Об утверждении Правил производства полетов в гражданской авиации Республики Казахстан Қолданыста
Басқа 0
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларын
бекіту туралы
«Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 14-бабы 1-тармағының 4) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:
Тармақ 1
1. Қоса беріліп отырған Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясында ұшуды жүргізу қағидалары бекітілсін.
Тармақ 2
2. Осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің кейбір бұйрықтарының күші жойылды деп танылсын.
Тармақ 3
3. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Азаматтық авиация комитеті:
Тармақша 1
1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;
Тармақша 2
2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелген күнінен бастап күнтізбелік он күн ішінде оның қазақ және орыс тілдеріндегі қағаз тасығыштағы және электрондық нысандағы көшірмелерін Қазақстан Республикасы Нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне ресми жариялау және енгізу үшін «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберуді;
Тармақша 3
3) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмелерін мерзімді баспа басылымдарына ресми жариялауға жіберуді;
Тармақша 4
4) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;
Тармақша 5
5) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде осы тармақтың 1), 2), 3) және 4) тармақшаларына сәйкес іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрлігінің Заң департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін.
Тармақ 4
4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму вице-министріне жүктелсін.
Тармақ 5
5. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік жиырма бір күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.
«КЕЛІСІЛДІ»
Қазақстан Республикасының
Қорғаныс министрі
_________________ С. Жасұзаков
2017 жылғы 7 қыркүйек
Басқа 0. Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясында ұшуды
жүргізу қағидалары
Қазақстан Республикасы
Инвестициялар және даму министрінің
міндетін атқарушының
2017 жылғы 28 шілдедегі
№ 509 бұйрығымен
бекітілген
Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясында ұшуды
жүргізу қағидалары
Тарау 1. 1-тарау. Жалпы ережелер
1-тарау. Жалпы ережелер
Тармақ 1
1. Осы Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясында ұшуды жүргізу қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы (бұдан әрі – Заң) 14-бабының 1-тармағы 4) тармақшасының талаптарына сәйкес, азаматтық авиация саласындағы халықаралық ұйымдардың авиациялық стандарттарын ескере отырып әзірленді.
Осы Қағидалар Халықаралық азаматтық авиация туралы конвенцияға (бұдан әрі – Конвенция) қосымшаларда жазылған Халықаралық стандарттар мен Ұсынылатын практика талаптарына сәйкес орындалатын коммерциялық әуе тасымалдарын, авиациялық жұмыстарды және жалпы мақсаттағы авиацияның ұшуларын жүзеге асыру мақсатында осы мемлекеттің талаптарына (ашық теңіздер үшін белгіленген ИКАО талаптарына) қайшы келмесе, Қазақстан Республикасының әуе кеңістігінде, сондай-ақ басқа мемлекеттің (ашық теңіздердің) әуе кеңістігінде ұшуды жүргізу тәртібін айқындайды.
Тармақ 2
2. Осы қағидаларда пайдаланылатын негізгі терминдер мен анықтамалар:
Тармақша 1
1) абсолюттік биіктік – орташа теңіз деңгейінен МSL нүкте немесе нүкте деп қабылданған объекті деңгейіне дейінгі тік қашықтық;
Тармақша 2
2) абсолюттік (салыстырмалы) ауысу биіктігі – тік жазықтықта әуе кемесінің жағдайы абсолюттік биіктік тұрғысынан берілген абсолюттік (салыстырмалы) биіктігі;
Тармақша 3
3) абсолюттік шешім қабылдау биіктігі DA немесе салыстырмалы шешім қабылдау биіктігі DH – үш өлшемдік 3D қонуға кіруді орындау кезіндегі абсолюттік немесе салыстырмалы биіктігі, онда екінші екінші шеңберіне кету маневрні бастау қажет болған жағдайларда:
егер осы биіктікке қол жеткізгенге дейін әуе кемесінің командирімен немесе ұшқышпен қонуға кіруді жалғастыру үшін бағдарлар мен қажетті визуалды байланысы орнатылмаса;
әуе кемесінің кеңістіктегі жағдайы немесе оның қозғалысының параметрлері қауіпсіз қонуды қамтамасыз етпеген;
Тармақша 4
4) авариялық хабар беру – тиісті ұйымдарды іздестіру-құтқару қызметтерінің көмегіне мұқтаж әуе кемелері туралы хабардар ету және осындай ұйымдарға қажетті жәрдем көрсету үшін ұсынылатын қызмет көрсету;
Тармақша 5
5) авариялық жетекті таратқыш (бұдан әрі – ELT) – белгіленген жиілікте айырықша сигналдарды беретін және қолданылуына байланысты, соққының нәтижесінде автоматты түрде жұмыс істейтін немесе қолмен іске қосылатын жабдықтарға қатысты қолданылатын жалпы термин. ELT келесі түрлерде болуы мүмкін:
автоматты тұрақты ELT (AF) – автоматты түрде іске қосылатын ELT, әуе кемесінің бортында стационарлық орнатылған;
автоматты ауыспалы ELT (AP) – автоматты түрде іске қосылатын ELT әуе кемесінің бортында қозғалыссыз бекітіледі, бірақ осы әуе кемесінің бортынан оңай алынып тасталады;
автоматты жайылмалы ELT (AD) – әуе кемесінің бортында қатаң бекітілген және автоматты түрде жайылатын және соққының әсерінен іске қосылатын, ал кейбір жағдайларда гидростатикалық тетіктерге қосылатын, сондай-ақ оны қолмен жаюда қарастырылған ELT;
авариялық-құтқару ELT (S), ол төтенше жағдайда жеңіл пайдалануға болатын етіп орналастырылған тірі қалғандарға қолмен әрекетке келтіруге болатын, әуе кемесінің бортынан оңай алынатын ELT;
автоматты стационарлық ELT(DT) – ұшу кезінде апатты бақылау үшін әуе кемесінің бортында тұрақты орнатылған автоматты түрде іске қосылатын ELT;
Тармақша 6
6) авиациялық жұмыстар – басқа жеке және (немесе) заңды тұлғалардың мүдделері үшін пайдаланушы азаматтық әуе кемелерін қолдана отырып орындайтын мамандандырылған операциялар;
Тармақша 7
7) автоматты түрде бөлінетін борттық өздігінен жазғыш құрылғы – автоматты түрде әуе кемесінен бөлінуге қабілетті, әуе кемесінде орнатылатын борттық өздігінен жазылғыш құрылғы;
Тармақша 8
8) автоматты түрде қондыру жүйесі – қонуға кіру және қону кезінде әуе кемесінің автоматты түрде басқарылуын қамтамасыз ететін борттық жабдықтар;
Тармақша 9
9) автоматты түрде қонудың бір рет істен шығатын жүйесі – істен шыққан жағдайда, бұрышты жағдай немесе ұшу траекториясында, ұшақтың теңгерімінде елеулі өзгерістер болмайтын болса автоматты қону жүйесі бір рет істен шығу болып табылады, бірақ қону автоматты түрде орындалмайды;
Тармақша 10
10) адам мүмкіндіктері – авиация қызметінің қауіпсіздігі мен тиімділігіне әсер ететін адамның қабілеттерімен мүмкіндіктерінің шектері;
Тармақша 10-1
10-1) адами факторлардың аспектілері – авиациядағы жобалау, сертификаттау, оқыту, пайдалану және техникалық қызмет көрсету процестеріне қолданылатын және адамның өнімділігін тиісті түрде есепке алу арқылы адамдар мен жүйенің басқа компоненттері арасындағы қауіпсіз өзара іс-қимылды қамтамасыз етуге бағытталған қағидаттар;
Тармақша 11
11) азаматтық авиация әуе кемесінің командирі – белгілі бір типтегі әуе кемесін өз бетінше басқаруға рұқсаты бар, коммерциялық авиациядағы ұшу тапсырмасына сәйкес немесе жалпы қолданыстағы авиацияның осындай құжатына сәйкес ұшуды (ұшуларды) қауіпсіз аяқтауға жауапкершілік жүктелген ұшқыш;
Тармақша 12
12) азаматтық авиация саласындағы уәкiлеттi орган – Қазақстан Республикасының әуе кеңiстiгiн пайдалану және азаматтық, эксперименттiк авиация қызметi саласында басшылық ететiн орталық атқарушы орган;
Тармақша 12-1
12-1) азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым – жарғылық капиталына мемлекет жүз пайыз қатысатын, Қазақстан Республикасының азаматтық авиация саласын орнықты дамытуды, ұшу қауіпсіздігі мен авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуге бағытталған қызметті жүзеге асыратын акционерлік қоғам;
Тармақша 12-2
12-2) аймақтағы ең төменгі абсолюттік биіктік (AMA) - аспаптық метеорологиялық жағдайларда (ЖМҚ) пайдалануға жататын және параллельдермен және меридиандармен айқындалатын белгіленген аймақ шегінде кедергілерден ең аз биіктік қорын қамтамасыз ететін ең төменгі абсолюттік биіктік. Ескерту. АМА ұшу кезінде ауа райы жағдайына, әуе кемесінің ұшу-техникалық сипаттамасына байланысты ұшудың берілген эшелонын (биіктігін) ұстап тұру мүмкін болмаған, герметизацияланбаған және негізгі биіктік өлшегіштер көрсеткіштерінің дәлдігін жоғалтқан немесе жоғалтқан (көрсеткіштердегі айырмашылық 200 футтан астам) сияқты төтенше жағдайлар туындаған кезде ұшу маршрутының шегінен тыс пайдаланылады);
Тармақша 13
13) алдыңғы шыныдағы индикация жүйесі – ұшу барысын шолу аймағындағы ұшу ақпараттарын ұшқышқа көрсетіп отыратын индикация жүйесі;
Тармақша 14
14) алдыңғы шыныдағы индикациямен қону және қонуға кіру үшін бағдар жүйесі – коллиматорлы индикаторды пайдаланумен қону және қонуға кіру үшін бағдар жүйесі бортты аспапты жүйе болып табылады және ол жеткілікті ақпараттарды көрсетеді және әуе кемесінің алдыңғы шынысының белігілі бір бөлігіндегі бағдар мәліметтері конформды проекциялар түрінде салынған, сыртқы визуалды жағдаймен келісілген және ұшқышқа әуе кемесінің маневрін қолмен орындауға мүмкіндік беретін, осы ақпаратқа негізделген және қарастырылып отырған ұшулар санатында сипаттамалары мен сенімділігі қолданбалы болып табылатын бағдарлар;
Тармақша 15
15) апробациялау – сынау, зерттеу, тексеруге негізделген растау, бекіту;
Тармақша 15-1
15-1) арнайы бекіту – коммерциялық әуе тасымалдарын, сондай-ақ жалпы мақсаттағы авиацияны орындауға арналған пайдалану ерекшеліктерінде құжатталған бекітуді білдіреді;
Тармақша 16
16) аса жеңіл ұшу аппараттары – ұшу салмағы 750 кг төмен әуе кемелері, сондай-ақ аэростаттар, мотодельтапландар, дельтапландар, парапландар және басқада осы санаттағы ұшу аппараттары;
Тармақша 17
17) аспаптар бойынша қонуға кіру – аспаптар бойынша қонуға кіру схемасының негізінде навигациялық бағыттағы жабдықты пайдаланумен кіру немесе қону, қонуға кіруді орындаудың екі әдісі бар:
тек қырымен навигациялық бағдарды пайдалану арқылы аспаптар бойынша екі өлшемді (2D) қонуға кіру;
қырымен, сондай-ақ тік навигациялық бағдарды пайдалану арқылы аспаптар бойынша үш өлшемді (3D) қонуға кіру;
қырымен және тік навигациялық бағдар келесілердің көмегімен қамтамасыз етілетін бағдарды көрсетеді:
жер үсті радионавигациялық құралдар немесе компьютермен берілетін жер үсті, спутникті, автономды навигациялық құралдар немесе осы құралдардың кешені;
қонуға кіру және жабдықпен қону келесідей болып жіктеледі:
қонуға дәл емес кіру және NPA қонулары – азимутты бағдарды қолдана отырып, жабдықтар бойынша қону және қонуға кіру, бірақ глиссад бойынша бағдар қолданылмайды;
қонуға дәл кіру және PA қонулары– азимутты және минимум глиссадпен дәл бағдар қонудың белгілі бір санаттарымен қолданылатын жабдықтар бойынша қону және қонуға кіру, бірақ глиссад бойынша бағдар қолданылмайды;
азимутты және глиссад бағдары келесілерді қамтамасыз ететін бағдарға жатады:
жер үсті навигациялық құралдар немесе компьютермен шығарылатын навигациялық мәліметтер;
Тармақша 18
18) аспаптар бойынша қонуға кіру рәсімдері – ұшқыш аспаптар бойынша орындалатын алдын-ала белгіленген маневрлердің сериясы, қонуға кірудің бастапқы кезеңіндегі бақылау нүктесінен, кедергілерге соқтығысуды болдырмауды қарастыратын, бекітілген талаптарды сақтау кезінде немесе сәйкес жағдайда бекітілген бағыт басынан қону орындалуы мүмкін нүктеге дейін, ал егер қону орындалмаса, онда бағытта немесе күту аймағында кедергілерде ұшу критерийлері қолданылатын нүктеге дейін, аспаптар бойынша қонуға кіру тәртіптемесі келесідей болып жіктеледі:
қонуға дәл кірмеу тәртібі – азимут бойынша бағдарлау қолданылатын, А глиссад бойынша бағдар қолданылмайтын, аспаптар үлгісі бойынша қонуға екіөлшемді (2D) кіруді орындау үшін арналған, аспаптар бойынша қону схемасы,
тік бағдармен қонуға кіру тәртібі – А типті аспаптар бойынша қонуға үшөлшемді (3D) кіруді орындау үшін арналған PBN сипаттамаларына негізделген навигациясыны пайдалану арқылы қонуға кіру схемасы,
қонуға дәл кіру тәртібі – қонудың белгіленген санатымен, азимут және глиссад бойынша дәл бағдар қолданылатын А немесе В үлгісіндегі аспаптар бойынша қонуға үшөлшемді (3D) кіруді орындау үшін арналған, навигациялық жүйелерді (ILS, MLS, GLS и SBAS САТ I) пайдалану негізінде аспаптар бойынша қонуға кіру схемасы;
Тармақша 19
19) аспаптар бойынша ұшу қағидалары – аспаптарды метеорологиялық жағдайда ұшуды орындауды реттейтін қағидалар қатары;
Тармақша 20
20) аспаптартар бойынша ұшу тәртіптемесі (схемасы) – электрондық немесе баспа түрінде жарияланатын ұшқыш пилотаждық аспаптартармен орындалатын ұшудағы алдын-ала айқындалған маневр қатарының сипаттамасы;
Тармақша 21
21) аспаптартар бойынша ұшып келудiң стандартты бағыты – аспаптар бойынша ұшу қағидалары (бұдан әрi - АҰҚ) бойынша әдетте әуе қозғалысына қызмет көрсету (бұдан әрi - ӘҚҚ) бағытында кiру нүктесiнен аспаптар бойынша қонуға енудiң жарияланған схемасымен ұшу басталатын нүктеге дейiнгi ұшып келудiң белгiленген бағыты;
Тармақша 22
22) аспаптар бойынша ұшып шығудың стандартты бағыты – әуеайлағыты немесе әуеайлақтың белгiлi бiр ұшып көтерiлу-қону жолағына әдетте тапсырылған ӘҚҚ бағытында негізгі нүктесiмен байламалы АҰҚ бойынша ұшып шығудың белгiленген бағыты;
Тармақша 23
23) аспапты метеорологиялық шарттары – көрінудің ұзақтығы шамасында өрнектелген метеорологиялық шарттар, бұлттарға дейінгі қашықтық және бұлттың төменгі шекарасындағы биіктік, бұл шамалар визуалды метеорологиялық шарттар үшін бекітілген минимумнан төмен;
Тармақша 24
24) аэронавигациялық ақпарат – әуе кемелерінің ұшуын қамтамасыз ету, ӘҚҚ және әуе қозғалысын басқару (бұдан әрi - ӘҚБ) мақсаттары үшін деректерді жинау, талдау және өңдеу нәтижесінде алынған ақпарат;
Тармақша 25
25) аэронавигациялық карта – ұшу мақсаттарына арналған жер беті учаскесінің оның бедерінің және жасанды құрылғылардың шартты белгісі;
Тармақша 26
26) аэростат – оның көтерілу күші тығыздығы ауа тығыздығынан жеңіл, қабықтағы газ есебінен құрылады ауадан (қоршаған ортадан) жеңіл ұшу аппараты;
Тармақша 27
27) әуе кемелерінің жақындасуы – әуе кемелерінің арасындағы қашықтық, сол сияқты олардың салыстырмалы орналасуы және жылдамдығы мынадай, осы әуе кемелерінің қауіпсіздігі қауіп-қатерге қойылуы мүмкін жағдай келесідей болып жіктеледі, ӘҚҚ органының қызметкерлері немесе ұшқышының пікірі бойынша болатын жағдай, ол:
соқтығысу тәуекелі – әуе кемелерінің жақындасу салдарынан соқтығысу қауіпт қатері пайда болатын жағдай, санаты;
ұшу қауіпсіздігіне кепілдік берілмеген – әуе кемелерінің жақындасу салдарынан осы әуе кемелерінің қауіпсіздігіне қауіп төнуі мүмкін жағдай санаты;
соқтығысу тәуекелі болмаған – әуе кемелерінің жақындасу салдарынан соқтығу қауіпті болмаған жағдай санаты;
тәуекел айқындалмаған – әуе кемелерінің жақындауы жағдайының санаты, жеткілікті толық ақпараттың болмауы, орын алған соқтығысу тәуекелін айқындауға мүмкіндік бермейді немесе бар мәліметтер бір-біріне қайшы және сендіретін жеткілікті мәліметтер жоқ немесе бұл тәуекел деңгейін айқындауға мүмкіндік бермейді;
Тармақша 28
28) әуе кемесі – жер (су) бетiнен шағылысатын ауамен өзара әрекеттен бөлек, ауамен өзара әрекет есебiнен атмосферада ұсталатын аппарат;
Тармақша 29
29) әуе кемесінің мұздануы – әуе кемесіні түрлі бөліктерінде мұздың қатуы;
Тармақша 29-1
29-1) әуе кемесінің тіркелген мемлекеті – әуе кемесі тізіліміне енгізілген мемлекет;
Тармақша 30
30) әуе кемесінің ұшуды пайдалану бойынша нұсқаулығы – уәкілетті ұйым үшін қолданбалы жетекшілік және кәдімгі, ерекше және авариялық жағдайлардағы әрекет ету ретінен тұратын, бақылау карталарында, шектеулерде, ұшу-техникалық сипаттамалар туралы ақпараттардан және әуе кемесінің жүйелері туралы мәліметтерден, сондай-ақ басқада әуе кемесінің пайдалануымен байланысты материалдардан тұрады;
Тармақша 31
31) әуе кемесінің ізіне түсу – ұшуда жеке әуе кемелерінің төрт өлшемді орны туралы мәліметтер уақытының стандартталған интервалы арқылы жерде тіркеу және жаңартуды жүргізуді қарастыратын пайдаланушы белгілеген процесс;
Тармақша 32
32) әуе қозғалысына қызмет көрсету – әуе қозғалысына ұшу-ақпараттық қызмет көрсету, авариялық хабар беру, диспетчерлік қызмет көрсету (аумақтық диспетчерлік қызмет көрсету, қонуға жақындағанда диспетчерлік қызмет көрсету немесе әуеайлақта диспетчерлік қызмет көрсету);
Тармақша 33
33) ӘҚҚ ауданы – белгіленген мөлшердегі әуе кеңістігі, олардың шекарасында әуе трассалары бойынша әуе қозғалысына және олардан тыс маршруттарға қызмет көрсету аудандық диспетчерлік орталықтың диспетчері арқылы жүзеге асырылады;
Тармақша 34
34) ӘҚҚ маршруты – әуе қозғалысына қызмет көрсетуді қамтамасыз ету мақсатында қозғалыс ағынын бағыттауға арналған белгіленген маршрут;
Тармақша 35
35) әуе трассасы – дәліз түріндегі бақыланатын әуе кеңiстiгi (немесе оның бөлігі);
Тармақша 36
36) әуеайлақ ауданы (тораптық диспетчерлік аудан (Terminal control area (ТMA) – әдетте бір немесе бірнеше ірі әуеайлағы маңындағы ӘҚҚ маршруттарының түйісу орнында құрылатын диспетчерлік аудан;
Тармақша 37
37) әуеайлақ (гидроәуеайлақ) – жер немесе су бетінің толықтай немесе ішінара әуе кемелерінің келуіне, жөнелтілуіне және осы жер бетімен қозғалуына арналған белгілі бір учаскесі (ғимараттарды, құрылыстарды және құрал-жабдықты қоса алғанда);
Тармақша 38
38) әуеайлақ схемасын әзірлеу процесі – аспаптар бойынша ұшу схемасын немесе қандайда бір өзгерістерге немесе құруға алып келетін, ұшуды схемасыз жобалау үшін сипатты болатын аспаптар бойынша процесс;
Тармақша 39
39) әуеайлақ туралы деректер – әуеайлағына қатысты деректер оның мөлшерi, координаттары, өзге де оған қатысты ұшу-қону жолағы, рульдеу жолдар, қондырғылар, жабдықтар, ұшуларды орындау бойынша құралдар мен рәсiмдер туралы егжей-тегжейлi мәлiметтердi қамтиды;
Тармақша 40
40) әуеайлақтың қолданбалы пайдалану минимумы бойынша ұшуды орындау үшін әуе кемесі командирінің (екінші ұшқыштың) біліктілігі – ұшу-қону жолағы қашықтығының көрінісі (бұдан әрі - RVR) / көріну (бұдан әрі - VIS) минималды мүмкін мәні және шешім қабылдаудың абсолютті немесе салыстырмалы биіктігі (бұдан әрі - DA/DH), ал қажет болған жағдайда осы типтегі ӘК ұшуы мен қонуын қауіпсіз жүргізуге рұқсат беретін бұлттардың төменгi шекарасының биiктiгi;
Тармақша 40-1
40-1) әуеайлақ мемлекетi – аумағында әуеайлақ орналасқан мемлекет;
Тармақша 41
41) әуеайлақтың пайдалану минимумы – келесілер үшін әуеайлақты пайдалану шектеулері:
ұшу-қону жолағында көз көрерлік қашықтықтың және/немесе бұлттық параметрлердің қажеттілігіне қарай көз көрерлік шамасында білдіретің ұшып көтерілу;
ұшу-қону жолағында, MDA/H көз көрерлік қашықтықтың және/немесе бұлттық параметрлердің қажеттілігіне қарай көз көрерлік шамасында өрнектелетін аспаптар бойынша қонуға екі өлшемді (2D) кіруді орындау кезіндегі қонулар;
үлгісіне және/немесе ұшу санатына сәйкес ұшу-қону жолағында және DA/H көз көрерлік қашықтықтың және/немесе көз көрерлік шамасында өрнектелетін аспаптар бойынша қонуға үшөлшемді (3D) кіруді орындау кезіндегі қонулар;
Тармақша 42
42) бағдардан айырылу – ұшқыш (экипаж) белгiленген ұшуды жалғастыру үшiн қажеттi дәлдiкпен өзiнiң тұрған жерiн айқындай алмайтын жағдай;
Тармақша 42-1
42-1) базалық әуе кемесі – болжамды ұшуды, қонуға кіруді және қонуды орындау үшін талап етілетін жабдықтың ең аз құрамы бар әуе кемесі;
Тармақша 43
43) байланыстың талап етілетін сипаттамаларының ерекшелігі RCP – сипаттамаларға негізделген, байланысты жүзеге асыру үшін қажетті, операциялар мен әуе кемесінің мүмкіндіктері, тиісті жер үсті жабдықтары мен ӘКК ұсынуға талаптар жиынтығы;
Тармақша 44
44) бақылаудың талап етілетін сипаттамаларының ерекшелігі RSP – сипаттамаларға негізделген, бақылауды жүзеге асыру үшін қажетті, операциялар мен әуе кемесінің мүмкіндіктері, тиісті жер үсті жабдықтары мен ӘҚҚ ұсынуға талаптар жиынтығы;
Тармақша 45
45) бақылау және түзетудің жер үсті жүйесі – жер үсті таратқыштан тікелей бақылау және түзету бойынша пайдаланушы ақпараттарды алушы бақылау және түзету көмегімен алады;
Тармақша 46
46) бар болатын қону қашықтық – қонғаннан кейінгі әуе кемесінің жүрісі үшін бар болатын және жарамды болып табылатын ұшу-қону жолағының ұзындығы;
Тармақша 47
47) барлық ауа райы ұшулары кезінде әуе кемесін және оның жабдықтарын пайдалануды шектеу бойынша, әуе кемесінің минимумы – осы типтегі әуе кемесінде ұшу мен қонуды қауіпсіз жүргізуге мүмкіндік беретін RVR және МDA/DA/H минималды мүмкіндік мәні бойынша белгіленеді;
Тармақша 48
48) барлық ауа райындағы ұшулар – визуалды бағдарды шектейтін ауа райы жағдайында қонуға кіру немесе қону, ұшу, ұшып шығу, кез келген жер үсті қозғалысы;
Тармақша 49
49) барометрлiк биiктiк – абсолюттік биіктік шамасында көрсетілген, осы қысымға стандартты атмосфера бойынша сәйкес келетін атмосфералық қысым;
Тармақша 50
50) биіктік бойынша жиынтық қате – берілген барометрлік биіктікпен (ұшу эшелоны) әуе кемесі болатын нақты барометрлік биіктік арасындағы тік жазықтықтағы геометриялық айырмашылық;
Тармақша 51
51) биіктікті өлшеу жүйесінің кемшілігі – биіктік өлшегіште барометрлік қысымды дұрыс бекіту шартында және ұйтқымаған қоршаған орта қысымына сәйкес келетін, барометрлік биіктікте биіктік өлшегіш индикаторындағы абсолютті биіктік арасындағы айырмашылық;
Тармақша 52
52) борттағы өздігінен жазатын құрал – авиациялық оқиғаға немесе оқыс оқиғаға тергеп-тексеру жүргізу үшін қосымша мәліметтер көзі ретінде әуе кемесінің бортында орналастырылатын кез келген өздігінен жазатын аспап;
Тармақша 53
53) бұлттардың төменгі шегарасының биіктігі – құрлық немесе су бетінің және 6000 м (20000 фут) төмен орналасқан бұлттардың ең төменгі шекарасының арасындағы және аспанның жартысынан астамын қамтитын тік қашықтық;
Тармақша 54
54) векторлау (радиолокациялық бағыттау) – ӘҚҚ-дің қадағалау жүйесін пайдалану негізінде белгіленген бағыттарды көрсету арқылы әуе кемесіні навигациялық бағытталуын қамтамасыз ету;
Тармақша 55
55) визуалды маневрлеу аймағы (шеңбер бойынша ұшулар) – қонуға кіруді шеңбер бойынша орындайтын әуе кемелерi үшiн кедергілерден жоғары биіктікті ескеретін аймақ;
Тармақша 56
56) визуалды метеорологиялық жағдайлар – сәйкес бекітілген немесе одан асатын бұлттар шекарасының төменгі биіктігі мен бұлттарға дейінгі қашықтығы, көріну ұзақтығының шамасымен белгіленетін метеорологиялық жағдай;
Тармақша 57
57) демалыс уақыты – ұшу немесе кабина экипажының мүшелері барлық қызметтік міндеттерді орындаудан босатылған кездегі және (немесе) оған дейінгі қызметтік міндеттерін орындау кезеңінен кейінгі үздіксіз және белгіленген мерзім;
Тармақша 58
58) дирижабль – қуат қондырғысын қозғалысқа келтiретiн басқарылатын аэростат;
Тармақша 59
59) екі рет істен шығатын автоматты қону жүйесі – автоматты қону жүйесі екі рет істен шығатын болып табылады, ал қонуға кірген жағдайда, тегістелу мен қону автоматтандырылған жүйенің қалған бөлігінің көмегімен орындалуы мүмкін;
Тармақша 60
60) екі рет істен шығатын құрамдастырылған қону жүйесі – екі немесе одан көп тәуелсіз қону жүйелерiнен тұратын жүйе, және бір жүйе істен шыққан жағдайда, бағыттау немесе басқару, қалған жүйемен (жүйенің қалғаны) қамтамасыз етіледі, бұл қонуды орындауға мүмкіндік береді.
Ескертпе: екі рет іс тен шығатын құрамдастырылған қону жүйесі алдыңғы әйнектегі бақыланатын индикациямен автоматты қону жүйесінің бір рет істен шығатын жүйесінен тұруы мүмкін, ол ұшқышқа автоматты қону жүйесі істен шыққан соң қолмен басқару арқылы қонуды орындауға мүмкіндік береді;
Тармақша 61
61) екінші шеңберіне кету нүктесі – аспаптарпен қонуға кіру схемасындағы нүкте, кедергілер үстімен биіктіктің минималды қорын қамтамасыз ететін немесе етуге дейінгі ұшу алдын-ала жазылған схемасындағы екінші шеңберіне өтуден басталуы тиіс;
Тармақша 62
62) екінші шеңберіне кету схемасы – қонуға кіруді жалғастыру мүмкін емес болған жағдайда ұстауға болатын тәртіп;
Тармақша 63
63) ең жоғары салмақ – ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы;
Тармақша 64
64) ерекше жағдай – авиациялық техника кенеттен істен шығу нәтіжесінде пайда болатын жағдай немесе әуе кемесінің кәдімгі басқарудан ерекшеленетін, экипаж әрекетінен талап етілетін шартқа әуе кемесі сай келуі;
Тармақша 65
65) жабдықтың минималды тізбесі (бұдан әрі - МЕL) – әуе кемесі осы типі үшін үлгілік МЕL-не сәйкес немесе неұрлым қатаң талаптарға сәйкес пайдаланушымен құрылатын жабдықтың нақты компоненті істен шыққан жағдайда әуе кемесінің пайдаланылуын қарастыратын тізбесі;
Тармақша 66
66) жабдықтың үлгілік минималды тізбесі (бұдан әрі - ММЕL) – ұшудың басталуына кедергі келтірмейтін бір немесе бірнеше ақаулық, жабдықтың компонентін айқындайтын және мемлекетпен бекітілген әзірлеуші, әуе кемесі нақты типі үшін типтік құрылымға жауапты ұйымдармен құрылатын тізбе, ММЕL ерекше пайдалану шарттары, шектеулер мен қағидалар келісілуі мүмкін;
Тармақша 67
67) жағармайдың соңғы резерві – белгіленген пунктің қосалқы әуеайлақ талап етілмейтін, белгіленген пункт әуеайлағына немесе келу кезінде есептелген қону салмағын пайдалану мен белгіленген пункттің қосалқы әуеайлағына келу кезіндегі жағар май қорын көрсетеді;
Тармақша 68
Тармақша 69
69) жалпы мақсаттағы авиация – жеке және (немесе) заңды тұлғалардың меншiгiндегі және оқу, спорттық, мәдени-ағарту iс-шараларын жүргiзу, техникалық шығармашылықты дамыту, әуе кемесiн пайдаланушының жеке қажеттіліктерiн қанағаттандыру мақсаттарда пайдаланылатын азаматтық авиация, сондай-ақ ақысы төленбей және жалдаусыз пайдаланылатын, мақсаттары:
жолаушыларды, багажды, жүкті және пошта жөнелтілімдерін тасымалдау;
авиациялық жұмыстарды орындау;
iздестiру-құтқару және авариялық-құтқару жұмыстарын жүргiзу, дүлей зілзалалар болған жағдайда жәрдем көрсету;
Тармақша 70
70) жел қозғалысы – кіретін және шығатын ағындардан тұратын әуе кеңістігіндегі жел бағыты мен жылдамдығының өзгерістері:
жел қозғалысы әлсіз – 0-ден 2 м/с дейін (0 ден 4 торапқа дейін) 30 м (100 фут) биіктікті қоса алғанда;
бірқалыпты жел қозғалысы – 2-ден 4 м/с дейін (5-тен 8 торапқа дейін) 30 м (100 фут) биіктікті қоса алғанда;
күшті жел қозғалысы – 4-тен 6 м/с дейін (9-дан 12 торапқа дейін) 30 м (100 фут) биіктікті қоса алғанда;
өте күшті жел қозғалысы –6 м/с жоғары (12 торапқа) 30 м (100 фут) биіктікте;
Тармақша 70-1
70-1) жерде қызмет көрсету – әуе қозғалысына қызмет көрсетуді қамтымайтын, әуе кемесі әуежайға (әуеайлаққа) келген немесе әуе кемесі әуежайдан (әуеайлақтан) жөнелтілген кезде қажетті қызмет көрсету;
Тармақша 71
71) жоғары назардың салыстырмалы биіктігі – жоғары назардың салыстырмалы биіктігі ұшу-қону жолағы шегінен салыстырмалы жоғары биіктікке сәйкес келеді және ұшақтың сипаттамалары мен оның автоматты түрде қонатын екі өлшемді жүйесінің негізіне орнатылады, егер автоматты қону жүйесінің резервті бөлігінің бірі істен шығатын болса, немесе сәйкес жер үсті жабдықтары істен шықса, қонуға кірудің жоғары САТ ІІІ санаты тоқтатылып екінші шеңберіне кетеді;
Тармақша 72
72) кабиналық экипаж мүшесі – ұшу экипажының мүшесі болып табылмайтын, әуе кемесінің командирымен немесе пайдаланушымен тапсырылған әуе кемесінің бортындағы міндеттерді орындайтын, жолаушылар мен жүк тасымалына қызмет көрсету мақсатында қауіпсіздік мүддесімен авиациялық персоналға жататын тұлға;
Тармақша 73
73) кедергілердің бос аймағы OFZ – әуе кемелері ұшуларын қамтамасыз ету үшін қажетті, тек ең төмені салмағы және сынғақ конструкциясы бар нысандар ғана бекітілуі мүмкін және осы үстіңгі беттіктермен шектелген, жолақтың сол бөлігі және екінші шеңберіне кету аймағын шектеуге арналған беттік пен ішкі өтпелі беттік, қонуға кіру аймағын шектеу үшін ішкі беттіктің жоғары бөлігіндегі әуе кеңістігі;
Тармақша 73-1
73-1) кедергілерден ұшып өтудің ең аз абсолюттік биіктігі (MOCA) - кедергілерден биіктіктің қажетті қорын қамтамасыз ететін белгілі бір учаскедегі ұшудың ең аз абсолюттік биіктігі;
Тармақша 73-2
73-2) кеңейтілген пайдалану мүмкіндіктері – кеңейтілген мүмкіндіктері бар әуе кемесінің ұшуы үшін рұқсат етілген және базалық әуе кемесі үшін әдетте рұқсат етілетінмен салыстырғанда әуеайлақтың неғұрлым төмен пайдалану минимумдарын қамтамасыз ететін және қолда бар сыртқы инфрақұрылымды пайдаланатын кеңейтілген мүмкіндіктері бар әуе кемесі жүйелерінің сипаттамаларына негізделген пайдалану мүмкіндіктері;
Тармақша 74
74) кету (қайта оралу) межесi PNR – әуе кемесі межелі әуеайлағына дейін бағыт бойынша ұшуды, сондай-ақ осы рейс үшін бағытта қосалқы әуеайлағына дейін ұшуды жалғастыра алатын ең соңғы географиялық нүкте;
Тармақша 75
75) коллиматорлық индикатор HUD – ұшу бағытында ұшқыштың көру аясындағы кабинадан тыс кеңістікте ұшу дерек көрсетілген индикация жүйесі;
Тармақша 76
76) конфигурациядан ауытқу тізбесі CDL – ұшу-техникалық сипаттамаларының өзгерістері мен сәйкес келетін пайдалану шектеулер туралы кез-келген ақпараттың қажет кезінде қамтитын және ұшудың басында болмауы мүмкін үлгілік әуе кемесінің барлық сыртқы бөліктерін айқындайтын мемлекетпен бекітілген әзірлеуші, үлгілік конструкцияға жауапты ұйыммен құрылған тізбе;
Тармақша 77
77) көзбен шолудың бірлескен жүйесі CVS – SVS синтезделген көзбен шолу жүйелері және EVS көзбен шолудың кеңейтілген мүмкіндіктерімен техникалық көзқарас жүйесінен алынатын суреттемелердің индикация жүйесі;
Тармақша 78
78) көзбен шолудың кеңейтілген мүмкіндіктерімен техникалық көру жүйесі EVS – кескін датчигін пайдалануға негізделген, нақты уақыт масштабындағы сыртқы жағдайдың электронды көрінісін индикациялау жүйесі;
Тармақша 79
79) көзбен шолып ұшу – әуе кемесінің кеңiстiктегi жағдайын және оның тұрған жерiн табиғи көкжиек және жердегi бағдар бойынша ұшқыш оны көзбен шолып айқындайтын кездерде орындалатын ұшу;
Тармақша 80
80) көзбен шолып ұшулардың қағидалары (бұдан әрі - КҰҚ) – визуалды метеорологиялық жағдайларда ұшуды орындауды реттейтін қағидалар қатары;
Тармақша 81
81) көзбен шолып ұшулардың қағидалары бойынша арнайы ұшу (бұдан әрі - КҰАҚ) – ӘҚҚ органымен рұқсат етілген, КҰҚ бойынша ең төмен ұшу жағдайына қарағанда қолайлылығы төмен метеорологиялық жағдай кезінде диспетчерлік аймақта орындалатын ұшу;
Тармақша 82
82) көру мүмкіндігі – авиациялық мақсаттар үшін көру мүмкіншілігі келесі шамаларды көрсетеді:
ашық аяда бақылау кезінде, жерге жақын орналасқан қолайлы мөлшердегі қара нысанды, ажыратуға және тануға болатын ең үлкен қашықтық;
жарық емес аяда 1000 кд жуық жарық күшінің сәулесін ажыратуға және тануға болатын ең үлкен қашықтық;
Тармақша 83
83) күтпеген пайдалану жағдайлар – жағдайды жоспарлауға көнбейтін, мысалы, болжап болмайтын ауа райы жағдайы, жабдықтардың жөндеуге келмеуі немесе пайдаланушыдан тәуелсіз әуе қозғалысының тоқтаулары;
Тармақша 84
84) күрделi метеорологиялық жағдайлар – метеорологиялық көрiну 2000 метр және одан аз және (немесе) олардың жалпы саны кезiнде екі октанттан астам кезде БТШБ 200 метр (650 фут) және одан төмен болатын жағдайлар;
Тармақша 85
85) күту аймағы – қонуға кіруге және (немесе) әуеайлағына жақындау кезегін әуе кемелері күтуі үшін әуеайлақтың (әуеторабы) ауданында радионавигациялық нүктесi (бұдан әрi - РНН) үстiнде белгiленген белгiлi бiр мөлшердегi әуе кеңiстiгi;
Тармақша 86
86) күту аймағында ұшу схемасы - әуе кемесiнiң келесi рұқсат берудi күту үшiн белгiлi бiр әуе кеңiстiгi шегiнде қалуына мүмкiндiк беретiн алдын-ала белгiленген маневр;
Тармақша 87
87) кішігірім ұшақ – ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг немесе одан төмен ұшақ;
Тармақша 88
88) қауіпсіз биіктік – әуе кемесіні жермен (сумен) соқтығысуын немесе онымен жанасуын кепілдендіретін ең аз мүмкін ұшу биіктігі;
Тармақша 89
89) қауіпсіз мәжбүрлі қонуы – орындалуы кезінде әуе кемесінде және жер бетінде болатын тұлғалардың дене жарақатын алмауына жеткілікті негіз болуы мүмкін мәжбүрлі қонуы немесе авариялық суға қонуы;
Тармақша 89-1
89-1) мақсатты қауіпсіздік деңгейі (TLS) – нақты жағдайларда рұқсат етілген деп есептелетін тәуекел деңгейін білдіретін жалпы термин;
Тармақша 90
90) қауіпті жүктер – Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 21 маусымдағы №371 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15370 болып тіркелген) Азаматтық әуе кемелерінде қауіпті жүктерді әуеде тасымалдау жөніндегі нұсқаулықпен анықталған адамның өмірі мен денсаулығына, қауіпсіздігі мен мүлкіне немесе қоршаған ортаға қатер төндіретін, қауіпті жүктер тізбесінде көрсетілген бұйымдар немесе заттар;
Тармақша 91
Тармақша 92
92) қозғалтқыш – әуе кемесін қозғалысқа келтіру мақсатында қолданылған немесе қолдануға арналған құрылғы, ол қызмет көрсету мен бақылауға қажетті компоненттер мен жабдықтардан тұрады, бірақ ауа бұрандасы/тасымалдаушы бұрандалар (егер олар қолданылатын болса) енбейді;
Тармақша 93
93) қону аймағы TDZ – қонып жатқан ұшақтың бірінші ұшу-қону жолағы жанауына арналған оның кіріудегі ұшу-қону жолағының бір бөлігі;
Тармақша 94
94) қонуға автоматты түрде кіру режимі бар ұшуды автоматты басқару жүйесі – қонуға кіру кезінде ұшақтың ұшу траекториясын автоматты басқаруды қамтамасыз ететін борттық жабдық;
Тармақша 95
95) қонуға визуалды кіру – аспаптар бойынша қонуға кіру схемасы ішінара немесе толығымен сақталмаған жағдайда және қонуға кіру визуалды жер үсті бағдарымен орындалған жағдайда АҰҚ бойынша ұшу кезінде қонуға кіру;
Тармақша 96
96) қонуға кiру және ұшып көтерiлудiң соңғы кезеңiнiң аймағы FATO – iлiну немесе қону режимiне дейiн қонуға кiру маневрiнiң аяқталу кезеңi орындалатын және ұшып көтерiлу маневрi басталатын белгiленген аймақ және FATO 1-санатты ұшу-техникалық сипаттамалары бар тiкұшақтарды пайдалануға тиiс болған жағдайларда, үзілген ұшудың орналасатын аймағын қамтиды;
Тармақша 97
97) қонуға кіруге тыйым салу нүктесі – аспаптар бойынша қонуға кіргеннен кейінгі нүкте, егер хабарланатын көз көрерлік немесе бақылау RVR әуеайлақтың пайдалану минимумынан төмен болса әуеайлақтың үстінде 300 м (1000 фут) төмен немесе қонуға кірудің соңғы учаскесінің шегінде жалғаспайды;
Тармақша 98
98) қонуға кірудің соңғы кезеңі – қонуға кірудің соңғы кезеңінің бекітілген бақылау нүктесінен (немесе нүктеде) басталатын немесе мұндай нүкте болмаған жағдайда жабдықпен қонуға кіру схемасының бөлігі:
соңғы стандартты бұрылу соңында, тікелей қону бұрылу немесе «ипподром» үлгісіндегі схемасында жақындау жолының желігіне бұрылу, егер мұндай бұрылыстар қарастырылған болса, немесе
қонуға кіру схемасындағы жолдың соңғы желігіне шығу нүктесінде және әуеайлақ ауданындағы нүктеде аяқталады, онда қону орындалуы мүмкін, немесе екінші шеңберіне кету басталады;
Тармақша 99
99) қонуға кірудің соңғы учаскесі (FAS) - аспаптар бойынша қонуға кіру схемасының шегінде ҰҚЖ жармасына шығу және қону үшін төмендету жүргізілетін учаскесі;
Тармақша 100
100) қонуға тұрақты кіру Sap – егер нүкте жоғарыда орналасқан болса, тегістеу маневрі басталатын жерден ұшу-қону жолағының шегі немесе нүктесі жоғары болатын, 50 фут нүктесіне дейінгі абсолютті/салыстырмалы биіктікке немесе алдын-ала айқындалған нүктеге дейін ұшу траекториясы үстіндегі жылдамдық және бақылау, орындалған сәйкес конфигруация жағдайының қонуға бақыланған кіруі;
Тармақша 101
101) қосалқы әуеайлақ – егер тағайындалған әуеайлағына ұшып бару немесе қону мүмкiн емес немесе орынсыз болған жағдайда әуе кемесi бағыталуы мүмкiн әуеайлақ, онда әуе кемесіне техникалық сипаттамаларына сәйкес келетін қызметтің қажетті түрлері мен құралдары бар және ол пайдаланудың күтілетін уақытында жұмысқа қабілетті болады.
Қосалқы әуеайлақтарға мынадай жатады:
ұшу кезіндегі қосалқы әуеайлақ – егер ұшудан кейін көп ұзамай әуе кемесіне қонуға қажеттілік туындағанда болатын қосалқы әуеайлақ және оны ұшатын әуеайлақ ретінде пайдалануға мүмкін болмайды;
бағыт бойынша қосалқы әуеайлақ – бағыт бойынша ұшу кезінде қосалқы әуеайлағына бару қажеттілік туындағанда, әуе кемесіне қонуға болатын қосалқы әуеайлақ;
тағайындалған пункттің қосалқы әуеайлақ – қонуы белгіленген әуеайлағына қону мүмкін емес немесе орынсыз болған жағдайда әуе кемесіне қонуға болатын әуеайлақ;
Тармақша 102
102) қосалқы әуеайлағына барудың көбейтілген уақытымен ұшуларды жүргізу кезіндегі сындарлы маңызды жүйе EDTO – EDTO ұшу қауіпсіздігіне жұмыстың нашарлауы немесе істен шығуы едәуір ықпал ететін ұшақ жүйесі немесе EDTO ұшуын орындау кезінде ұшақтың қауіпсіз ұшуы мен қонуын қамтамасыз ету үшін ерекше сындарлы мәні бар үздіксіз қызмет етуі;
Тармақша 103
103) қосалқы әуеайлағына барудың ең көп уақыты – қосалқы әуеайлақ бағытына қандайда бір нүктеден бағытта ұшу уақытымен өрнектелген, ең көп жол берілетін арақашықтық;
Тармақша 104
104) құрғақ ұшу-қону жолағы – ұшу-қону жолағы, егер оның беті ылғал немесе ластанған болмаса және онда пайдалануға арналған аймақ шегінде көрінетін ылғал болмаса құрғақ болып есептеледі;
Тармақша 105
105) маңызды кедергі – нақты схемасы әзірленген, сол ұшу түрін орындау кезінде әуе кемесінің ұшу қауіпсіздігі үшін әлеуетті қауіпті көрсететін және жергілікті іргелес және қоршаған орта элементтерінен едәуір жоғары болатын тұрақты және уақытша жасанды тұрғызылған нысан немесе кез-келген табиғи жергілікті элемент;
Тармақша 106
106) маркер – шекаралар (шекара) немесе кедергілерді белгілеу үшін жер деңгейінен жоғары бекітілетін нысан;
Тармақша 107
107) метеорологиялық ақпарат – метеорологиялық жинақ, талдау, болжам, нақты және күтілетін метеорологиялық шарттарға қатысты кез-келген хабарлама;
Тармақша 107-1
107-1) кеңейтілген мүмкіндіктері бар әуе кемесі – негізгі әуе кемесінің нақты ұшуды, қонуға кіруді немесе қонуды орындауы үшін талап етілетін жабдықты толықтыратын жабдығы бар әуе кемесі;
Тармақша 108
108) навигациялық ерекшелік – бекітілген әуе кеңістігі шегінде, сипаттамаларға негізделген, навигация шартындағы ұшуларды қамтамасыз ету үшін қажетті әуе кемесіне және ұшу экипажына талаптар жиынтығы.
Навигациялық сипаттамалардың екі түрі бар:
талап етілетін аэронавигациялық сипаттамалардың (RNP) спецификациясы – негізделген навигациялық ерекшеліктері, ол RNP 4, RNP APCH сияқты RNP префиксімен белгіленген өнімділіктің сақталмауы ескертулердің сақталуына және сақталуына қарсы бақылауды талап етуді қамтиды.
(RNAV) аймақтық навигация ерекшеліктері RNAV – негізделген навигациялық ерекшеліктері, ол RNP 4, RNP APCH сияқты RNP префиксімен белгіленген өнімділіктің сақталмауы ескертулердің сақталуына және сақталуына қарсы бақылауды талап етуді қамтымайды.
Тармақша 108-1
108-1) негізгі нүкте – ӘҚҚ бағытын, әуе кемесінің ұшу траекториясын айқындау үшін және навигация мен ӘҚҚ басқа да мақсаттары үшін пайдаланылатын белгіленген географиялық орын;
Тармақша 109
109) оқшауланған әуеайлақ – осы ұшақ үлгісіне арналған тағайындалған пунктіне қосалқы әуеайлақ болмағанда қолданылатын тағайындалған пункт әуеайлақ;
Тармақша 110
110) орналасқан екпін алу дистанциясы – ұшуды жүзеге асырып жатқан әуе кемесі екпін алуы үшін көзделген және жарамды болып табылатын ұшу-қону жолағының ұзындығы;
Тармақша 111
111) ортаның турбулентті қозғалысы – олардың статистикалық үлгілік орташа сипаттамаларын айқындайтын, шамасы уақыт пен кеңістікте кездейсоқ өзгерістерді сипаттайтын ағынның жағдайы;
Тармақша 112
112) өтпелі қабаты – эшелонмен өту және өтудің абсолютті биіктігі арасындағы әуе кеңістігі;
Тармақша 113
113) өтпелі метеорологиялық көріну CMV – хабарланатын метеорологиялық көріністен (RVR мәнінің біріне баламалы) шығатын мән;
Тармақша 114
114) өту эшелоны – өткелдің абсолютті биіктігінен жоғары ұшу үшін қолданылуы мүмкін ұшудың ең төменгі эшелоны;
Тармақша 114-1
114-1) пайдалануға рұқсат беру сертификаты-ұшуға жарамдылықтың тиісті нормаларына сәйкес онда көрсетілген техникалық қызмет көрсету жөніндегі жұмыстардың қанағаттанарлық орындалуын растайтын мәліметтерді қамтитын құжат;
Тармақша 114-2
114-2) пайдалану базасы – ұшуларға басшылық жасау жүзеге асырылатын орын;
Тармақша 114-3
114-3) пайдалану ерекшеліктері – рұқсаттар, оның ішінде арнайы мақұлдаулар, пайдаланушы сертификатына байланысты және ұшуды пайдалану жөніндегі нұсқаулықта баяндалған шарттарға байланысты шарттар мен шектеулер;
Тармақша 114-4
114-4) пайдаланушы мемлекет – пайдаланушының негізгі қызмет орны орналасқан немесе, егер пайдаланушының мұндай қызмет орны болмаса, пайдаланушының тұрақты болатын жері;
Тармақша 115
115) психикалық белсенді заттар – алкоголь, опиоидтер, каннабиноидтер, жайбарақаттандыратын заттар және гипнотикалық дәрілер, кокаиндер, басқада психостимуляторлар, галлюциногендер және ұшпалы ерітінділер; темекі және кофеиндерге тыйым салынады;
Тармақша 116
116) радиомен хабар беру VOLMET – үздіксіз және қайталанатын сөйлеу радио хабарламасы арқылы SIGMET ақпараттары мен TAF болжамдарын, сәйкес METAR, SPECI жиынтықтарын ұсыну;
Тармақша 117
117) рульдеу – ұшып көтерілу және қонудан басқа өз ауырлығының есебінен әуеайлақтың беті бойынша әуе кемесінің қозғалысы;
Тармақша 117-1
117-1) сектордағы ең төменгі абсолюттік биіктік (MSA) - орталығында негізгі нүкте, әуеайлақтың бақылау нүктесі немесе тікұшақ айлағының бақылау нүктесі орналасқан радиусы 46 км (25 м. миль) шеңбер секторындағы барлық объектілердің үстінен 300 м (1000 фут) ең төменгі биіктік қорын қамтамасыз ететін ең төменгі абсолюттік биіктік;
Тармақша 118
118) синтезделген көзбен шолу жүйесі SVS – ұшқыш кабинасынан ашылатын, болашақта сыртқы жағдайлардың синтезделген көрінісі деректерінің негізінде алынатын идикация жүйесі;
Тармақша 118-2
118-2) сипаттамаларға негізделген әуеайлақты пайдалану минимумдары (PBAOM) – базалық әуе кемесінің ұшуы кезінде пайдаланылатын минимумдармен салыстырғанда ұшып көтерілудің, қонуға кірудің және қонудың нақты операциялары үшін әуеайлақтың неғұрлым төмен пайдалану минимумдары;
Тармақша 119
119) соқтығысуды ескертудiң борттық жүйесi СЕБЖ немесе TCAS – қайталама шолу радиолокаторының қабылдау-жауап беру қондырғысы мен жабдықталған, әуе кемелері туындатуы мүмкін келіспеушілік жағдайлары туралы ақпараттарды жер үсті жабдықтарынсыз ұшқышқа ұсынатын қайталама шолу радиолокаторының қабылдау-жауап беру қондырғысының белгісін пайдалануға негiзделген жүйе;
Тармақша 120
120) спутникті қону жүйесі GNSS (GLS) – функционалды толықтырулардың жер үсті жүйесі деректеріне негізделген аспаптар бойынша қонуға кіру GBAS;
Тармақша 121
121) стандартты бұрылу – әуе кемесі белгіленген жол сызығына шығуы және кері бағытта жүруі үшін қарама-қарсы бағытта келесі бұрылумен белгіленген жол сызығынан басқа жаққа қайырманы орындауды кезіндегі маневр;
Тармақша 121-1
121-1) су кеңістігі үстінен ұзартылған ұзақтықтағы ұшу – су үстінен 93 км (50 м. миль) астам қашықтықта немесе қайсысы аз болуына қарай қалыпты крейсерлік жылдамдықта, апаттық қонуды жүзеге асыру үшін қолайлы құрлық учаскесінен 30 минут қашықтықта орындалатын ұшу;
Тармақша 122
122) сындарлы аймақ ILS – бағыттық және глиссадтық таратқыштардың антенмен қатар белгілі бір мөлшердегі аймақ, онда ILS пайдаланумен кез-келген ұшуды орындау кезінде әуе кемелерді коса алғанда көліктік қорлар болмауы тиіс;
Тармақша 123
123) сындарлы аймақ MLS – азимутты және бұрыш орынды таратқыштардың антенмен қатар белгілі бір мөлшердегі аймақ, онда MLS пайдаланумен кез-келген ұшуды орындау кезінде әуе кемелерді коса алғанда көліктік қорлар болмауы тиіс;
Тармақша 124
124) сындарлы қозғалтқыш (қозғалтқыштар) – қарастырылып отырған жағдайға қатысты, әуе кемесінің сипаттамасына неғұрлым қолайсыз ықпал ететін қозғалтқыш (қозғалтқыштар);
Тармақша 125
125) тағайындалған әуеайлақ – ұшу жоспарында немесе ұшу тапсырмасында (ұшу парағында) жоспарланған қону әуеайлақ ретінде көрсетілген әуеайлақ, тағайындалған әуеайлақ, аралық әуеайлақ және соңғы әуеайлақ болып бөлінеді;
Тармақша 126
Тармақша 127
127) таулы әуеайлақ (гидроәуеайлақ) – ойлы-қырлы бедері бар жерде орналасқан (гидроәуеайлақ), салыстырмалы асуы 500 м (1650 фут) асатын әуеайлақ және әуеайлақтың (гидроәуеайлақтың) бақылау нүктесінен радиусында 25 километрде немесе теңіз деңгейінен 1000 м (3300 фут) биіктікте орналасқан әуеайлақ;
Тармақша 128
128) таулы жерлер – кедір-бұдырлы және артықшылығы 500 м (1650 фут) және 25 км радиуста болатын жерлер, сондай-ақ теңіз деңгейінен 2000 м (6560 фут) және одан жоғары болатын жерлер;
Тармақша 129
129) техникалық қызмет көрсету – әуе кемесінің ұшуға жарамдылығын қамтамасыз ету үшін жұмыстарды жүргізу, бақылау-қалпына келтіру жұмыстарын, тексерулер, алмастырулар, кемшіліктерін жою, жеке және бірлесіп орындалатын, сондай-ақ модификация немесе жөндеуді тәжірибелік жүзеге асыруды қоса алғанда;
Тармақша 130
130) техникалық қызмет көрсету бағдарламасы – техникалық қызмет көрсету және оның кезекпен орындалуы бойынша нақты жоспарлы жұмыстарды сипаттаудан тұратын құжат, сондай-ақ онымен байланысты рәсімдер, мысалы оған қатысты әуе кемелерін қауіпсіз пайдаланылуын қамтамасыз ету үшін қажетті сенімділік бағдарламалары;
Тармақша 131
131) төбелі жерлер – кедір-бұдырлы және артықшылығы 500 м (1650 фут) және 25 км радиуста болатын жерлер;
Тармақша 131-1
131-1) шектеулі көріну жағдайындағы ұшулар (LVO) – RVR мәні 550 м-ден кем болған кезде және/немесе DH мәні 60 м-ден (200 фут) кем болған кезде қонуға бет алу немесе RVR мәні 400 м-ден кем болған кезде ұшып көтерілу;
Тармақша 132
132) төмендетудің ең төменгі абсолютті/салыстырмалы биіктігі МDA/Н – жабдық бойынша қонуға екі өлшемді кіру схемасында (2D) көрсетілген немесе абсолютті/салыстырмалы биіктік шеңбері бойынша кіру схемасында көрсетілген, төмендегі бағдармен қажетті визуалды байланыссыз жүргізілмеуі тиіс;
Тармақша 133
133) турбуленттілік – күрделі траекториялар бойынша әуе бөлшектері бекітілмеген ретсіз алмасуды болдыратын әуе қозғалысы;
Тармақша 133-1
133-1) түн-күн құбылыстары, қараңғылықтың басталуы мен таңның атысы (кешкі азаматтық Ымырттың аяқталуы мен таңертеңгі азаматтық Ымырттың басталуы) арасындағы тәуліктің қараңғы уақыты кезеңі);
Тармақша 133-1
133-1) түнгі көру көзілдірігі (NVG) – жұмыс принципі жарықты электрлік-оптикалық күшейткіш түрлендіргіштермен бақыланатын объектілердің кескінінің жарықтығын арттыруға негізделген, түнгі уақытта жер бетін көрнекі бағдарлау мүмкіндіктерін кеңейтетін, сондай-ақ метеорологиялық түзілістер мен жер бетіндегі бұлттардың алдын алу нысанында байқауға мүмкіндік беретін, басына орнатылған бинокулярлы түнгі көру құрылғысы;
Тармақша 133-2
133-2) түнде көру жүйесі (NVIS) – әуе кемелерін басқару кезінде түнде көру құрылғыларын сәтті және қауіпсіз пайдалану үшін қажетті барлық элементтерді біріктіру. Жүйе кем дегенде мыналарды қамтиды: NVG, жарықтандыру жабдықтары, ұшақтағы оның құрамдас бөліктері экипаждың NVG-мен жұмысына бейімделген, авиация персоналының кәсіби дайындығы.
Тармақша 134
134) тiгiнен көру мүмкiндiгi – жер үстiндегi объектi тiк төмен деңгейге дейiн көруге болатын жер бетiнің ең жоғары арақашықтығы;
Тармақша 135
135) тігінен эшелондаудың қысқартылған минимумы RVSM – әуе кеңістігінде бекітілген аудандар шегінде 8850 м (FL 290) және 12500 м (FL 410) эшелондар арасындағы интервалда ұшуды орындайтын әуе кемелерімен пайдалану үшін 300 м (1000 фут) номиналды минимумды көрсетеді;
Тармақша 136
136) тiкұшақ – ұшу кезiнде негiзiнен шамамен тiк қалыпта болатын, осьтердiң айналасындағы айналмалы күш қондырғысымен, бір немесе бірнеше тiрек бұрандамен ауа реакциясының есебiнен қалықтайтын ауадаң ауыр әуе кемесі;
Тармақша 137
137) тiкұшақ айлағы – осы беттікте тiкұшақтардың келуiне, жөнелтiлуiне және қозғалысына толықтай немесе iшiнара арналған құрылыстың үстiңгi бетiнiң белгiлi бiр учаскесi немесе әуеайлақ;
Тармақша 138
138) уақыт шегі – пайдаланушы мемлекетпен бекітілген қашықтық, ұшу уақытымен бағыттағы қосалқы әуеайлағына дейін көрсетілген кез келген асып кету пайдаланушы мемлекетпен EDTO ұшуын арнайы растауды талап етеді;
Тармақша 138-1
138-1) қосалқы әуеайлаққа кетудің ұзартылған уақытымен ұшуды жүргізу (EDTO) – бағыттағы қосалқы әуеайлаққа дейінгі ұшу уақыты осы Қағидаларда белгіленген шекті уақыттан асып кеткен кезде екі немесе одан да көп газ турбиналы қозғалтқыштары бар ұшақтың кез келген ұшуы;
Тармақша 139
139) ҰҚЖ-дағы күту орны-ҰҚЖ-ны, кедергілерді шектеу бетін немесе РМЖ (ILS) сындарлы (сезімтал) аймағын қорғауға арналған белгілі бір орын, онда рульдейтін әуе кемелері мен көлік құралдары тоқтайды және егер тиісті диспетчерлік пункттен өзге нұсқау болмаса күтеді;
Тармақша 140
140) ұшу-қону жолағының шегі – әуе кемелері қону үшін пайдалануға болатын ұшу-қону жолағы учаскесінің басы;
Тармақша 141
141) ұшақ – ұшу кезiнде көтеру қуаты негiзiнен ұшудың осы жағдайында қозғалыссыз қалатын жер бетi бойынша аэродинамикалық реакция есебiнен құрылатын, қуат қондырғысымен қозғалысқа түсетiн ауадан ауыр әуе кемесi;
Тармақша 142
Тармақша 143
143) ұшқышсыз басқарылмайтын аэростат – еркiн ұшуда болатын, күш беретін қондырғысыз, ауадан жеңiл ұшқышсыз әуе кемесі;
Тармақша 144
Тармақша 145
145) ұшу ақпараттық ӘҚҚ – мақсаты ұшудың қауіпсіз және тиімді орындалуын қамамасыз ету үшін ақпараттар мен кеңес беруді ұсынатын қызмет көрсету болып табылады;
Тармақша 146
146) ұшу биiктiгi – тiгiнен алғандағы белгiлi бiр деңгейден биіктігін мәнін әуе кемесiне дейiнгi қашықтық;
Тармақша 147
147) ұшу деректерін талдау – ұшулардың қауіпсіздік деңгейін арттыру мақсатында тіркелген ұшу деректерін талдау процесі;
Тармақша 148
148) ұшу жоспары – ӘҚҚ органымен ұсынылған, әуе кемесіне белгіленген ұшу немесе ұшу бөлігі туралы белгілі бір мәліметтерден тұратын белгіленген нысандағы құжат;
Тармақша 149
149) ұшу имитациясының жаттығу құрылғысы – келесі үш құрылғы арқылы кез-келген жерде ұшу шартына ұқсататын құрылғылар:
ұшу шартына ұқсататын жаттығу құралы, әуе кемесінің белгілібір үлгідегі экипаж кабинасын дәл көрсетуді қамтамасыз етеді, әуе кемесі осы үлгідегі ұшу-техникалық сипаттамалары мен ұшу экипажының мүшелері үшін механикалық, электрлік, электрондық және басқада борттық жүйелерінің нақты функциясына ұқсатуға мүмкіндік береді;
ұшақты басқару техникасын өңдеу үшін жаттығулар, ол белгілі бір сыныптағы әуе кемесінің ұшу-техникалық сипаттамаларын, механикалық, электрлік, электрондық және басқада борттық жүйелерінің қарапайым функцияларынаң асапаптарының көрсеткішін ұқсатады және экипаж кабинасында нақты жағдайды көрсетуді қамтамасыз етеді;
аспаптар бойынша ұшуға негізгі дайындықтың жаттығуы, сәйкес аспаптармен жабдықталған және аспаптар бойынша әуе кемесі ұшуы кезінде экипаж кабнасындағы жағдайды ұқсатады;
Тармақша 150
150) ұшу кедергісінің абсолюттік биіктігі немесе ұшу кедергісінің салыстырмалы биіктігі – ұшу-қону жолағының тиісті шектен асыруының немесе кейбір жағдайларда ұшу кедергісінің тиісті өлшемдерін ұстануын қамтамасыз ету үшін пайдаланылатын әуеайлақтардан асырудың төменгі абсолюттік биіктігі немесе төменгі салыстырмалы биіктігі;
Тармақша 151
151) ұшу нұсқаулығы – әуе кемесі ұшуға жарамды болатын шекте шектеулерден тұратын ұшу жарамдылығының сертификатына (ұшуға жарамдылық туралы куәлік) қатысты және әуе кемесін қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ету үшін ұшу экипажы мүшелеріне қажетті ақпараттар мен нұсқаулықтар;
Тармақша 152
152) ұшу қауіпсіздігі бойынша құжаттар жүйесі – техникалық қызмет көрсетуді реттеу бойынша пайдаланушының жетекшілігі мен ұшуды жүргізу бойынша жетекшілікті қамтитың ұшу және жер үсті операциялары үшін қажетті жүйелендірілген ақпараттардан тұратын, пайдаланушымен бекітілген өзара байланысты құжаттардың топтамасы;
Тармақша 153
153) ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесі – жетекшілік ету қағидаттары мен рәсімдерінің, жауапкершілік сатыларынан, қажетті ұйымдастырушылық құрылымы қамтитың, қауіпсіз ұшуды басқаруға жүйелі тәсіл;
Тармақша 154
154) ұшу уақыты:
ұшақтар үшін – ұшып көтерілу мақсатында ұшақ қозғалысының басталуы кезеңінен бастап ұшудың аяқталуы кезеңінде оның тоқтауына дейінгі жалпы уақыт;
тікұшақтар үшін – тікұшақтың көтерілетін бұрандаларының қалақшалары айналған уақыттан бастап, ұшу аяқталған кездегі тікұшақтың толық тоқтауына дейінгі кезең және көтерілетін бұрандаларының тоқтауы;
Тармақша 155
155) ұшу экипажының мүшесі – ұшу уақыты кезеңінде әуе кемесі басқарумен байланысты міндеттер қойылған авиациялық персоналдың қолданыстағы куәлігі бар, авиациялық персоналға жататын тұлға;
Тармақша 156
156) ұшу эшелоны – 1013,25 гПа бекітілген қысым шамасына жататын атмосфералық тұрақты қысым беті және қысымның бекітілген интервалдары шамасының осындай беттен сақталып қалғандары;
Тармақша 157
157) ұшуға тапсырма – ұшудың (ұшулардың) бағыты мен мақсатын айқындайтын экипаж, әуе кемесі туралы қажеттi мәлiметтi қамтитын белгiленген нысандағы құжат;
Тармақша 158
158) ұшудағы көру мүмкіндігі – ұшу бағытында әуе кемесі ұшқышының кабинасынан көрініс;
Тармақша 158-1
158-1) ұшуларға басшылық жасау - ұшуды бастауға, жалғастыруға немесе аяқтауға, сондай-ақ әуе кемесінің қауіпсіздігі, ұшудың тұрақтылығы мен тиімділігі мүдделерінде бағытты өзгертуге қатысты өкілеттіктерді жүзеге асыру;
Тармақша 159
159) ұшуды жүргізу нұсқаулығы (бұдан әрі - ҰЖН) – өз міндетін орындау кезінде пайдалану персоналы қолдануы үшін қажетті болып табылатын қағидалар, нұсқаулықтар және ұсынымдар;
Тармақша 160
160) ұшуды қамтамасыз ететін қызметкер/ұшу диспетчері – «Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қатысатын авиация персоналының кәсіптік даярлығының үлгілік бағдарламасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2013 жылғы 28 қыркүйектегі № 764 бұйрығының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8785 болып тіркелген) талаптарына сәйкес, біліктілігі бар ұшуды жүргізуді бақылау мен қадағалауды жүзеге асыратын және қолдау көрсететін, нұсқау жүргізетін және (немесе) әуе кемесінің командиріне қауіпсіз ұшуды орындауды қамтамасыз етуге көмектесетін пайдаланушымен тағайындалған тұлға;
Тармақша 161
161) ұшуды орындау үшін жарамды – қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз етуге қабілетті және бекітілген құрылымға сәйкес келетін әуе кемесінің, қозғалтқыштың, әуе бұрандасы немесе бөлшегінің жағдайы;
Тармақша 162
162) ұшудың жұмыс жоспары – ұшақтың ұшу-техникалық сипаттамаларын, пайдалану шектеулерді және берілген бағытта және сәйкес әуеайлақта күтілетін шарттарды ескере отырып қауіпсіз ұшуды орындау үшін пайдаланушымен құрылған жоспар;
Тармақша 163
163) ұшудың крейсерлік кезеңінде ауысатын ұшқыш – әуе кемесінің командирінің немесе екінші ұшқыштың жоспарланған демалысы уақытында ұшқыш функциясын орындауы үшін тағайындалған ұшу экипажының мүшесі;
Тармақша 164
164) ұшып келудің есептеу уақыты:
АҰҚ бойынша ұшу кезінде – аспаптар бойынша қонуға кіру маневрін орындау болжанатын навигациялық құралдармен немесе осы әуеайлақпен байланысты навигациялық құралдардың болмауы кезінде белгіленетін межелі нүктеге әуе кемесі ұшып келуінің есептеу уақыты – әуеайлақтың үстіндегі нүктеге әуе кемесінің келу уақыты;
КҰҚ бойынша ұшуды орындау кезінде – әуе кемесінің әуеайлақтың үстіндегі нүктеге келуінің есептеу уақыты;
КҰҚ бойынша ұшуды орындау кезінде аспаптар бойынша қонуға кіру схемасыны сақтау керек жоқ;
Тармақша 165
165) ұшып көтерілгеннен кейінгі сипаттаманың нүкте DPATO – жұмыс істемейтін бір қозғалтқышпен қауіпсіз ұшуды жалғастыруға тік ұшақтың қабілеті қамтамасыз етілмейтін және мәжбүрлі қону талап етілетін, биіктікті бастапқы алу және ұшып көтерілу кезеңінің шегіндегі нүкте;
Тармақша 166
166) ұшып көтерілуін дистанциясы – ажырау нүктесінде ұшу-қону жолағы шектің деңгейіне қатысты мәре нүктесінен 10 м биіктік нүктесіне дейін әуе кемесімен өтетін көлденең қашықтығы;
Тармақша 167
167) ұшу-қону жолағы (бұдан әрі - ҰҚЖ) – әуе кемелерінің қонуы және ұшуы үшiн дайындалған құрлықтағы әуеайлақтың ұшу жолағының белгiленген тiкбұрышты учаскесi;
Тармақша 168
168) үзілген ұшудын көтерілуіне орналасқан ұзындығы – егер қарастырылған болса, тоқтаудың (қауіпсіз) соңғы жолағының қашықтығы мен жүрісінің орналасқан ұзындығының жиынтығы;
Тармақша 169
169) үлкейтілген қашықтықта ұшу – крейсерлік жылдамдықпен ұшу уақыты кезеңінде екі газ құбырлы қозғалтқышы бар ұшақпен орындалатын кез-келген ұшу (желсіз жағдайда және МСА жағдайында) бағыттың кез-келген нүктесінде қандайда бір қозғалтқыштың жұмыс істемеуі кезінде қосалқы әуеайлақтың талаптарына сәйкес бағытқа дейін уәкілетті ұйыммен бекітілген шекті уақытынан асады;
Тармақша 169-1
169-1) шаршау – адамның ұшу қауіпсіздігіне байланысты белсенділігі мен қызметтік міндеттерін тиісінше орындау қабілетін нашарлатуы мүмкін ұйқысыздық, ұзақ ұйқылық, тәуліктік ырғақ және/немесе жұмыс жүктемесі (ақыл-ой және/немесе дене қызметі) салдарынан ақыл-ой немесе дене бітімі қабілетінің төмендеуінің физиологиялық жай-күйі;
Тармақша 170
170) шаршаумен байланысты басқару тәуекелінің жүйесі FRMS – белсенділіктің тиісті деңгейі жағдайында өз функцияларын сәйкес персоналмен орындауды қамтамасыз ететін және пайдалану тәжірибеге, білімге, ғылыми қағидаттарға негізделген ұшу қауіпсіздігі үшін шаршау тәуекелімен байланысы үздіксіз мониторинг жүйесінің деректеріне және оны басқаруға сүйенетін жүйе;
Тармақша 171
171) шектелген көру-жағдайындағы ұшып көтерілу LVTO – ҰҚЖ-ның (RVR) көріну ұзақтығы кемінде 400 м құрайды;
Тармақша 172
172) шектеулі көріну жағдайындағы рәсімдер – RVR шартында 550 м төмен ұшулар және CAT II / CAT III санаттары бойынша қонуға кіру кезінде қонуға қауіпсіз кіруді қамтамасыз ету мақсатында әуеайлақта қолданылатын рәсімдер;
Тармақша 173
173) шеңбер бойынша қонуға кіру – қону алдында әуеайлақтың үстінде шеңбер бойынша визуалды ұшудың орындалауын қарастыратын, аспаптар бойынша қонуға кіру схемасына қосымша;
Тармақша 174
174) шолу жасайтын радиолокатор – азимут және ұзақтығы бойынша әуе кемесінің орнын айқындау үшін қолданылатын радиолокациялық жабдықтар;
Тармақша 174-1
174-1) ылғалды ұшу-қону жолағы - пайдалануға арналған аймақ шегінде тереңдігі 3 мм-ге дейінгі ылғалдың немесе судың кез келген көрінетін қабатымен жабылған ҰҚЖ беті;
Тармақша 175
175) ірі габаритті ұшақ – сертификатталған ең жоғары ұшу салмағы 5700 кг жоғары;
Тармақша 176
176) электрондық ұшу планшетті EFB – ұшатын экипажға арналған электронды ақпараттық жүйе, ол жабдықтардан және қолданбалы бағдарламалардан тұрады және оған ұшумен байланысты міндеттерді немесе ұшуды орындау кезінде қолданылатын деректерді сақтау, жаңарту, көрсету және өңдеу үшін EFB функциясын пайдалануға мүмкіндік береді;
Тармақша 177
177) эшелондау – әуе кеңістігінде бекітілген интервалда әуе кемелерінің тігінің, көлденең (бойлай және бүйірлік) бытырап орналасауы;
Тармақша 178
Тармақша 179
179) CAT II санаты бойынша стандартты емес ұшулар - ҰҚЖ жарықты сигналды жүйелерімен және/немесе жақындау шырақтарының толық емес жүйелерімен жабдықталған, ҰҚЖ орындалған, RVR көбейтілген минимумымен ұшулар;
Тармақша 180
180) CDFA қонуға кірудің соңғы қонуға кіруді орындау кезіндегі үздіксіз төмендеумен қонуға кіру – қонуға кірудің соңғы учаскесінде (FAS) қонуға кірудің соңғы бақылау нүктесіндегі абсолютті/салыстырмалы биіктікке тең абсолютті/салыстырмалы биіктіктен ұшуда теңестірусіз, үздіксіз төмендетумен жүзеге асырылатын аспаптар бойынша қонуға дәл емес кірудің (NPA) схемасы бойынша қонуға кірудің соңғы учаскесінде қонуға кірудің соңғы бақылау нүктесінде ұшуға кірудің абсолютті/салыстырмалы биіктігіне тең келетін қонуға кірудің немесе осы биіктіктен жоғары, ҰҚЖ қону табалдырығынан шамамен 15 м (50 фут) биіктікте орналасқан нүктеге дейін немесе әуе кемесінің осы түрі үшін қону алдында туралау маневрі басталатын нүктеге дейін; NPA схемасы бойынша FAS-да, кейіннен шеңбер бойынша қонуға кіре отырып, cdfa пилоттық техникасы шеңбер бойынша қонуға кірудің минимумына (шеңбер бойынша ұшудың OCA/H) немесе ұшу кезінде визуалды маневрдің абсолютті/салыстырмалы биіктігіне жеткенге дейін қолданылады;
Тармақша 181
181) EDTO ұшу кезіндегі жағар майдың сындарлы қоры – бағытта неғұрлым сындарлы нүктеде жүйенің жұмыс уақыты бойынша неғұрлым шектелген істен шығуын ескере отырып, бағытта қоры әуеайлағына дейін ұшу үшін қажетті жағар май мөлшері;
Тармақша 182
182) NOTAM хабарламасы – ұшуды орындаумен байланысты персонал үшін маңызды мәні бар ақпаратты уақытылы ескерту, кез-келген әуе навигациялық жабдықтардың өзгерістері немесе жағдайы, қызмет көрсету және қағидалар немесе қауіптер туралы ақпараттар, қолданысқа енгізу туралы ақпараттардан тұратын және электр байланыстары құралдарымен жіберілетін хабарлама;
Тармақша 183
183) PBC сипаттамаларына негізделген байланыс – әуе қозғалысына қызмет көрсетуге ұсынуға қолданылатын сипаттамалар мен талаптарға негізделген байланыс;
Тармақша 184
184) PBN сипаттамаларына негізделген навигация – сипаттамаларға негізделген навигация, тағайындалған әуе кеңістігінде немесе әуе қозғалысы қызметінде қызмет көрсетілетін, бағытта жабдықтар бойынша қонуға кіруді орындайтын, әуе кемесі пайдалану сипаттамаларына қойылатын талаптарға негізделген аймақтық навигацияны ұсынады;
Тармақша 185
185) PBS сипаттамаларға негізделген қадағалау – ӘҚҚ ұсынуға қолданатын талаптарға және сиапттамаларға негізделген қадағалаулар;
Тармақша 186
186) RNAV аймақтық навигациясы – автономды құралдар мүмкіндіктерімен немесе олардың комбинациясымен айқындалған шекте жерүсті немесе спутникті навигациялық құралдардың әрекет ету аймағының шегінде кез-келген күтілетін траектория бойынша ұшуды орындауға әуе кемесіне мүмкіндік беретін навигация әдісі;
Тармақша 187
187) VNAV тік навигация – әуе кемесі ұшудың тік профилін биікті өлшеу жабдықтарын, ұшу траекториясының сыртқы бағыттарын немесе олардың үйлесімділігін пайдалана отырып ұстайтын навигациялық әдіс;
Тармақша 188
188) әуеайлақ қозғалысы аймағы – әуеайлақ қозғалысының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін белгіленген әуеайлақ айналасындағы белгілі бір мөлшердегі әуе кеңістігі;
Тармақша 189
189) диспетчерлік аймақ – жер бетінен белгіленген жоғарғы шегіне дейін жоғары созылатын бақыланатын әуе кеңістігі;
Тармақша 190
190) ымырт – күн құбылыстары, таңның атысы мен күннің шығуы арасындағы тәуліктің жарық (күндізгі) уақыты – таңертеңгі азаматтық ымырт, күннің батуы мен қараңғылықтың басталуы – кешкі азаматтық ымырт.
