О ратификации Соглашения между Республикой Казахстан, Кыргызской Республикой, Российской Федерацией, Республикой Таджикистан и Китайской Народной Республикой об укреплении доверия в военной области в районе границы Қолданыста

06.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 24.12.1996. Бұл — корпустағы соңғы редакция.
Басқа 0
"Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Ресей Федерациясы, Тәжiкстан Республикасы және Қытай Халық Республикасы арасындағы шекара ауданында әскери саладағы сенiмдi нығайту туралы Келiсiмдi бекiту туралы" 1996 жылғы 26 сәуiрде Шанхайда қол қойылған Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Ресей Федерациясы, Тәжiкстан Республикасы және Қытай Халық Республикасы арасындағы шекара ауданында әскери саладағы сенiмдi нығайту туралы Келiсiм бекiтiлсiн. 📌 Ескерту. Нормативтік құқықтық актіге қоса тіркелген халықаралық келісімнің мәтіні ресми болып табылмайды. ҚР халықаралық келісімінің жасасқан тілдердегі ресми куәландырылған көшірмесін ҚР халықаралық келісімдерін тіркеуге, есептеуге және сақтауға жауапты ҚР Сыртқы істер министрлігінен алуға болады Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Ресей Федерациясы, Тәжiкстан Республикасы және Қытай Халық Республикасы арасындағы шекара ауданда әскери саладағы сенiмдi нығайту туралы Келісім Бұдан былай Тараптар деп аталатын Бiрлескен Тарапты құраушы Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Ресей Федерациясы, Тәжiкстан Республикасы және Қытай Халық Республикасы, тату-тәттi көршiлестiк және достық ұзақ уақыттық қатынастарды қолдау мен дамыту бес мемлекет пен олардың халықтарының түпкiлiктi мүдделерiне қызмет ететiнiн ескере отырып, бiр жағынан Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Тәжiкстан, екiншi жағынан, Қытай арасындағы шекара аудандағы (бұдан былай - шекара ауданы деп аталатын) қауiпсiздiктi нығайту, тыныштық пен тұрақтылықты сақтау азия-тынық мұхит аймағында бейбiтшiлiктi қолдауда қосылған маңызды үлес екенiне нық сенiмдi бола отырып, өзара күш қолданбай немесе күшпен қоқан-лоққы көрсетпеу бiр жақты әскери басымдық алудан бас тартуды дәлелдей отырып, 1990 жылғы 24 сәуiрдегi Кеңес Социалистiк Республикалар Одағының Үкiметi мен Қытай Халық Республикасы Үкiметiнiң арасындағы өзара қарулы күштердi қысқартудың және кеңес-қытай шекара ауданда әскери саладағы сенiмдi нығайтудың басқарушы қағидаттары туралы Келiсiмдi басшылыққа ала отырып, өзара қарулы күштердi қысқарту және шекара ауданда әскери саладағы сенiмдi нығайту туралы келiссөздерде Тараптар қол жеткiзген нәтижелерге сәйкес; әскери салада сенiмдi нығайтуға және транспаренттiлiк деңгейiн көтеруге ұмтыла отырып, төмендегiлер жөнiнде келiстi:
Бап 1. 1-бап
1-бап Тараптар қарулы күштерiнiң құрамдас бөлiгi ретiнде шекара ауданда орналасқан Тараптардың қарулы күштерi екiншi Тарапқа шабуыл жасау үшiн пайдаланылмайды, екiншi Тарапқа қауiп төндiретiн және шекара ауданда тыныштық пен тұрақтылықты бұзатын қандай да бiр әскери iс-қимыл жүргiзбейдi.
