБ 8 8 8 8 8 8 1 3 3 3 3 3 206 262 361 455 457 458 028 008 009 006 006 007 000 000 000 000 000 000 30 Экс­кур­си­я­лық қыз­мет көр­се­тудi, фо­то және бейне түсiрiлiм­дер­дi жүр­гi­зу жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ ЖБ ЖБ ЖБ МБ МБ 8 8 8 8 8 8 1 3 3 3 3 3 206 262 361 455 457 458 028 008 009 006 006 007 000 000 000 000 000 000 31 Кiта­п­ха­на шы­ғар­ған оқу-әдiсте­мелiк әде­би­ет­тi және бас­қа да оқу құ­рал­да­рын өт­кi­зу жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты »; «Мемлекеттiк мұражайлар мен мұражай-қорықтар көрсететiн қызметтер» деген бөлім мынадай редакцияда жазылсын: « Мем­ле­кет­тiк мұ­ра­жай­лар мен мұ­ра­жай-қо­рық­тар көр­се­тетiн қыз­мет­тер РБ ЖБ ЖБ 8 8 8 1 1 1 206 262 361 013 005 005 000 000 000 32 Жет­кiз­гi­ш­тер­дiң, фор­мат­тар­дың, стан­дарт­тар­дың бар­лық түр­лерi­нен кө­шiр­ме­лер дай­ын­дау және олар­ды өң­деу жөнiн­де­гi қыз­мет­тер 1) ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық ба­за­ны ны­ғай­ту; 2) ақы­лы қыз­мет­тер көр­се­ту үшiн тар­ты­ла­тын ма­ман­дар­ға ең­бе­ка­қы тө­леу; 3) бай­ла­ныс қыз­мет­терiне ақы тө­ле­у­ге, көлiк қыз­мет­терiне ақы тө­ле­у­ге, электр энер­ги­я­сы­на, жы­лу­ға, су­мен жаб­дық­та­у­ға ақы тө­ле­у­ге ар­нал­ған шы­ғы­стар және бас­қа да ком­му­нал­дық шы­ғы­стар, ағым­да­ғы мақ­сат­тар үшiн заттар мен ма­те­ри­ал­дар са­тып алу; 4) же­ке және мем­ле­кет­тiк емес заң­ды тұ­лға­лар­дың тап­сы­ры­ста­ры (өтiнiм­дерi) бой­ын­ша оқы­ту жүр­гi­зу үшiн үй-жай­лар­ды жал­ға алу және оқу құ­рал­да­рын, көр­некi ма­те­ри­ал­дар­ды са­тып алу (139, 141, 142, 143, 144, 145, 147, 149, 411). "Мә­де­ни­ет ту­ра­лы" 2006 жы­л­ғы 15 жел­тоқ­сан­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы За­ңы­ның 25-ба­бы, "Мем­ле­кет­тiк кiта­п­ха­на­лар­дың, мем­ле­кет­тiк мұ­ра­жай­лар мен мұ­ра­жай-қо­рық­тар­дың та­у­ар­лар­ды (жұ­мыстар­ды, қыз­мет­тер­дi) өт­кi­зу жөнiн­де­гi ақы­лы қыз­мет түр­лерiн көр­се­ту және олар­дың та­у­ар­лар­ды (жұ­мыстар­ды, қыз­мет­тер­дi) өт­кi­зу­ден түс­кен ақ­ша­ны жұм­сау ере­же­сiн бекiту ту­ра­лы" Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкi­метiнiң 2009 жы­л­ғы 20 сәуiр­де­гi № 555 қа­улы­сы. РБ ЖБ ЖБ 8 8 8 1 1 1 206 262 361 013 005 005 000 000 000 33 Бай­ла­ныс опе­ра­то­ры­мен жа­сас­қан шар­ттың негiзiн­де Ин­тер­нет желiсiнiң қыз­мет­терiн ұсы­ну жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ ЖБ ЖБ 8 8 8 1 1 1 206 262 361 013 005 005 000 000 000 34 Фо­то және бейне түсiрiлiм­дер жүр­гi­зу жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ ЖБ ЖБ 8 8 8 1 1 1 206 262 361 013 005 005 000 000 000 35 Кә­де­сый және по­ли­гра­фия өнiм­дерiн өт­кi­зу жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ ЖБ ЖБ 8 8 8 1 1 1 206 262 361 013 005 005 000 000 000 36 Мұ­ра­жай-қо­рық­тар шы­ғар­ған оқу-әдiсте­мелiк әде­би­ет­тi және бас­қа да оқу құ­рал­да­рын өт­кi­зу жөнiн­де­гi қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты »; мынадай мазмұндағы «Спорт саласында мамандандырылатын Қарулы Күштердің мемлекеттік мекемелері ұсынатын қызметтері» деген бөліммен толықтырылсын: « Спорт са­ла­сын­да ма­ман­дан­ды­ры­ла­тын Қа­ру­лы Кү­ш­тер­дің мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­ле­рі ұсы­на­тын қыз­мет­те­рі РБ 2 1 208 019 000 43 Дене шы­нық­ты­ру-са­уық­ты­ру қыз­мет­те­рі 1) дене шы­нық­ты­ру және спорт жө­нін­де­гі са­уық­ты­ру топ­та­ры­ның жат­тық­ты­ру­шы­ла­ры­на ең­бек ақы тө­леу, осы топ­тар­ды ұй­ым­да­сты­ру­мен бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар­ды жа­бу; 2) спорт құ­ры­лы­ста­ры мен ғи­ма­рат­та­рын ұстау, жөн­деу, ар­найы жаб­дық­тар мен мүк­әм­мал, спорт­тық ки­ім ны­са­нын са­тып алу, оқу-жат­тық­ты­ру