Осы Қағидаларда мынадай қысқартулар қолданылады:
АМЖ – аспапты метеорологиялық жағдайлар;
АҰҚ (IFR) – аспаптар бойынша ұшу қағидалары;
ӘК – әуе кемесі (әуе кемелері);
ӘКК – әуе кемесінің командирі;
ӘКП – әуе кеңістігін пайдалану;
ӘҚБ – әуе қозғалысын басқару;
ӘҚҚ– әуе қозғалысына қызмет көрсету;
БҚҚ – бар болатын қону қашықтық;
БТШ – бұлттардың төменгі шекарасы;
БТШБ – бұлттардың төменгі шекара биіктігі;
ВМЖ – визуалды метеорологиялық жағдайлар;
гПа – гектопаскаль;
град/сек – секундтағы градустар;
ЖМ – жиіліктік модуляция;
ЖМА – жалпы мақсаттағы авиация;
ЖММ – жанар-жағармай материалдары;
ИКАО – азаматтық авиацияның халықаралық ұйымы;
кг – килограмм;
ККҚ – көмекші күш қондырғысы;
км – километр;
км/сағ – сағатына километр;
КҰАҚ – көзбен шолып ұшу қағидалары бойынша арнайы ұшу;
КҰҚ (VFR) – көзбен шолып ұшу қағидалары;
ҚШРЛ – қайталама шолу радиолокаторы;
м – метр;
мбар – миллибар;
МГц – мегагерц;
м/сек – секундына метр;
ӨЖЖ (VHF) – өте жоғары жиілік;
РЛБ – радиолокациялық бақылау;
РНН – радионавигациялық нүкте;
РТҚ – радиотехникалық құралдар;
СЕБЖ немесе TCAS – соқтығысуларды ескертудің борттық жүйесі;
см – сантиметр;
сн.бғ.мм. – сынап бағанасы миллиметрі;
ТЕБ – төмендетудің ең төменгi биіктігі;
т. миля – теңіздік миля;
уз – торап;
ҰЖН – ұшуларды жүргізу бойынша нұсқаулық;
ҰҚЖ – ұшу-қону жолағы;
ҰПН – әуе кемесінің ұшу пайдалану нұсқаулығы (шетелдік өндіріс әуе кемесі үшін ұшу нұсқаулығы);
ҰҚБЖ – ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесі;
ҰСҚ – ұшақтағы сөйлесу құрылғысы;
ҰТС – ұшу-техникалық сипаттамалары;
ҮҰБҚ – үзілген ұшудың бар болатын қашықтық;
фут – фут (футтар);
фут/мин – минуттағы футтар;
ХСА – халықаралық стандарт атмосфера;
ШҚБ – шешім қабылдау биіктігі;
ADRS – ұшу мәліметтерін жазу жүйесі;
АЕО – барлық ақаусыз қозғалтқыштардың жылдамдығы;
AFCS – ұшуды автоматты басқару жүйесі;
AIP –аэронавигациялық ақпарат жиынтығы;
AIR – көз көрерлік жағдайды борттық тіркеушісі;
AIRS – көз көрерлік жағдайды тіркеудің борттық жүйесі;
AIS – анықтамалық аэронавигациялық ақпарат;
AMSL – теңіздің орташа деңгейінен жоғары;
APV – тігінен бағдарлаумен қонуға кіру схемасы
ARA – борттық радиолокатор бойынша қонуға кіру;
ASE – биіктікті өлшеу жүйесінің қателігі;
АТIS – әуеайлақтың ауданында ақпаратты автоматты түрде беру қызметі;
CARS – экипаж кабинасында дыбыстық жағдайды тіркеу жүйесі;
САТ I –I санат;
САТ II –II санат;
САТ III –III санат;
CDFA – қонуға кірудің соңғы кезеңінде үздіксіз төмендеумен қонуға кіру;
CDL – конфигурациядан ауытқудың рұқсат етілген тізімі;
CFIT – ақаусыз ӘК жермен соқтығысу тәуекелін төмендету;
CFL – ұшудың рұқсат берілген эшелоны;
CMV – қайта есептелген метеорологиялық көз көрерлік;
COMAT – өзінің жеке мақсаты үшін пайдаланушы әуе кемесінде тасымалдайтын пайдаланушының материалдары;
CVR – борттық сөзбен өздігінен жазғыш;
CVS – көзбен шолудың бірлескен жүйесі;
DA – шешім қабылдаудың абсолютті биіктігі;
DH – шешім қабылдаудың салыстырмалы биіктігі;
DLR – мәліметтерді беру тізбегінің тіркеушілері;
DLRS – мәліметтерді беру тізбегінің жүйесі;
DME – қашықтықты өлшеу жабдығы;
DPATO – ұшудан кейінгі сипатты нүкте;
EDTO – қосалқы әуеайлағына кетудің артқан уақытымен ұшуды жүргізудің жүйесі;
EFB – электронды ұшу планшеті;
ELT – апатты жетекші тетік;
FAS – қонуға кірудің соңғы учаскесі;
FATO – қонуға және ұшуға кірудің соңғы кезеңінің аймағы;
FDAU – ұшу мәліметтерін бөлу блогы;
FDR – ұшу мәліметтерін өздігінен жазу;
FGS – автоматты басқару жүйесі;
FL – ұшу эшелоны;
FMS – ұшуды басқару жүйесі;
FRMS – шаршаумен байланысты тәуекелді басқару жүйесі;
GBAS – бақылау және түзетудің жер үсті жүйесі;
GLS –спутникті қону жүйесі;
GNSS – жаhандық навигациялық спутникті жүйе;
GРWS – жердің жақындығын ескертетін жүйе;
HUD – ӘК алдыңғы шынысындағы аспап көрсеткішінің коллиматорлы индикаторы;
HUDLS – ӘК алдыңғы шынысындағы индикациямен қону және қонуға кіру үшін бағдар жүйесі;
IAP – аспаптар бойынша қону және қонуға кіру тәртіптемесі;
ILS – бағытты-глиссадты жүйе;
LDP – қонуға шешім қабылдау нүктесі;
LOC – бағытты радиомаяк;
LTS CAT I – стандарт САТ I;
LVP – көз көрерлігі шектелген жағдайдағы рәсімдер;
LVTO – шектелген көз көрерлігі жағдайында ұшу;
MAPt – екінші шеңберіне кету нүктесі;
MASPS – авиациациялық жүйе;
MDA/H – төмендеудің минималды абсолютті/салыстырмалы биіктігі;
МЕL – жабдықтың минималды тізімі;
ММЕL – жабдықтың типтік минималды тізімі;
METAR – ауа райының тұрақты мәліметі;
MLS – сындарлы аймақ;
МNРS – минималды навигациялық сипаттамаларға талаптар;
MSA – сектордағы минималды абсолютті биіктік;
NDB – жеке жетекші радиостанция;
NOTAM – анықтамалық аэронавигациялық ақпарат;
NPA – дәл емес қону және қонуға кіру;
NVIS – түнгі көрініс жүйесі;
ОСА – кедергіден ұшудың абсолютті биіктігі;
ОСН – кедергіден ұшудың салыстырмалы биіктігі;
ОЕI – бір жұмыс істемейтін қозғалтқышпен жылдамдық;
OTS CAT II – стандарт САТ II;
PA – дәл қону және қонуға кіру;
PAPI –кесімді қоңуға кіру траекторияның көрсеткіш;
PAR – қонуға және қону локаторына кіру;
PBN – сипаттамаларға негізделген навигация;
PBC – сипаттамаларға негізделген байланыс;
PBS – сипаттамаларға негізделген қадағалау;
PED – портативті радиоэлектронды құрылғы;
PNR – кету шебі (қайту);
QFE – атмосфералық қысым, гектопаскаль (әрі қарай - гПа) немесе миллиметрмен ртутты столбы (әрі қарай - сн.бғ.мм.) ҰҚЖ шегінің деңейінде;
QNH – ХСА үшін теңіздің орташа деңгейіне келтірілген атмосфералық қысым, гПа;
RA – соқтығысу қауіпін шешу бойынша нұсқауды беру режимі;
RCP – байланыстың талап етілген сипаттамаларының спецификациясы;
RFFS – апатты-құтқару және өртке қарсы қызмет;
RNAV – аймақтық навигация;
RNP – талап етілетін навигациялық сипаттама;
RSP – қадағалаудың талап етілген сипаттамаларының спецификациясы;
RVR – ҰҚЖ қашықтығының көрінісі, ҰҚЖ остік тізбегінде тұрған ӘК ұшқышы ҰҚЖ маркалық белгісін көретін қашықтық немесе ҰҚЖ шектейтін немесе оның остік тізбегін белгілейтін шырақтар;
RVSM – тігінен эшелондаудың қысқартылған минимумы;
Sap – қонуға тұрақты кіру;
SRA – шолу жасайтын радиолокатор бойынша қонуға кіру;
SID – аспаптары бойынша ұшып шығу стандартты маршрут;
SIGMET –SIGMET ақпараты;
SPECI – ауа райының арнайы жиынтығы;
STAR – аспаптары бойынша ұшып келудің стандартты маршрут;
SVS –синтезделген көзбен шолу жүйесі;
TDP – ұшу кезінде шешім қабылдау нүктесі;
TDZ – жерге қону аймағы;
TIBA – қозғалыс туралы ақпарат;
TVE – биіктік бойынша жиынтық қате;
VIS – көріну;
VNAV – тік навигация;
VOLMET – радиомен хабар беру;
VOR – барлық бағыттағы ӨЖЖ-радиомаягі;
С –Цельсий градустары;
% – пайыз.
Тармақ 1. 1-параграф. ӘК-лерін пайдалану бойынша нұсқамалық материал
мен директивалар
1-параграф. ӘК-лерін пайдалану бойынша нұсқамалық материал
мен директивалар
Тармақ 3
Тармақ 4
Тармақ 5
Тармақ 2. 2-параграф. Заңдарды, қағидаларды және рәсімдерды сақтау
2-параграф. Заңдарды, қағидаларды және рәсімдерды сақтау
Тармақ 6
6. Пайдаланушы экипаждың барлық мүшелерін сәйкес аэронавигациялық құралдары мен әуеайлақпен қолданылатын, ұшатын аудандарда қолданбалы болатын өз міндеттерін орындаумен байланысты заңдармен, қағидалармен және рәсімдерімен танысуын қамтамасыз етеді.
Ұшу жүргізілетін бекітілген мемлекетпен талаптар орындалап, сақталады.
Тармақ 7
7. Пайдаланушы келесілерге жауап береді:
Тармақша 1
1) барлық авиациялық персонал, экипаж мүшелерімен бірге ұшу орындалатын мемлекеттегі заңдарды, қағидаларды және рәсімдерды сақтау туралы ескертулерде;
Тармақша 2
2) шетте жүрген пайдаланушының авиациалық персоналы келген мемлекеттің заңдары мен қағидаларына қайшы келмейтін, Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және авиация іс-әрекеттері туралы Қазақстан Республикасының заңын сақтауға жауап береді.
Тармақ 8
8. Пайдаланушы немесе тағайындалған өкіл ұшуға жетекшілік етуге жауап береді.
Тармақ 9
9. Егер бекітілген пайдаланушымен ұшуды жүргізуді бақылау мен қадағалау әдісінде ұшуды/ұшу диспетчерін қамтамасыз ету бойынша қызметкер персоналын пайдалану қарастырылған болса әуе кемесінің командирі (бұдан әрі – ӘКК) және ұшуды/ұшу диспетчерін қамтамасыз ету бойынша қызметкерге ұшулардың басқарушылық етуге жауап береді.
Тармақ 10
10. Егер ұшуды/ұшу диспетчерін қамтамасыз ету бойынша қызметкер нәтижесінде ӘК қауіпсіздігі үшін қауіп тудыратын апатты жағдайды бірінші білсе, онда бұл тұлғаның әрекеті сәйкес уәкілдік орагандарды жағдайдың сипатымен тез арада хабардар ету және қажет болған жағдайда көмек көрсету сұранысын жіберуді қарастырады.
Тармақ 10-1
10-1. Ұшуды қамтамасыз ету жөніндегі қызметкер/ұшу диспетчері ұшу өндірісін бақылау және бақылау әдісіне сәйкес жұмыс істеген кезде мынадай міндеттерді орындайды:
Тармақша 1
1) ӘКК-ге ұшуға дайындықта көмек көрсетеді және тиісті ақпаратты қамтамасыз етеді;
Тармақша 2
2) ӘКК-ға ұшудың жұмыс жоспарын және ӘҚҚ үшін ұшу жоспарын дайындауда көмек көрсетеді, ол қолданылған кезде қол қояды және ӘҚҚ үшін ұшу жоспарын ӘҚҚ-ның тиісті органына ұсынады;
Тармақша 3
3) тиісті құралдардың көмегімен ұшуда ӘКК-ні ұшуды қауіпсіз орындау үшін қажетті ақпаратпен қамтамасыз етеді.
Тармақша 4
4) ӘК бақылау құралдарының көмегімен ұшақтың орналасқан жерін анықтау мүмкін болмаған, ал байланыс орнату әрекеттері сәтсіз болған жағдайда ӘҚҚ-ның тиісті органын хабардар етеді.
Тармақ 10-2
10-2. Апатты жағдайда ұшуды қамтамасыз ету жөніндегі қызметкер/ұшу диспетчері:
Тармақша 1
1) ӘҚБ қағидаларға қайшы келетін кез келген әрекетті жасаудан аулақ бола отырып, ұшуларды жүргізу жөніндегі басшылықта көзделген рәсімдерді орындауға бастамашылық жасайды;
Тармақша 2
2) ӘКК ұшуды қауіпсіз орындау үшін қажетті болуы мүмкін ұшу қауіпсіздігіне қатысты ақпаратты, оның ішінде қажеттілігі осы ұшу барысында туындайтын ұшу жоспарының кез келген өзгерістеріне қатысты ақпаратты береді.
Тармақ 11
11. Егер ӘК немесе тұлғалар қауіпсіздігі үшін қауіп тудыратын апатты жағдай ұшу қағидаларын немесе нүсқамаларын бұзуға алып келетін әрекеттерді жасауды талап етеді, ӘКК тез арада бұл туралы сәйкес ӘҚҚ органына хабар береді. Оқиға болған Мемлекеттің талабы бойынша ӘКК осы мемлекеттің сәйкес органына кез-келген заң бұзушылық туралы баяндама жасайды, бұл жағдайда ӘКК уәкілдік органға баяндама көшірмесін ұсынады. Мұндай баяндамалар бес күнтізбелік күн ішінде ұсынылады.
Тармақ 12
12. Пайдаланушылар ӘКК-лер ӘК-нің бортындағы ӘК ұшып өткен ауданның іздеу-құтқару қызметіне қатысты барлық қажетті ақпараттарды алуға шаралар қабылдайды.
Тармақ 3. 3-параграф. Жұмыс істеу тілі және техникалық құжатты жүргізу
3-параграф. Жұмыс істеу тілі және техникалық құжатты жүргізу
Тармақ 13
13. Пайдаланушы эипаждың барлық мүшелерінің жалпы бір жұмыс тілінде өзара қарым қатынас жасауын және техникалық құжаттар жүргізуін қамтамасыз етеді.
Тармақ 14
14. Пайдаланушы авиациялық персоналдың техникалық құжаты және өзінің қызметтік міндеттері мен оның уәкілдікліктерін орындаумен байланысты басқада құжаттар жазылған тілді түсінуге қабілетті болуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 15
15. Пайдаланушы халықаралық ұшуларды орындау кезінде радио алмасуды жүргізу мүмкіндігін және ӘКК мен экипаж мүшелерінің қарым-қатынасын ӘК-нің ұшу пайдалану нұсқаулығы (бұдан әрі – ҰПН) көрсетілгендерге сәйкес немесе авиациялық персоналмен ҰЖН-ның рәсімдерін, жер үсті қызметтерімен, ӘҚҚ қызметімен және шетелдік мемлекеттің уәкілдік органның өкілімен радителефон байланысын қолданылатын тілде жүргізуді және оны «Радиотелефон байланысында пайдаланылатын ағылшын тілін меңгеру деңгейін айқындауға арналған тест қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2013 жылғы 25 қыркүйектегі № 748 бұйрығында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8783 болып тіркелген) көрсетілгендей түсінуді қамтамасыз етуі қажет.
Тармақ 4. 4-параграф. Ұшу қауіпсіздігін басқару
4-параграф. Ұшу қауіпсіздігін басқару
Тармақ 16
16. Пайдаланушылар, ЖМА-ға жататын және ең жоғары сертификатталған ұшып көтерілу массасы 5700 килограмм және одан кем болатын ұшақтарды және ең жоғары сертификатталған ұшып көтерілу массасы 3175 килограмм және одан кем болатын тіқұшктарды пайдаланатындарды қоспағанда, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2016 жылғы 11 мамырдағы № 136 қаулысымен бекітілген Азаматтық авиация саласындағы ұшу қауіпсіздігі туралы бағдарламасына, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2011 жылғы 28 наурыздағы № 173 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6855 болып тіркелген) бекітілген Әуежайлардағы азаматтық ӘК-ін ұшқыштардың ұшу қауіпсіздігін әуе қозғалысына қызмет көрсету кезінде, ӘК-леріне техникалық қызмет көрсеткен кезде басқару туралы үлгілік нұсқаулығының минималдық талаптарына сәйкес ҰҚБЖ әзірлейді және енгізеді.
Тармақ 17
17. ҰҚБЖ шеңберінде пайдаланушының барлық ұйымдарында ұшу қауіпсіздігі мәселелерімен айналысатын жауапты тұлға айқындалады, оның ішінде ұшу қауіпсіздігіне жауап беретін бірінші жетекшілер.
Тармақ 18
18. Пайдаланушы ҰҚБЖ шеңберінде ұшу қауіпсіздігінің қолданбалы деңгейін енгізеді және ол ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету облысында пайдаланушы қол жеткізетін уәкілдік органның мақсатын көрсетеді.
Тармақ 19
19. Ең жоғары сертификатталған ұшып көтерілудің 27000 кг. астам салмағы бар ұшақтарды ӘК пайдаланушы қабылдайды және ҰҚБЖ құрамдас бөлігі ретінде ұшу деректерін талдау бағдарламасын орындайды.
Тармақ 20
20. Деректердің көздерін (дер)ін қорғау үшін тиісті қорғау шараларын қамтиды.
Тармақ 21
21. ҰҚБЖ шеңберінде пайдаланушы персоналды пайдалану және жетекшілік етуге арналған ұшу қауіпсіздігі бойынша құжаттар жүйесін құрайды.
Тармақ 5. 5-параграф. Психикалық белсенді заттарды пайдалану
5-параграф. Психикалық белсенді заттарды пайдалану
Тармақ 22
22. Экипаж мүшелері ұшуды орындауға жіберілмейді, егер:
Тармақша 1
1) егер ол ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге әсір етуі мүмкін психикалық белсенді заттарды (алкоголь, есірткі немесе дәрі-дәрмектің заттар) әсерінде болса;
Тармақша 2
2) егер ӘК разгерметизациясы – қысымның жедел өзгерісі жағдайында болуы, аквалангпен жүзу, 10 метрден астам тереңдікке сүңгуі 12 сағаттан аспаса;
Тармақша 3
3) донор ретінде қан тапсырғаннан кейін 24 сағаттан астам уақыт өтпесе;
Тармақша 4
4) егер ол өз міндеттерін орындау қабілетіне күмән келтірсе;
Тармақша 5
5) егер ол ұшуды ойдағыдай аяқтауға қатер төндіретін деңгейде шаршаңқылықты немесе ұшуға дайын еместігін сезінсе.
Тармақ 23
23. Экипаж мүшелері:
Тармақша 1
1) міндеттерді орындауды бастаудың жоспарлы уақытына дейін кемінде 12 сағат бұрын немесе ұшу алдындағы демалыс уақытында алкоголь ішпеуі тиіс;
Тармақша 2
2) қанында алкоголь жарамдылық мазмұны арттыру болған кезде өзінің ұшу міндеттерін орындауға жіберілмейді;
Тармақша 3
3) ұшу кезінде немесе резервтегі кезекшілік уақытында алкоголь ішпеуі тиіс.
Тармақ 23-1
23-1. Әуе кемелерінің ұшуын орындауға және қамтамасыз етуге және оларға техникалық қызмет көрсетуге, әуе қозғалысына қызмет көрсетуге байланысты адамдарға өз міндеттерін орындау процесінде мұндай қызметті алкогольдік, есірткілік, уытқұмарлық масаң күйде (олардың аналогтарында) жүзеге асыруға немесе осындай масаңдық тудыратын заттарды пайдалануға тыйым салынады.
Психоактивті заттарды пайдаланатын (пайдаланған) куәліктердің барлық иелері ұшу қауіпсіздігіне әсер ететін функцияларды орындаудан анықталады және босатылады.
Тармақ 6. 6-параграф. Әуе кемесінің бортында мінез-құлық қағидалары
6-параграф. Әуе кемесінің бортында мінез-құлық қағидалары
Тармақ 24
24. Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 30 маусымдағы № 416 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15443 нөмірімен тіркелген) бекітілген Әуе кемесінің бортында мінез-құлық қағидаларды бұзу әуе кемесінде жолаушылар ретінде тұлғаларға рұқсат етілмейді.
Тармақ 25
25. Әуе кемесіндегі жолаушылар ретіндегі адамдардың:
Тармақша 1
1) ұшу қауіпсіздігіне қатер төндіретін жағдайлар туғызуына;
Тармақша 2
2) экипаж мүшелеріне қауіп төндіруіне;
Тармақша 3
3) ұялы байланыс пен радиоэлектрондық құралдарды әуе кемесінің бортында «ұшуда» деген автономды режимде пайдалануды қоспағанда, ұшудың бүкіл кезеңдерінде ұялы, транкингтік байланыс қызметтерін пайдалануына, әуе кемесін жүргізу, биікке көтерілу, қонуға бет алу кезеңдерінде радиоэлектрондық құралдар мен тұрмыстық мақсаттағы жоғары жиілікті құрылғыларды пайдалануына тыйым салынады.
Тармақ 26
26. Әуе кемесінің бортындағы тұлғаларымен әуе кемесінің бортында мінез-құлық қағидаларын бұзғаны болған жағдайда, ӘКК Заңның 57-бабына сәйкес ӘК-нің қауіпсіз ұшу аяқталуыны қамтамасыз ету бойынша қатер деңгейіне байланысты қажетті шаралар қабылдайды.
Тармақ 7. 7-параграф. Электронды навигациялық деректерді басқару
7-параграф. Электронды навигациялық деректерді басқару
Тармақ 27
27. Пайдаланатын жабдықтардың белгіленген функцияларымен осы өнімдердің сәйкестігін және тұтастығының қолайлы стандарттарына жеткізілетін өнімдердің және қолданылатын процестің сәйкес келуін қамтамасыз ететін рәсімдерді енгізбесе, бортта және жерде пайдалану үшін өңделген электрондық навигациялық деректер өнімдерін пайдаланушы қолданбайды.
ӘК бортында және жерде электрондық навигациялық деректері бар, қолданылу мерзімі өткен бағдарламалық өнімдер пайдаланылмайды.
Уәкілетті ұйым электрондық навигациялық деректер өнімдерін және процесін пайдаланушымен тұрақты бақылауды қамтамасыз етеді.
Тармақ 28
28. Пайдаланушы талап етілетін барлық ӘК-лерi үшін ағымдағы және тұрақты электрондық навигациялық деректерді уақтылы тарату және енгізілуін қамтамасыз ететін процеудараларды жүзеге асырады.
Тармақ 8. 8-параграф. Қауіпсіздігін қамтамасыз ету
8-параграф. Қауіпсіздігін қамтамасыз ету
Тармақ 29
29. ӘК мен оның бортындағы адамдардың қауіпсіздігіне қауіп келтірмей пайдаланушы ұшуды орындауды қамтамасыз етеді.
Тармақ 30
30. Пайдаланушы, экипаж мүшелерімен кепілді ең дұрыс іс-қимылдарды болғызбауға бағытталған актілерінің диверсияларды немесе заңсыз араласудың басқа да нысандарын немесе мейлінше азайту және олардың салдарын және уәкілетті орган бекіткен қауіпсіздік бойынша дайындық бағдарламасын орындайды. Осы Қағидалардың 114-тармағында көзделген қауіпсіздік бойынша даярлау бағдарламасына қойылатын талаптар.
Тармақ 9. 9-параграф. Ұшудағы ерекше жағдайларды үлгілеу
9-параграф. Ұшудағы ерекше жағдайларды үлгілеу
Тармақ 31
31. Пайдаланушы жолаушыларды немесе жүктерді тасымалдау кезінде апатты жағдай немесе жүйелердің, жабдықтар мен аспаптардың істен шығу имитациясының жасалмауын қамтамасыз етеді.
Тармақ 32
32. Апаттық жағдайдың және істен шығудың (ақаулықтың) имитациясы ұшу жоспарына сәйкес тек оқу-жаттығу жұмыстарын орындау кезінде ғана рұқсат етіледі.
Тармақ 10. 10-параграф. Апаттық-құтқару жабдығы туралы ақпарат
10-параграф. Апаттық-құтқару жабдығы туралы ақпарат
Тармақ 33
33. Пайдаланушы ұшу экипажының кабинасында іздестіру және құтқаруға қатысты барлық ақпаратқа қол жеткізуді қамтамасыз етеді.
Тармақ 34
34. Пайдаланушы іздестіру-құтқару үйлестіру орталықтарына тез арада беру үшін ӘК-лерінің бортында бар борттық апатты - құтқару жабдығы туралы ақпараттар тізбесінің болуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 35
35. Ақпарат үрмелі құтқарушы сал, кеудешелері мен пиротехника санынан, үлгісі және түсінен тұрады, медициналық жабдық, су мен азық-түлік қорының болуы, сондай-ақ портативті апаттық радиоаппаратура үлгісі мен жиілігі туралы егжей-тегжейлі мәліметтерді қамтиды.
Тармақ 11. 11-параграф. Суға мәжбүрлі қону
11-параграф. Суға мәжбүрлі қону
Тармақ 36
36. Пайдаланушы, егер ұшып көтерілу және қону кезінде маневр жасау траекториясы сулы кеңістік үстінен өтетін болса немесе бағыт бойынша ұшу жағалау сызығынан жоспарлау режимінде ұшудың шектік қашықтығынан асатын аралықтағы су үстінен өтетін болса немесе ұшу жағалау сызығынан 93 км астам (50 т. миля) қашықтықтағы су үстінен өтетін болса борттағы әрбір адамға арналған құтқару кеудешелері болмаған кезде ӘК пайдаланбайды.
Тармақ 37
37. Пайдаланушы, мәжбүрлі қону жасау үшін жарамды беттен ұшақтың болмауын негіздейтін бағыт бойынша су бетінен өтетін болса, борттағы жолаушылар санына сәйкес құтқарушы салмен қосымша жабдықтаусыз ӘК пайдаланбайды:
Тармақша 1
1) ең көп саны 30-дан астам жолаушы орны бар ұшақтар үшін – 740 км (400 т. миля) астам қашықтыққа немесе 120 минут крейсерлік жылдамдықта;
Тармақша 2
2) барлық қалған ұшақтар үшін – крейсерлік жылдамдықта ұшудың сәйкес келетін 30 минут немесе 185 км (100 т. миля) астам қашықтықта.
Екі жағдайда да қашықтаудың ықтимал мәнінің азы есепке алынады.
Тармақ 38
38. Құтқару салының саны жолаушылар орындарының санына және пайдаланылатын салдың нормативтік сыйымдылығына қарай айқындалады, ең көп сыйымдылықтағы бір қосалқы құтқару салы қосылады.
Тармақ 12. 12-параграф. Әскери құралымдарды, қару-жарақтар мен әскери
техниканы тасымалдау
12-параграф. Әскери құралымдарды, қару-жарақтар мен әскери
техниканы тасымалдау
Тармақ 39
39. Ұшу жүзеге асырылатын әуе кеңістігінде мемлекетпен және уәкілетті органымен келісілгеннен кейін ғана шетелдік мемлекеттер аумағынан әскери құралымдарды, қару-жарақтар мен әскери техниканы, сондай-ақ қосарлы мақсаттағы өнімді тасымалдауға пайдаланушыға рұқсат етіледі.
Тармақ 40
40. Пайдаланушықару-жарақ пен әскери техниканы тасымалдауда төмендегілерді қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) ӘК бортында арнайы тасымалдау қабында немесе ұшу уақытында жолаушылар үшін қол жетпейтін орында өзге де орамада орналасу;
Тармақша 2
2) ұшу басталғанға дейін барлық мемлекеттер айрықша жағдайларға сәйкес ұшу жүзеге асырылатын әуе кеңістігінде оқтаулы қару жарақты әуеде тасымалдауға рұқсат берілген жағдайлардан басқа, атыс қаруын тасымалдау кезінде оның оқтаусыз болуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 41
41. Пайдаланушы ӘКК ұшу басталғанға дейін көрсетілген тасымалдың және әуе тасымалдануына жататын әскери құралымдардың және (немесе) әскери техниканың ӘК бортында орналасуына рұқсаты туралы хабарлар болуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 13. 13-параграф. Қару мен оқ-дәрілердің спорттық және басқа да
санаттарын тасымалдау
13-параграф. Қару мен оқ-дәрілердің спорттық және басқа да
санаттарын тасымалдау
Тармақ 42
42. Пайдаланушы әуемен тасымалдауға қабылданған кезкелген қару туралы ақпаратты жинауды қамтамасыз етудің барлық мүмкін шараларын қабылдайды.
Қару-жарақты тасымалдауды қабылдаған пайдаланушының орналасуын қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) оқталмаған қару-жарақтың арнайы жабылатын және бекітілетін металл жәшікте, жолаушыларсалонынан оқшауланған жүк қоятын бөлікте орналасуын;
Тармақша 2
2) жүк қоятын бөлігі жоқ ӘК-де – қарудың орамада, штаттық қаптарда немесе ұшу уақытында жолаушылар үшін қол жетпейтін орындағы контейнерлерде орналасуын.
Тармақ 43
43. Қаруға арналған оқ-дәрілер және қару-жарақтар Заңның 13-бабының 44) тармақшасына сәйкес бекітілген Қазақстан Республикасы азаматтық авиациясының авиациялық қауіпсіздігі бойынша бағдарламасының талаптарына сәйкес тасымалданады (бұдан әрі - ҚР АА АҚ бойынша бағдарлама).
Жолаушылар ӘК-де газдан жасалған оқ-дәрілерін тасымалдауға рұқсат етілмейді.
Тармақ 14. 14-параграф. Қауіпті жүктерді әуемен тасымалдау
14-параграф. Қауіпті жүктерді әуемен тасымалдау
Тармақ 44
44. Пайдаланушы, егер авиациялық персонал арнайы даярлықтан өтпесе, ал жүктер тиісті түрде жіктелмесе, құжатталмаса, сертификатталмаса, сипатталмаса, оралмаса, таңбаланбаса, мөрленбесе Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 21 маусымдағы № 371 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15370 нөмірімен тіркелген) Азаматтық әуе кемелерінде қауіпті жүктерді әуеде тасымалдау қағидаларының (бұдан әрі - АӘК-де әуеде қауіпті жүктерді тасымалдау қағидалары) талаптарына жауап беретін жағдайға келтірілмесе, қауіпті жүктерді әуемен тасымалдауға қабылдамайды.
Тармақ 45
45. Азаматтық ӘК-мен тасымалдауға рұқсат етілген қауіпті жүктер Халықаралық азаматтық авиация ұйымының (ИКАО) әуе көлігімен қауіпті жүктерді қауіпсіз тасымалдау жөніндегі техникалық нұсқаулықтарында көрсетілген.
Қауіпті жүктерді тасымалдауға рұқсат беру пайдаланушы осы Қағидалардың 19-тарауының 5-параграфының ережелеріне сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 15. 15-параграф. Қозғалу мүмкіндігі шектеулі адамдарды тасымалдау
15-параграф. Қозғалу мүмкіндігі шектеулі адамдарды тасымалдау
Тармақ 46
46. Пайдаланушы қозғалу мүмкіндігі шектеулі адамдарды тасымалдау рәсімдерін белгілейді.
Тармақ 47
47. Пайдаланушы қозғалу мүмкіндігі шектеулі адамдардың келесідей орындарда орналаспауын қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) экипаж мүшелеріне қызметтік міндеттерін орындауға кедергі келтіретін;
Тармақша 2
2) апаттық-құтқару жабдығына жақындауға кедергі келтіретін;
Тармақша 3
3) ұшақты апаттық тастап шығуға кедергі келтіретін орындарда орналаспауын қамтамасыз етеді.
Тармақ 48
48. ӘКК бортында қозғалуы шектеулі адамдар бар туралы ескертіледі.
Тармақ 16. 16-параграф. Жұқпалы және қауіпті ауруларды, депортацияланатын адамдарды немесе күзетпен алып жүретін адамдарды тасымалдау
16-параграф. Жұқпалы және қауіпті ауруларды, депортацияланатын адамдарды немесе күзетпен алып жүретін адамдарды тасымалдау
Тармақ 49
49. Пайдаланушы ӘК мен оның жолаушыларының қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында, жұқпалы және қауіпті ауруларды, депортацияланатын адамдарды немесе күзетпен алып жүретін адамдарды тасымалдау рәсімдерін белгілейді.
Тармақ 50
50. ӘКК-не ӘК бортында осы Қағидалардың 49-тармағында көрсетілген адамдардың бар екендігі туралы ескертіледі.
Тармақ 17. 17-параграф. Жолаушыларды орналастыру, жолаушыларға
арналған ақпарат
17-параграф. Жолаушыларды орналастыру, жолаушыларға
арналған ақпарат
Тармақ 51
51. Пайдаланушы ӘК апаттық тез және қауіпсіз тастапшығу жүргізілетін жолаушыларды орналастырудың рәсімдерін әзірлейді.
Тармақ 52
52. Пайдаланушы қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) ішінара немесе толықтай аудио немесе бейне жазба нысанында ұсынылуы мүмкін қауіпсіздік қағидаларына қатысты ауызша ақпарат;
Тармақша 2
2) әрбір жолаушыны апаттық-құтқару жабдығын пайдалану, апаттық шығыстарды ашу жөніндегі нұсқаулықтар мен жолаушылардың ұшақты апаттық тастап шығу тәртібі бар қысқаша иллюстрацияланған нысандағы қауіпсіздік бойынша арнайы карталармен қамтамасыз ету.
Жолаушылар карточкаларында көрсетілген ақпарат тек ол қолданылатын әуе кемесінің түріне, үлгісіне және сериясына қатысты, онда орнатылған нақты жүйелер мен жабдыққа, сондай-ақ осы Қағидаларға 25-қосымшаға сәйкес осы үлгідегі, үлгідегі және сериядағы әуе кемелеріндегі жүйелер мен жабдықтарға қолданылатын рәсімдерге сәйкес келеді;
Тармақша 3
3) пайдаланушы бортта дұрыс нұсқаулықтардың орналастырылуын тексеру және ӘК бортында бүлінген нұсқаулықтарды алып қою және ауыстыру рәсімін әзірлейді.
Тармақ 53
53. Ұшып көтерілу алдында жолаушыларға келесідей ақпараттар жеткізіледі.
Тармақша 1
1) темекі шегу қатысты тыйым салу туралы;
Тармақша 2
2) креслоларды бастапқы жағдайға келтіру, жиналмалы үстелді бекіту және иллюминаторлар перделерді ашу;
Тармақша 3
3) апаттық шығыстардың орналасуы туралы;
Тармақша 4
4) ӘК тастап шығу құралдарының (арқандар, үрмелі сатылар және т.б.) орналасуы мен оларды пайдалану туралы;
Тармақша 5
5) қол жүгін орналастыру қағидалар;
Тармақша 6
6) дербес электрондық жабдықты пайдалану жөніндегі шектеулер;
Тармақша 7
7) жолаушылар үшін апатты жағдайларда іс-шаралар тәртібі туралы ақпаратымен карталардың орналасуы мен мазмұны;
Тармақша 8
8) қауіпсіздік белдігін қолдану туралы хабарланады.
Тармақ 54
54. Жолаушыларға көрсетіледі:
Тармақша 1
1) қауіпсіздік белдіктерін, егер бортта болса иық белдіктерін пайдалану тәртібі,оларды дұрыс салу мен алуды;
Тармақша 2
2) оттегі жабдығының орналасуы мен қолдану қағидалар;
Тармақша 3
3) қажет болған жағдайда құтқару кеудешелерінің орналасуы мен пайдалану тәртібі;
Тармақша 4
4) апаттық шығу жолдарының орналасуы;
Тармақша 5
5) түтін болған кезде апаттық шығу жолдарын және оларға жақындау орындарын көрсету мен жарықтандыру құралдары туралы;
Тармақша 6
6) жолаушылар үшін апаттық жағдайларда іс-шаралар тәртібі туралы ақпаратымен карталардың орналасуы.
Тармақ 55
55. Жолаушыларға, қажеттілігіне қарай ұшып көтерілгеннен кейін:
Тармақша 1
1) темекі шегу қатысты тыйым салу туралы;
Тармақша 2
2) қауіпсіздік белдігін пайдалану тәртібі ескертіледі.
Тармақ 56
56. Жолаушыларға қонар алдында қажеттілігіне қарай:
Тармақша 1
1) темекі шегу қатысты тыйым салу туралы;
Тармақша 2
2) қауіпсіздік белдігін пайдалану тәртібі;
Тармақша 3
3) креслоларды бастапқы жағдайға келтіру, жиналмалы үстелді бекіту және иллюминаторлар перделерді ашу;
Тармақша 4
4) қол жүгін орналастыру және бекіту;
Тармақша 5
5) дербес электрондық жабдықты пайдалануды шектеу туралы есінесалынады.
Тармақ 57
57. Қонғаннан кейін жолаушыларға ескертіледі:
Тармақша 1
1) темекі шегу қатысты тыйым салу туралы;
Тармақша 2
2) ӘК толық тоқтағанға дейін қауіпсіздік белдігін пайдалану қажеттігі туралы;
Тармақша 3
3) ӘК шығу тәртібі.
Тармақ 58
58. Ұшуда ерекше жағдай туындаған жағдайда жолаушыларға нақты жағдаяттарға қарай оның ықтимал себептері туралы хабарланып, тиісінше қажетті әрекеттер туралы нұсқаулар беріледі.
Тармақ 18. 18-параграф. Жолаушының жол жүгі бен жүкті орналастыру және бекіту
18-параграф. Жолаушының жол жүгі бен жүкті орналастыру және бекіту
Тармақ 59
59. Пайдаланушы жолаушылар салонында қолайлы және қауіпсіз орналастыруға болатын көлемде қол жүгін тасымалдау мүмкіндігін қамтамасыз ететін рәсімдерді белгілейді.
Тармақ 60
60. Пайдаланушы адамдардың жарақат алуына немесе ӘК зақымдауға себеп болуы, не қозғалу кезінде жолдар мен апаттық шығыстарды жауып қалуы мүмкін ӘК борттағы барлық жолаушының жолжүгі мен жүктің, оның қозғалуына конструкциялық кедергі болатын және оның сақталуын қамтамасыз ететін орындарда орналасатынына кепілдік беретін багаж бен жүктің орналасуының және бекітілурәсімдерін әзірлейді.
Тармақ 60-1
60-1. Пайдаланушы жүк бөлiгiнде тасымалдауға жататын бұйымдарға қатысты саясат пен рәсiмдердi әзiрлейдi, олар осы бұйымдарға байланысты өрт болған жағдайда, ол ұшақ қауiпсiз қонғанға дейiн жүк бөлiгiнiң өртке қарсы жүйесiне байланысты ұшақ конструкциясының элементтерiмен байқалуы және басылуы немесе тежелуi мүмкiн болуын қамтамасыз етедi.
Тарау 2. 2-тарау. Нұсқаулар, борттық журналдары және есептілік құжаттар
2-тарау. Нұсқаулар, борттық журналдары және есептілік құжаттар
Тарау 1. 1-параграф. Ұшуды жүргізу туралы нұсқау
1-параграф. Ұшуды жүргізу туралы нұсқау
Тармақ 61
61. Пайдаланушы ҰЖН әзірлейді және ұшуды жүргізумен айналысатын авиациялық персоналды ҰЖН-ның тиісті бөліктермен қамтамасыз етеді. ҰЖН талаптары өзіне қатысты бөлігінде барлық персоналының орындауы үшін міндетті болып табылады.
Тармақ 62
62. ҰЖН-ның мазмұны Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 24 ақпандағы № 153 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11459 нөмірімен тіркелген) Азаматтық әуе кемелерін пайдаланушыларға қойылатын сертификаттық талаптарда (бұдан әрі - АӘК пайдаланушыларға қойылатын сертификаттық талаптар), сондай-ақ, Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 қазандағы № 1023 бұйрығы бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12804 нөмірімен тіркелген) Жалпы мақсаттағы авиацияны пайдаланушыларға ұшуға рұқсат беру қағидаларында (бұдан әрі - ЖМА авиацияны пайдаланушыларға ұшуға рұқсат беру қағидалары) көрсетілген.
Тармақ 63
63. ҰЖН ақпаратты жаңарту мақсатында қажетінше өзгереді немесе қайта қарастырылады. Әр өзгерістер жасалған жағдайда немесе қайта қарастырғанда, осы басшылықтыпайдалануы тиіс барлық персоналына хабарланады.
Тармақ 2. 2-параграф. Жабдықтың минималды тізімі
2-параграф. Жабдықтың минималды тізімі
Тармақ 64
64. Коммерциялық әуе тасымалдарын орындайтын пайдаланушы уәкілетті ұйым, MEL бекіткен және ӘК командиріне қандай да бір аспап, жабдық немесе жүйе істен шыққан кезде кез келген аралық пункттен ұшуды бастау немесе жалғастыру мүмкіндігін айқындауға мүмкіндік беретін кез келген өзгерістердің болуын қамтамасыз етеді.
Қазақстан Республикасы тіркейтін мемлекет болмаған жағдайда уәкілетті ұйым MEL мемлекетте тіркеуде қолданылатын ӘК-нің ұшуға жарамдылық талаптарына сәйкестігін әсер етпеуі үшін шаралар қабылдайды.
Тармақ 65
65. Уәкілетті ұйым MEL бекіту арқылы ұшудың белгілі бір жағдайларында жұмыс істемеуі мүмкін жабдықтардың жүйелері мен компоненттерін көрсетеді, бұл ретте тізбеде көрсетілгеннен басқа жүйелер мен жабдықтар істен шыққан кезде ұшу орындалмайтынын білдіреді.
Тармақ 66
66. Жөндеу жұмыстарын жүргізудің және жабдықты алмастырудың бақыланатын және негізделетін бағдарламалары шеңберінде жұмыс істемейтін аспаптармен, жабдықпен немесе жүйелермен ӘК-ін пайдалану мүмкіндігін айқындауға арналған MEL пайдаланушымен MEL негізінде әр ӘК жасалады.
Тармақ 67
67. Пайдаланушы пайдаланылатын әуе кемесінің түріне қатысты MMEL өзгерістері күшіне енген күннен бастап 90 (тоқсан) күнтізбелік күн ішінде МЭҚ тиісті өзгерістерді енгізеді және оларды уәкілетті ұйымда бекітеді.
Пайдаланушы қауіпсіздіктің қолайлы деңгейін сақтай отырып, белгілі бір жүйелер немесе жабдық істен шыққан кезде ұшақты басқаруға мүмкіндік беретін MEL әзірлейді.
MEL-дің болуы әуе кемесін жүйелер немесе жабдық жұмыс істемей тұрғанда белгісіз уақыт ішінде пайдалануға болатынын білдірмейді.
MEL-дің негізгі мақсаты жөндеу және жабдықты ауыстырудың бақыланатын және негізделген бағдарламасы арқылы жұмыс істемейтін жүйелері немесе жабдықтары бар әуе кемелерін қауіпсіз пайдалануға рұқсат беру.
Тармақ 68
Тармақ 69
69. MEL пайдаланушы ҰЖН-ға енгізіледі және ол мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) MEL техникалық персоналдың және ұшу экипажының қолдану қағидалар қамтитын алғысөз;
Тармақша 2
2) қолданылатын терминдердің айқындамалары мен түсіндірулері;
Тармақша 3
3) аспаптардың, жабдықтар мен жүйелердің, ескертулер және хабарлау дабылдарының істен шығуын жою үшін қажетті уақыт аралықтарын (А, В, С және D категориялары) белгілейді;
Тармақша 4
4) аспаптардың, жабдықтар мен жүйелердің, ескертулер және хабарлау дабылдарының істен шыққан белгілері болып табылатын тізбесі;
Тармақша 5
5) олар істен шыққан кезде әрбір ӘК үшін жабдықтар мен аспаптар тізбесі мыналар болып табылады:
ӘК-де орнатылған аспаптардың саны және ұшуды орындау үшін талап етілетін аспаптардың саны;
істен шыққан аспаптың, жабдықтың немесе жүйенің жұмыс қабілетін қалпына келтірудің рұқсат етілген кезеңі;
ӘК экипажының кабинасында және (немесе) жолаушылар кабинасында аспапты, жабдықты және жүйені таңбалау қажеттігі;
егер бұлар талап етілсе, ӘК ұшуын техникалық дайындаудың талап етілетін қосымша талаптары;
егер талап етілсе, ӘК ұшу кезінде пайдаланудың талап етілетін қосымша тәртіптемесі;
осы пунктті қолдану шарттары, ұшудың болжамды шарттарын қоса алғанда оны істен шыққан құрылғымен оны бастауға рұқсат берілмейді.
Жұмыс істемейтін деп саналатын белгілі бір жүйе немесе жабдық бөлігі үшін жүйені немесе жабдық бөлігін оқшаулау немесе оқшаулау үшін ұшу алдындағы техникалық қызмет көрсету процедурасы белгіленуі керек. Ұшу экипажының тиісті процедуралары да әзірленуде.
Тармақ 69-1
69-1. Пайдаланушы В, С санаттары бойынша MEL уақыт аралығын, егер бар болса және уәкілетті ұйым бекіткен ұзарту рәсіміне сәйкес, MEL-де көрсетілген мерзімге ұзартады, егер:
Тармақша 1
1) жою аралығын ұзарту әуе кемесінің берілген түріне MMEL талаптарының шегінде жүзеге асырылады;
Тармақша 2
2) уақыт аралықтарын бақыланатын ұзарту бойынша нақты мiндеттер мен мiндеттердi сипаттайтын ұзарту тәртiбiн оператор MEL әзiрлеу кезiнде белгiлейдi және оны уәкiлеттi ұйым бекiтедi;
Тармақша 3
3) оператор жоғарыда көрсетілген уақыт аралығын тек бір реттік ұзартуды жүзеге асырады;
Тармақша 4
4) уәкiлеттi ұйымды оператор уақыт аралығын бiр айдан аспайтын мерзiмге ұзарту туралы хабардар етсе;
Тармақша 5
5) ақаулықты жою бірінші мүмкіндік кезінде жүргізіледі.
Тармақ 70
70. MEL әзірлеу кезінде пайдаланушы:
Тармақша 1
1) ӘК-нің осы үлгісін пайдалану тәжірибесі;
Тармақша 2
2) ұшқыштың ӘК-нің осы үлгісі мен ұқсас үлгілерді пайдалану тәжірибесі;
Тармақша 3
3) ұшқыштың ӘК ұшу экипажы мүшелерінің біліктілігі мен даярлығы ескереді.
Жабдықтардың MEL-де көрсетілген бірнеше компоненттері істен шыққан кезде ӘК-нің экипажы пайдаланушымен ҰЖН-да белгілеген рәсімдеріне сәйкес ұшу басталар алдында жұмыс істемейтін компоненттер арасында ұшу қауіпсіздігі деңгейіне рұқсат етілген шектен төмен деңгейіне төмендеуіне немесе ұшу экипажына жүктеменің тым ұлғаюына әкелетін өзара байланыстың жоқтығына көз жеткізуге міндетті.
Тармақ 71
71. Қауіпсіздіктің қолайлы деңгейіне қол жеткізу мүмкіндігін анықтау кезінде жұмыс істемейтін жүйелермен немесе жабдықпен жұмысты жалғастыруға байланысты қосымша ақаулар ықтималдығы да ескерілуі тиіс. MEL әзірлеу кезінде, егер уәкілетті ұйым немесе ұшу нұсқаулығында өзгеше көзделмесе, шектеулер, төтенше жағдайлар процедуралары немесе тізілім мемлекетінің немесе пайдаланушы мемлекетінің ұшуға жарамдылық талаптарына қатысты ұшу нұсқаулығы бөлімінде қамтылған талаптардан ауытқуға болмайды.
Тармақ 72
72. Белгілі бір ұшу үшін жұмыс істемейтіні анықталған жүйелер немесе жабдық, сәйкесінше, тиісті түсіндірме плакаттармен қамтамасыз етілуі керек, сондай-ақ мұндай жабдықтың барлық құрамдас бөліктері жұмыс істемейтін жүйе немесе жабдық туралы ұшу экипажы мен техникалық қызмет көрсету персоналын хабардар ету үшін ӘК техникалық қызмет көрсету журналында көрсетілуі тиіс.
Тармақ 73
73. Қандай да бір жабдық немесе жүйе істен шыққан кезде ұшуды орындау туралы түпкілікті шешімді ӘКК қабылдайды.
Тармақ 74
74. ӘК-нің есігі жабылғаннан кейін қандай да бір жабдықтың немесе жүйенің істен шыққаны айқындалған жағдайда ұшуды орындау мақсатында ӘКК ҰПН-да ұйғарылған рәсімдерін орындауды ұйымдастырып, MEL мен ҰПН талаптары негізінде ұшуды орындауды тоқтату немесе жалғастыру туралы шешім қабылдайды және қажет болған жағдайда техникалық персоналға жүгінеді.
Тармақ 75
75. MEL-ге негізделген ҰЖН-дағы анықтамалық ақпарат ӘККне ұшуды орындау мақсатында ӘК-нің есіктері жабылғаннан бастап екпін алу басталғанға дейін ұшуды тоқтату, жалғастыру туралы тез шешім қабылдауға мүмкіндік беруі тиіс.
Тармақ 76
76. Пайдаланушы істен шыққан қандай да бір аспаптарды, жабдықтарды немесе жүйелерді жөндеу мүмкіндігінше қысқа мерзімде орындалуы үшін шаралар қабылдайды. Жөнделгеннен кейін алғашқы төрт ұшуда қандай да бір аспаптың, жабдықтың немесе жүйенің істен шығуы айқындалған кезде MEL пунктін қолдануды қайталау базалық әуеайлағына немесе ӘК-леріне техникалық қызмет көрсету және оларды жөндеу бойынша ұйымы бар әуеайлағына ӘК-ін қайтару үшін ғана рұқсат етіледі.
Тармақ 77
77. MEL-ді қолдана отырып, ұшуды жүзеге асыратын пайдаланушы ӘК-нің ұшу экипажы мүшелерін даярлау бағдарламасына тиісті талаптарды әзірлейді және енгізеді.
Тармақ 3. 3-параграф. Пайдалану нұсқаулықтары
3-параграф. Пайдалану нұсқаулықтары
Тармақ 78
78. Пайдаланушы ұшуды жүргізумен айналыстаны барлық персонал өзінің нақты міндеттері және жауапкершілігіне, сондай-ақ осындай міндеттердің ұшуды жүргізумен салыстырмалы байланысына қатысты дұрыс нұсқау алу шараларын қабылдайды.
Тармақ 79
79. Пайдаланушы пайдалану бойынша нұсқау шығарады және ұшу шартын және оның орындалуының болжамдалған тәсілін ескере отырып, қол жеткізілуі мүмкін биіктікті алудың градиент мәнін айқындауға ӘКК мүмкіндік беретін барлық жұмыс істейтін қозғалтқыштарымен биіктікті алу кезінде ӘК ұшу-техникалық сипаттамалары (бұдан әрі - ҰТС) туралы ақпаратты ұсынады. Мұндай ақпарат ҰЖН енгізіледі.
Тармақ 80
80. Бақылау карталары ұшудың барлық кезеңдеріне дейін, сол уақытта және кейін ұшуға жарамды куәлікпен байланысты ҰПН немесе басқада құжаттарда сондай-ақ ҰЖН басқа бөліктерінде болатын пайдалану қағидаларын сақтауды қамтамасыз ету үшін, ұшу экипаждарымен пайдаланылады. Бақылау карталарын жасау және пайдалануда адамдық фактордың аспектілері ескеріледі.
Тармақ 81
81. Пайдаланушы қалыпты, қалыптан тыс және төтенше жағдайларда пайдаланылатын әрбір типтегі пайдаланылатын ӘК ұшу экипажы және қызмет көрсететін персонал қамтамасыз етеді. Бұл ҰПН ӘК жүйелер мен пайдаланылуы тиіс бақылау карталары туралы егжей-тегжейлі ақпарат болады.
ҰПН-ды әзірлеу кезінде адамдық фактордың аспектілері ескеріледі.
Тармақ 4. 4-параграф. Борттық құжаттар
4-параграф. Борттық құжаттар
Тармақ 82
82. Авиациялық жұмыстарды немесе ЖМА ұшуларды орындау кезінде ӘК-нің бортында келесі құжаттар болады:
Тармақша 1
1) ӘК мемлекеттік тіркеу туралы куәлік;
Тармақша 2
2) авиациялық жұмыстарды орындауға арналған куәлігінің (ұшуды орындау құқығына арналған куәлігінің) ресми куәландырылған көшірмесі және ЖМА мақсатында аса жеңіл және жеңіл ӘК-лерінде ұшуды орындау жағдайларын есепке алмағанда, ӘК-нің осы типіне жататын пайдалану ерекшелігінің көшірмесі;
Тармақша 3
3) ӘК-нің ұшуға жарамдылық сертификаты (ұшуға жарамдылық туралы куәлік);
Тармақша 4
4) борттық журнал (аса жеңіл ӘК үшiн болуы міндетті емес), ҰПН (аса жеңіл және жеңіл ӘК үшiн ҰПН қажет бөлімдер болуы рұқсат етіледі);
Тармақша 5
5) санитарлық журнал, (әуе тасымалдау орындайтын ӘК үшiн);
Тармақша 6
6) егер ӘК радиоаппаратурамен жабдықталған болса, борттық радиостанцияға арналған рұқсат (аса жеңіл ӘК үшiн болуы міндетті емес);
Тармақша 7
7) жердегі шуыл бойынша сертификаты (қажет болған жағдайда), халықаралық ұшулар кезде, егер құжат басқа тілде жасалса қосымша – ағылшын тілге аудару;
Тармақша 8
8) ӘК-нің экипажы мүшелерінің куәліктері (сертификаттары) мен медициналық сертификаттар;
Тармақша 9
9) ӘК бортындағы адамдардың тізіміне ӘКК қол қояды және ол келесілерден тұрады:
ӘК-мен тасымалданатын тұлғалардың (болған жағдайда) тегі, аты, әкесінің атын;
ұшу күні, уақыты мен ұшу және межелі пункттерi;
Тармақша 10
10) егер бортта ӘК-нің иесі болмаса немесе ұшуға арналған тапсырмаға енгізілген ӘК-мен ұшуды орындау кезінде, онда ӘКК-ніңӘК басқаруға уәкілдігі бар ӘК-нің иесінің атынан немесе ӘК ұшуды орындау кезінде ұшу тапсырмасына енгізілген еркін нысанда жазылған сенімхаты болады.
Тармақ 83
83. Әрбір ұшуды орындау кезінде әрбір ӘК-нің бортында коммерциялық әуе тасымалдары орындау мақсатында, сондай-ақ ЖМА ұшуды орындау үшін сертификатталған ең жоғары ұшу массасы 5700 кг асатын ұшақтарда және (немесе) бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқышпен жарақтандырылған ұшақтарда, және сертификатталған ең жоғары ұшу массасы 3175 кг асатын тіқұшақтарда мынадай кеме құжаттары болады:
Тармақша 1
1) ӘК-нің мемлекеттік тіркелгені туралы куәлік;
Тармақша 2
2) пайдаланушының уәкілетті ұйыммен ресми куәландырылған сертификат көшірмесі (ұшуды орындау құқығына арналған куәлігі (ЖБА пайдаланушысы) және осы ӘК-не жататын пайдалану сипаттамасының көшірмесі, егер уәкілетті ұйыммен жасалған сертификат (куәлік) және онымен байланысты ұшқыштың сипаттамасы (куәлік) ағылшын тілінде болмаса, ағылшын тіліндегі аудармасы қоса беріледі;
Тармақша 3
3) ӘК ұшуға жарамдылық сертификаты, егер уәкілетті ұйыммен сертификат ағылшын тілінде жасалмаса, ағылшын тіліндегі аудармасы (түпнұсқа) қоса беріледі;
Тармақша 4
4) жердегі шу бойынша сертификаты (қажет болған кезде), халықаралық ұшулар кезінде құжат басқа тілде жасалған болса, қосымша – ағылшын тіліндегі аудармасы қоса беріледі;
Тармақша 5
5) егер ӘК радиоаппаратурамен жабдықталған болса, борттық радиостанцияға арналған рұқсат (түпнұсқа);
Тармақша 6
6) Қазақстан Республикасының міндетті сақтандыру түрлері туралы заңдарының талаптарында қарастырылған сақтандырудың міндетті түрлерінің сақтандыру полистерінің көшірмелері;
Тармақша 7
7) санитарлық журнал, халықаралық ұшу кезінде қосымша – дезинсекция немесе одан босатылғаны туралы сертификат;
Тармақша 8
8) борттық журнал (шетелде өндірілген ӘК үшін ӘК бортында борттық журнал ағылшын тілінде болуы мүмкін).
Тармақша 9
9) ұшуды жүргізуге қатысты, қолданыстағы ҰЖН бөлшектерінің көшірмелері;
Тармақша 10
10) ұшуға жарамдылығы туралы куәлікке сәйкес, егер бұл мәліметтер ҰЖН-да болмаса ұшақты пайдалану үшін қажетті ҰТС туралы немесе кез-келген басқа ақпараттардан тұратын ҰПН ҰПН (аса жеңіл ӘК үшін міндетті емес) немесе басқа баламалы құжат шетел өндірісінің ӘК бортында ұшу нұсқаулығы ағылшын тілінде болуы мүмкін.
Тармақша 11
11) пайдаланушы немесе баламалы құжат талаптарының көлеміндегі ақпаратты қамтитын ұшуға арналған тапсырма;
Тармақша 12
12) флайт-жоспар;
Тармақша 13
13) ұшудың жұмыс жоспары (навигациялық есеп);
Тармақша 14
14) негізгі бағыттан ауытқыған жағдайда пайдаланылуы ықтимал кез келген бағыты және белгіленген ұшу бағытынан тұратын нақтыланған және қолайлы карталары;
Тармақша 15
15) ӘК ұстау кезінде пайдаланылатын визуалды сигналдары туралы рәсімдері және ақпараттар;
Тармақша 16
16) ұшу орындалатын аймақтар үшін іздеу-құтқару қызметін бойынша экипаж үшін ақпарат;
Тармақша 17
17) MEL (ол қарастырылған болса);
Тармақша 18
18) анықтамалық навигациялық ақпарат (NOTAM немесе AIS);
Тармақша 19
19) метеорологиялық ақпарат;
Тармақша 20
20) салмағы мен орталықтану бойынша құжаттар (пайдаланушының ҰЖН құрамына кіреді);
Тармақша 21
21) бас декларация, жолаушылар тізімі (манифест) (қажет болған кезде);
Тармақша 22
22) арнайы қызметтер персоналы (экипаж құрамына кірмейтін), мүгедек адамдар, әдетте бортқа жіберілмейтін адамдар, депортацияланатын адамдар және айдауылдағы адамдар сияқты жолаушылардың арнайы санаттары туралы хабарламалар;
Тармақша 23
23) арнайы жүктер туралы хабарлама, қауіпті жүктерді қоса алғанда, оның ішінде қауіпті жүктерді тасымалдау құжаты және NOTOC;
Тармақша 24
24) хабарлаунысандары «Авиациялық оқиға», «Тосын оқиға», «Қауіпті жақындау»;
Тармақша 25
25) мемлекет талап ететін осы ұшуға қатысы бар кез-келген өзге де құжаттама.
Тармақ 5. 5-параграф. Журналдар. Құжаттарды сақтау
5-параграф. Журналдар. Құжаттарды сақтау
Тармақ 84
84. Әрбір ӘК-де борт журналы болады, қайсына пайдалану кезінде айқындалған әуе кемесіні жарамсыздықтар, әуе кемесі туралы мәліметтер, әуе кемесі туралы деректер енгізіледі.
Тармақ 85
85. Техникалық журналына жазбалар сиямен немесе өшірілмейтін қарындашпен тез арада жүргiзiледi.
Тармақ 86
86. Борттық журналдың үлгілі мазмұны осы Қағидаларға 1-қосымшасында келтірілген.
Тармақ 87
87. Толтырылған борттық журнал соңғы жиырма төрт ай ішінде ұшудың орындалуын тіркеудің үздіксіздігін қамтамасыз ету үшін сақталады.
Тармақ 88
88. ӘК үшін санитарлық журнал жүргізіледі, онда ӘК жүргізілген санитарлық шаралар туралы ақпараттар көрсетіледі. ӘК иесі немесе пайдаланушы шешімімен санитарлы журнал ретінде борттық журнал қолданылады.
Тармақ 89
89. Пайдаланушы пайдаланылатын әрбір ӘК типінің ҰПН-ны авиациялық персоналын қамтамасыз етеді.
Тармақ 90
90. Пайдаланушы қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) талап етілетін кезең ағымында, егер ӘК пайдаланушы ретінде қызметін тоқтатқан жағдайда да кез-келген құжатттың түпнұсқасының немесе оның көшірмесінің сақталуын;
Тармақша 2
2) егер экипаждың мүшесі басқа пайдаланушыға ауысқан болса, экипаж мүшесінің есептік мәліметтеріне рұқсат.
Тармақ 91
91. Сақталатын құжаттардың тізімі мен сақталу мерзімі осы Қағидаларға 2-қосымшасында көрсетілген. Көрсетілген сақталу мерзімі аяқталғаннан соң құжаттар пайдаланушы архивінде сақталады.
Тармақ 6. 6-параграф. Жерде қалатын ақпарат
6-параграф. Жерде қалатын ақпарат
Тармақ 92
92. Пайдаланушы ұшуды орындау кезінде ұшуға байланысты және ұшу сипатын көрсететін ақпараттың жерде сақталуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 93
93. Ұшу туралы ақпарат осы Қағидалардың 92-тармағында көрсетілген сақтау орнында көшірген сәтке дейін сақталады және келесілерден тұрады:
Тармақша 1
1) ұшу тапсырмасының көшірмесі;
Тармақша 2
2) ұшудың жұмыс жоспарының көшірмесі (навигациялық есеп);
Тармақша 3
3) ұшумен байланысты ақпараттары бар борттық журнал бөлігінің көшірмесі;
Тармақша 4
4) NOTAM көшірмесі (егер берілген болса);
Тармақша 5
5) салмағы мен орталықтануы бойынша құжаттар;
Тармақша 6
6) арнайы жүктер туралы хабарлама;
Тармақша 7
7) пайдаланушымен қауіпті жүк тасымалдау кезінде:
қауіпті жүктерді тасымалдау құжаты;
қабылдаудың бақылау парағы (толтыру формалары болған жағдайда);
NOTOC.
Тармақ 7. 7-параграф. Ұшу ақпаратын борттық тіркегіштерді
пайдалану, оларды сақтау
7-параграф. Ұшу ақпаратын борттық тіркегіштерді
пайдалану, оларды сақтау
Тармақ 94
94. Авиациялық оқиғадан кейін ұшу ақпаратын жинау құралдары орнатылған ӘК-нің пайдаланушы борттық жинақтағыштардың немесе жинақтағыш толықтай бұзылған жағдайда оларды оқиғаны тексеру жөніндегі комиссияға бергенге дейін ұшу ақпаратын борттық тіркегішінің және борттық магнитофонның осы авиациялық оқиғамен байланысты жазбаларының түпнұсқаларының сақталуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 95
95. Міндетті тексеруге жататын оқыс оқиғадан кейін бортында ұшу ақпаратын жинау құралдары белгіленген ӘК пайдаланушы ұшу ақпаратын борттық тіркегіштің және борттық магнитофонның осы оқыс оқиғамен байланысты жазбаларының түпнұсқасы мен көшірмелерін, егер тексеру жөніндегі комиссия тарапынан өзге нұсқаулар берілмесе ӘК жазу тасығыштарын алған сәттен бастап 12 ай бойы сақтайды.
Тармақ 96
96. Егер ӘК бортында ұшу ақпаратын тіркегіш орнатылса, осы ӘК пайдаланушысы:
Тармақша 1
1) ӘК пайдалану барысында борттық тіркегіш жазбаларын өңдеу немесе техникалық қызмет көрсету жүргізу кезінде осыған ұқсас жұмыстар жүргізетін келесі сәтке дейін ӘК бортынан алынған ұшу пайдаланудың соңғы кезеңі ішіндегі жазбалардың (ақпарат тасығыштарының) түпнұсқаларын сақтайды;
Тармақша 2
2) егер ұшу ақпаратын тіркегіштің жай-күйін бақылау мен оларға қызмет көрсету жүргізу үшін қорғалған жинақтағыштағы жазба өшірілуі тиіс болса, онда жазба ақпаратының жалпы көлемінің уақыты бойынша 5 %-дан аспайтын көлемдегі тек ескі материалдарды өшіруге рұқсат етіледі;
Тармақша 3
3) тіркелген деректерді өңдеуді қамтамасыз ету үшін қажетті құжаттарды сақтайды (кодталған ақпаратты физикалық шама параметрлеріне ауыстыру).
Тармақ 96-1
Тармақ 97
97. Бортында ұшу ақпаратын жинау құралы орнатылған ӘК пайдаланушысы бұл аспаптармен жасалған кез-келген жазбаның шифрын ашуға және жаңғыртуға арналған құрал меншігінде болады немесе оны шарт бойынша пайдалануға мүмкіндігі болады.
Тармақ 98
98. Ұшу ақпаратын борттық тіркеушінің жазбалары және қажет болған жағдайда борттық өздігінен жазғыш жазбалары пайдаланушымен қолданылады:
Тармақша 1
1) авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тексеру кезінде;
Тармақша 2
2) ӘК және оның жүйесінің жай-күйі мен ҰПН және ҰЖН-да белгіленген пайдалану шектеулерінен шығу мүмкіндігін айқындау мақсатында, сондай-ақ экипаж әрекетін бақылау мақсатында ұшудан кейін пайдалануды шұғыл бақылау;
Тармақша 3
3) пайдаланушының немесе уәкілетті ұйымның ӘК-не техникалық қызмет көрсетуді орындау немесе ұшу жарамдығын қолдау мүддесіндегі міндеттерді шешуі.
Тармақ 98-1
98-1. «Азаматтық және эксперименттік авиацияда деректерді ұсыну мен авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 505 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлкеттік тіркеу тізілімінде № 15597 болып тіркелген) сәйкес авиациялық оқиғаны немесе инцидентті тексеруге жатпайтын мақсаттарда CVR, CARS, AIR класты А және AIRS класты өздігінен жазғыштардың жазбаларын немесе мағынасын ашуды пайдалануға рұқсат етілмейді, жазба немесе мағынасын ашу жағдайларын қоспағанда:
Тармақша 1
1) ұшу қауіпсіздігіне қатысты және ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесінің мән мәтінінде сәйкестендірілген оқиғаға жатады; жазбалардың иесіздендірілген түсіндірмесінің тиісті бөліктерімен шектеледі; және «Әуе қозғалысына қызмет көрсету кезінде, әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету кезінде, әуежайларда, азаматтық әуе кемелерін пайдаланушылардың, қызметі көрсетілетін қызметтерді ұсыну барысында әуе кемелерінің ұшуын орындаумен байланысты азаматтық авиацияның авиациялық оқу орталықтарының ұшу қауіпсіздігін басқару жөніндегі үлгі нұсқаулықтарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2011 жылғы 28 наурыздағы № 173 бұйрығында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6855 болып тіркелген) көзделген қорғауға жатады;
Тармақша 2
2) авиациялық оқиғаны немесе инцидентті тексеруге байланысты оқиғаға қатысы жоқ қылмыстық талқылауда пайдалану үшін сұратылады және «Әуе қозғалысына қызмет көрсету кезінде, әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету кезінде, әуежайларда, азаматтық әуе кемелерін пайдаланушылардың, қызметі көрсетілетін қызметтерді ұсыну барысында әуе кемелерінің ұшуын орындаумен байланысты азаматтық авиацияның авиациялық оқу орталықтарының ұшу қауіпсіздігін басқару жөніндегі үлгі нұсқаулықтарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2011 жылғы 28 наурыздағы № 173 бұйрығында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6855 болып тіркелген) көзделген қорғауға жатады; немесе
Тармақша 3
3) ИКАО Конвенциясының 6-қосымшасының 8-толықтырылымының 7-бөлігінде көзделген ұшу деректерін тіркеудің борттық жүйелерін тексеру үшін пайдаланылады.
Тармақ 98-2
98-2. «Азаматтық және эксперименттік авиацияда деректерді ұсыну мен авиациялық оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 505 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлкеттік тіркеу тізілімінде № 15597 болып тіркелген) сәйкес авиациялық оқиғаны немесе инцидентті тексеруге жатпайтын мақсаттарда, «Әуе қозғалысына қызмет көрсету кезінде, әуе кемелеріне техникалық қызмет көрсету кезінде, әуежайларда, азаматтық әуе кемелерін пайдаланушылардың, қызметі көрсетілетін қызметтерді ұсыну барысында әуе кемелерінің ұшуын орындаумен байланысты азаматтық авиацияның авиациялық оқу орталықтарының ұшу қауіпсіздігін басқару жөніндегі үлгі нұсқаулықтарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2011 жылғы 28 наурыздағы № 173 бұйрығында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6855 болып тіркелген) көзделетін жазбалар немесе түсіндірмелер қорғалуға жататын жағдайларды қоспағанда, FDR, ADRS, сондай-ақ В класты және С класты AIR және AIRS сияқты өздігінен жазатын құралдардың жазбаларын немесе түсіндірмелерін пайдалануға рұқсат етілмейді.
Тармақша 1
1) пайдаланушы ұшуға жарамдылық немесе техникалық қызмет көрсету мақсатында пайдаланады;
Тармақша 2
2) пайдаланушы осы қосымшаға сәйкес талап етілетін ұшу деректерін талдау бағдарламасын орындау кезінде пайдаланады;
Тармақша 3
3) авиациялық оқиғаны немесе инцидентті тексеруге байланысты оқиғаға жатпайтын талқылауларда пайдалану үшін сұратылады;
Тармақша 4
4) иесіздендірілген; немесе
Тармақша 5
5) оларға қол жеткізуді қорғау қағидалары сақтала отырып ұсынылады.
Тармақ 99
99. Осы Қағидалардың 98-тармағының 2) тармақшасымен қарастырылған ұшудан кейінгі шұғыл бақылау әуеайлақта ӘК әрбір қонуынан кейін орындалады, келесідей жағдайлардан басқа:
Тармақша 1
1) ұшу ақпараттарын борттық тіркеушісінің ақауы болғанда;
Тармақша 2
2) жүйелі жолаушылар тасымалы кезінде аралық әуежайларда.
ӘК-нің базалық әуеайлағына оралуы кезінде соңғы ұшуды бақылау сәтінен басталатын кезең ішінде жинақталған барлық ұшу ақпараттары өңделеді.
Тармақ 100
100. Көрсетілген рәсімдер ұшудан кейінгі бақылау нәтижелері бойынша белгіленген талаптардан ауытқу айқындалған кездегі әрекеттер тәртібінде қарастырады.
Тармақ 101
101. ӘК пайдаланушысы осы Қағидалардың 98-тармағының 2) тармақшасымен қарастырылған ұшудан кейінгі шұғыл бақылау нәтижелерін оларды алған сәттен (нақты ұшу ақпаратын өңдеген күннен) бастап үш ай бойы сақтайды.
Тармақ 101-1
101-1. Борттық өздігінен жазатын құралдар ұшу уақыты ішінде сөндірілмейді.
Борттық өздігінен жазатын құралдардың жазбаларын сақтау үшін соңғылары оқиғадан немесе инциденттен кейін ұшу уақыты аяқталғаннан кейін сөндіріледі. Борттық өздігінен жазатын құралдар, жазбаларды беру рәсімі орындалғанға дейін қайтадан қосылмайды.
Тармақ 8. 8-параграф. Ұшу деректерін жинау құралдарын пайдалану
кезіндегі бақылау
8-параграф. Ұшу деректерін жинау құралдарын пайдалану
кезіндегі бақылау
Тармақ 102
102. Күн бойы бірінші ұшудың басталу дейін FDAU ұшу мәліметтерін бөлу мен борттық өздігінен жазу жұмысын қатал бақылаудың борттық құрылғысының қолмен және/немесе автоматты режимде тексеру жүргізу жүзеге асады, егер олар бортта орналасқан болса.
Тармақ 103
103. Ұшу деректерін жазу үшін FDR немесе ADRS жүйесі, CVR өздігінен жазу немесе CARS жүйелері, AIR тіркеушілері немесе AIRS жүйелері мәліметтерді тіркеу жүйелерін тексеру арасындағы интервал бір жылды құрайды, егер бұл жүйелер сенімділік пен өзін-өзі басқарудың жоғары деңгейін көрсететін болса, уәкілетті ұйыммен бекітілген жағдайда ол екі жылға созылуы мүмкін.
Тармақ 104
104. DLR тіркеушілері немесе DLRS жүйелері үшін мәліметтерді тіркеу жүйелерін тексеру арасындағы интервал екі жылды құрайды; егер бұл жүйелер сенімділік пен өзін-өзі басқарудың жоғары деңгейін көрсететін болса, уәкілетті ұйыммен бекітілген жағдайда ол төрт жылға созылуы мүмкін.