Бап 2. 2-бап
2-бап
Тармақ 1
1. Тату-тәттi көршiлестiк пен достық қатынастарды дамыту, шекара ауданда ұзақ мерзiмдi тұрақтылық жағдайды сақтау, шекара ауданда әскери саладағы өзара сенiмдi нығайту мақсатында Тараптар төмендегi шараларды қабылдайды:
Тармақ 1.1
1.1. қарулы күштер мен шекара әскерiнiң (шекаралық бөлiмдердiң) келiсiлген құрамдас бөлiктерi туралы ақпараттармен алмасады;
Тармақ 1.2
1.2. екiншi Тарапқа қарсы бағытталған әскери жаттығулар жүргiзбейдi;
Тармақ 1.3
1.3. әскери жаттығулардың аумақтарын, географиялық шегiн және санын шектейдi;
Тармақ 1.4
1.4. төтенше ахуалға байланысты iрi ауқымды әскери iс-қимылдар мен әскерлердiң орнын ауыстырулары туралы мәлiмдейдi;
Тармақ 1.5
1.5. бiр жағынан, Қазақстан, Қырғызстан, Ресей, Тәжiкстан және екiншi жағынан, Қытай арасындағы шекара сызығының (бұдан былай "шекара сызығы" деп аталатын) екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймаққа әскер мен қару-жарақты уақытша енгiзу туралы мәлiмдейдi;
Тармақ 1.6
1.6. әскери жаттығуларға бақылаушыларды өзара шақырады;
Тармақ 1.7
1.7. ресей-қытай шекарасы Шығыс бөлiмi сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймаққа әскери-теңiз флоты әскери-теңiз күштерi ұрыс өзен кемелерiнiң уақытша кiруi туралы мәлiмдейдi;
Тармақ 1.8
1.8. қауiптi әскери iс-қимылдарды болдырмау шараларын қабылдайды;
Тармақ 1.9
1.9. түсiнiксiз ахуалдар жөнiнде сұрастырады;
Тармақ 1.10
1.10. шекара ауданда қарулы күштер мен шекара әскерi (шекара бөлiмдерi) әскери қызметшiлерiнiң арасындағы достық байланыстарды нығайтады және Тараптар келiскен сенiмнiң басқа шараларын жүзеге асырады.
Тармақ 2
2. Жоғарыда аталған шаралардың қолданылуы осы Келiсiмнiң тиiстi баптарында нақты анықталған.
Бап 3. 3-бап
3-бап
Тармақ 1
1. Тараптар шекара сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймақта орналасқан жаяу әскердiң, әскери-әуе күштерiнiң, әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскери авиациясының, шекара әскерiнiң жеке құрамының санына және қару-жарақтың негiзгi түрлерi мен әскери техника санына қатысты ақпаратпен алмасады. Тараптар жоғарыда аталған ақпаратпен осы Келiсiмнiң ажырамас бөлiгi болып табылатын Ақпарат алмасудың негiзгi санатына (қосымшаға сай) сәйкес алмасады.
Тармақ 2
2. Ақпарат төмендегi сипатта берiлетiн болады:
Тармақ 2.1
2.1. - осы Келiсiм күшiне енген күннен соң 60 күн өткеннен кейiн - Келiсiм күшiне енген күнге дейiнгi жағдай бойынша ақпарат;
Тармақ 2.2
2.2. - әрбiр жылдың 15 желтоқсанына дейiн - келесi жылдың 1 қаңтарына дейiнгi жағдай бойынша ақпарат.
Тармақ 3
3. Тараптардың осы Келiсiм ережелерiне сәйкес алмасатын және осы Келiсiмдi орындау барысында алатын ақпарат құпия болып табылады. Тараптардың ешқайсысы бұған екiншi Тараптың келiсiмiнсiз бұл ақпаратты жарияламайды, баспайды және үшiншi Тарапқа бермейдi. Осы Келiсiм қолданысы тоқтаған жағдайда Тараптар осы баптың бұл тармағының ережелерiн орындауды жалғастырады.
Бап 4. 4-бап
4-бап
Тармақ 1
1. Тараптар екiншi Тарапқа қарсы бағытталған әскери жаттығуларды жүргiзбейдi.
Тармақ 2
2. Тараптар шекара сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймақта: ресей-қытай шекарасының шығыс бөлiгiнде 40 мыңнан астам адам, ресей-қытай шекарасының Батыс бөлiгiнде және Қазақстанның, Қырғызстанның және Тәжiкстанның Қытаймен шекарасында бiрлесе немесе жекелей 4 мыңнан астам адам немесе 50 әскери танк қатыса өткiзiлетiн әскери жаттығуларды жүргiзбейдi.
Тармақ 3
3. Тараптар ресей-қытай шекарасы Шығыс бөлiгi сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймақта 25 мыңнан астам адам қатысатын әскери жаттығуды жылына 1 рет қана жүргiзедi.
Тармақ 4
4. Шекара сызығының екi жағынан да 15 километрлiк аймақ шеңберiнде Тараптар бiр ғана полк ұрыс атыстарына қатысатын әскери жаттығуларды жүргiзе алады.
Тармақ 5
5. Шекара сызығының екi жағынан да 10 километрлiк аймақ шеңберiнде Тараптар шекара әскерiнен (шекара бөлiмдерiнен) басқа жаңа әскери бөлiмдердi орналастырмайды.