жұ­мыста­рын қам­та­ма­сыз ету, жа­ры­стар­ға қа­ты­су, спорт­тық іс-ша­ра­лар­ды өт­кі­зу, әкім­ші­лік-бас­қа­ру және ша­ру­а­шы­лық шы­ғы­стар; 3) спорт­тық мүк­әм­мал мен жаб­дық­ты жөн­деу; 4) ав­то­мо­биль және ар­найы кө­лік­ті ұстау, ар­найы тех­ни­ка мен жаб­дық­ты жөн­деу және қыз­мет көр­се­ту; 5) спорт­тық іс-ша­ра­лар­ға қа­ты­су­шы­лар­ды та­мақ­тан­ды­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру, спорт тө­ре­ші­ле­рі мен ме­ди­ци­на қыз­мет­кер­ле­ріне ең­бе­ка­қы тө­леу, мә­де­ни-көп­ші­лік және са­уық­ты­ру іс-ша­ра­ла­рын ұй­ым­да­сты­ру жө­нін­де­гі шы­ғы­стар­ды жа­бу; 6) қыз­мет­тік іс­са­пар­лар; 7) спорт­шы­лар­ға мә­де­ни-тұр­мыстық қыз­мет көр­се­ту­ді жақ­сар­ту, әкім­ші­лік, ша­ру­а­шы­лық, ұй­ық­тай­тын және қо­сал­қы үй-жай­лар үшін жи­һаз са­тып алу; 8) Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Қа­ру­лы Кү­ш­те­рі­нің спорт­шы­ла­ры­мен оқу-жат­тық­ты­ру және жа­ры­стар үде­рі­сін ұй­ым­да­сты­ру үшін үй-жай­лар мен жаб­дық­ты жал­дау ақы­сын тө­леу; 9) заттай мү­лік затта­рын және бас­қа да ны­сан­ды және ар­найы ки­ім-ке­шек са­тып алу, тігу және жөн­деу; 10) ком­му­нал­дық қыз­мет­тер мен бай­ла­ныс қыз­мет­те­ріне ақы тө­леу; 11) шарт бой­ын­ша заң­ды және же­ке тұ­лға­лар көр­се­те­тін қыз­мет­тер мен жұ­мыстар­ға ақы тө­леу; 12) банк қыз­мет­те­ріне ақы тө­леу; 13) спорт­тық іс-ша­ра­лар­дың жүл­де­гер­ле­рі мен қа­ты­су­шы­ла­ры­на жүл­де­лер, есте­лік сый­лық­тар, гра­мо­та­лар мен ақ­ша­лай сый­а­қы­лар; 14) спорт­тық іс-ша­ра­лар­ға қа­тыс­қа­ны үшін жар­на­лар; 15) спорт­шы­лар­дың және құ­ра­ма ко­ман­да­лар­дың оқу-жат­тық­ты­ру үде­рі­сін фар­ма­ко­ло­ги­я­лық қам­та­ма­сыз ету (111, 112, 113, 121, 122, 131, 132, 139, 141, 142, 143, 147, 149, 151, 152, 159, 334, 351, 411). «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның қор­ға­ны­сы және Қа­ру­лы Кү­ш­те­рі ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның 2005 жы­л­ғы 7 қаң­тар­да­ғы За­ңы­ның 24-ба­бы, «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Қа­ру­лы Кү­ш­те­рі­нің спорт са­ла­сын­да ма­ман­дан­ды­ры­л­ған мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­ле­рі­нің та­у­ар­лар­ды (жұ­мыстар­ды, көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер­ді) өт­кі­зу жө­нін­де­гі ақы­лы қыз­мет түр­ле­рін көр­се­ту және олар­дың та­у­ар­лар­ды (жұ­мыстар­ды, көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер­ді) өт­кі­зу­ден түс­кен ақ­ша­ны жұм­сау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 сәу­ір­де­гі № 525 қа­улы­сы РБ 2 1 208 019 000 44 Қа­ру­лы Кү­ш­тер­ге ве­дом­ство­лық ти­іс­ті­лі­гі жоқ же­ке және заң­ды тұ­лға­лар­мен спорт­тық іс-ша­ра­лар­ды (жа­ры­стар­ды, ар­найы ке­шен­ді спорт­тық іс-ша­ра­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу) ұй­ым­да­сты­ру және өт­кі­зу жө­нін­де­гі қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ 2 1 208 019 000 45 Спорт­тық мүк­әм­мал­ды бе­ру жө­нін­де­гі қыз­мет­тер Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты РБ 2 1 208 019 000 46 Спорт­шы­лар мен жат­тық­ты­ру­шы­лар­дың өзге де дене шы­нық­ты­ру-спорт­тық ұй­ым­дар­ға ауы­су жағ­дай­ла­рын кей­ін­нен іс­ке асы­ра оты­рып, олар­ды да­яр­лау жө­нін­де­гі қыз­мет­тер­ді көр­се­ту. Сол си­яқ­ты Сол си­яқ­ты ».
Тармақ 2
2. Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігінің бюджеттік рәсімдер әдіснамасы департаменті (А.Н. Қалиева) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін және заңнамада белгіленген тәртіппен оның ресми бұқаралық ақпарат құралдарында кейіннен жариялануын қамтамасыз етсін.
Тармақ 3
3. Осы бұйрық Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелген күнінен бастап қолданысқа енгізіледі.