Тармақ 104-1
104-1. Деректердің тіркелуін тексеру мынадай тәртіппен жүргізіледі:
Тармақша 1
1) борттық өздігінен жазатын құралдар жазған деректерді талдау өздігінен жазатын құралдың белгіленген жазу кезеңі ішінде дұрыс жұмыс істеуін тексеру мақсатында жүзеге асырылады;
Тармақша 2
2) FDR немесе ADRS жазбаларын талдау процесінде қателіктердің битке жиілігі (өздігінен жазатын құрал, деректерді бөлу блогы, борттық деректер көзі, сондай-ақ өздігінен жазатын құралдан деректерді алу үшін пайдаланылатын техникалық құралдар енгізген қателерді қоса алғанда) қолайлы шектерден аспайтынын айқындау мақсатында, сондай-ақ қателіктердің сипатын және оларды бөлуді айқындау үшін деректерді жазу сапасына бағалау жүргізіледі;
Тармақша 3
3) барлық ұшу үшін FDR немесе ADRS жазбалары техникалық бірліктерде барлық тіркелген параметрлердің сәйкестігін бағалау мәніне талданады. FDR немесе ADRS жиынтығында жұмыс істейтін Сенсорлардан келетін параметрлерге ерекше назар аударылады. Егер олардың пайдалану жарамдылығын әуе кемесінің басқа жүйелерінің көмегімен анықтауға болатын болса, әуе кемесінің электр шиналары жүйесінен алынатын параметрлерді тексеру талап етілмейді;
Тармақша 4
4) оқуға арналған құрылғының тіркелген шамаларды техникалық бірліктерге дәл түрлендіру және дискретті сигналдардың мәртебесін айқындау мақсатында қажетті бағдарламалық қамтамасыз етуі болады;
Тармақша 5
5) CVR немесе CARS сигналдарының жазбаларын тексеру CVR немесе CARS жасаған жазбаларды жаңғырту арқылы жүргізіледі. Әуе кемесінің бортында CVR немесе CARS орнатылғаннан кейін әуе кемесінің бортындағы әрбір көздің, сондай-ақ барлық талап етілетін сигналдардың Айқындылыққа қойылатын стандартты талаптарға жауап беретініне көз жеткізу мақсатында басқа да тиісті сыртқы көздердің тексеру сигналдарын жазу жүргізіледі;
Тармақша 6
6) практикалық мүмкіндігіне қарай, ұшу кезінде CVR немесе CARS жасаған жазбалардың іріктемесін тексеру процесінде сигналдардың жеткілікті дәрежеде анық болуына көз жеткізу мақсатында тексеру жүргізіледі;
Тармақша 7
7) air немесе AIRS тіркелген көрнекі жағдай туралы деректерді тексеру AIR немесе AIRS жазбаларын жаңғырту арқылы жүргізіледі. Әуе кемесінің бортында орнатылған AIR немесе AIRS барлық талап етілетін көрнекі деректердің жазба сапасының стандарттарына жауап беретініне көз жеткізу мақсатында әрбір борттық көз бен тиісті сыртқы көздердің сынақтарының көзбен шолу деректерін тіркейді.
Тармақ 105
105. Ұшу туралы деректердi тіркеу жүйесі ақаулы болып есептеледі, егер құрылғысын, ұзақ уақыт бойында деректерді жазу сапасыз болса, жазылған белгілер түсініксіз немесе бір немесе бірнеше міндетті параметрлер дұрыс емес жазылса.
Тармақ 105-1
105-1. Пайдалану процесінде әрбір екі жыл сайын немесе өндірушінің ұсынымдарына сәйкес өздігінен жазатын құралдардың пайдалану жарамдылығын сақтауды қамтамасыз ету мақсатында борттық өздігінен жазатын құралдар жүйелерінің жазбаларына тексерулер мен бағалау жүргізіледі.
Тармақ 106
106. FDR жүйесінің калибрленуі:
Тармақша 1
1) тек FDR жұмысы үшін арналған және басқа құралдармен тексерілмейтін, әр бес жыл сайын шығарылатын немесе тетікті дайындаушының нұсқауына сәйкес, міндетті параметрлердің техникалық қайта қалыптасу бағдарламаларындағы кез келген дәлсіздіктерді айқындау үшін, сондай-ақ, параметрлер калибрлеу кезіндегі бекітілген рұқсаттың шегінде тіркелетінідігіне көз жеткізу мақсатында тетіктен алынған параметрлерге қатысты жүйенің қайта калиберленуі.
Тармақша 2
2) FDR жұмысы үшін арналған абсолютті биіктік және әуе жылдамдығының параметрлері тетіктен түскен жағдайларда, тетікті дайындаушының нұсқауына сәйкес қайта калибрлеу жүргізіледі, бірақ жүргізілуі екі жылдан жиі емес.
Тарау 3. 3-тарау. Қауіпсіздік
3-тарау. Қауіпсіздік
Тармақ 1. 1-параграф. Ұшу экипажы кабинасының, жолаушылар кабинасының
және буфет-асүйлердің қауіпсіздігі
1-параграф. Ұшу экипажы кабинасының, жолаушылар кабинасының
және буфет-асүйлердің қауіпсіздігі
Тармақ 107
107. Барлық ұшақтарда ұшу экипажы кабинасының есігін жабу мүмкіндігі қамтамасыз етіледі және жолаушылар кабинасында күдікті әрекеттер немесе қауіпсіздік талаптарын бұзушылық айқындалған жағдайда жолсеріктер ұшу экипажын білдірмей хабардар етуге болатын құралдар қарастырылған.
Тармақ 108
108. Ең жоғары сертификатталған ұшу массасы бар ұшақтың барлық тасымалдаушы жолаушыларында:
Тармақша 1
1) 54 500 кг-нан асатын; немесе
Тармақша 2
2) 45 500 кг-нан асатын және жолаушылар сыйымдылығы 19 адамнан асатын; немесе
Тармақша 3
3) жолаушылар сыйымдылығы 60 адамнан асатын болса, бекітілген конструкциядағы ұшу экипажы кабинасының есігі атыс қаруының оқтары мен гранаталардың сынықтарына, сондай-ақ бөгде адамдардың күштеп басып кіруіне қарсы тұратындай етіп орнатылады. Бұл есікті әрбір ұшқыштың жұмыс орнынан құлыптау және құлпын ашу мүмкіндігі қамтамасыз етілген.
Тармақ 109
109. Ұшу экипажы кабинасының есігі барлық ұшақтарда осы Қағидалардың 107-тармағымен сәйкес орнатылған:
Тармақша 1
1) жолаушыларды түсіргеннен кейін ӘК барлық сыртқы есіктері жабылған сәттен бастап, оларды түсіру үшін мұндай есіктердің кез келгенін ашқанға дейін, тек құқы бар тұлғалардың кіру және шығу мүмкіндігін қамтамасыз ету қажет болған кезден басқа жағдайларда бұл есік жабық және бекітулі болады.
Тармақша 2
2) бұл есікті әр ұшқыштың жұмыс орнынан жабу және ашу мүмкіндігі қамтамасыз етілген (екі ұшқыштан тұратын экипажда);
Тармақша 3
3) кіруге ниет білдірген тұлғаны және күдікті іс-әрекеттер немесе әлеуетті қауіпті байқау мақсатында ұшу экипажы кабинасының сыртқы жағынан есіктің барлық аумағын әрбір ұшқыштың жұмыс орнынан бақылау құралы қарастырылады.
Жолаушыларды тасымалдау мақсаттары үшін пайдаланатын тікұшақтарда ұшу экипажы кабинасының есігіне рұқсатсыз кіруді болдырмау мақсатында ішкі ілмекті құрылғылармен жабдықталады.
Тармақ 110
110. Пайдаланушы басқару, ұшып көтерілу және қону алдында барлық авариялық шығыстарға еркін баруды және жолаушылар кабинасын (салонын) тастап шығу құралдарына мүмкіндікті қамтамасыз ететін рәсімдерді әзірлейді.
Тармақ 111
111. ӘКК ұшып көтерілу және қону алдында, қауіпсіздік мақсаты үшін жолаушылар кабинасының (салонының) барлық жабдықтары және багаждың тиісті түрде бекітілгеніне көз жеткізеді.
Тармақ 2. 2-параграф. Ұшақты тексеру қағидалардың бақылаушы тізбесі
2-параграф. Ұшақты тексеру қағидалардың бақылаушы тізбесі
Тармақ 112
112. Пайдаланушы ӘК-нің бортында ӘК заңсыз араласу актісіне ұшырауы мүмкін деген негізделген күдік болған жағдайда, ӘК тексеру кезінде болжанған диверсия жағдайында жарылғыш қондырғыны жарылғыш заттарды іздеу кезінде жетекшілікке алатын қағидалардың бақылау тізімі болуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 113
113. Бақылау тізімі жарылғыш қондырғыны немесе күдікті затты тапқан жағдайда қабылдануы тиіс іс-әрекеттер туралы нұсқаулық материалмен, сондай-ақ нақты ұшақта қауіпті орында бомбаның орыналасқаны туралы ақпаратар айқындалғанда қолданатын нұсқаулық материалдармен толықтырылады.
Тармақ 3. 3-параграф. Дайындық бағдарламалары
3-параграф. Дайындық бағдарламалары
Тармақ 114
114. Дайындық бағдарламасы мынадай элементтерді қамтиды:
Тармақша 1
1) кез келген жағдайдың қиындығын айқындау;
Тармақша 2
2) экипаж мүшелерінің арасындағы байланыс және үйлесім;
Тармақша 3
3) өзін-өзі қорғаудың тиісті шаралары;
Тармақша 4
4) экипаж мүшелеріне арналған, өлімге әкеп соқтырмайтың қорғану құрылғыларын пайдалану, оларды қолданылу уәкілетті ұйыммен санкцияланады.
Тармақша 5
5) экипаж мүшелерінің жолаушылар реакциясын, олардың мінез-құлқын есепке алу мүмкіндіктерін кеңейту үшін лаңкестердің мінез-құлқымен таныстыру;
Тармақша 6
6) қауіп-қатерлердің түрлі жағдайларын есепке ала отырып нақты жағдайдағы іс-әрекеттерді пысықтау бойынша оқытулар;
Тармақша 7
7) ӘК қорғау мақсатында ұшу экипажының кабинасындағы әрекеттер реті;
Тармақша 8
8) бомбаларды іс-жүзінде бұл мүмкін емес жерлерде орналастырудың ең қауіпсіздеу орындарына қатысты ӘК тінту қағидалары мен нұсқаулар.
Тармақ 114-1
114-1. Пайдаланушы тиісті қызметкерлерді диверсия актілерінің немесе заңсыз араласудың басқа да нысандарының алдын алуға ықпал етуі үшін ұшақпен тасымалдауға арналған жолаушыларға, багажға, жүктерге, почтаға, жабдықтарға, қорларға және борт тағамдарына қатысты алдын алу шараларымен және әдістерімен таныстыру мақсатында даярлау бағдарламасын белгілейді және орындайды.
Тармақ 115
115. Заңсыз араласу актісі болғаннан кейін, ӘКК тез арада сол акті туралы тағайындалған жергілікті уәкілетті органға жеткізеді.
Тармақ 4. 4-параграф. Ұшу экипажы кабинасына рұқсат
4-параграф. Ұшу экипажы кабинасына рұқсат
Тармақ 116
116. Пайдаланушы осы ұшуға тағайындалған экипаж мүшелерін есепке алмағанда, ешбір тұлға ұшу экипажының кабинасына рұқсаты болмауын және онымен тасымалданбауын қамтамасыз етеді, егер ол:
Тармақша 1
1) экипаж мүшесі;
Тармақша 2
2) сертификаттау, қадағалау немесе инспекциялауға жауапты уәкілетті ұйымның өкілі, соңдай-ақ егер бұл оның міндеттерін орындауға қажет болса, авиациялық оқиғаларды тергеу бойынша уәкілетті, авиациялық инспекторы болып табылмаса;
Тармақша 3
3) енгізілген адамның ұшуға арналған тапсырмаға ҰЖН-дағы нұсқауларына сәйкес болған жағдайда, тиісті тапсырмалар берді.
Тармақ 117
117. ӘКК ұшу қауіпсіздігі мақсатында келесіні қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) ұшуды орындау кезінде кедерігілер және (немесе) құқық бұзушылықты болдырмайтын, ұшу экипажының құрамына кірмейтін тұлғаларды кабинаға жібермеуді;
Тармақша 2
2) мінез-құлықтың сәйкес рәсімдерімен ұшу экипажы кабинасындағы тасымалданатын тұлғаларды таныстыру.
Тармақ 118
118. ӘК бортындағы тұлғаларына, оның ішінде иелеріне экипаждың әрекетіне араласуына, ұшуды орындаудың жоспары мен тәртібін өзгертуді талап етуіне немесе ӘҚҚ немесе ӘҚБ органдарының нұсқауларын орындамауға рұқсат етілмейді.
Тармақ 119
119. Ұшу экипажының құрамына кірмейтін тұлғалардың экипаж кабинасына енуі туралы түпкілікті шешімді ӘКК қабылдайды.
Тармақ 120
120. Ұшу экипажының кабинасында ұшу тапсырмасын орындаумен байланысы жоқ тұлғалардың болуына, ӘК басқарылуын, оның жүйесі мен жабдықтарының дұрыс пайдаланылуын шектейтін заттардың болуына жол берілмейді.
Тармақ 121
121. Ұшудың барлық кезіңінде ұшу экипажының кабинасының есігі ілмекті құрылғымен жабық түрде болады. Кабина экипажының мүшелері ұшу экипажының кабинасына ӘКК рұқсатымен немесе оның шақыруымен кіреді.
Тарау 4. 4-тарау. ӘК-нің экипажы
4-тарау. ӘК-нің экипажы
Тармақ 1. 1-параграф. Экипаждың құрамы
1-параграф. Экипаждың құрамы
Тармақ 122
122. Азаматтық ӘК-нің ұшу экипажының минималды құрамы пайдалану шарты мен мақсаттары, типі мен тағайындалуына қарай, оның әзірлеушілерімен айқындалады және ӘК-нің әрбір үлгісін ұшу пайдалану бойынша құжаттарда жеке көрсетеді.
Тармақ 123
123. Эксперименттік ӘК-ге сынақ жүргізу кезеңінде ұшу экипажының минималды құрамы әзірлеушілермен айқындалады.
Тармақ 124
124. Егер, ұшу экипажының құрамы минималды бекітілген ҰПН-да немесе оған барабар құжатта аз болса азаматтық ӘК-мен ұшу орындалмайды.
Тармақ 125
125. ӘК экипажында ұшуды басқару бір ұшқышпен қамтамасыз етіледі және бортта экипаждың басқа мүшелерінің болуы талап етілмейді, ӘКК-нен тұрады.
Тармақ 126
126. Ұшу экипажы саны мен құрамы бойынша ҰЖН көрсетілген талаптардан төмен емес, талаптарға жауап береді.
Тармақ 127
127. Ұшу экипажының саны ҰПН немесе ұшу экипажын алмастыру жүргізілетін екі пункттің арасындағы ұшудың ұзақтығы мен орындалған ұшу түрі, қолданылатын ӘК типі талап еткен жағдайда, ұшу жарамдылығы туралы куәлікке қатысты басқада құжаттарда көрсетілген қажетті минималды санымен салыстырғанда артады.
Тармақ 128
128. Ұшу экипажының құрамына ӘК әзірлеушісімен айқындалған және ұшу пайдалану бойынша құжаттарда көрсетілген, радио хабарын тарату құрылғысын қолдануға жататын пайдалануға құқық беретін және уәкілетті ұйым берген бортрадист қолдануға куәлігі бар бір тұлға кіреді.
Тармақ 129
129. ӘК конструкциясымен бортинженер (бортмеханик) үшін жеке жұмыс орны қарастырылады, ұшу экипажының құрамына осы орында болу арнайы тапсырылған бір бортинженер кіреді, оның міндеттері ұшу экипажының басқа мүшесімен қанағаттаналарлықтай орындалатын және оның тікелей міндеттерін орындауына зиян келтірмейтін, сәйкес дайындықтан өткен жағдайлардан басқа жағдайда.
Тармақ 130
130. Ұшу экипажының құрамына штурман куәлігі бар бір тұлға кіреді, уәкілетті ұйымның қорытындысы бойынша қауіпсіз ұшуды орындау үшін навигация өзінің тікелей міндеттерін орындау кезінде ұшқышпен жеткілікті деңгейде жүзеге асырылмайтын жағдайлардан басқа жағдайда.
Тармақ 131
131. Пайдаланушы ӘК типіне қарай, адамдарды апатты эвакуациялауды талап ететін жағдайда немесе апаттық жағдайларда орындауы тиіс ұшу экипажының барлық мүшелерінің қажетті функцияларын айқындайды. Пайдаланушымен ұйымдастырылған дайындық бағдарламасында осы функцияларды жыл сайын оқыту қарастырылады, сонымен қатар ӘК бортынан адамдарды апаттық эвакуациялау бойынша жаттықтыру және бортта болуы тиіс апаттық құтқару жабдықтарын пайдалану қағидалары мен әдістері қарастырылады.
Тармақ 132
132. Қазақстан Республикасының ӘК ұшу экипажының құрамына Қазақстан Республикасының азаматтары, сондай-ақ шетелдік мемлекетпен берілген авиациялық персонал куәліктері (сертификаттарын) уәкілетті ұйыммен тану рәсіміні өткен шетелдік азаматтар кіреді.
Тармақ 133
133. ӘКК ретінде әр ұшуға пайдаланушы бір ұшқышты бекітеді.
Тармақ 134
134. Пайдаланушымен тағайындалған ӘКК ұшуды орындауы үшін:
Тармақша 1
1) ҰЖН көрсетілген тәжірибенің минималды деңгейіне ие болады;
Тармақша 2
2) бағыт немесе ұшу ауданын, сондай-ақ әуежайды біледі, оның ішінде қосалқы әуежайды, ұшуды орындау кезінде қолданылатын рәсімдер мен құралдарды біледі;
Тармақша 3
3) көп мүшелі эипаж ұшулары жағдайында, ӘКК ретінде екінші ұшқышты дайындау бойынша пайдаланушы курсын аяқтаған, оның міндеттерін орындауға құқылы және қауіпсіз ұшуға жауап беретін жағдайда.
Тармақ 135
135. ӘКК денсаулығы бойынша немесе басқада себептерге байланысты ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ете алмаған жағдайда, тексеруші, ұшқыш мамандығы бар және ӘК типінде рұқсаты бар немесе екінші ұшқыш (тексеруші болмаған жағдайда) ӘКК функциясын орындауды өзіне алады.
Тармақ 136
136. ӘК бортында жолаушы ретінде болатын тұлғаларына, оның ішінде тапсырыс беруші өкілдерге экипаж әрекетіне араласуға және одан бекітілген тапсырманы және (немесе) ұшуды орындау тәртібін өзгертуі талап етуге рұқсат берілмейді.
Тармақ 137
137. Өндірістік немесе әдістемелік ұшуды орындайтын экипаж құрамына бір тексеруші, нұсқаушы және ұшу құамынан бір тағылымдамашыны алуға рұқсат беріледі.
Тармақ 138
138. Уәкілетті ұйымның ӘК осы типінде ұшуға рұқсаты бар авиациялық инспекторлар, басқа тексреушінің болуынан тәуелсіз, тексеруші ретінде ұшу тапсырмасына рәсімделіп, ӘК экипажының құрамына енгізіледі.
Ұшуға рұқсаты жоқ уәкілетті ұйымның авиациялық инспекторлар:
Тармақша 1
1) ӘК жабдықтары мен жүйелері, авиациялық персонал жұмысын тексеруді жүзеге асыру кезінде, ұшу экипажының кабинасында табылуы тиіс болған жағдайда – экипаж құрамына ұшу тапсырмасына рәсімделіп, ұшу экипажының құрамына ендіріледі;
Тармақша 2
2) қызметтік жолаушы ретінде ұшу тапсырмасына рәсімделеді.
Тармақ 2. 2-параграф. Ұшуды орындау кезінде қызметтік міндеттерді
орындайтын экипаж мүшелері
2-параграф. Ұшуды орындау кезінде қызметтік міндеттерді
орындайтын экипаж мүшелері
Тармақ 139
139. ӘК экипажының мүшелері денсаулық жағдайына байланысты Заңның 54-1-бабының талаптарына сәйкес келеді.
Тармақ 140
140. Экипаждың әрбір мүшесінің қауіпсіз ұшуды қамтамасыз ететін деңгейдегі біліктілікті қамтамасыз ететін білімі, шеберлігі және дағдылары болады.
Тармақ 141
141. Ұшуды орындаумен байланысты қызметтік міндеттерді орындау кезінде ӘК экипажының мүшелері өзімен бірге мынадай қолданыстағы құжаттарға ие болуы тиіс:
Тармақша 1
1) ұшу тапсырмасына сәйкес келетін біліктілік белгілері бар экипаж мүшесінің куәлігі (сертификаты);
Тармақша 2
2) денсаулығы бойынша жарамдылығына қойылатын талаптарды растайтын және кәсіби қызметке рұқсатты қамтамасыз ететін медициналық сертификат (бұдан әрі - медициналық сертификат);
Тармақша 3
3) әуежайдың (әуеайлақтың) бақыланатын аймағына кіру үшін ӘК экипаж мүшесінің куәлігі;
Тармақша 4
4) халықаралық ұшу кезінде – қолданыстағы төлқұжаттар мен визалар (визалар керек болса).
Тармақ 142
142. Ұшуды қамтамасыз ету мақсатында экипаж құрамына кіретін авиациялық персоналдың немесе тағылымгердің қолданыстағы келесідей құжаттары болады:
Тармақша 1
1) ұшуды қамтамасыз ету мақсатында экипаж құрамына кіретін авиациялық персоналдың куәлігі (сертификат);
Тармақша 2
2) курсант, тағылымгердің куәлігі (студентік билеттері).
Осы тармағының 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген құжаттарды ӘК экипаж мүшелері уәкілетті ұйым және азаматтық авиация ұйымының қызметтік тұлғаларының талабы бойынша көрсетеді.
Тармақ 143
143. ӘК ұшу экипажының медициналық сертификаты бар мүшелерінің ұшу кезінде оңай қол жететін жерде тұратын, түзетуші линзаны (көзәйнек) киіп жүру шартымен берілген қосалқы комплектісі болады.
Тармақ 144
144. ӘК ұшу экипажының мүшелерімен қызметтік міндеттерді орындау кезінде пайдаланушымен бекітілген формалық (арнайы) киімді кию қарастырлған.
Тармақ 145
145. ӘКК экипаж жұмысын басқарады, ӘК тәртіп пен реттілікке жауап береді, сондай-ақ ӘК бортындағы адамдардың қауіпсіздігін, ӘК болатын мүліктің сақталуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 146
146. ӘКК өз міндеттерін орындау кезінде Заңның 57-бабының 5-тармағымен сәйкес құқықтарын пайдаланады.
Тармақ 147
147. ӘКК өз міндеттерін орындау кезінде келесілерді қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) жолаушыларды орнатылған авариялық шығыстармен, сондай-ақ авариялық-құтқарушы құралдарды пайдалану қағидалары мен оның орнласуымен таныстыру;
Тармақша 2
2) барлық пайдалану тәртіптемесін орындау, оның ішінде ҰЖН талаптарына сәйкес міндетті технологиялық операциялардың (чек-парағы)орындалуын қорытынды тексеру карталарын орындау;
Тармақша 3
3) ұшу алдындағы және ұшудан кейінгі ӘК-нің тексеру орындау ҰЖН талаптарына сәйкес және ӘК ұшу туралы шешім қабылдау (немесе ұшудың күшін жою), оның ішінде істен шығулары немесе бұзылулары мен, MEL сәйкес рұқсат берілетін, осы Қағидалардың 65-77 тармақтарына сәйкес және (немесе) CDL, егер ондай бар болса ӘК осы үлгісі үшін.
Тармақ 148
148. Ұшу кезінде төтенше жағдайда болып отырған адамдар туралы ақпарат алған ӘКК бұл туралы сәйкес ӘҚҚ органдарына хабар береді және егер бұл осы ӘК, жолаушылар және экипаж үшін қауіп төндірмесе көмек көрсетеді.
Тармақ 149
149. ӘКК, егер ұшу кезінде шұғыл медициналық көмек көрсетілуі тиіс аурудың, сондай-ақ инфекциялық ауруға күдіктенген немесе тамақтан уланған тұлғаның бар екендігін айқындаса, бұл туралы бірінші қону әуежай қызметтеріне хабарлайды.
ӘКК ұшып көтерілу, ұшу және қону туралы соңғы шешімді қабылдайды, сондай-ақ әуежайға келу және ұшуды тоқтату немесе адамдардың денсаулығы мен өмірін құтқару мақсатында ұшу қауіпсіздігі үшін мәжбүрлі қону туралы шешімдерді қабылдайды.
Тармақ 150
150. Төтенше жағдайда ӘК сақталуын қамтамасыз ету мақсатында ӘКК кемені, багажды, жүкті, поштаны тасымалдау шаралары және басқада жағдайлармен байланысты шараларды қабылдайды.
Тармақ 151
151. ӘК экипажы кабинасының мүшелері, егер олар экипаж құрамында қарастырылған болса және (немесе) ұшу экипажының мүшелері борттағы барлық тұлғалар авариялық жағдайда жолаушылардың әрекеті схемасымен, пайдалану ретімен және оның орналасуымен таныс болуын қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) байланған белдік;
Тармақша 2
2) авариялық шығыстар;
Тармақша 3
3) құтқару желеткесі, егер олар бортта қарастырылған болса;
Тармақша 4
4) оттекті жабдықтар;
Тармақша 5
5) жеке авариялық-құтқару жабдықтары.
Тармақ 152
152. ӘК экипажы ӘК бортындағы барлық тұлғалардың ұжымдық қолдану үшін арналған негізгі борттық авариялық-құтқару жабдықтарын пайдалану реті мен орналасу орны туралы хабарды алуын қамтамасыз етеді. Ұшу кезінде авариялық жағдай туындаған жағдайда ӘК экипажы борттағы барлық тұлғаларды шұғыл әрекеттер бойынша нұсқаулықпен қамтамасыз етеді.
Тармақ 153
153. ӘКК ұшу және қону кезінде, сондай-ақ ұшудың кез-келген уақытында турбуленттілік себебі бойынша немесе авариялық жағдайда ӘК бортындағы барлық тұлғалар белдіктерін тағыну туралы өкім береді. ӘК кабиналы экипажы көрсетілген өкімнің орындалуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 154
154. ӘК экипажы экипаж кабинасындағы және жолаушылар салонындағы барлық багаж және қол жүктерін қауіпсіз орныластыруды қамтамасыз етеді. Ұшқыш ҰЖН багаж және қол жүгін қауіпсіз орналастыруды қамтамасыз ету бойынша рәсімдерді бекітеді.
Тармақ 155
155. ӘК ұшу экипажының экипаж кабинасында функцияларды орындаушы барлық мүшелері:
Тармақша 1
1) ұшу және қонуды орындау кезінде өзінің жұмыс орындарында болады;
Тармақша 2
2) бағыт бойынша ұшу кезінде өз орнында болады, тек табиғи қажеттіліктерді қанағаттандыру немесе ӘК пайдаланумен байланысты міндеттерді орындау қажеттілігін ескермегенде;
Тармақша 3
3) жұмыс орнында бола отырып, белдіктерді байлайды.
Тармақ 156
156. ӘК бір мүшесінің жұмыс орнын қалдыруына рұқсат етілмейді. Егер ӘК тек екі ұшқыштан тұратын экипажымен ұшу орындалған жағдайда, ұшқыштың бірі жұмыс орнын қалдырса, ұшу экипажы кабинасында кабиналық экипаж мүшесі болады, егер бұл экипаж құрамымен қарастырылған болса.
Тармақ 157
157. Егер ӘК ұшу экипажының әрбір креслосында белдікті байлау жүйесі қарастырылған болса, ұшқыштар ұшу және қону кезінде белдікті байлау жүйесін қолданады және кенеттен болатын тоқтауларда немесе жұмысқа қабілеттілікті жоғалтқан жағдайда ол автоматты түрде ұшқыш корпусының қозғалысын шектейді.
ӘК ұшу экипажының барлық қалған мүшелері ұшу және қону кезеңдерінде егер иық белдіктері олардың міндеттерін орындауға кедергі жасамаса, ал егер олар кедергі жасаса, онда иық белдіктері шешілуі мүмкін, бірақ белдік белбеуі бекітілген күйінде қалуы керек.
Тармақ 158
158. Бір ұшқышпен ұшу орындалған кезде тұрақты түрде ӘК кеңістікті жағдайын бақылауды жүзеге асырады және ұшудың берілген параметрлерін ұстайды.
Тармақ 159
159. Ұшып көтерілу, ұшу және қонуды басқару кезінде ӘК ұшу экипажының мүшелері ӘК басқарумен байланысы жоқ әрекеттер мен келіссөздерді жүзеге асыруына рұқсат етілмейді. Барлық ұшу барысында ұшу экипажы сақтықты және радио сақтықты сақтайды, ӘК болатын аймақтағы әуе жағдайына талдау жасайды.
Тармақ 160
160. ӘК экипажы ӘҚҚ тез арада қауіпті метеорлогиялық құбылыстардың және материалды нысандардың және ұшу үшін қатер төндіретін жағдайлар туралы хабарлайды. ӘҚҚ органның сұранысы бойынша ӘК экипажы ұшу шарты туралы хабарлайды.
Тармақ 161
161. ӘК ұшу экипажының барлық мүшелері өз міндеттерін атқару үшін, 3000 м (10000 фут) төмен биіктікті алу және төмендету кезеңдерінде микрофондар авиагарнитур немесе ларингофондар және ҰСҚ пайдаланумен радиобайланыстар жүргізеді.
Тармақ 162
162. ӘК экипаж мүшелерімен кезекпен тамақтануын және оның уақытын ӘКК айқындайды. Екі ұшқыштың бір уақытта тамақтануына рұқсат берілмейді.
Тармақ 163
163. ӘК ұшу экипажының барлық мүшелері өз міндеттерін атқару кезінде оттегі қоры қарастырылған және қажет болатын жағдайда қолдана алады.
Тармақ 164
164. ӘК ұшу экипажының барлық мүшелері герметизирленген кабинасымен ұшуды орындау кезінде атмосфералық қысым 376 гПа (7600 м (25000 фут ұшу биіктігінде) өзінің жұмыс орнында оттегілі бет перде қолданады ол тез арада оттегінің берілуін қамтамасыз етеді.
Тармақ 165
165. ӘКК:
Тармақша 1
1) экипаж мүшелерінің ұшып көтерілу, биіктікті алу, қонуға кіру, ӘК қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қажетті функционалды міндеттерін орындаудан ерекшеленетін қандайда бір әрекеттерді жасауына мүмкіндік берілмейді;
Тармақша 2
2) ұшу кезінде ұшу ақпаратын тіркеуден жазбасын өшіру немесе борттық магнитофонды сөндіруді, жұмысқа қабілетін бұзуға рұқсат бермеу, сондай-ақ ұшқаннан кейін авиациялық жағдай немесе оқиға жағдайында міндетті зерттеуді қажет ететін жазылған ақпаратты жаман ниетпен өшіруге рұқсат етілмейді.
Тармақ 166
166. ӘКК мыналарға жауапты:
Тармақша 1
1) ҰПН немесе оған баламалы құжаттар талаптарын және ұшу экипажымен ұшудың барлық кезеңдерінде, сондай-ақ авариялық жағдайда қолданылатын бақылау карталарының жүйелерін сақтау;
Тармақша 2
2) ӘК және оның мүлкіне едәуір зиян келтіретін немесе кез-келген тұлғаның өліміне немесе дене жарақатына алып келетін, ӘК болатын кез-келген оқиға туралы – оған мүмкін болатын құралдарды пайдалану арқылы жақын уәкілдік органға хабар беру. ӘКК әрекетке қабілетсіз болған жағдайда, бұл іске асырылмаған әрекетті пайдаланушы қабылдайды;
Тармақша 3
3) экипаждың барлық мүшелерінің, борттағы жолаушылардың, жүктердің есік жабылғаннан кейінгі қауіпсіздігі;
Тармақша 4
4) ӘК ұшу мақсатында қозғалуға дайын болғаннан бастап оның толық тоқтауына дейін, ұшу аяқталғаннан соң немесе негізгі құрылғы қондырғысы ретінде қолданылған (қолданылғандар) қозғалтқыш (қозғалтқыштар) өшкеннен кейінгі ӘК басқару және оның қауіпсіздігі;
Тармақша 5
5) ӘК, оның жолаушылары мен тасымалданатын мүлкінің ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қажет болатын бұйрықты беру;
Тармақша 6
6) ӘК қауіпсіздігіне әлеуетті қатер әкелетін, жолаушылар, жүктер немесе оның бөліктерін тасымалдаудан бас тарту (ӘК бортынан алып тастау);
Тармақша 7
7) егер ӘК қауіпсіздігіне тасымалдар немесе ұшудағы жолаушылар қатер төндіретін болса, күзетші айдауындағы тұлғалар немесе жер аударылған тұлғалардың ӘК бортына құқығы болмаса оларды тасымалдаудан бас тартылады;
Тармақша 8
8) ӘК күмән тудыратын немесе белгілі ақаулары туралы ұшу аяқталған соң пайдаланушыға хабар береді;
Тармақша 9
9) борттық журналды жүргізу немесе негізгі декларацияны құру.
Тармақ 166-1
166-1. ӘКК ұшуды қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) Егер ұшу экипажының кез келген мүшесі дене жарақаты, ауру, шаршау, қандай да бір психобелсенді заттың әсер етуі сияқты кез келген себеп бойынша өз міндеттерін орындауға қабілетсіз болып табылса, басталмаса;
Тармақша 2
2) ұшу экипажы мүшелерінің өз функцияларын орындау мүмкіндіктері шаршау, ауру немесе оттегінің жетіспеушілігі сияқты себептер бойынша физиологиялық қабілеттерінің нашарлауы салдарынан айтарлықтай төмендеген жағдайда жақын жердегі қолайлы әуеайлақтан әрі қарай жалғастырылмаған.
Тармақ 167
167. Екінші ұшқыш:
Тармақша 1
1) егер ӘКК денсаулығына немесе басқада себептерге байланысты өз міндеттерін орындай алмаса, ұшуды қауіпсіз аяқтауды қамтамасыз ету үшін дайындалады;
Тармақша 2
2) ҰПН немесе оған балама құжатқа сәйкес, ШҚБ қол жеткізу кезеңіне дейін ӘКК-мен екінші шеңберіне кету немесе қонуды орындау туралы шешім ұшу экипажына хабарланбаса және қабылданбаса, екінші шеңберіне кету туралы маневрді орындайды.
Тармақ 168
168. Арнайы жұмысты орындайтын бортоператорлар сондай-ақ экипаж құрамына кіретін авиациялық персонал мамандары ӘКК бағынады және қызметтік нұсқаулыққа және ұшуды орындау технологиясына сәйкес өз міндеттерін айқындайды, оның ішінде авиациялық жұмыстың белігілі бір түрлеріне сәйкес орындайды.
Тармақ 169
169. Авиациялық персонал мамандарын дайындау уәкілетті ұйыммен сертификацияланған азаматтық авиацияның авиациялық оқу орталықтарында жүргізіледі. Аса жеңіл ӘК ұшқыштарын дайындау уәкілетті ұйымның тиісті рұқсатын алған инструктор жүргізе алады. ӘК экипаж құрамы тағылымдаманы өту үшін тағылымгерлерді қосады, сонымен қатар ұшу экипажының құрамына бір тағылымгерден артық қосылмайды.
Тармақ 170
170. Тағылымгер экипаж мүшесінің функционалды міндеттерін орындайды және ол экипаж мүшесінің бақылаумен тағылымдамадан өтеді.
Тағылымгер ӘКК және тікелей тағылымдамадан өтетін экипаж мүшесіне бағынады.
Тармақ 171
171. Функционалды міндеттердің уақытылы және толық орындалуы және тағылымгермен қабылданған шешімдер тікелей тағылымдамадан өтетін экипаж мүшесімен қамтамасыз етіледі.
Тармақ 172
172. ӘКК келісімі бойынша ұшу экипажына кіргізілген тағылымгер, белгілі бір тұлға деңгейінде өзі тағылымдамадан өтетін қызметтегі экипаж мүшесінің құқығын қолданады.
Тармақ 173
173. Ұшу экипажаның мүшелері ӘК қызмет көрсететін жер үсті персоналынан, оның ішінде инжерелік-авиациялық қызмет мамандарынан жер үсті қызмет көрсетудің бекітілген қағидаларын ұқыпты сақтауды талап етеді – ақауларды жою, сонымен қатар ӘК аспаптық және навигациялық жабдақтырдың ақауын жою.
Тармақ 174
174. Егер ӘК апатқа ұшыраса немесе ұшыраған болса, ӘКК және экипаждың басқа да мүшелері ӘК бортындағы адамдардың денсаулығы мен өмірін сақтауды, сондай-ақ ӘК және ондағы мүліктің сақталуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 175
175. ӘК басқарылуын жүзеге асыратын ұшқыш, ұшуда тез арада шешім қабылдауды талап ететін ерекше жағдай туындағанда, сол сәтте дұрыс деп табылатын барлық әрекеттерді қабылдайды, ӘКК рұқсатымен ұшу қауіпсізідігі үшін пайдалану рәсімдері мен әдістемелерінен ауытқитын жағдайға шейінгі әрекеттерді қабылдайды.
Тармақ 176
176. Ұшқыш негізгі ұшу құрамына немесе кабиналық экипажға кірмейтін экипаж мүшелері өзіне берілген міндеттерді орындауға кәсіби тиімді қажетті дайындығы бар екендігіне жауап береді.
Тармақ 177
177. Ұшу уақытында жолаушылар салонында болатын негізгі ұшу құрамына немесе кабиналық экипажға кірмейтін экипаж мүшелері:
Тармақша 1
1) оларды кабиналық экипаж мүшесі ретінде қабылдамауы және жолаушыларды адастырмауы тиіс;
Тармақша 2
2) кабиналық экипаж мүшелері орнына отырмауы тиіс;
Тармақша 3
3) кабиналық экипаж мүшелеріне олардың міндеттерін орындауына кедергі келтірумеуі тиіс.
Тармақ 3. 3-параграф. ӘКК уәкілеттілігі
3-параграф. ӘКК уәкілеттілігі
Тармақ 178
178. ӘКК өз міндеттерін орындау кезінде ӘК басқаратын соңғы уәкілеттіліктерге ие болады.
Тармақ 179
179. Мәжбүрлі қону жағдайында ӘКК іздеу және құтқару қызметі өкілдеріне өз өкілеттілігін бергенге дейін, ӘК бортындағы тұлғалардың әрекетін басқарады.
Тарау 5. 5-тарау. Әуе кемелер
5-тарау. Әуе кемелер
Тармақ 1. 1-параграф. ӘК жіктемесі
1-параграф. ӘК жіктемесі
Тармақ 180
180. Әрбір ӘК-ге оған берілген мемлекеттік және тіркеу тану белгілері жазылады (борттық номір).
Тармақ 181
181. Мемлекеттік тіркеу тану және қосымша белгілерінің жазылуы мен белгілену тәртібі Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің міндетін атқарушының 2010 жылғы 26 қазанадағы N 477 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6649 нөмірімен тіркелген) бекітілген Азаматтық және экспериментальды әуе кемелеріне мемлекеттік, тіркеу танулық және қосымша белгілер енгізу ережесімен бекітіледі.
Тармақ 182
182. ӘК пайдалануға қоланыстағы ұшу жарамдылығы сертификаты болған кезде жіберіледі.
Тармақ 183
183. Егер ӘК құрастырылған, дайындалған, жабдықталған және техникалық қызмет пен жөндеуден өткен болса, сондай-ақ Заң талабына сәйкес және Қазақстан Республикасының экологиялық заңдарына сәйкес ұшу сапасына ие болса ұшуға жарамды болып есептеледі.
Тармақ 184
184. Ұшу жарамдылығы сертификаты (ұшуға жарамдылық туралы куәлігі) жоқ ӘК-лерін пайдалануға рұқсат етілмейді.
Тармақ 185
185. Барынша жоғары (сертификатталған) ұшып көтерілу салмағына, жабдықтармен жарақталуына қарай азаматтық ӘК-лері осы Қағидаларға 3-қосымшасына сәйкес жіктеледі.
Ұшу қашықтығы бойынша азаматтық ӘК-лері мыналарға бөлінеді:
Тармақша 1
1) магистральдық қашық – 6000 км және одан астам;
Тармақша 2
2) магистральдық орта – 2500-нан 6000 км дейін;
Тармақша 3
3) магистральдық жақын – 1000-нан 2500 км дейін;
Тармақша 4
4) ұшу қашықтығы 1000 км дейін ӘК-лері.
Тармақ 186
186. Іздегі турбулентілік санаты бойынша және ұшып көтерілудің ең көп сертификатталған салмағына сәйкес азаматтық ӘК-лері мыналарға бөлінеді:
Тармақша 1
1) ауыр (Н) – салмағы 136 тонна немесе одан астам ӘК-лерінің барлық үлгілері;
Тармақша 2
2) орта (М) – салмағы 136 тоннадан аз, бірақ 7 тоннадан астам ӘК-лерінің үлгілері;
Тармақша 3
3) жеңіл (L) – салмағы 7 тоннадан аз ӘК-лерінің үлгілері.
Тармақ 187
187. ӘК қатысты, «аса ауыр» немесе «ауыр» санатына жататындар, мұндай ӘК арасында радиотелефондық байланыс алғаш рет орнатылған кезде және органдармен ӘҚҚ ӘК шақыру белгісіне сөз қосылады «super» – «аса ауыр» немесе тиісінше «heavy» – «ауыр».
Тармақ 2. 2-параграф. Борттық аспаптар және жабдықтар
2-параграф. Борттық аспаптар және жабдықтар
Тармақ 188
188. Түнгі ұшуларды жүргізетін ӘК осындай ұшулар үшін арнайы жабдықтармен жабдықталады.
Тармақ 189
189. ӘК ұшу параметрін тіркеу үшін аппаратурамен жабдықталады, оның болуы құрылымымен қарастырылмаған ӘК есепке алмағанда.
Тармақ 190
190. Ұшу жарамдылығының сертификаты алғашқы рет 2008 жылғы 1 шілдеден кейін берілген және біреуі автоматты болып табылатын кемінде екі автоматты ELT-пен ұшақтарды қоспағанда, бортында 19-дан астам жолаушыны тасымалдауға рұқсат етілген барлық ұшақтар кез-келген үлгідегі КОСПАС – САРСАТ (ELT) жүйесінің кем дегенде бір автоматты авариялық жетекті таратқышымен жабдықталады немесе, егер олар апатқа ұшыраса, пайдаланушы олардың орналасқан жерін анықтай алатын ақпаратты тәулік сайын автономды режимде беруге функционалдық мүмкіндігі бар кем дегенде бір ELT жабдықталады.
Ұшу жарамдылығының сертификаты алғашқы рет 2008 жылғы 1 шілдеден кейін берілген ұшақтарды қоспағанда, бортында 19 немесе одан аз жолаушыларды тасымалдауға рұқсат етілген барлық ұшақтар орналасқан жерін анықтау, бақылау және авариялық жағдай туралы хабарлау үшін кез келген типтегі кемінде бір ELT-пен жарақтандырылады.
Коммерциялық әуе тасымалдарды орындайтын ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 3175 кг асатын барлық тікұшақтар кез-келген үлгідегі КОСПАС – САРСАТ (ELT) жүйесінің кем дегенде бір автоматты авариялық жетекті таратқышымен, ал су кеңістігі үстінде ұшуды орындау кезінде кемінде бір автоматты ELT және құтқару салына немесе құтқару кеудешесіне бір ELT(S) жабдықталады.
Ең жоғары сертификатталған ұшу массасы 2250 килограмнан кем болатын ұшақтар орналасқан жерін анықтау, бақылау және авариялық жағдай туралы хабарлау үшін кез келген түрдегі кем дегенде бір портативті GPS маяктарымен (SPOT Satellite GPS Messenger) жарақтандырылады.
Ең жоғары сертификатталған ұшу массасы 5700 килограмнан кем барлық ұшақтар және коммерциялық әуе тасымалдарын орындамайтын барлық тікұшақтар орналасқан жерін анықтау, бақылау және кез келген түрдегі авариялық жағдай туралы хабарлау үшін кемінде бір портативті GPS маяктарымен (SPOT Satellite GPS Messenger) жарақтандырылады.
Тармақ 190-1
190-1. Ұшуға жарамдылық сертификаты алғаш рет 2023 жылдың 1 қаңтарында немесе одан кейін берілген, сертификатталған ең жоғары ұшу салмағы 27 000 кг-нан асатын барлық ұшақтар 190-2-тармаққа сәйкес оператор олар апатқа ұшыраған кезде кем дегенде минутына бір рет орналасқан жерін анықтай алатын ақпаратты дербес түрде жіберуі керек.
2025 жылдың 1 қаңтарынан бастап ұшуға жарамдылық сертификаты алғаш рет 2024 жылдың 1 қаңтарында немесе одан кейін берілген, сертификатталған ең жоғары ұшу салмағы 27 000 кг-нан асатын барлық ұшақтар 190-2-тармаққа сәйкес оператор олар апатқа ұшыраған кезде кем дегенде минутына бір рет орналасқан жерін анықтай алатын ақпаратты дербес түрде жіберуі керек..
Ұшуға жарамдылық сертификаты алғаш рет 2023 жылдың 1 қаңтарында немесе одан кейін берілген, сертификатталған ең жоғары ұшу салмағы 5700 кг-нан асатын барлық ұшақтар 190-2 тармағына сәйкес 190-2-тармаққа сәйкес оператор олар апатқа ұшыраған кезде кем дегенде минутына бір рет орналасқан жерін анықтай алатын ақпаратты дербес түрде жіберуі керек.
Тармақ 190-2
190-2. Апатқа ұшыраған әуе кемесі әуе кемесінің операторы оның орналасқан жерін анықтай алатын ақпаратты беруді автоматты түрде іске қосуы керек, ал орналасқан жері туралы ақпаратта уақыт белгісі болуы керек. Сондай-ақ бұл хабарды қолмен белсендіру мүмкіндігі көзделуі тиіс. Сондай-ақ бұл хабарды қолмен жандандыру мүмкіндігі көзделуі тиіс. Орналасқан жері туралы ақпаратты дербес беру үшін пайдаланылатын жүйе ұшақта электр энергиясы ажыратылған жағдайда, ең болмағанда, бүкіл ұшудың күтілетін ұзақтығына осы ақпаратты беруге қабілетті болуы тиіс.
ӘК апат жағдайында егер ӘК осы жағдайындағы оқиғаны түзетпесе, ол осы күйде қалса апатқа әкеп соғуы мүмкін. ӘК апат жағдайында болғанда орналасқан жері туралы ақпаратты дербес беру белсенді болуы керек.
Бұл 6 НМ радиуста апат орнының орнын анықтаудың жоғары ықтималдығын қамтамасыз етеді. Әуе кемесі апатты жағдайда болғанда, жалған дабылдардың рұқсат етілген төмен деңгейімен ӘК пайдаланушыға ескерту жасалуы керек. Беру жүйесі іске қосылған жағдайда, орны туралы ақпаратты бастапқы тасымалдау белсендіру оқиғасы анықталғаннан кейін дереу немесе бес секундтан кешіктірілмей басталуы керек.
1-ескертпе. ӘК жүріс-тұрысындағы оқиғалар әдеттен тыс жағдайды, әдеттен тыс жылдамдық жағдайларын, рельефпен соқтығысуды және барлық қозғалтқыштардағы тартылыстың толық жоғалуын, сондай-ақ жерге жақындау туралы ескертулерді қамтуы мүмкін, бірақ олармен шектелмейді.
2-ескертпе. Апат сигналы ӘК орналасқан жеріне және ұшу фазасына байланысты өзгеруі мүмкін критерийлер арқылы берілуі мүмкін.
Егер ӘК пайдаланушысында немесе әуе қозғалысына қызмет көрсету органында әуе кемесі апатқа ұшырады деп санауға негіз болса, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 4 қарашадағы № 1296 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының аумағында ұшуды іздестіру-құтқаруды қамтамасыз етуді ұйымдастыру ережелеріне сәйкес Әуе қозғалысына қызмет көрсету, әуе кемесін пайдаланушы және Іздестіру-құтқару жұмыстарын үйлестіру орталығы арасында үйлестіру орнатылады.
Тармақ 190-3
190-3. Пайдаланушы апатқа ұшыраған ұшақ туралы ақпаратты Іздестіру және құтқару үйлестіру орталығына ұсынады.
📌 Ескертпе. Егер апатқа ұшыраған рейстің орналасқан жері туралы ақпаратты үшінші тұлғалар орындаған жағдайда азаматтық ӘК пайдаланушы оның атынан жұмысты орындайтын үшінші тұлғалар үшін саясат пен рәсімдерді әзірлеуге тиіс.
Ескертпе. Азаматтық ӘК пайдаланушылар Ұшуларды бақылау жөніндегі ИКАО анықтамалығында (OPS CTRL) өздерінің жедел байланыс деректерінің өзектілігін ұсынады және қолдайды.
Тармақ 190-4
190-4. Ең жоғары сертификатталған ұшып көтерілу массасы 5700 кг-нан асатын және 2026 жылдың 1 қаңтарында немесе одан кейін жеке ұшуға жарамдылық сертификаттары алғаш рет берілген турбиналық қозғалтқышы бар барлық ұшақтар ҰҚЖ асып кету туралы хабардар ету және ескерту жүйесімен (ROAAS) жабдықталады.
Тармақ 191
191. Борттық аспаптар мен жабдықтар туралы ақпараттар төменде келтірілген:
Тармақша 1
1) осы Қағидалардың 10-тарауының 18-параграфында – жолаушыларды әуемен коммерциялық тасымалдауды орындайтын ұшақтар үшін;
Тармақша 2
2) осы Қағидалардың 11-тарауының 14-параграфында – тік ұшақтар үшін;
Тармақша 3
3) осы Қағидалардың 13-тарауының 8-параграфында – ЖМА ұшақтары үшін, ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг асатын және (немесе) бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқыштармен жабдықталған ұшақтар.
Тармақ 3. 3-параграф. Ұшу сипаттамаларын шектеу
3-параграф. Ұшу сипаттамаларын шектеу
Тармақ 192
192. Пайдаланушы (ӘК иесі) ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг жоғары, ең көп бекітілген 9 (тоғыз) жолаушы орны бар, сондай-ақ газтурбалы барлық қозғалтқыштарымен, осы Қағидалармен осы ұшақтың ҰПН талаптарымен қарастырылған, пайдалану шектеулерін ескере отырып ҰТС-ның пайдалану шектеулеріне сәйкес қамтамасыз етеді.
Тармақ 193
193. Бір қозғалтқышы бар ұшақтар қозғалтқыш істен шыққан кезде мәжбүрлі қонуға мүмкіндік беретін ауа райында және жарықта, бағытта және ауытқуда пайдаланылады.
Тармақ 194
194. Пайдаланушы (ӘК иесі) ұшақ салмағы: ұшудың басында, ұшу жоспары өзгергенде, ұшудың өзгерген жоспарын орындау басында, қонуды орындау кезінде салмақтан аспауын қамтамасыз етеді және ҰПН талаптары орындалатын ұшуға қатысты ұшу барысында салмақтың күтілетін азаюын ескере отырып, әрекет етуші талаптарға сәйкес жағар майдың құйылу шартында қамтамасыз етіледі.
Тармақ 195
195. Ұшақ осы ұшақтың ҰПН-да бар бекітілген пайдалану шектеулердің шегінде және ұшуға жарамдылық туралы куәліктің талаптарына сәйкес пайдаланылады.
Тармақ 196
196. Ұшу кезінде қоршаған ауаның температурасы және қарастырылып отырған әуеайлақ үшін ҰПН көрсетілген салмағы ұшу салмағынан жоғары болған кезде ұшақ ұшуды бастамауы тиіс.
Тармақ 197
197. Бірде бір ұшақ ұшуда қалыпты мөлшердегі отын мен майды шығындау кезінде, ұшу салмағымен белгіленген әуеайлағына дейін және қосалқы әуеайлағына дейін – келуі бойынша осы әуеайлақтың абсолютті биіктігі үшін және күтілетін қону кезеңіндегі қоршаған ауа температурасы үшін ҰПН көрсетілген қону салмағынан артуы мүмкін жағдайда ұшуды бастамауы тиіс.
Тармақ 198
198. ҰТС бойынша тікұшақтар төмендегідей болып бөлінеді:
Тармақша 1
1) ҰТС 1-сыныптағы тікұшақтар, олар сындарлы қозғалтқыш істен шыққан жағдайда сәйкес қону алаңына дейін ұшуды қауіпсіз жалғастыруға мүмкіндік береді, егер тек істен шығу TDP жеткенге дейін немесе LDP ұшуынан кейін болмаса, тікұшақ қону алаңы немесе үзілген ұшу аймағының шегінде қонуды орындауға қабілетті болса;
Тармақша 2
2) ҰТС 2-сыныптағы тікұшақтар олар сындарлы қозғалтқыш істен шыққан жағдайда сәйкес қону алаңына дейін ұшуды қауіпсіз жалғастыруға мүмкіндік береді, тек мұндай істен шығу ұшу маневрінің басында немесе қону маневрінің соңында, мәжбүрлі қонуды орындау талап етілгенде орындалмайды;
Тармақша 3
3) ҰТС 3-сыныптағы тікұшақтар қозғалтқыш істен шыққан жағдайда, ұшудың кез-келген нүктесінде мәжбүрлі қонуды орындайды.
Тармақ 4. 4-параграф. Белгіленген бикітік туралы сигнал жүйесі
4-параграф. Белгіленген бикітік туралы сигнал жүйесі
Тармақ 199
199. Пайдаланушыға ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг ұшақта ұшуды турбовинтті ұшақта орындауға рұқсат береді немесе ең көп бекітілген жолаушылар саны 9 (тоғыздан) астам, немесе турбореактивті ұшақта, егер ол берілген биіктік туралы сигнал жүйесінде жабдықталған болса, және ол төмендегілерді қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) ұшу экипажын ұшудың алдын-ала берілген биіктігіне жету туралы ескерту – биіктікті алған кезде, сондай-ақ ұшақты төмендету кезінде;
Тармақша 2
2) ұшу экипажын дыбыстық сигнал жөнінде хабардар ету – алдын-ала берілген ұшу биіктігінде төмен немесе жоғары ауытқу жағдайында.
Тармақ 200
200. Бұл талаптар нақты ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг төмен және ең көп бекітілген жолаушылар саны 9 (тоғыздан) астам ұшақтың экземплярында таралмайды, егер ұшу жарамдылығының сертификаты (куәлігі)(баламалы құжат немесе сертификат үлгісі) осы ұшақтарға алғаш рет 1972 жылғы 1 сәуірдегі берілсе және олар Қазақстан Республикасының азаматтық ӘК Мемлекеттік реестріне енгізілген болса.
Тармақ 5. 5-параграф. Радиобиіктік өлшегіш
5-параграф. Радиобиіктік өлшегіш
Тармақ 201
201. Пайдаланушы егер олар берілген биіктікте сигналдаудың радиобиіктік өлшегіш жүйесімен жабдықталмаған болса, ӘК су үстінде ұшуды орындамайды:
Тармақша 1
1) жер көрінісінен тыс;
Тармақша 2
2) 1500м төмен көріністе;
Тармақша 3
3) түнде;
Тармақша 4
4) жағалаудан алыс, крейсерлік жылдамдығы ұшудың 3 минуттан асатын.
Тармақ 202
202. Берілген биіктікте сигналдаудың радиобиіктік өлшегіш жүйесі алдын-ала берілген ұшу биіктігінен төмен аутқығанда және алдын-ала берілген ұшу биіктігіне жеткенде жұмыс істейтін ұшу экипажын дыбыстық және визуалды сигнализаторлармен қамтамасыз етеді.
Тармақ 6. 6-параграф. Мұз қату жағдайында ұшу үшін жабдықтар
6-параграф. Мұз қату жағдайында ұшу үшін жабдықтар
Тармақ 203
203. Пайдаланушы ӘК нақты немесе болжам жасалған мұз қату шартында арнайы жабдық және мұз қату жағдайында ұшу үшін сертификация болған кезде ғана орындалады.
Тармақ 204
204. Болжамдалған немесе жерде нақты мұз қату жағдайында орындау жоспарланған ұшу, егер ұшақ мұз қатуды айқындаған затқа тексерілгенде және мұз қатуды жою (болдырмау) бойынша жұмыстар жүргізілгенде басталады.
Мұздың өсіктері немесе басқада табиғи жолмен түзілген өсіктер ұшақ ұшуды орындау алдында жарамдылық жағдайында болуы үшін алынып тасталынады.
Пайдаланушы осы тармақтың талаптарының сақталуын сақтау және бақылау жөніндегі рәсімді Пайдаланушының ұшуды жүргізу жөніндегі нұсқауында енгізеді.
Көрсетілген тәртіп «Әуе кемелерін жерде көктайғаққа қарсы қорғау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің міндетін атқарушының 2023 жылғы 7 наурыздағы № 141 бұйрығының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32037 болып тіркелген) талаптарына сәйкес әзірленеді.
Тармақ 7. 7-параграф. Экипаждың ішкі байланыс жүйесі
7-параграф. Экипаждың ішкі байланыс жүйесі
Тармақ 205
205. Пайдаланушы барлық ұшу экипаждың мүшелері үшін ұшу кезінде қолды қолданбай пайдаланатын құлаққап пен микрофондарды қосатын ұшу экипажы мүшелерінің ішкі байланыс жүйесімен жабдықталған (интерфон немесе ҰСҚ) жағдайда ғана ұшу экипажының біреуден астам мүшелерінің сертификатталған саны бар ӘК-мен ұшуды орындайды.
Тармақ 206
206. Егер ӘК экипаждың ішкі байланыс жүйесімен жабдықталған болса, пайдаланушы ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 15000 кг немесе ең көп бекітілген жолаушылар орнының саны 19 (он тоғыздан) жоғары ӘК ұшуды орындайды.
Тармақ 207
207. Экипаждың ішкі байланыс жүйесі:
Тармақша 1
1) жолаушыларға хабарлаудың дауыс зорайтқыш жүйесінен тәуелсіз жұмыс жасайды (телефон тұтқасы, құлаққап, микрофон, селекторлық ажыратқыштар мен жолаушыларға хабарлау үшін де пайдаланылуы мүмкін дабыл құрылғылары арқылы байланысты қоспағанда);
Тармақша 2
2) ұшқыштар кабинасының екі жақты байланысын қамтамасыз етеді:
әрбір жолаушылар салонымен;
жолаушылар палубасынан тыс орналасқан әрбір буфер-асүймен;
жолаушылар палубасынан тыс орналасқан және жолаушылар салонынан қолайлы енуі жоқ экипаж мүшелерінің әрбір демалыс бөлік бөлмесімен (модулымен) екі жақты байланысты қамтамасыз етеді;
Тармақша 3
3) ұшу экипажы мүшелерінің кабина экипажына ескерту үшін және керісінше кабина экипажы мүшелерінің ұшу экипажына ескерту үшін пайдаланылатын дыбыстық немесе көрнекі белгілерді көздейтін ескерту (авариялық) дабыл жүйесі болады;
Тармақша 4
4) алушының хабарламаның әдеттегі немесе шұғыл (авариялық) болып табылатынын тануды қамтамасыз ететін құралы болады;
Тармақша 5
5) жерде жер үсті персоналы мен ең аз ұшу экипажының екі мүшесі арасындағы екі жақты байланысты қамтамасыз етеді.
Тармақ 8. 8-параграф. Жолаушыларға хабарлаудың дауыс зорайтқыш жүйесі
8-параграф. Жолаушыларға хабарлаудың дауыс зорайтқыш жүйесі
Тармақ 208
208. Пайдаланушы 19 (он тоғыздан) астам жолаушылар орны ең көп бекітілген саны бар ұшақпен жолаушыларды тасымалдауды орындамайды, егер де олар жолаушыларды дауыс зорайтқыштың хабарлау жүйесімен жабдықталмаған жағдайда.
Тармақ 209
209. Жолаушыларға хабарлау жүйесі:
Тармақша 1
1) экипаждың ішкі байланыс жүйесінен тәуелсіз жұмыс жасайтын телефон тұтқасы, құлаққаптар, микрофондар, селекторлық ажыратқыштар мен дабыл құрылғылары сияқты жалпы құрылғыларды қоспағанда;
Тармақша 2
2) хабарлау жүйесінің басқару органдарымен жабдықталған оның жұмыс орнынан ұшу экипажының әрбір мүшесінің 10 секундтан аспайтын уақыт ішінде мақсаты бойынша пайдалануға дайындықты қамтамасыз етеді;
Тармақша 3
3) барлық жолаушылар орындарында: демалыс орындары мен кабина экипажының жұмыс орындарында және әжетханаларда хабарламалардың естілуі мен айқындығын қамтамасыз етеді;
Тармақша 4
4) ӘК электр энергиясын өндірудің негізгі жүйесі істен шыққан соң, кемінде 10 минут бойы жүйенің сенімді жұмысын қамтамасыз етеді.
Тармақ 9. 9-параграф. «Белдіктерді байлаңыз» және «Темекі шекпеңіз» деген
жарық таблолар. Ішкі есіктер мен шымылдықтар
9-параграф. «Белдіктерді байлаңыз» және «Темекі шекпеңіз» деген
жарық таблолар. Ішкі есіктер мен шымылдықтар
Тармақ 210
210. Пайдаланушыға (ӘК иесіне) тек ол барлық жолаушылар мен кабина экипажының мүшелеріне қауіпсіздік белдігін байлау қажет болатын және бортта темекі шегуге рұқсат берілмейтін индикация құралдарымен (жарық таблосымен) жабдықталған жағдайда ғана ұшу экипажының жұмыс орнынан барлық жолаушылар орнын шолу қамтамасыз етілмейтін ӘК-лерімен ұшуды орындауға рұқсат етіледі.
Тармақ 211
211. Ұшқыш тек онда он тоғыздан астам жолаушылар орнының ең көп бекітілген саны бар ұшақта – «Тек экипаж үшін» деген сілтемемен және ұшу экипажы мүшесінің рұқсатынсыз ол арқылы жолаушылардың кіруіне кедергі жасайтын тиектермен жарақтандырылған, жолаушылар салоны мен ұшу экипажы кабинасының арасындағы есіктер орнатылған жағдайда ғана ӘК-мен ұшуды орындайды.
Тармақ 212
212. Ұшу экипажы кабинасының есігі бар барлық ұшақтарда оны тиекпен бекіту мүмкіндігі қамтамасыз етіледі және жолаушылар кабинасында жолаушылардың ұшу қауіпсіздігіне қауіп төндіретін қауіпсіздіктің бұзылуы пайда болған жағдайда ұшу экипажының кабинасы мен борт жолсеріктері арасында арнайы сигнал беретін және хабарлай алатын құралдар қарастырылады.
Тармақ 10. 10-параграф. Борттық авариялық-құтқару жабдығы туралы
ақпаратты есепке алу
10-параграф. Борттық авариялық-құтқару жабдығы туралы
ақпаратты есепке алу
Тармақ 213
213. ӘК-нің иесі (жалға алушы) немесе ұшқышқа ӘК-нің бортындағы іздестіру және құтқарудың үйлестіру орталығына дереу беруге арналған авариялық-құтқару жабдығы туралы ақпаратпен қамтамасыз етеді.
Тармақ 214
214. Көрсетілген ақпарат нақты жағдайға қатысты: құтқару салдары мен дабыл ракеталарының санын, түсі мен үлгісін, медициналық заттардың авариялық қорларын егжей-тегжейлі сипаттауды, су қорын, сондай-ақ авариялық көшпелі радиожабдық үлгісі мен ол жұмыс жасайтын жиілікті қамтиды.
Тармақ 11. 11-параграф. Борттық өздігінен жазғышқа қатысты талаптар
11-параграф. Борттық өздігінен жазғышқа қатысты талаптар
Тармақ 215
215. Ең көп сертификатталған ұшып көтерілу массасы 5700 кг астам барлық ұшақтар мен ең көп сертификатталған ұшып көтерілу массасы 3175 кг астам тікұшақтар FDR және CVR жабдықталады.
Тармақ 216
216. Ең көп сертификатталған ұшып көтерілу массасы 5700 кг аспайтын барлық ұшақтар үшін ұшу ақпаратының борттық тіркеушісі, әрі борттық сөздерді өздігенен жазғыш функциясын орындайтын ұшу ақпаратын жинаудың құрама жүйесін орнатуға рұқсат етіледі.
Тармақ 217
217. Коммерциялық тасымалды орындайтын, ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг немесе одан төмен газтурбиналық қозғалтқышты барлық ұшақтар 2016 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін уәкілетті ұйымға ұсынылған типті сертификатты алуға өтінім төмендегілермен:
Тармақша 1
1) кем дегенде алғашқы 16 параметрді тіркейтін FDR; немесе
Тармақша 2
2) С класты AIR немесе AIRS, ең болмағанда ұшқышқа (ұшқыштарға) көрсетілген ұшу траекториясы мен жылдамдығының параметрлерін тіркейтіндер; немесе
Тармақша 3
3) кем дегенде алғашқы 7 параметрді тіркейтін ADRS жабдықталады.
Тармақ 218
218. Ең жоғары сертификатталған ұшу массасы 27000 кг-нан асатын, ұшуға жарамдылық сертификаттары алғаш рет 1989 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін берілген барлық ұшақтар FDR-мен жабдықталады, ол осы Қағидаларға 27-қосымшасында көрсетілген кемінде алғашқы 32 параметрді тіркейді.
Тармақ 218-1
218-1. Осы Қағидалардың 219-1-тармағында көрсетілгендерді қоспағанда, ең жоғары сертификатталған ұшу массасы 5700 кг-нан асатын, 1989 жылғы 1 қаңтарға дейін алғаш берілген газ турбиналы қозғалтқыштары бар барлық ұшақтар, осы Қағидаларға 27-қосымшасында көрсетілген кемінде алғашқы бес параметрді тіркейтін FDR-мен жарақталады.
Тармақ 219
219. Ең жоғары сертификатталған ұшу массасы 5700 кг-нан асатын және 1989 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін алғаш рет берілген ұшуға ұшу жарамдылығының жеке сертификаттары қоса алғанда 27000 кг-ға дейінгі барлық ұшақтар FDR-мен жарақталады, ол осы Қағидаларға 27-қосымшасында көрсетілген ең болмағанда алғашқы 16 параметрді тіркейді.
Тармақ 219-1
219-1. 1987 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін алғаш рет берілген, бірақ 1989 жылғы 1 қаңтарға дейін ең жоғары сертификатталған ұшу массасы 27 000 кг-нан асатын, прототипі 1969 жылғы 30 қыркүйектен кейін тиісті ұлттық өкілетті орган сертификаттаған үлгілерге жататын газ турбиналы қозғалтқыштары бар барлық ұшақтар FDR-мен жабдықталады, ол осы Қағидаларға 27-қосымшасында көрсетілген ең болмағанда алғашқы 16 параметрді тіркейді.
Тармақ 219-2
219-2. 2005 жылғы 1 қаңтардан кейін оларға қатысты ұшуға жарамдылығының жеке сертификаттары алғаш рет берілген ең жоғары сертификатталған ұшу массасы 5700 кг-нан асатын барлық ұшақтар осы Қағидаларға 27-қосымшасында көрсетілген ең болмағанда алғашқы 78 параметрді тіркейтін FDR жабдықталады.
Тармақ 219-3
219-3. Сертификатталған ең жоғары ұшу массасы 5700 кг-нан асатын, үлгі сертификатын алуға өтінім 2023 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін ұсынылған барлық ұшақтар ИКАО конвенциясының 6-қосымшасына 8-қосымшаның A8-1 кестесінде көрсетілген кемінде 82 параметрді тіркеуге қабілетті FDR-мен жабдықталады.
Тармақ 220
220. Борттық өздігінен жазғыш құрастырылады, орналастырылады және тіркелген мәліметтерді ашу, қайта қалпына келтіру, сақтау мақсатында жазбалардың ең көп тәжірибелік жүзеге асуын қорғауды қамтамасыз ету үшін бекітіледі. Борттық өздігінен жазғыштар өртке қарсы тұру, соққыға қарсы тұрудың алдын-ала жазылған техникалық талаптарына жауап береді.
Тармақ 221
221. Егер ұшақта өздігінен жазуға электрді беру тоқтатылса немесе электр қуатын беруді шаттық өшіру нәтижесінде немесе кез-келген басқа себептермен оның берілуі тоқтатылу нәтижесінде болатын жағдайда CVR жұмысын 10 ± 1 минут ағымында қамтамасыз ететін және автоматты түрде қосылатын қуат берудің резервті көзімен жарақталады.
Қуат берудің резервті көзі CVR және оған жататын экипаж кабинасында орнатылған микрофондарды электр қуатымен қамтамасыз етеді. CVR мүмкіндігінше қуат берудің резервті көзіне жақын орналасады.
Тармақ 222
222. Фольгаға механикалық жазумен, жиіліктік модуляция (ӘЧ) әдісімен тіркеумен, фотопленкаға немесе магниттік таспаға жазумен FDR және ADRS пайдаланылмайды.
Тармақ 223
Тармақ 224
Тармақ 225
225. Жеке ұшуға жарамдылық куәліктері 1990 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін берілген ең жоғары сертификатталған ұшып көтерілу массасы 5 700 кг немесе одан кем көп қозғалтқышты турбиналық қозғалтқышы бар ұшақтарда орнатылған FDR жұмысының кем дегенде соңғы 30 минутында жазылған ақпаратты, сондай-ақ калибрлеу мақсатында алдыңғы ұшып шығудан алынған жеткілікті ақпаратты сақтайтын тіркеуіштерді қоспағанда, барлық FDR жұмысының кемінде соңғы 25 сағатында жазылған ақпаратты сақтайды.
Тармақ 226
Тармақ 226-1
226-1. Сертификатталған ең жоғары ұшу массасы 2250 кг-нан асатын және қоса алғанда 5700 кг-ға дейінгі газ турбиналы қозғалтқыштары бар, үлгі сертификатын алуға өтінім уәкілетті ұйымға 2016 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін ұсынылған және бірден артық пилот басқаруы тиіс барлық ұшақтар CVR немесе CARS-пен жарақталады.
Тармақ 226-2
226-2. Ең жоғары сертификатталған ұшу массасы 5700 кг-нан асатын барлық ұшақтар, ұшуға алғаш рет 1987 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін берілген ұшуға жарамдылық сертификаттары CVR-мен жарақталады.
Тармақ 226-3
226-3. 1987 жылғы 1 қаңтарға дейін ұшуға жарамдылық сертификаттары алғаш рет берілген, ең жоғары сертификатталған ұшу массасы 27 000 кг-нан асатын, прототипі 1969 жылғы 30 қыркүйектен кейін тиісті ұлттық өкілетті орган сертификаттаған үлгілерге жататын газ турбиналы қозғалтқыштары бар барлық ұшақтар CVR-мен жабдықталады.
Тармақ 226-4
226-4. CVR және CARS магниттік таспа немесе сым жазбасын пайдаланбайды.
Тармақ 227
Тармақ 228
228. Барлық CVR жұмысының кем дегенде соңғы 2 сағатында жазылған ақпаратты сақтайды.
Тармақ 228-1
228-1. Ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 27 000 кг-нан асатын, ұшуға жарамдылық сертификаттары алғаш рет 2022 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін берілген барлық ұшақтар CVR-мен жабдықталады, олар өз жұмыстарының кемінде соңғы 25 сағат ішінде жазылған ақпаратты сақтайды және өздігінен жазатын құралдардың комбинациясы қолданылған жағдайда негізгі CVR-ді электрмен қоректендірумен қамтамасыз ететін резервтік электрмен қоректендіру көзіне ие болады.
Тармақ 228-2
228-2. Резервтік қорек көзі автоматты түрде қосылады және ұшақта өздігінен жазатын құралға электр қорегін беру тоқтатылған жағдайда немесе бұл электр қорегін штаттық ажырату немесе кез келген басқа себептер бойынша оның берілуін тоқтату нәтижесінде болған жағдайда 10 минут (± 1 мин) ішінде CVR жұмысын қамтамасыз етеді. Резервтік қорек көзі экипаж кабинасында орнатылған CVR және оған қатысты микрофондарды электрмен қоректендірумен қамтамасыз етеді. CVR резервтік қуат көзіне мүмкіндігінше жақын орналасқан.
Тармақ 228-3
228-3. Ұшуға жарамдылық сертификаттары алғаш рет 2016 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін берілген, ИКАО Конвенциясына 6-қосымшаға 8-қосымшаның 5.1.2-тармағында санамаланған қандай да бір деректерді беру желісі бойынша байланысты қолдану түрлері пайдаланылатын және CVR орнату көзделетін барлық ұшақтарда осындай байланыс желісі бойынша берілетін хабарламаларды соққыға төзімді борттық өздігінен жазатын құрал тіркейді.
Тармақ 228-4
228-4. Ұшуға жарамдылық сертификаттары алғаш рет 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін берілген, CVR орнатуды көздейтін және 2016 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін 5.1.2 ИКАО конвенциясына 8-қосымшасын 6-қосымшада орнату мақсатында өзгертілген аталған барлық ұшақтарда, деректерді беру желісі бойынша байланысты қолдану түрлерінің, осындай байланыс желісі бойынша берілетін хабарларды, деректерді беру желісі бойынша орнатылған байланыс жабдығы 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін берілген немесе алғаш бекітілген әуе кемесінің типі немесе модификациясы сертификатына сәйкес келетін жағдайларды қоспағанда, соққыға төзімді борттық өздігінен жазатын құрал тіркейді.
Тармақ 228-5
228-5. Жазудың ең аз ұзақтығы-CVR-дегі жазу ұзақтығы.
Деректерді беру желісінің жазбаларын экипаж кабинасындағы дыбыстық жағдай жазбаларымен корреляциялау мүмкіндігі қамтамасыз етіледі.
Тармақ 228-6
228-6. Ең жоғары ұшу массасы 27 000 кг-нан асатын, үлгі сертификатын алуға өтінім уәкілетті ұйымға 2023 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін ұсынылған барлық ұшақтар ұшу экипажына электрондық дисплейлерде көрсетілетін ақпаратты тіркейтін соққыға төзімді борттық өздігінен жазатын құралмен, сондай-ақ 8-қосымшада айқындалғандай, ұшу экипажының қосқыштары мен ауыстырып қосқыштарының манипуляциясымен жабдықталады.
Тармақ 228-7
228-7. «Ұшу экипажы – машина» өзара іс-қимылын тіркеудің ең аз ұзақтығы кемінде соңғы екі сағатты құрайды.
«Ұшу экипажы – машина» өзара іс-қимылын тіркеу жазбаларын экипаж кабинасындағы дыбыстық жағдай жазбаларымен корреляциялау мүмкіндігі қамтамасыз етіледі.
Тармақ 229
229. Барлық ұшақтарда ұшуға жарамдылық туралы куәлік алғаш рет 2016 жылғы 1 қаңтардан немесе осы күннен кейін берілген онда төменде аталған мәліметтерді беру тізбегі бойынша байланысты қолдану түрлерінің бірі қолданылады және CVR қондырғысы, байланыстың осы тізбегінде берілетін хабарламалар қарастырылады және борттық өздігінен жазғышта тіркеледі:
Тармақша 1
1) мәліметтерді беру тізбегінің бастама жасау мүмкіндігі;
Тармақша 2
2) мәліметтерді беру тізбегінің «диспетчер – ұшқыш» байланысы;
Тармақша 3
3) мәліметтерді беру тізбегінің - ұшу-ақпараттық қызметі;
Тармақша 4
4) автоматты тәуелді қадағалау – келісімшарттық;
Тармақша 5
5) автоматты тәуелді қадағалау – радиомен хабар таратқыш*;
Тармақша 6
6) авиациялық шұғыл бақылау*.