Бап 5. 5-бап
5-бап
Тармақ 1
1. Тараптар шекара сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймақтағы әскери iс-қимыл туралы мына төмендегiдей жағдайларда, егерде:
Тармақ 1.1
1.1. - 25 мыңнан астам адам қатысатын әскери жаттығулар жүргiзiлсе;
Тармақ 1.2
1.2. - шекара сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймақтың шегiнен тыс орналасқан, әскер 9 мың және одан да көп адам немесе 250 және одан да көп әскери танктер уақытша осы аймаққа енгiзiлетiн болса;
Тармақ 1.3
1.3. - шекара сызығының екi жағынан да 10 километрлiк географиялық аймаққа запастан шақырылатын жеке құрамның саны 9 мыңға жететiн болса немесе одан да көп болса мәлiмдейдi.
Тармақ 2
2. Тараптар шекара сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймақта және осы аймақ шегiнен тыс кез келген уақытта 9 мың және одан да көп адам немесе 250 және одан да көп әскери танктер қатысумен өткiзiлетiн әскери жаттығулар туралы бiр-бiрiне ерiктi негiзде мәлiмдейдi.
Тармақ 3
3. Жоғарыда аталған әскери iс-қимыл туралы мәлiмдемелер жазбаша түрде дипломатиялық арналар арқылы ол басталғанға дейiн 10 күн бұрын берiледi. Мәлiмдемеде қатысатын жеке құрамның жалпы саны, полк дәрежесiндегi және одан да көп әскери құрылымдардың саны, әскери танктер, броняланған ұрыс машиналар, 122 мм және одан да үлкен калибрлi артиллериялық жүйелер, ұрыс ұшақтар, ұрыс тiкұшақтар, тактикалық ракеталардың ұшыру қондырғылар саны, сондай-ақ әскери iс-қимылдың мақсаты, мерзiмi, ауданы және басқару дәрежесi туралы мәлiметтер болады.
Тармақ 4
4. Егер бiр Тарап әскери iс-қимыл салдарынан екiншi Тарапқа зиян келтiруi мүмкiн болса немесе, егерде төтенше жағдай пайда болғанда 9 мың және одан да көп адамнан тұратын әскердiң орнын өзгерту немесе екiншi Тараптың жәрдемi қажет болса, онда ол бұл туралы екiншi Тарапқа уақытылы мәлiмдейдi.
Бап 6. 6-бап
6-бап
Тармақ 1
1. Шекара сызығының 100 километрлiк географиялық аймақта әскери жаттығу өткiзушi Тарап, егерде қатысушы әскер саны 35 мыңға жетсе немесе одан көп болса, екiншi Тараптың бақылаушыларын шақырады.
Тармақ 2
2. Шекара сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймақта әскери жаттығулар өткiзушi Тараптар, егерде қатысушы әскери саны 25 мыңға жетсе немесе одан да көп болса, өзара екiншi Тараптың бақылаушыларын шақырады.
Тармақ 3
3. Шекара сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймақта және осы аймақтың шегiнен тыс әскери жаттығулар өткiзушi Тараптар, егерде қатысушы әскер саны 13 мыңға жетсе немесе одан да көп болса немесе 300 және одан да көп әскери танк қатысатын болса, ерiктi негiзде екiншi Тараптың бақылаушыларын шақырады.
Тармақ 4
4. Осындай жаттығулардың басталуына 30 күн қалғанда шақырушы Тарап екiншi Тарапқа дипломатиялық арналар арқылы жазбаша түрде мыналарды:
Тармақ 4.1
4.1. жаттығулардың басталуы мен ұзақтығын және бақылау бағдарламасының жоспарлы ұзақтығын;
Тармақ 4.2
4.2. бақылаушылардың келу және кету күнi, уақыты және пунктiн;
Тармақ 4.3
4.3. көлiктiк және тұрмыс жағдайларын хабарлап шақыру жолдайды. Шақырылушы Тарап бақылаушылардың көрсетiлген келу күнiнен 10 күн бұрын шақыруға жауап бередi. Егерде жауап шақырылушы Тараптан уақытылы келiп түспесе, онда бұл бақылаушылар жiберiлмейдi дегендi бiлдiредi.
Тармақ 5
5. Шақырылушы Тарап бақыланатын әскери жаттығуларға саны 6-дан аспайтын бақылаушылар жiбере алады.