Жұлдызшалармен белгіленген қолданудың барлық түрлері (*), жүйе архитектурасын ескере отырып, мүмкіндігінше тіркеледі.
Тармақ 230
230. 2016 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін модификацияланған барлық ұшақтарда осы Қағидалардың 229-тармағында аталған деректерді беру желісі бойынша байланысты қолдану түрлерінің қайсыбірін орнату және пайдалану мақсатында және оларда CVR орнату көзделетін осындай байланыс желісі бойынша берілетін хабарламаларды соққыға төзімді борттық өздігінен жазатын құрал тіркейді.
Тармақ 230-1
230-1. Сертификатталған ең жоғары ұшу массасы 15 000 кг-нан асатын, үлгі сертификатын алуға өтінім 2016 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін ұсынылған және CVR де, FDR де жарақтандыруды талап ететін барлық ұшақтар екі құрамдастырылған өздігінен жазатын құралмен (FDR/CVR) жарақталады. Бір жазғыш мүмкіндігінше экипаж кабинасына жақын орналасады, ал екінші жазғыш мүмкіндігінше ұшақтың артқы жағына орналастырылады.
Тармақ 230-2
230-2. Сертификатталған ең жоғары ұшу массасы 27 000 кг-нан асатын, бортында 19-дан астам жолаушы тасымалдауға рұқсат етілген және үлгі сертификатын алуға өтінім 2021 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін берілген барлық ұшақтар борттық өздігінен жазатын құралдарды уақтылы қалпына келтіру және ұсыну үшін уәкілетті ұйым бекіткен құралдармен жарақтандырылады.
Тармақ 230-3
230-3. Борттық өздігінен жазатын құралдардың деректерін уақтылы ұсынуға арналған құралдарды бекіту кезінде уәкілетті ұйым мыналарды назарға алады:
Тармақша 1
1) пайдаланушының мүмкіндіктері;
Тармақша 2
2) әзірлеуші мемлекет сертификаттаған ұшақтың және оның жүйелерінің жалпы мүмкіндіктері;
Тармақша 3
3) тиісті CVR арналарын және тиісті FDR деректерін қалпына келтіру құралдарының сенімділігі;
Тармақша 4
4) нақты алдын алу шаралары.
Тарау 6. 6-тарау. Пайдалану рәсімдері
6-тарау. Пайдалану рәсімдері
Тармақ 1. 1-параграф. Пайдалану құралдары
1-параграф. Пайдалану құралдары
Тармақ 231
231. Пайдаланушы мынадай шарттардың орындалуын қамтамасыз ететін рәсімдерді орнатады:
Тармақша 1
1) егер алынған мәліметтердің негізінде пайдаланушы ӘК қауіпсіз пайдалану және борттағы адамдарды қорғау үшін тікелей талап етілетін жер үсті және (немесе) су қорлары шарттарға сай келетініне және олардың осы мақсатта дұрыс пайдаланылатынына сенімді болмаса ұшуды орындамайды;
Тармақша 2
2) жұмыстағы ұшуды қамтамасыз ететін ұшу кезінде айқындалған кез келген ақаулар туралы осы қорларға қызмет көрсететін ұйымдарға еш кідіріссіз хабарланып отырады.
Тармақ 231-1
231-1. Пайдаланушы жоспарланған ұшу басталмауы немесе жалғастырылмауы үшін, ол негізделген деректер негізінде ұшып көтерілу әуеайлағынан ұшып келу әуеайлағына дейінгі болжамды бағыт шегінде ұшып көтерілу әуеайлақтарын, бағыттағы межелі және қосалқы әуеайлақтарды қоса алғанда, жоспарланған ұшуларды жүргізу үшін қауіпсіз пайдаланылуы мүмкін екендігіне көз жеткізгенге дейін шаралар қабылдайды. Қақтығыстар аймағының үстінен немесе оларға тікелей жақын жерде ұшуды орындау болжанған жағдайларда тәуекелді бағалау жүргізіледі және ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін тәуекелді төмендету бойынша тиісті шаралар қабылданады.
Тармақ 232
232. Пайдаланушы ҰЖН болуын және оның ұшуды орындау және дайындау мәселелерін қамтамасыз етумен айналысатын авиациялық персоналмен қолданылуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 233
233. Пайдаланушы өзінің пайдалану құралдарын пайдалану рәсімдерімен жұмысқа жаңадан қабылданған авиациялық персоналдың таныстырылуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 234
234. Әуеайлақтар және олардың қорлары оларды пайдаланудың жарияланған шарттарына сәйкес, ауа райы жағдайынан тәуелсіз жарияланған жұмыс сағаттарының ішінде ұшуды қамтамасыз ету үшін тұрақты түрде жарамды жай-күйіне қолдау көрсетіледі.
Тармақ 235
235. Пайдаланушы өзінің ҰҚБЖ шеңберінде авариялық-құтқару және өртке қарсы қызметімен қамтамасыз етілетін ұшақта пайдалануға талап етілген қабылдарлық қорғау деңгейі қамтамасыз етілуде екеніне сенімді болу мақсатында, ұшудың пайдалану жоспарында көрсету талап етілетін әуеайлақта қорғау RFFS деңгейін бағалауды жүргізеді.
Тармақ 236
236. Пайдаланушы қабылдарлық деп санайтын қорғау RFFS қамтамасыз етілетін деңгейі туралы ақпарат ҰЖН-да көрсетіледі.
Тармақ 2. 2-параграф. Ұшуды орындау құқығына сертификаттау және бақылау
2-параграф. Ұшуды орындау құқығына сертификаттау және бақылау
Тармақ 237
237. Егер пайдаланушының уәкілетті ұйым берген жарамды сертификаты (авиациялық жұмысты орындауға берілген куәлік) болмаса, коммерциялық әуе тасымалын орындаумен (авиациялық жұмыс) айналыспайды.
Тармақ 238
238. Пайдалану ерекшеліктеріне сәйкес, пайдаланушының сертификаты (авиациялық жұмысты орындауға берілген куәлік) пайдаланушыға коммерциялық әуе тасымалын орындау (авиациялық жұмыс) құқығы береді.
Тармақ 239
239. Уәкілетті ұйымның пайдаланушы сертификатын немесе авиациялық жұмысты орындауға берілген куәлікті беруі, пайдаланушының ұйымдастырушылық құрылымды, ұшуды орындауға басқару және бақылау әдістемесін, дайындық бағдарламасын, сондай-ақ жер үсті және ұшудың белгіленген сипаты мен көлеміне сәйкес келетін техникалық қызмет көрсету жүйесін қамтамасыз еткеніне байланысты болады.
Тармақ 240
240. Осы Қағидалардың 250-тармағында көрсетілген пайдаланушыны қамтамасыз ету параметрлері белгіленген ұшу сипаты мен көлеміне сәйкес келеді.
Тармақ 241
241. Ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг жоғары ұшақтарды және (немесе) бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқышпен жарақталған ұшақтарды, ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 3175 кг жоғары тік ұшақтарды пайдаланатын ЖМА пайдаланушысы егер уәкілетті ұйым берген ұшуды орындауға құқық беретін куәлігі болмаса ұшуды орындамайды.
Тармақ 242
242. ЖМА пайдаланушысына ұшуды орындауға құқық беретін куәлік және оның пайдалану ерекшеліктері беру ЖМА авиацияны пайдаланушыларға ұшуға рұқсат беру қағидалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 243
243. Пайдаланушымен орындайтын ұшуларды жүргізуіне қадағалау Заңның талаптарына сәйкес уәкілетті ұйыммен жүзеге асырылады.
Уәкілетті ұйым қызметі уәкілетті ұйымның сертификаттауына жатпайтын, бірақ Заңның 10-2-бабында көзделген қызметке жататын жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ұшу қауіпсіздігі мен авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуіне бақылауды жүзеге асырады.
Тармақ 3. 3-параграф. Тексерулер мен инспекциялау
3-параграф. Тексерулер мен инспекциялау
Тармақ 244
244. Уәкілетті ұйымның авиациялық инспекторына Заңның 16-6-бабының 2-тармағының 4)-тармақшасымен сәйкес, пайдаланушымен келісе отырып, ұшудағы азаматтық ӘК бортында (ӘК салоны немесе кабинасында болу құқығымен) болуына рұқсат етіледі.
Тармақ 245
245. ӘКК ұшуда егер ұшу қауіпсіздігі қаупін тудыратын болса, ӘК осы үлгісіндегі ұшуға арнайы ұшу дайындығы мен ұшуға рұқсаты жоқ тексеруші тұлғаның ұшқыштар кабинасына кіру мүмкіндігін шектеуге құқылы.
Тармақ 4. 4-параграф. Есептік деректер мен құжаттама ұсыну
4-параграф. Есептік деректер мен құжаттама ұсыну
Тармақ 246
246. Пайдаланушылар өз қызметін жүзеге асыру кезінде сертификаттау талаптарын үнемі сақтайтынын растайтын ақпаратты, құжаттарды береді және авиациялық инспекторларының өздерінің қарауындағы жерлер мен аймақтарда сертификаттау нысанасы болып табылатын ақпаратқа, құжаттарға, бұйымдарға, бөлшектер мен жабдыққа қолжетімділікті қамтамасыз етеді.
Тармақ 247
247. Уәкілетті ұйымның авиациялық инспекторларының сұрау салуы бойынша ӘКК ӘК бортындағы кеме құжаттары мен сұратылған ақпараттарды ұсынады.
Тармақ 5. 5-параграф. ӘҚҚ органдарымен өзара әрекеті
5-параграф. ӘҚҚ органдарымен өзара әрекеті
Тармақ 248
248. Пайдаланушы ұшу орындалатын әуе кеңістігіндегі аудандар мен мемлекеттер үшін белгіленген ӘҚҚ органдарымен өзара әрекет ету рәсімдерін сақтауды қамтамасыз етеді.
Тармақ 249
249. Пайдаланушы ӘҚҚ органдарына Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 12 мамырдағы № 506 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану қағидасының (бұдан әрі - ӘКП қағидасы) талаптарына сәйкес ӘҚҚ органдарына ұшу жоспарын (әуе кеңістігін пайдалануға арналған өтінімді) уақтылы ұсынады.
Тармақ 6. 6-параграф. Ұшуды қамтамасыз ету
6-параграф. Ұшуды қамтамасыз ету
Тармақ 250
250. Азаматтық және эксперименттік авиация саласында ұшу қауіпсіздігін және авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша бақылауға және қадағалау қызметіне:
Тармақша 1
1) ӘК-лерін пайдалану, ұшуды орындау және оған дайындалу;
Тармақша 2
2) әуе қозғалысына қызмет көрсету;
Тармақша 3
3) аэронавигациялық ақпаратпен қамтамасыз ету, аспаптар бойынша ұшу схемаларын әзірлеу және аэронавигациялық карталарды жасау;
Тармақша 4
4) ұшуды метеорологиялық қамтамасыз ету;
Тармақша 5
5) ӘК-леріне техникалық қызмет көрсету;
Тармақша 6
6) ұшуды әуеайлақпен қамтамасыз ету;
Тармақша 7
7) ұшуды және авиациялық электр байланысын радиотехникалық қамтамасыз ету;
Тармақша 8
8) ұшуды электрлі жарықпен техникалық қамтамасыз ету;
Тармақша 9
9) құстар мен өзге де жануарлар тудыратын қауіптерді басқару;
Тармақша 10
10) авиация персоналын даярлау және қайта даярлау;
Тармақша 11
11) медициналық куәландыру, медициналық тексеру, жолаушыларға медициналық көмек көрсетуді ұйымдастыру;
Тармақша 12
12) ұшуды авариялық және іздестіру-құтқару қызметімен қамтамасыз ету;
Тармақша 13
13) жердегі қызмет көрсету;
Тармақша 14
14) әуеайлақ маңындағы аумақта және әуе трассалары шегіндегі жерлерде кедергі болып табылатын объектілерді салу, электр беру желілерін орнату және басқа да құрылыстарды орналастыру; соның салдарынан әуе кеңістігінде радиотолқынды, көрінетін, акустикалық және өзге де сәулелену түрлері жүргізілетін жұмыстар; құстардың жаппай жиналуы үшін жағдай жасайтын немесе ұшу көрінісін нашарлататын объектілерді, сондай-ақ әуе кеңістігін пайдаланумен тікелей байланысты емес, бірақ ұшу қауіпсіздігіне, ӘК жабдығына және олардағы адамдарға әсер ететін кез келген басқа да қызметті орналастыру;
Тармақша 15
15) Заңның 105-бабының 2-тармағында көзделген, авиациялық қауіпсіздік шаралары;
Тармақша 16
16) азаматтық авиация саласындағы ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
Тармақша 17
17) авиациялық оқиғалар туралы деректерді міндетті және ерікті түрде ұсыну жүйесінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету жатады.
Тармақ 251
251. ӘК пайдалану, ұшуды орындау және оларға дайындық осы Қағидалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 252
252. Әуе қозғалысына қызмет көрсету ӘКП қағидасының және Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің міндетін атқарушының 2011 жылғы 16 мамырдағы № 279 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7006 нөмірімен тіркелген) бекітілген Әуе қозғалысын ұйымдастыру және оған қызмет көрсету жөніндегі нұсқаулығының талаптарымен белгіленеді.
Тармақ 253
253. Ұшуға дайындық және оны орындау кезінде аэронавигациялық ақпаратпен қамтамасыз ету Қазақстан Республикасы аумағындағы қолданылатын құралдар мен қызметтерге қатысты ұсынылуымен қаралады:
Тармақша 1
1) әуе кеңістігене кіру (шығу) және транзит қағидалары;
Тармақша 2
2) әуеайлақ (тікұшақ айлақ) мәліметтері;
Тармақша 3
3) навигациялық құралдар мәліметтері;
Тармақша 4
4) ӘҚҚ түрлері мен байланысы бойынша мәліметтер, сондай-ақ олармен байланысты рәсімдер мен қағидалар.
Тармақ 254
254. Аэронавигациялық ақпаратпен қамтамасыз ету тәртібі Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 30 маусымдағы № 420 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15427 нөмірімен тіркелген) бекітілген Азаматтық авиацияда аэронавигациялық ақпаратпен қамтамасыз ету қағидалардың (бұдан әрі - АА-да АНА қамтамасыз ету қағидалары) талаптарына сәйкес белгіленеді.
Тармақ 255
255. Азаматтық және эксперименталдық авиацияда ұшуды метеорологиялық қамтамасыз ету Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 14 маусымдағы № 345 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15358 нөмірімен тіркелген) бекітілген Азаматтық авиацияны метеорологиялық қамтамасыз ету қағидаларына сәйкес аэронавигациялық қызмет көрсетушілермен жүзеге асырылады.
Тармақ 256
256. ӘК техникалық қызмет көрсету Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 30 сәуірдегі № 551 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11573 нөмірімен тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемелерін техникалық пайдалану және оларды жөндеу қағидалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырады.
Тармақ 257
257. Инженер-техникалық құрам жоқ әуеайлақтарда (тікұшақ айлақтарда) және қону алаңдарына ӘК ұшуын орындау кезінде, экипаж ӘК ҰПН-да бекітілген көлемде ӘК тексеруден өткізеді. Жөндемсіздіктерді жою кезінде орындалған тексеру мен жұмыс қорытындысы борт журналына жазылады.
Тармақ 258
258. Әуеайлақта бұл үлгідегі ӘК техникалық қызмет көрсетуге рұқсаты жоқ инженер-техник құрам тұлғалар бар болған жағдайда, олардың ұшуға даярлығы экипаждың басшылығымен және бақылауымен ұйымдастырылады.
Тармақ 259
259. ӘК жөндемсіздігі немесе істен шығуы кезінде, егер олар ұшу қауіпсіздігіне әсер етпейтін және CDL немесе MEL көзделген жағдайда, ұшуға жіберіледі және соның ішінде базалық әуеайлағына дейін. Ұшуға шешімді ӘКК қабылдайды.
Тармақ 260
260. Азаматтық авиация ұшуын әуеайлақтық қамтамасыз ету Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 7 қазандағы № 978 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12360 болып тіркелген) бекітілген Азаматтық авиацияда әуеайлақтық қамтамасыз ету қағидалардың талаптарына сәйкес әуеайлақтың объектілерін үнемі пайдалану дайындықта ұстау бойынша іс-шаралар кешенін қамтиды.
Тармақ 261
261. ҰҚЖ-дағы жұмыстың аяқталу уақыты туралы ақпарат осы әуеайлағына әуеайлақтың жұмыстың аяқталғаны туралы көрсетілген уақыттан ерте ұшып келмеу уақытын есептей отырып, ӘК басқа әуеайлақтардан ұшып шығуы үшін негіз болады.
Егер ҰҚЖ жай-күйінің коды нөлге тең және/немесе ілінісу коэффициентінің мәні 0,18 және одан төмен болса, АТТ-2 типті немесе оның модификациясы үздіксіз әрекеттегі ілінісуді өлшеу құрылғыларымен және ВV 11 скидометрімен өлшеу кезінде; ДЭП-5A деселерометрімен өлшеу кезінде 0,3 және одан төмен әуеайлақ пайдалануға жарамсыз деп есептеледі.
Тармақ 262
262. ӘК-ге авиажанармайын құю Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 24 ақпандағы № 190 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11677 нөмірімен тіркелген) бекітілген Азаматтық әуе кемелерін авиациялық жанар-жағармай материалдарымен қамтамасыз ету қағидалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 263
263. Ұшуды радиотехникалық қамтамасыз ету және авиациялық электр байланысы Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 29 маусымдағы № 402 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15554 нөмірімен тіркелген) бекітілген Азаматтық авиацияда ұшуды радиотехникалық қамтамасыз ету және авиациялық электр байланыс қағидалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 264
264. Азаматтық авиациядағы ұшуды радиотехникалық қамтамасыз ету:
Тармақша 1
1) ӘҚҚ органдары қажетті радиотехникалық құралдар (бұдан әрі - РТҚ), байланыс құралдарымен және ӘК қозғалысын қадағалаумен қамтамасыз ету;
Тармақша 2
2) ұшуды РТҚ қамтамасыз ету және байланыс құралдарын жөндемді жай-күйде ұстау;
Тармақша 3
3) ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ешқандай зиян келтірмей техникалық қызмет көрсетуде және (немесе) жөндеуде үзіліспен РТҚ және байланыс құралдарын қолдануды жоспарлау;
Тармақша 4
4) радиотехникалық құралдардың және байланыс құралдарының жөндемсіздігі мен істен шығуына талдау жасау және есепке алу, осы құралдардың сенімді жұмыс істеуін арттыру іс-шаралар әзірлеу және жүргізу;
Тармақша 5
5) радиотехникалық жабдықтар мен байланыс құралдарын пайдалану қызметтерінің инженер-техник құрамын радиотехникалық құралдарды техникалық пайдалануға дайындау және рұқсаттама беруді қамтиды.
Тармақ 265
265. Азаматтық авиацияда ұшуды радиотехникалық қамтамасыз ету үшін әуе қозғалысын автоматты түрде басқару жүйелері, трассалық, әуеайлақтық-трассалық және әуеайлақтық радиолокаторлар, навигацияның радиотехникалық жүйелері, қонудың радиошамшырақтық жүйелері, қонудың жабдықталған жүйелері, радиотұтқыштар, әуе және жерүсті электрбайланыс құралдары пайдаланылады.
Тармақ 266
266. Ұшуды РТҚ қамтамасыз ету ӘҚҚ органының нұсқауы бойынша:
Тармақша 1
1) әуеайлақ ауданындағы құралдар – ӘК қонуға (ұшып өту) есептелінген уақытқа дейін 30 минут алдын (әуеайлақтық радиолокатор, VOR/DME форматындағы жан-жаққа бағытталған ӨЖЖ радиошамшырақ, алыс, жақын радиошамшырақ және/немесе жетек радиостанциялар);
Тармақша 2
2) қону жүйесі (қонудың аспаптық жүйесі және/немесе жабдықталған қону жүйесі) – қонуға есептелінген уақытқа дейін 30 минут алдын қосылады.
Тармақ 267
Тармақ 268
268. Ұшуды РТҚ қамтамасыз ету және байланыс құралдары ӘҚҚ органының нұсқауы бойынша ажыратылады.
Тармақ 269
269. ӘҚҚ органдары және ӘК экипажы арасындағы радиотелефондық алмасу, ӘҚҚ органдарының өзара әрекеттесетін лауазымды тұлғаларының келессөздері, сондай-ақ радиоарналар арқылы метеорологиялық хабардан берілген ақпарат аппараттық автоматты дыбыс жазу құралында міндетті түрде тіркелуге жатады. Дыбыс жазу және сурет-бейнежазба материалдарының сақталу мерзімі (әуе жағдайының радиолокациялық сурет-бейнежазба аппараты болған жағдайда) уәкілетті органдармен белгіленеді.
Тармақ 270
270. Ұшуды электрлі жарықпен-техникалық қамтамасыз ету Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 26 наурыздағы № 350 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11637 нөмірімен тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясының ұшуын электрлі жарықпен-техникалық қамтамасыз ету қағидалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 271
271. Әуеайлақтың жарық-дабыл жабдықтары ведомстволық құрал-саймандарға байланыссыз келесі сипатымен пайдаланылады:
қосылады:
түнгі ұшу кезінде – күннің батуына дейін 15 минут алдын немесе ӘК ұшып келуінің есептелінген уақытына дейін, ұшып шығу кезінде – экипаждың ӘК ұшыруға (тіркеп сүйреуге) рұқсат алуына сұрау салуынан кейін;
күндізгі жағдайда – 2000 м және одан аз көрінім кезінде;
басқа жағдайда – ұшу басшысының нұсқауы бойынша немесе ӘК экипажының талабы бойынша;
ажыратылады:
күн шыққан кезде;
күндізгі жағдайда – 2000 м-ден жоғары көрінім кезде;
түнгі ұшуда – әуеайлақтың ауданынан ұшып шыққан ӘК шығуынан кейін немесе келген ӘК тұраққа рулдеп болғаннан кейін;
ӘҚҚ органының нұсқауы бойынша ӘК ұшып келуі (ұшып кетуі) болмаған кезде.
Тармақ 272
272. Құстар мен өзге де жануарлар тудыратын қауіптерді басқару Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 26 наурыздағы № 323 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11724 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасында азаматтық әуе кемелерінің ұшуы үшін құстар мен өзге де жануарлар тудыратын қауіптерді басқару қағидаларының талаптарына сәйкес жүргізіледі.
Құстар тудыратын қауіптерді басқару ӘК-нің құстармен соқтығысуын болдырмауға бағытталған және мыналарды көздейді:
Тармақша 1
1) экипаждарға әуеайлақта (әуеайлақ ауданында), маршруттарда және ұшу ауданында орнитологиялық қауіптің туындауы туралы уақтылы ескерту беру;
Тармақша 2
2) құстарды (құс отарын) белсенді түрде қорқыту және олардың ӘК ұшып көтерілу және қонуға кіру секторларында жиналуына жол бермеу жөніндегі іс-шаралар кешенін жүргізу.
Тармақ 273
273. Авиация персоналды даярлау және қайта даярлау Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 24 ақпандағы № 159 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10562 нөмірімен тіркелген) бекітілген Авиация персоналын кәсіптік даярлау қағидалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 274
274. ӘК экипажының мүшелері және ӘҚҚ мен ӘҚБ персоналы ұшу алдындағы (ауысым алдандағы) медициналық тексеруден өтпей қызметтік міндеттерін орындауға жіберілмейді.
Медициналық тексеру пункті жоқ базадан тыс әуеайлақтан (тікұшақ айлағынан) ұшу кезінде ӘК командирі ұшу (кабина) экипажы мүшелерінің және инженерлік-техникалық құрамның денсаулық жағдайы туралы ауызша сұрау (баяндама) негізінде экипаждың ұшуға дайындығы туралы ұшу тапсырмасында (ұшу парағында) тиісті жазба жасайды.
Медициналық куәландыру, медициналық қарап-тексеру, жолаушыларға медициналық көмек көрсетуді ұйымдастыру Қазақстан Республикасының инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 5 маусымдағы № 324 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15325 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясында медициналық куәландыру және қарап-тексеру қағидалардың және Қазақстан Республикасының Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 6 маусымдағы № 329 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15323 болып тіркелген) бекітілген Азаматтық авицияда жолаушыларға медициналық көмек көрсету қағидалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 275
275. Ұшуды апаттық және іздестіру-құтқарумен қамтамасыз ету Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 4 қарашадағы № 1296 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының аумағында ұшуды іздестіру-құтқарумен қамтамасыз етуді ұйымдастыру жөніндегі қағидалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 276
276. Авиациялық қауіпсіздік шаралары Заңнын 13-бабының 55) тармақшасына сәйкес бекітілген Қазақстан Республикасының авиациялық қауіпсіздігі қағидалардың (бұдан әрі - Авиациялық қауіпсіздік қағидалары) және ҚР АА АҚ бағдарламасының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 7. 7-параграф. Пайдалану рәсімдерін әзірлеу
7-параграф. Пайдалану рәсімдерін әзірлеу
Тармақ 277
277. Пайдаланушы әрбір пайдалануға берілген ӘК түрі бойынша рәсімдер мен нұсқаулықтар әзірлейді.
Тармақ 278
278. Пайдалану рәсімдері жердегі және ұшудағы барлық пайдалану қызметінің түрлері үшін экипаж мүшелері мен жерүсті персоналының қызметтік міндеттерін құрайды.
Тармақ 279
279. Пайдаланушының ұшуға дейін, ұшу кезінде және ұшуды аяқтағаннан кейін қалыпты, ерекше және апаттық жағдайда, ұшудың барлық кезеңдерінде, экипаждың рәсімдерге іс-қимылының сәйкестігін қамтамасыз ету мақсатында, ҰПН және (немесе) ҰЖН-да бар экипаж пайдаланатын бақылау тексеру картасының жүйесі бар.
Тармақ 280
280. Пайдаланушы экипаж мүшелерінен ұшудың жауапты (қиын) кезеңдерінде ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етуге бағытталған іс-әрекеттен ерекшеленетін әрекеттерді орындауды талап ете алмайды.
Тармақ 281
281. Пайдаланушы пайдалану ерекшеліктеріне сәйкес пайдалану сертификаты негізінде орындалған кез-келген ұшуды пайдаланудың бақылауын жүзеге асырады.
Тармақ 282
282. Пайдаланушы өз атынан жұмысты орындаушы үшінші тарап үшін саясат пен рәсімдерді әзірлейді.
Тармақ 8. 8-параграф. Авиациялық персоналдың біліктілігі
8-параграф. Авиациялық персоналдың біліктілігі
Тармақ 283
283. ӘК-лерінің ұшуын орындаумен және оларға ұшуды қамтамасыз етумен және техникалық қызмет көрсетумен, әуе қозғалысына қызмет көрсетумен тікелей байланысты авиациялық персолнал қолданыстағы осындай қызметті жүзеге асыруға құқық беретін куәлігі мен медициналық сертификаты болған кезде, кәсіби қызметке жіберіледі.
Тармақ 284
284. Пайдаланушы:
Тармақша 1
1) қызметтік міндеттерін орындау жүктелген ұшу экипажының әрбір мүшесінің уәкілетті ұйыммен танылған немес берген қолданыстағы куәлігінің болуы;
Тармақша 2
2) ұшу экипажы мүшесінің тиісті біліктілік белгілерінің бар болуын;
Тармақша 3
3) ұшу экипажы мүшесінің жүктелген қызметтік міндеттерін орындауы үшін қажетті біліктілікті меңгеруін қадағалап отырады.
Тармақ 285
285. Пайдаланушы әртүрлі үлгідегі немесе түрленген үлгідегі ӘК-де ұшқыштардың (экипаж мүшелері) ұшуды орындауды нақты дайындығын айқындайтын, апаттық жағдайда әрекет ете білуін, әуеде іс жүзінде жұмыс істеуін, басқару техникасын білікті тексеру жүргізуді қамтамасыз етеді.
Ұшу техникасын және ауада практикалық жұмысын біліктілік тексеру нәтижелері, сондай-ақ орындалған ұшуладың жалпы саны және ұшу сағат ұшу экипажы мүшесінің ұшу кітапшасының тиісті бағандарда ресімделейді.
Тармақ 9. 9-параграф. Әуеайлақтарды пайдалану
9-параграф. Әуеайлақтарды пайдалану
Тармақ 286
286. Пайдаланушы ӘК үлгілері мен ұшу түрлерінің пайдалану талаптарына және шектеулеріне сәйкес келетін әуеайлақтарды ғана пайдаланады.
Тармақ 287
287. Әуе қозғалысының тығыздығы, географиялық ерекшеліктері, жергілікті бедері және қонуға кіру схемасының қиындығына байланысты әуеайлақтық және аудандардағы ұшуларға ұшқыштардың және ӘК экипаж мүшелерінің дайындық әдістерін айқындау мақсатында пайдаланушы әуеайлақтардың күрделілік санатын белгілейді.
Тармақ 288
288. Әуеайлақтар өзінің күрделілігіне байланысты «А», «В», «С» санаттары бойынша жіктеледі және пайдаланушының ҰЖН-на енгізіледі.
Тармақ 289
289. Әуеайлақтар жіктемесі күрделілігіне қарай осы Қағидаларға 4-қосымшасында келтірілген әуеайлақтардың күрделілік жіктемесі талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 290
290. Әуеайлақтар мен олардың құралдары оларды пайдаланудың жарияланған талаптарына сәйкес, ауа-райы жағдайына қарамастан, жарияланған жұмыс сағаты ішінде ұшуды қамтамасыз ету үшін үнемі жарамды жағдайда ұсталады.
Тармақ 291
291. Пайдаланушы есептелінген уақытта әуеайлақты пайдалану үшін бекітілген уақытша қоры (слот) Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2010 жылғы 11 қарашадағы № 520 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 6668 нөмірімен тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасының әуежайларында әуе кемелеріне қызмет көрсету үшін уақытша интервалдарды бөлу қағидалардың талаптарына сәйкес әуеайлақтың пайдаланушысымен келіседі.
Тармақ 10. 10-параграф. Ұшудың ең төменгі абсолюттік және ақиқаттық қауіпсіз биіктіктері
10-параграф. Ұшудың ең төменгі абсолюттік және ақиқаттық қауіпсіз биіктіктері
Тармақ 292
292. Егер олар осы мемлекет белгілеген биіктіктерден кем болмайтын болса, оған арнайы ұшу болған жағдайларды қоспағанда пайдаланушыға ұшу аумағынан жоғары ұшу орындалатын мемлекет немесе ұшуды қамтамасыз етуге жауапты мемлекет белгіленген маршруттарда ұшудың ең төменгі абсолюттік биіктіктерін белгілеуге рұқсат етіледі.
Тармақ 293
293. Пайдаланушы ұшақ ұшып өтетін мемлекет немесе жауапты мемлекет мұндай биіктікті бермеген бағыттар бойынша ұшуды орындау кезінде ұшудың ең төменгі биіктіктерін айқындаудың дәл әдісін көрсетеді. Әдісті уәкілетті ұйым мақұлдауы және пайдаланушыны пайдалану жөніндегі басшылыққа енгізілуі тиіс. Пайдаланушылар бекітілген әдіс негізінде алынған ұшудың ең аз биіктігі уәкілетті орган белгілеген ұшудың ең аз биіктігіне тең немесе одан асатын биіктікте белгіленуін қамтамасыз етуге тиіс.
Тармақ 294
294. Пайдаланушылар есептейтін ұшудың ең төменгі абсолюттік биіктіктерін айқындау әдісін Уәкілетті ұйым мақұлдайды. Жазық, таулы жердегі кедергілерді есепке алуды және Қазақстан Республикасының AIP-де жарияланатын ұшудың ең төменгі абсолюттік биіктігін айқындауды «әуе кемелерінің ұшуын жүргізу (Doc 8168 OPS/611)" ИКАО құжатының талаптарына сәйкес аэронавигациялық қызмет көрсетуді беруші жүзеге асырады. II Том көзбен шолып ұшу және аспаптар бойынша ұшу схемаларын құру».
Тармақ 295
295. Уәкілетті ұйым қарастырылатын ұшуға мынадай факторлардың қауіпсіздіктің әсер ету мүмкіндігін мұқият қарағаннан кейін ғана осы әдісті мақұлдайды:
Тармақша 1
1) ӘК жағдайын айқындау мүмкін болатын дәлдік пен сенімділік;
Тармақша 2
2) пайдаланылған биіктікті өлшеуіш көрсеткіштерінің дәлсіздігі;
Тармақша 3
3) жергілікті жердің сипаттамасы (мысалы, шектен шығулардың тез өзгеруі);
Тармақша 4
4) қолайсыз метеорологиялық жағдайлармен кездесу мүмкіндігі (мысалы, күшті турбуленттік және бәсеңдейтін әуе ағыны);
Тармақша 5
5) аэронавигациялық карталардың дәлсіздік мүмкіндігі;
Тармақша 6
6) әуе кеңістігінің шектеулері.
Тармақ 295-1
295-1. MOCA, AMA, MSA сияқты ұшудың ең аз абсолюттік биіктігін және векторлаудың ең аз абсолюттік биіктігін аэронавигациялық қызмет көрсетуді жеткізуші Doc 8168 OPS/611 2-томға («ӘК ұшуларын өндіру» ИКАО-ның PANS-OPS) сәйкес айқындайды және азаматтық авиацияда аэронавигациялық ақпаратпен қамтамасыз ету Қағидаларын бекіту туралы Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 30 маусымдағы № 420 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілердің мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15427 болып тіркелген) жарияланды.
Тармақ 295-2
295-2. Moca, AMA және MSA сияқты ұшудың ең төменгі абсолюттік биіктіктері, сондай-ақ векторлаудың ең төменгі абсолюттік биіктігін қоспағанда, аспаптар бойынша ұшу схемаларындағы нүктелер аралығының ең төменгі абсолюттік биіктіктері температура бойынша түзетуді ескермейді. Температура бойынша түзетуді осы Қағидаларға 7-қосымшаның 3-тармағына сәйкес ӘК экипаждары жүргізеді. ӘҚБ-ның ең төменгі абсолюттік биіктіктерінің карталарында жарияланатын векторлаудың ең төменгі абсолюттік биіктіктерінің температурасы бойынша түзетуді аэронавигациялық қызмет көрсетуді беруші қажет болған кезде осы Қағидаларға 7-қосымшаның 3-тармағына сәйкес жүргізеді.
Тармақ 296
296. ӘК пайдаланушылары айқындайтын ұшудың ең төменгі абсолюттік биіктіктерін айқындау әдістері осы Қағидаларға 7-қосымшада келтірілген.
Тармақ 11. 11-параграф. Әуеайлақтарды пайдалану минимумдары
11-параграф. Әуеайлақтарды пайдалану минимумдары
Тармақ 297
297. Пайдаланушы ұшуды орындауы үшін әрбір әуеайлақты пайдаланылған ұшып шығу мен қонуға арналған пайдалану минимумдарын белгілейді және мұндай минимумдарды айқындау әдістерін уәкілетті ұйымда бекітеді.
Мұндай минимумдар осы мемлекеттің арнайы келісімі алынған жағдайларды қоспағанда, мұндай әуеайлағы үшін шет ел мемлекетімен белгіленген минимумдардан төмен емес.
Тармақ 298
298. Әуеайлақты пайдалану минимумдары осы Қағидаларға 8 және 9-қосымшаларына сәйкес белгіленеді.
Тармақ 299
299. Уәкілетті ұйым жетілдірілген ӘК ұшуы үшін кеңейтілген пайдалану мүмкіндіктерін пайдалануды бекітеді. Пайдалану мүмкіндіктері шектеулі көріну жағдайларында ұшуға жататын жағдайларда уәкілетті ұйым арнайы бекіту береді. Мұндай рұқсаттар аспаптар бойынша қонуға кіру схемаларын жіктеуге әсер етпейді.
Тармақ 299-1
299-1. Кеңейтілген пайдалану мүмкіндіктеріне қатысты арнайы бекіту берген кезде уәкілетті ұйым:
Тармақша 1
1) ұшақ ұшуға жарамдылық сертификатын беруге қойылатын тиісті талаптарға жауап берсе;
Тармақша 2
2) ұшу экипажының ұшу міндеттерін тиімді орындауы үшін қажетті ақпарат ұшуды пайдалану жөніндегі нұсқаулықта көрсетілген экипаж мүшелерінің саны біреуден көп болған жағдайларда тиісті түрде екі ұшқышқа да берілгенін;
Тармақша 3
3) пайдаланушы осындай жабдықты пайдалана отырып орындалатын ұшу қауіпсіздігі үшін тәуекел факторларына бағалау жүргізгенін;
Тармақша 4
4) пайдаланушы стандартты және стандартты емес рәсімдердің орындалуын, сондай-ақ жабдықтардың ең аз тізбесін әзірлеген және құжатпен ресімдегенін;
Тармақша 5
5) пайдаланушы ұшу экипажының мүшелерін және ұшуға дайындық процесіне қатысатын тиісті персоналды даярлау бағдарламасын әзірлегенін;
Тармақша 6
6) пайдаланушы шектеулi көрiну жағдайларында оларға қатысты кеңейтiлген пайдалану мүмкiндiктерi бар ұшуларға қатысты деректердi жинау, бағалау және үрдiстердi мониторингтеу жүйесiн әзiрлегенін;
Тармақша 7
7) пайдаланушы ұшуға жарамдылықты қолдау (техникалық қызмет көрсету және жөндеу) практикасы мен бағдарламаларына қатысты тиісті рәсімдерді белгілегенін қамтамасыз етеді.
Тармақ 300
300. Кеңейтілген пайдалану мүмкіндіктері мынаны қамтиды:
Тармақша 1
1) қонуға кіруге тыйым салынған кезде, минимумдар әуеайлақтардың пайдалану минимумынан төмен жағдайларда;
Тармақша 2
2) көрінімділік талаптарының сақталынуы және төмендеуі;
Тармақша 3
3) жерүсті құралдарының аз көлемдегі қажеттілік мүмкіндіктері борт жабдықтарының мүмкіндіктерімен өтеледі.
Тармақ 301
301. Әуеайлақтың пайдалану минимумының кез-келген жоғарылауын уәкілетті орган бекітеді және пайдаланушы оны ескереді.
Тармақ 302
302. Қону мен аспаптар бойынша қонуға кірудің нақты бір түрі үшін таңдалған пайдалану минимумы қолданылады, егер:
Тармақша 1
1) тиісті қонуға кіру картасында көрсетілген қонуға кіру мен қону рәсімдерін қамтамасыз ететін жерүсті құралдары жөнделген және қосылған жағдайда;
Тармақша 2
2) қонуға кірудің осы түріне қажетті ӘК борттық жүйелері жұмыс істуге қабілетті болғанда;
Тармақша 3
3) ҰПН (немесе осы құжатқа баламасы) белгілеген ӘК ұшу сипаттамалары және ҰЖН минимумға сәйкес келсе;
Тармақша 4
4) экипаждың тиісті рұқсаттамасы болса қолданылады.
Тармақ 303
303. Пайдаланушы кез-келген нақты операцияға қатысты қолданылатын әуеайлақтың пайдалану минимумдарын айқындау кезінде мыналарды ескереді:
Тармақша 1
1) ӘК үлгі, ҰТС және басқару сипаттамалары және ҰПН-да қарастырылған кез келген шарттар мен шектеулер;
Тармақша 2
2) ұшу экипажының құрамы, оның мүшелерінің біліктілігі мен тәжірибесін;
Тармақша 3
3) пайдалану үшін таңдалынып алуы мүмкін ҰҚЖ көлемі және сипаттамасын;
Тармақша 4
4) көзбен шолып көру және көзбен шолып көруге болмайтын құралдардың сәйкестігі және сипаттамасын;
Тармақша 5
5) қонуға кіру, қону және екінші шеңберіне кеткен уақыттағы ұшудың траекториясының шыдамдылығын бақылау және/немесе визуалды бағдарын танып білу, навигация мақсатында ӘК-де бар жабдықтарын;
Тармақша 6
6) қонуға кіру және екінші шеңберіне кету аймағындағы кедергілер және аспаптар бойынша қонуға кіру кезіндегі кедергілер, ұшып өту абсолюттік (қатысты) биіктігінің шекті мәнін;
Тармақша 7
7) метеорологиялық жағдайлардың хабарламалары мен айқындау үшін пайдаланылған құралдарды;
Тармақша 8
8) ұшып шығу кезінде биіктікті алу аймағындағы кедергілер және кедергілерді алу кезіндегі биіктігінің қажетті қоры;
Тармақша 9
9) пайдалану ерекшеліктерінде айтылған шарттар;
Тармақша 10
10) әуеайлақ мемлекеті жариялай алатын кез келген минимумдар.
Тармақ 304
304. Аспаптар бойынша қонуға кіру қажетті жіктемесі бағдарды визуалды қонуға кірудің кезде төмен минимумы жалғасып жатқанда, ерекше есептеулі төмен пайдалану минимумына сүйене отырып, мынадай түрде жіктеледі:
Тармақша 1
1) А типі: төмендеудің қатысты ең төменгі биіктігін немесе ең төменгі қатысты биіктікті қабылдау шешімі 75 м (250 фут) құрайды немесе одан жоғары;
Тармақша 2
2) В типі; қатысты биіктікті қабылдау шешімі 75 м (250 фут) кемді құрайды. В типтегі аспаптар бойынша қонуға кіру мынадай санаттар бойынша бөлінеді:
I санат (САТ I): қатысты биіктікті қабылдау шешімі 60 м (200 фут) кем емес немесе көрінім 800 м-ден кем емес немесе ҰҚЖ-да көрінім алыстығы 550 м кем емес;
II санат (САТ II): қатысты биіктікті қабылдау шешімі 60 м (200 фут) кем, бірақ 30 м (100 фут) кем емес және ҰҚЖ-да көрінім алыстығы 300 м кем емес;
III санат (САТ III): қатысты биіктікті қабылдау шешімі 30 м (100 фут) кем немесе шешім қабылдаудың салыстырмалы биіктігі бойынша шектеусіз және ҰҚЖ-дағы көріну қашықтығы 300 м кем немесе ҰҚЖ-дағы көріну қашықтығы бойынша шектеусіз.
«Тұспалармен қажетті визуалды байланыс» визуалды бөліктерінің немесе ӘК орналасқан жерін ұшқыштың жеткілікті уақыт ішінде қонуға кіру аймағының көрінімін білдіреді және ұшудың кесімді траекториясына қатысты өзгерісінің жылдамдығы. Шеңбер бойынша қонуға кіру кезінде ҰҚЖ ауданында тұспалармен қажетті визуалды байланыс.
Тармақ 305
305. САТ II және САТ III аспаптар бойынша қонуға және қонуға кіруге RVR туралы ақпарат болмаса рұқсат етілмейді.
Егер RVR туралы ақпарат болмаса, қонуға кіруге және аспаптар бойынша қонуға арналған әуеайлақтың 800 м-ден төмен бекітілген пайдалану минимумдарына рұқсат етілмейді.
Тармақ 306
306. Аспаптар бойынша қонуға кіру схемасын пайдалану арқылы екі өлшемді 2D қонуға кіруғе арналған пайдалану минимумдары MDA немесе MDH орнату арқылы, бұлттылық параметрлері қажет болған жағдайда, ең төменгі көрінімде белгіленеді.
Тармақ 307
307. Пайдаланушы әрбір ӘК түрі үшін ҰЖН-да пайдалану минимумдарын бекітеді және енгізеді:
Тармақша 1
1) DА/Н, қонуға кіру техникасы соңғы учаскеде (бұдан әрі - CDFA) үзіліссіз төмендеу қолданылса;
Тармақша 2
2) МDA/H, қонуға кіру техникасы соңғы учаскеде CDFА үзіліссіз төмендеу қолданылмаса.
Қонуға кіруді орындау кезде CDFА басқарып ұшу техникасы қолданылмаса А және В санатты ӘК үшін 200 м-дағы және С және Д санатты ӘК үшін 400 м-дағы VIS/RVR мәні жоғарылайды.
Тармақ 308
308. Аспаптар бойынша үш өлшемді 3D қонуға кіру үшін пайдалану минимумдары DA немесе DH орнату және ең төменгі көрінімі немесе RVR арқылы айқындалады.
Тармақ 309
309. Егер DH және RVR әртүрлі санатқа түссе, онда аспаптар бойынша қонуға кіру және қону ең қатал санаттағы талаптарға сәйкес орындалады. Мысалы, САТ III диапазонындағы DH ұшуы, бірақ САТ III диапазанындағы RVR ұшуы САТ III диапазонындағы ұшу болып қаралады немесе САТ II диапазонындағы DH ұшуы, бірақ САТ I диапазонындағы RVR ұшуы САТ II бойынша ұшу болып қаралады. Бұл RVR және/немесе DH кеңейтілген операциялық мүмкіндіктер ретінде бекітілген жағдайларда қолданылмайды.
Тармақ 310
310. Пайдаланушы ӘК қону конфигурациясы бар және қону жағдайында болып, қауіпсіздікті қамтамасыз ететін ҰҚЖ-ның табалдырығын биіктік қорымен қиып өтіп, аспаптар бойынша үш өлшемді 3D қонуға кіруді орындап, кепілдік бере алатын пайдалану рәсімдерін белгілейді.
Тармақ 12. 12-параграф. Аспаптар бойынша қонуға кіру мен шығу рәсімдері
12-параграф. Аспаптар бойынша қонуға кіру мен шығу рәсімдері
Тармақ 311
311. Сол мемлекетте орналасқан, аспаптар бойынша ұшуды орындау үшін пайдаланатын әрбір жабдықталған ҰҚЖ және әуеайлақтар үшін аспаптар бойынша қонуға кіруді қамтамасыз етуге арналған аспаптар бойынша қонуға кірудің бір немес бірнеше схемасы бекітіледі және жарияланады.
Қазақстан Республикасының аэронавигациялық ақпарат жинағында жариялауға арналған схемалар уәкілетті ұйым тарапынан алдын ала талдауға жатады.
Тармақ 312
312. Тікұшақтар үшін – аспаптар бойынша ұшуды орындау үшін, пайдаланатын қонуға кірудің соңғы кезеңі және әрбір ұшу аймағы мен тікұшақ айлағы үшін, аумағында тікұшақ айлағы орналасқан мемлекет немесе егер тікұшақ айлағы басқа да бір мемлекеттің аймағынан тыс жерде орналасқан болса, тікұшақ айлағын пайдалануға жауап беретін мемлекет бір немесе бірнеше аспаптар бойынша қонуға кіру схемасын бекітеді және жариялайды.
Қазақстан Республикасының тікұшақ айлақтары ерекшелік болып табылады, олар үшін қонуға кірудің аспаптық схемалары «Азаматтық авиацияда аэронавигациялық ақпарат беру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 30 маусымдағы № 420 бұйрығына сәйкес жарияланады (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15427 болып тіркелген).
Тармақ 313
313. АҰҚ сәйкес ұшуды орындап жүрген барлық ӘК әуеайлақ (тікұшақ айлақ) орналасқан мемлекет бекіткен аспаптар бойынша ұшу схемасын сақтайды, ал тікұшақтар үшін – егер тікұшақ айлағы қандай да бір мемлекеттің аумағынан тысқары жерде орналасқан болса, тікұшақ айлағын пайдалануға жауапты мемлекет.
Тармақ 314
314. Пайдаланушы әуеайлақ орналасқан мемлекетпен бекіткен аспаптар бойынша шығу және қонуға кіру схемаларды пайдаланады.
Тармақ 315
315. Инструменталдық қонуға кіру мен шығу схемалар бекітілген схемалардан ерекшеленетін кезінде мемлекеттің аумағында тікұшақ айлағы орналасқан рұқсатымен ғана және уәкілетті ұйыммен келісе отырып қана қолданылады.
Тармақ 316
316. ӘКК кедергілер көрінген жағдайда және оларды ұшып өту қағидалар орындау үшін ұшудың нақты жағдайын ескере отырып, ӘҚҚ органының шығу мен қонуға кірудің жарияланған схемасынан ауытқуы туралы шешімін қабылдайды. Қонуға кірудің соңғы учаскесі (бұдан әрі - FAS) көзбен шолып немесе аспаптар бойынша қонуға кірудің белгіленген схемасы бойынша орындалады.
Тармақ 317
317. ӘК әуе жолымен ұшудың соңғы нүктесінен қонуға кірудің бастапқы кезеңінің бақылау нүктесіне дейін STAR бойынша немесе ӘҚҚ диспетчерінің берген траекториясы бойынша маневр жасайды.
Тармақ 318
318. Ұшып шығу мен қонуға кіру кезінде бақылау нүктелерін ұшып өту (пунктерді, шектерді) аспаптар бойынша ұшып шығу және қонуға кірудің схемасында көрсетілген, аспаптар жылдамдығы бойынша ұшудың бекітілген шектеулерін сақтай отырып, берілген биіктіктерде орындалады.
Тармақ 319
319. Ұшу экипажы ұшып шығу мен қонуға кіру схемасы, аспаптар бойынша ұшып шығу мен ұшып келудің стандартты бағыттары желдің әсері ескере отырып орындайды.
Тармақ 320
320. Аспаптар бойынша ұшып кетудің (ұшып келу) стандартты бағыттары бойынша ұшу кезінде және ұшып шығу (қонуға кіру) схемасында аспаптар бойынша ұшып кету (ұшып келу) бағыттарына және ұшып кету (ұшып келу) схемасына негізделген навигациялық құралдар пайдаланады.
Тармақ 321
321. Аймақтық навигация схемасы болып табылмайтын ұшып шығудың, қонуға кірудің бастапқы кезеңінің, күтудің, екінші шеңберіне кетудің схемасы мынадай жағдайларды сақтай отырып, аймақтық навигация жабдықтарын қолдана отырып орындалады:
Тармақша 1
1) ӘК орнатылған аймақтық навигация жабдықтары сертификатталған және ұшу экипажына осы үлгідегі схеманы орындау үшін оны пайдалануға рұқсат етілген.
Тармақша 2
2) берілген траектория қолданыстағы борттың мәліметтер базасында тұрады және ұшу экипажы оның жарияланған схемасымен сәйкестігіне көз жеткізді.
Тармақ 322
322. Векторлауды жүзеге асыру кезінде ӘҚҚ органы жерүсті кедергілерін қауіпсіз ұшып өтуге жауап береді, егер векторлау ұшып келе жатқан ӘК байланысты басталған болса және ол жалғасып жатса;
Тармақша 1
1) ӘК аспаптар бойынша қонуға кірудің соңғы участкесіне шығуына дейін;
Тармақша 2
2) визуалды қонуға кіруді орындауға рұқсат алғанға дейін.
Тармақ 323
323. Көлденең ұшуда қону бағыты желісінде ӘК тұрақтандыру үшін аспаптар бойынша қонуға кірудің соңғы учаскесіне ӘК жақындауы глиссадаға (FAF, FAP) кіру нүктесіне дейін кемінде 4 км (2 м.миль) отырғызу алдындағы түзуге қатысты кемінде 45 градустан (оңтайлы мәні - 30 градус) аспайтын бұрышпен қамтамасыз етіледі.
Тармақ 324
324. Кіруге рұқсат соңғы берілген бағытпен бірге бір уақытта беріледі, бұл жағдайда ұшудың қайтадан қалпына келуі туралы нұсқау құралдарымен берілмейді. Қонуға кірудің соңғы участкесінің траекториясына шығу үшін ӘК есіктеріне дейінгі кез (мезет) аспаптар көмегімен қонуға кірудің радиолокациялық векторлауының аяқталуы болып табылады.
Тармақ 325
325. Қонуға кіру немесе аспаптар көмегімен кіру схемасының негізінде аспаптарды пайдалана отырып, навигациялық жүргізіп, қону мынадай болып бөлінеді:
Тармақша 1
1) тек бүйірлік навигациялық жүргізуді пайдалана отырып, аспаптар көмегімен екі өлшемді 2D қонуға кіру;
Тармақша 2
2) бүйірлік және тік навигациялық жүргізуді пайдалана отырып, аспаптар көмегімен үш өлшемді 3D қонуға кіру;
Тармақ 326
326. Аспаптар бойынша үш өлшемді 3D қонуға кіру:
Тармақша 1
1) глиссадаға кіру нүктесі болып табылатын қонуға кірудің соңғы кезеңінің нүктесінде қонуға кіру басталады;
Тармақша 2
2) егер бағыт бойынша жіне (немесе) глиссада бойынша жүргізу жоғалса, экипаж ҰҚЖ-ны көзбен шолып түйіскен болса, визуалды қонуға кіруге ауысады. ҰҚЖ-мен көзбен шолып түйісу жоқ болған жағдайда, егер нақты метео жағдай осы кіру түріне бекітілген пайдалану минимумынан жаман емес болса, екінші шеңберіне кету схемасы бойынша үзілген кіру келесі дайындықпен және тік жүргізумен аспаптардың көмегімен 2D қонуға кіру орындалуымен орындалады.
Тармақ 327
327. PAR немесе SRA қонуға кіру:
Тармақша 1
1) ұшқыш қону локаторы бойынша қонуға кіруді ӘҚҚ диспечерінің командасымен орындайды;
Тармақша 2
2) ұшқыш бағыт бойынша тапсырылған траекториядан ауытқулары кезінде ӘҚҚ диспетчерінің арнайы осы туралы нұсқауынсыз түзету әрекеттерін жасай алмайды;
Тармақша 3
3) ұшқыш биіктік бойынша тапсырылған траекториядан ауытқулары кезінде ӘҚҚ диспетчерінің берілген ақпараты негізінде түзету әрекеттерін жасайды.
Тармақ 327-1
327-1. Қону радиолокаторы бойынша қонуға кірген кезде әк экипажына белгілі бір уақыт аралықтарынан кейін ҰҚЖ осьтік желісінің жалғасуына қатысты әуе кемесінің орналасқан жері туралы хабарланады. Қажет болған жағдайда әуе кемесін ҰҚЖ осьтік желісінің жалғасына қайтару үшін курсқа түзетулер беріледі. Азимут бойынша ауытқулар болған жағдайда ӘК экипажы бұл туралы арнайы нұсқаусыз түзету шараларын қолданбауға тиіс.
Тармақ 327-2
327-2. ӘК экипажы қону радиолокаторы бойынша кірген кезде глиссадаға кіру нүктесіне жақындау туралы хабардар етіледі және глиссадаға кірер алдында оған төмендетуді бастау және шешім қабылдаудың қолданылатын абсолютті/салыстырмалы биіктігінің сақталуын тексеру нұсқауы беріледі. Осыдан кейін белгілі бір уақыт аралығында әуе кемесінің экипажы оның глиссадаға қатысты орналасқан жері туралы хабардар етіледі. Түзетулерге қажеттілік болмаған кезде әуе кемесінің экипажына белгілі бір уақыт аралықтарынан кейін оның глиссадада тұрғаны туралы хабарлау қажет. Глиссададан ауытқу туралы ақпарат, егер әуе кемесі экипажының ауытқуды түзету бойынша қабылдаған әрекеттері жеткіліксіз болып көрінсе, төмендеу жылдамдығының өзгеруі жөніндегі нұсқаумен бірге әуе кемесінің бортына беріледі. Әуе кемесінің бортына ол глиссадаға орала бастағанда және оны глиссада басып алғанға дейін хабарланады. Глиссададан ауытқу жағдайында ұшқыш бұл туралы нақты нұсқаулар болмаған жағдайда да диспетчер ұсынатын ақпарат негізінде түзету шараларын қабылдауы керек.
ӘҚҚ органынан тиісті сұрау салу кезінде әуе кемесінің экипажы екінші айналымға кету рәсімінің басталғанын растайды.
Тармақ 327-3
327-3. Қону нүктесінен қашықтық туралы ақпарат әр 2 км (1 м. милі) арқылы әуе кемесі қону нүктесінен 8 км (4 м. милі) қашықтықта болғанға дейін беріледі. Осыдан кейін қашықтық туралы ақпарат қысқа уақыт аралығында беріледі, бірақ бірінші кезекте жердің азимуты мен көмірі туралы ақпарат, сондай-ақ бағыттау туралы ақпарат беріледі.
Тармақ 328
328. APV қонуға кіру ұшқыштың борттық басқару жүйесінің навигациялық компьютерінде пайдалануға негізделген. Ұшқыштың VNAV басқару жүйесінің көмегімен тік навигацияның дәлділік деңгейі қонуға кірудің дәл параметрлеріне әрдайым сәйкес келе бермейді. Себебі борттың аймақтық навигация жүйесі негізгі навигациялық жүйе болып есептеледі, қонуға кіру схемасы RNAV қағидалары бойынша қонуға кіру болып аталады.
Тік навигацияның екі түрі бар:
Тармақша 1
1) барометрикалық биіктікті көрсеткіштерді;
Тармақша 2
2) GNSS пайдаланудан негізделген.
Тармақ 329
329. Аспаптар бойынша екі өлшеулі қонуға кіру:
Тармақша 1
1) қонуға кірудың соңғы кезеңіндегі төмендеуі қонуға кірудың соңғы кезеңінің бақылау нүктесінен басталады, «ипподром» рәсімін немесе қайту схемасын орындау кезінде – тура қону алдына кіргеннен кейін;
Тармақша 2
2) төмендетудің ең төменгі биіктігіне (бұдан әрі - ТЕБ) дейін қонуға кірудың соңғы кезеңіндегі төмендеуі жел ескере отырып, (GNSS бойынша кіру кезінде траекторияның иілу бұрышы) градиенттік төмендеу айқындайтын есептулі тік жылдамдықпен жүзеге асады.
Тармақ 330
330. Қонуға кірудың соңғы кезеңінде бақылау нүктесінің деңгейлеп төмендеуі бар болса, осы нүктеге ұшып өтуіне дейін көрсетілген биіктіктен төмен болмайды.
Тармақ 331
331. CDFA бойынша қонуға кіру CFIT мақсатында ұсынылады. Егер CDFA қолданылмайтын болса, мысалға, дейгейлеп қонуға кіру кезінде VIS/RVR мәнінің ұлғайу қажеттілігі туады. Егер қонуға кірудың қиын нүктесі тұрақты болмаса, ұшқышқа тік жазықтықта манерлеуді орындау үшін қосымша уақыт керек болады. CDFA қолданбай қонуға кіруды орындаған кезде, осы қону кезеңіне көзбен шолып ауысуды қамтамасы ету үшін, VIS/RVR мәні А және В санатты ӘК үшін 200 м ұлғаяды және С және Д санатты ӘК үшін 400 м ұлғаяды.
Тармақ 332
332. Аспаптардың көмегімен қонуға кіру орындау үшін тік жүргізу қарастырылмағандықтан CDFA ұсынылады (глисаданың еңкейуі).
Тармақ 333
333. CDFA ұшудың атаулы кескінін пайдалану арқылы қонуға кіру схемасы және төмендеу жылдамдығы 5,08 м/сек (1000 фут/мин) NDB, NDB/DME, VOR, VOR/DME, LOC, LOC/DME, VDF, SRA или RNAV/LNA құралдарын пайдаланып, қонуға кірудың соңғы кезеңіне 5,56 км (3 т. миля) ұзындығы, келесі критериялар бойынша жауап береді:
Тармақша 1
1) А және Б санатты ұшақтар үшін қонуға кірудың соңғы кезеңінде траектория 15 градустан артық емес араласқан немесе С және D санатты ұшақтар үшін 5 градустан артық емес араласқан;
Тармақша 2
2) қонуға кірудың соңғы кезеңінің бақылау нүктесі немесе басқа сәйкес келетін төмендеуді бастау нүктесібар, немесе FMS/RNAV немесе DME THR-ге дейінгі аралықты қамтамасыз етеді;
Тармақша 3
3) егер MAPt уақыт бойынша айқындалса, FAF-тан THR-ге дейінгі аралық 14,8 км (8 т. миля) құрайды.
Тармақ 334
334. CDFA қонуға кіруды орындау үшін ӘК экипаж мүшелері уәкілетті органдар бекіткен бағдарлама бойынша сәйкестік дайындығын өтеді.
Тармақ 335
335. ӘК үлкендік бойынша ауытқуы кезінде бекітілген шектеулер жоғарыласа, қонуға кіру тоқтатылады. Екінші шеңберіне кету рәсімі екінші шеңберіне кетудің нүктесін ұшып өтуден кеш болмай басталады.
Тармақ 336
336. Тік және бүйірлі жүргізуді пайдалана отырып, қонуға кіру әуеайлақтың температура қонуға кіру картасында жарияланған температурадан төмен болған жағдайда орындалмайды.
Тармақ 337
337. Қонуға кіру қонуға кірудың соңғы кезеңінің басталу нүктесінде басталады және глиссадаға кіру нүктесі болып табылады.
Тармақ 338
338. ҰҚЖ-мен көзбен шолып түйісу бар болған жағдайда, тік жүргізуді тоқтатқан кезде, қонуға кірудың көзбен шолып ауысуы жүзеге асады. ҰҚЖ-мен көзбен шолып түйісу жоқ болған жағдайда, әрі қарай дәл емес қонуға кіруды орындай отырып, егер нақты метео жағдайлар осы қону түрі үшін бекітілген пайдалану минимумдарынан төмен болмаса, екінші шеңберіне кету орындалады.
Тармақ 339
339. Тікұшақтардың ARA суүсті опрациялары үшін кіруі егер төмендегідей жағдайларда жүзеге асады:
Тармақша 1
1) борттық радиолокатор кедергілерді ұшып өту биіктігін қамтамасыз ету үшін бағытты ұстап тұруды қамтамасыз етсе;
Тармақша 2
2) MDH радио жоғарылықты өлшеу құралы бойынша айқындалса;
Тармақша 3
3) MDH және қосымша жеткілікті қор қолданса.
Тармақ 340
340. ARA кіру жүзіп жүрген толқын платформасына немесе жүзіп жүрген кемесіге, егер экипаждық көп мүшелік концепциясы қолданылса ғана рұқсат етіледі.
Тармақ 341
341. Қабылданған шешімнің алыстығы ARA кіру жоспарланғаны үшін екінші шеңберіне кеткен кезде кедергілерді ұшып өтудің дәлме-дәл биіктігі қамтамасыз етіледі.
Тармақ 342
342. Тұспалармен визуалды байланыс белгіленген кезде, қонуға кірудың шешім қабылдау алыстығына дейін немесе MDA/H төмен болса ғана жалғасу керек.
Тармақ 343
343. Экипажында бір мүшесі бар тікұшақтар үшін MDA және шешім қабылдау алыстығы ұлғаяды.
Тармақ 344
344. Пайдаланушы уәкілетті ұйымнан рұқсаты жоқ болса, борттық радиолокатор бойынша қонуға кіруді орындамайды.
Тармақ 13. 13-параграф. Шуылды төмендету рәсімдері
13-параграф. Шуылды төмендету рәсімдері
Тармақ 345
345. Пайдаланушы АҰҚ бойынша ұшуларды орындау кезінде шуылды төмендету рәсімдерін Аэронавигациялық қызмет көрсету – ӘК-нің ұшуларын орындау осы Қағидалардың 1528-тармағында көзделген ққұжаттарға сәйкес және басқа ИКАО құжаттарының талаптарына сәйкес бекітеді.
Тармақ 346
346. Пайдаланушының ұшу және биіктікті жинау (набор) рәсімдері пайдаланатын барлық ӘК түрлері үшін пайдаланушы бекіткен жергілікті жерде шуылдың шектеулері бойынша шаралар қолдана отырып, барлық әуеайлақтарына үшін бірдей болуы керек.
ҰҚЖ таңдаған кезде шуылды төмендету келесі жағдайларды айқындаушы фактор болып табылмайды:
Тармақша 1
1) ҰҚЖ үстін қолайсыз жағдайлар әсер етсе (мысалы, қар, лай батпақ, мұз, су, балшық, резеңке, май және басқа заттар)
Тармақша 2
2) мынадай жағдайларда қонса:
әуеайлақтың асқын биіктігінде бұлттардың төменгі шекарасы (бұдан әрі - БТШ) 150 м (150 фут) аз болса немесе тік көрінім 1900 м аз болса немесе әуеайлақтың асқын биіктігінде қонуға кіру кезде 100 м (300 фут) асатын тік минимум қажет болса, әуеайлақтың асқын биіктігінде БТШБ 240 м (800 фут) аз болса және көрінім 3000 м-ден аз болса;
Тармақша 3
3) ұшып шыққанда көріну 1900 м-ден аз болса;
Тармақша 4
4) егер желдің қоғалуы хабарланса немесе болжанса немесе күтілсе, және найзағай қонуға кіруге және ұшып шығуға әсер етсе;
Тармақша 5
5) егер бүйірден соққан желдің бұзып өтуі 28 с/км (15 уз) немесе қуалай соққан желдің бұзып өтуі 9 км/с (5 уз);
ӘКК ұшу қауіпсіздігін аңғарып отыра басшылыққа алып, ұсынылған шуыл бойынша қолайлы көрінетін ҰҚЖ пайдаланудан бас тартуға рұқсат етіледі.
Тармақ 14. 14-параграф. Бағытындағы қосалқы әуеайлағына дейін ұзақтығы
60 минуттан асатын ұшуды орындауға арналған талаптар (EDTO)
14-параграф. Бағытындағы қосалқы әуеайлағына дейін ұзақтығы
60 минуттан асатын ұшуды орындауға арналған талаптар (EDTO)
Тармақ 348
348. Пайдаланушы бір нүктеден бағыт бойынша орналасқан қосалқы әуеайлақтың бағытына дейін ұзақтығы 60 минуттан асатын газтурбиналы қозғалтқышы бар ұшақтармен ұшуды орындаған кезде, қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) барлық ұшақтар үшін:
бағытта орналасқан қосалқы әуеайлақтар айқындалған болса;
ұшақтардың ұшу экипажына бағыттағы белгіленген қосалқы әуеайлағына қатысты ең соңғы ақпарат, оған қоса ұшуды орындаудың дәрежесі мен метеорологиялық жағдайы ұсынылған болса;
Тармақша 2
2) газтурбиналы екі қозғалтқышы бар ұшақтардың ұшу экипажына бағыттағы қосалқы әуеайлақтағы жағдай күтілген уақытта оны пайдалану үшін пайдаланушы ұшуды орындауға бекіткен немесе одан асып түсетіні туралы әуеайлақты тиісті пайдалану минимумына жауап беретіні туралы ең соңғы ақпарат ұсынылған болса.
Тармақ 349
349. Пайдаланушылар ұшу қауіпсіздігінің жалпы деңгейін ұстап тұру мақсатында келесілерді:
Тармақша 1
1) ұшақтарды ұшу-диспетчерлік құрам алып жүруін және пайдалануды бақылау рәсімдерін;
Тармақша 2
2) пайдалану рәсімдерін;
Тармақша 3
3) дайындық бағдарламасын орындайды.
Тармақ 350
350. EDTO ұшуы қосалқы әуеайлағына кету уақыты уәкілетті ұйым бекіткен бастапқы уақытынан асатын ұшулар болып есептеледі. Кейбір құжаттарды EDTO орнына ETOPS аталуы мүмкін.
Егер бағыттағы белгіленген қосалқы әуеайлақтың жарамдылығына қайта бағалау жүргізілсе, ал ең соңғы ақпарат бағыттағы қосалқы әуеайлақтың жағдайы күтілген уақытта оларды пайдалану пайдаланушы ұшуды орындау үшін бекітілген әуеайлақты тиісті пайдалану минимумына жауап берсе, немесе олардан асып түссе, бастапқы уақыт көбейген жағдайда ұшу жалғасады. Күтілген уақытта оны пайдалану үшін сол немесе басқа да әуеайлағына қонуға кіру немесе қону қауіпсіздігіне келетін кедергілер жағдайлар айқындалса, мұндай жағдайларда қосымша әрекет ету жоспары айқындалады.
Тармақ 351
351. Егер уәкілетті ұйымның арнайы рұқсатнамасы болмаса пайдаланушы екі немесе одан көп газтурбиналы қозғалтқышы бар ұшақтарда бағыттағы ұшу уақыты қандай да-бір нүктеден қосалқы әуеайлағына ұшып кетудің ұлғайтылған уақытында және уәкілетті ұйыммен осындай ұшулар үшін бекіткен қосалқы әуеайлағына дейін бағытта бастапқы уақыты жоғарылағанда екі немесе одан көп газтурбиналы ұшақтар үшін барлық жұмыс істеп тұрған қозғалтқыштарымен крейсерлік жылдамдықпен және екі газтурбиналы ұшақтар үшін қозғалтқышының бірі істемей тұрған крейсерлік жылдамдықпен тымық жағдайда және халықаралық стандартты атмосфера (бұдан әрі – ХСА) есептелінген жағдайында орындамайды. Арнайы бекіту әрбір нақты ұшақ/қозғалтқыш комбинациясы үшін белгіленген тиісті шекті уақытты көрсетеді.
Тармақ 352
352. Қосалқы әуеайлағына ұлғайтылған уақытпен кеткен ұшуларды орындаушы ұшақтың нақты бір түрін пайдаланушы үшін қосалқы әуеайлағына ең көп кету уақытын уәкілетті ұйым анықтайды.
Қосалқы әуеайлағына ең жоғары кету уақыты уәкілетті ұйыммен айқындалған және ҰПН (тура және жанама) көрсетілген, қосалқы әуеайлағына жоғарылап кету уақытымен ұшуды орындау кезінде, пайдалану қауіпсіздігінің ұлғайған қоры 15 минутқа азайған EDTO қиын ең маңызды ұшу жүйесі үшін ұшудың шектеулі уақытының ең төменгі мәнінен аспауы керек.
Тармақ 353
353. Қосалқы әуеайлағына ең жоғары кету уақыты уәкілетті ұйыммен айқындалғандай және ҰПН (тура және жанама) көрсетілгендей, қосалқы әуеайлағына жоғарылап кету уақытымен ұшуды орындау кезінде, пайдалану қауіпсіздігінің ұлғайған қоры 15 минутқа азайғандай EDTO қиын ең маңызды ұшу жүйесі үшін ұшудың шектеулі уақытының ең төменгі мәнінен аспауы керек:
ұшақтың барлық түріне: пайдаланушы ӘК ҰПН-да (тікелей немесе жанама түрде) көрсетілген көптеген маңызды жүйе ақаулары үшін EDTO уақыт шектеулерінен қонуға жіберілген уақыт шегінен асып кетсе, әуе кемесінің маршрутқа шығарылуын болдырмайтын процедуралар қолданады;
екі газтурбиналы қозғалтқышы бар ұшақтар үшін: ұшақтар EDTO ұшулары үшін сертификатталған болуы керек.
Екі газтурбиналы қозғалтқышы бар ұшақтар үшін қосалқы әуеайлағына кетудің ең жоғары уақыты бекітілген кезде, ұшулардың жалпы қауіпсіздік деңгейлеріне қатысты мынадай жағдайлар ескерілсін:
қозғалтқыш жүйесінің сенімділігі;
EDTO ұшулары үшін ұшақ типі нің ұшу жарамыдылығвнвң нормаларына куәліктің сәйкес келуі;
EDTO техникалық қызмет көрсетуінің бағдарламасы.
EDTO ұшуларға рұқсат беру осы Қағидаларға 10, 11 және 12-қосымшалардың талаптарына сәйкес уәкілетті ұйыммен жүзеге асырады.
Тармақ 354
354. Қосалқы әуеайлағына кетудің ұзартылған уақытымен ұшуды орындау кезінде пайдаланушы EDTO ең қиын маңызды ұшақ жүйесінің сенімділігі бойынша айқындалған, уақытша аралық және жанармай қоры бойынша қолжетімді шегінде бағыттың кез-келген нүктесінен қонуға болатын қосалқы әуеайлақты жою үшін пайдаланушы қосалқы әуеайлақты таңдайды.
EDTO ұшуды орындауға қатысатын ұшақтың барлық түрі үшін қосымша жанармай осы Қағидалардың 786-тармағының 2) тармақшасында талап етілгендей, осы Қағидалармен көзделген жағдайларына сәйкес жанармайдың сындарлы қорымен EDTO ұшуының сценариін орындау үшін жанармай қосылады.
Тармақ 15. 15-параграф. EDTO ұшуларын орындау
15-параграф. EDTO ұшуларын орындау
Тармақ 354
354. Қосалқы әуеайлағына кетудің ұзартылған уақытымен ұшуды орындау кезінде пайдаланушы EDTO ең қиын маңызды ұшақ жүйесінің сенімділігі бойынша айқындалған, уақытша аралық және жанармай қоры бойынша қолжетімді шегінде бағыттың кез-келген нүктесінен қонуға болатын қосалқы әуеайлақты жою үшін пайдаланушы қосалқы әуеайлақты таңдайды.
EDTO ұшуды орындауға қатысатын ұшақтың барлық түрі үшін қосымша жанармай осы Қағидалардың 786-тармағының 2) тармақшасында талап етілгендей, пайдаланушы мемлекеттің орнатқан жағдайларына сәйкес жанармайдың сындарлы қорымен EDTO ұшуының сценариін орындау үшін жанармай қосылады.
Тармақ 355
355. Ең төменгі қолайлы санат RFFS қатысты ұшып шығу әуеайлақтары үшін белгілеу және қосалқы 27000 кг көп емес ең жоғарғы сертификатталған ұшу массасы 4-санатты ұшақтар үшін төмен болмауы және 1-санатты басқа да ұшақтар үшін пайдаланушының ұшақ келгенге 30 минут қалғанға дейін ескертуі кезінде төмен болмауы керек.
Тармақ 356
356. Бағыттағы нүктеден ұшу бағытындағы қосалқы әуеайлағына дейін 60 минуттан асатын ұшулардың арақашықтығын айқындау үшін пайдаланушы уәкілетті ұйыммен бекіттіреді және таңдайды:
Тармақша 1
1) екі газтурбиналы қозғалтқышы бар әрбір пайдалынатын ұшақтардың түрі үшін ОЕI;
Тармақша 2
2) екі газтурбиналы қозғалтқышы бар әрбір пайдалынатын ұшақтардың түрі үшін АЕО.
Бекітілген ОЕI және АЕО ұшақтың ұшу режимінің сертификатталған диапазонында кез-келген жылдамдықты білдіреді.
Тармақ 357
357. Пайдаланушы ұшақтың әрбір модификациясы мен түріне қатысты ақпарат ҰЖН қосылуын қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) екі газтурбиналы қозғалтқышы бар әрбір пайдалынатын ұшақтардың түрі үшін ОЕI;
Тармақша 2
2) екіден көп газтурбиналы қозғалтқышы бар әрбір пайдалынатын ұшақтардың түрі үшінАЕО;
Тармақша 3
3) осы Қағидалардың 356-тармағында көрсетілгендей жылдамдық бойынша айқындалған қолайлы әуеайлағына дейінгі ең жоғары арақашықтық.
Тармақ 16. 16-параграф. Апаттық-құтқару жабдықтарына еркін қол жеткізу,
апаттық кету құралдары
16-параграф. Апаттық-құтқару жабдықтарына еркін қол жеткізу,
апаттық кету құралдары
Тармақ 358
358. Пайдаланушы ұшудың әрбір кезеңіндегі апаттық жағдайларда, рулдеу, ұшу және қону алдындағы апаттық көшіру құралдарын өз уақытында күшейтуді қамтамасыз ететін рәсімдерді бекітеді
Тармақ 359
359. ӘКК барлық апаттық-құтқару жабдықтарының жолаушыларға қол жетімді және тезірек пайдалануға дайын екендігіне көз жеткізеді.
Тармақ 17. 17-параграф. Қауіпсіздік белдіктері мен байлау жүйелері, креслолар
17-параграф. Қауіпсіздік белдіктері мен байлау жүйелері, креслолар
Тармақ 360
360. Ұшу экипажының мүшелері:
Тармақша 1
1) ұшқыштың орынында отырушы ұшу және қону кезінде бөлек пайдалануға болатын, иықтық белдік пен қауіпсіздік белдігі бар байлау жүйелерін пайдаланды;
Тармақша 2
2) ұшу және қону кезінде өздерінің байлау жүйелерін пайдаланады, егер иықтық белдік өз міндеттерін орындауға кедергі жасаса, онда иықтық белдікті шешіп қояды, бірақ қауіпсіздік белдігін түймелейді;
Тармақша 3
3) жұмыс орында болған кезде қауіпсіздік белдігін түймелейді.
Кабина экипажы ҰЖН рәсімдеріне сәйкес иықтық белдік пен қауіпсіздік белдігі бар байлау жүйесін пайдаланады.