Тармақ 6
6. Шақырылушы Тарап өзiнiң бақылаушыларының көрсетiлген келу және кету пунктiне дейiнгi және керi қайту бойынша жол шығынын өзi өтейдi. Қабылдаушы Тарап бақылаушылардың өз аумағында болуына байланысты тиiстi шығындарды көтередi.
Тармақ 7
7. Шақырушы Тарап бақылаушыларға бақылау бағдарламасын, тиiстi материалдарды бередi және басқа жәрдем көрсетедi.
Тармақ 8
8. Бақылаушылар қабылдаушы Тараптың бақылаудың орны, маршруты және шегiне қатысты тиiстi ережелерiн орындауға мiндеттi.
Бап 7. 7-бап
7-бап
Тармақ 1
1. Тараптар әскери-теңiз флоты/әскери-теңiз күштерiнiң ұрыс өзен кемелерi (әскери іс-қимылды жүргiзуге арналған және ұрыс қарулану жүйесiмен қаруланған кеме, катер) шекара сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймаққа уақытша төмендегi мақсаттарда:
Тармақ 1.1
1.1. зiлзала салдарын жою үшiн;
Тармақ 1.2
1.2. шекара сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймақ арқылы зиян келтiрмей өту үшiн кiре алады.
Тармақ 2
2. Ресей әскери-теңiз флотының ұрыс өзен кемелерi ресей-қытай шекара сызығының Шығыс бөлiгiндегi 100 километрлiк географиялық аймаққа төмендегi:
Тармақ 2.1
2.1. Хабаровск қаласының және Благовещенск қаласының кеме жөндеу заводтарында немесе басқа кеме жөндеу заводтарында жөндеу, жетiлдiру, қару-жарақты алып тастау, бөлшектерге бөлу және азаматтық бағытта қайта жарақтау;
Тармақ 2.2
2.2. Хабаровск қаласы мен Благовещенск қаласының ұлттық мерекелiк шараларына қатысу мақсатында уақытша кiре алады.
Тармақ 3
3. Шекара сызығының екi жағынан 100 километрлiк географиялық аймаққа жоғарыда көрсетiлмеген мақсаттарда әскери-теңiз флоты/әскери-теңiз күштерi ұрыс өзен кемелерiнiң уақытша кiруi Тараптардың алдын ала келiсуiнен кейiн ғана жүзеге асырылуы мүмкiн.
Тармақ 4
4. Шекара сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймақта Тараптардың әрқайсысының әскери-теңiз флот/әскери-теңiз күштерiнiң ұрыс өзен кемелерiнiң бiр уақытта тұратын жалпы саны 4 бiрлiктен көп болмауы керек.
Тармақ 5
5. Осы баптың 1 және 2-тармақтарын есепке ала отырып, осы Келiсiм күшiне енгеннен кейiн алты айдан кейiн Тараптар 7 тәулiк iшiнде дипломатиялық арналар бойынша немесе шекаралық өкiлдердiң жүйесi арқылы шекара сызығының екi жағынан да 100 километрлiк географиялық аймаққа әскери-теңiз флоты/әскери-теңiз күштерi ұрыс өзен кемелерiнiң уақытша кiруi туралы жазбаша түрде өзара мәлiмдеулерi керек. Төтенше жағдайларда әскери-теңiз флоты/әскери-теңiз күштерi ұрыс өзен кемелерiнiң аталған аймаққа уақытша кiруi екiншi Тарапты алдын ала мәлiмдеуден кейiн жүзеге асырылуы керек.
Тармақ 6
6. Мәлiмдемеде:
Тармақ 6.1
6.1. - уақытша кiру мақсаты;
Тармақ 6.2
6.2. - әскери-теңiз флоты/әскери-теңiз күштерi ұрыс өзен кемелерiнiң типi, бүйiр нөмiрлерi және саны;
Тармақ 6.3
6.3. - кiрудiң басталу және аяқталу күндерi;
Тармақ 6.4
6.4. - уақытша болу орны (географиялық аты мен географиялық координатасы) туралы мәлiметтер мазмұндалуы керек.