Тармақ 361
361. Жолаушылар:
Тармақша 1
1) ұшып көтерілу және қону алдында, жермен жүру кезінде, сондай-ақ қажет болған жағдайларда қауіпсіздік мүдделерін ескере отырып, ӘКК барлық жолаушылардың өз орындарына отырғанына және қауіпсіздіктің бел, егер болса иық белдіктерін байлағанына көз жеткізеді;
Тармақша 2
2) пайдаланушы екі жасқа дейінгі балаларды тасымалдау үшін олардың ұшу кезіндегі қауіпсіздігін қамтамасыз етудің қажетті құралдарымен қамтамасыз етеді, ал ӘКК оған көз жеткізеді не олар қауіпсіздіктің бір белдігін пайдалана отырып, ересектермен бірге отырады.
Тармақ 18. 18-параграф. ӘК жанармай құю
18-параграф. ӘК жанармай құю
Тармақ 362
362. ӘК сапа төлқұжаты жоқ ЖЖМ-ды құю болмайды.
Тармақ 363
363. ЖЖМ-ға берілген бақылау талоны ӘК ұшу экипажының мүшесіне немесе ӘК жанармай құюдан алдын пайдаланушының өкіліне олардың талаптары бойынша беріледі.
Тармақ 364
364. Егер ӘК бортында жолаушылар болса, ӘК жанармай құю, қосымша құю және буланудың жоғары деңгейі бар (авиациялық бензин) ЖЖМ ағызуға болмайды.
Тармақ 365
365. Бұрамасы айналып тұрған кездетікұшақтарға егер ол ҰПН-на қарсы келмесе, жанармай құю, қосымша құю, буланудың төмен деңгейі бар ЖЖМ-ды азызуға рұқсат беріледі.
Тармақ 366
366. Қауіпті жағдай туындаған кезінде немесе осы Қағидалардың 362-365-тармақтарының талаптарды бұзылған жағдайда, бортта жолаушылар болса, және де қону мен жолаушыларды жерге түсіру кезінде ӘК жанармай құю, қосымша құю, ЖЖМ төгу рәсімдері тоқтатылады.
Тармақ 19. 19-параграф. Жанармай және май құюды есепке алу
19-параграф. Жанармай және май құюды есепке алу
Тармақ 367
367. Пайдаланушы ЖЖМ құю есебін жүргізеді, ол әрбір ұшу орындауға қауіпсіз аяқтау үшін ӘК-де жеткілікті ЖЖМ қоры бар екен уәкілетті ұйымға көз жеткізуге мүмкіндік береді.
Тармақ 368
368. Пайдаланушы жанармай мен май құю есебінің құжаттарын 3 (үш) ай бойы сақталады, содан кейін пайдаланушының архивке сақтауға тапсырылады.
Тармақ 20. 20-параграф. Бортта жолаушылар болған жағдайда, қону және жолаушыларды жерге түсіру кезінде жанармай құю (төгу)
20-параграф. Бортта жолаушылар болған жағдайда, қону және жолаушыларды жерге түсіру кезінде жанармай құю (төгу)
Тармақ 369
369. Жолаушыларды бортқа отырғызу, жерге түсіру, бортта жолаушылар болған жағдайда, егер бортта ӘК-нен жолаушыларды тез арада түсіруге дайын тиісті дайындалған персоналдар саны болған жағдайда ӘК-не жанармай құюға болады және ең практикалық қолда бар құралдарды басшылыққа ал отырып және ең аз мерзімде жүзеге асырады.
Тармақ 370
370. Жолаушыларды бортқа отырғызу, жерге түсіру, бортта жолаушылар болған жағдайда, жанармай құюға бақылайтын жерүсті персоналын жерге түсіру кезінде, тиісті байланыс құралдары пайдалана отырып, ҰСҚ бойынша бортта ӘК дайындалған персоналмен екіжақты байланыс болады.
Тармақ 371
371. Егер ӘК бортында жолаушылар болса және жолаушыларды отырғызу мен жерге түсіру кезінде ӘК жанармай құю, қосымша құю және жоғары деңгейдегі буланған жанармайды (реактивті отын) төгуге келесі жағдайларды сақтаған кезде рұқсат етіледі:
Тармақша 1
1) ӘК бортында жолаушылармен бірге өртсөндіру құралдарын қолдана алатын, кеңес бере алатын, жолаушыларды апаттық жағдайда көшіруді ұйымдастыра алатын арнайы дайындалған персонал болса;
Тармақша 2
2) ӘК экипажы, қызмет көрсетуші персонал мен жолаушылар жанармай құю, қосымша жанармай құю немесе жанармайды құю туралы ескертілген болса;
Тармақша 3
3) «Белдіктеріңізді тағыңыз» деген көрсеткішті тақта қосылған болса;
Тармақша 4
4) «Темекі шекпеңіз» деген көрсеткішті тақта және апаттық шығудың жарық көрсеткіштері қосылып тұрса;
Тармақша 5
5) жолаушылар қауіпсіздік белдіктерін таққан болса;
Тармақша 6
6) жолаушыларды тез арада көшіруді ұйымдастыруға арналған персоналдың саны жеткілікті болса;
Тармақша 7
7) ӘК тұрағы және аумағы ӘК апаттық тастап кету құралдары кедергілерден бос болса;
Тармақша 8
8) ӘК бір кіру есігінде ұшақтың басқышы немесе екі және одан да көп кіру есігінде екіден кем емес ұшақтың басқышы болған жағдайда, ӘК адамдарды қауіпсіз және тез арада көшіру жағдайы жасалған болса;
Тармақша 9
9) жанармай құюға бақылау жасауды жүзеге асыратын және ӘК борт экипажы арасында борттық ішкі байланыс жүйесінің және тиісті байланыс құралдарының көмегімен (екі жақты) байланыс болса.
Тармақ 21. 21-параграф. Оттегі қоры
21-параграф. Оттегі қоры
Тармақ 372
372. Жолаушылар кабинасы мен ұшу экипажында атмосфералық қысым 700 гПа-ден аз емес абсолюттік биіктіктікте, егер бортта демалуға арналған оттегі қоры жеткілікті болған жағдайда ұшу орындалады:
Тармақша 1
1) кабинадағы барометрлік биіктік 3000 м-ден 4000 м-ге дейінгі биіктіктерде 30-дан астам минутты құрайтын ұшу кезінде – барлық экипаж мүшелерінде және жолаушылардың 10%-ында (атмофералық қысым 700 ден 620 гПа дейін құрайды);
Тармақша 2
2) кабинадағы барометрлік биіктік 4000 метрден астам биіктіктерде ұшу кезінде барлық уақыт ішінде экипаждың барлық мүшелері және жолаушылар үшін (атмофералық қысым 620 гПа-нан аз мөшерде құрайды);
Тармақ 373
373. Кез-келген кабинада атмосфера қысымы 700 гПА-дан аз емес, ұшуды орындау жағдайына байланысты, кез-келген уақытта кабинанының саңылауын жою кезінде егер бортта экипаждың барлық мүшелеріне және жолаушыларға жеткілікті оттегі қоры бар болса, герметизацияланған кабинасы бар ұшақтың ұшуды орындауына тура келеді.
Егер ұшақ ұшуды абсолюттік биіктіктерде орындаса жолаушы кабинасынан орын алған тұлғалар үшін атмосфера қысымы:
Тармақша 1
1) 376 гПа төмен;
Тармақша 2
2) немесе 376 гПА жоғары және абсолюттік биіктігіне дейін 4 минут ішінде қауіпсіз төмендей алмаса, онда атмосфера қысым 620 гПА құраса, 10 минуттық оттегі қоры көзделеді.
Тармақ 374
374. Ұшуға жарамдылығы туралы жеке куәлік алғашқы рет 1998 жылғы 9 қарашаға дейін немесе одан кейін берілген ӘК-лері автоматты түрде орналасқан оттегі жабдығымен жарақтандырылады. Оттегі аспаптарының жалпы саны экипажға қызмет көрсететін мүшелері мен жолаушыларға арналған орындардың санынан кемінде 10% артық болуы керек.
Тарау 7. 7-тарау. Ұшу қағидалары
7-тарау. Ұшу қағидалары
Тармақ 1. 1-параграф. Жалпы ережелер
1-параграф. Жалпы ережелер
Тармақ 375
375. ӘК басқару адам өміріне қауіп тууына және олардың мүліктерінің сақталуына бейберекет және абайсыздық танытпай жүзеге асырылады.
Тармақ 376
376. Ірі қалалардың халық жиі орналасқан аудандары, қалалар мен поселкелердің үстінде немесе төтенше жағдайлармен қонуды, жердегі мүлікке және адамға шамадан тыс қауіп төнуі жағдайын қамтамасыз ете алмайтын жайлардан тыс биіктікте адамдардың жиналған жерінде, бұл жағдай ұшу мен қонуға қажеттілік тудыратын жағдайды қоспағанда немесе бұл әуе қозғалысын басқару органның рұқсаты берілсе, ӘК ұшулары орындалмайды.
Тармақ 377
377. Ұшу орындалатын немес ұшудың бір бөлігі орындалатын крейсерлік эшелондар келесі жағдайдаларда:
Тармақша 1
1) пайдаланатын эшелондардан ең төмен ұшулардағы немесе бұл ауысудың аболюттік биіктігінен жоғары қолдануға болатын эшелондарда;
Тармақша 2
2) пайдаланатын эшеландардан ең төмен ұшудан төмен ұшуларындағы немесе ауысудың абсолюттік биіктігі, немесе одан төмен қолданылуға болатын абсолюттік биіктіктерде көрінеді.
Тармақ 378
378. ӘК ӘҚҚ тиісті органдардан рұқсат немесе тиісті ақпарат алған, ұсынымдарда көрсетілгендерді қоспағанда ұшуда бір нәрсені лақтырмайды немесе шашпайды.
Тармақ 379
379. ӘК, егер бұл тіркеп сүйреу осы Қағидалардың 15-тарау 4-параграфының талаптарға сайкес орындалуды қоспағанда және бұл ӘҚҚ органдарынан алынған тиісті ақпаратта, ұсынылымда және (немесе) рұқсаттамасында көрсетілген болса, басқа ӘК немесе бір затты тіркеп сүйремейді.
Тармақ 380
380. Парашютпен түсу апаттық жағдайларды қоспағанда, егер бұл уәкілетті орган бекіткен талаптарға сай орындалуды қоспағанда және бұл ӘҚҚ органдарынан алынған тиісті ақпаратта, ұсынылымда және (немесе) рұқсаттамасында көрсетілген болса, болмайды.
Тармақ 381
381. ӘК мәнерлеп ұшуды егер бұл уәкілетті орган бекіткен талаптарға сай орындалуды қоспағанда және бұл ӘҚҚ органдарынан алынған тиісті ақпаратта, ұсынылымда және (немесе) рұқсаттамасында көрсетілген болса, орындамайды.
Тармақ 382
382. Әуе кемелері (бұдан әрі – ӘК) топқа кіретін жекелеген ӘК экипаждары арасында алдын ала уағдаластық болған жағдайларды қоспағанда, топтық ұшуларды орындамайды, ал бақыланатын әуе кеңістігіндегі топтық ұшулар мынадай жағдайларда жалпы әуе қозғалысы ретінде орындалады.
Мұндай жағдайлар:
Тармақша 1
1) навигация көзқарасы бойынша және тұрған жері туралы мәлімет ұсынған жағдайда, топ бір ӘК сияқты ұшуды орындайды;
Тармақша 2
2) ӘК арасындағы топпен эшелондауды қамтамасыз етуге жетекші ӘК экипажының командирі және топтағы басқа ӘК экипаждарының командирлері жауап береді және оны қамтамасыз етуде ауысу кезеңдерінде ӘК өз тобындағы орында сабақ жүргізуі үшін маневрлеу және алшақтық пен жанасу уақыттары ескеріледі.
Тармақша 3
3) әрбір ӘК жетекші ӘК-ден бүйірлік және бойлай жүру жазықтығында 1 км (0,5 т.милі) жоғары және тік жазықтықта 30 м (100 фут) қашықтықта болуы керек.
Тармақ 382-1
382-1. Жалпы әуе қозғалысына қатысатын ӘК топтық ұшуын орындау кезінде ұшу жоспарын ұсыну, «Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану қағидасын бекіту және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2010 жылғы 31 желтоқсандағы № 1525 қаулысына өзгеріс енгізу туралы және Қазақстан Республикасы Үкіметінің кейбір шешімдерінің күші жойылды деп тану туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2011 жылғы 12 мамырдағы № 506 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану қағидаларына (бұдан әрі – ӘКП қағидалары) 6-қосымшаға сәйкес жетекші ӘК экипажының командирі жүзеге асырады.
Тармақ 382-2
382-2. Жетекші ӘК экипаж командирі топ құрамында ұшуды орындайтын ӘК экипаждарының ұшу алдындағы нұсқаулығына жауап береді және топтық ұшудың әрбір экипажы үшін:
Тармақша 1
1) ұшу кезінде;
Тармақша 2
2) қону кезінде;
Тармақша 3
3) биіктікті алу және төмендеу процесінде бұлттылықты тесіп ұшу кезінде;
Тармақша 4
4) маршрут бойынша ұшу кезінде;
Тармақша 5
5) авариялық рәсімдерді қолдануды талап ететін жағдайлар туындаған кезде;
Тармақша 6
6) топтық ұшуды жалғастыруға болмайтын жағдайлар туындаған кезде рәсімдерді белгілейді.
Тармақ 382-3
382-3. Метеорологиялық жағдайларды ескере отырып, КҰЕ немесе АҰЕ бойынша топтық ұшуды орындау үшін жетекші ӘК-ның экипаж командирі шешім қабылдайды.
Тармақ 382-4
382-4. ӘҚҚ органының жауапкершілік аймағына кірген кезде жетекші ӘК экипажы ӘҚҚ органына топтағы ӘК санын баяндайды. ҚШРЛ тағайындалған кодын жетекші ӘК-ге ӘҚҚ органы береді, егер ӘҚҚ органынан басқа нұсқаулар алынбаса қалған ӘК топта осы кодты «Stand by» режимінде сақтайды және ӘК экипаждары ӘҚҚ органының жұмыс жиілігін тыңдауды жүзеге асырады.
Тармақ 382-5
382-5. Жетекші ӘК командирі әрбір ӘК үшін ӘҚҚ-ны бөлек қамтамасыз етуді сұраған жағдайларды қоспағанда, топтық ұшуларды орындау кезінде ӘК-нің ұшуы топта жүзеге асырылады. Топтық ұшуларды орындау кезінде ӘК қонуы эшелондаудың белгіленген аралықтарын сақтай отырып жүзеге асырылады. ӘК тобының жақындау/алшақтау орнын және/немесе уақытын, әуе кеңістігінің көлденең және/немесе тігінен жоспарланған орналасуын жетекші ӘК командирі айқындайды және алдын ала ӘҚҚ органына хабарланады. ӘҚҚ органы әуе жағдайына сәйкес топтың алшақтауына тыйым сала алады немесе топ алшақтығы кезінде алып отырған әуе кеңістігін шектей алады.
Тармақ 382-6
382-6. АҰҚ бойынша ұшу кезінде ӘК тобының алшақтығы ӘҚҚ органының рұқсаты бойынша ғана орындалады. Жетекші ӘК-нің экипаж командирі топ алшақтығы кезінде ӘК арасындағы эшелондауды ӘҚҚ органының нұсқаулары орындалған сәтке дейін қамтамасыз етеді, ӘК тиісті түрде танылуы және белгіленген эшелондау аралықтары қамтамасыз етілуі тиіс. Бұл жағдайда ӘК әрбір экипажы оған берілген ҚШРЛ кодын белгілейді және өзінің тіркеу нөмірін пайдалана отырып, ӘҚҚ органымен байланысқа шығады.
Тармақ 382-7
382-7. АҰЕ бойынша ұшу кезінде ӘК тобының жақындауы ӘҚҚ органының рұқсаты бойынша ғана орындалады. ӘҚҚ органының рұқсатынан және жетекші ӘК командирінің ӘК тобына жақындаудың басталуы туралы баяндауынан кейін жетекші ӘК командирі топтық ұшуды орындайтын ӘК арасындағы эшелондауды қамтамасыз етеді. Жетекші ӘК ҚШРЛ-дың тағайындалған кодын сақтайды, ал қалғандары топта, егер ӘҚҚ органынан басқа нұсқаулар алынбаса, осы кодты «Stand by» режимінде сақтайды.
Тармақ 382-8
382-8. КҰЕ бойынша ұшуды орындау кезінде жақындау/алшақтау жағдайында топтың ӘК арасындағы эшелондау аралығының сақталуын топтың ӘК экипаждары қамтамасыз етеді.
Тармақ 382-9
382-9. Операциялық әуе қозғалысына қатысатын мемлекеттік авиация әуе кемелерінің топтық ұшуларын орындау әуе кеңістігінде уақытша режимді немесе қысқа мерзімді шектеулерді енгізу жолымен жүзеге асырылады.
Тармақ 383
Тармақ 384
384. Ұшқышсыз басқарылатан ӘК басқа ӘК және адамдарға, мүліктерге ең төмен қауіпсіздікті қамтамасыз ету ӘКП Қағидаларында берілген жағдайларды сақтай отырып, пайдаланыды.
Тармақ 385
385. Бұл туралы ақпарат тиісті жағдайда жарияланған болса, аймағында шектеулер мен рұқсаты бар осындай заңдар бекітілген мемлекеттердегі ұшуларды қоспағанда ӘК тыйым салынған аумақта және ұшуға шектеу қойылған аумақтарда ұшуды орындамайды.
Тармақ 386
386. ӘКК СЕБЖ жабдықтарынан берілетін соқтығысу қаупін тоқтату ұсыныстарына сәйкес, соқтығыстарды тоқтату бойынша маневрлеуді қосқанда соқтығыстарды тоқтату бойынша ең тиімді әрекеттерді қабылдағанына жауап береді.
Тармақ 387
387. ӘК соқтығысу қаупті мүмкіндігі туындайдалған кезде мұндай қашықтығына басқа ӘК-мен жақындамайды.
Тармақ 388
388. ӘК бірінші кезектілігіне құқығы бар, өзінің бағыты мен жылдамдығын сақтайды.
Тармақ 389
389. Басқа ӘК жол беруші ӘК егер ол ол қауіпсіз аралықта болса және ӘК ізінен туындайтын турбуленттік жағдайды ескере отырып, ӘК алдында, жоғарысында және төменінде ұшып өтуге жол бермеу шаралар қолданады.
Тармақ 390
390. Екі ӘК жақындауы кезінде қарама-қарсы бағытта немесе қарсы келе жатқан жақын бағытта, егер соқтығысу қаупті бар болса, онда әрбір осы ӘК оңға қарай бұрылады.
Тармақ 391
391. Бір деңгейге жақын бағыттағы екі ӘК бір-біріне жақындау кезінде ӘК-нің оң жағындағы ӘК келесі жағдайларды қоспағанда, оларға:
Тармақша 1
1) күштік қондырғыда қиымлдайтын ауадан ауыр ӘК дирижабльдерге, планерлерге және аэростаттарға;
Тармақша 2
2) дирижабльдер планерлер мен аэростаттарға;
Тармақша 3
3) планерлер аэростаттарға;
Тармақша 4
4) күштік қондырмен қозғалып келе жатқан ӘК басқа ӘК тіркеп сүйреп келе жатқан немесе басқа затты с.йреп келе жатқан ӘК жол береді.
Тармақ 392
392. ӘК құйрық жағынан келе жатқан, соңынан симметериялық жазықтықта 70 градус бұрыш жасап келе жатқан ӘК, басып өзған ӘК болып саналады, ол басып озған ӘК-нен түнгі уақытта не оң жақтағы не сол жақтағы аэронавигациялық оттарды байқау мүмкін емес жағдайда болады.
Басып озылған ӘК бірінші кезек құқығына ие болады, ал басып озған ӘК ол жоғарылық алса да, төмендесе де немесе тік ұшып бара жатса да оңға бұрылып отырып, жол береді.
Осы екі ӘК-лерінің бір-біріне қатысты келесі өзгерістері басып озған ӘК-лерінің бір-бірінен басып озып, жеткілікті қашықтығынды қамтамасыз ету кезде осы талаптарды орындаудан босатпайды.
Тармақ 393
393. Ұшып бара жатқан, сондай-ақ суда немес жерде қимылдап бара жатқан ӘК қонуға кірудың соңғы кезеңінде тұрған немесе қонуды орындап тұрған ӘК жол береді.
Тармақ 394
394. Ауадан да ауыр екі немес одан көп ӘК-лері әуеайлағына қонуға таяп қалған кезде, жоғарыда деңгейінде тұрған ӘК төмендеу деңгейінде тұрған ӘК жол береді, бірақ қонуға кірудың соңғы кезеңінде тұрған ӘК жолына қиылыспау үшін немесе осындай ӘК басып озбау мақсатында, соңғы ӘК бұл қағиданы пайдаланбайды.
Тармақ 395
395. Басқа ӘК мәжбүр қону болып жасайтын білетін ӘК сол ӘК-не жол береді.
Тармақ 396
396. Әуеайлақтың маневрлеу алаңында қозғалып жүрген ӘК ұшуға дайындалып жатқан немесе ұшып бара жатқан ӘК жол береді.
Әуеайлақтың жұмыс алаңында рулдеп жүрген екі ӘК соқтығысу қаупті болған жағдайда келесі қағидалар қолданылады:
Тармақша 1
1) қарама-қарсы бағытта немесе қарсы бағытта келе жатқан екі ӘК бір-біріне жақындауы кезінде ӘК әрқайсысы қажетті аралықты сақтап, оңға бұрылады;
Тармақша 2
2) екі ӘК бір бағытта бір-біріне жақындаған жағдайда оң жағында тұрған ӘК жол береді;
Тармақша 3
3) басқа ӘК басып озылған ӘК бірінші кезектілік құқығы бар, басып озып бара жатқан ӘК басқа ӘК дейін жеткілікті аралықта тұрады.
Тармақ 397
397. Маневрлеу алаңында рульдеп жүрген ӘК тоқтап, егер әуеайлақтың диспетчерлік пункттің басқа нұсқаулықтары болмаса ҰҚЖ-ның қасында барлық күту орындарында күтіп тұрады.
Тармақ 398
398. Манервлеу алаңында рульдеп жүрген ӘК тоқтап, барлық «тоқта» жолақтарында қосылған шырақтармен күтіп тұрады, және де осы шырақтар өшкеннен кейін ғана қозғалысты жалғастырады.
Тармақ 399
399. Осы Қағидалардың 401-тармағында қарастырлған жағдайларды қоспағанда, күннің батуы мен шығуы кезінде немесе уәкілетті органдар бекіткен басқа да кезеңде барлық ұшуды орындап жүрген ӘК мынадай оттар қосылады:
Тармақша 1
1) ӘК назарын аударуға арналған соқтығысуды тоқтататын оттар;
Тармақша 2
2) ӘК ұшуның траекториясына қатысты бақылаушыға нұсқау беруге арналған аэронавигациялық оттар, және де осы көрсетілген оттарға қате қосылған басқа оттар қосылмайды.
Тармақ 400
400. Осы Қағидалардың 401-тармағында қарастырылған жағдайларды қоспағанда, күннің батуы мен шығуы кезінде немесе уәкілетті органдар бекіткен басқа да кезеңде:
Тармақша 1
1) әуеайлақтың жұмыс алаңында қозғалып жүрген барлық ӘК-нде ӘК қозғалысының траекториясына қатысты бақылаушыға нұсқау беруге арналған аэронавигациялық оттар қосылады, және де осы көрсетілген оттарға қате қосылған басқа оттар қосылмайды;
Тармақша 2
2) үнемі немесе басқа да бір тиісті жарықтандыру құралдарын қоспағанда, әуеайлақтың жұмыс алаңында жүрген барлық ӘК-нде олардың құрылғыларының габариттерін көрсетуге арналған оттар қосылады;
Тармақша 3
3) әуеайлақтың жұмыс алаңында пайдаланушы барлық ӘК-нде ӘК назарын аударуға арналған оттар қосылады;
Тармақша 4
4) жұмыс істеп тұрған қозғалтқышпен әуеайлақтың жұмыс алаңында тұрған барлық ӘК-нде олардың қозғалтқышы жұмыс істеп тұрғанын көрсететін оттар қосылады.
Тармақ 401
401. Ұшқышқа кез-келген жалтылдап тұрған оттардың қарқынын азайтуга немесе өшіруге рұқсат етіледі, егер олар:
Тармақша 1
1) жағымсыз әсер етсе немесе оның өз міндеттерін орындауда жағысыз әсер етсе;
Тармақша 2
2) сыртқы бақылаушыға қауіпті соқырлығын тудыруыны мүмкіндігі немесе тудырады.
Тармақ 402
402. ӘК аспаптар бойынша оқу ұшуларын төмендегідей жағдайларды орындамайды:
Тармақша 1
1) егер ӘК жөнделген қосарланған басқару толық орнатылмаса;
Тармақша 2
2) аспаптар бойынша оқу ұшуларын орындап жатқан тұлғаға қатысты сақтандырушы ұшқыш ретінде білікті ұшқын жұмыс орында жоқ болса, сақтандырушы ұшқыш ӘК әрбір жағының алдынан жеткілікті барлау жасай алса немес осы ӘК бортында жетік білетін бақылаушы болса және және де оның көзбен шолу секторы сақтандырушы ұшқыштың көзбен шолып қарау секторын толықтыратын оның сақтандырушы ұшқышпен байланыс бар болса.
Тармақ 403
403. Әуеайлақта немесе әуеайлақтын ауданында және де әуеайлақтың қозғалыс аймағында тұр ма, жоқ па, егер ол сол немесе басқа да операцияларды орындап жатқан ӘК:
Тармақша 1
1) соқтығысулардың алдын-алу мақсатында әуеайлақта қозғалысының басқа да қозғалыстарына бақылау жүргізеді;
Тармақша 2
2) басқа ӘК пайдаланатын қозғалыс схемаларын ұстанса, немесе оларға кірмесе;
Тармақша 3
3) басқа нұсқаулықтар алмаған болса, қонуға кіргенде және ұшып шыққаннан кейін барлық бұрылыстар солға орындайды;
Тармақша 4
4) егер әуе қозғалысына жатататын ҰҚЖ орналасулары мен долбарларының қауіпсіздік жағдайлары басқа бағытты таңдаудың пайдалы екенін көрсетпесе, желге қарсы қону және ұшуларды орындайды.
Тармақ 2. 2-параграф. Су үстінде іс-қимыл тәртібі
2-параграф. Су үстінде іс-қимыл тәртібі
Тармақ 404
404. Егер екі ӘК немесе ӘК мен су үсті кемесі бір-біріне жақындап келсе және олардың соқтығысуына қауіп төнбесе, осы кездегі жағдай мен ахуалды есепке ала отырып және мұқият болып, соның ішінде басқа кемелерге қатысты шектеулерді сақтай отырып, ӘК қозғалысты жалғастырады.
Тармақ 405
405. Оң жағында ӘК немесе теңіз кемесі қозғалып келе жатса, қажетті алыстықты қамтамасыз ету мақсатында ӘК оған жол береді.
Тармақ 406
406. Басқа әуе және теңіз кемесімен қарама-қарсы бағытта немесе қарсы бағытқа жақын бағытта жақындап келе жатқан ӘК қажетті алыстықты қамтамасыз ету мақсатында оңға бұрылады.
Тармақ 407
407. Басып озылған әуе немесе теңіз кемесі бірінші кезектілік құқығы бар, ал басып озған кеме жеткілікті алыстықты қамтамасыз ету мақсатында өз бағытын өзгереді.
Тармақ 408
408. Суға қонған немесе судан ұшып шыққан ӘК кез-келген су үсті кемесінен жеткілікті алыстықта тұру мүмкіндігін ұстап тұрады және олардың қозғалысына кедергі туғызбайды.
Тармақ 409
409. Суда тұрған барлық ӘК үшін уәкілетті орган бекіткендей күннің шығуы мен батуы және күннің батуы мен шығуы арасындағы басқа кезеңде борттық шырақтар қосылады, суда кемелердің соқтығысуының алдын-алуға арналған Халықаралық қағидаларда көзделгендей және мұны орындау мүлдем мүмкін болмаған жағдайды қоспағанда, Халықаралық қағидалардың талаптары бойынша оттардың орналасу орны мен сипаттамасы бойынша жоғары мүмкіндік ұқсастығы деңгейі жағдайында оларға оттар орналастырылады.
Тармақ 3. 3-параграф. Дабылдар
3-параграф. Дабылдар
Тармақ 410
410. ӘК экипажы осы Қағидаларға 13-қосымшасында көрсетілгендей дабылдарды байқаса және қабылдаса, дабылдың мағынасын талдауға сәйкес әрекет жасайды.
Олар тек көрсетілген мақсаттар үшін пайдаланады және басқа дабылдар пайдаланылмайды.
Тармақ 411
411. Дабылшы осы Қағидаларға 13-қосымшасында көрсетілгендей, дәл және түсінікті түрде дабылдарды жерде олардың қозғалысын реттейтін, ӘК стандартты дабылдардың берілуіне жауап береді.
Тармақ 412
412. ӘК қозғалысын басқаруға тиісті органдардың бекітулері мен тиісті дайындықсыз, біліктіліксіз рұқсат берілмейді.
Тармақ 413
413. Дабылшы ол немесе ол дабылды беруге жауапты тұлға екенін ұшу экипажы айқындауы үшін,ерекшеленетін люминесцентті түспен боялған кеудешесіні киеді.
Тармақ 414
414. Күндізгі уақытта кез-келген дабылды беретін жерде әрекет ететін барлық персонал люминесцентті түспен боялған күрек және қолғап пайдаланады. Жарқырайтын таяқ түнгі уақытта және төмен көрінім жағдайында пайдаланылады.
Тармақ 4. 4-параграф. ӘК ұшулары
4-параграф. ӘК ұшулары
Тармақ 415
415. Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін ӘК ұшулары:
Тармақша 1
1) КҰҚ бойынша (КҰАҚ қоса алғанда);
Тармақша 2
2) АҰҚ бойынша.
Тармақ 416
416. КҰҚ ӘК шынайы горизонты бойынша кеңістіктегі жағдайы мен орналасқан орнын айқындау үшін, жерүсті бағдарларымен экипажға көзбен шолып бақылауға болатын жағдайда ұшуларды орындау тәртібін қарастырады.
Тармақ 417
417. АҰҚ мыналарды көздейді:
Тармақша 1
1) ұшу-навигациялық аспаптар бойынша ӘК ұшуларын орындау;
Тармақша 2
2) бақыланатын әуе кеңістігінде ұшуға диспетчерлік қызмет көрсетуді қамтамасыз ету және бақыланбайтын әуе кеңістігінде сұрау салу бойынша ұшу-ақпараттық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету болып табылады.
Тармақ 5. 5-параграф. КҰҚ бойынша ұшулар
5-параграф. КҰҚ бойынша ұшулар
Тармақ 418
418. КҰЕ бойынша ұшулар осы Қағидаларға 14-қосымшада көрсетілген метеорологиялық жағдайларда, ал теңіздің орташа деңгейінен 3050 метр (10000 фут) биіктіктен төмен аспаптық жылдамдықпен сағатына 463 километрден (250 торап) аспайтын жағдайда орындалады):
Тармақша 1
1) күндіз;
Тармақша 2
2) ымырт кезінде – жарық техникалық құралдармен жабдықталған немесе ауадан және әуеайлақтарға (алаңдарға) қону алаңдарын іріктей отырып, жарық техникалық құралдармен жабдықталмаған әуеайлақтарға (қону алаңдарына) ұшу кезінде, таң атқаннан кейін кемінде 30 минут өткен соң және қараңғы түскенге дейін кемінде 30 минут бұрын;
Тармақша 3
3) күндіз және түнде дүлей апаттар кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсету, осы Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын, жаттығу және аса маңызды ұшуларды орындау үшін жүргізіледі.
Тармақша 4
4) түнде АҰҚ бойынша ұшуға рұқсат етілген, ӘК жарық техникалық құралдарымен жабдықталған әуеайлақтарға (қону алаңдарына) ұшуды орындауға рұқсат етіледі;
Тармақша 5
5) түнде – Қазақстан Республикасының мемлекеттік авиациясы үшін осы Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес түнде көру жүйелерін, құрылғыларын (көзілдіріктерін) пайдаланып.
ВҰҚ бойынша ұшуларды түнде АҰҚ бойынша ұшуға жіберілген ұшу экипажы орындайды.
Тармақ 419
419. ӘҚҚ органының рұқсаты жоқ кезде КҰҚ бойынша 6100 м (FL200) ұшу эшелонынан жоғары ұшулар орындалмайды.
Тармақ 420
420. 300 м (1000 фут) тігінен эшелондаудың қысқартылған минимумы пайдаланылатын аудандарда 8850 м (FL290) ұшу деңгейінен жоғары КҰҚ бойынша ұшулар орындауға рұқсат берілмейді.
Тармақ 421
421. КҰЕ бойынша бұлттардың үстінен олардың саны ұшу биіктігінен 2 октанттан аспаған кезде ұшуға рұқсат етіледі. Бұл жағдайда бұлттардың жоғарғы шекарасынан әуе кемесіне дейінгі қашықтық кемінде 300 м (1000 фут) болуы тиіс.
Тармақ 422
Тармақ 423
423. ВҰҚ бойынша ұшулар және ұшу мен қону, егер осыған ӘҚҚ органдарынан диспетчерлік рұқсаты алынбаса, ірі қалалардың халық жиі орналасқан аудандары, қалалар мен елді мекендердің үстінде немесе айлақтан тыс 300 м (1000 фут) биіктікте адамдардың жиналған жерінде, ӘК 600 м радиустағы ең жоғары кедергілерде, жерүсті және суүстінен 150 м (500 фут) биіктіктен кем емес кез-келген басқа аудандарда орындалмайды.
Тармақ 424
424. ӘҚҚ органының диспетчерлік рұқсаттарында басқа нұсқаулар болмаған кезде жер немесе су бетінен 900 метрден (3000 фут) астам биіктікте КҰЕ бойынша көлденең крейсерлік ұшулар әуе қозғалысын ұйымдастыру және оған қызмет көрсету жөніндегі нұсқаулықта келтірілген ұшу эшелондарын бөлу схемасына сәйкес жол желісінің бағытын ескере отырып, крейсерлік эшелонда (абсолюттік биіктікте) орындалады, Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің міндетін атқарушының 2011 жылғы 16 мамырдағы № 279 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7006 болып тіркелген) (бұдан әрі – Нұсқаулық).
Тармақ 425
425. КҰҚ бойынша ұшулар ӘКК кезінде:
Тармақша 1
1) В, С және D-сыныптарды әуе кеңістігі шегінде;
Тармақша 2
2) бақыланатын әуеайлақтағы әуеайлақтың қозғалыстың құрамдас бөлігі ретінде; немесе
Тармақша 3
3) КҰАҚ ретінде орындалады.
Тармақ 426
426. КҰҚ бойынша ұшуды орындайтын ӘК және АҰҚ талаптарын сақтай отырып ұшуға ауысатын ӘК келесідегі әрекеттерді жасайды:
Тармақша 1
1) ұшу жоспары берілген болса, ағымдағы жоспарға енгізілуі тиіс қажетті өзгерістер туралы хабалайды ;
Тармақша 2
2) ӘҚҚ тиісті органына ұшу жоспарын береді және бақыланатын әуе кеңістігінде АҰҚ бойынша ұшуға ауысуға рұқсат алады.
Тармақ 427
427. КҰҚ мыналарды:
Тармақша 1
1) эшелондаудың белгіленген интервалдарын ұстау немесе әуе кеңістігінің қолданылатын сыныбына байланысты диспетчерлік рұқсатқа сәйкес ӘК арасындағы, сондай-ақ әуе кемесі экипажының әуе жағдайын көзбен шолып бақылау жолымен ӘК мен ауадағы материалдық объектілер арасындағы дербес эшелондауды қамтамасыз етуді;
Тармақша 2
2) шынайы қауіпсіз биіктікті ұстау және жасанды кедергілерді алда орналасқан жерлерді көзбен шолып бақылау арқылы айналып өтуді;
Тармақша 3
3) әуе жолында, ұшу бағытында, әуеайлақ (тікұшақ айлақ) ауданындағы ұшу схемасында қолда бар навигациялық құралдарды пайдалана отырып, көзбен шолып бағытты алу әдісімен ӘК ұшуын;
Тармақша 4
4) бақыланатын әуе кеңістігінде ӘҚҚ органының «әуе-жер» тиісті каналының сөйлеу байланысын қосымша үнемі тыңдау, ӘК жүрген жауапкершілік аймағында радиобайланыстың ең соңғы байланысу уақытынан кейін 20 мен 40 минут аралығында егер ӘК басқарып отырған ӘҚҚ органы басқа аралық бекітпеген болса, ӘК орналасқан жері туралы хабарлама беріледі;
Тармақша 5
5) бақыланбайтын әуе кеңістігінде – қосымша үнемі эфирден тыңдауды (жұмыс радиожиілігі) көздейді.
Кіші биіктіктерде КҰЕ бойынша ӘК ұшуларын орындау кезінде ӘК командирінің қолда бар кез келген байланыс құралдары бойынша ӘК орналасқан жері туралы хабарламаны беруге жол беріледі.
Тармақ 428
428. АҰҚ бойынша ұшуларға рұқсатнамасы жоқ ӘКК (ұшқыштарға) КҰК бойынша басқару мүмкінкіндігін жоятын жағдайларда, ӘК бірденінен жоғалып кетуі кезінде, ұшуды қауіпсіз аяқтауды қамтамасыз ететін деңгейдегі аспаптар бойынша басқарудың (дағды) дайындық деңгейі болуы керек.
Тармақ 429
429. АҰҚ бойынша ұшу бақыланатын әуе кеңістігінде ӘҚҚ органының радиожиіліктерін үнемі тыңдай отырып, ӘК орналасқан жеріндегі жауапкершілік аймағында ӘК экипажының барлық мүшелері ең жоғары деңгейдегі сақтықпен орындалады.
ӘК бақылаған бағыты бойынша айналып өту 500 м аз емес одан аралықта оң жақта жүзеге асады.
Тармақ 430
430. Басып озған ӘК болып, алдағы ұшып келе жатқан ӘК бағытына жағындап келе жатқан, оның бағытынан 70 градустан аз емес курста ерекшелінген ӘК саналады.
Алда ұшып келе жатқан ӘК басып озу мүмкін:
Тармақша 1
1) оң жақтан 500 м аралықта ұшу кезінде;
Тармақша 2
2) өте жылдам ӘК-леріне шеңбер бойынша ұшу кезінде (шеңбер қарастыралған болса) шеңберінің сыртқы жағында 500 м аз емес аралықта, тек үшінші бұрылысқа дейін.
Шеңбер бойынша ұшуды орындау кезінде бір типті ӘК айналып өтуге рұқсат етілмейді.
Тармақ 431
431. Диспетчерлік аймақта шынайы биіктіктерде авиациялық жұмыстарды орындау кезінде ӘК экипажы ӘҚҚ органында ұшу ауданы мен биіктік диапазонын алдын ала келіседі.
Тармақ 432
432. Ұшудың биіктігінің (эшелон) өзгеруі:
Тармақша 1
1) бақыланатын әуе кеңістігінде – әуе кеңістігінің қолданылған санатына байланысты, ӘК тікелей басқаратын ӘҚҚ органының рұқсатымен;
Тармақша 2
2) бақыланбайтын әуе кеңістігінде – арнайы радиожиілікте орнатылған осы әуе кеңістігенде орналасқан ӘК үшін өзінің әрекеттері туралы эфирдегі хабарламасымен жүргізіледі.
Тармақ 433
433. Қарама-қарсы бағытта абайсызда жақындауы кезінде, әрбір ӘКК сол жақтағы борттардың бір-бірінен алыстуы үшін ӘК оңға бұрады.
Тармақ 434
434. Қиылысатын бағыттарда және бірдей биіктікте ӘК ұшуы кезінде ӘКК (ұшқыштар) қандай маневр жасауына қарамастан, басқа ӘК көзден үзбейді:
Тармақша 1
1) ұшудың биіктігін өзгерту мүмкіндігі бар болған жағдайда – биіктіктердің бір-бірінен алыстауын қамтамасыз ету үшін сол жақтағы байқаған ӘК ұшу биіктігін төмендетеді, сол жақтағы байқаған ӘК ұшудың биіктігін жоғарылатады,
Тармақша 2
2) ұшудың биіктігін өзгерту мүмкіндігі жоқ жағдайда (бұлттық, ең төмен биіктікте ұшу және басқа шектеулер) – борттың сол жақтарының алыстауы үшін ӘК оң жаққа бұрылады.
Тармақ 435
435. КҰҚ бойынша ұшулар үшін талаптарға жауап бермейтін мәнге дейін метеорологиялық жағдайдың нашарлауы кезінде ӘКК;
Тармақша 1
1) ұшып шыққан әуеайлағына қайтады немесе жақын жердегі қосалқы әуеайлағына қонады, егер ол әуеайлақтарға КҰАҚ-ға немесе АҰҚ бойынша ұшуға рұқсат болса;
Тармақша 2
2) ұшуға берілген тапсырманың орындалу мақсаты және ӘКК дайындығы бұған кедергі келтірмесе, КҰАҚ-ға ауысады;
Тармақша 3
3) ұшуға берілген тапсырманың орындалу мақсаты және ӘКК дайындығы, ӘК жарықтануы бұған кедергі келтірмесе, АҰҚ бойынша ұшуға ауысады.
Тармақ 436
436. ІЖӨ-ге немесе АҰЕ бойынша ұшуға ауысқан кезде ӘКК бақыланатын әуе кеңістігінде өзінің іс-қимылын және ұшу эшелонын (биіктігін) ӘК арасындағы белгіленген аралықтарды қамтамасыз ететін ӘҚҚ органымен келіседі. Бақыланбайтын әуе кеңістігінде АҰҚ бойынша ұшуға ауысқан кезде ӘКК tiba жиілігін пайдалана отырып, осы аудан үшін АҰҚ бойынша ең төменгі абсолюттік биіктіктен төмен емес биіктікті алады.
Тармақ 437
437. ӘК КҰЕ бойынша ұшу үшін белгіленген минимумнан төмен жағдайға түскен кезде көзбен шолып ұшуға көшу мақсатында белгіленген ең төменгі биіктіктен төмен төмендетуге жол берілмейді. Бұл жағдайда ӘКК АҰЕ бойынша ұшуға көшуді немесе ұшып шығу әуеайлағына қайтару үшін 180 градусқа бұруды жүзеге асырады немесе жақын маңдағы әуеайлаққа қонуды орындайды.
180 градусқа бұруды орындағаннан кейін көзбен шолып ұшуға ауысу мүмкін болмаған кезде ӘКК ӘК-ні биіктікті алуға ауыстырады және осы Қағидаларға 24-қосымшада көрсетілген ұшу эшелондарын бөлу схемасына сәйкес осы аудандағы АҰЕ бойынша ұшудың ең аз абсолюттік биіктігінен жоғары биіктікті алады.
Тармақ 438
438. Алаңда қонуға рұқсаты бар тікұшақ ӘКК, ЖМА ӘК жеңіл (өте жеңіл) ӘКК, әуеден алынған ұшу кезінде минимумнан төмен жағдайдағы ауа-райы жағдайына және қауіпті метоеқұбылыстарға тап болса, әуедан тартылған алаңға қонуға рұқсат беріледі. Осы алаңнан ұшып шығу қолданылатын пайдалау минимум бойынша ұшуды орындау үшін ӘКК тиісті біліктілігі болса және нақты ауа-райы жағдайында рұқсат етіледі. ӘКК өз әрекеттері туралы ӘҚҚ органына хабарлайды (егер ұшу бақыланатын әуе кеңістігінде жүзеге асқан болса).
Тармақ 439
439. КҰҚ бойынша ұшуды орындағанда ӘКК:
Тармақша 1
1) КҰҚ және берілген ұшу жағдайларын орындауды;
Тармақша 2
2) қауіпсіз ұшу биіктігін сақтауды (ұшудың нағыз қауіпсіз биіктігін сақтауды);
Тармақша 3
3) ұшу бағытын дәл ұстауды және әуеайлақ аумағынан шығудың және қонуға кірудың белгіленген схемасын сақтауды қоса алғанда, белгіленген маневр жасау рәсімдерінің орындалуын;
Тармақша 4
4) басқаруында ӘК бар ӘҚҚ органына ұшудың ағымдағы жоспарынан ауытқуы туралы уақтылы баяндауды;
Тармақша 5
5) ӘК тұрған жері мен ұшу жағдайлары туралы ақпараттың дұрыстығын;
Тармақша 6
6) ӘҚҚ органының нұсқауларын дәл және уақытылы орындауды қамтамасыз етеді.
Тармақ 440
Тармақ 441
441. КҰҚ бойынша ұшуға арналған бақыланбайтын әуе кеңістігі (G сынып) аэронавигациялық ақпараттар жинағында немесе TIBA ақпаратты радио арқылы таратуға арналған өте жоғары жиілікті ауқымдағы (бұдан әрі - ӨЖЖ ауқым) радио байланыс жиілігін қолдану арқылы NOTAM хабарламаларында жарияланады.
Тармақ 442
442. ӘҚҚ органымен «әуе – жер» екі жақты байланыс үшін ӨЖЖ ауқым пайдаланылған жағдайда және ӘК-де жұмыс істейтін екі ӨЖЖ станциясы бар болғанда, біреуі ӘҚҚ органының жиілігіне, ал басқа ТIВА тарату жиілігіне қойылады.
Егер ӘК-де бір жұмыс істейтін ӨЖЖ станциясы болса, ол станция ТIВА тарату жиілігіне дәденеді.
ТIВА тарату жиілігінде тыңдауды ӘК экипажы бақыланбайтын әуе кеңістігіне кірер алдында 10 минут бұрын бастайды және осы әуе кеңістігінен шыққанға дейін жалғастырады.
Бақыланбайтын әуе кеңістігі шегінде орналасқан әуеайлақтан ұшатын ӘК экипажы тыңдауды ұшып көтерілу алдында бастайды және осы әуе кеңестігінен шыққанға дейін жалғастырады.
Тармақ 443
443. TIBA жиілігінде ақпарат беруді ӘК экипажы бастайды:
Тармақша 1
1) бақыланбайтын әуе кеңістігіне кірер алдында 10 минут бұрын немесе ұшқыш бақыланбайтын әуе кеңістігі шегінде орналасқан әуеайлақтан ұшатын болса ұшқаннан кейін;
Тармақша 2
2) ӘҚҚ бағытымен қиылысқанға немесе оған шыққанға дейін 10 минут бұрын;
Тармақша 3
3) өзінің қай жерде екенін және ұшу биіктігі туралы арасы 20 минуттан;
Тармақша 4
4) мүмкіндігінше, ұшу биіктігінің өзгеруіне 2-5 минут қалғанда;
Тармақша 5
5) ұшу биіктігі өзгеруі кезде;
Тармақша 6
6) ӘКК шешімі бойынша.
Тармақ 444
444. Бақыланбайтын әуе кеңістігінде ұшудың бір биіктігінен екіншісіне көшу кезінде ӘК экипажы ӘК-н көзбен шолып табу үшін қолда бар барлық борттық оттарды қосады.
Тармақ 445
445. Басқа ӘК-дан бақыланбайтын әуе кеңістігінде оның қозғалысы туралы радио хабар ақпаратын алғаннан кейін ӘКК өзінің ӘК басқа кемемен соқтығысу тәуекелін болдырмау үшін дереу мынадай іс-әрекет қолданады:
Тармақша 1
1) ӘК көзбен шолып айқындау үшін қолда бар барлық борттық оттарды қосылады;
Тармақша 2
2) TIBA жиілігінде қолданылатын іс-қимылдар туралы хабарлайды.
Тармақ 446
446. ӘК бортында радиостанция болмаған жағдайда КҰҚ бойынша ұшу арнайы белгіленген пилотаждық аймақтарды қоспағанда 50 метр (170 фут) жоғары биіктікте орындалмайды.
Тармақ 6. 6-параграф. КҰАҚ
6-параграф. КҰАҚ
Тармақ 447
447. Іздестіру-құтқару және авариялық-құтқару жұмыстарын, шұғыл медициналық көмек көрсету үшін санитариялық авиацияның ұшуларын, аса маңызды ұшуларды, аса маңызды ұшулар мен күндіз және түнде (Қазақстан Республикасының мемлекеттік авиациясы үшін түнде көру жүйелерін, құрылғыларын (көзілдіріктерін) пайдаланып) жаттығу ұшуларын орындау үшін ӘК айдауды орындау мақсатында ұшу кезінде ҚҰАҚ қолданылады.
Диспетчерлік аймақта ҚҰАҚ осы Қағидаларға 6-қосымшада келтірілген кедергі үстіндегі биіктіктердің ең аз қорларының талаптары мен метеорологиялық жағдайларды сақтаған кезде қолданылады.
Тармақ 448
448. КҰАҚ ұшуды ВМЖ-на қарағанда қолайлылығы азырақ АҰҚ бойынша ұшуға дайындалған ұшу экипаждары пайдаланады.
Тармақ 449
449. КҰАҚ мыналарды:
Тармақша 1
1) ӘК-нің табиғи көкжиек бойынша оның кеңістік орнын аспаптар бойынша бір мезгілде бақылау арқылы ұшқыштығын;
Тармақша 2
2) АҰҚ үшін белгіленген көлденең эшелондау аралығын сақтау арқылы ұшуды орындауды;
Тармақша 3
3) жасанды кедергілерді ескере отырып, ұшудың берілген эшелонын (биіктігін) сақтауды;
Тармақша 4
4) қолда бар навигациялық құралдарды пайдаланып жер бағдары бойынша көзбен шолып ӘК-нің орнын айқындау;
Тармақша 5
5) РТҚ қолдану арқылы ӘК-лер арасындағы аралықты сақтау үшін ӘҚҚ (ӘҚҰ) органының бақылауын көздейді.
Тармақ 450
450. ҚҰАҚ ӘК диспетчерлік аймағында ұшудың ең жоғары жылдамдығы сағатына 260 километрден (140 торап) аспайтын мынадай ұшу түрлері үшін орындалады:
Тармақша 1
1) күндіз – шұғыл медициналық көмек көрсету, іздестіру-құтқару және авариялық-құтқару жұмыстары, аса маңызды ұшулар үшін санитариялық авиацияның ұшуларын орындау кезінде ВҰҚ бойынша ұшулар үшін метеожағдай болмаған кезде;
Тармақша 2
2) түнде – шұғыл медициналық көмек көрсету үшін санитариялық авиацияның ұшуларын, іздестіру-құтқару және авариялық-құтқару жұмыстарын, аса маңызды ұшуларды орындау кезінде жүзеге асырылады;
Тармақша 3
3) түнде – түнгі көру аспаптарын (көзілдіріктерін) қолдана отырып, мемлекеттік авиацияның арнайы және оқу ұшуларын орындау кезінде;
Тармақша 4
4) күндіз және түнде – жаттығу ұшуларын орындау кезінде.
260 км/сағ. жылдамдықты (140 торап)1500 м төмен көріну кезінде ұшуды орындайтын тікұшақтар пайдаланбайды.
Тікұшақтардың ҚҰАҚ бойынша ұшулар үшін пайдаланатын ең аз көріну және жылдамдық мәндері осы Қағидаларға 6-қосымшаның 2-кестесінде келтірілген.
Тармақ 451
451. КҰАҚ түнде бұлттардың үстінен орындалуы мүмкін егер олардың саныі екі октанттан аспаса, осы жағдайда ӘК-ден бұлттардың жоғарғы шекарасына дейін тік қашықтық кемінде 300 метр (1000 фут) болуы тиіс.
Тармақ 452
452. КҰАҚ бойынша арнайы ұшулар түнде жарық-техникалық жабдықтары бар әуеайлақтарға (тікұшақ айлақтарға) және жұмыс алаңы жарықпен таңбаланған жарық бағдарлармен жабдықталған қону алаңына жасалады.
Аса маңызды және шұғыл медициналық көмек көрсету үшін санитарлық авиация ұшулар түнде әуеайлақтарға немесе жарық белгісі бар (алаулар, табалар және тағы сол сияқтылар) қону алаңқайларына жасауға рұқсат етіледі. Егер ӘК отырғызу күндіз әуеден таңдап алынған алаңға жүргізілсе, ӘКК ұшып-көтерілу курсының жарық белгісі жабдығымен түнде қауіпсіз ұшып көтерілу үшін алаңқайды даярлауды қамтамасыз етсе одан түнде ұшып шығуға рұқсат беріледі.
Тармақ 453
453. КҰЕ ӘҚҚ органы мен ӘК арасында байланыс болған кезде АҰЕ бойынша эшелондаудың белгіленген аралықтарын қамтамасыз ету шартымен орындалады.
Тармақ 453-1
453-1. КҰЕ бойынша арнайы ұшуды орындайтын барлық әуе кемелерін эшелондау нұсқаулықта келтірілген эшелондау минимумдарына сәйкес және бұл ӘҚҚ органы белгілеген эшелондау минимумдарына сәйкес КҰЕ бойынша арнайы ұшуды орындайтын барлық ӘК арасында тиісті ӘҚҚ органы ұйғарған жағдайларда жүзеге асырылады.
Тармақ 454
454. КҰАҚ бойынша ұшуларды ұйымдастыру кезінде бағыт жасанды кедергілерді қауіпті биіктіктің есебіне кіргізбеуге мүмкіндік беретін қашықтықта айналып өтуді қамтамасыз ететіндей есеппен, көру мүмкіндігі шектелген жағдайларда жеңіл танылатын бағдарлар арқылы белгіленеді.
КҰАҚ бойынша ұшулар кезінде бағыт бойынша қарсы қозғалу және ӘК-лерін басып озу АҰҚ бойынша тік эшелондауды қолдану арқылы жүзеге асырылады.
Тармақ 455
455. Биіктік бойынша мұндай ұшуларды эшелондау мүмкін болмаған кезде АҰҚ үшін белгіленген көлденең эшелондаумен ӘК-лерінің бір жақты қозғалысы ұйымдастырылады.
Тармақ 456
456. Метеорологиялық жағдай КҰАҚ бойынша ең төмен жағдай деңгейіне дейін нашарлап кеткен жағдайда, ӘКК ұшып шыққан әуеайлағына қайтару орындайды немесе жақын жердегі әуеайлағына қону орындайды. ӘК көзбен шолып ұшуға болмайтындай жағдайға тап болса, ӘКК осы Қағидалардың 437 және 438-тармақтарын басшылыққа алады.
Тармақ 457
457. КҰЕ бойынша ұшуды орындау кезінде ұшу биіктігін (эшелонын) өзгерту ӘК диспетчерлік аймақтарда тікелей басқаруында болатын ӘҚҚ органының рұқсатымен жүргізіледі.
Тармақ 458
458. КҰАҚ орындау кезінде ӘКК:
Тармақша 1
1) ұшу қағидалары мен берілген жағдайларды орындауды;
Тармақша 2
2) ұшудың қауіпсіз биіктігін сақтауды;
Тармақша 3
3) берілген биіктікті, берілген ұшу эшелонын сақтауды;
Тармақша 4
4) әуе трассасын, ұшу бағытын және ұшып шыққан кейін шығуға және қонуға кірудың жарияланған схемасын дәл ұстауды;
Тармақша 5
5) ұшудың ағымдағы жоспарынан әдейі немесе байқаусыз ауытқу туралы ұшақтың ұшуын басқаратын ӘҚҚ органына уақтылы баяндауды;
Тармақша 6
6) ӘК орны мен ұшу жағдайлары туралы ақпараттың дұрыстығын;
Тармақша 7
7) ӘҚҚ органының нұсқауларын дәл және уақтылы орындауды қамтамасыз етеді.
Тармақ 7. 7-Параграф. АҰҚ бойынша ұшулар
7-Параграф. АҰҚ бойынша ұшулар
Тармақ 459
459. АҰҚ бойынша ұшулар:
Тармақша 1
1) бақыланатын «А», «В», «С» сыныптардың әуе кеңістігінде – аспаптық жылдамдық шектелмей;
Тармақша 2
2) «D», «Е» және «G» сыныпты әуе кеңістігінде – аспаптық жылдамдықты сағатына 463 километр (250 торап) шектей отырып теңіздің орташа деңгейінен 3050 метрден (10000 фут) төмен;
Тармақша 3
3) көрінуді ұқсататын аппаратураны пайдалана отырып, ұшқан кезде орындалады.
Тармақ 460
460. АҰҚ бойынша ұшуды орындау үшін ӘК бағыт бойынша ұшуды орындау және күрделі метеорологиялық жағдайда қону үшін қажетті тиісті аспаптар мен навигациялық жабдықтар орнатылады.
Тармақ 461
461. АҰҚ бойынша ұшулар жер бедері үстінен ең төменгі нақты (абсолюттік) ұшу биіктігінен және осы Қағидаларға 5-қосымшасында көрсетілген жасанды кедергілерден төмен емес деңгейде орындалады. Ұшып көтерiлу немесе қону кезінде бұл қажет болған жағдайларды немесе уәкілетті ұйымның рұқсаты берілген жағдайларды қоспағанда.
Тармақ 462
462. Бақыланатын әуе кеңістігінде АҰҚ бойынша ұшулар берілген крейсерлік эшелондарда тік, көлденең эшелондауға қатысты ӘКП Қағидалардың талаптарына сәйкес, ұшудың берілген режимін және ӘҚҚ бағытты қатаң ұстана отырып, орындалады.
Тармақ 463
463. ӘҚҚ органы 900 метр (3000 фут) биіктікте немесе теңіздің орташа деңгейінен төмен биіктікте ұшу үшін басқа нұсқаулар берген жағдайларды қоспағанда, G сыныбының бақыланбайтын әуе кеңістігінде АҰҚ бойынша ұшу осы Қағидаларға 24-қосымшада келтірілген ұшу эшелондарын бөлу схемасына сәйкес осы ауданда ұшудың ең аз абсолюттік биіктігінен жоғары биіктікте орындалады.
Бақыланатын әуе кеңістігінің төменгі шекарасынан төмен орындалатын ұшуларды қоса алғанда, бақыланбайтын әуе кеңістігінде АҰҚ бойынша ұшулар кезінде ұшудың неғұрлым төмен қолайлы биіктігін (эшелонын) айқындау әуе кемесі командирінің міндеті болып табылады. Ағымдағы немесе болжамды qnh және температура мәндері ескеріледі.
Бақыланатын әуе кеңістігінен төмен ұшулар кезінде, егер биіктік өлшегіштің көрсеткіштеріне түзетулер бақыланатын әуе кеңістігінде тік аралық бұзылатын шамаға дейін өссе, әуе кемесінің командирі тиісті ӘҚҚ органынан рұқсат алады.
Тармақ 464
464. АҰҚ бойынша ұшу кезінде экипаж көзбен шолып және борттық РТҚ пайдалана отырып, әуедегі жағдайға және метеорологиялық жағдайларға тұрақты бақылау жүргізеді.
Тармақ 465
465. Бақыланатын әуе кеңістігінде ұшу эшелонын өзгерту, осы Қағидалардың 502-тармағында көзделген жағдайларды қоспағанда, ӘҚҚ органының рұқсаты немесе нұсқауы бойынша жүргізіледі.
Тармақ 466
466. АҰҚ бойынша ұшулар осы ұшулар үшін белгіленгеннен қауіпсіз эшелоннан төмен емес деңгейде немесе аумағы үстінен ұшу орындалатын осы аудан үшін ӘҚҚ органы белгілеген ұшудың ең аз абсолюттік биіктігінен төмен емес деңгейде немесе мұндай ең аз биіктік белгіленбеген жерде ол осы Қағидаларға 7-қосымшасына сәйкес белгіленеді.
Тармақ 467
467. АҰҚ бойынша ұшуды орындау кезінде ӘКК:
Тармақша 1
1) әуеайлақ ауданынан шығу схемасын, берілген эшелонды (биіктікті), ұшу бағытын, төмендеу және қонуға кіру схемасын, берілген траекторияны және ұшу параметрлерін ұстау;
Тармақша 2
2) ӘК-нің іс жүзінде орналасқан жері, биіктігі және ұшу жағдайлары туралы ақпараттың дұрыстығына және уақтылы берілуіне;
Тармақша 3
3) ӘҚҚ диспетчерлік органының нұсқауларын дәл және уақытылы орындауға жауап береді.
Тармақ 468
468. АҰҚ бойынша бақыланатын әуе кеңістігінде ӘК ұшуы басқарылатын тиісті ӘҚҚ органының диспетчері:
Тармақша 1
1) ұшу эшелондарын (биіктіктерін) дұрыс тағайындайды;
Тармақша 2
2) тік, көлденең эшелондаудың белгіленген аралықтарын қамтамасыз етеді;
Тармақша 3
3) радиолокациялық бақылау (бұдан әрі – РЛК) болған кезде ӘК ұшу маршрутының, диспетчерлік ауданнан (аймақтан) шығу схемасының, төмендеу және қонуға кірудің ұсталуын бақылауды жүзеге асырады);
Тармақша 4
4) әуе кемесінің экипажына метеорологиялық жағдайлар туралы, РЛК болған кезде берілген ұшу траекториясынан ауытқулар туралы және қажет болған жағдайда әуе және орнитологиялық жағдай туралы ақпаратты уақтылы және дұрыс ұсынады;
Тармақша 5
5) ӘК экипаждарына негізделген нұсқаулар мен ұсынымдарды береді.
Тармақ 469
469. АҰҚ ұшуы бойынша ұшудан КҰҚ бойынша ұшуға ауысуға шешім қабылдаған ӘК экипажы, егер ол ұшу жоспарын алдан ала көрсетсе, ӘҚҚ тиісті органын АҰҚ бойынша ұшудың тоқтатылуы туралы арнайы хабардар етеді және оған ағымдағы ұшу жоспарына енгізілген өзгерістер туралы хабарлайды.
Тармақ 470
470. АҰҚ бойынша ұшуды орындайтын ӘК ВМЖ-да орналасқан немесе осындай жағдайлармен кездессе, АҰҚ бойынша ұшу тоқтатылмайды, егер ұшу ұзақ уақыт бойы тұрақты ВМЖ-да орындалады деп көзделмесе және осы жағдайдағы ұшуды орындауға ниеті бар болса.
Тармақ 471
471. ӘҚҚ органы оларға қатысты ұшу жоспарын ұсынуды талап ететін бақыланбайтың G сыныптағы әуе кеңістігінде АҰҚ бойынша ұшу кезінде «ауа – жер» сөйлеу байланыстың тиісті арнасын тыңдау іске асырылады және ұшуға қатысты ақпаратты беретін ӘҚҚ органымен екі жақты байланыс орнату қажеттілігі кезінде ӘК орналасу орны туралы ақпарат беріледі.
Тармақ 8. 8-параграф. Визуалды қонуға кіру
8-параграф. Визуалды қонуға кіру
Тармақ 472
Тармақ 473
473. АҰҚ бойынша ұшуды орындайтын ӘК экипажына қонуға кіруды орындауға рұқсат берілуі мүмкін, келесі жағдайда:
Тармақша 1
1) экипаж жерүсті бағдарлармен визуалды байланыс жасауға мүмкіндігі болған;
Тармақша 2
2) хабарланған БТШ осы рұқсатты алған ӘК қонуға кірудің бастапқы учаскесі басталатын деңгейге сәйкес келгенде немесе осы деңгейден асқанда; немесе
Тармақша 3
3) ұшудың схемасы бойынша аспаптар бойынша қонуға кіру кез келген сәтінде ұшқыш метеорологиялық жағдайлар визуалды қонуға кіру мен қонуды орындауға мүмкіндік беретінін хабарлайды.
Тармақ 473-1
473-1. Кейбір жағдайларда АҰҚ бойынша ұшатын ұшақтар аспаптық қонуды аяқтамайды, бірақ қонуға визуальды кіруге рұқсат сұрайды. Қонуға визуальды кіруге сұрау ұшақтың ВМЖ-ге ұшып бара жатқанын білдірмейді. Бұл жағдайда визуалды қонуға қатысты нақты талаптар орындалды және ұшқыш сілтеме бойынша ұша алады. Сонымен қатар, ұшу аспаптар бойынша ұшу ережелеріне сәйкес жұмысын жалғастыруда.
Тармақ 474
474. Визуалды қонуға кіру кезінде ӘКК:
Тармақша 1
1) ҰҚЖ-мен және (немесе) оның бағдарларымен үздіксіз визуалды байланыс болған кезінде визуалды маневр орындайды;
Тармақша 2
2) нақты қауіпсіз биіктігілер ұстайды;
Тармақша 3
3) ҰҚЖ-мен және (немесе) оның бағдарларымен үздіксіз визуалды байланысты жоғалған кезінде уақытылы екінші шеңберіне кетуді орындайды;
Тармақша 4
4) алдында визуалды қонуды жүргізетін ӘК-мен қолайлы эшелондау аралығын қамтамасыз ету үшін. Егер эшелондау аралығыны ұлғайтуға қажетті деп саналады, ұшу экипажы тиісінше ӘҚҚ органына бұл туралы, сондай-ақ өз талаптар туралы хабарлайды.
Тармақ 475
475. ҰҚЖ-мен және жердегі бағдарлармен визуалды байланысты жоғалтқан жағдайда визуалды қонуға кірудің кез келген нүктесінде ӘК экипажы төмендеуді тоқтатады, АҰҚ бойынша ұшулар үшін белгіленген ең төменгі қауіпсіз биіктікті (төменгі қауіпсіз эшелон) алады, және:
бақыланатын әуеайлақта – ол туралы ӘҚҚ органының диспетчеріне баяндайды, ол (диспетчер) екінші шеңберіне кету тәртібі туралы нұсқау береді және АҰҚ бойынша қонуға кірудың схемасын тағайындайды;
бақыланбайтын әуеайлақта – кейіннен екінші шеңберіне кету және осы әуеайлақ үшін белгіленген АҰҚ бойынша қонуға кіру схемасына кірумен ҰҚЖ жағына қарай ұшуды орындайды.
Тармақ 476
476. АҰҚ бойынша ұшуларға жіберілмеген ӘК экипажы шеңбер бойынша ең аз биіктікті алып, екінші шеңберіне кетуді орындайды және тиісті метео жағдайлар болған кезде қонуға кіруды қайталап орындайды.
Тармақ 476-1
476-1. Қонуға көзбен шолып бет алуды орындауға рұқсат алған ӘК және басқа да келетін және ұшып шығатын ӘК арасында эшелондау қамтамасыз етіледі.
Басқа ӘК-нің соңынан келе жатқан бір эшелондауды ӘҚҚ диспетчері ӘК-нің артында келе жатқан пилот оның алда тұрған ӘК-ні көретіні туралы баяндаған сәтке дейін қамтамасыз етеді.
Тармақ 476-2
476-2. Тиісті ӘК командирі іздегі турбуленттілікті ескере отырып, неғұрлым ауыр санатқа жататын алдыңғы ӘК қатысты эшелондаудың қолайлы аралығын қамтамасыз етеді. Егер эшелондау аралығын арттыру қажет деп есептелсе, ұшу экипажы тиісінше бұл туралы ӘҚҚ органына хабарлайды.
Тармақ 477
477. Барлық санаттағы ӘК үшін визуалды қонуға кіру күндіз және кешқұрым қолданылады.
Ұшу жылдамдығы 300 км/сағ аспайтын ӘК-не түнде визуалды қонуға кіруді жарық техникалық құралдармен жабдықталған әуеайлақтарда (қону алаңқайлары) орындауға рұқсат беріледі.
Тармақ 9. 9-параграф. Шеңбер бойынша қонуға кіруді (шеңбер бойынша ұшу)
жасау кезінде визуалды маневр жасау
9-параграф. Шеңбер бойынша қонуға кіруді (шеңбер бойынша ұшу)
жасау кезінде визуалды маневр жасау
Тармақ 478
478. Шеңбер (шеңбер бойынша ұшу) бойынша қонуға кіру кезінде визуалды маневр жасау тікелей қонуға кіру үшін жарамсыз болып есептелетін ҰҚЖ-да қонуға арналған күйге ӘК келтіріп, аспаптар бойынша қонуға кіру аяқталғаннан кейін ұшудың визуалды кезеңіне жатады.
Нақты көзбен көру бағдарлары мүмкіндік беретін әуеайлақтарда визуалды маневр жасау (шеңбер бойынша ұшу аймағына қосымша ретінде) үшін арнайы жол желісі қарастырылуы мүмкін. Бұл жол желісі бір және сол санаттағы ӘК-не арналған шеңбер бойынша ұшу аймағының шекарасы шегінде орналасады.
Ескертпе: сонымен қатар, шеңбер бойынша ұшудың схемасы тікұшақтар үшін жарамсыз болатынын есте сақтау қажет. Тікұшақ шеңбер бойынша ұшпайды, қолайлы қону аймағы бағытына қарай визуалды маневр жасайды. Тікұшақтар экипаждары егер көру мүмкіндігі болса А санатындағы ұшақтар үшін ұшулар схемасын пайдалана отырып, тікелей қонуға кіру үшін MDH бойынша маневрлерін орындайды.
Аспаптар бойынша қонуға кіру кезінде осі тікелей қонуға жол бермейтін кезде тікұшақ FATO аумағында кедергілерді көру мен айналып өтуге мүмкіндік беретін метеорологиялық жағдайды пайдаланып, визуалды маневр жасайды. Тікұшақтардың визуалды маневр жасауы үшін ОСА/Н кемінде 75 м (246 фут) болуы тиіс.
Тармақ 479
479. Визуалды маневрлеу (шеңбер бойынша ұшу) шеңбер бойынша қонуға кіру кезінде қауiпсiздiгiн қамтамасыз ету үшiн ұйғарылған жол желісі бойынша ұшу (бұдан әрі - ұйғарылған жол желісі бойынша ұшу) визуалдыманевр жасау аймағы белгiленедi, оның шектерiнде төмендеудiң ең төменгi биiктiктiгiлері мен визуалды маневрлеудің минимумдарын есебi жағдайында кедергiлердi ескеру керек.
Визуалды маневр жасау аймағы (шеңбер бойынша ұшу) шегінде визуалды маневр (шеңбер бойынша ұшу) жасайтын ӘК қатысты кедергілер үстінен биіктік қоры әрекет ететін аймақ болып саналады.
Тармақ 480
480. Бақыланатын әуеайлақта шеңбер бойынша қонуға кіру немесе визуалды ұйғарылған жол желісі бойынша ұшуды (шеңбер бойынша ұшу) орындау кезінде визуалды маневр жасау үшін аэронавигациялық ұйым ӘК әр санаты үшін құжаттарда аэронавигациялық ақпаратты айқындап, жариялайды:
Тармақша 1
1) визуалды маневрлеу аймағында ОСА/Н;
Тармақша 2
2) MDA/H;
Тармақша 3
3) визуалды кіруді орындау үшін көріністің ең төменгі мәні.
Тармақ 481
481. Визуалды маневрлеу немесе ұйғарылған жол желісі үшін кедергілерді есепке алу тәртібі мен төмендеудің ең аз биіктігі мен минимумдар есебі «Әуе кемелелерінің ұшуларын жүргізу» ИКАО (Doc 8168 OPS/611) құжатының талаптарына сәйкес белгіленеді.
Тармақ 482
482. Шеңбер бойынша қонуға кіру кезінде немесе ұйғарылған жол желісі бойынша ұшу кезінде визуалды маневр жасау (шеңбер бойынша ұшу):
Тармақша 1
1) алдын-ала қонуға тікелей шығу үшін визуалды маневрлеудің белгіленген аймағы шегінде әуеайлақ ауданында визуалды маневрлеуді;
Тармақша 2
2) қону курсына бұрылу (бұрылуын аяқтау) басталған сәтке дейін белгіленген ТЕБ-ін сақтау;
Тармақша 3
3) ҰҚЖ-мен және ұшу жолағы шегінде бағдарлармен тұрақты визуалды байланысуды белгілеу және сақтау;
Тармақша 4
4) АҰҚ бойынша қонуға кіру және АҰҚ бойынша екінші шеңберіне кетудің белгіленген схемасына шыға отырып, ҰҚЖ және (немесе) оның бағдарларымен визуалды байланысуды жоғалтып алған жағдайда кез келген визуалды маневрлеу нүктесінен (шеңбер бойынша ұшу) екінші шеңберіне кетуді көздейді.
Екінші шеңберіне кету аймағы арнайы визуалды маневр үшін салынбайды.
Тармақ 483
483. Шеңбер бойынша қонуға кіру кезінде визуалды маневрлеу (шеңбер бойынша ұшу) жасау немесе ұйғарылған жол желісі бойынша ұшу ҰҚЖ-ның қосылған жарық техникалық құралдарымен орындалады.
Шеңбер бойынша қонуға кіру кезінде визуалды маневр (шеңбер бойынша ұшу) жасау немесе ұйғарылған жол желісі бойынша ұшу ҰҚЖ-мен үзіліссіз визуалды байланыс (ҰҚЖ табалдырығымен немесе қонуға кірудің жарық тахникалық құралдарымен) болуымен орындалады.
Тармақ 484
484. Шеңбер бойынша қонуға кіру кезінде визуалды маневр жасау ӘК визуалды маневрлеу аймағына кіргеннен кейін және ӘҚҚ органынан рұқсат алынғаннан кейін аспаптар бойынша қонуға кіру схемасының кез-келген нүктесінде басталады.
Шеңбер бойынша қонуға кіру кезінде визуалды маневр жасау (шеңбер бойынша ұшу) немесе ұйғарылған жол желісі бойынша ұшу кезінде MDA/H жарияланған мәні сақталады және визуалды маневрлеу белгіленген аймағы шегінде ӘК-нің орналасуы қамтамасыз етіледі.
ӘҚҚ органы жерүсті бағдарлармен визуалды байланыс орнатылғаны туралы ӘК экипаждың баяндамасынан кейін шеңбер бойынша ұшу кезінде қонуға кіру үшін визуалды маневр жасауға рұқсат береді, егер келесі шарттар орындалса:
Тармақша 1
1) АҰҚ бойынша қонуға кірудің бастапқы учаскесі үшін белгіленген ұшу биіктігіне БТШБ сәйкес келеді немесе одан асады;
Тармақша 2
2) метеорологиялық көріну ӘК осы санаты үшін белгіленген нормадан кем емес.
Бұл ретте АҰҚ бойынша ұшу жоспары жойылмайды.
Тармақ 485
485. Аспаптар бойынша төмендеу нұсқалған траекториясы бойынша қонуға кіру басталатын нүктеде белгіленген немесе ӘҚҚ органы көрсеткен биіктікке дейін жүргізіледі, ал рәсім басталғаннан кейін – MDA/H дейін жүргізіледі.
MDA/H төмен төмендеу жүргізілмейді, егер:
Тармақша 1
1) ҰҚЖ бағдарларымен визуалды байланыс белгіленбесе және сақталмаса;
Тармақша 2
2) үшқыш ҰҚЖ табалдырығын көрмей жатса;
Тармақша 3
3) кедергілер үстінен биіктіктің қажетті қоры сақталамаса және ӘК қону орындау үшін тиісті орналасуын орындамаса.
Қону мақсатында ӘК-нің MDA/H төмен төмендеуі алдын-ала қону жолаққа бұрылу басталғаннан кейін жүргізіледі.
Тармақ 486
486. Визуалды маневр жасау аумағының кез келген нүктесінде ҰҚЖ-мен визуалды байланыс жоғалған жағдайда төмендеу тоқтатылады және осы қонуға кірудің нақты схемасы үшін көрсетілген екінші шеңберіне кету орындалады.
Визуалды маневр жасаудан (шеңбер бойынша ұшу) екінші шеңберіне кетуге көшу шеңбер бойынша ұшудің абсолюттік биіктігіне немесе одан жоғары биіктікке қайтып оралу үшін ҰҚЖ қону орнына қарай шеңбер бойынша ұшу аймағы шегінде биіктікті алумен бұрылудан басталады. Одан кейін екінші шеңберіне кету схемасына кіру іске асырылады және ол орындалады. Осы маневрлерді орындау кезінде ең жоғары аспаптық әуе жылдамдығынан визуалды маневр жасау кезінде аспауы тиіс.