Бап 8. 8-бап
8-бап
Тармақ 1
1. Тараптар шекара ауданда қауiптi әскери iс-қимылды және оның салдарын болдырмауға бағытталған төмендегi шараларды қабылдайды:
Тармақ 1.1
1.1. - Тараптар қарулы күштерiнiң жеке құрамы шекара ауданда әскери iс-қимылды жүргiзу кезiнде сақтық бiлдiруi тиiс;
Тармақ 1.2
1.2. - әскердiң орын ауыстыруы, жаттығулар, ұрыс атыстары, кемелердiң жүзуi және ұшақтардың ұшуы кезiнде Тараптар бұл iс-қимылдардың қауiптi әскери қимылдарға ұласуын болдырмауға ұмтылады;
Тармақ 1.3
1.3. - Тараптардың бiреуiнiң лазердi қолдануына байланысты оның сәуле шашуынан екiншi Тараптың персоналы мен техникасы зиян шекпеуi тиiс;
Тармақ 1.4
1.4. - Тараптардың бiреуi өзiнiң басқару торабына радиокедергiлердi пайдалануы екiншi Тараптың персоналы мен техникасының зиян шегуiне келтiрмеуi тиiс;
Тармақ 1.5
1.5. - ұрыс атыстарымен жаттығуларды жүргiзу кезiнде екiншi Тарап аумағына оқтар, снарядтар, ракеталардың кездейсоқ түсуiн болдырмау және оның персоналы мен техникасына зиян келтiрмеу шаралары қабылданады.
Тармақ 2
2. Қауiптi әскери iс-қимылдардан болған қақтығыстар пайда болған жағдайда, Тараптар бұндай iс-қимылды тоқтату, ахуалды анықтау және зиянның орнын толтыру бойынша шаралар қабылдауға тиiс. Мемлекеттiң бiреуiнiң қауiптi әскери iс-қимылы нәтижесiнде пайда болған зиянның орын толтыруды бұл мемлекет жалпыға танымал қағидаттар мен халықаралық құқық нормаларына сәйкес жүзеге асырады. Тараптар пайда болған мәселелердi консультация жолымен шешедi.
Тармақ 3
3. Тараптар әскери сипаттағы қауiптi қақтығыстар туралы (инцидент) хабарлаудың барлық мүмкiн әдiстерiн пайдаланады.
Бап 9. 9-бап
9-бап
Тармақ 1
1. Шекара ауданында түсiнiксiз ахуал пайда болған жағдайда немесе екiншi Тараптың Келiсiмдi орындалуына қатысты бiр Тараптың сұрақтары мен күмәндарына байланысты әрбiр Тарап екiншi Тарапқа сұратулармен шығу құқығына ие.
Тармақ 2
2. Пайда болатын сұрақтар мен күмәндарды шешу үшiн:
Тармақ 2.1
2.1. - сұратылушы Тарап 7 тәулiк iшiнде (шұғыл жағдайда 2 тәулiк iшiнде) екiншi Тараптан келiп түскен тиiстi сұратуға жауап беруге мiндеттi;
Тармақ 2.2
2.2. - екiншi Тараптың жауабын алғаннан кейiн сұратушы Тарапта бұрынғыша сұрақтар мен күмәндар қалатын болса, оның екiншi Тараптан тағы да қосымша түсiнiктер сұрауына немесе бұл мәселенi талқылау үшiн кездесу өткiзуге ұсыныс жасауына болады. Кездесу орны Тараптардың келiсуi бойынша анықталады.
Тармақ 3
3. Түсiнiксiз жағдайға байланысты екiншi Тарапта пайда болатын сұрақтар мен күмәндарды болдырмау және шешу үшiн сұратылушы Тарап өзiнiң қалауы бойынша екiншi Тарапы оған қатысты сұрақтар мен күмәндар пайда болған ауданға шақыра алады. Шақырылушы өкiлдердiң санын қоса есептегенде бұндай аудандарда болуды жүргiзу шарттарын шақырушы Тарап анықтайды. Өз аумағында бұл аудандарда болуларды жүргiзу бойынша шығындарды шақырушы Тарап көтередi.
Тармақ 4
4. Жоғарыда көрсетiлген сұратулар мен оларға жауаптылар дипломатиялық арналар бойынша берiледi.