Тармақ 487
487. Шеңбер бойынша қонуға кіру кезінде визуалды маневрлеуді орындаған кезде немесе ұйғарылған жол желісі бойынша ұшу кезінде ӘКК:
Тармақша 1
1) шеңбер бойынша қонуға кіру кезінде визуалды маневрлеу басталу нүктесіне дейін төмендеу және аспаптар бойынша қонуға кіру схемаларын сақталады;
Тармақша 2
2) ҰҚЖ және (немесе) оның бағдарлары көрінбеген жағдайда визуалды маневр жасайды;
Тармақша 3
3) қону бағытына бұрылып келгенше төмендеудің белгіленген ТЕБ-ін сақталады;
Тармақша 4
4) ҰҚЖ және (немесе) оның бағдарлары көрінбеген жағдайда немесе визуалды маневр жасаудың белгіленген аймағынан шығып кеткен жағдайда уақтылы екінші шеңберіне кету орындайды;
Тармақша 5
5) оның алдында визуалды қонуға кіру ӘК-мен қауіпсіз аралықты сақтайды.
Тармақ 488
488. Шеңбер бойынша қонуға кіру кезінде ӘК-нің визуалды маневрлеуін басқаратын ӘҚҚ органы:
Тармақша 1
1) әуедегі жағдай мен метеожағдайды талдау негізінде визуалды (шеңбер бойынша ұшу) маневрлеуді орындау мүмкіндігін айқындайды;
Тармақша 2
2) РЛБ болған кезде визуалды маневрлеудің басталу нүктесіне дейін экипаждың аспаптар бойынша төмендеу және қонуға кіру схемасын сақтауды бақылайды;
Тармақша 3
3) ӘК визуалды маневр жасаудың белгіленген аймағына кірген кезде экипажына визуалды маневрлеуді орындауға рұқсат береді;
Тармақша 4
4) РЛБ болған жағдайда экипаждың екінші шеңберіне кету схемаларын сақтауды бақылайды;
Тармақша 5
5) экипажына әуедегі жағдайды, метерологиялық және орнитологиялық жағдайды уақтылы хабарлайды.
Тармақ 10. 10-параграф. Биіктікті өлшеуіштерді орнату рәсімдері
10-параграф. Биіктікті өлшеуіштерді орнату рәсімдері
Тармақ 489
489. ӘК ұшудың барометрлік биіктігін есептеу ұшу кезінде жүргізіледі:
Тармақша 1
1) өту биіктігінде және одан төмен тораптық диспетчерлік аудан (диспетчерлік аймақ) шегінде - әуеайлақтың QNH мәні бойынша;
Тармақша 2
2) өту биіктігінде және тораптық диспетчерлік ауданның (диспетчерлік аймақтың) шегінен төмен ұшу кезінде-теңіздің орташа деңгейіне келтірілген маршруттағы (сектор, аудан) ең төменгі атмосфералық қысым бойынша;
Тармақша 3
3) өту эшелонында және одан жоғары – стандартты атмосфералық қысым бойынша 1013,25 гПа (760 мм.рт.- құжат).
Жарияланған ең аз абсолюттік ұшу биіктігі өту биіктігінен асатын ӘҚҚ маршруттарындағы тораптық диспетчерлік аудандардың (диспетчерлік аймақтардың) шегінен тыс ұшулар үшін өту биіктігі ұшудың осы ең аз абсолюттік биіктігіне тең белгіленеді, ал өту эшелоны ұшу маршруты (сектор, аудан) бойынша QNH шамасына байланысты айқындалатын ұшудың төменгі пайдаланылатын эшелоны болып табылады.
Тармақ 490
490. ӘК экипажы ұшудың алдында QNH биіктікті өлшеуіш құралдарында қысымды бекітеді және әуеайлақтың абсолюттік биіктігі мәнінің белгілерімен биіктікті өлшеуіш құралдарындағы көрсеткішті салыстырады.
Биіктікті өлшеуіш құралдарында QFE қысымы орнатылса, биіктікті өлшеуіш құралдары ноль – «0» көрсетеді.
Тармақ 491
491. Ұшып көтерілгеннен кейін барометрлік биіктік өлшегіштің қысым шкаласын ауыстыруды ӘК экипажы жүргізеді:
Тармақша 1
1) 1013,25 гПа мәніне (760 мм.рт.ст.) - өту биіктігін кесіп өту кезінде;
Тармақша 2
2) өту биіктігінде және одан төмен ұшу кезінде теңіздің орташа деңгейіне келтірілген ұшу маршруты бойынша (сектор, аудан) ең аз атмосфералық қысымның мәніне – белгіленген рубежде немесе ӘҚҚ органының нұсқауы бойынша рұқсат етіледі.
Тармақ 492
492. Ұшу биіктігін (эшелонын) ұстау жүргізіледі:
Тармақша 1
1) 1013,25 гПа мәні бойынша (760 мм.рт.ст.) - эшелонды (биіктікті) алу кезінде өту биіктігінен және ӘК төмендеген кезде ұшу эшелонынан өту эшелонына дейін;
Тармақша 2
2) әуеайлақтың QNH бойынша-ұшып көтерілуден өту биіктігіне дейін және әуеайлақтың қону эшелонынан қонуға дейін тораптық диспетчерлік аудан (диспетчерлік аймақ) шегінде;
Тармақша 3
3) маршрутта (сектор, аудан) QNH ең аз мәні бойынша – өту биіктігінде және тораптық диспетчерлік аудан (диспетчерлік аймақ) шегінен тыс төмен маршрут бойынша ұшулар кезінде.
Бағыт бойынша ұшу кезінде биіктік өлшегіштерді орнату үшін QNH болжамды ең төменгі мәні пайдаланылады.
Тармақ 493
493. Ауысу биіктігінен ауысу эшелонына дейін ауыспалы қабатта көлденең ұшу режимінде ӘК-нің ұшуына тыйым салынады. Ауыспалы қабатты азайту үшін ауысу биіктігі ауысу эшелонына барынша жақын етіп, бірақ 300 м (1000 фут) кем болмайтын аралықта орналастырылады.
Тармақ 494
494. Әуе кемесі өту биіктігінен төмен биіктікте бағыт бойынша ұшқан және эшелонды алу қажет болған жағдайда, барометрлік биіктік өлшегіштің қысым шәкілін теңіздің орташа деңгейіне келтірілген бағыт бойынша ең аз қысымнан стандартты атмосфералық қысымға ауыстыру эшелонды алу үшін өту биіктігін қиып өткен кезде жүзеге асырылады.
Тармақ 495
495. ӘК ұшу эшелонынан өту биіктігінде бағыт бойынша ұшу биіктігіне дейін және одан төмен төмендеген кезде барометрлік биіктік өлшегіштің қысым шәкілін стандартты атмосфералық қысымнан теңіздің орташа деңгейіне келтірілген бағыт бойынша ең аз қысымға ауыстыру жүзеге асырылады:
Тармақша 1
1) өту эшелонын (ұшудың төменгі пайдаланылатын эшелонын) қиып өткен кезде);
Тармақша 2
2) өту эшелонында (ұшудың төменгі пайдаланылатын эшелонында) ұшуды орындау кезінде – ӘК төмендеуінің басталуы кезінде.
Әуеайлақ ауданында ақпаратты автоматты түрде беру, VOLMET радиохабар беру, өту эшелоны (төменгі пайдаланылатын ұшу эшелоны) және теңіздің орташа деңгейіне келтірілген бағыт бойынша қысымның мәні болмаған кезде ӘК экипажы ӘҚҚ органынан алады.
Тармақ 496
496. Әуеайлаққа қону кезінде барометрлік биіктік өлшегіштің қысым шкаласын ауыстыру жүргізіледі:
Тармақша 1
1) 1013,25 гПа (760 мм.рт.өту эшелонын кесіп өту кезінде әуеайлақтың QNH мәніне;
Тармақша 2
2) әуеайлаққа өту биіктігінде және теңіздің орташа деңгейіне келтірілген бағыт бойынша ең аз атмосфералық қысымнан төмен әуеайлақтың QNH мәніне жақындағанда – белгіленген рубежде немесе ӘҚҚ органының нұсқауы бойынша.
QFE мәні әк экипажының сұрауы бойынша ұшу биіктігін бақылау үшін ғана беріледі.
Тармақ 497
497. Метеорологиялық қадағалауы жоқ жазықта немесе белес жерлерде орналасқан әуеайлақтан ұшу алдында теңіздің орташа деңгейіне келтірілген қысымды барометрлік биіктігі өлшегіш қысымы ауқымының бойынша ӘК экипажы айқындайды, олардың тілі әуеайлақтың тең абсолютті биіктігіне биіктік мәнін белгілеуі қажет.
Тармақ 498
498. ҰҚЖ деңгейіндегі атмосфералық қысым кезінде тау әуеайлақтарында, барометрлік биіктігі өлшегіш қысымы ауқымында белгіленген мынадай төменгі шекті мәні қажет:
Тармақша 1
1) ұшу алдында теңіздің орташа деңгейіне келтірілген әуеайлақтың қысымы мәнін белгілеу. Бұл жағдайда биіктігі өлшегіштің көрсетілімі «шартты нөл» ретінде қабылданады, оған қатысты белгіленген биіктік жиынтығы жүргізіледі;
Тармақша 2
2) ӘҚҚ (ӘҚБ) органы қону алдында ӘК экипажына теңіздің орташа деңгейіне келтірілген әуеайлақтың абсолюттік биіктігі және әуеайлақтың атмосфералық қысымы мәнін хабарлайды, оны ұшу экипажы биіктігі өлшегіштер ұшудың абсолюттік биіктігін, ал жерге қону сәтінде – теңіздің орташа деңгейінен әуеайлақтың биіктігін көрсететінін есепке ала отырып, биіктігі өлшегіштерде белгілейді және қонуға кіру жүргізіледі.
Тармақ 499
499. Барометрлік биіктігі өлшегіштер қысымы ауқымының ауыстыру және олардың көрсеткіштерін салыстыру дәйектілігін ӘК жұмыс технологиясы мен экипажы мүшелерінің өзара әрекетімен айқындайды.
Тармақ 11. 11-параграф. Ұшу эшелонының (биіктігінің) өзгеруінің тәртібі
11-параграф. Ұшу эшелонының (биіктігінің) өзгеруінің тәртібі
Тармақ 500
500. Ұшу эшелонының (биіктігінің) өзгеруіне эшелондау орналастырудың белгіленген аралығын сақтай отырып, ӘҚҚ органының рұқсатымен өзгертуге болады.
Берiлген эшелонда (биiктiкте) ұшуды орындайтын ӘК осы эшелонды (биiктiктi) алуға рұқсат сұрайтын ӘК-нiң экипажының алдында басым құқығы бар.
Тармақ 501
501. ӘК иеленген эшелон, егер эшелондаудың басқа түрiн қолдану мүмкiндiгi болмаса алғашқы ӘК биіктігін төмендеу немесе көтерiлу туралы баяндағаннан соң басқа ӘК берiлуi мүмкiн
Тармақ 502
502. Берiлген эшелонда ұшу қауiпсiздiгiне қатер төнсе (қауiптi метеорологиялық жағдайға кез болу, авиация техникасындағы ақау) ӘК экипажының командирі эшелонды дербес өзгертуге рұқсат берiледi және ол туралы ӘҚҚ (ӘҚБ) органына жедел баяндайды.
Мұндай жағдайда ӘК экипажының командирі мынадай әрекет етеді: ұшу эшелонын (биіктігін) өзгертпей, әдетте ӘК бағыт осiнен 30 градусқа оңға бұрылады, 10 теңіз милін ұшып өткеннен кейiн, кеменi бiр мезгiлде қалаған эшелонына дейiн биiктiкке өзгерте отырып бастапқы бағытқа шығарады. Маневрдiң орындалғаны туралы ӘКК ӘҚҚ органына хабарлайды.
Төтенше жағдайларда төмендеу, ҰПН шектеулерi шегiнде бұрылуды бастаған сәттен бастап тез арада орындалады. Ұшудың жаңа эшелонын (биіктік) алғаннан кейiн ӘК экипажының командирі ӘҚҚ органының келісімi бойынша ӘК әуе трассасына шығарады.
Шұғыл жағдайларда төмендеу ҰПБ шектеулері шегінде бұрылуды бастаған сәттен бастап тез арада орындалады. Ұшудың жаңа эшелонын (биіктігін) ала отырып, ӘК экипажының командирі ӘҚҚ органының келісімі бойынша ӘК әуе трассасына шығарады.
Тармақ 503
Тармақ 504
Тармақ 505
Тармақ 506
Тармақ 12. 12-параграф. Әуеайлақ аудандағы (торап диспетчерлік аудандағы) ұшулар
12-параграф. Әуеайлақ аудандағы (торап диспетчерлік аудандағы) ұшулар
Тармақ 507
507. Әуеайлақ ауданында ұшулар:
Тармақша 1
1) SID бойынша;
Тармақша 2
2) STAR бойынша;
Тармақша 3
3) қонуға енудің белгіленген схемасы немесе шеңберінен қонуға ену схемасының бөлігі бойынша;
Тармақша 4
4) ең төменгі абсолютті биіктігілер карталар жоқ таулы айлақтарды қоспағанда, ӘҚҚ диспетчермен беретін траекториялар бойынша;
Тармақша 5
5) шеңбер бойынша қонуға кіру кезінде визуалды маневрлеу;
Тармақша 6
6) визуалды қонуға кіру әдісімен жүзеге асырылады.
Әуеайлақ ауданындағы ұшулар осы Қағидаларға 5 және 6-қосымшаларында көрсетілген, кедергілер үстімен ұшудың минималды биіктігін ұстау талаптарын сақтай отырып орындалады.
Тармақ 508
508. Әуеайлақ ауданында қандай да бір операцияны орындап жатқан ӘК, ӘК әуеайлақ қозғалысы аймағында немесе одан тыс екендігіне қарамастан:
Тармақша 1
1) соқтығысудың алдын алу мақсатында әуеайлақта басқа да қозғалысты бақылап отырады;
Тармақша 2
2) басқа ӘК қолданып жатқан қозғалыс схемасын ұстанады, немесе оған кірмейді;
Тармақша 3
3) басқа нұсқаулар келіп түспеген жағдайда, қонуға кіру және ұшқаннан кейін солға бүкіл бұрылыстарын орындайды;
Тармақша 4
4) қауіпсіздік шарттары, ҰҚЖ орналасуы мен әуе қозғалысына қатысты пікірлер басқа бағытты таңдаудың мақсатқа сәйкестігін көрсетпеген жағдайда, қону мен ұшуды желге қарсы бағытта орындайды.
Тармақ 508-1
508-1. Егер ӘҚҚ органы SID, STAR сипаттамасына енгізілмеген басқа нұсқаулар мен ақпараттарды бермесе, ӘК экипажы жарияланған SID және STAR шектеулерін сақтайды.
Тармақ 13. 13-параграф. Күту аймағындағы ұшулар
13-параграф. Күту аймағындағы ұшулар
Тармақ 509
509. Әуеайлақтың РНН (дәліз) немесе координаттарымен тағайындалған нүктелер үстінде күту аймағы орнатылады.
Тармақ 510
510. Күту аймағындағы ұшу рәсімдері және қонуға кіру үшін күту аймағынан шығу тәртібі аэронавигациялық ақпарат жинақтарында жарияланады. Күту аймағындағы ұшулар ИВП ережелеріне сәйкес жүргізіледі.
Егер күту аймағына кіру және шығу тәртібі аэронавигациялық ақпарат құжаттарында жарияланбаса, онда осы Қағидаларға 15-қосымшаның ережелерін басшылыққа алған жөн.
Тармақ 511
511. Күту аймағында ұшу биіктігін (эшелонын) өзгерту осы ӘК ұшуға (басқаруға) қызмет көрсетуді қамтамасыз ететін ӘҚҚ (ӘҚБ) органының рұқсатымен жүргізіледі.
Тармақ 512
512. Егер күту аймағындағы ӘК шұғыл қону қажет болса, ӘҚҚ (ӘҚБ) осы ӘК-не кезектен тыс қонуды қамтамасыз етеді.
Тармақ 513
513. Күту аймағында ұшулар күту аймағындағы ұшулар үшін жарияланған жылдамдықтан аспайтын жылдамдықта орындалады, ал олар жарияланбаған жағдайда осы Қағидаларға 16-қосымшасында талаптарына сәйкес көрсетілгеннен мәннен жоғары болмайтын жылдамдықта орындалады.
Тармақ 514
514. Күту аймағына кіру және күту тәртібін орындау 25 градусқа қисая отырып немесе бұрылыстың бұрыштық жылдамдығы 3 град/сек кем емес жылдамдықта орындалады.
Тармақ 515
515. Алыстау жолына бұрылу ӘК күтудің бақылау нүктесіне шығу сәтінен басталады.
Жақындау жолына бұрылу, бұрылу навигациялық параметрдің берілген мәніне жету сәтінен (жер бетіндегі навигация құралынан алыстық немесе пеленг) немесе навигациялық құрал үстінен ұшып өту сәтінен басталғанда, ешбір алдын-ала ескертусіз басталады.
Тармақ 516
516. Жақындау жолына бұрылудың басталу сәті көрсетілмеген жағдайда, экипаж күтудің бақылау нүктесінің траверзінен, желсіз жағдай үшін тең жағдайда алыстау жолымен ұшу уақытын басшылыққа алады:
Тармақша 1
1) 1 минут, егер күту эшелоны (биіктігі) FL 140 (4250 м) эшелонынан (биіктігінен) жоғары болмаса;
Тармақша 2
2) 1,5 минут, егер күту эшелоны (биіктігі) FL 140 (4250 м) эшелонынан (биіктігінен) жоғары болса.
Тармақ 517
517. Күту тәртібінің талаптарын орындау мүмкін емес болғанда, ӘКК ӘК-мен басқаратын ӘҚҚ органына хабарлайды.
Тармақ 14. 14-параграф. Ұшуды орындау бағыттары мен аудандары
14-параграф. Ұшуды орындау бағыттары мен аудандары
Тармақ 518
518. Пайдаланушы ұшуларды ол үшін тек бір ғана бағытта және ауданда орындалатынына:
Тармақша 1
1) метеорологиялық қамсыздандыруды қоса алғанда, жер бетінде қамсыздандыру ұшудың жоспарланған түріне сәйкес келуіне;
Тармақша 2
2) ӘК сипаттамасы ұшу ауданының қауіпсіз биіктігін ұстану талаптарына сәйкес келгенде;
Тармақша 3
3) ӘК-нің бортындағы жабдықтардың ұшудың жоспарланған түріне арналған ең төмен талаптарына сәйкес келуіне;
Тармақша 4
4) қолданыстағы ұшу картасы мен схемасының бар екендігіне;
Тармақша 5
5) екі қозғалтқышты ӘК-лерін пайдаланғанда ұшу уақыты мен қашықтығы бойынша шектеулер шегіндегі қолайлы әуеайлақтардың болуына;
Тармақша 6
6) бір қозғалтқышты ӘК-лерін пайдаланғанда мәжбүрлі қонуды орындауға мүмкіндік беретін қолайлы алаңдардың болуына көз жеткізгенде ғана орындайды.
Тармақ 519
519. Пайдаланушы уәкілетті ұйым белгілеген ұшу бағыттарындағы және аудандарындағы барлық шектеулердің сақталуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 520
520. Әуе трассалары, метеорологиялық жағдайларға байланысты белгіленген бағыттары, ӘК-лері түрлерінің және олардың жабдықтарына байланысты белгіленген бағыттар бойынша ұшулар трассаның белгіленген енінің шегінде (ӘҚҚ бағыттың) ұшудың берілген биіктігінде (эшелонында) АҰҚ мен КҰҚ бойынша орындалады.
Тармақ 521
521. Ұшудың қауіпсіздігіне қатер төнген жағдайда ұшудың берілген биіктігін (эшелонын) өзгертуге және берілген жол сызығынан немесе ұшу биіктігінен жалтарған кезде ӘКК өзінің әрекеттері туралы ӘК оның басқаруындағы ӘҚҚ органға дереу хабарлау мен рұқсат етіледі.
Тармақ 522
522. Міндетті хабар жеткізу пунктінің ұшып өтетін есепті уақыты 2 минуттан артық шамаға өзгергенде ӘКК нақтыланған есепті уақытты ӘҚҚ органына хабарлайды.
Тармақ 523
Тармақ 524
Тармақ 525
Тармақ 526
Тармақ 527
Тармақ 528
Тармақ 529
Тармақ 530
530. ӘҚҚ диспетчерлік пункттерінде ӘҚҚ бақылау жүйелерінен алынатын әуе жағдайы туралы ақпарат болған кезде ӘҚҚ органының шешімі бойынша ӘК экипажының командирі осы органның жауапкершілік аймағында (ауданында) міндетті хабарлау пункттерінен ұшып өту баяндамасынан босатылуы мүмкін.
Тармақ 531
531. КҰҚ бойынша ұшқанда ӘКК әуеайлақтарды қауіпсіз қашықтан немесе сақтықты барынша сақтай отырып ӘҚҚ органының нұсқауымен белгіленген бағыт бойынша айналып өтеді.
Тармақ 532
532. Елдi мекеннің үстiнен ұшу ӘК бұзылған жағдайда сол елдi мекеннің шегінен тысқары жерде қонуға мүмкiндiк беретiндей биiктiкте орындалады.
Тармақ 533
533. Метеорологиялық жағдайлар белгіленген биіктікті ұстап тұруға мүмкiндiк бермейтiн жағдайда ӘКК, егер айналып өтудің басқа тәртібі белгіленбесе, елді мекендерді оң жағынан айналып өтеді.
Тармақ 15. 15-параграф. RVSM жағдайында әуе кеңістігіндегі ұшулар
15-параграф. RVSM жағдайында әуе кеңістігіндегі ұшулар
Тармақ 534
534. RVSM FL 290 (8850 м) және FL 410 (12500 м) қоса санағанда эшелондарының арасындағы қабатта қолданылады.
Тармақ 535
535. RVSM қолданылатын әуе кеңістігінде ұшуды орындауды жоспарлайтын мемлекеттік ӘК-лерін қоспағанда, ӘК-лерінің навигациялық жабдықтары, осы Қағидалардың 19-тарауының 3-параграфында көрсетілген RVSM қолданылатын әуе кеңістігіндегі ұшулар үшін борт жүйелерінің ең төменгі сипаттамасына қойылатын техникалық талаптардың өлшемдеріне сәйкес келуі тиіс.
Тармақ 536
536. Өтпелі RVSM әуе кеңістігіні қоспағанда, RVSM әуе кеңістігіне кіруіне диспетчерлік рұқсатты, RVSM әуе кеңістігіне ұшуға жіберілген азаматтық ӘК-леріне және мемлекеттік авиация кемелеріне беріледі. Өтпелі RVSM әуе кеңістігі ӘҚҚ сабақтас органдары арасындағы өзара іс-қимыл рәсімдері туралы келісіммен белгіленеді және аэронавигациялық ақпарат құжаттарында айқындалады.
Тармақ 537
537. RVSM эшелондау жүйесіне (жүйесінен) кез келген ауысу ӘҚҚ сабақтас органдары арасындағы өзара іс-қимыл рәсімдері туралы келісімдеріне сәйкес өтпелі әуе кеңістігінің шегінде орындалады.
Тармақ 538
538. RVSM әуе кеңістігіне ұшуға жіберілген ӘК-леріне және RVSM әуе кеңістігіне ұшуға кіретін және шығатын мемлекеттік ӘК-леріне FL 290 (8850 м) и FL 410 (12500 м) қоса алғанда эшелондарының арасында 600 м (2000 фут) кейін ұшу эшелоны белгіленеді.
Тармақ 539
539. RVSM қолданудың әуе кеңістігіне кіруге диспетчерлік рұқсат ұшуды топ құрамында ұшуды орындайтын ӘК-леріне, сондай ақ мынадай жағдайларда берілмейді:
Тармақша 1
1) әуе кеңістігіне RVSM бірге кіру жоспарланғанда, қолда бар ақпаратқа сәйкес ӘК қажетті жабдықтары болмағанда;
Тармақша 2
2) ӘК ӘҚҚ органын RVSM қолданудың талаптарына сәйкес берілген ұшу эшелонын ұстап тұра алмайтындығы жайлы хабардар еткенде;
Тармақша 3
3) ұшқыш абсолютті биіктікті автоматты түрде ұстап тұру қондырғысының істен шығуы туралы хабардар еткенде;
Тармақша 4
4) индикаторда көрсетіліп жатқан абсолютті биіктік берілген ұшу эшелонынан 90 м (300 фут) немесе одан да көп дейінгі айырмашылық пайда болғанда.
Тармақ 540
540. Егер ӘК жабдықтың істен шығуынан, ауа райы жағдайынан, турбулентіліктен ұшудың берілген эшелонын ұстау жөніндегі талаптарды орындай алмаса ӘҚҚ органы 600 м (2000 фут) тік эшелондаудың немесе барлық басқа ӘК-леріне қарағанда осы ӘК-ін тиісті көлденең эшелондаудың минимумын қамтамасыз ететін болады.
Тармақ 541
541. Егер ұшу биіктігі туралы көрсетілген ақпарат тік эшелондаудың қысқарған минимумын қолданудың әуе кеңістігінде берілген эшелоннан ±60 м (±200 фут) белгіленген рауалы шаманың мәнінен шықса, ӘК-нің экипажына қысым мөлшерін айқындауды тексеруге және ӘК-нің ұшу биіктігін растауға нұсқау беріледі.
Тармақ 542
542. ӘҚҚ органы метеорологиялық ақпаратты және ұшулардың басшысымен келісім бойынша күшті шайқалымның бар болуы туралы ӘК-лері экипаждарының хабарламаларын пайдалана отырып, белгілі бір уақыт кезеңіне арналған және белгілі бір ұшу эшелондарына және/немесе аймақтарына арналған RVSM бойынша ұшуларды тоқтату қажеттігі туралы шешім қабылдайды.
Егер эшелондаудың ұлғайтылған минимумын қолдану қажет болған жағдайда, ӘҚҚ органы ӘҚҚ сабақтас органдары арасындағы өзара іс-қимыл рәсімдері туралы келісімге сәйкес төтенше жағдайларда эшелондарды бөлу схемасы айқындалған жағдайларды қоспағанда, олардың арасында ӘК-ін беру кезінде қолданылатын ұшу эшелондарын ӘҚҚ (ӘҚБ) сабақтас органдарымен келіседі.
Тармақ 543
543. RVSM әуе кеңістігінде ұшудың орындау барысында ӘК-нің экипажы келесі рәсімдерді орындайды:
Тармақша 1
1) ұшудың крейсерлік эшелонында ӘК CFL ұстап тұрады. ӘҚҚ органының диспетчерлік рұқсатын ұстанады. Апатты жағдайларды қоспағанда, ӘК ӘҚҚ органының рұқсатсыз әдейі CFL тастап кетпейді;
Тармақша 2
2) диспетчерлік рұқсатқа сәйкес ұшу эшелондарының ауысуы барысында ӘК жаңа ұшу эшелонынан 45 м (150 фут) жоғары немесе төмен болуына жол берілмейді;
Тармақша 3
3) турбуленттілік немесе ӘК қайта теңдесуге қажеттілік секілді жағдайларды есепке алмағанда, абсолютті биіктікті ұстап тұруға арналған автоматты қондырғы жарамды күйде болады және крейсерлік эшелонда ұшу барысында қосулы тұрады. Кез келген жағдайда крейсерлік ұшудың абсолютті биіктігін ұстап тұру RVSM MASPS қарастырылған екі биіктік өлшегіштің біреуіне арналған көрсетілімдерге сәйкес жүзеге асырылады;
Тармақша 4
4) абсолютті биіктік бойынша ауытқу туралы дабыл қондырғысы хабарлайтын жарамды күйде және қосулы болады;
Тармақша 5
5) биіктікті өлшегіш құралын жүйелі (әр сағат сайын) тоғыспалы түрде тексеріп отырады, бұл ретте минимум екі жауапты RVSM MASPS мәліметтері 60 м (200 фут) шегінде болуы керек, берілген шартты орындамаған жағдайда жүйе ақаулығы туралы баяндама ұсынылып, ол жайлы ӘҚҚ органын ескертеді;
Тармақша 6
6) абсолютті биіктік туралы мәлімет беретін жұмыс істеп тұрған қабылдау-жауап беру қондырғысы RVSM MASPS талаптарына сәйкес келетін ұшақты басқару үшін қолданылатын, биіктікті өлшеу арналған жүйемен байланыстырылған;
Тармақша 7
7) RVSM әуе кеңістігіне кіру алдында ұшқыш келесі жабдықтардың қалыпты күйде жұмыс жасап жатқандығына көз жеткізеді:
RVSM MASPS қарастырылғандай биіктікті өлшеудің екі жүйесінің;
абсолютті биіктікті ұстап тұруға арналған автоматты қондырғының (қондырғылардың);
абсоюлтті биіктік туралы мәліметтерді ұсынып (егер ол RVSM бірге нақты әуе кеңістігінде ұшуды орындауға қажет болса), RVSM MASPS қарастырылған биіктік өлшегіштің екі жүйесінің кез келгенінен ауыстырылып қосылып, жұмыс жасай алатын бір қабылдау жауап беру құралы;
абсолютті биіктік бойынша ауытқуды хабарлайтын дабылдың бір қондырғысы.
RVSM бірге әуе кеңістігіне кіргенге дейін жоғарыда аты аталған жабдықтардың біреуі істен шыққан кезде, ұшқыш, осы әуе кеңістігінде ұшуды орындамау үшін, жаңа диспетчерлік рұқсат сұрайды;
Тармақ 544
544. RVSM бірге әуе кеңістігіне кіргеннен кейін күтпеген жағдайлар туындағанда ұшқыш келесі іс әрекеттер тәртібін сақтай отырып, ӘКК ӘҚҚ органын хабардар етеді:
Тармақша 1
1) рұқсат етілген ұшу эшелонын ұстап тұруға мүмкіндік бермейтін күтпеген жағдайлар (жабдықтардың істен шығуы, табиғат жағдайлары);
Тармақша 2
2) құрамына төмендегілер кіретін жабдықтардың істен шығуы:
абсолютті биіктікті ұстап тұратын барлық борттық автоматты қондырғылардың істен шығуы;
биіктікті өлшегіштің борттық жүйесін резервте сақтаудың немесе оның қандай да бөлігінің істен шығуы;
абсолютті биіктік туралы мәлімет беретін барлық қабылдау-жауап беру қондырғыштардың істен шығуы;
төмендеп ұшуды талап ететін қозғалтқыштың тартымының жоғалуы;
жабдықтардың, рұқсат етілген ұшу эшелонын ұстап тұруға мүмкіндік бермейтін, кез келген істен шығулар;
Тармақша 3
3) 90 м (300 фут) шегінде ұшудың белгіленген биіктігін ұстауға мүмкіндік бермейтін қатты турбуленттілік аймағына кіру туралы.
Тармақ 545
545. ӘҚҚ органын хабардар етіп, одан белгіленген ұшу эшелонынан ауытқуды рұқсат етуін алу мүмкін емес болған жағдайда, ұшқыш осы ұшу ауданында қарастырылған, күтпеген жағдайлардағы іс әрекеттердің белгіленген тәртібін сақтап, мүмкіндігінше тезірек ӘҚҚ органының рұқсатын алады.
Тармақ 546
546. RVSM аймағында түзу бағыт бойынша ұшу кезінде радиобайланыс жоғалған жағдайда ӘКК ұшудың мәлімделген жоспармен әуе трассасына қайтады және осы Қағидалардың 17-тарауының 6-параграфының талаптарын басшылыққа ала отырып, ұшуды жалғастырады.
ӘК-нің RVSM қолданылатын әуе кеңістігінде ұшуына рұқсат беруді уәкілетті ұйым осы Қағидаларға 17 және 18-қосымшалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырады.
Тармақ 16. 16-параграф. РВN сипаттамаларына негізделген тиісті навигациялық ерекшеліктер белгіленген ұшу аудандарынемесе бағыттары
16-параграф. РВN сипаттамаларына негізделген тиісті навигациялық ерекшеліктер белгіленген ұшу аудандарынемесе бағыттары
Тармақ 547
547. Тиісті PBN орнатылған аудандарда немесе бағыттарда ұшқан кезде белгіленген навигациялық ерекшеліктерге сәйкес ұшуларды орындауға мүмкіндік беретін, ӘК навигациялық жабдықпен жарақтандырылады.
Тармақ 547-1
547-1. RNAV 5 немесе RNAV 1 бағыттары бойынша ұшуды орындау алдында әуе кемесінің экипажы ұшуды орындау үшін қажетті борттық навигациялық жабдықтың дайындығына көз жеткізеді, сондай-ақ RNAV-ге қатысы жоқ кез-келген төтенше жағдайларды қоса алғанда, ұшу бағыты бойынша жердегі навигациялық жабдықтың жай-күйі туралы ақпаратпен танысады.
Тармақ 547-2
547-2. Маршрутта (маршруттарда) RNAV 5 немесе RNAV 1 үшін талап етілетін RAID деңгейлерімен ӘК экипаждарын таныстыру ұшу алдындағы дайындық процесінде NOTAM арқылы (егер ондай шығарылса) не болжаудың компьютерлік бағдарламасының көмегімен жүзеге асырылады.
Тармақ 547-3
547-3. RAIM дайындық болжамында GPS шоқжұлдыздары туралы соңғы NOTAM және борттық радиоэлектрондық жабдық моделі ескеріледі.
RNAV 5 немесе RNAV 1 бойынша ұшудың кез келген учаскесі үшін 5 минуттан астам уақыт ішінде істен шығуларды анықтаудың тиісті деңгейін болжанып отырған үздіксіз жоғалту жағдайында ұшу жоспары қайта қаралады (ұшу басқа уақытқа ауыстырылады немесе ұшудың басқа бағыты жоспарланады).
RAIM дайындығын болжаудың компьютерлік бағдарламасы қызмет көрсетуді қамтамасыз етуге кепілдік бермейді, ал ең алдымен талап етілетін навигациялық сипаттамаларды сақтаудың болжамды мүмкіндіктерін бағалау құралы болып табылады.
Тармақ 547-4
547-4. ӘҚҚ ұшу жоспарын ұсыну кезінде ӘК пайдаланушылары RNAV 5 немесе RNAV 1 бойынша ұшу бағытында ұшу жоспары нысанының 10 және 18 нөмірімен өріске тиісті кодты енгізеді.
Тармақ 547-5
547-5. Ұшу кезінде кәдімгі навигациялық құралдармен тоғыспалы тексерулердің көмегімен Әуе кемесінің экипажы бұл ретте RNAV басқару және индикация блогымен үйлесімде негізгі индикаторларды пайдалана отырып, навигациялық қолайлылық бөлігінде ұшу барысын бақылайды.
Тармақ 547-6
547-6. Байланыс істен шыққан жағдайда Әуе кемесінің экипажы байланыс жоғалған жағдайда белгіленген іс-қимыл тәртібіне сәйкес RNAV бағыты бойынша ұшуды жалғастырады.
Тармақ 548
548. Пайдаланушы егер оның ӘК-нің тиісті навигациялық жабдығы болмаса және оны уәкілетті ұйым сертификаттамаса навигациялық ерекшеліктер белгіленген PBN мемлекеттердің немесе аудандардың әуе кеңістігінде ұшуларды орындамайды.
Тармақ 548-1
548-1. Егер тағайындалған ӘК RNAV келу немесе ұшып шығу схемасын ӘК экипажы RNAV жабдығына байланысты қабылдай алмаса, оны пайдалануға байланысты немесе басқа себептер бойынша ӘК экипажы бұл туралы ӘҚҚ органына дереу хабарлайды. Бұл жағдайда ӘҚҚ органы радиолокациялық бағыттауды қамтамасыз етеді.
Тармақ 548-2
548-2. Егер ӘК осы жүйенің ақаулығын жою мүмкін емес әуеайлақтан ұшып шыққанға дейін табылған ӘК RNAV жүйесінің істен шығуына немесе дәлдігін төмендетуге байланысты ұйғарылған навигациялық ерекшеліктің талаптарын қанағаттандыруға қабілетсіз болса, осы ӘК жүйенің ақаулығы жойылуы мүмкін ең жақын келетін әуеайлаққа дейін ұшуды жалғастыруға рұқсат етіледі. Мұндай ӘК-ге диспетчерлік рұқсат беру кезінде ӘҚҚ органы қолданыстағы немесе күтілетін әуе қозғалысына қатысты жағдайды назарға алады және ұшу уақытын, ұшу эшелонын немесе болжамды ұшу бағытын өзгерте алады. Ұшуды орындау барысында әуе жағдайына байланысты ӘҚҚ органы өзгерістер енгізе алады.
Тармақ 548-3
548-3. RNAV пайдалануды талап ететін келу немесе ұшып шығу схемасы бойынша ӘК ұшу кезінде RNAV жүйесінің сипаттамалары нашарлаған немесе істен шыққан кезде:
Тармақша 1
1) ӘК VOR/DME құралдарымен анықталатын ӘҚҚ маршруттары бойынша жіберіледі; немесе
Тармақша 2
2) мұндай бағыттар болмаған кезде ӘК әдеттегі навигациялық құралдардың көмегімен бағыттар бойынша жіберіледі; немесе
Тармақша 3
3) ӘК өзінің жеке құралдарының көмегімен навигацияны қайта бастай алғанға дейін векторлаумен (радиолокациялық хабарлаумен) қамтамасыз етіледі.
Тармақ 548-4
548-4. Егер ӘК тиісті құжаттардағы барлық өлшемдерге жауап бермесе, ӘК экипажы RNAV 1 схемасын сұрамайды немесе мәлімдемейді. Егер осы критерийлерге жауап бермейтін ӘК RNAV 1 бойынша схеманы орындауға ӘҚҚ органының рұқсатын алса, ұшқыш ӘҚҚ органына мұндай рұқсатты орындай алмайтындығы туралы хабарлайды және балама нұсқаулықтарды сұратады.
Тармақ 548-5
548-5. Егер оны маршруттың атауы бойынша борттық деректер базасынан алуға болмайтын болса және егер ол картадағы маршрутқа сәйкес келмесе ӘК экипажы Sid немесе STAR RNAV 1 бойынша ұшуды орындамайды. Алайда, кейіннен осы схема ӘҚҚ органдарының рұқсаттарына сәйкес жолдың нақты нүктелерін енгізу немесе алып тастау жолымен өзгереді. Ендік пен бойлық қолмен енгізуге (немесе қолмен енгізу жолымен жолдың жаңа нүктелерін құруға) рұқсат етілмейді. Бұдан басқа, ұшқыштар деректер базасында SID немесе STAR нүктелерінің түрін «флай-бай» - дан «флай-овер» - ге (немесе керісінше) өзгертпейді.
Тармақ 548-6
548-6. Егер ӘҚҚ органы әуе кемесін маршруттан алып кететін бағытты белгілесе, Әуе кемесінің экипажы осы маршрутқа қайтып оралуға рұқсат алғанға дейін RNP жүйесіндегі ұшу жоспарын өзгертпейді немесе диспетчер маршрут бойынша жаңа рұқсатты растамайды. ӘК RNAV 1 жарияланған маршрутында болмаса, дәлдікке белгіленген талап қолданылмайды.
Тармақ 549
549. Тиісті навигациялық ерекшеліктер белгіленген PBN мемлекеттердің немесе аудандардың әуе кеңістіктерінде ұшуларға ӘК-рін жіберуді уәкілетті ұйым осы Қағидаларға 19 және 20-қосымшалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырады.
Тармақ 17. 17-параграф. RCP байланысының талап етілетін сипаттамаларының тиісті үлгісі белгіленген әуе кенестігін аймақтарында ұшулар
17-параграф. RCP байланысының талап етілетін сипаттамаларының тиісті үлгісі белгіленген әуе кенестігін аймақтарында ұшулар
Тармақ 550
550. Байланыстың талап етілетін сипаттамаларының тиісті үлгісі белгіленген әуе кеңістігінің анық аймақтарында немесе бағыттар бойынша ұшуларда ӘК-лері байланыс жабдығымен жабдықталады, ол оған RCP белгіленген үлгісіне (үлгілеріне) сәйкес ұшуларды орындауға мүмкіндік береді.
Тармақ 551
551. Пайдаланушы уәкілетті ұйымнан ол байланыс сипаттамаларының RCP нақты үлгісінде көзделген қамтамасыз ету жөніндегі рәсімдердің айқындалғанын, өз құзыреттілігінің шеңберінде персоналдың дайындығы қамтамасыз етілгенін, ӘК-нің борт жабдықтары мен ӘҚҚ жеткізуші байланыс қызметімен өзара іс-қимыл байланыстың талап етілетін сипаттамаларына RCP үлгісі сәйкесетігін көрсеткеннен кейін осындай әуе кеңістігінде ұшуды орындауға рұқсат алады.
Тармақ 552
552. Мемлекеттердің әуе кеңістігінің аудандарында немесе байланыстың талап етілетін тиісті үлгісі белгіленген (RCP) бағыттар бойынша ұшуларға ӘК-лерін жіберуді уәкілетті ұйым жүзеге асырады.
Тармақ 18. 18-параграф. Әуе қозғалыстарына қызмет көрсету
18-параграф. Әуе қозғалыстарына қызмет көрсету
Тармақ 553
553. ӘҚҚ Заңның, ӘКП қағидалардың талаптарына сайкес жүзеге асырылады.
Тармақ 554
554. ӘҚҚ бойынша ұшу жоспарына өзгерістер енгізумен байланысты жедел нұсқаулар олардың ӘК экипажына жолдануынан бұрын тиісті ӘҚҚ органымен келісіледі.
Тарау 8. 8-тарау. Ұшуларды орындау
8-тарау. Ұшуларды орындау
Тармақ 1. 1-параграф. Негізгі талаптар
1-параграф. Негізгі талаптар
Тармақ 555
555. ӘКК әуе кеңістігінде ұшу орындалып отырған мемлекеттің, сондай-ақ, ӘК тіркелген мемлекеттің және пайдаланушы мемлекеттің заңдарын, қағидалары мен рәсімдерін сақтайды.
Тармақ 556
556. ӘК пайдаланушы жолаушылардың, жолжүктің, жүктің, ақылы поштаның әуе тасымалын жүзеге асырған жағдайда, әуе тасымалы (бұдан әрі - коммерциялық әуе тасымалдары) келісім шарттарының немесе авиациялық жұмыстардың негізінде ӘК-рінің ұшу экипажы мүшелерінің немесе ЖМА ӘКК-рі өздерінің міндеттерін орындауға қатысты Заңды, осы Қағидалар мен рәсімдерді білуін және орындауын қамтамасыз етеді.
Тармақ 557
557. Авиациялық қауіпсіздік қызметі болмаған жағдайда, ӘКК-лері ӘК-нің, оның борт қорын, ӘК экипажының мүшелерін, тасымалданатын тұлғалар мен олардың мүліктерін, сондай-ақ, жүк пен поштаның ұшу алдында тексеруін жүргізеді.
Тармақ 558
558. Азаматтық авиация қызметіне заңсыз араласу актісі орын алған жағдайда ӘКК бұл туралы ӘҚҚ органына хабарлайды, ал онымен байланыс болмаған жағдайда ішкі істер органына хабарлайды.
Тармақ 558-1
558-1. Ұшуды бастар алдында ӘКК белгіленген ұшуға қатысты барлық қолда бар метеорологиялық ақпаратпен танысады. Ұшып шығу орнының маңайынан тыс ұшуға және аспаптар бойынша ұшу қағидалары бойынша әрбір ұшуға дайындық мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) Ағымдағы метеорологиялық мәліметтер мен болжамдарды зерделеу;
Тармақша 2
2) Егер ұшу ауа райы жағдайлары салдарынан жоспарланғандай орындалмаса, баламалы іс-қимылдарды жоспарлау.
Тармақ 558-2
558-2. КҰЕ бойынша орындалатын ұшу ағымдағы метеорологиялық мәліметтер немесе ағымдағы мәліметтер мен болжамдарды іріктеу ӘК КҰЕ сәйкес жүретін маршруттағы немесе маршруттың бір бөлігіндегі метеорологиялық жағдайлар тиісті уақытқа осы ережелерді сақтау мүмкіндігін қамтамасыз ететіндігін көрсетпегенше басталмайды.
Тармақ 559
559. Ұшу алдында ӘКК осы ұшуға қатысты қолдағы ақпаратты зерделейді, сондай-ақ, жоспар бойынша ұшу ауа райының бұзылуы салдарынан орындалмаған жағдайда қандай әрекеттер жасайтынын жоспарлайды.
Тармақ 560
560. ӘКК үшін қажетті ақпарат кем дегенде келесілерді қамтуы тиіс:
АҰҚ, сондай-ақ, КҰҚ бойынша ұшу үшін ұшу әуеайлақтан тыс жерде: ауа райы мен ол туралы ақпарлар;
осы Қағидаларда қарастырылған жағдайларда қосалқы әуеайлақтары туралы мәліметтер;
кез келген ұшу үшін:
ұшу және қону орындарында қолдануға арналған ҰҚЖ туралы мәліметтер;
жанармайдың тұтынылатын қоры;
ҰПН-да көрсетілген ұшу және қону арақашықтығы туралы мәліметтер;
ӘКК ӘҚҚ органы тарапынан хабардар етілген белгілі болған барлық қозғалыс кідірістері.
Тармақ 561
561. Егер, ӘК қонуына арналған алаң туралы аэронавигациялық ақпарат болмаса, егер, ол жерден тексерілген немесе әуеден таңдалып, ӘКК тарапынан ҰПН-ның талаптарын қанағаттандырады деп табылған болса, ӘК қонуына арналған алаңды ӘКК таңдауына рұқсат етіледі.
Әуеден таңдалған қонуға арналған алаңға ӘК ұшқышының тиісті рұқсаты болады.
Тармақ 562
562. Әуеден таңдалған алаңдарға қону арқылы жолаушыларды тасымалдауды жүзеге асыру кезінде мұндай қонуларды орындау тәртіптері ықтимал қауіп-қатерлер мен оларды азайту тәсілдері бағалана отырып, пайдаланушының ҰЖН-да белгіленеді.
Тармақ 563
563. Жолаушылардың коммерциялық әуе тасымалын жүзеге асыру барысында ұшақтардың әуеден таңдалған алаңқайларға қонуына жол берілмейді.
Тармақ 564
564. ӘКК авиациялық жұмыстарды орындау немесе ЖМА мақсатында ұшу алдында келесілерге көз жеткізеді:
Тармақша 1
1) ӘК ұшуға жарамды және бортта осы Қағидалардың 82-тармағында көрсетілген құжаттары бар;
Тармақша 2
2) бортта ұшудың күтілетін шарттары үшін қажетті аспаптары мен құрылғылары орнатылған, ӘКК аталған ҰПН-на сәйкес, аспаптар мен қондырғылардың жұмысқа жарамдылығына көз жеткізеді;
Тармақша 3
3) осы Қағидалардың 628 және 629-тармақтарының талаптарына сәйкес ӘК тиісті техникалық қызмет көрсетілді;
Тармақша 4
4) ӘК салмағы мен оның ауырлық түсу ортасы ұшудың күтілетін шарттары ескеріле отырып, ұшудың қауіпсіз орындалуына мүмкіндік береді;
Тармақша 5
5) борттағы жүк дұрыс бөлініп, сенімді етіп бекітілген;
Тармақша 6
6) ҰПН-да көрсетілген ӘК-нің пайдалану шектеулерінен аспайтын болады;
Тармақша 7
7) орналастырылған ӘК-нің қауіпсіз түрде пайдаланылуына тікелей қажетті байланыс қондырғылары мен навигациялық құралдарды қоса алғанда, жерүсті және (немесе) су құралдары, жоспарланған ұшуды орындауға мүмкіндік береді;
Тармақша 8
8) ұшу өзі орналасқан әуеайлағына мемлекет тарапынан бекітілген пайдалану минимумдарынан төмен болмайтын шарттарда әуеайлағына қону немесе әуеайлақтан ұшу арқылы жүзеге асырылады:
АҰҚ бойынша ұшу үшін метеорологиялық ақпарат тағайындалған әуеайлағына қойылатын талаптарды немесе, тағайындалған әуеайлақ қажет болғанда – бір қосалқы тағайындалған әуеайлақта есептік ұшып келу уақытына әуеайлақтың пайдалану минимумдарына сәйкес келетінін немесе олардан асып кететінін білдіреді;
КҰҚ бойынша ұшу үшін, ұшып шығу әуеайлақ ауданынан ұшудан басқа жағдайларда нақты ауа райы туралы ақпарат немесе ағымдық ақпарлар мен болжамдар ӘК-нің КҰҚ сәйкес ұшуы тиіс бағыт бөлігіндегі метеорологиялық шарттардың КҰҚ сақтау мүмкіндігінің жоспарланған уақытын қамтамасыз ететінін білдіреді.
Тармақ 565
565. Авиациялық жұмыстарды орындау немесе ЖМА мақсаттарында КҰҚ бойынша ұшу алдында борттағы жанар және жағармайдың мөлшері осы Қағидалардың 592-тармағында көрсетілген мөлшерден кем болмауы тиіс.
Тармақ 566
566. Авиациялық жұмыстар орындау немесе ЖМА мақсаттарында АҰҚ бойынша ұшу алдында борттағы жанармай мен жағармай мөлшері төмендегілерге мүмкіндік береді:
Тармақша 1
1) бару әуеайлағына дейін ұшуды орындау, сонан соң, жоспарланған крейсерлік жылдамдықта қосалқы әуеайлағына дейін ұшуды орындау, содан кейін жоспарланған крейсерлік жылдамдықта ұшуды жалғастыру ұшақтар үшін 45 минут және тікұшақтар үшін 30 минут болуы тиіс;
Тармақша 2
2) кез келген алдын-ала кетудің айқындалған шегі арқылы қосалқы әуеайлағына дейін ұшуды орындау және содан кейін жобалы қону әуеайлағына дейін ұшуды орындау үшін қажетті жанар және жағар май қоры болған жағдайда 30 минут бойына, ал содан кейін ұшуды 1 сағат бойы жалғастыру.
Тармақ 567
567. Жанар және жағар май мөлшерін есептеу барысында келесілер ескеріледі:
Тармақша 1
1) болжамды метеорологиялық шарттар;
Тармақша 2
2) ӘҚҚ органдарының нұсақуы бойынша бағыттан болжалды ауытқулар және әуе қозғалысымен байланысты кідірістер;
Тармақша 3
3) жобалы қону әуеайлағына аспаптар бойынша қонуға бірінші соғуды орындау, екінші шеңберіне кетуін қосқанда (АҰҚ бойынша ұшуды орындау кезінде);
Тармақша 4
4) ӘК кабиналарында саңылаудың ашылуы кезінде немесе бір қозғалтқыштың бағыт бойынша ұшу барысында істен шығуы кезінде жанармайдың шамадан тыс жұмсалуы;
Тармақша 5
5) шамадан тыс жанар және (немесе) жағар май шығынына алып келуі және қонуды кідіртетін кез келген белгілі басқа да шарттар.
Тармақ 568
568. ӘК экипажы ұшар алдында оттегі қорының бар екеніне және экипаж мүшелері мен жолаушылардың тыныс алуы үшін оны қолдануға жарамды екеніне көз жеткізеді.
Тармақ 569
569. Егер, ұшақ қанаттарының беттерінде, фюзеляжда, басқару органдарында, қауырсындарында, әуе винттерінде, маңдайша әйнегінде, күш қондырғысында немесе ӘК-нің барометрлік аспаптарының ауа қысымын қабылдағыштарында қырау, ылғал қар немесе мұз болса, ҰПН-да басқаша көрсетілмесе, ұшуды бастауға жол берілмейді.
Тармақ 570
570. Нақты немесе болжалды мұз басу жағдайы болғанда мұз басудан қорғалған жүйемен жабдықталмаған ӘК-мен ұшуды орындауға жол берілмейді.
Тармақ 571
571. ӘК:
Тармақша 1
1) оның пайдалану құжаттамаларына сәйкес;
Тармақша 2
2) ӘК тіркелген мемлекеттің уәкілетті органымен белгіленген пайдалану шектеулерінің шегінде пайдаланылады.
Тармақ 572
572. ӘКК ұшар алдында ҰПН-да көрсетілген ӘК-нің ҰТС болжалды шарттарда жобалы ұшуды қауіпсіз орындауға мүмкіндік беретініне көз жеткізеді.
Тармақ 573
573. Ұшу алдында коммерциялық жолаушылар тасымалын жүзеге асыратын ӘК бортында жұмысқа қабілетті жағдайдағы қондырғылардың бар екеніне экипаж көз жеткізеді.
Тармақ 574
574. Авиациялық жұмыстарды орындау немесе ЖМА мақсаттарында ұшу кезінде бортта осы Қағидалардың 82-тармағында көрсетілген құжаттар болады.
Тармақ 575
575. ӘК ішінде осы Қағидаларға 1-қосымшасында көрсетілген тараулар көрініс табатын борт журналы жүргізіледі.
Тармақ 576
576. ӘК үшін санитарлық журнал жүргізіледі. ӘК иесінің немесе пайдаланушысының шешімі бойынша санитарлық журнал ретінде борт журналы қолданылады.
Тармақ 577
577. АҰҚ бойынша ұшуды орындау барысында ӘК-нің экипажы әуедегі және ВМЖ және РТҚ қолдану арқылы ұдайы бақылап отырады.
Тармақ 578
578. ӘКК АҰҚ бойынша ұшуды орындау кезінде:
Тармақша 1
1) аэронавигациялық ақпаратпен белгіленген әуеайлақ ауданынан шығу, қоңуға кіру және қону схемаларың орындайды;
Тармақша 2
2) аэронавигациялық ақпаратпен және ӘҚҚ органымен белгіленген эшелондар (биіктіктер) және ұшу бағытын, ұшу траекториясы мен параметрлерін ұстайды;
Тармақша 3
3) ӘК нақты орналасқан жері, ұшудың биіктігі және жағдайлары туралы оның сұрау салуы бойынша ӘҚҚ органды хабардар етеді;
Тармақша 4
4) ӘҚҚ органының нұсқауларын орындайды.
Тармақ 579
579. ӘК-лері арасындағы аралықты реттеу мақсатында ӘҚҚ органы векторлауды жүргізеді, сондай-ақ осы ӘК шегінде рұқсат етілген үшін кеден режимдері қарышты және тік жылдамдықтар тапсырады.
Егер ӘК векторлау орындау нәтижесінде бұдан бұрын берілген бағыттан таяды, ӘҚҚ органынан тиісті нұсқау және ӘК дербес жері туралы хабар алғаннан кейін ӘК экипажы ұшақтың жүргізуді жаңартады.
Тармақ 2. 2-параграф. Отынның соңғы қорын айқындау қағидалар
2-параграф. Отынның соңғы қорын айқындау қағидалар
Тармақ 580
580. Коммерциялық жолаушы тасымалын орындаушы ӘК және (немесе) ірі габаритті және турбореактивтік ЖМА ӘК үшін отынның ақтық қоры (бұдан әрі - қор):
піспекті қозғалтқышы бар ұшақтар үшін 45 минуттық ұшуға жететін отын қоры қажет; немесе
газ-турбиндік қозғалтқышы бар ұшақтар үшін қалыпты шарттарда әуеайлақтың үстінен 450 метр (1500 фут) биіктікте күту аймағындағы ұшу жылдамдығымен 30 минуттық ұшуға жететін отын қоры қажет.
Егер жобалы қону әуеайлақ оқшауланған әуеайлақ болып табылатын болса, онда:
піспекті қозғалтқышы бар ұшақтар үшін 45 минуттық ұшуға жететін отын қорына қосымша отынның ақтық қорын қоса алғанда крейсерлік эшелонда ұшуға жоспарланған ұшу уақытының 15 %-ын құрайтын, немесе қай кезеңнің қысқа екеніне қарай 2 сағат бойы ұшуға жететін отын қоры қажет;
газ-турбиндік қозғалтқышы бар ұшақтар үшін отынның ақтық қорын қоса есептегенде, белгіленген нүктенің әуеайлақ үстінде отынды қалыпты крейсерлік тұтынуда 2 сағат ұшуға жететін отын қоры қажет.
Тармақ 581
581. Қосалқы әуеайлағына кету шебін ескере отырып немесе қосалқы әуеайлақсыз ұшу туралы шешім қабылдаған жағдайда тағайындалған әуеайлағына ұшып келудің есептелген уақытындағы ӘК бортындағы отын мөлшері шеңбер биіктігінде кемінде 1 сағат ұшуды қамтамасыз етуі тиіс. Кету шебі қосалқы әуеайлағына келудің есептелген уақытында ӘК-нің бортындағы отын мөлшері шеңбер биіктігінде кемінде 30 минут ұшуға жететіндей жолмен айқындалады.
Тармақ 582
582. КҰҚ бойынша ұшу кезінде тікұшақтар үшін оңтайлы жылдамдықта (отын шығыны түрғысынан алғанда) 20 минут бойына ұшу үшін қажетті отынның ақтық қоры қажет болып табылады.
АҰҚ бойынша ұшу кезінде жобалы тікұшақ айлағы немесе қалыпты температуралық шарттарда қону орнының үстінде 450 м (1500 фут) биіктікте және қонуға кіруді орындау және қону кезінде күту аймағында ұшу жылдамдығымен 30 минут бойы ұшуды орындау үшін қажетті отынның қоры мөлшері қажет.
Тармақ 583
583. Авиациялық жұмыстарды орындау немесе ЖМА мақсатында КҰҚ бойынша ұшулар үшін қажетті отынның қоры:
Тармақша 1
1) АҰҚ бойынша ұшү кезінде оқшауланған әуеайлағына орындалып отырған жағдайда, қалыпты крейсерлік абсолютті биіктікте 45 минут ұшу үшін қажетті отынның қоры болуы тиіс; немесе
Тармақша 2
2) АҰҚ бойынша ұшу кезінде бару нүктесінің қосалқы әуеайлақ қажет болған жағдайда, қалыпты крейсерлік абсолютті биіктікте 45 минут ұшуға қажетті отынның қоры болуы тиіс; немесе
Тармақша 3
3) КҰҚ бойынша ұшу кезінде күндізгі уақытта орындалған жағдайда, қалыпты крейсерлік абсолютті биіктікте 30 минут ұшуға қажетті отынның ақтық қоры болуы тиіс; немесе
Тармақша 4
4) КҰҚ бойынша ұшу кезінде түнгі уақытта орындалған жағдайда, қалыпты крейсерлік абсолютті биіктікте 45 минут ұшуға қажетті отынның қоры болуы тиіс.
Тармақ 584
584. Ұшу бағытындағы, бару әуеайлақ пен қосалқы әуеайлақтардағы аэронавигациялық, метеорологиялық жағдайларға және осы әуеайлақтарға дейінгі қашықтықтардағы қарай отынның қоры мөлшері туралы соңғы шешімді ӘКК қабылдайды.
Тармақ 3. 3-параграф. Отын қоры
3-параграф. Отын қоры
Тармақ 585
585. ӘК жоспарланған ұшудың қауіпсіз аяқталуы үшін қолданылатын жанармайдың жеткілікті және жобалы ұшу жоспарынан ауытқу ықтималдығына мүмкіндік беретін мөлшерімен қамтамасыз етілген болуы тиіс.
Тармақ 586
586. Ұшуды орындау үшін қажетті ӘК-нің бортындағы отын және майдың мөлшері:
Тармақша 1
1) коммерциялық жолаушылардың әуе тасымалын орындайтын ұшақтар үшін – осы Қағидалардың 10-тарауның 9-параграфының;
Тармақша 2
2) тікұшақтар үшін – осы Қағидалардың 11-тарауның 9-параграфының;
Тармақша 3
3) ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг-нан асатын ЖМА ұшақтар үшін, немесе бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқыштармен жабдықталған ұшақтар үшін – осы Қағидалардың 13-тарауның 3 және 4-параграфтарының талаптарға сәйкес айқындалады.
Тармақ 4. 4-параграф. Ұшу кезінде жанармай шығынын басқару
4-параграф. Ұшу кезінде жанармай шығынын басқару
Тармақ 587
587. Пайдаланушы жанармай мөлшерін бақылау және ұшу кезінде жанармай шығынын басқару мақсатында уәкілетті ұйыммен мақұлданған саясат пен тәртіптерді белгілейді.
Тармақ 588
588. ӘКК борттағы жанармай қорының қонғаннан кейін жанармайдың жоспарланған ақтық мөлшерін сақтап қалу кезінде қауіпсіз қонуды орындауға болатын әуеайлағына дейін ұшуды жалғастыру үшін қажетті жанармай қорынан аз болмайтындай мөлшерде болуын ұдайы бақылап отырады.
Жанармай қорын сақтау күтпеген жағдайлардың бастапқы жоспарға сәйкес қауіпсіз ұшуды орындауға мүмкіндік бермейтін кездерінде кез келген әуеайлақта қауіпсіз қонуды қамтамасыз етуге арналған.
Тармақ 589
589. Қосалқы әуеайлағына ұшуды орындау немесе оқшауланған әуеайлағына ұшуды орындау үшін қажетті жанармай және жағармайдың қоры сомасынан аз мөлшердегі жанармаймен бару әуеайлағына қонуға әкеп соқтыратын кідірістер туралы ақпаратты ӘҚҚ органынан ӘКК сұратады.
Тармақ 590
590. ӘКК ӘҚҚ органына жанармайдың минимум мөлшері қалғаны туралы және нақты қай әуеайлақта қашан қонуға тиіс екені туралы MINIMUM FUEL хабарламасын жібереді, және сол әуеайлағына ұшу үшін берілген рұқсаттама кез келген өзгерістер жанармайдың жоспарланған мөлшерінен аз жанармай қорымен қонуға әкеп соқтыратынына сүйенеді.
MINIMUM FUEL хабарламасы ӘҚҚ органын әуеайлақтарын қолданудың барлық жоспарланған нұсқаларының жобалы қонудың нақты әуеайлақты қолдануға әкеп тірейтіні және сол әуеайлағына ұшу үшін берілген рұқсаттама кез келген өзгерістер жанармайдың жоспарланған мөлшерінен аз жанармай қорымен қонуға әкеп соқтыруы мүмкін екені туралы хабардар етеді. Бұл апатты жағдайды білдірмейді, тек қана қандай да бір күтпеген кідіріс орын алған кезде апатты жағдайдың туу ықтималдығын білдіреді.
Тармақ 591
591. ӘКК MAYDAY, MAYDAY, MAYDAY FUEL хабарламалары арқылы борттағы жанармай қорымен байланысты апатты жағдай туралы хабарлайды, борттағы болжамды жанармай қорының есептелуі қауіпсіз қонуды жүзеге асыруға болатын ең жақын әуеайлағына қонғаннан кейін жанармай қоры жанармайдың қорының жоспарланған деңгейінен төмен болатынын көрсетеді.
Тармақ 5. 5-параграф. ӘК-лерінің ұшып шығу және ұшып келуінің жалпы қағидалар
5-параграф. ӘК-лерінің ұшып шығу және ұшып келуінің жалпы қағидалар
Тармақ 592
592. ӘКК келесі шарттар сақталған жағдайда ұшып шығу туралы шешім қабылдайды:
Тармақша 1
1) экипаж алдағы ұшуға дайын және оның қауіпсіз түрде орындалуын қамтамасыз ете алады;
Тармақша 2
2) ӘК күтілетін шарттарда техникалық тұрғыдан ұшуға жарамды және оны ҰПН-ның немесе осы тектес ӘК-нің парапар құжатының талаптарына сәйкес пайдалануға болады;
Тармақша 3
3) ӘК-нің есептілген ұшып шығу, ұшу және қону салмақтары мен центрліктері ҰПН-ның немесе осы тектес ӘК-нің парапар құжатында белгіленген шектеулердің шеңберінен шықпайды;
Тармақша 4
4) ұшуды орындау үшін қозғалтқышты (қозғалтқыштарды) іске қосар алдындағы ӘК бортындағы жанармай қоры ұшуға арналған жанармай қорына қойылатын талаптарға сәйкес айқындалған минималды мәннен кем болмауы керек;
Тармақша 5
5) ұшу ауданы, ұшып шығу әуеайлақ, бару әуеайлақ және қосалқы әуеайлақ бойынша метеорологиялық, аэронавигациялық жағдайлар, шектеулер мен шарттар туралы жеткілікті ақпарат болуы тиіс; сонымен қатар:
ұшып шығу әуеайлақ немесе ұшу жоспарында көрсетілген бару және (немесе) қосалқы әуеайлақ техникалық тұрғыдан жарамды және ұшып шығу/ұшып келудің жоспарлы уақытында метеорологиялық шарттармен байланысты емес кез келген себептермен жабық болмауы тиіс;
алдағы ұшу бағытында ұшуды ұсынылған пайдалану жоспарына немесе қолданыстағы қайталанатын ұшу жоспарына сәйкес орындауға мүмкіндік бермейтін әуе кеңістігін қолдануға шектеулер мен тыйымдар салынбаған болуы немесе тіптен болмауы тиіс;
Тармақша 6
6) ұшу ӘҚҚ органдарымен бекітілген жоспармен (жоспарлармен), рұқсаттармен (егер талап етілген болса), сондай-ақ, ӘҚҚ (ӘҚБ) қажетті түрімен (егер ұшу бақыланатын әуе кеңістігінде жүзеге асырылатын болса) қамтамасыз етілген болуы тиіс, және пайдаланушы тарапынан ұсынылған ұшу жоспары немесе қолданыстағы ұшуды жалғастыру жоспары ұшу тапсырмасына (ұшуды орындауға) сәйкес келуі тиіс.
Тармақ 593
593. Егер, ӘК-нің ұшып шығуы немесе ұшып келуіне қатысты шешім қабылданған уақыт пен ұшып шығу, бару және (немесе) қосалқы әуеайлақтардағы, сондай-ақ, бағыт бойынша (авиациялық жұмыстар ауданы) бо йынша ӘҚҚ органымен хабарланған метеожағдайлар сол әуеайлақтары (бағыттар) үшін белгіленген минимумдар мәнінен төмен түсіп кеткен уақытқа дейінгі аралықта ӘКК ұшып шығу мүмкіндігін қайта бағалап, ұшып шығуды кейінге қалдыру немесе ұшуға дайындық барысында ӘК-нің салмағының нақты шарттардағы ӘК-нің ұйғарынды салмағынан асып кеткені айқындалған жағдайда жүктің бір бөлігін түсіру туралы шешім қабылдайды.
Тармақ 594
594. Ұшу алдында қозғалтқышты іске қосу үшін ӘКК-нің рұқсат сұрауы ұшып шығу туралы шешім қабылданғанын растағаны болып табылады.
Тармақ 595
595. Ұшу жоспарында қарастырылған ұшып шығу уақытынан 30 минуттан аса кідірген жағдайда, немесе ұшып шығуды кейінге қалдырғанда, ӘКК бұл туралы ӘҚҚ органына хабарлайды және ұшып шығу туралы қабылданған шешімді растау немесе қабылдамау үшін осы Қағидалардың 600-тармағында көрсетілген ақпаратты алады.
Мұндай жағдайда метеорологиялық ақпарат пен ұшып шығу үшін шешім қабылдауды экипажға радио арқылы немесе басқа да байланыс құралдары арқылы алуға рұқсат беріледі.
Тармақ 596
596. ӘК-нің ұшып шығуы, ұшуы және қонуы туралы шешімдерді қабылдау әуеайлақтардың пайдалану минимумдарына, LVO шарттарында ұшуды орындау үшін ӘКК-нің біліктілігіне және ӘК мен көру мүмкіндігінің шектеулі шарттарында ұшу кезіндегі ӘК-нің қондырғыларын пайдалану бойынша шектеулерге тәуелді түрде жүзеге асырылады.
Тармақ 597
597. Ұшып шығу немесе қону туралы шешімдерді қабылдау барысында нақты жел жылдамдығының белгіленген шектеулерге сәйкестілігі оның ұйытқулары ескеріле отырып, айқындалады.
Тармақ 598
598. Бару әуеайлақтың ШҚБ-нен (МТБ-нен) қосалқы әуеайлағына кету арқылы ұшып шығу туралы шешімді қабылдау нұсқалары негізгі нұсқалар ретінде қаралып, ӘК қозғалысының жоспарын (кестесін) дайындау кезінде қарастырылады.
Тармақ 599
599. Қосалқы әуеайлақтың жарамдылығын айқындау кезінде мыналар ескеріледі:
Тармақша 1
1) әуеайлақтың сипаттамалары (орналасуы, асып кетуі, климаттық сипаттамалары, ҰҚЖ сипаттамалары, жермен жүру жолдары, перрондар);
Тармақша 2
2) осы әуеайлақ бойынша қолданыстағы аэронавигациялық ақпараттың жеткілікті көлемінің болуы;
Тармақша 3
3) осы әуеайлақта орнатылған шуды шектеулер қондырғыларын қоса алғанда, ұшуды орындау жөніндегі шектеулер;
Тармақша 4
4) пайдаланып отырған ӘК-нің түрі үшін осы әуеайлақта ұшуды қамтамасыз еттудің талап етілетін және орындалатын ұшу түрлерінің болуы;
Тармақша 5
5) ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 27000 кг болатын және 1-санаттан төмен емес ұшақтар үшін әуеайлақ үшін минималды қолайлы RFFS санаты болатын 4-санаттан төмен болмауы.
Тармақ 6. 6-параграф. Ұшып шығу туралы шешім қабылдау ерекшеліктері. Ұшақтар
6-параграф. Ұшып шығу туралы шешім қабылдау ерекшеліктері. Ұшақтар
Тармақ 600
600. ӘКК АҰҚ бойынша ұшып шығуға метеорологиялық жағдайды талдаудың негізінде шешім қабылдайды, егер:
Тармақша 1
1) ұшып шығу әуеайлақта нақты ауа райы ұшып шығу үшін белгіленген минимумнан төмен болмаса;
Тармақша 2
2) ұшып шығуға арналған қосалқы әуеайлақта ауа райы немесе оның болжамы қону үшін белгіленген минимумнан төмен болмаса;
Тармақша 3
3) ұшып шығу бағытында айналып өту мүмкін болмайтын қауіпті ауа райы құбылыстары болмаса;
Тармақша 4
4) бару әуеайлақта ұшып келу уақытына тұспа-тұс келетін нақты және болжалды ауа райы сәйкес келсе:
осы тармақтың 2) тармақшасында, сондай-ақ коммерциялық авиация үшін – осы Қағидалардың 601, 603, 604, 611, 767, 768 және 774 -тармақтарында, ЖМА үшін – осы Қағидалардың 1114, 1115; 1174, 1175 және 1176-тармақтарында көрсетілген жағдайларға сәйкес келетін қосалқы әуеайлақ болса;
тағайындалған әуеайлақта (оқшауланған әуеайлақтан басқа) ұшып келудің есептік уақытынан 1 сағат бұрын және кейін болжамды метеорологиялық жағдайлар сәйкес келсе:
САТ II, III (CAT IIIA, B немесе C) қонуға кіру кезінде САТ II стандартынан (LTS CAT II) САТ I стандартына дейін ерекшеленетін санат бойынша, САТ I (LTS CAT I, с APV стандартына қарағанда санаты тұрғысынан төмен (А немесе В типті аспаптар бойынша қонуға 3D кіру) – RVR/VIS әуеайлақтың пайдалану минимумынан төмен емес;
NPA үшін (А типті аспаптар бойынша қонуға 2D кіру) – RVR/VIS тең немесе NPA пайдалану минимумынан артық және БТШ (тігінен көріну деңгейі) тең немесе MDA/H-дан асып түседі;
қонуға көзбен шолып кіру үшін - VIS ӘК осы санаты үшін айналма маневр жасауды қолдана отырып, қонуға бет алу үшін көріну қашықтығының мәнінен кем емес, НГО (тік көріну) қонуға бет алудың бастапқы учаскесі басталатын деңгейге тең немесе одан жоғары;
VIS -шеңбер бойынша қонуға бет алу кезінде көзбен шолып маневрлеуді қолдана отырып, қонуға бет алу кезінде көзбен шолып маневрлеуді орындау үшін көріну қашықтығының мәніне тең немесе одан да көп тең немесе шеңберлі маневрлеуді қолдана отырып, қонуға бет алу үшін MDA / Н тең немесе одан жоғары.
Тармақ 601
601. Қосалқы әуеайлақтардағы тағайындалған әуеайлақтар үшін болжамды метеорологиялық жағдайлар оқшауланған әуеайлақ, оның ішінде, бағыт бойындағы қосалқы әуеайлақ үшін ұшып келудің есептік уақытынан 1 сағат бұрын немесе кейін мына көрсеткіштерге сәйкес келуі тиіс:
Тармақша 1
1) САТ II, CAT III A, B немесе C бойынша, САТ II (LTS CAT II) (В типті аспаптар бойынша қону үшін үш өлшемді 3D кірулер) стандартынан ерекшеленетін санаты бойынша қонуға кіру кезінде – RVR САТ I бойынша пайдалану минимумынан төмен емес;
Тармақша 2
2) САТ I бойынша, САТ I (LTS CAT I) стандартынан төмен санаты бойынша, APV кіруі санаты бойынша (А және В үлгідегі аспаптар бойынша қону үшін үш өлшемді 3D кірулер) санаты бойынша қонуға кіру кезінде – RVR/VIS NPA пайдалану минимумына тең немесе артығырақ, БТШ (тік көріну) NPA үшін MDA/H тең немесе артығырақ;
Тармақша 3
3) ILS (А немесе В үлгідегі аспаптар бойынша қону үшін үш өлшемді 3D кірулер) санаттандырылмаған қону жүйесі бойынша қонуға кіру кезінде – RVR/VIS NPA пайдалану минимумына тең немесе аса, БТШ (тік көріну) NPA үшін MDA/H тең немесе артығырақ;
Тармақша 4
4) NPA қонуы үшін нақты емес кіру жүйелері бойынша. (А типтес аспаптар бойынша қону үшін екі өлшемді 2D кірулер) қонуға кіру кезінде –NPA минимумы: RVR/VIS + 1000 м; MDA/H + 200 фут (60 м);
Тармақша 5
5) қонуға көзбен шолып кіру кезінде - VIS ӘК осы санаты үшін айналма маневр жасауды қолдана отырып, қонуға бет алу үшін көріну қашықтығының мәнінен кем емес, НГО (тік көріну) қонуға бет алудың бастапқы учаскесі басталатын деңгейге тең немесе одан жоғары;
Тармақша 6
6) көзбен шолып маневрлеуді қолдана отырып, шеңбер бойынша қонуға бет алу кезінде - VIS айналма маневр жасауды қолдана отырып, қонуға бет алу кезінде көзбен шолып маневрлеуді орындау үшін көріну қашықтығының мәнінен кем емес, НГО (тік көріну) айналма маневр жасауды қолдана отырып, қонуға бет алу үшін MDA/H тең немесе одан жоғары.
Тармақ 7. 7-параграф. Ұшып шығу туралы шешім қабылдау ерекшеліктері. Тікұшақтар
7-параграф. Ұшып шығу туралы шешім қабылдау ерекшеліктері. Тікұшақтар
Тармақ 602
602. Тікұшақ командирі метеорологиялық жағдайды талдау негізінде АҰЕ бойынша ұшып шығуға шешім қабылдайды, егер:
Тармақша 1
1) ұшып шығу тікұшақ айлағында (әуеайлағында) нақты ауа райы ұшып көтерілу үшін белгіленген минимумнан төмен емес;
Тармақша 2
2) ұшып көтерілу үшін қосалқы тікұшақ айлағында (әуеайлақта) нақты ауа райы немесе қону үшін белгіленген минимумнан төмен емес болжам;
Тармақша 3
3) ұшу бағытында айналып өту мүмкін емес ауа райының қауіпті құбылыстары жоқ;
Тармақша 4
4) коммерциялық авиация үшін - осы тармақтың 2) тармақшасында, сондай-ақ 603, 604; 611; 944, 945, 946, 947, 948 және 949-тармақтарында, АОН үшін - осы Қағидалардың 603, 604; 611; 1079 және 1080-тармақтарында көрсетілген шарттарға сәйкес келетін қосалқы тікұшақ айлағы (әуеайлақ) болса;
Тармақша 5
5) тағайындалған тікұшақ айлағында (әуеайлағында) (оқшауланған тікұшақ айлағынан (әуеайлақтан) басқа) ұшып келудің есептік уақытынан 1 сағат бұрын және одан кейін болжанатын метеорологиялық жағдайлар мыналарға сәйкес келсе:
САТ II, III, САТ I, С APV (А немесе В типті аспаптар бойынша 3D қонуға кіру) бойынша қонуға бет алу кезінде - RVR/VIS әуеайлақтың пайдалану минимумынан төмен емес;
NPA (A типті аспаптар бойынша қонуға 2D кіру) үшін - RVR/VIS NPA және НГО (тік көріну) бойынша пайдалану минимумына тең немесе одан жоғары MDA/H тең немесе одан жоғары;
көзбен шолып қонуға кіру үшін – VIS КҰЕ бойынша ұшу үшін көзделген көріну қашықтығының мәнінен кем емес, НГО (тік көріну) қонуға кірудің бастапқы учаскесі басталатын деңгейге тең немесе одан жоғары.
Тармақ 603
603. Қосалқы тікұшақ айлақта (әуеайлақта) болжамдалатын метеорологиялық жағдайлар ұшып келудің есептік уақытынан 1 сағат бұрын және кейін мына көрсеткіштерге сәйкес келуі тиіс:
Тармақша 1
1) САТ II, III (CAT III A, B) бойынша қонуға кіру кезінде – RVR САТ I бойынша пайдалану минимумнан кем емес және рұқсат етілген DH/DA;
Тармақша 2
2) CAT I бойынша қонуға кіру кезінде – DH/DA CAT I +200 фут (60 м) және VIS +400 м;
Тармақша 3
3) нақты емес қонуға кіру жүйелері NPA бойынша – NPA минимумы: RVR/VIS + 400 м және MDA/H + 200 фут (60 м);
Тармақша 4
4) қонуға көзбен шолып кіру үшін - VIS КҰЕ бойынша ұшу үшін көзделген көріну қашықтығының мәнінен кем емес, НГО (тік көріну) қонуға кірудің бастапқы учаскесі басталатын деңгейге тең немесе одан жоғары.
Тармақ 603-1
603-1. Тікұшақтар үшін КҰЕ және АҰЕ бойынша ұшулар кезіндегі отын және май қоры коммерциялық авиация үшін - осы Қағидалардың 955, 956, 957, 958, 959 және 960-тармақтарында АҰЕ үшін - осы Қағидалардың 1081, 1082, 1083, 1084, 1085 және 1086-тармақтарында баяндалған талаптарға сәйкес келеді.
Тармақ 8. 8-параграф. АҰҚ бойынша ұшып шығуға шешім қабылдау. Ұшақтар
8-параграф. АҰҚ бойынша ұшып шығуға шешім қабылдау. Ұшақтар
Тармақ 604
604. Тағайындалған әуеайлақта және қосалқы әуеайлақтарда АҰҚ бойынша шешім қабылдау кезінде мыналар ескерілмейді:
Тармақша 1
1) ұшып келу уақытына болжамдалатын қауіпті ауа райы құбылыстары;
Тармақша 2
2) ұшып келу уақытына болжамдалатын желдің ұйытқуы;
Тармақша 3
3) егер бұлттардың нақты және (немесе) болжалды мөлшері екі октанттан аспайтын болса, қонуға визуалды кіру кезіндегі немесе айналмалы маневр жасау арқылы кіру кезіндегі БТШБ;
Тармақша 4
4) ұшып келу уақытына болжамдалатын көріну деңгейінің уақытша (TEMPO) нашарлауы және (немесе) бұлттардың төменгі деңгейінің төмендеуі.
Ұшып шығуға шешім қабылдау кезінде әуеайлақ бойынша (TAF және TREND) болжамдарды қолдану осы Қағидаларға 21-қосымшасында келтірілген.
Тармақ 605
605. Ерекше дағдыларды қолдану қажет болатын әуеайлақ ӘКК-нің осы әуеайлағына ұшуға жарамды рұқсаты болса, қосалқы әуеайлақ болып таңдалады.
Тармақ 606
606. Жайсыз навигациялық және (немесе) метеорологиялық жағдай немесе жанармай құю бару әуеайлақтан ШҚБ (МТБ) арқылы оған өту мүмкін болатын қосалқы әуеайлағын таңдауға мүмкіндік беретін жағдайда, PNR қосалқы әуеайлағына өту шегінен ұшып шығу туралы шешімді қабылдау мүмкін болады.
Тармақ 607
607. ӘК экипажының командирі осы Қағидалардың 606-тармағында көрсетілген шарттарда шешім қабылдайды, егер:
Тармақша 1
1) PNR-ден бару әуеайлағына және қосалқы әуеайлағына дейін ұшу ұзақтығы 2 сағаттан аспаса;
Тармақша 2
2) тағайындалған әуеайлақ пен қосалқы әуеайлақта нақты ауа райы минимумнан төмен болмаса (нақты ауа райына тәуелсіз түрдегі ұшудың есептік ұзақтығы 2 сағаттан аспаса);
Тармақша 3
3) тағайындалған әуеайлақ пен қосалқы әуеайлақта ұшып келу уақытына болжамдалатын ауа райы осы Қағидалардың 601-тармағының талаптарына сәйкес келгенде;
Тармақша 4
4) тағайындалған әуеайлағына ұшып келу уақытындағы ӘК бортындағы отынның есептік мөлшері әуеайлақтан ШҚБ (МТБ) ұшып өткеннен кейін ҰҚЖ деңгейінен 450 м (1500 фут) биіктікте кемінде 1 сағат ұшуға жеткенде;
Тармақша 5
5) оқшауланған әуеайлағына ұшу кезінде – піспекті қозғалтқышы бар ұшақтар үшін отынның ақтық қорын қоса есептегенде, крейсерлік эшелонда ұшып өтуге жоспарланған ұшу уақытының 15 %-ын қосқанда 45 минут бойы, немесе қай кезеңнің қысқа болуына байланысты 2 сағат бойы ұшуға арналған отын қоры қажет болып табылады;
газ-турбинді қозғалтқышы бар ұшақтар үшін отынның ақтық қорын қоса алғанда, бару әуеайлақ үстінде отынның қалыпты крейсерлік тұтынылуы кезінде 2 сағат бойы ұшуға арналған жанармай қоры қажет.
Тармақ 608
608. Кету шебі қосалқы әуеайлағына ұшып келу уақытында ӘК-нің бортында ҰҚЖ деңгейінен 450 м (1500 фут) биіктікте кемінде 30 минут ұшуға жететін отын мөлшері қалатындай етіп айқындалады.
Тармақ 609
609. ӘКК келесі шарттарды сақтаған жағдайда, АҰҚ бойынша ұшып шығуға шешім қабылдайды:
Тармақша 1
1) тағайындалған әуеайлақта қиылыспайтын екі ҰҚЖ болады: олардың бірі осы типтес ӘК қондыруға жарайтын топырақ жолақ болып табылады да, олардың техникалық жағдайы белгіленген талаптарға (тікұшақтардан басқа) сәйкес келеді;
Тармақша 2
2) тағайындалған әуеайлағына ұшып келу уақытына нақты және болжамдалатын ауа райы БТШБ минимумнан (қонуға кіру үшін қолданылатын жүйе бойынша барлық ҰҚЖ үшін белгіленген шаманың ең үлкен шамасы) 150 м (500 фут) жоғарыда және 2000 м көріну деңгейінде болады;
Тармақша 3
3) ҰҚЖ деңгейінен 450 м (1500 фут) биіктікте ӘК бортында қалған отынның есептік қалдығы тағайындалған әуеайлақ ШҚБ (МТБ) төмендегі уақыттар ішінде ұшып өткеннен кейін:
60 минут ұшу – ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг-нан асатын газ-турбинді қозғалтқыштары бар ұшақтар үшін;
45 минут ұшу – ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг-нан аспайтын піспекті немесе газ-турбинді қозғалтқыштары бар ұшақтар үшін;
Тармақша 4
4) 30 минут ұшу – тікұшақтар мен дирижабльдер үшін.
Тармақ 610
610. Әуеайлақ ауданында АҰҚ бойынша жаттығу ұшуларын орындау кезінде, егер нақты және болжамды БТШБ 50 м (170 фут) болса, және көріну деңгейі осы әуеайлақта жаттығу ұшулар үшін белгіленген минимумнан 500 м (1650 фут) жоғары болса, ұшып шығу туралы шешімді қосалқы әуеайлақсыз қабылдауға рұқсат етіледі.
Тармақ 9. 9-параграф. КҰҚ бойынша ұшып шығу және ұшып келу туралы шешім қабылдаудың ерекшеліктері
9-параграф. КҰҚ бойынша ұшып шығу және ұшып келу туралы шешім қабылдаудың ерекшеліктері
Тармақ 611
611. КҰҚ бойынша ұшуды орындау үшін ӘКК ұшып шығу туралы шешімді келесі шарттарда қабылдайды:
Тармақша 1
1) ұшып шығу, тағайындалған және қосалқы әуеайлақтарда нақты ауа райы ӘКК-нің минимумға сәйкес келсе және КҰҚ бойынша ұшу үшін қарастырылған ауа райынан төмен болмаса;
Тармақша 2
2) авиациялық жұмыстар ауданында, тағайындалған және қосалқы әуеайлақта бағыт бойынша БТШБ мен болжамдалатын көріну деңгейі КҰҚ бойынша ұшуларда қарастырылған минимумнан кем емес;
Тармақша 3
3) белгіленген шектеулер шегінде ұйытқуларды ескермегендегі желдің болжануы;
Тармақша 4
4) ұшу бағыты бойынша (авиациялық жұмыстар ауданында) айналып өту мүмкін болмайтын қауіпті метеорологиялық құбылыстар болмаса және болуы болжанбаса.
Тармақ 612
612. Қосалқы әуеайлақ болмаған жағдайда, КҰҚ бойынша шешім қабылдауға рұқсат етіледі:
Тармақша 1
1) егер, тағайындалған әуеайлағына ұшып келудің есептік уақытынан 1 сағат бұрын және кейін көріну деңгейі 500 м және КҰҚ бойынша белгіленген минимумнан БТШБ 50 м (170 фут) болса;
Тармақша 2
2) тікұшақпен авиациялық жұмыстарды орындау кезінде – егер, бағыт бойынша және авиациялық жұмыстар ауданындағы болжалды көріну деңгейі КҰҚ бойынша ұшу және авиациялық жұмыстардың осы түрлеріне арналған минимумнан төмен болмаса.
Тармақ 613
613. Бағыт бойынша КҰҚ бойынша ұшып шығуға шешім қабылдау кезінде авиациялық жұмыстар ауданында тағайындалған әуеайлақ пен қосалқы әуеайлақтағы көріну деңгейінің уақытша (ТЕМРО) өзгерістері және (немесе) БТШБ олардың ең төменгі мәні бойынша ескеріледі.
Сонымен бірге, көріну деңгейінің уақытша (ТЕМРО) өзгерістері және (немесе) БТШБ ӘКК мен ӘК АҰҚ бойынша ұшуға жіберілген жағдайда ескерілмеуі мүмкін.
Тармақ 614
614. Егер, БТШБ нақты және болжамдалатын мөлшері ұшу биіктігінен екі октанттан аспайтындай дәрежеде төмен болса және бұлттардың жоғарғы шекарасынан кемінде 300 м (1000 фут) жоғары ұшу қамтамасыз етілсе, бағыт бойынша авиациялық жұмыстар ауданында ұшып шығу, бару және қосалқы әуеайлақтарында ол ескерілмейді.
Тармақ 615
615. Әуеайлақтың метеорологиялық орган болмаған кезде авиациялық жұмыстарды бастаудан бұрын ӘК-нің экипажы болжамдарды жасауға және ӘК экипажына болжамның жолдануына жауапты әуеайлақтың метеорологиялық органға жеткізу үшін нақты ауа райы туралы мәліметтерді ӘҚҚ диспетчерінің сұрауы бойынша хабарлайды.
Авиациялық жұмыстарды орындау үшін ұшып шығу туралы шешімді жұмыс ауданы бойынша алынған болжамдар негізінде ӘКК қабылдайды.
Тармақ 10. 10-параграф. ӘК-не техникалық қызмет көрсету
10-параграф. ӘК-не техникалық қызмет көрсету
Тармақ 11. 11-параграф. Рульдеу
11-параграф. Рульдеу
Тармақ 621
621. Әуеайлақтың маневрлеу алаңында ӘК-ін жүргізудің орындалуы тек оны басқарушы тұлғаға қатысты келесі шарттардың қамтамасыз етілуінде жүзеге асырылады:
Тармақша 1
1) пайдаланушы немесе тағайындалған агент тарапынан тиісті түрде уәкілеттілік берілген болса;
Тармақша 2
2) ӘК-ін жүргізу үшін толығымен дайындықтан өткен болса;
Тармақша 3
3) радиотелефонды пайдалануына рұқсат етілген болса;
Тармақша 4
4) әуеайлақтың жоспарына, қозғалыс бағыттарына, таңбаланудың, жарықтың және сигналдардың белгілеріне және ӘҚҚ органының нұсқауларына, фразеология мен қағидаларға қатысты құзырлы тұлға тарапынан нұсқаулықтан өтсе, сондай-ақ, әуеайлақтағы ұшақтардың қауіпсіз қозғалысының қажетті пайдалану стандарттарының сақталуын қамтамасыз ете алады.
Тармақ 622
622. Кабинадағы жұмыс орындарына жайғасқаннан кейін ӘК-нің экипажы ӘКК-нің жетекшілігімен ұшуға дайындық жұмыстарын жүргізеді. ӘКК ұшу алдында ӘК экипажының ұшуға дайындығына көз жеткізеді.
Тармақ 623
623. Бақыланатын әуеайлақта жүргізу мен тіркеп сүйреу ӘҚҚ органынан – перрондағы қозғалысты басқару органынан алынған жүргізуге деген тиісті рұқсатты және әуеайлақ бойынша жүргізу схемасы туралы ақпаратты алғаннан кейін ұшқыш тарапынан орындалады.
ӘҚҚ органы экипажға жүргізудің немесе тіркеп сүйреудің қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қажетті басқа ақпаратты жеткізеді.
Бақыланатын әуеайлақтарында және алаңқайларда жүргізуді бастау алдында, ӘКК ұшу алаңын тексеріп, жүргізу бағытын таңдайды.
Тармақ 624
624. Әуеа йлақ бойынша ӘК-нің қозғалысын басқаратын ӘҚҚ органы:
Тармақша 1
1) экипажға шектеулер туралы ақпаратты жеткізеді;
Тармақша 2
2) белгіленген схема бойынша ӘК-нің әуеайлақтағы қозғалысы туралы нұсқаулар береді;
Тармақша 3
3) экипаждарға ӘК-лерінің өзара орналасуы, соның ішінде көріну 550 м кем болатын деңгейі шарттарда жүргізу кезінде бір бағыт бойынша жалғаса орналасуы туралы ақпараттандырады.
Тармақ 625
625. Әуеайлақтағы маневрлеу алаңында ӘК қозғалысын басқару жөніндегі қызметтер ӘҚҚ органы тарапынан жүзеге асырылады.
Тармақ 626
626. Тіркеп сүйреу қауіпсіздігі тіркеп сүйреуге жетекшілік етуші тұлға тарапынан қамтамасыз етіледі. ӘК-ін тіркеп сүйреу кезінде тіркеп сүйреуге жетекшілік етуші тұлға мен экипаж арасында сөйлесу құрылғылары арқылы, радио арқылы немесе орнатылған сигналдардың көмегімен визуалды түрде екі жақты байланыс құрылады.
Тіркеп сүйреу ӘК-де аэронавигациялық жарықтар мен жарқылдағыш шамшырақтардың қосулы күйінде жүзеге асырылады.
Тармақ 627
627. Бақыланатын әуеайлақтарында қозғалтқыштың (қозғалтқыштардың) іске қосылуына дейін экипаж автоматты хабар тарату мүмкіндігі болса метеорологиялық ақпаратты тыңдайды да, өзі қарасты болып табылатын органға ағымдық ақпараттың индексін мәлімдейді, одан қозғалтқышты (қозғалтқыштарды) іске қосуға рұқсат сұрап, рұқсатты алады.
Тармақ 628
628. Қозғалтқышты іске қосылу алдында, оны іске қосушы тұлға адамдардың қауіпсіздігіне және сынуы мүмкін немесе іске қосу кезінде қауіп туғызуы мүмкін бөгде заттардың бар-жоғын тексеріп алады да, жарқылдағыш шамшырақтарды іске қосады. Іске қосудың қауіпсіздігіне тікелей көз жеткізу мүмкін болмаған жағдайда, іске қосушы тұлға сөйлесу құралдары, радио арқылы немесе орнатылған сигналдардың көмегімен қажетті ақпаратты қозғалтқыштардың іске қосылуын жерден басқарып отырған тұлғадан алады.
Тармақ 629
629. ӘКК-нің қозғалтқышты бақыланатын әуеайлақта іске қосу немесе қозғалтқыштың бақыланбайтын әуеайлақта ұшу өндірісі мақсатында іске қосу туралы сұрауы ұшуды бастау туралы шешім қабылданғанын білдіреді.
Тармақ 630
630. ӘК-ін тұрақ орнында бұрып жүргізу ӘК-нің шығарылуын қамтамасыз ететін тұлғаның сигналдары бойынша, мұндай тұлға болмаған жағдайда ӘК-нің шешімі бойынша орындалады.
Түнде немесе күндізгі уақытта көрінуін деңгейі 2000 м-ден төмен болатын кезде жүргізу аэронавигациялық жарықтар мен фаралардың қосылғанда жүзеге асырылады.
Тармақ 631
631. ӘК-ін тұрақ орнында бұрып жүргізу қарсы алушы тұлғаның (сигнал берушінің) тұрақтағы ӘК-нің жайғасу жүйесінің сигналдары бойынша, мұндай тұлға болмаған жағдайда – ӘКК-нің шешімі бойынша жүзеге асырылады.
Қарсы алушының (дабыл берушінің) дабылдары осы Қағидалардың 13-қосымшасында берілген. Егер ӘК бекітілген таңбалау белгілері бойынша белгіленбесе, ӘКК бұл туралы өзі қарайтын ӘҚҚ органына хабарлайды.
Жарық-сигналды құрылғылармен және радиостанциясымен жабдықталған автомобиль мынадай жағдайларда қолданылады:
Тармақша 1
1) экипаждың сұранысы бойынша;
Тармақша 2
2) көріну деңгейі шектеулі болған жағдайда;
Тармақша 3
3) әуеай лақтағы маневрлеу алаңындағы қозғалыс схемалары күрделі болғанда;
Тармақша 4
4) аэронавигациялық ақпараттар немесе ӘҚҚ жергілікті қағидалар жинақтарында қарастырылған жағдайларда.
Тармақ 632
632. Экипажға жүргізуді бастауға және жалғастыруға мына жағдайларда рұқсат етілмейді:
Тармақша 1
1) тежегіш жүйелеріндегі қысым пайдалану шектеулерге сәйкес келмесе немесе тежегіштердің ақауы бар екендігі туралы басқа да белгілер болса;
Тармақша 2
2) бақыланатын әуеайлақта ӘҚҚ органының рұқсаты алынбаса;
Тармақша 3
3) кедергілердің болуы, тұрақ орнының немесе жермен жүру жолдарының қанағаттаныдырмайтын жағдайы себепті жүргізудің қауіпсіздігі қамтамасыз етілмесе;
Жүргізудің басында экипаж тежегіш жүйесінің жұмысқа жарамдылығын тексереді.
Тармақ 633
633. Ұшу экипажының мүшелері айналадағы жағдайды, радиоалмасуды қадағалап отырады да, кедергілер туралы ӘКК-не ескертеді.
Жүргізу бағытында кедергілер айқындалған жағдайда ӘКК соқтығысудың алдын алу жөніндегі шараларды атқарып, кедергінің бар екенін ӘҚҚ органына мәлімдейді.
Тармақ 634
634. Жүргізу жылдамдығы жүргізу жүзеге асырылатын жазықтықтың жайына, кедергілердің бар-жоғына және көріну деңгейінің шарттарына қарай ӘКК тарапынан таңдалады.
Тармақ 635
635. ӘК-рінің бір-біріне қарама-қарсы жүргізілуі кезінде ӘКК жылдамдық қауіпсіз деңгейге дейін азайтады да, оң қапталына ала отырып, бір-бірінен сол жағымен алыстайды.
Қиылысатын бағыттарда ӘК-нің жақындауы кезінде ӘКК оң жақпен ірекет етіп келе жатқан ӘК-ін өткізіп жібереді.
Рульдеу бара жатқан ӘК-ін басып озуға болмайды.
Тармақ 636
636. ӘҚҚ органынан алынған нұсқауға қарамастан, қиылысу, ҰҚЖ немесе жермен жүру жолына орнығу алдында ұшу экипажы және (немесе) ӘК-нің тіркеп сүйрелеуін жүзеге асырушы тұлғалар маневрдің қауіпсіздігіне көз жеткізеді.
Тармақ 637
637. Ұшып кету алдында экипаж нақты ауа райының ұшып кетуге арналған минимумға сәйкестігіне және ҰҚЖ жайының ӘК-нің ҰТС шектеулеріне сәйкестігіне көз жеткізеді.
ҰҚЖ-да ұзақ уақыт тұрып қалу жағдайында ӘКК жолаққа тұру алдында ӘҚҚ органына ұшып кетуге дайындалу үшін қажетті уақыт туралы хабарлайды.
Тармақ 12. 12-параграф. Ұшып көтерілу
12-параграф. Ұшып көтерілу
Тармақ 638
638. Ұшып көтерілудің алдында:
Тармақша 1
1) экипаж биіктікті өлшеу құралдарының осы Қағидалардың 490-тармағының талаптарымен сәйкес орнатылуын тексереді;
Тармақша 2
2) ӘКК ӘК-нің және экипаждың ұшып кетуге дайындығына көз жеткізеді;
Тармақша 3
3) ӘКК ҰҚЖ-да және ұшып кету траекториясының алдында байқалатын кедергілердің жоқ екеніне көз жеткізеді;
Тармақша 4
4) ӘКК нақты ауа райының ұшып кетуге арналған минимумға және ӘК-нің ҰТС шектеулерінің ҰҚЖ сәйкестігіне көз жеткізеді;
Тармақша 5
5) бақыланатын әуеайлақта ӘК экипажы ұшып кету рұқсатын ӘҚҚ органынан алады.
Тармақ 639
639. ӘҚҚ органының немесе АТIS хабарламасы арқылы алынған ВҰҚ-ның үш бөлігінде – жүріс басында, орта нүктесінде және ВҰҚ-ның соңында көріну деңгейінің қашықтығы туралы ақпарат болғанда, ӘКК алынған RVR мәндерін бағалайды және оларды ұшып кетудің қауіпсіз өндірісі үшін ең төменгі мәні бойынша есептейді.
Тармақ 640
640. ҰҚЖ-ның бөліктерінде метеоқұбылыстардың немесе минимумнан төмен мәнге дейін көріну деңгейін нашарлататын өндірістік түтіннің болуында тікұшақ – ӘКК-не ӘҚҚ органының келісімімен ҰҚЖ-ғы метеошарттардың минимумға сәйкес келетін тұсынан ұшып кетуіне рұқсат етіледі.
Тармақ 641
641. Егер экипаж ұшудың екінші шеңберіне кеткен ӘК-не кедергі туындататыны туралы ақпарат алса, ұшып кетуді орындауға жол берілмейді.
Тармақ 642
642. Осы Қағидалардың 452 және 1414-тармақтарында қарастырылған жағдайлардан тыс жағдайларда, жұмыс істеп тұрған жарық-сигнал жабдықтары жоқ әуеайлақтарда (тікұшақ айлағында, қону алаңында) түнде ұшып кетуге болмайды.
Тармақ 643
643. ӘК-нің ұшып кетуі орналасқан ҰҚЖ-ның сипаттамалары екпін басталған орыннан бастап ӘК-нің нақты ұшу салмағы мен ұшып кету шарттарына қойылатын талаптарға сай келгенде ҰҚЖ нүктесінен жүзеге асырылады.
Тармақ 644
644. ӘК экипажы жауапкершілік аймағында бақыланатын әуе кеңістігіне кірудің есептік уақытына дейін 5 минут бұрын бақыланатын ұшу басталатын ӘҚҚ органынан диспетчерлік рұқсат алуы қажет.
Тармақ 645
645. Ұшып кетуді ӘКК немесе оның нұсқауы бойынша екінші ұшқыш орындайды.
Тармақ 646
646. Егер, ӘК ұшып шығу кезінде берілген бағыттан ұшуды жалғастыру қауіпсіздікті қамтамасыз етпейтіндей дәрежеде ауытқып кетсе, ұшып шығу тоқтатылады. ӘК-нің жерден көтерілу жылдамдығы ұшу нұсқаулығында бекітілген жылдамдықтан аз болуына жол берілмейді.
Тармақ 647
647. Егер, ұшып шығуды жалғастыру туралы шешімді қабылдау жылдамдығына жетпеген жағдайда, қозғалтқыштың істен шығуы немесе басқа да ақаулардың пайда болуы кезінде ұшып шығу тоқтатылады. Ұшып шығуды тоқтатуды туындатқан себептер айқындалып, жойылғанға дейін қайта ұшып шығуға болмайды.
Тармақ 648
648. ӘК-нің ұшып шығуы ӘКК-нің шешімі бойынша фаралардың қосулы күйінде 50 м (170 фут) кем болмайтын биіктікке дейін жүзеге асырылады.
Тармақ 649
649. Ұшудың қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін қажет болатын жағдайлардан тыс уақытта, ӘК жылдамдық алуды бастаған сәтінен бастап:
Тармақша 1
1) 200 м (650 фут) биіктікке көтерілгенге дейін;
Тармақша 2
2) 200 м (650 фут) төмен көлденең ұшу орындалғанда экипажға радиобайланыс орнатуға, ал ӘҚҚ органына экипажды шақыруға рұқсат етілмейді.
Тармақ 13. 13-параграф. Биіктікке көтерілу
13-параграф. Биіктікке көтерілу
Тармақ 650
650. Ұшып шыққаннан кейін биіктікке көтерілу әуеайлақтың үстінде төмендегі жылдамдық мәндерінен төмен болмайтын ұшып шығу бағытымен жүзеге асырылады:
Тармақша 1
1) ӘК-ге 50 м (170 фут), авиациялық жұмыстар осы және одан төмен биіктіктерде атқарылатын болса;
Тармақша 2
2) 120 м (394 фут), ҰПН-да басқаша көрсетілмеген болса.
Тармақ 651
651. ӘК-нің бақыланатын әуеайлақ ауданынан шығуы бекітілген схема немесе ӘҚҚ органының нұсқаулары бойынша жүзеге асырылады.
Тармақ 652
652. Биіктікке көтерілу кезінде ауысу биіктігін кесіп өту кезінде ұшу экипажы барометрлік биіктік өлшеуіш құралдарының ауқымының қалыпты қысымға 1013,25 гПа (760 сн.бғ.мм.) ауыстырады, олардың көрсеткіштерін салыстырады.
Тармақ 653
653. Биіктікке көтерілу процесінде экипаждар СЕБЖ-ің (TCAS) іске қосылуын, әсіресе, автоұшқыштың іске қосулы болуында, биіктікті жинаудың соңғы 300 м (1000 фут) бөлігінде берілген эшелонға (биіктікке) жеткенге дейін 7 м/сек тік жылдамдық бойынша ұсынылатын шектеулерді сақтап отырады.
Тармақ 654
654. Егер, ӘК-нің ӘҚҚ органы тарапынан бекітілген немесе берілген шепке ӘҚҚ органымен берілген эшелонды (биіктік) алу мүмкіндігі болмаса, экипаж бұл туралы ӘҚҚ органына дер кезінде хабарлайды.
Тармақ 655
655. Берілген эшелонды жинап біткен соң, экипаж барометрлік биіктік өлшеуіш құралдарының көрсеткіштерін салыстырады.
Тармақ 14. 14-параграф. Крейсерлік ұшу (бағдар бойынша ұшу)
14-параграф. Крейсерлік ұшу (бағдар бойынша ұшу)
Тармақ 656
656. Экипаж ұшуда ӘК-нің тұрған орнын тұрақты түрде бақылап отырады.
Тармақ 657
657. Егер бақыланатын ұшу барысында ағымдағы ұшу жоспарынан байқаусызда ауытқу орын алса, экипаж мынадай іс-қимылдарды қабылдайды:
Тармақша 1
1) егер ӘК жол торабынан ауытқыса – берілген жол торабына жылдам қайта оралу мақсатында ӘК-нің бағдарын түзетеді;
Тармақша 2
2) егер екі бақылау пункттері арасындағы крейсерлік эшелондағы нақты әуе жылдамдығының орташа мәні айнымайтын болмаса немесе ұшу жоспарында көрсетілген нақты әуе жылдамдығынан плюс-минус 5%-ға өзгеретіндігі күтілетін болса – бұл туралы ӘКҚ органына хабарланады;
Тармақша 3
3) егер кезекті жоспарланған бақылау пунктінен ұшып өтудің нақтыланған есептік уақыты ол туралы ӘКҚ органына хабарланған уақыттан 2 минуттан астам ерекшеленетіндігі байқалса, ӘК-нің экипажы ӘКҚ органына нақтыланған уақыт туралы хабарлайды.
Тармақ 658
658. Басқа әуеайлағына бару бағытын өзгерту мақсатында ұшу жоспарындағы өзгеріс отын қорына қойылатын талаптарды сақтай отырып, ұшу бағытын өзгерту жүргізілген орыннан бастап жүргізіледі.
Тармақ 659
659. Ұшуда қауіпті метеорологиялық құбылыстар аймағына жақындау белгілері туындаған немесе тиісті ақпарат алынған кезде ӘКК егер күтілетін шарттарда ұшуға ҰПН-да рұқсат етілмесе қауіпті аймақты айналып өтеді. Осы себепті межелі орынға дейін ұшуды жалғастыру мүмкін болмаған кезде ӘКК-не қосалқы әуеайлағына қонуды жүргізуге немесе ұшып шығу әуеайлағына қайтып оралуға рұқсат етіледі.
Белгіленген бағыттағы әуеайлағына қауіпсіз ұшуды жалғастыру болмағандықтан ұшып шығу әуеайлағына уақытылы оралу немесе қосалқы әуеайлағына кету экипаждың дұрыс шешімі деп есептеледі.
Қабылданған шешім және өзінің іс-қимылдары туралы ӘКК байланыс болған кезде одан әрі ұшудың қауіпсіздігін қамтамасыз ету бойынша қажетті шараларды қабылдайтын ӘКҚ органына хабарлайды.
Басқа ӘК қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында метеорологиялық шарттармен байланыстылардан өзге кездескен ұшудың қауіпті шарттары туралы тиісті авиациялық ұйымдарға жедел түрде хабарланады.
Тармақ 660
660. Қосалқы әуеайлағына ұшу оңтайлы ұшу бейінімен ӘКҚ органы қамтамасыз етеді, ӘК экипажының сұрауы бойынша болса – әуе жолдарынан тыс (мүмкіндігіне қарай) ең қысқа арақашықтық бойынша қамтамасыз етіледі.
Тармақ 661
661. Ұшу кезінде ӘК-нің ұшу экипажы келіп түсетін аэронавигациялық және метеорологиялық ақпаратты белгіленген әуеайлақта және қосалқы әуеайлақтарда ұшу бағыты бойынша талдайды және отын шығынын қадағалауды жүргізеді.
Егер борттағы отынның қалдығы отын қорындағы сомадан және қосалқы әуеайлағына дейін ұшуды орындау немесе оқшауланған әуеайлағына дейін ұшуды орындау үшін қажет етілетін отыннан кем болса – ӘКК ӘҚҚ органына авариялық жағдайдың орын алу мүмкіндігі туралы хабарлайды және осы тараудың 4-параграфындағы талаптарына сәйкес әрекет етеді.
Тармақ 662
662. Метеорологиялық жағдайлардың нашарлауы немесе белгіленген әуеайлақтың немесе қауіпсіз қонуды жүргізуге мүмкіндік бермейтін қосалқы әуеайлақтың техникалық жағынан дайын еместігі туралы ақпарат алынған кезде басқаруында ӘК болатын ӘКҚ органы бұл туралы жедел экипажға хабарлайды.
Тармақ 663
663. Аэронавигациялық және метеорологиялық жағдайды талдау негізінде ӘКК-не ұшуда қосалқы әуеайлақты таңдауға рұқсат етіледі.
Тармақ 664
664. АҰҚ бойынша ұшу белгіленген қону әуеайлақ бағытында егер ұшып келудің есептік кезеңіне көрсетілген әуеайлақта немесе межелі орынның қосалқы әуеайлақтың бірінде қону осы Қағидалардың 6-тарауының 11-параграфындағы талаптарымен бекітілген пайдалану минимумдарын сақтай отырып орындалатындығы жөнінде ақпарат болса ғана жалғастырылады.
Тармақ 665
665. Қосалқы әуеайлағына кету шебі тұрған ӘҚҚ ауданына шығу кезінде экипаж ӘҚҚ органына кету шебінен ұшып өтудің есептік уақыты және таңдап алынған қосалқы әуеайлақ туралы хабарлайды.
ӘК VOLMET автоматтандырылған жүйесінің хабар тарату аймағынан тыс қалған жағдайда ӘҚҚ органы шұғыл түрде нақты және болжанып отырған ауа райы туралы деректерді, сондай-ақ қосалқы әуеайлақтың немесе белгіленген әуеайлақтың ӘК-ін қабылдауға техникалық дайындығын растауды сұратады және бұл мәліметтерді экипажға жеткізеді.
Тармақ 666
666. Кету шебінен белгіленген әуеайлағына дейін ұшуды жалғастыруға шешімді, ӘКК егер соңғы ақпарат:
Тармақша 1
1) ұшып келу уақытына ауа райы болжамы осы Қағидаларда белгіленген қосалқы әуеайлағына арналған талаптарға сәйкес келетін метеожағдайлар көзделетінін;
Тармақша 2
2) белгіленген әуеайлақта нақты ауа райы минимумнан төмен болмайтынын;
Тармақша 3
3) белгіленген әуеайлақтың ӘК-ін қабылдауға техникалық дайындығы туралы растау алынғанын көрсететін болса, қабылдайды.
Тармақ 15. 15-параграф. Төмендеу, қонуға кіру және қону
15-параграф. Төмендеу, қонуға кіру және қону
Тармақ 667
667. Қонуға кіру басталғанның алдында ӘК-нің экипажы қонуға дайындықты жүргізеді.
Тармақ 668
668. ҰҚЖ, қону бағдарын ауыстырған немесе бұрын қабылданған шешімдерді өзгертуді талап ететін шарттар пайда болған кезде ӘК-нің экипажы қосымша дайындықты және орындалған операцияларды қайта тексеруді жүргізеді.
Тармақ 669
669. Бақыланатын ұшу кезінде ұшудың крейсерлік эшелонынан (биіктігінен) төмендеуі ӘҚҚ органының рұқсаты бойынша орындалады. Төмендеу ҰПН шектеулерінен аспайтын режимдерде ұшу бағыты және белгіленген схема бойынша жүргізіледі.
Аэронавигациялық ақпарат құжаттарда, сондай-ақ, ӘҚҚ органының ақпаратында төмендеу шарттары мен шектеулері жоқ болған жағдайда экипаж төмендеуді ҰПН белгілеген режимдерде жүргізеді.
Тармақ 670
670. Әуе трассасы бойынша ұшуды аяқтау нүктесінен бастап қонуға кірудің бастапқы кезеңінің бақылау нүктесіне дейін ӘК маневрлеу белгіленген STAR бойынша немесе ӘҚҚ диспетчері басып кеткен траекториясы бойынша жүргізіледі.
Тармақ 671
671. АҰҚ бойынша ұшу кезінде таулы әуеайлақтарда (олардың аудандарында) диспетчер сұратқан траекториялар бойынша ӘК төмендеуі РЛБ, борттық навигациялық жабдықтың тұрақты жұмысының болуы, экипаж және ӘК орналасқан орны диспетчері білімдері болған жағдайда аэронавигациялық ақпарат жинағында айқындалған қауіпсіз эшелон немесе ұшу биіктігін алғанға дейін жүргізіледі.
Тармақ 672
672. ӘК минималды қауіпсіз эшеллоннан төмен таулы әуеайлағына қону үшін төмендеуі мына жағдайларда:
Тармақша 1
1) АҰҚ бойынша ұшу кезінде – қонуға кіру схемасын сақтай отырып, РЛБ немесе борттық навигациялық жабдықтың тұрақты жұмысы болған кезде төмендеу басталғанда белгіленген шебін аралап ұшқаннан кейін;
Тармақша 2
2) КҰҚ бойынша ұшу кезінде – қонуға кірудің РТҚ (болған жағдайда) міндетті түрде қолдана отырып осы Қағидаларға сәйкес жүргізіледі.
Тармақ 673
673. Борттық навигациялық жабдықтың тұрақты жұмысы, үздіксіз РЛБ (экипаждың баяндамасы бойынша) немесе тұрақсыз екі жақты радиобайланыс болмаған кезде минималды қауіпсіз эшелоннан (биіктіктен) төмендету, төмендету және маркерленген шепті аралап ұшқаннан кейін ғана қонуға кіру схемасы бойынша рұқсат етіледі.
Тармақ 674
674. Төмендеу барысында ӘК-лерінің экипаждары СЕБЖ (TCAS) іске қосылуын болдырмау үшін 7 м/сек тік жылдамдық бойынша берілген эшелонға (биіктік) дейінгі 300 м (1000 фут) ұсынылған шектеулерге шыдайды.
Тармақ 675
675. Белгіленген немесе берілген шепке берілген эшелонға (биіктікке) шығу мүмкін болмаған кезде экипажы бұл туралы ӘКҚ органына уақтылы хабарлайды.
Тармақ 676
676. ӘК-рі арасындағы аралықты реттеу мақсатында ӘҚҚ органы векторлауды жүргізеді және осы ӘК-сі үшін рұқсат етілетін шектерде ілгерілемелі және тік жылдамдықтар режимін береді. Векторлауды жүзеге асыру кезінде ӘҚҚ органы беретін параметрлерді ұстап тұру дәлдігін ӘК-нің ҰТС-ын ескере отырып, ӘК-нің ұшу экипажы қамтамасыз етеді.
Экипажға қажетті жол торабын ұстап тұруға мүмкіндік беретін векторлау ұшқышқа нақты бағдарларды көрсету арқылы қамтамасыз етіледі.
Тармақ 677
677. Егер ӘК бұрын берілген маршруттан ауытқумен бағыттала бастаған жағдайда, экипажға ӘҚҚ органы осындай бағыттаудың мақсаттары туралы хабарлайды.
АҰЕ бойынша ұшу кезінде әуе кемесінің ӘҚҚ маршрутынан кетуін көздейтін радиолокациялық векторлау және/немесе маршрутты түзету жағдайында ӘҚҚ органы әуе кемесі ӘК экипажы дербес ұшақ жүргізуге өтетін нүктеге жеткенге дейін кедергілерден биіктіктің ұйғарылған қоры әрдайым сақталатындай диспетчерлік рұқсат береді.
Егер әуе кемесі ӘҚҚ органының әуе кемесінің командирі төмен температураның салдарынан қолайсыз деп есептеген ұшудың абсолюттік биіктігін алуға рұқсат алған кезде әуе кемесінің командирі үлкен абсолюттік биіктікті сұратады. Егер мұндай сұрау салу алынбаса, ӘҚҚ органы рұқсат қабылданды және сақталады деп есептейді.
Тармақ 678
678. ӘК векторлауды ӘҚҚ органы экипажға дербес ұшақ жүргізуді жаңартуға нұсқау және ӘК-нің тұрған жері туралы хабар бергеннен кейін тоқтатады. Егер ағымдағы нұсқауларды сақтау нәтижесінде ӘК бұдан бұрын берілген бағыттан ауытқыса ӘҚҚ органы қажет болған жағдайда тиісті нұсқау береді.
Тармақ 679
679. Векторлау ӘК аспаптар бойынша қонуға кірудің аяқталу кезеңіне шығуына дейін немесе ӘҚҚ органынан визуалды кіруге рұқсат алғанға дейін жалғастырылады. Қонуға кірудің аяқталу кезеңі траекториясына шығу үшін ӘК толық бұру сәті векторлаудың аяқталуы болып табылады. Кіруге рұқсатты ӘҚҚ органы соңғы берілген бағдармен бір уақытта береді.
Тармақ 680
680. Кіруге рұқсат алғаннан кейін экипаж қонуға кірудің аяқталу кезеңінде дәлдеу құралдарының қолданыс аймағына кіруге дейін соңғы берілген бағдарды ұстап тұрады, одан кейін ӘҚҚ органының қосымша нұсқауысыз қонуға кірудің жалғастырылған аяқталу кезеңінде дәлдеу құралымен берілген желіде ӘК толық бұруды және тұрақтандыруды орындайды.
Тармақ 681
681. Шұғыл қону талап етілетін ӘК қонуға кезектен тыс кіру қамтамасыз етіледі.
ӘҚҚ органына жалпы кезек тәртібінде қонуды күту үшін отынның жеткіліксіз қалдығы туралы хабарлаған экипаж шұғыл қону талап етілетін ӘК-лерінен басқа ӘК-лері алдында төмендеуге және кіруге маневр жасауды орындауда басым құқыққа ие болады.
Тармақ 682
682. Қонуға кірер алдында экипажы
Тармақша 1
1) өту эшелонында барометрлік биіктікті өлшегіштердің QNH мәніне (QFE мәні сұрау бойынша беріледі) қысымдар ауқымының белгілейді;
Тармақша 2
2) барлық биіктікті өлшегіштердің көрсетулерін салыстырады;
Тармақша 3
3) ӘК-нің қонуға дайындығын тексереді.
Тармақ 683
683. АҰҚ бойынша ұшу кезінде ӘК-ге визуалды қонуға кіруге рұқсат беріледі, егер:
Тармақша 1
1) экипажда жер үстінде тұспалармен визуалды байланыс болса;
Тармақша 2
2) хабарландырылған БТШ сондай рұқсатты ала отырып, ӘК қонуға кіру бастапқы учаскесі деңгейіне сәйкес келсе немесе сол деңгейден асса; немесе
Тармақша 3
3) экипаж қонуға кіру бастапқы учаскесі деңгейінде болып немесе құралдар бойынша қонуға кіру схемасы бойынша кез-келген уақытта метеорологиялық жағдайлар визуалды кіру және қонуды орындауға мүмкіндік береді деп хабарлайтын болса.
Тармақ 684
684. Бақыланатын әуеайлақта қонуға визуалды кіру экипаж ҰҚЖ-мен және (немесе) оның тұспаларымен визуалды байланысты орнату туралы баяндамасынан кейін, ӘКҚ органынан рұқсат алғаннаң соң орындалады.
Тармақ 685
685. Екі ӘК қонуға бір уақытта кірген кезде қонуға кіруді орындау басымдығына алдында, сол жақтан және төмен ұшып келе жатқан ӘК бірінші ие болады.
Тармақ 686
686. Осы Қағидалардың 452 және 1414-тармақтарында көрсетілген жағдайлардан өзге, қолданыстағы жарық сигналы жабдықтары жоқ әуеайлақта (тікұшақ айлағы, қону алаңында) түнде қонуға тыйым салынады.
Тармақ 687
687. Бақыланбайтын әуеайлағына немесе әуеайлақ әуе және (немесе) жерүсті қозғалысына қызмет көрсету уақытша жүргізілмейтін қону алаңы мен бақыланатын әуеайлағына ұшу кезінде экипаж:
Тармақша 1
1) бақыланатын әуе кеңістігінде ӘҚҚ органына қонудың мөлшерленген уақыты мен орнын хабарлайды;
Тармақша 2
2) қонуға кіру алдында:
әуеден ҰҚЖ (қону алаңы) тексеріп қарауды және оның жағдайы мен жарамдылығын бағалауды орындайды;
ол тұрған жауапкершілік ауданында ӘҚҚ органының байланыс жиілігінде қону орны және магниттік бағдары туралы мәліметтерді жеткізеді, жерге қонғаннан кейін ӘҚҚ органына кез-келген байланыс түрін қолданып, қону туралы хабарлайды.
Тармақ 687-1
687-1. егер ӘКК ҰҚЖ бетінің жай-күйі туралы қолда бар ақпаратқа сәйкес ұшақтың ұшу-техникалық сипаттамалары қауіпсіз қонудың орындалатынын растайтынына көз жеткізбесе, қонуға кіру әуеайлақтан асып кетуден 300 м (1000 фут) төмен жалғаспайды.
Тармақ 688
688. Белгіленген әуеайлағына (немесе қосалқы әуеайлақтардың біріне) қонуға кіру немесе қону ҰҚЖ көрінімділік мәні немесе көрінімділік ұзақтығы осы әуеайлағына құралдар бойынша қонуға кіру нақты түріне арналып бекітілген пайдалану минимумынан төмен болмаса және осы Қағидалардың 312-тармағының шарттары сақталатын болса рұқсат етіледі.
Тармақ 689
689. Құралдар бойынша қонуға кіру егер хабарланған VIS немесе бақылаушы RVR мәліметтері әуеайлақтың пайдалану минимумынан төмен болса әуеайлақтан жоғары 300 м (1000 фут) төмен немесе қонуға кіру соңғы алаңының басталған жерінен әрі жүргізілмейді.
Тармақ 690
690. Егер қонуға кіру кезінде FAS шығудан немесе әуеайлақтан жоғары 300 м (1000 фут) төмен кезде, хабарланған VIS немесе бақылаушы RVR мәліметтері әуе айлақтың пайдалану минимумынан төмен болса, қонуға кіру DA/H немесе MDА/H дейін жүргізілуі мүмкін.
ӘК кез келген әуеайлақта пайдалану минимумдарының осы әуеайлағына көрсетілген шектеулерін сақтау қамтамасыз етілмейтін нүктеде қонуға кіруді тоқтатады.
Бақылаудағы RVR дегеніміз RVR-ны бақылайтын бір немесе бірнеше нүктеден (жерге қону аймағы, орта нүкте және ҰҚЖ соңғы жері) хабарланған бекітілген пайдаланатын минимумдарды сақтау мақсатында қолданылатын RVR мәндерін білдіреді. RVR жөнінде ақпарат қолданылған кезде бақыланатын RVR егер мемлекетпен бекітілген басқа өлшемдер жүзеге асырылмаса қону аймағындағы RVR болып табылады.
Тармақ 691
691. Қонуға кіру DA/H немесе MDA/H төмен жалғастырылуы мүмкін және DA/H немесе MDA/H дейін ҰҚЖ визуалды бағыттарымен визуалды байланыс қонуға кірудің түріне сәйкес бекітілген және сақталатын болса қону жүзеге асырылады.
APV-мен NPA және CAT I бойынша ВПР DA/H немесе MDA/H-да қонуға кіру ұшқышқа көрінетін және танылатын төмендегі бағыттардың кем дегенде біреуі құрамында бар визуалды байланыс бекітілмеген және сақталмайтын болса жалғастырылмайды:
Тармақша 1
1) жақындау оттар жүйесінің элеметтері;
Тармақша 2
2) ҰҚЖ шегі;
Тармақша 3
3) ҰҚЖ шегін маркерлеу;
Тармақша 4
4) ҰҚЖ шегінің оттары;
Тармақша 5
5) ҰҚЖ шегінің оттарын айқындау;
Тармақша 6
6) PAPI, VASI глиссалық оттар;
Тармақша 7
7) қону белдемі немесе қону белдемін маркерлеу;
Тармақша 8
8) қону белдемінің оттары;
Тармақша 9
9) FATO, ӘҚҰ оттары;
Тармақша 10
10) ҰЖН-да көрсетілген басқа да визуалды тұспалар.
Жақындау оттарының немесе жерге қону аймағының оттары немесе ҰҚЖ осьтік сызығының оттары немесе ҰҚЖ бүйір оттары немесе олардың қосындысынан минимум үш кезектескен ортаңғы сызығы оттарынан құралған визуалды сегменттен тұратын визуалды байланыс бекітілмеген және сақталмаған болса LTS CAT I бойынша қонуға кіру DH-тан төмен болып жалғаспайды.
Егер ұшулар HUDLS бекіткен, кем дегенде 45 м (150 фут) дейін мәліметтер қолданылып жүргізілсе, бұндай көрінбелі сегментке жарық көкжиектердің оттары немесе ҰҚЖ белінің кіру оттары немесе қону белдемінің оттары жарықтарының жақын орналасқан қатары сияқты жер тұспаларың бүйірлік элементтері кіреді.
Тармақ 692
692. Жақындау оттарының немесе жерге қону аймағының оттары немесе ҰҚЖ осьтік сызығының оттары немесе ҰҚЖ бүйір оттары немесе олардың қосындысынан минимум үш кезектескен ортадағы сызығының оттарынан құралған визуалды сегменттен тұратын визуалды байланыс бекітілмеген және сақталмаған болса САТ II және OTS CAT II бойынша қонуға кіру ШҚБ (DH) төмен жалғаспайды.
Егер ұшулар HUDLS бекіткен, ҰҚЖ шектеулеріне дейінгі мәліметтерді қолданылып жүргізілсе, мұндай визуалды сегментке жарық көкжиектердің оттары немесе ҰҚЖ белінің кіру оттары немесе қону белдемінің оттары жарықтарының жақын орналасқан қатары сияқты жер тұспаларың бүйірлік элементтері кіреді.
Тармақ 693
Тармақ 694
694. ӘК FGS істен шыққанда пассивті немесе ШҚБ (DH) қолдана отырып қонудың екі істен шығу қосарланған жүйесімен САТ IIIВ санаты бойынша қонуға кіру егер сенімді визуалды байланысы жақындау оттарының орталық желісінің минимум бір отымен бекітілмеген және сақталмаған болса олардың мәнінен төмен жалғаспайды.
ШҚБ (DH) қолданбай САТ IIIВ бойынша қонуға кіруде ҰҚЖ қону белдеміне дейін визуалды байланыс қажет емес.
Тармақ 695
695. Егер ұшқышқа EVS-те төменде келтірілген визуалды тұспалары көрінбесе және айқындалмаса, CAT I бойынша EVS қолдану арқылы қонуға кіру ШҚБ (DH) төмен жалғаспайды:
жақындаудың оттарының элементтері; немесе
ҰҚЖ шегі, кемінде келесідей бір белгі арқылы айқындалған болса:
ҰҚЖ қону аймағын шектеу үшін жербеттік бастау;
ҰҚЖ шектеулік кіру оттары, кіру идентификацияланған оттары; немесе
кем дегенде мына әдістердің біреуімен айқындалған қону белдемі – ҰҚЖ қону белдемінің бетімен, қону белдемінің оттарымен, қону белдемін белгілеумен немесе ҰҚЖ оттарымен.
Тармақ 696
696. ҰҚЖ шегінен жоғары 30 м (100 фут) биіктікте төменде келтірілген визуалды тұспаларының кем дегенде біреуін ұшқыш EVS-сіз нақты көріп, айқандауы қажет:
ҰҚЖ шегінің оттары немесе белгілері; немесе
қону белдемінің оттары немесе белгілері.
Тармақ 697
697. DH/MDH биіктікте APV және CDFA-мен EVS қолданып, NPA қонуға кіру визуалды тұспалары осы Қағидалардың 699-тармағымен сәйкес EVS кескінінде ұшқыш көрсетіп, айқындау керек.
60 м (200 фут) биіктікте ҰҚЖ шегінен жоғары, осы Қағидалардың 690-тармағында көрсетілген визуалды кем дегенде бір тұспал көрінеді және EVS-сіз ұшқышпен айқындаған.
Тармақ 698
698. Егер MDA/H әуеайлақта 300 м (1000 фут) тең немесе одан көп болса, пайдаланушы егер RVR/VIS осы әуеайлақ үшін қолданылатын минимумнан аз болатын қонуға кіру жалғаспаса, әр қонуға кіру үрдісінің биіктігін орнатады.
Тармақ 699
699. ҰҚЖ-ның үш бөлігіндегі көрінім алыстығы туралы ӘҚҚ немесе ATIS органдарынан ақпарат болған жағдайда ILS жабдығын сыныптауға байланысты ӘКК қонуды орындау үшін оның мәнін есептейді:
Тармақша 1
1) CAT II бойынша – пайдаланушы бекіткен пайдаланым минимумынан төмен емес RVR ең аз мәні, бірақ әуеайлақ орналасқан мемлекет бекіткен минимумынан төмен емес:
қол режимінде:
қону аймағында – пайдалану минимумынан төмен емес;
ҰҚЖ-ның ортасында –125 метрден төмен емес;
ҰҚЖ-ның соңында - 75 метрден төмен емес;
жүрісі немесе бақылау жүйесі автоматты басқару жүйесімен жабдықталған ұшақтар үшiн RVR ең төменгі мәндері:
қону аймағында - пайдалану минимумынан төмен емес;
ҰҚЖ-ның ортасында –125 метрден төмен емес;
ҰҚЖ-ның соңында - 75 метрден төмен емес;
Тармақша 2
2) бір рет істен шығуға есептелген автоматты қондыру жүйесімен жабдықталған ұшақтар үшін САТ III бойынша ILS қондыру жүйесімен жабдықталған әуеайлақтарда RVR ең төменгі мәндері:
қону аймағында - пайдалану минимумынан төмен емес;
ҰҚЖ-ның ортасында –125 метрден төмен емес;
ҰҚЖ-ның соңында - 75 метрден төмен емес;
Тармақша 3
3) бір рет істен шығуға есептелген автоматты қондыру жүйесімен және жүрісі немесе бақылау жүйесі автоматты басқару жүйесімен жабдықталған ұшақтар үшiн RVR ең төменгі мәні қону аймағында, ҰҚЖ-ның ортасында және ҰҚЖ-ның соңында 75 метрден төмен емес.
Тармақ 700
Тармақ 701
701. ӘКК, егер:
Тармақша 1
1) 800 м төмен қатты нөсерлі жаңбыр түріндегі метеорологиялық көріну мүмкіндігі және ӘК желдің қатты тұруы туралы алдын-ала ескерту жүйесімен жабдықталмаған болса;
Тармақша 2
2) қону қауіпсіздігіне қауіп төндіретін құстардың топтануы байқалса;
Тармақша 3
3) төмендеу глиссадасында төмендеу градиентiн ұстап тұру үшiн егер ҰПН-да өзгеше көзделмесе барынша қозғалтқыштардың номиналды жұмыс режимiн ұлғайту талап етiлсе;
Тармақша 4
4) жақындау шырақтарымен немесе қону бағыты бойынша басқа да бағдарлармен сенiмдi визуалды байланысы орнатылғанға дейiн ШҚБ және (немесе) жерге қауiптi жақындау дабылы iске қосылса;
Тармақша 5
5) коммерциялық әуе тасымалын жүзеге асыру кезiнде қонуға кiру аспаптық метеорологиялық жағдайларда (бұдан әрі - АМЖ) ұшу кезiнде әуеайлақ деңгейiнен 300 м биiктiкке жету кезiнде немесе ВМЖ-да ұшу кезiнде әуеайлақ деңгейiнен 150 м биiктiкке жету кезiнде ҰЖН-да белгiленген талаптар бойынша тұрақтылық емес болса, егер ҰПН-да өзгеше белгiленбесе;
Тармақша 6
6) APV-мен қонуға кiру кезiнде немесе нақты қонуға кiру кезiнде DA/H жетуге дейiн жақындау шырақтарымен (ҰҚЖ шырақтары) немесе жерүстi бағдарларымен сенiмдi визуалды байланысы орнатылмаса;
Тармақша 7
7) АМЖ-да нақты емес схемасы бойынша қонуға кіру кезінде кірудің үзілісті нүктесіне (екінші шеңберіне кету) жеткенге дейін жақындау шырақтарымен (ҰҚЖ шырақтары) немесе жерүсті тұспаларымен сенімді визуалды байланысы орнатылмаса;
Тармақша 8
8) ӘК-нiң кеңiстiктегi жағдайы және ҰҚЖ-ға қатысты оның қозғалыс параметрлерi қонудың қауiпсiздiгiн қамтамасыз етпесе;
Тармақша 9
9) DA/H немесе MDA/H төмендеу кезiнде жақындау шырақтарымен (ҰҚЖ шырақтары) немесе жерүстi тұспаларымен визуалды байланысы жоғалса;
Тармақша 10
10) әуе кеңiстiгiнде немесе ҰҚЖ-да ұшу қауiпсiздiгiне қатер төндiретiн кедергiлер пайда болса;
Тармақша 11
11) қонуға кiру есептеу оны орындау қауiпсiздiгiн қамтамасыз етпесе;
Тармақша 12
12) ӘК ҰҚЖ-дағы ҰТС-ның нақты ауа-райын есепке ала отырып шектеу жағдайының сәйкес емес туралы ақпарат алынса төмендеудi тоқтатады және үзiлiстi қонуға кiрудi (екiншi шеңберіне кету) орындайды.
Уақтылы екінші шеңберіне кету қауіпсіз қонуға кіруді жалғастыруды және қонуды орындауға болмайтын себептер бойынша болса, экипаждың сауатты шешімі секілді бағаланады және пайдаланушының басшылығы немесе уәкілетті органның тарапынан тергеуге жатпайды.
Тармақ 702
702. Қонуға кіруді үзілісті (екінші шеңберіне кету) орындағаннан кейін ӘКК отын көлеміне және қосалқы әуеайлағына қону немесе одан ұшудың күтілетін шарттарына байланысты қайта қонуға кірудің мүмкіндігі туралы шешім қабылдайды.
Тармақ 703
703. ӘК-нің түнде қонуы қону шамдары қосылып орындалады. Тұманда және жарықты экран қалыптастыратын басқа да метеорологиялық құбылыстарда қону кезінде шамдарды қосу биіктігі мен оларды пайдалану тәртібін ӘКК айқындайды.
Тармақ 703-1
703-1. Егер ВҰҚ-дағы тежеудің нақты тиімділігі хабарланғандай жақсы болмаса, ӘҚҚ әуе кемесінің бортынан арнайы хабарлама (AIREP) жібереді.
Тармақ 704
704. ҰҚЖ бөлігінде минимумнан төменгі мәнге дейінгі көрінуді нашарлататын, метеоқұбылыс немесе өндірістік түтін болған кезде тікұшақ ӘКК-ге ӘҚҚ органының келісім бойынша метеожағдай оның минимумына сәйкес келетін ҰҚЖ бөлігіне қонуға рұқсат беріледі.
Тармақ 705
705. Әуеайлақта ұшып шығулар, қонулар және ерекше метеорологиялық жағдайлардағы бағыттар бойынша ұшулар осы Қағидалардың 16-тарауының талаптарына сәйкес орындалады.
Тармақ 706
706. Ұшуда кездесетін қауіпті, метеорлогиялық жағдайлардан бөлек жағдайлар басқа да ӘК-нің қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында шұғыл түрде лайық авиациялық ұйымға хабарланады.
Тармақ 16. 16-параграф. Жалғыз ұшқыш басқаратын ұшақтарда ұшуларды түнгі уақытта немесе АҰҚ бойынша жүргізуге қойылатын қосымша талаптар
16-параграф. Жалғыз ұшқыш басқаратын ұшақтарда ұшуларды түнгі уақытта немесе АҰҚ бойынша жүргізуге қойылатын қосымша талаптар
Тармақ 707
707. Жалғыз ұшқыш басқаратын ұшақ түнгі уақытта немесе АҰҚ бойынша уәкілетті ұйым мынадай ұшуларды жүзеге асыруға рұқсат берген жағдайда пайдаланады.
Тармақ 708
708. Жалғыз ұшқыш басқаратын ұшақтар түнгі уақытта немесе АҰҚ бойынша пайдаланылады, егер:
Тармақша 1
1) ҰПН немесе ұшу нұсқаулығында ұшу экипажы құрамына бір ұшқыштан көп болу керектігі талап етілмесе;
Тармақша 2
2) ұшақ винттік болса;
Тармақша 3
3) отыру орындарының ең көп бекітілген саны 9 (тоғыздан) аспаса;
Тармақша 4
4) ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг аспаса;
Тармақша 5
5) осы Қағидалардың 10-тарауының 18-параграфында, 11-тарауының 14-параграфында және 13-тарауының 9-параграфында көрсетілгендей ұшақ аспаптармен жабдықталған болса;
Тармақша 6
6) ӘКК тәжірибеге, дайындыққа, тексеруге және жұмыстағы үзілістердің ұзақтығына қатысты талаптарға жауап береді.
Тарау 9. 9-тарау. Экипаждарға ұшуға рұқсат беру
9-тарау. Экипаждарға ұшуға рұқсат беру
Тармақ 1. 1-параграф. ӘК-нің экипажына ұшуға рұқсат беру
1-параграф. ӘК-нің экипажына ұшуға рұқсат беру
Тармақ 709
709. ӘК экипаж мүшелеріне ұшуға рұқсат беру Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 20 наурыздағы № 307 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10809 нөмірімен тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясында ұшу жұмысын ұйымдастыру жөніндегі қағидалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Экипаж мүшелерінің ұшуға рұқсат берудің түрі мөрімен және уәкілетті ұйымның лауазымды тұлғаның қолымен расталған авиациялық персоналдың қуәлігінің (сертификаттың) тиісті графаларында жазумен немесе экипаж мүшелерінің ұшу кітабының тиісті графаларында, пайдаланушының мөрімен және лауазымды тұлғаның қолымен расталған тиіс жазумен рәсімделейді.
Тармақ 709-1
709-1. 60 жасқа толған пилот куәлігінің иесі, халықаралық коммерциялық әуе тасымалдарында пилоттың функцияларын орындауға жіберілмейді немесе, егер мұндай пилот 65 жасқа толғанда ұшу экипажындағы жалғыз пилот болып табылып ұшуды орындаса.
Тармақ 710
710. Авиациялық персоналды бастауыш даярлау, кәсіптік деңгейін ұстау мен қайта даярлау авиациялық оқу орталықтарында жүзеге асырылады. Сондай-ақ кәсіптік деңгейін ұстау азаматтық авиация ұйымдарында жүзеге асырылады.
Тармақ 711
711. Аса жеңіл ӘК-дің ұшқыштарын даярлауды өткізу уәкілетті ұйымның тиісті рұқсатын алған ңұсқаушыларға рұқсат етіледі.
Тармақ 712
712. Пайдаланушы ӘК түріне қарай ұшу экипажының барлық мүшелерінің олардың кәдімгі және апатты жағдайда, сол сияқты адамдардың апатты түрде көшірілуін талап ететін жағдайларда орындайтын қызметтерін айқындайды.
Тармақ 713
713. ӘК ұшу экипажының саны, ұшу тапсырмасын орындауға қажетті жағдайларда, ҰПН-де немесе ұшуға жарамдылығы туралы куәлікке қатысы бар құжаттарда көрсетілген ең төменгі қажетті санмен салыстырғанда ұлғаяды.
Тармақ 714
714. Пайдаланушы ӘК ұшу экипажының мүшелерін, егер олар лауазымдық міндеттемелерін іске асыруға рұқсат алу үшін көзделген тиісті даярлау бағдарламасын толық көлемде өтпесе, өз функцияларын орындауға жібермейді.
Тармақ 715
715. Даярлау бағдарламалар уәкілетті ұйыммен бекітіледі және пайдаланушының ҰЖН-ға қосылады.
Тармақ 716
716. Пайдаланушы төмендегі жағдайларда, ұшып шығу күнінен кешіктірмей, нақты аудандар мен бағыттарды, әуеайлақтарды пайдалана отырып, экипажды ұшуға дайындауды қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) осы ӘК түрінде ӘКК ретінде алғашқы ұшу алдында;
Тармақша 2
2) авиациялық жұмыстар орындалатын аудан, жаңа өңірлерде жаңа бағыт бойынша ӘКК ретінде алғашқы ұшу алдында;
Тармақша 3
3) арнайы тапсырма бойынша ұшу алдында;
Тармақша 4
4) авиациялық жұмыстардың жаңа түрін орындау алдында;
Тармақша 5
5) осы Қағидаларға 4-қосымшасында көрсетілген мерзім өткен жағдайда.
Тармақ 717
717. Алдын-ала даярлау өзіне ұшуға дайындық рәсімін орындау енгізіледі, алдын-ала даярлау жүргізу тәртібі ҰЖН-да.
Белгіленген еңбек және демалыс режимі мен талап етілген дайындық көлемі ескеріле отырып, ұшу алдында тікелей алдын-ала даярлау жүргізуге рұқсат беріледі.
Тармақ 718
718. Пайдаланушы ұшақтың әрбір түрі үшін ӘК-нің кабиналық экипажы мүшелерінің санын жолаушылар сыйымдылығынан немесе тасымалданатын жолаушылар санынан алып, адамдарды қауіпсіз және жедел көшіруді, сондай-ақ авариялық жағдайда немесе ҰПН белгіленген саннан кем емес авариялық көшіруді талап ететін оқиғада қажетті функцияларды орындауды қамтамасыз ету үшін белгілейді.
Тармақ 718-1
718-1. Максималды сертификатталған жолаушылар сыйымдылығы 19 орнынан асатын әуе кемесінің бортында бір немесе одан да көп жолаушылар болған жағдайда кемінде бір кабиналық экипаж мүшесі тағайындалады. Бұл ретте кабиналық экипаж мүшелерінің саны пайдаланылатын әуе кемесінің бір палубасына орнатылған әрбір 50 немесе одан аз жолаушылар орындығына кемінде бір кабиналық экипаж мүшесі болуы тиіс.
Тармақ 719
719. Функциясына авариялық көшіру бойынша іс-қимыл кіретін ӘК-нің кабиналық экипажының әрбір мүшесі ұшып көтерілу және қону уақытында көзделген немесе ӘКК нұсқауы бойынша орынды алады.
Тармақ 720
720. Ұшып көтерiлу және қону уақытында, сондай-ақ ӘКК-нiң нұсқауы бойынша кез келген басқа уақытта, кабиналық экипаждың мүшесi креслода орын алады, байланған белбеумен немесе бар болса, байлау жүйесiмен тағылады.
Тармақ 721
721. Кабиналық экипаждың мүшесі өзінің міндеттерін орындауға бұндай қызметті атқару құқығын растайтын құжаттары негізінде жіберіледі, тиісті бағдарлама бойынша даярлықтан жыл сайын өтеді және мыналарға қабілетті:
Тармақша 1
1) авариялық жағдай туындағанда немесе авариялық көшіруді талап ететін жағдайда ӘК-нің кабиналық экипажы мүшесінің функциялары және қауіпсіздікті қамтамасыз етумен байланысты міндеттерді орындау;
Тармақша 2
2) бортта бар авариялық-құтқарушылық жабдықтарды (құтқару кеудешелері, құтқару салдары, авариялық траптар және науалар, авариялық шығулар, көшпелі өрт сөндіргіштер, оттегі жабдығы және алғашқы жәрдем жиынтығы және оған секілді) пайдалана қолдан келу;
Тармақша 3
3) 3000 м астам биіктікте ұшуды орындайтын ӘК-де жұмыс кезінде оттегінің жетіспеу салдарлары туралы білуге, ал герметизациялаған ӘК-лерінде жұмыс кезінде – толық герметизацияланбаудан туындайтын физиологиялық болмыстар туралы білу;
Тармақша 4
4) ӘК-нің кабиналық экипажының мүшесінің міндеттемелерін орындау үшін қажетті бөлігінде, авариялық жағдайда экипаждың басқа мүшелерінің міндеттері мен функцияларын білу;
Тармақша 5
5) жолаушылар кабинасында тасымалдауға рұқсат берілген және тыйым салынған қауіпті жүк түрлерін білу және АӘК-рінде қауіпті жүктерді тасымалдау жөніндегі қағидалардың талаптарына сәйкес даярлау бағдарламасынан өту;
Тармақша 6
6) ӘК-нің ұшу экипажының мүшелері мен кабиналық экипаж мүшелерінің арасындағы іс-қимылды үйлестіру мәселелерін қоса алғанда, ӘК-нің салонында қауіпсіздікті қамтамасыз ету жөніндегі міндеттемелерге тән адам мүмкіндіктерін білу.
Тармақ 2. 2-параграф. ӘКК мен екінші ұшқыштың алдынғы жұмысының тәжірибесі
2-параграф. ӘКК мен екінші ұшқыштың алдынғы жұмысының тәжірибесі
Тармақ 722
722. Пайдаланушы ӘКК немесе екінші ұшқышқа, егер олардаң әрбір деректі түрдегі ӘК-де және (немесе) оның модификацияда немесе кешенді тренажерде үш ұшып көтерілу мен қонуды алдағы ұшудың тоқсан күнтізбелік күн ішінде орындамаса, нақты түрдегі ӘК басқаруды немесе оны ұшып көтерілу мен қону кезінде модификациялауды тапсырмайды.
Тармақ 722-1
722-1. егер ӘКК немесе екінші пилот бір үлгідегі әртүрлі модификациядағы ӘК-де немесе әртүрлі үлгідегі ӘК-де, бірақ пайдалану рәсімдерінің, жүйелерінің және басқарудың ұқсас сипаттамаларымен ұшуды орындайтын болса, онда азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым ӘК пайдаланушы ӨКП-ға енгізетін тиісті өзгерістердің негізінде осы Қағиданың 722-тармағында көзделген ӘК-нің әрбір модификациясына немесе әрбір үлгісіне қатысты талаптар қандай жағдайларда біріктірілуі мүмкін екендігі туралы шешім қабылдайды.
Тармақ 723
723. Пайдаланушы штурманға, бортрадистке немесе бортинженерге (бортмеханикке), егер алдыңғы тоқсан күнтізбелік күн ішінде ӘК-нің ұшу экипажының көрсетілген мүшесі:
Тармақша 1
1) нақты түрдегі ӘК-де немесе оны модификациялауда өз міндеттерін орындамаса;
Тармақша 2
2) нақты түрдегі ӘК-де немесе кешенді тренажерде стандартты, шаттан тыс және авариялық ерекше жағдайда іс-қимылды қоса отырып, ұшу дағдыларын қалпына келтіру үшін жаттығудан өтпесе, нақты түрдегі ӘК-де немесе оны модификациялауда міндеттерді орындауды тапсырмайды.
Тармақ 3. 3-параграф. Ұшу крейсерлік кезеңінде ауысатын ұшқыштың алдынғы жұмысының тәжірибесі
3-параграф. Ұшу крейсерлік кезеңінде ауысатын ұшқыштың алдынғы жұмысының тәжірибесі
724.Пайдаланушы белгілі типті ӘК немесе ӘК типті модификацияда ұшудың крейсерлік кезеңінде ауысатын ұшқыштың міндеттерін орындауды ұшқышқа тапсырмайды, егер бұрынғы тоқсан күнтізбелік күн аралығында осы ұшқыш:
Тармақша 1
1) осы ӘК типті ұшудың крейсерлік кезеңінде ӘКК, екінші ұшқыш немесеауысыматын ұшқыштың міндеттерін орындамаған болса; немесе
Тармақша 2
2) осы ӘК типті немесе ұшудың крейсерлік кезеңіне арналған стандартты, штатты емес және авариялық жағдайында әрекеттерді қоса отырып, ұшу дағдыларды қалпына келтіру үшін жаттығудан өтпесе және жерге қону және отыру рәсіміні орындауда машықтанбаса, сонымен бірге оны өңдеу экипажда бақылаушы ұшқыш рөлінде жүзеге асырылады.
Тармақ 725
725. Егер ұшудың крейсерлік кезеңінде ауысатын ұшқыштың бір типті ӘК немесе әр түрлі типті ӘК әр түрлі модификацияда пайдалану рәсімі, жүйе мен басқарудың ұқсас сипаттамасымен ұшатын болса, уәкілетті ұйым әр модификация немесе әр ӘК типке қатысты талаптарды қандай жағдайда біріктіру жөнінде шешім қабылдайды.
Тармақ 4. 4-параграф. ӘКК-не деректі аймақтары, бағыттары және әуеайлақтары пайдалануды құқығын беру
4-параграф. ӘКК-не деректі аймақтары, бағыттары және әуеайлақтары пайдалануды құқығын беру
726. Пайдаланушы ұшқышты дайын болмағанға дейін, ұшуды орындауы үшін оны ӘКК ретінде тағайындамайды.
727. Пайдаланушы ұшқыш белгiленген бағыт және қону үшiн белгiленген әуеайлақтар шын мәнінде білетіндігіне пайдаланушының көзін жеткізуі тиіс, оның iшiнде:
Тармақша 1
1) жер және ең төменгi қауiпсiз абсолюттік биiктер;
Тармақша 2
2) маусымды метеорологиялық жағдайлар;
Тармақша 3
3) техникалық құралдар, қызмет көрсету тәртiбi және метеорология, байланыс және әуе қозғалыс саласындағы рәсімдері;
Тармақша 4
4) iздестiру және құтқару қағидалары;
Тармақша 5
5) ұшу орындалуы тиiс бағытқа байланысты навигациялық құралдар және рәсімдері (қашықтағы навигацияны қоса алғанда);
Тармақша 6
6) халық көп тұратын аудандардың және әуе қозғалысының жоғары тығыздығы бар аудандардың үстімен ұшу траекториясын жасау, кедергілердің орналасуы, жердің топографиясы, жарық сигналды құралдар, қонуға кіруды қамтамасыз ету құралдары, сондай-ақ келу, ұшып кету, күту аймағындағы ұшу және аспаптар бойынша қонуға кіру, сондай-ақ алу схемасы және қолданылатын пайдалану минимумдар қағидалары.
Келу, ұшып кету, күту аймағындағы ұшу және аспаптар бойынша қонуға кіру, сондай-ақ алу схемасы білетіндігі осы мақсаты үшін арналғанған тренажерында көрсетіледі.
Тармақ 728
728. Осы әуеайлағына қонуды орындау үшін дайындалған ұшқыш – ұшу экипажының мүшесімен немесе байқаушымен бір кабинада ішінде болғанда келесі жағдайларды қоспағанда ӘКК:
Тармақша 1
1) әуеайлақ үшін тәсіл рельеф және оған таныс схемалар құжатты және қол жетімді РТҚ жақындауға шарлау үшін ұшқышпен орындалады;
Тармақша 2
2) ВМЖ-да қонуға кіру және қону жеткілікті сенімділіктімен орындалған кезінде уәкілетті ұйым операциялық минимумның қолдануға пайдаланушыға рұқсат етіледі;
Тармақша 3
3) қонуға кіру үшін бастапқы кезеңдегі биіктіктен төмендеу ВМЖ-да күндіз орындалады;
Тармақша 4
4) пайдаланушы графикалық құралдар арқылы ӘКК-ның біліктілік тиісті әуеайлақта қонуға оны құқық деп графикалық құралдар жер үсті суретін пайдалану арқылы жиынтығы белгілейді; немесе
Тармақша 5
5) әуеайлақ ӘКК қону орындауға құқығы бар тиісті әуеайлағына жақын жерде орналасқан.
Тармақ 729
729. Пайдаланушы ол уәкілетті ұйымға қанағаттандыратын шамада қол ұшқыштың біліктілік деңгейін қамтамасыз етуі тиіс.
Тармақ 730
730. Пайдаланушы ұшқышты, егер өткен 12 ай бойы ұшу экипажы кабинасында ұшқыш, тексеруші ұшқыш немесе қадағалаушы ретінде бiрде бiр рет ұшуды орындамаса, онда уәкілетті ұйыммен бекітілген және пайдаланушымен белгіленген бағытта немесе аудан шегінде тағайындамайды:
Тармақша 1
1) сол белгіленген ауданда;
Тармақша 2
2) кез келген бағытпен, қайсыда осы бағытпен схемалар немесе кез келген әуеайлақтарымен байланысты, қайсыларды ұшып көтерілу немесе қону үшін пайдалану алдағы болжап біледі, ерекше дағды мен білімдерді қолдануды талап етіледі.
Тармақ 731
731. ӘКК 12 ай бойы белгіленген ауданда немесе әуеайлақта бiр де бiр ұшпаған жағдайда немесе осындай схемаларды кешенді пайдаланып көрмеген жағдайда, ӘКК оны сол ауданда немесе сол бағытта ұшуды орындау үшін тағайындар алдында ұшқышты пайдаланушы тексеруі тиіс.