Бап 10. 10-бап
10-бап
Тармақ 1
1. Тараптар шекаралас әскери округтерде қарулы күштер арасындағы ынтымақтастықтың төмендегi нысандарын:
Тармақ 1.1
1.1. - әскери басшылардың өзара ресми визиттерiн;
Тармақ 1.2
1.2. - әскери делегациялар мен әртүрлi деңгейдегi мамандар топтарының өзара танысу сапарларын;
Тармақ 1.3
1.3. - бақылаушыларды, ерiктi негiзде әскерлердiң және басшылық-штабтың жаттығуларға өзара шақыруларын;
Тармақ 1.4
1.4. - әскери құрылыс, ұрыс дайындығы, сондай-ақ әскер өмiрi мен қызметi туралы материалдар және ақпараттармен алмасуды;
Тармақ 1.5
1.5. - құрылыста, әскердi азық-түлiкпен және киiм-кешекпен қамтамасыз ету және басқа салаларда тыл органдарының ынтымақтастығын;
Тармақ 1.6
1.6. - ерiктi негiзде ұлттық мерекелерге, мәдени шараларға және спорт жарыстарға қатысу үшiн өзара шақыруларды;
Тармақ 1.7
1.7. - Тараптардың келiсуi бойынша ынтымақтастықтың басқа нысандарын жүзеге асырады және дамытады.
Тармақ 2
2. Ынтымақтастықтың нақты жоспарларын Тараптар қарлы күштерiнiң сыртқы байланыстар органдары келiседi.
Бап 11. 11-бап
11-бап
Тармақ 1
1. Тараптардың шекара әскерi (шекара бөлiмдерi) ынтымақтастықты төмендегi бағыттар бойынша дамытады:
Тармақ 1.1
1.1. - барлық деңгейдегi шекара бөлiмдерi арасындағы байланыстарды орнату және дамыту, шекаралық ынтымақтастық мәселелерiн талқылау және шекаралық ынтымақтастыққа жәрдемдесетiн ақпараттармен алмасу;
Тармақ 1.2
1.2. - мемлекеттiк шекарада құқыққа қарсы iс-қимылды болдырмау, тыныштық пен тұрақтылықты қолдау бойынша консультациялар жүргiзу және келiсiлген шараларды жүзеге асыру;
Тармақ 1.3
1.3. - мемлекеттiк шекарада болуы мүмкiн қақтығыстар мен шиеленiстi ахуалды болдырмау;
Тармақ 1.4
1.4. - екiншi Тарапқа зиян келтiруi мүмкiн зiлзала, эпидемия, эпизоотий және т.б. жағдайда уақтылы мәлiмдеу және көмек көрсету;
Тармақ 1.5
1.5. - мемлекеттiк шекараны қорғау және шекара әскерiн (шекара бөлiмдерiн) дайындау тәжiрибесiмен алмасу;
Тармақ 1.6
1.6. - делегациялармен алмасу, мәдени, спорт алмасулары мен достық байланыстардың басқа түрлерiн дамыту.
Тармақ 2
2. Шекаралық әскер (шекаралық бөлiмдер) арасындағы ынтымақтастық бойынша нақты шаралар Тараптардың шекаралық ведомстволарымен келiсiледi.
Бап 12. 12-бап
12-бап Тараптардың шекара әскерi (шекара бөлiмдерi) шекараны бұзушыларға адамгершiлiкке жатпайтын және дөрекi нысандағы шараларды қолданбайды. Тараптар шекара персоналының қару қолдануы Тараптардың iшкi заңдарымен және Қазақстанның, Қырғызстанның, Ресейдiң, Тәжiкстанның Қытаймен тиiстi келiсiмдерiмен анықталады.
Бап 13. 13-бап
13-бап Тараптардың келiсуi бойынша осы Келiсiмнiң орындалу барысын талқылау үшiн сарапшылар кеңестерi өткiзiледi. Кеңестi өткiзу орны кезекпен осы Келiсiмге қатысушы Тараптар мемлекеттерiнiң астаналары болады.
Бап 14. 14-бап
14-бап Осы Келiсiм Тараптың басқа мемлекеттерге қатысты бұрын қабылданған мiндеттерiне әсерiн тигiзбейдi және үшiншi елдер мен олардың мүдделерiне қарсы бағытталмаған.
Бап 15. 15-бап
15-бап
Тармақ 1
1. Осы Келiсiм шектеусiз мерзiмге жасалды және Тараптардың келiсуi бойынша өзгертiлуi немесе толықтырылуы мүмкiн.
Тармақ 2
2. Тараптардың әрқайсысы осы Келiсiмнiң қолданысын тоқтату құқығына ие. Осы Келiсiмнiң қолданысын тоқтатуға ниеттi Тарап өзiнiң шешiмi туралы екiншi Тарапты жазбаша түрде алты ай бұрын хабарландырады. Осы Келiсiм мұндай мәлiметтен кейiн алты айдан соң күшiн жояды.
Тармақ 3
3. Бiрлескен Тараптың әрбiр мемлекетiнiң осы Келiсiмнен шығуға құқы бар. Осы Келiсiмнен шығу ниетi бар. Бiрлескен Тараптың Мемлекетi алты ай бұрын өзiнiң шешiмi туралы жазбаша түрде екiншi Тарапқа мәлiмдейдi.
Тармақ 4
4. Осы Келiсiм Бiрлескен Тараптың ең болмағанда Келiсiмнен шықпаған бiр мемлекетi мен Қытай Тарабы оның Тараптары болып қалғанға дейiн күшiнде қалады.
Бап 16. 16-бап
16-бап Тараптар Бiрлескен Тараптың барлық мемлекеттерiн қоса алғанда осы Келiсiмнiң күшiне енуi үшiн қажеттi iшкi мемлекеттiк процедураларды орындағаны туралы өзара бiр-бiрiн хабарландырады. Осы Келiсiм жазбаша мәлiметтiң ең соңғысының алынуы күнiнен бастап күшiне енедi. 1996 жылы 26 сәуiрде Шанхай қаласында бес данада, әрқайсысы орыс және қытай тiлдерiнде жасалды, сондай-ақ барлық орыс және қытай тiлдерiндегi мәтiндердiң күшi бiрдей. Қазақстан Республикасы үшiн       Қытай Халық Республикасы үшiн Қырғыз Республикасын үшiн Ресей Федерациясы үшiн Тәжiкстан Республикасы үшiн
Басқа 0. Ақпаратпен алмасудың негiзгi санаттары
Қазақстан Республикасы, Қырғыз Республикасы, Ресей Федерациясы, Тәжiкстан Республикасы және Қытай Халық Республикасы арасындағы шекара ауданда әскери саладағы сенiмдi нығайту туралы Келiсiмге Қосымша Ақпаратпен алмасудың негiзгi санаттары
Тармақ 1
1. Тараптар әрбiр Тараптың оның өтуi туралы пiкiрiне сәйкес шекара сызығының екi жағынан перпендикуляр бойынша бойлай 100 километрлiк географиялық аймақта орналасқан жеке құрамның штаттық саны, жаяу әскердiң, әскери әуе-күштерiнiң, әуе шабуылына қарсы әскер авиациясының, шекара әскерiнiң (шекара бөлiмдерiнiң) қару-жарағы мен әскери техникасының саны туралы ақпаратпен алмасады. Ақпаратпен алмасу осы Қосымшаның 1-Кестесi және 2-Кестесiнде келтiрiлген нысандар бойынша жүзеге асырылады.
Тармақ 2
2. Ақпарат алмасу санаттары болып:
Тармақ 2.1
2.1. - "жеке құрам" жаяу әскерде, әскери әуе күштерiнде, әуе шабуылына қарсы қорғаныс әскерi авиациясының және шекара әскерiнде (шекара бөлiмдерiнде) қызмет атқарушы, iс жүзiнде әскери қызметтегi жеке құрамды бiлдiредi;
Тармақ 2.2
2.2. - "шекара әскерi (шекара бөлiмдерi)" шекара арқылы өткiзу пунктiнде шекаралық бақылауды жүзеге асырушы бөлiмдер мен бөлiмшелердi есептемегенде, мемлекеттiк шекараны қорғау жөнiнде мiндеттердi орындаушы бөлiмдер мен бөлiмшелердi бiлдiредi;
Тармақ 2.3
2.3. - "ұрыс танкi" ойлы-қырлы жерлерде жоғары жүру қабiлетi бар және бронялы қорғаны бар, 75 мм-ден кем емес калибрлi пушкамен қаруланған, 360 градусқа бұрылу бұрышы бар, броняланған және басқа нысаналарды бұзуға қабiлеттi өзi жүретiн броняланған ұрыс машинасын бiлдiредi;
Тармақ 2.4
2.4. - "броняланған ұрыс машинасы" жоғары жүру қабiлетiне және бронялық қорғанға ие, шапшаң ұрыс қимылдарын жүргiзушi атқыштар бөлiмшесiн тасымалдауға арналған шынжыр табанды және дөңгелектi ұрыс машинасын бiлдiредi. Броняланған ұрыс машинасына бронетранспортерлар мен жаяу әскердiң ұрыс машиналары жатады;
Тармақ 2.5
2.5. - "артиллериялық жүйелер" - 122 мм және одан үлкен калибрлi тiркелетін және өзi жүретiн артиллериялық қаруды бiлдiредi. 122 мм және одан да үлкен калибрлi артиллериялық жүйелерге пушкiлер, гаубицалар, пушкiлер мен гаубицалар мүмкiндiктерi бiрiктiрiлген зеңбiректер, мина атқылаушылар мен дүркiндете атудың реактивтiк жүйелерi жатады;
Тармақ 2.6
2.6. - "тактикалық ракеталардың ұшыру қондырғылары" - 500 км қашықтыққа дейiнгi ракеталарды ұстауға, ұшыруға дайындауға және ұшыруға арналған құрылғыны бiлдiредi;
Тармақ 2.7
2.7. - "ұрыс ұшағы" - оперативтi тактикалық тереңдiктi нысаналарды жоюда қолданылатын, басқарылатын және басқарылмайтын ракеталармен, бомбалармен, пулеметтермен, авиациялық пушкiмен және басқа қарумен жарақталған ұшақты бiлдiредi. "Ұрыс ұшағына" үйретудiң бастапқы кезiнде пайдаланылатын оқу-жаттығу ұшақтары жатпайды;
Тармақ 2.8
2.8. - "әуе барлауының және РЭК ұшағы" - әуе барлауын жүргiзу және радиоэлектрондық күрес үшiн арналған, арнайы құрастырылған (қайта жабдықталған) және аппаратурамен жабдықталған ұшақты бiлдiредi;
Тармақ 2.9
2.9. - "ұрыс тiкұшағы" жер үстi және әуе нысаналарын жоюға арналған, қаруланған айналмалы қанатты ұшу аппаратын бiлдiредi. "Ұрыс тiкұшағына" соққы беру тiкұшақтары мен ұрысты қамтамасыз ету тiкұшақтары жатады:
Тармақша а
а) "соққы беру тiкұшағы" танкiге қарсы "әуе-жер" немесе "жер-әуе" кластағы басқарылатын ракеталарды қолдануға жабдықталған және ату мен қаруды нысаналауды басқару бойынша кешендi жүйемен жабдықталған тiкұшақты бiлдiредi;
Тармақша б
б) "ұрысты қамтамасыз ету тiкұшағы" пулеметпен, пушкiмен, басқарылмайтын ракеталармен, бомбалармен немесе бомбалық кассеталармен қаруланған және нысаналарды жою және басу сияқты ұрыс тапсырмаларын орындай алатын тiкұшақты бiлдiредi. 1-Кесте Жеке құрамның штаттық саны туралы ақпаратпен алмасу _________________________________________________________________    Қарулы күштердiң      |Жеке құрамның штаттық саны (мың адам.)     (әскер түрi) түрi    | _________________________________________________________________                          |   жалпы     |  Шығыс   |   Батыс                          |             | учаскеде |  учаскеде _________________________________________________________________ Жаяу әскер               |             |          | _________________________________________________________________ Әскери-әуе күштерi       |             |          | _________________________________________________________________ Әуе шабуылына қарсы      |             |          | қорғаныс әскерiнiң       |             |          | авиациясы                |             |          | _________________________________________________________________ Барлығы:                 |             |          | _________________________________________________________________ Шекара әскерi (шекара    |             |          | бөлiмдер)                |             |          | _________________________________________________________________ 2-Кесте Қару-жарақ пен әскери техника саны туралы ақпаратпен алмасу _________________________________________________________________   Қару-жарақ пен әскери техника|  Қару-жарақ пен әскери      санаттары (типтерi)       |   техника саны (бiрлiк) _________________________________________________________________                                |   жалпы  |   Шығыс  |   Батыс                                |          |  учаскеде|  учаскеде _________________________________________________________________ Ұрыс танктерi                  |          |          | _________________________________________________________________ Бронялы ұрыс машиналары        |          |          | _________________________________________________________________ 122 мм және одан да үлкен      |          |          | калибрлi артиллериялық жүйелер |          |          | _________________________________________________________________ Тактикалық ракеталардың ұшырғы |          |          | қондырғылары                   |          |          | _________________________________________________________________ Ұрыс ұшақтары                  |          |          | _________________________________________________________________ Әуе барлауы және РЭК ұшақтары  |          |          | _________________________________________________________________ Ұрыс тiкұшақтары               |          |          | _________________________________________________________________ Шекара әскерiнiң (шекара       |          |          | бөлiмдерiнiң) бронялы ұрыс     |          |          | машиналары                     |          |          | _________________________________________________________________ Шекара әскерiнiң (шекара       |          |          | бөлiмдерiнiң) ұрыс тiкұшақтары |          |          | _________________________________________________________________