Тарау 10. 10-тарау. Коммерциялық әуе тасымалдарын жүзеге асыру кезінде
ұшуларды даярлау және орындау ерекшеліктері
10-тарау. Коммерциялық әуе тасымалдарын жүзеге асыру кезінде
ұшуларды даярлау және орындау ерекшеліктері
Тармақ 1. 1-параграф. Жалпы ережелер
1-параграф. Жалпы ережелер
Тармақ 732
732. Пайдаланушы экипажының барлық мүшелері олардың міндеттемелеріне қатысты және пайдаланылатын әуеайлақтарға және тиісті аэронавигациялық құралдарға сәйкес ӘК ұшып өту ауданына қатысты Заңнын, қағидалардың және рәсімдердің талаптарымен таныстыруын қамтамасыз етеді.
Тармақ 733
733. Ұшуды бастау, жалғастыру, ұшу жоспарынан бас тарту және (немесе) ұшуды тоқтату туралы шешімдерді қабылдау ҰЖН-да тағайындалған тәртіпте ӘКК-не жүктеледі. Егер пайдаланушы бекіткен ұшуды орындауды бақылау және қадағалау әдісімен ұшуды қамтамасыз ету жөніндегі қызметкерді (ұшу диспетчері) тартылған жағдайда, ұшуды қамтамасыз ету жөніндегі қызметкер ұсынған ақпаратты ескеріледі.
Тармақ 734
734. Пайдаланушы ӘКК ӘК ұшып өтетін ауданда іздестіру-құтқару қызметіне қатысты барлық қажетті ақпараттармен қамтамасыз етеді.
Тармақ 735
735. Пайдаланушы орындалатын ұшуларга көлемі мен күрделігіне сәйкес келетін және осы Қағидалардың 1-тарауының 4-параграфының талаптарын қанағаттандырылған ҰҚБЖ құрайды.
Тармақ 736
736. ҰҚБЖ шеңберінде пайдаланушының ұшу қауіпсіздігі мәселелеріндегі функцияларының құрылымы, сондай-ақ ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі пайдаланушы басшыларының функциясы айқындалады.
Тармақ 737
737. Ең жоғары ұшу салмағы 27000 кг болатын ӘК-нің пайдаланушысы ҰҚБЖ құраушы бөлігі ретіндегі ұшу деректерін талдау бағдарламасын бекітеді және орындайды.
Ұшқыштардың біліктілігіне тексеру жүргізген кезде пайдаланушы жалпы бақылау құралдарының деректерін уәкілетті ұйымға жібереді. Ұшу деректерін талдау бағдарламасы осындай дерек көздерін қорғауды қамтамасыз етеді.
Тармақ 738
738. ҰҚБЖ шеңберінде пайдаланушы персоналдың орындауға арналған ұшу қауіпсіздігі бойынша құжаттамалар жүйесін жасайды.
Тармақ 739
739. Пайдаланушы мынадай жағдайлар орындауды қамтамасыз ететін рәсімдерді белгілейді:
Тармақша 1
1) пайдаланушы ол алған деректер негізінде осындай ұшу үшін, ӘК қауіпсіз пайдалану үшін тікелей талап етілетін жер үсті және (немесе) су құралдары бар екендігіне және борттағы адамдарды қорғау ұшу орындалуы тиіс жағдайларға сәйкес келетіндігіне және олар осы мақсатта дұрыс пайдаланатынына көзін жеткізгенше дейін орындалмайды;
Тармақша 2
2) ұшуды қамтамасыз ету құралдарының жұмысында ұшу уақытында пайда болған кез келген жөнсіздіктері туралы ешбір кешіктірусіз көрсетілген құралдарға қызмет көрсететін ұйымдарға хабарлайды.
Тармақ 740
Тармақ 741
741. Пайдаланушы міндетті түрде ҰЖН-ның бір данасын, сондай-ақ барлық өзгерістері және/немесе қайта қаралған талаптарымен уәкілетті ұйымға бекітуге береді.
Тармақ 742
742. Ұшуды қамтамасыз ететін және орындайтын барлық авиация персоналының өз міндеттемелері мен функцияларына қатысты нұсқау алуын пайдаланушы қамтамасыз етеді.
Тармақ 743
743. Пайдаланушы ӘК-нің әрбір үлгісінің авиация персоналын және ұшу экипажын кәдімгі, штаттан тыс және авариялық жағдайда ӘК-рін пайдалану бойынша рәсімдер қамтылған ҰПН қамтамасыз етеді.
Тармақ 744
744. Пайдаланушы ҰПН, ҰЖН және адамша факторларды талаптарын ескеріп, сондай-ақ ескеріп қорытынды тексеру картасын әзірлейді және экипажының оларды ұшудың дейін, ұшудың уақытта және ұшудың кейін қолдануын қамтамасыз етеді.
Тармақ 745
745. Пайдаланушы осы Қағидалардың 6-тарауының 10-параграфының талаптарына сәйкес ұшу орындалатын аумақ мемлекеті бекіткендерден кем емес, бағыттарда АҰҚ бойынша ұшудың ең төменгі абсолютты биіктігін белгілейді.
Тармақ 746
746. Пайдаланушы ҰЖН-де оның көмегімен ұшулар орындалатын аумақ мемлекетінің немесе аэронавигациялық қызмет көрсетуге жауап беретін мемлекеттің ең төменгі абсолюттық биіктігі белгіленбеген бағыты бойынша орындалатын АҰҚ бойынша ұшу үшін ең төменгі абсолюттық биіктікті айқындайтын әдісті көрсетеді.
Жоғарыда аталған әдістерге сәйкес айқындалған ұшудың ең төменгі абсолюттық биіктігі ИКАО Конвенциясына 2-Қосымшасында көрсетілген биіктіктен төмен емес болуы тиіс.
Тармақ 747
747. ҰЖН-да көрсетілген ең төменгі абсолюттік биіктіктерді айқындау әдісі пайдаланушымен уәкілетті ұйымда бекітіледі.
Тармақ 2. 2-параграф. Әуеайлақтарды пайдалану минимумдар
2-параграф. Әуеайлақтарды пайдалану минимумдар
Тармақ 748
748. Әуеайлақтың ұшу мақсатты осы қону немесе балама әуеайлақтар мақсаттағы бірінде болжамды келген уақытта қазіргі тарауында осы Қағидалардың 6-тарауының 11-параграфында сәйкес жұмыс минимумның сәйкес жүзеге асырылатын болады, бұл дәлелдер бар екенін жағдайда жалғасуда талаптар.
Рульдеу, биіктікті алу биіктігі және крейсерлік ұшу (бағдар бойынша ұшу), төмендеу, қонуға кіру және қону осы Қағидалардың 8-тарауының 11-15-параграфтарының талаптарымен жүзеге асырады.
Тармақ 749
749. Егер, ҰҚЖ-дағы RVR туралы ақпарат ұсынылмаса, САТ ІІ және САТ ІІІ бойынша, сондай-ақ 800 м кем көріністе аспаптар бойынша қонуға кіру және қону рұқсат етілмейді.
Тармақ 750
750. Пайдаланушы қону жағдайында биіктіктің жеткілікті қорымен қону конфигурациясындағы ҰҚЖ кіреберісін ӘК қиып өтуді қамтамасыз ететін рәсімдерді осы Қағидалардың 311-тармағының талаптарымен сәйкес белгілейді.
Тармақ 3. 3-параграф. Жолаушылар
3-параграф. Жолаушылар
Тармақ 751
751. Пайдаланушы жолаушыларға осы Қағидалардың 1-тарауының 17-параграфында көрсетілген ақпараттардың жеткізілуі үшін, олардың:
Тармақша 1
1) байлау белдіктерінің;
Тармақша 2
2) апаттық шығыстардың;
Тармақша 3
3) егер олар бортта көзделген болса құтқару кеудешелерінің;
Тармақша 4
4) оттегі жабдығының, егер оны жолаушылардың пайдаланылуы қарастырылатын болса;
Тармақша 5
5) жолаушыларға арналған жедел нұсқама карталарын қоса алғанда басқа да жеке пайдаланылатын апаттық-құтқару жабдығының нұсқамасымен және пайдаланылуымен таныстырылуы үшін шаралар қабылдайды.
Тармақ 752
752. Пайдаланушы борттағы барлық адамдардың ұжымдық пайдалануға арналған негізгі борттық авариялық-құтқару жабдығының орналасқан орны мен жалпы пайдалану тәртібі туралы хабардар болуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 753
753. Пайдаланушы ұшуда авариялық жағдай туындаған кезде жолаушыларға осы жағдайлар кезінде орынды болуы мүмкін осындай шұғыл іс-қимылдар туралы нұсқау берілуі үшін шаралар қабылдайды.
Тармақ 754
754. Пайдаланушы ұшу және қону кезінде және кез келген уақытта, сондай-ақ, турбуленттік немесе ұшу кезінде пайда болатын апаттық жағдайда ӘК бортының жолаушылары өздерінің орындарында байлау белбеуі немесе басқа да қарастырылған байлану жүйесінің көмегімен байланып отыру шараларын жүзеге асырады.
Тармақ 4. 4-параграф. Ұшуға даярлық
4-параграф. Ұшуға даярлық
Тармақ 755
755. ӘКК келесі жағдайды растайтын ұшу алды дайындық нәтижесімен қанағат екенін құжат түрінде куәландырмаса, ұшу басталмайды:
Тармақша 1
1) экипаж бен ӘК ұшуға дайын, ӘК бортында тиісті сертификатпен куәліктер (ұшу жарамдылық, тіркеу) бар;
Тармақша 2
2) алдағы ұшудың нақты типі үшін осы Қағидалардың 5-тарауында қарастырылған аспаптар мен жабдықтар осы рейс үшін жеткілікті мөлшерде орнатылған;
Тармақша 3
3) ӘК-не техникалық қызмет көрсету куәлігі берілген;
Тармақша 4
4) ӘК массасы мен ауырлық орталығының орны күтілетін ұшу жағдайын ескерумен қауіпсіз орындау мүмкіндігін береді;
Тармақша 5
5) борттағы бар кез-келген жүк дұрыс бөлінген және берік бекітілген;
Тармақша 6
6) тексеру жүргізілген, оның нәтижесі белгіленген ұшу барысында пайдаланушылық шектеу сақталғанын көрсетті;
Тармақша 7
7) ұшудың жұмыс жоспарын құрастыру бойынша осы тарауының 5-параграфының талаптары сақталған.
Тармақ 756
756. Пайдаланушы ұшуға даярлық туралы толтырылған құжаттамасын 3 (үш) ай аралығында сақтайды.
Тармақ 757
757. Жұмыс жоспарын құрастыру кезінде осы Қағидалардың 765-тармағының талаптары орындалады.
Тармақ 758
758. Жолаушыларды отырғызу кезінде ӘК жанармаймен толтыру, олардың бортта болуы немесе оларды шығару осы Қағидалардың 6-тарауының 20-параграфының талаптарына сәйкес жүргізіледі.
Тармақ 759
759. Абсолютті биіктікте ұшу үшін ӘК, онда ұшу экипаж бен жолаушылардың кабинасында атмосфералық қысым 700 гПа кем емес құрайды, оттегін сақтау және беру үшін аппаратурамен жабдықталады, оның қоры бортта осы Қағидалардың 6-тарауының 21-параграфының талаптарына сәйкес болуы тиіс.
Тармақ 760
760. Ұшу тағайындау әуеайлақ бағытында жалғасады, егер ең соңғы ақпарат болса, келудің есеп уақытымен онда немесе қосалқы әуеайлақта қону осы Қағидалардың 6-тарауының 11-параграфының талаптарына сәйкес бекітілген пайдалану минимум сақтаумен орындалады.
Тармақ 761
761. Ұшу осы Қағидалардың 8-тарауының 6-16-параграфтарының талаптарымен сәйкес орындалады.
Тармақ 762
762. Егер осы Қағидалардың 6-тарауының 21-параграфының талаптарына сәйкес оттегі қоры қажет жағдайда пайда болса, экипаждың барлық мүшелері кез-келген жағдайда тыныс үшін оттегімен үздіксіз қолданады.
Тармақ 763
763. Атмосфералық қысымы 376 гПа кем емес биіктікте ұшуды орындайтын герметикалық кабинасы бар ұшу экипаждың барлық мүшелерінің әр өз жұмыс орындарында тез киілетін оттегі бетпердесі бар, ол қажет болғанда дереу оттегі беруді қамтамасыз етеді.
Тармақ 764
764. Аспаптар бойынша ұшуды орындау үшін пайдаланылатын әрбір жабдықталған ҰҚЖ немесе әуеайлақ үшін осы әуеайлақ орналасқан мемлекет аспаптар бойынша қонуға кіруді қамтамасыз етуге арналған аспаптар бойынша қонуға кірудің бір немесе бірнеше схемасын бекітеді және жариялайды.
Тармақ 5. 5-параграф. Ұшудың жұмыс жоспарын құру
5-параграф. Ұшудың жұмыс жоспарын құру
Тармақ 765
765. Ұшудың жұмыс жоспары (навигациялық есеп) ҰЖН пайдаланушымен айқындалған тәртібінде әр белгіленетін әр ұшу немесе ұшулардың сериясына құрастырылады. Ұшудың жұмыс жоспарын ұшуды қамтамасыз ететін қызметкері (ұшу диспетчері) ҰЖН-мен қарастырса, ӘКК бекітеді.
Ұшудың жұмыс жоспарының бір данасы пайдаланушы өкіліне табыс етіледі немесе егер олай мүмкін болмаса, уәкілетті әуеайлақ органына сақтауға тапсырылады немесе ұшу пунктінде тиісті жерде тіркеледі.
Тармақ 766
766. Ұшудың жұмыс жоспар формасы, мазмұнын сипаттау және тәртібін қолдану пайдаланушының ҰЖН жүргізіледі.
Тармақ 6. 6-параграф. Қосалқы әуеайлақтар
6-параграф. Қосалқы әуеайлақтар
Тармақ 767
767. Егер ұшып шығу әуеайлақта ұшудың метеорологиялық жағдайы пайдаланушы бекіткен қону минимумнан төмен болады немесе басқа себептер бойынша ұшу әуеайлағына қайту мүмкіндігі болмайды ұшу кезіндегі қосалқы әуеайлақ таңдалады және ұшудың жұмыс жоспарында нұсқалады.
Тармақ 768
768. Ұшу кезіндегі қосалқы әуеайлақ ұшып шыгу әуеайлақтан арақашықтықта:
Тармақша 1
1) екі қозғалтқышты ұшақ үшін – ӘК-нің ҰПН-на сәйкес айқындалған және ХСА есептелген бір жұмыс істен шыққан қозғалтқышы бар крейсер жылдамдықта 1 сағат ұшуға тең және нақты ұшу салмағын қолдану арқылы тынық жағдайында;
Тармақша 2
2) үш немесе одан астам қозғалтқышты ұшақ үшін – ӘК-нің ҰПН-на сәйкес айқындалған және ХСА есептелген барлық жұмыс істейтін қозғалтқышы бар крейсерлік жылдамдықта 2 сағат ұшуға тең және нақты ұшу салмағын қолдану арқылы тынық жағдайында;
Тармақша 3
3) осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген қашықтықтар бойынша өлшемдерге жауап беретін әуеайлақ болмаған жағдайда, пайдаланушы көрсеткен нақты ұшу массасын ескере отырып, қосалқы әуеайлаққа кетудің ең көп уақыты шегінде орналасқан бірінші қолда бар қосалқы әуеайлақ қосалқы әуеайлаққа кетудің ұзартылған уақытымен ұшуды орындайтын ұшақтар (EDTO).
Тармақ 769
769. Ұшу кезіндегі қосалқы әуеайлақ, бұл есеп уақытын алғанда пайдаланушы бекіткен әуеайлақтың пайдалану минимумы сәйкес келген немесе одан артық болған туралы мәліметтер болғанда таңдалады.
Бағыттағы қосалқы әуеайлақтар екі газ турбинді қозғалтқышы бар EDTO ұшақтары ұшу үшін таңдалады және ұшудың жұмыс жоспарында және ӘҚҚ үшін ұшу жоспарында нұсқалады.
Тармақ 770
770. Жүру бағыты бойынша қосалқы әуеайлақ оған дейін ұшу уақыты ХСА екі газ турбинді қозғалтқышынан бір жұмыс істемейтін қозғалтқышы бар ӘК сипаттамасы үшін 60 минуттан аспайтын кезде таңдалады.
Тармақ 771
771. Тағайындалған әуеайлағына дейін шектен ұшу уақыты PNR есебімен тағайындалған әуеайлақ үшін қосалқы әуеайлағын таңдау кезінде және қосалқы әуеайлағына дейін барлық жұмыс істейтін қозғалтқыштары бар крейсерлік режимінде 2 сағат ұшудан аспайды.
Тармақ 772
772. АҰҚ бойынша ұшу кезінде ұшудың жұмыс жоспарында және ӘҚҚ үшін ұшу жоспарында тағайындау орнының бір қосалқы әуеайлақ таңдалады және нұсқалады, ұшып шығу әуеайлақтан немесе бағытта ұшу жоспарын өзгерту нүктесінен тағайындау орны әуеайлағына дейін ұшу ұзақтығын алмағанда метеорологиялық жағдай және жедел ақпарат негізінде айқындалады, бұл әуеайлақты қолданатын есеп уақытында:
Тармақша 1
1) қонуға кіру мен қону ВМЖ-да жүзеге асырылады;
Тармақша 2
2) оны қолданатын есеп уақытында тағайындау орны әуеайлақта тәуелсіз жұмыс ҰҚЖ бар, оның біреуі аспаптар бойынша қонуға кіру үшін жабдықталған.
Тармақ 773
773. Егер белгіленген қону әуеайлақ оқшалған әуеайлақ болса, онда:
Тармақша 1
1) қосалқы әуеайлақ (қосалқы әуеайлақтар) талап етілмейді, кету шегі айқындалады;
Тармақша 2
2) кету шегінен өткен соң ұшу мәліметтер негізінде жалғасады, бұл есеп уақыты кезінде әуеайлақта қауіпсіз отырғызу жүргізіледі;
Тармақша 3
3) поршеньді қозғалтқышы бар ұшақ үшін крейсерлік эшелонында жоспарланған 45 минут аралығында ұшу үшін отын қорымен ұшу уақытынан 15% талап етіледі, отын резервін қоса алғанда немесе қандай мерзім қысқа болуға байланысты 2 сағат аралығында;
Тармақша 4
4) газ турбинді қозғалтқышы бар ұшақ үшін тағайындау орны әуеайлақта отынды бірқалыпты крейсерлік тұтыну кезінде 2 сағатқа ұшу үшін отын қоры талап етіледі, отын резервін қосқанда.
Тармақ 774
774. Тағайындау орнының екі қосалқы әуеайлақтар таңдалады және жұмыс ұшу жоспарында және ӘҚҚ үшін ұшу жоспарында нұсқалады, тағайындау орны әуеайлақ үшін:
Тармақша 1
1) әуеайлақты қолданатын есеп уақытында метеорологиялық жағдай пайдаланушы орнатқан әуеайлақтың бекітілген пайдалану минимумынан төмен болса;
Тармақша 2
2) метеорологиялық жағдай туралы ақпарат болмаса.
Тармақ 775
775. Уәкілетті ұйым ұшу қауіпсіздігінің тең деңгейін қамтамасыз етуді көрсететін тәуекел бағалау негізінде қосалқы әуеайлақты таңдау өлшемдерінің пайдалану нұсқаларын бекітуге рұқсат етіледі.
Ұшу қауіпсіздігі үшін тәуекел бағалау қосады:
Тармақша 1
1) пайдаланушының сипаттамасы;
Тармақша 2
2) ӘК және оның жүйесінің жалпы техникалық ерекшелігі;
Тармақша 3
3) әуеайлақта бар техника, техникалық ерекшелігі мен инфра құрылым;
Тармақша 4
4) метеорологиялық ақпарат сапасымен сенімдігі;
Тармақша 5
5) қосалқы әуеайлақты әр қолдану нұсқасымен байланысты қауіп-қатерді айқындау;
Тармақша 6
6) салдарын азайту бойынша нақты шаралар.
Тармақ 7. 7-параграф. Метеорологиялық жағдайлар
7-параграф. Метеорологиялық жағдайлар
Тармақ 776
776. Бағытта немесе ӘК баратын бағыттың бөлімінде метеорологиялық жағдайлар осы Қағидалардың 611-тармағының талаптарына сәйкес болмаса, КҰҚ бойынша ұшу басталмайды.
Тармақ 777
777. Осы Қағидалардың 767-тармағының талаптарды есепке алмағанда, келесі ақпарат алынбағанша, АҰҚ бойынша ұшуға жол берілмейді:
Тармақша 1
1) есеп уақыты бойынша тағайындалған қонудің әуеайлағына келу кезінде әуеайлақтың жағдайлары пайдалану минимумдарына сәйкес келеді немесе артады;
Тармақша 2
2) ұшып келудің есеп уақыты бойынша тағайындау орнының қосалқы әуеайлақта жағдайлар осы Қағидалардың 602-тармағының талаптарына сәйкес келген болады.
Қосалқы әуеайлақты таңдау кезінде жел бағыты мен жылдамдығын ескеру арқылы нақты ҰҚЖ үшін қолданылатын әуеайлақтың пайдалану минимумдар қолданылады.
Тармақ 778
778. Метеорологиялық жағдайлар пайдаланушы бекітілген пайдалану минимумдарға сәйкес келмесе немесе артпағанша, АҰҚ бойынша ұшып шығу әуеайлақтан ұшу жүргізілмейді.
Ұшу жоспарын өзгерту нүктесіне жеткен соң, АҰҚ бойынша ұшу жалғасады, егер белгіленген қону әуеайлақта немесе әр таңдалған қосалқы әуеайлақта нақты ауа-райы туралы мәліметтер немесе олардың болжаулармен комбинациясы әуеайлақ қолданатын есеп уақыты бойынша метеорологиялық жағдайлар пайдаланушымен бекітілген пайдалану минимумдарына сәйкес келеді немесе артады деп нұсқалса ұшу жалғасады.
Тармақ 779
779. Осы Қағидалардың 601-тармағының талаптарына сәйкес келетін метеорологиялық жағдайымен екі қосалқы немесе БТШ төмендегідей болатын бір қосалқы әуеайлақ болғанда межелі әуеайлақтың метеорологиялық жағдайы туралы ақпарат болмаса, АҰҚ бойынша ұшуға рұқсат етіледі:
Тармақша 1
1) айналып ұшу ең аз 150 метрге (500 фут), БТШ 450 метрге (1500 фут) кем емес және көріну 5000 метрге кем емес қолданып, қонуға кіру үшін MDA/H жоғары;
Тармақша 2
2) көріну пайдалану минимумынан 1000 метрге жоғары болған кезде 100 метрге (330 фут) MDA/H жоғары болады.
Тармақ 780
780. Әр қосалқы әуеайлақта қонуға кіру мен қонуді орындау мүмкіндігін айқындау кезінде ұшу қауіпсіздігінің тең деңгейін қамтамасыз ету үшін пайдаланушы әуеайлақтың пайдалану минимумына қосымша қолайлы ретінде уәкілетті ұйымы үшін БТШБ маңызы мен көрінуін белгілейді.
Тармақ 781
781. Уәкілетті ұйым әуеайлақты қолданатын есеп уақыты үшін пайдаланушымен бекіткен уақытша қорын бекітеді.
Тармақ 782
782. Белгілі немесе күтілетін мұз басу жағдайында, егер ұшақ осындай жағдайда ұшу үшін сертификатталған және жабдықталған болса ұшу орындалады.
Тармақ 783
783. Болжамды немесе белгілі мұз басу жағдайында, егер ӘК мұз басуды айқындаудан өтсе және қажет болғанда мұз басуды жою (болдырмау) бойынша жұмыстар өткізілсе ұшу басталады.
ӘК ұшуды орындау үшін жарамдылық жағдайында немесе қарапайым жағдайда болуы үшін мұз басу пайда болатын басқа ластанулар жойылады.
Пайдаланушы осы тармақтың талаптарының сақталуын сақтау және бақылау жөніндегі рәсімді пайдаланушының ұшуды пайдалану нұсқаулығына енгізеді. Көрсетілген рәсім Қазақстан Республикасының «Әуе кемелерін жерде көктайғаққа қарсы қорғау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің міндетін атқарушының 2023 жылғы 7 наурыздағы № 141 бұйрығының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32037 болып тіркелген) талаптарына сәйкес әзірленеді.
Тармақ 8. 8-параграф. Отын қоры
8-параграф. Отын қоры
Тармақ 784
784. ӘК жоспарланатын ұшуды қауіпсіз аяқтау және белгіленген ұшу жоспарынан мүмкін ауытқуға жол бермеу үшін жеткілікті отынмен толтырылады.
Тармақ 785
785. ӘК бортында жоспарланатын отын қоры негізделеді:
Тармақша 3
3) отынды шығындайтын мониторинг жүйесінен алынған нақты ӘК қатысты өзекті мәліметтер немесе ӘК өндіруші ұсынған мәліметтер болмағанда;
Тармақша 4
4) ұшуды орындайтын пайдаланушылық жағдай қосады:
ӘК күтілетін массасы;
NОТАМ;
ағымды метеорологиялық жиынтық немесе ағымды жиынтық пен болжамдар комбинациясы;
ӘҚҚ рәсімі, шектеу және күтілетін кідіріс;
кейбір техникалық қызмет көрсетуді орындау және/немесе конфигурациядан ауытқуды кейінге қалдыру салдары.
Тармақ 786
786. Тұтынатын отынның ұшу алды есебі қосады:
Тармақша 3
3) ұшу әуеайлақта жергілікті жағдайды және ККҚ отынын тұтыну көлемін ескерумен ұшу үшін қолданатын рульдеуді жанармай;
Тармақша 4
4) осы Қағидалардың 788-тармағының 2) тармақшасының пайдалану жағдайын ескерумен ұшып көтерілу кезінен немесе ұшу жоспары өзгерту нүктесінен бастап тағайындалған әуеайлағына қонуға дейін бағыт бойынша ұшу үшін отын;
Тармақша 5
5) бағыт бойынша немесе ұшу жоспарын өзгерту нүктесінен бастап ұшу үшін қажет 5% құрайтын күтпеген пайдалану жағдайда қосымша отын, отын шығыны нормасына есептелген, бірақ ХСА тағайындау орны әуеайлақта 450 м (1500 фут) биіктік бойынша күту аймағында жылдамдықпен 5 минут аралығында ұшу үшін отын мөлшерінен кем емес.
Тармақ 787
787. Тағайындау орны қосалқы әуеайлағына дейін ұшу үшін отын қоры қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) тағайындау орны қосалқы әуеайлақты таңдау кезінде:
тағайындау орны қосалқы әуеайлақта екінші шеңберіне кету;
крейсерлік ұшудың күтілетін абсолют биіктік жинағы;
күтілетін бағыт бойынша ұшу;
жерге отыруды бастау нүктесіне дейін төмендеу;
жерге отыруды орындау және тағайындау орны қосалқы әуеайлақта қону;
Тармақша 3
3) осы тармақтың 1) тармақшасына сәйкес тағайындау орны екі қосалқы әуеайлақтарды таңдау кезінде – тағайындау орны қосалқы әуеайлағына алыстатып ұшу;
Тармақша 4
4) тағайындалған орнын қосалқы әуеайлақсыз ұшу кезінде – ХСА тағайындау орны әуеайлақта 450 м (1500 фут) биіктік бойынша күту аймағында жылдамдықпен 1 сағат аралығында ұшу;
Тармақша 5
5) белгіленген оқшаулаған әуеайлағына қону үшін:
поршеньді қозғалтқышы бар ұшақ үшін крейсерлік эшелонында ұшу үшін жоспарланған 45 минут аралығында ұшу үшін отын қоры мен ұшу уақытынан 15% талап етіледі, отын резервін қосқанда немесе қандай мерзім қысқа болуға байланысты 2 сағат аралығында;
газ турбинді қозғалтқышы бар ұшақ үшін тағайындау орны әуеайлақта отынды бірқалыпты крейсерлік тұтыну кезінде 2 сағатқа ұшу үшін отын қоры талап етіледі, отын резервін қосқанда.
Тармақ 788
788. Отын резерві – тағайындау орны қосалқы әуеайлақ немесе тағайындау орны әуеайлағына келу кезінде есеп қону массасын қолданумен есептелген қор, тағайындау орны үшін қосалқы әуеайлақ талап етілмейді:
Тармақша 1
1) поршеньді қозғалтқышы бар ұшақ – уәкілетті ұйым айқындаған 45 минут аралығында жылдамдықпен және абсолют биіктікте ұшу үшін;
Тармақша 2
2) газ турбинді қозғалтқышы бар ұшақ – ХСА әуеайлақта 450 м (1500 фут) биіктік бойынша күту аймағында жылдамдықпен 30 минут аралығында ұшу.
Тармақ 789
789. Қосымша отын қоры, егер осы Қағидалардың 786-тармағының 2) және 3) тармақшаларының және 787 мен 788-тармақтарының талаптарымен сәйкес есептелген ең аз отын қоры келесі жағдайда жеткіліксіз:
Тармақша 3
1) ӘК үшін мүмкіндікті қамтамасыз ету, төмендеуді орындау және қосалқы әуеайлағына дейін ұшуды жалғастыру, қажет болғанда қозғалтқыш ақау кезінде операцияны орындайды немесе бағыттыңең қиын нүктесінде герметикалық сапасы жойылады, ол үшін көп отын талап етіледі:
ХСА әуеайлақта 450 м (1500 фут) биіктік бойынша күту аймағында жылдамдықпен 15 минут аралығында;
қонуға кіру және қону орындау кезінде;
Тармақша 4
2) уәкілетті ұйым бекіткен ең қиын жағдайдың отын қоры бар EDTO ұшу;
Тармақша 5
3) жоғарыда нұсқалмаған қосымша талаптарды орындау.
Тармақ 790
790. Дискрециялық отын қоры ӘКК қарауы бойынша бортқа алынған қосымша отын мөлшері.
Тармақ 791
791. Егер борттағы отын мөлшері осы Қағидалардың 787 және 788-тармақтарының және қажет болғанда 790-тармағының талаптарына сәйкес келмесе ұшу басталмайды немесе ұшу жоспарын өзгерту нүктесінен жалғастырылмайды.
Тармақ 792
792. Уәкілетті ұйым ұшу қауіпсіздігі деңгейін тең қолдау тәсілдерін көрсететін пайдаланушының тәуекел бағалау негізінде рульдеу, маршрут бойынша ұшу, күтпеген жағдай, тағайындау орны қосалқы әуеайлағына дейін ұшу және қосымша отын қоры үшін ұшудың алдын ала есептелген отын қоры нұсқаларын бекітеді.
Пайдаланушы қауіпсіз ұшу үшін тәуекел бағалау қосады:
Тармақша 1
1) бағыт бойынша ұшу үшін отын қорын есептеу;
Тармақша 2
2)пайдаланушы мүмкіндіктері:
отын шығындау үшін мониторинг бағдарламасын қосатын автоматты әдісін айқындау;
қосалқы әуеайлақтын қолданудың қазіргі заман тәсілдерін қолдану;
Тармақша 3
3) салдарын азайту үшін нақты шараларды қолдану.
793. Ұшу басталғаннан кейін отынды шығындау, ұшуды жоспарлау кезінде белгіленген мақсаттарға арналмайды, қайта талдауды талап етеді және егер осыған байланысты жоспарлы операцияны түзетеді.
794. Ұшуда отын шығынын басқару саясаты мен рәсімі осы Қағидалардың 8-тарауының 4-параграфына сәйкес жүзеге асырылады.
795. Жолаушыларды отырғызу кезінде ӘК отынмен толтыру, олардың бортта болуы немесе оларды шығару осы Қағидалардың 6-тарауының 20-параграфына сәйкес жүргізіледі.
Тармақ 9. 9-параграф. Жүк бөліміндегі өрт сөндіру жүйесі үшін
уақыт шектеуді есепке алу
9-параграф. Жүк бөліміндегі өрт сөндіру жүйесі үшін
уақыт шектеуді есепке алу
Тармақ 796
796. Барлық ұшу келесі жағдайда жоспарланады: қосалқы әуеайлағына кету уақыты жүк бөлімінде өрт сөндіру жүйесі үшін уақыт бойынша шектеуден артпайды, ол ӘК құжаттамасында және уәкілетті ұйым бекіткен пайдаланушылық қауіпсіз қоры азайтылған көлемінде нұсқалған.
Тармақ 796-1
796-1. Ұшақтың ұшу нұсқаулығында немесе ұшақты пайдалану жөніндегі басқа да қосалқы құжаттамада әзірлеуші мемлекет немесе тіркелген мемлекет бекіткен ӘК жүк бөлігінің (бөліктерінің) өртке қарсы жүйесінің элементтері туралы ақпарат, сондай-ақ жүк бөліктерін өртке қарсы қорғаудың көрсетілген сертификаттық стандарттары туралы қысқаша ақпарат қамтылады.
Тармақ 797
797. Егер осы шектеулер ұшу кезінде ескерілетін болса, олар ӘК тиісті құжаттамасында нұсқалады.
Осы мақсаттар үшін 15 минуттай пайдаланушылық қауіпсіздік қоры қарастырылады.
Тармақ 10. 10-параграф. Шаршағыштықты бақылау
10-параграф. Шаршағыштықты бақылау
Тармақ 798
798. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2015 жылғы 27 ақпандағы № 250 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10629 нөмірімен тіркелген) Қазақстан Республикасының азаматтық және эксперименттік авиациясы әуе кемелерінің экипаж мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалысын ұйымдастыру қағидалардың (бұдан әрі - ҚР АжЭА ӘК-рінің экипаж мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалысын ұйымдастыру қағидалар) талаптарына сәйкес пайдаланушы ұшу және кабиналық экипаждарының барлық мүшелері бойынша пайдаланушы мемлекет айқындаған уақыт кезеңі үшін ұшу уақытын, қызметтік ұшу уақытын, қызмет уақытын және демалыс уақытын есепке алып отырады.
Тармақ 798-1
798-1. пайдаланушы шаршауға байланысты ұшу қауіпсіздігі үшін тәуекелдерді басқару мақсатында Қазақстан Республикасының азаматтық және эксперименттік авиациясының ӘК экипаждары мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалысын ұйымдастырудың белгіленген қағидаларына сәйкес келетін ұшу уақытының, ұшу жұмыс уақытының, жұмыс уақытының нормаларын және демалыс уақытына қатысты талаптарды әзірлейді.
Тармақ 799
799. Уәкілетті ұйым барлық немесе жеке орындайтың ұшулардың түрлеріне қатысты шаршағыштықты бақылау мақсатында ұшу және кабинаның экипаждары өздерінің міндеттерін белсенділіктің тиісті деңгейі дәрежесінде орындауларына кепіл болуы үшін ғылыми принциптерге, білімге және пайдаланудағы тәжірибеге сәйкес әзірленген және негізделген FRMS жүйесіні (бұдан әрі - FRMS) пайдаланушымен қолдануға рұқсат етіледі.
Тармақ 800
800. Уәкілетті ұйым пайдаланушысын шаршағыштықты бақылаудың нормативтік қағидаларының бөлігі немесе барлығы орнына қолданыла бастағанда бекітеді. Бекітілген FRMS шаршағыштықты бақылаудың нормативтік қағидаларымен салыстырғанда ұшу қауіпсіздігінің баламалы немесе жоғары деңгейін қамтамасыз етеді.
📌 Ескерту. Шаршауды бақылаудың нұсқамалық нормативтік қағидаларын сақтау пайдаланушыны ИКАО-ның 19-қосымшасының ережелеріне сәйкес өзінің ұшу қауіпсіздігін басқару жүйесін (ҰҚБЖ) пайдалана отырып, шаршауға байланысты тәуекел факторларын қоса алғанда, өзінің тәуекел факторларын басқару міндетінен босатпайды.
Тармақ 801
801. Пайдаланушы әрбір экипаждың ғарыштық радиация әсерінің жалпы мөлшерін айқындаудың 15000 м астам (49 000 фут) биіктіктегі ұшақтың әрбір ұшуы туралы есеп құжаттарын 12 ай бойы сақтайды.
Тармақ 11. 11-параграф. Ұшуды орындау кезіндегі қосымша талаптар
11-параграф. Ұшуды орындау кезіндегі қосымша талаптар
Тармақ 802
802. Пайдаланушы ӘК бортынан метеорологиялық қадағалауды жүргізу және оның нәтижелерін ӘҚҚ органына хабарлау, сондай-ақ ұшудың қарсы қауіпті жағдайлары туралы хабарлау тәртібін ҰЖН айқындайды.
Тармақ 803
803. Бағыттың кез келген нүктесінен қосалқы әуеайлағына дейін ХСА мен желсіз жағдайлары кезінде бекітілген OEI 60 минутқа сәйкес келетін қашықтықтағы бағыттарда екі газтурбиналық қозғалтқышы бар ұшақтардың немесе ХСА мен желсіз жағдайлары кезінде барлық бекітілген АЕО екіден артық газтурбиналық қозғалтқыштары бар ұшақтардың пайдаланушылары мынадай талаптарды (EDTO) орындайды:
Тармақша 1
1) ұшуларды, мүшелері осындай ұшуды орындау үшін арнайы даярлығы бар ӘК экипаждары орындайды;
Тармақша 2
2) пайдаланушы ӘК осындай ұшу экипаждарының мүшелерін даярлаудың тиісті бағдарламасын әзірлейді және ҰЖН енгізеді, олар:
бағытты және бағыттағы қосалқы әуеайлақтарды таңдау қағидаларын;
MEL қолданылуын;
ұшар алдында және ұшуда отын қорына қойылатын талаптарды;
қосалқы әуеайлақ бағытында метеожағдайдың нашарлауы кезіндегі іс-қимыл тәртібін;
крейсерлік ұшуда қозғалтқыштардың бірі тартылысты толық жоғалтқан кездегі іс-қимылдар бойынша жаттығуды;
генераторлардан электр қорегін толық жоғалтқан кездегі іс-қимыл жаттығуын қамтуы тиіс.
Тармақша 3
3) ұшуды жоспарлау кезінде, бағытта жарамды қосалқы әуеайлақтарды таңдау кезінде келудің есептік уақытына дейін және кейін 1 сағат ішінде әуеайлақта метеорологиялық жағдайлар мынадай болуы тиіс:
дәл кіру кезінде – БТШБ көріністің мәлімденген қашықтығы ҰҚЖ мәнінен жоғары 800 м қашықтықта көріну (көрініс) кезінде 60 м (200 фут) ұлғайған DA/DH мәнінен төмен емес;
дәл емес және визуалды кіру кезінде – БТШБ көріністің мәлімденген қашықтығы ҰҚЖ (RVR) мәнінен жоғары немесе 1500 м қашықтықта көріну (VIS) кезінде 120 м (400 фут) ұлғайған MDH/MDA мәнінен төмен емес;
Тармақша 4
4) қонуға кірудың және САТ ІІ бойынша қонудың мәлімденген сұлбалары бар екі немесе одан көп ҰҚЖ бар әуеайлақтары үшін БТШБ 90 м (300 фут) кем емес және ҰҚЖ көрiну алыстығы (RVR) немесе көрінісі (VIS) 1200 м кем емес, ал САТ III үшін – 60 м (200 фут) кем емес және ҰҚЖ көрiну алыстығы (RVR) – 550 м кем емес;
Тармақша 5
5) пайдаланушының уәкілетті орган бекіткен қосалқы әуеайлағына ӘК тұрпаты, межелік және ең жоғары уақыты көрсетілген бағыттағы қосалқы әуеайлағына ұлғайтылған уақытты көрсете отырып, EDTO ұшуды орындауға рұқсаты бар.
Тармақ 12. 12-параграф. Ұшу-техникалық сипаттамаларының шектеулерін
есепке алу
12-параграф. Ұшу-техникалық сипаттамаларының шектеулерін
есепке алу
Тармақ 804
804. ӘК ұшу жарамдығы сертификаттың талаптарына (ұшуға жарамдылығы туралы куәлік) сәйкес және ӘК осы түріндегі ҰПН-да қамтылған ҰТС пайдалану шектеулерінде бекітілген шегінде пайдаланылады.
Тармақ 805
805. Осы тарауының 14-параграфының талаптарын қоспағанда бір қозғалтқышымен ұшақтар қозғалтқыш істен шыққан жағдайда амалсыз қонуды қауіпсіз жүзеге асыруға мүмкіндік беретін ауа-райының осындай жағдайы мен жарықтандыру жағдайында, осындай маршрутта және олардың осындай ауытқуларымен пайдаланылады.
Тармақ 806
806. ӘК тіркеу мемлекеті пайдаланудың барлық күтілетін жағдайлары кезінде қауіпсіздіктің жалпы деңгейін қамтамасыз ету үшін жеткілікті дәрежеде жүзеге асыруға болатын сақтық шараларын қабылдайды.
Тармақ 807
807. ӘК ҰПН қамтылған ҰТС туралы ақпарат алдағы ұшулар кезінде осы Қағидалардың талаптар орындалуы мүмкін екендігін көрсеткен жағдайда ғана ұшуды бастауға рұқсат беріледі.
Тармақ 808
808. Ұшар алдында ӘК ҰТС-на әсер ететін – салмағы, әуеайлақты (тікұшақ айлақты) асуға тиісті барометрлік биіктігі, температурасы, жел, құрғақ жолдың ӘК үшін ҰҚЖ жай-күйі, еңісі, (батпақ, судың және (немесе) мұздың болуы), гидроұшақтар үшін, олармен шектеліп қана қоймай су бетінің жай-күйі, әсер ететін барлық факторларды ескеру қажет.
Тармақ 809
809. Бұл факторлар ҰТС белгілеу кезінде қаралуы мүмкін пайдалану параметрлері немесе рұқсаты мен қор ретінде ескерілуі мүмкін немесе аталған ұшақ үшін қолданылатын ҰТС нормасына енгізілуі мүмкін.
Тармақ 810
810. Ұшып көтерілу басында ұшақтың салмағы осы Қағидалардың 816 және 817-тармақтарында көзделген, ал қосалқы әуеайлақтар үшін – осы Қағидалардың 818 және 819-тармақтарында көрсетілген себептер бойыншаұшу және отынды құю барысында салмақтың болжамды азаюын ескере отырып, осы Қағидалардың 812 және 817-тармақтарында көрсетілген талаптарды орындауға мүмкіндік береді.
Тармақ 811
811. Ұшып көтерілу басында ұшақтың салмағы әуеайлақтардың асуына сәйкес барометрлік биіктік үшін ҰПН-да көрсетілген, сондай-ақ егер ең жоғары рұқсат етілген салмақты айқындау үшін параметрлер ретінде пайдаланылатын кез келген басқа да жергілікті атмосфералық жағдайлар үшін ең жоғары ұшып көтерілу салмағынан аспайды.
Тармақ 812
812. Жоспарланған қону әуеайлақта және белгіленген пункттің кез келген қосалқы әуеайлағына қонудың есепті уақытына ұшақтың есепті салмағы осы әуеайлақтардың асуына сәйкес келетін барометрлік биіктік үшін ВҰҚ-да көрсетілген, сондай-ақ егер ең жоғары рұқсат етілген салмақты айқындау үшін параметрлер ретінде пайдаланылатын кез келген басқа да жергілікті атмосфералық жағдайлар үшін ең жоғары қону салмағынан ешқандай жағдайда аспайды.
Тармақ 813
813. Ұшақтың салмағы ұшып шығар алдында немесе жоспарланған қону әуеайлақта және белгіленген пункттің кез келген қосалқы әуеайлағына қонудың есепті уақытына тиісті ең жоғары массадан ешқандай жағдайда аспайды, онымен ұшақтың Шуыл бойынша сертификаттауға қолданылатын стандарттарға сәйкестігі көрсетілді, егер бұған әуеайлақтың орналасқан жердегі мемлекеттің уәкілетті органынан маза бермейтін шуылдың әсері мәселесі жоқ кейбір әуеайлақтар немесе ВҰҚ үшін ерекшелік ретінде рұқсат алынбаған болса.
Тармақ 814
814. Ұшақтың ҰТС ұшып көтерілудің кез келген нүктесінде аумалы қозғалтқыш істен шыққан жағдайда, ұшып көтерілуді тоқтатуға және ҮҰБҚ шегінде тоқтап алуға немесе ұшып көтерілуді жалғастыруға және осы Қағидалардың 815-тармағының талаптарды орындауға жағдай келмесе, жеткілікті тік немесе көлденең ұшу траекториясы бойынан барлық кедергілерден ұшып өтуге мүмкіндік береді.
ҰҚЖ-ның тиесілі ұзындығын айқындау кезінде ұшып көтерілу алдындағы осьтік жолға ӘК-сін шығару қажеттілігіне байланысты оның азаю мүмкіндігі ескеріледі.
Тармақ 815
815. Жұмыс істемейтін бір қозғалтқышы бар ұшақ қабілетті – бағыт бойынша ұшу кезінде бағыттың кез келген нүктесінде немесе одан қосымша бағыттардан бас тартқан жағдайда жоспарланған аумалы қозғалтқыштың істен шыққан жағдайда, ұшуды осы Қағидалардың 817-тармағының талаптары орындалуы мүмкін әуеайлағына дейін, ең төменгі рұқсат берілген биіктікке дейін еш жерге төмендемей жалғастыруға мүмкіндік береді.
Тармақ 816
816. Қосалқы әуеайлақтарда орналасқан кез келген бағыттағы үш немесе одан көп қозғалтқыштары бар ұшақтардың ұшу кезінде және ұшудың жалпы ұзақтығы қауіпсіздіктің жалпы деңгейін сақтау үшін екінші қозғалтқыштың істен шығуын ескеру қажет, ұшақ кез келген екі қозғалтқыш істен шыққан жағдайда, бағыттағы қосалқы әуеайлағына дейін ұшуды жалғастыруға және қонуға қабілетті.
Тармақ 817
817. Ұшақтың ҰТС биіктік қорының қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін ең төмендігімен қонуға кіру траектория бойынан барлық кедергілерді ұшып өткеннен кейін және егер гидроұшақ туралы сөз болса, тоқтау қажеттілігін, бар болатын қону қашықтығың (бұдан әрі - БҚҚ) шегіндегі жеткілікті төмен жылдамдыққа қол жеткізуді ескере отырып, тағайындалған қону әуеайлағына немесе кез келген қосалқы әуеайлағына қонуға мүмкіндік береді. Бұл ретте ӘКК, егер бұл ҰТС-ны белгілеу кезінде ескерілмесе, қонуға кіру және қонуды орындау кезінде ұшу техникасында болжанған айырмашылықтарды ескереді.
Тармақ 13. 13-параграф. Кедергілер туралы мәліметтер
13-параграф. Кедергілер туралы мәліметтер
Тармақ 818
818. Осы Қағидалардың 814-тармағының талаптарымен сәйкес қағидаларды құрастыруға мүмкіндік беру үшін пайдаланушыға кедергілер туралы мәліметтермен қамтамасыз етіледі.
Тармақ 819
819. Пайдаланушы ұшып көтерілудің кез келген нүктесінде аумалы қозғалтқыш істен шыққан жағдайда, ұшып көтерілуді тоқтатуға және ҮҰБҚ шегінде тоқтап алуға немесе ұшып көтерілуді жалғастыруға және жеткілікті тік немесе көлденең ұшу траекториясы бойынан барлық кедергілерден ұшып өтуге мүмкіндік беретін ұшақтың ҰТС сәйкестігін бағалау кезінде картаның нақтылығын ескереді.
Тармақ 14. 14-параграф. Бір газтурбиналық қозғалтқышы бар ұшақтармен түнде және/немесе АМЖ-да ұшуды жүргізуге қойылатын қосымша талаптар
14-параграф. Бір газтурбиналық қозғалтқышы бар ұшақтармен түнде және/немесе АМЖ-да ұшуды жүргізуге қойылатын қосымша талаптар
Тармақ 820
820. Бір газтурбиналық қозғалтқышы бар ұшақтармен түнде және/немесе АМЖ-да ұшуды жүргізуге рұқсат беру кезінде уәкілетті ұйым ұшақтың тиісті сертификаттауді өткеніне, сондай-ақ ұшу қауіпсіздігінің жалпы деңгейінің:
Тармақша 1
1) газтурбиналық қозғалтқыштың сенімділігімен;
Тармақша 2
2) техникалық қызмет көрсету тәртібімен, ұшуларды жүргізу тәжірибесімен, ұшақтарды жөнелту тәртібімен және аталған пайдаланушының экипаждарының дайындық бағдарламасымен;
Тармақша 3
3) барлық ұшу ұзақтығында қауісіздікті қатамасыз етуге және кез келген мүмкін пайдалану жағдайларында қозғалтқыш істен шыққаннан кейін мәжбүрлі қонуды қауіпсіз орындау үшін жәрдем көрсетуге арналған жүйелер мен жабдықтардың орнатылуымен қамтамасыз етілгеніне көз жеткізеді.
Тармақ 821
821. Түнде және/немесе АМЖ-да пайдаланылатын бір газтурбиналық қозғалтқышы бар барлық ұшақтар қозғалтқыш жұмысы параметрлерінің өзгеруін бақылау жүйесімен жабдықталады, ал ұшу жарамдылығының жеке сертификаты 2005 жылдың 1 қаңтарында немесе осы күннен кейін берілген ұшақтар қозғалтқыш жұмысы параметрлерінің өзгеруін бақылаудың автоматты жүйесімен жабдықталады.
Тармақ 15. 15-параграф. Кеме құжаттары
15-параграф. Кеме құжаттары
Тармақ 822
822. ӘК-де осы Қағидалардың 83-тармағында көрсетілген құжаттар болуы тиіс, оларды экипажының мүшелері уәкілетті ұйымның авиациялық инспекторларының талабы бойынша ұсынады.
Жоғарыда көрсетілген құжаттарына қосымша ретінде ӘК-нің бортында мыналар болуы тиіс:
Тармақша 1
1) Заңнын 105-бабының 3-тармағымен сәйкес бекітілген төтенше жағдайлар кезіндегі іс-әрекеттер бойынша азаматтық ӘК экипажына нұсқаулығының көшірмесі;
Тармақша 2
2) техникалық қызмет көрсету және оның пайдалануға жарамдылығы туралы куәлік (борт журналындағы жазба);
Тармақша 3
3) жиынтық жүктеме тізімі;
Тармақша 4
4) бас декларация (халықаралық ұшулар кезінде);
Тармақша 5
5) жолаушылар тізімі (манифест);
Тармақша 6
6) жүк тізімі (манифест).
ӘК бортында ұшақтың шу бойынша сертификатталғанын растаушы құжат болады. Егер тіркеуші мемлекет бекіткен осындай құжат ағылшын тілінде жазылмаған болса, онда оның ағылшын тіліндегі аудармасы беріледі.
Тармақ 823
823. Жоғарыда көрсетілген құжаттардан басқа ӘК бортында ұшу орындалатын аумақ үстінен мемлекет қағидалары бойынша талап етілетін өзге де құжаттар болуы тиіс.
Тармақ 824
824. Ұшуға тапсырма мына жазбаларды қамтуы тиіс:
Тармақша 1
1) ӘК-нің мемлекеттік және тіркеу тану белгілері;
Тармақша 2
2) ұшу күні;
Тармақша 3
3) экипаж мүшелерінің тегі және олардың орындайтын міндеттері;
Тармақша 4
4) ұшып кету және келу пункттері;
Тармақша 5
5) ұшып көтерілудің және қонудың жоспарланған және нақты уақыты;
Тармақша 6
6) ұшу мақсаты, рейс нөмірі;
Тармақша 7
7) ұшуға қатысты ескертулер;
Тармақша 8
8) ӘКК қолы;
Тармақша 9
9) пайдаланушы белгілеген өзге де жазбалар.
Ұшуға арналған тапсырма нысанын және оны жүргізу тәртібін пайдаланушының ҰЖН-мен айқындайды.
Тармақ 16. 16-параграф. Минималды қажетті жабдықтар тізбесі
16-параграф. Минималды қажетті жабдықтар тізбесі
Тармақ 825
825. Қандай да болмасын аспаптың, жабдықтың немесе жүйенің істен шығуы кезінде коммерциялық әуе тасымалын орындауға осы Қағидалар 2-тарауының 2-параграфында келтірілген MEL негізінде рұқсат беріледі.
Тармақ 826
826. ТМД елдерінің Қазақстан Республикасының әуе аумағында істен шыққан аспаптармен, жабдықтармен немесе жүйелерімен ӘК-рінде ұшуды орындауы ҰПН-ның талаптар негізінде жүзеге асырылады.
Тармақ 17. 17-параграф. Жолаушыларды коммерциялық әуе тасымалдауды орындайтын ӘК-дің борттық аспаптары және жабдықтары
17-параграф. Жолаушыларды коммерциялық әуе тасымалдауды орындайтын ӘК-дің борттық аспаптары және жабдықтары
Тармақ 827
827. Ұшуларға жарамдылық туралы куәлікті беру үшін қолданылатын ӘК және және ұшу орындалатын жағдайға байланысты ӘК бортында аспаптар, жабдықтар және ұшу құжаттары болады немесе белгіленеді. Белгіленген аспаптар мен жабдықтар, оларды орнатуды қоса алғанда, ӘК-ін тіркеу мемлекетімен бекітіледі немесе олармен келісіледі.
Тармақ 828
828. Экипажына ӘК-нің ұшу траекториясын бақылауға, қағидалар бойынша талап етілетін кез келген маневрлерді орындауға және күтілетін пайдалану жағдайларында осы ӘК қатысты пайдалану шектеулерін сақтауға мүмкіндік беретін аспаптармен ӘК жабдықталады.
Тармақ 829
829. Ұшақтың қандай да бір аспаптары, жабдықтың элементтері немесе жоспарлы ұшу үшін қажетті қызметтер жұмыс істемей тұрған кезде немесе болмағанда ұшу басталмайды, егер:
Тармақша 1
1) ұшақ пайдаланушының MEL сәйкес емес пайдаланылатын болса;
Тармақша 2
2) пайдаланушыға уәкілетті ұйыммен MMEL шектеулері шегінде ӘК ұшуды орындауға рұқсат етілмеген.
Тармақ 830
830. Ұшақ жабдықталады:
Тармақша 1
1) оңай қолжетімді орында жайғастырылатын қажетті медициналық дәрі-дәрмектер қорымен;
Тармақша 2
2) ӘК ішінде қауіпті шоғырлануын тудырмайтын улы газды пайдалану кезінде ауыстырмалы өрт сөндіргіштер (кем дегенде, бір өрт сөндіргіш ұшу экипажы кабинасында және ұшу экипажы кабинасынан бөлінген, және оған экипаж мүшелері тура қолжетімділігі болмайтын әрбір жолаушылар салонында орнатылады).
Тармақ 831
831. Барлық ӘК-рінде жұмыс істейтін күйде болады:
Тармақша 3
3) екі жастан асқан әрбір тұлғаға арналған кресло немесе ұйықтау орны;
Тармақша 1
1) әрбір жолаушылар креслосында таңу белдігі және әрбір ұйықтау орнында шектеуші белдіктер;
Тармақша 2
2) егер ӘК-де ұшуда алмастыру үшін қолжетімді электрлі сақтандырғыштар орнатылса тиісті номиналды қорлы электрлі сақтандырғыштар, қосымша сақтандырғыштар саны әрбір номиналды сақтандырғыштардың жалпы санынан 10%-тен артық немесе әрбір номинал үшін үш сақтандырғышты құрайды.
Тармақ 832
832. Коммерциялық тасымалдауды орындайтын 5700 кг артық макималды ұшу массасымен сертификатталған ӘК ұшу экипажының әрбір креслосында байлау жүйелермен жабдықталады. Ұшқыштың әрбір креслосындағы байлау жүйесі кенет тежелген жағдайда ұшқыш денесі қозғалысын автоматты тіркейтін құрылғыны енгізеді.
Тармақ 833
833. Жолаушыларды тасымалдауға арналған ӘК келесі деректер мен көрсеткіштерді жолаушыларға:
Тармақша 3
3) байлау белдіктерін тағу керек болғанда;
Тармақша 4
4) егер ӘК бортында оттегі қарастырылса, оттегі жабдығын қалай және қашан пайдалану керек:
Тармақша 5
5) темекі шегу қатысты тыйым салу туралы;
Тармақша 6
6) құтқару кеудешелері немесе ұқсас жеке жүзу құралдары қайда орналасқан және оларды қалай пайдалануға болады, егер мұндай құралдар бортта қарастырылған болса;
Тармақша 7
7) авариялық шығу жолдары қайда орналасқан және қалай ашылады хабарлауды қамтамасыз ететін құралдармен жабдықталады.
Тармақ 834
834. Өрт сөндірудің ішіне енгізілген жүйесінде пайдаланылатын кез келген құрам, ұшақтың әрбір дәретханасындағы сүлгілерге, қағаздар мен қалдықтарға арналған қоқыс салғыштың ұшу жарамдылығы жеке сертификаты алғаш рет 2011 жылғы 31 желтоқсанда немесе осы күннен кейін берілді және ұшақтың ауыспалы өрт сөндіргішінде пайдаланылатын кез келген өрт сөндіретін құрамының ұшу жарамдылығы жеке сертификаты алғаш рет 2018 жылғы 31 желтоқсанда немесе осы күннен кейін берілді:
Тармақша 1
1) ӘК-сін мемлекеттік тіркеуде қолданылатын минималды талап етілетін сипаттамаларға жауап береді;
Тармақша 2
2) Монреал хаттамасының Басшылығының А-қосымшасында (II-топ) (8-ші басылым) көрсетілгендей озон қабатын бұзатын заттар бойынша, озон қабатын бұзатын (1987 жыл) заттар бойынша Монреал хаттамасында тізбектелген заттардың типіне жатпайтындар.
Тармақ 835
835. Егер фюзеляж үстінде авариялық жағдайда құтқару командасына фюзеляжді ашуға қолайлы орынды таңбалау қарастырылған болса, онда сол орындар таңбаланады. Таңбалау белгілері қызыл немесе сары бояу жағылады және қажет болғанда қоршаған фонмен контраст үшін ақ сызықпен қоршалады.
Тармақ 836
836. Егер бұрышты таңбалау белгілері арасының арақашықтығы 2 м асатын болса, олардың арасына көрші таңбалау белгілері арасындағы арақашықтық 2 м аспайтындай түрде 9×3 см өлшемді аралық сызықтар жүргізіледі.
Тармақ 837
837. ӘК осы Қағидалардың 5-тарауының 11-параграфының талаптарына сәйкес деректерді тіркеудің борттық жүйесімен және ұшу деректерін борттық өзі жазатындармен жабдықталады.
Тармақ 838
838. КҰҚ бойынша күндіз ұшуларды орындайтын бүкіл ӘК:
Тармақша 1
1) магнитті компасымен;
Тармақша 2
2) дәл хронометрмен немесе уақытты сағатпен, минутпен және секундпен көрсететін сағатпен;
Тармақша 3
3) дәл барометрлік биіктік өлшегішпен;
Тармақша 4
4) әуе жылдамдығын көрсеткішпен;
Тармақша 5
5) тиісті уәкілетті органмен белгіленген қосымша аспаптармен немесе жабдықтармен жабдықталады.
КҰҚ бойынша ұшуларды бақылауды орындайтын ұшақтар, осы Қағидалардың 849-тармағының талаптарымен сәйкес жабдықталады.
Тармақ 839
839. Гидроұшақтарда:
Тармақша 1
1) орнынан (креслодан немесе ұйықтайтын жерден) алуға жеңіл болатындай, ӘК бортына жайғастырылған, борттағы әрбір адамға бір құтқару кеудешелері немесе тең бағалы жеке жүзу құралдарымен;
Тармақша 2
2) теңіздегі кемелердің соқтығысуын ескертудің халықаралық қағидаларымен жазылған, дыбыстық белгілер беретін жабдықтар, егер қолданылатын болса;
Тармақша 3
3) бір теңіз зәкірі (жүзетін) орнатылады.
Тармақ 840
840. ӘК бортына жайғастырылған, борттағы әрбір адамға бір құтқару кеудешелері немесе тең бағалы жеке жүзу құралдарымен ең жоғары ұшып көтерілу массасы 5700 килограммнан жоғары немесе 9 (тоғыздан) астам отыру орын саны бар ӘК-сінде:
Тармақша 1
1) жағалаудан 93 км (50 м. миль) артық арақашықтықта су кеңістігінен бағыты бойынша жолаушыларды коммерциялық әуе тасымалдау жүзеге асыру кезінде;
Тармақша 2
2) жоспарлау режимінде ұшудың шектік қашықтығынан асатын аралықтағы жағалаудан су кеңістігі үсті бағыты бойынша ұшуды орындау кезінде;
Тармақша 3
3) су кеңістігі үстінен ұшу кезінде ұшу және қонуға кіру траекториясы суға қонып қалу мүмкіндігі болатындай жағдайда болса.
ӘК бортында құтқару кеудешесі мен жүзетін құрал адамдар өз креслосынан немесе ұйықтайтын орыннан жеңіл қол жеткізе алатындай орналасады.
Тармақ 841
841. Әрбір құтқару кеудешесі немесе тең бағалы жеке жүзу құралдары адамдарды табуды жеңілдету үшін электрлік жарықтандыру құралдарымен жабдықталады, құтқару кеудешелерінің орынан басқа жеке жүзу құралдары қарастырылған жағдайларды қоспағанда.
Тармақ 842
842. Ұшақ су беті үстінде болатын немесе, егер ӘК ұшудың сәйкес келетін 30 минуттық немесе барлық басқа ӘК-лері үшін қайсысының аздығына қарай 185 км (100 т. миля) тең қашықтықта ұшуды орындаса, крейсерлік жылдамдықта ұшудың 120 минуттық және қайсысының аздығына қарай 740 километрге (400 т. миля) сәйкес келетін авариялық қону үшін жарамды жер бетінен қашықтайтын бағыт бойынша ұшуды орындайтын барлық ұшақтарда осы Қағидалардың 839 және 840-тармақтарымен көзделген жабдыққа қосымша мынадай жабдық орнатылады:
Тармақша 1
1) борттағы барлық адамдардың орналасуы үшін жеткілікті сандағы құтқару салдары, авариялық жағдайда оларды тез қолдануды жеңілдететін түрде орналасады және адамдардың өмірін қамтамасыз етудің орындалатын ұшу шарттарына жауап беретін құралдарын қоса алғанда, осындай авариялық құтқару жабдығымен жарақталады;
Тармақша 2
2) дабыл ракеталарының көмегімен апат белгілерін беруге арналған жабдық;
Тармақша 3
3) 2018 жылғы 1 қаңтардан кешіктірмей, ең жоғары ұшу салмағы 27000 кг болатын барлық ӘК-рінде 8,8 кГц жиілікте жұмыс істейтін суасты жетек құрылғысы орнатылады, осындай автоматты қосылатын суасты жетек құрылғысының минималды жұмыс істеу уақыты күнтізбелік 30 күнді құрайды және оны қанаттардың ішіне немесе артқы тірекке орнатуға тыйым салынады.
Тармақ 843
843. ӘК іздеу және құтқаруды іске асыру айрықша қиын аудандар ретінде тиісті мемлекеттермен белгіленген құрлық аудандарын ұшып өтуді орындау кезінде ұшып өтетін ауданның талаптарына сәйкес келетін белгілі құрылғылармен және авариялық құтқару жабдықтарымен, адамдардың өмір сүру үшін қамтамасыз ету құралдарын қосқанда жабдықталады.
Тармақ 844
844. Кабинадағы барометрлік биіктік 3000 м (10000 фут) (атмосфералық қысым 700 гПа кем құрайды) құрайтын биіктіктерде ұшуды орындауға арналған ӘК-лері осы Қағидалардың 372-тармағына сәйкес оттегі сақтау және беру аппаратурасымен жабдықталады.
Тармақ 845
845. Атмосфералық қысым 700 гПа кем құрайтын (кабинадағы барометрлік биіктік 3000 м (10000 фут) құрайтын биіктіктерде ұшуды орындауға арналған ӘК-лері, бірақ 700 гПа асатын деңгейде ұшу экипажы мен жолаушылар кабинасында қысымды ұстап тұру құралымен жабдықталған ұшақ оттегін беру және сақтау аппаратурасымен осы Қағидалардың 373-тармағына сәйкес жабдықталады.
Тармақ 846
846. 1962 жылғы 1 шілдеде немесе осы күннен кейін пайдалануға енгізілген герметикалық кабиналарымен және атмосфералық қысымы 376 гПа құрайтын (7600 м (25000 фут) эшелоннан жоғары) биіктіктерде ұшуға арналған ӘК-лері ӘК-нің ұшу экипажына тұмшаланудан ажыраудың кез келген қауіпті дәрежесі туралы дәл ескерту беретін құрылғымен жабдықталады.
Тармақ 847
847. Осы Қағидалардың 373 және 374-тармақтарының талаптарына сәйкес автоматты түрде орналасқан оттегі жабдығымен ұшақ жабдықталады.
Тармақ 848
848. Барлық ұшақтар олардын ұшулар орындауда мұздануы мүмкіндігі бар кезде тұрақты және (немесе) мерзімдік әрекет ететін мұздануға қарсы құрылғылармен жабдықталады.
Тармақ 849
849. 860. АҰҚ бойынша ұшуды орындайтын немесе олардың кеңістіктегі жағдайын ұстап тұратын коммерциялық жолаушы тасымалын орындайтын барлық ұшақтар, бір немесе бірнеше пилотаждық аспапсыз сақтау мүмкін болмайтын уақытта жабдықталады:
Тармақша 1
1) магнитті компаспен;
Тармақша 2
2) уақытты сағатпен, минутпен және секундпен көрсететін хронометрмен;
Тармақша 3
3) есептеуіші және барабанды-бағдарлы санайтын немесе деректер сәйкестендірумен баламалы екі барометрлік биіктік өлшегішпен;
Тармақша 4
4) судың шоғырлануы немесе мұздану салдарынан оның істен шығуын болдырмайтын құрылғымен жабдықталған аспаптық әуе жылдамдығын көрсету жүйесімен;
Тармақша 5
5) сырғанау және бұрылу көрсеткішімен;
Тармақша 6
6) кеңістіктегі жай-күй көрсеткішімен (авиакөкжиекпен);
Тармақша 7
7) бағамды көрсеткішпен (гирокомпаспен);
Тармақша 8
8) гироскопиялық құрылғысыны электр қуатымен қамтамасыз етуді көрсететін құрылғысымен;
Тармақша 9
9) ұшу экипажы кабинасына сыртқы ауа температурасының көрсеткішімен;
Тармақша 10
10) биіктік алудың немесе төмендеудің тік жылдамдығы көрсеткішімен;
Тармақша 11
11) тиісті уәкілетті органдар ұйғарған қосымша аспаптар немесе жабдықтармен.
Жекелеген аспаптардың әрқайсысы үшін қарастырылған толық жұмыс істемеуден осындай кепілдік сақталатын жағдайда жоғарыда көрсетілген үш аспаптың әрбірі үшін қарастырылған, кешенді командалық пилотаж жүйелерін пайдалану жолымен осы тармақтың 5), 6), 7), 8)және 11) тармақшалардың талаптарды орындауға рұқсат етіледі.
Тармақ 850
850. Салмағы 5700 кг астам болатын барлық ұшақтар ұшақтың кеңістік жағдайын көрсететін электр аспаптар үшін авариялық қуат көзімен жабдықталады.
Тармақ 851
851. 1975 жылдың 1 қаңтарынан кейін пайдалануға жіберілген сертификатталған ең жоғары ұшып көтерілу салмағы 5700 кг астам болатын барлық ұшақтар электрмен жабдықтаудың негізгі жүйесінен тәуелсіз және ең азындан 30 минут ішінде жұмысты қамтамасыз ететін және ӘКК-не анық көрінетін ұшақтығ кеңістіктік жағдайын (авиакөкжиекті) көрсететін аспапты жабдықтандыратын авариялық қуат көзімен жабдықталады. Авариялық қуат көзі электрмен қамтудың негізгі жүйесі толық бас тартқаннан кейін автоматты түрде тоқталады және аспапты тақтада ӘК-нің авиакөкжиегі (авиакөкжиектері) авариялық қорек көзінен жұмыс істейтіндігі нақты көрсетіледі.
Тармақ 852
852. Әрбір ұшқыш пайдаланылатын аспаптар, ұшқыш ұшу траекториясы бағытын қарап отырып, өзінің жұмыс орнында отырған орнын өзгертпей, олардың көрсеткіштерін оңай көретіндей етіп орналастырылады.
Тармақ 853
853. Түнгі ұшуларды орындайтын барлық ұшақтар:
Тармақша 1
1) осы Қағидалардың 833-тармағында көрсетілген жабдықтардың бүкіл түрлерімен;
Тармақша 2
2) ұшудағы немесе әуеайлақтың жұмыс алаңындағы ӘК арналған Қазақстан Республикасының азаматтық ӘК-нің ұшуға жарамдылық нормаларымен талап етілетін оттармен;
Тармақша 3
3) екі қону шамдарымен;
Тармақша 4
4) барлық аспаптар мен жабдықтарға арналған жарықтандырғыштармен;
Тармақша 5
5) барлық жолаушылар салондарда шамшырақтарымен;
Тармақша 6
6) экипажының әрбір мүшесінің жұмыс орнындағы автономды тасымалы шамымен жарақталады.
Тармақ 854
854. Жолаушылар тасымалдау орындайтын герметикалық кабинамен ұшақтар не түнде не АМЖ метерологиялық радиолокатормен табылатын, найзағай немесе басқа ықтимал қауіпті табиғат жағдайларымен кездесуді күтуге болатын бағыттардағы аудандарда олар пайдаланылатын кезде, бұл жағдайда метрологиялық радиолокатормен жабдықталады.
Тармақ 855
855. 15000 м (49000 фут) астам биіктіктерде ұшуға арналған ұшақтардың бортында ғарыштық радиациядан (яғни галактикалық және күн жүйесінің иондайтын және нейтронды радиациясының жалпы мөлшерінен) алатын қуат пен әрбір ұшу бойынша жиынтық дозаны үздіксіз өлшеуге және индикациялауға арналған жабдықтың болуы қарастырылады. Бұл жабдықтың индикация блогы ӘК-нің ұшу экипажы мүшелерінің біріне жақсы көрінуі тиіс.
Тармақ 856
856. Жылдамдықты шектеу Мах саны мәнімен (ӘК ұшу жылдамдығының дыбыс жылдамдығына қатынасы) көрсетілетін барлық ұшақтарда – Мах саны өлшемі және көрсету құралының болуы қарастырылады.
Тармақ 857
857. Газтурбиналы қозғалтқыштарымен барлық ұшақтар GРWS жабдықталады. GРWS ӘК жабдықтарына қойылатын талаптар осы Қағидалардың 10-тарауының 19-параграфында баяндалған.
Тармақ 858
858. Бортында 19 (он тоғыздан) астам жолаушыларды тасымалдауға рұқсат берілген барлық ұшақтар:
Тармақша 1
1) кем дегенде бір автоматты авариялы жетекті таратқышпен;
Тармақша 2
2) кез келген үлгідегі екі ELT;
Тармақша 3
3) осы Қағидалардың 10-тарауының 24-параграфының талаптарына жауап беретін функционалдық мүмкіндіктері бар екі ELT, олардың бірі автоматты болып жарақталатын (2008 жылы 1 шілдеден кейін алғаш берілген ұшу жарамдылығы сертификаты бар ұшақтар) жабдықталады.
📌 Ескерту. Егер осы Қағидалардың 10-тарауының 24-параграфының талаптарына басқа жүйе жауап беретін болса, автоматты ELT талап етілмейді.
Тармақ 859
859. Бортында 19 астам немесе одан аз жолаушыларды тасымалдауға рұқсат берілген барлық ұшақтар ең аз дегенде:
Тармақша 1
1) кез келген үлгідегі бір ELT;
Тармақша 2
2) бір автоматты жетек бергішімен ELT (2008 жылы 1 шілдеден кейін алғаш берілген ұшу жарамдылыңы сертификаты бар ұшақтар) жабдықталады.
Тармақ 860
860. Осы Қағидалардың 858 және 859-тармақтарының талаптарына сәйкес бортқа орнатылатын ELT жабдықтары ИКАО Конвенциясына 10-Қосымшасының ІІІ томдағы талаптарына сәйкес әрекет етеді.
Тармақ 861
861. Турбиналық қозғалтқыштарымен барлық ұшақтар соқтығысуды ескертетін борттық жүйе – СЕБЖ II жабдықталады. СЕБЖ II ӘК жабдықтарына қойылатын талаптар осы Қағидалардың 10-тарауының 21-параграфында баяндалған.
Тармақ 862
862. Барлық ұшақтар ИКАО Конвенциясына 10-Қосымшасының ІV-томындағы талаптарына сәйкес әрекет ететін және барометрлік биіктік туралы деректер беретін қабылдау-жауап беру қондырғысымен жабдықталады.
Ұшу жарамдылығы жеке сертификаты 2009 жылғы 1 қаңтардан кейін берілген барлық ұшақтар 7,62 м (25 фут) немесе одан артық дәлдікпен барометрлік биіктік туралы ақпараттар беретін деректер көзімен жабдықталады.
Барлық ұшақтар 7,62 м (25 фут) немесе одан артық дәлдікпен барометрлік биіктік туралы ақпараттар беретін деректер көзімен жабдықталады.
Тармақ 863
863. Өзінің қызметтік міндеттерін орындау үшін ұшу экипажы кабинасында экипаждың барлық мүшелері өту эшелоннан/абсолюттік биіктіктерден төмен ұшу кезде бағытталған микрофондар немесе ларингофондар пайдалана отырып байланыс жүргізеді.
Тармақ 864
864. Медициналық дәрі-дәрмектер қорына:
Тармақша 1
1) алғашқы көмек жиынтығы (тары);
Тармақша 2
2) медициналық мақсаттағы бұйымдардың жиынтығы(тары);
Тармақша 3
3) әмбебап профилактикалық жинағы(лары);
Тармақша 4
4) автоматты сыртқы дефибриллятор.
Борттық дәріханалар мен дефибрилляторлар жиынтықтарының саны мен түрлері, борттық дәріханалар жиынтықтарының құрамы, борттық дәріханалар жиынтықтарының орналасуы «Азаматтық авиациядағы жолаушыларға медициналық көмек көрсету қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 6 маусымдағы № 329 (Нормативтік құқықтық актілерді мемлкеттік тіркеу тізілімінде №15323 болып тіркелген) (бұдан әрі – азаматтық авиациядағы жолаушыларға медициналық көмек көрсету Қағидалары) бұйрығымен реттеледі. Борттық дәріханалардың Медициналық және өзге де құралдарын жинақтау, сақтау және кәдеге жарату азаматтық авиациядағы жолаушыларға медициналық көмек көрсету қағидаларына 5-қосымшаға сәйкес борттық дәріханалардың Медициналық және өзге де құралдарын жинақтау, сақтау және кәдеге жарату жөніндегі басшылықпен реттеледі.
Тармақ 865
Тармақ 866
Тармақ 867
867. Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 27 шілдедегі № 505 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15597 нөмірімен тіркелген) бекітілген Азаматтық және экперименттік авиациядағы авиациялы оқиғалар мен оқыс оқиғаларды тергеп-тексеру қағидаларында қарастырылған тәртіпте авиациялық оқиға немесе қақтығыс жағдайда экипаж борттық өздігінен жазып алатын аспапты ұшып болғаннан кейін сөндіреді және олардың тапсырылмағанға дейін қайта қосылмайды.
Тармақ 868
868. Пайдаланушы электрондық навигациялық деректермен бағдарламалық өнімдерді пайдалануға қатысты осы Қағидалардың 1-тарауының 7-параграфының талаптарды орындайды.
Тармақ 18. 18-параграф. Борттық өздігінен жазып алу аспаптарының
мәліметтерін қалпына келтіру
18-параграф. Борттық өздігінен жазып алу аспаптарының
мәліметтерін қалпына келтіру
Тармақ 869
869. Бортында 19 (он тоғыз) аса жолаушы тасуға рұқсат берілген, ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 27000 кг астам барлық ұшақтар және 2021 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін ұсынылған сертификат түрін алуға берілген өтінім борттық өздігінен жазып алу аспаптарын уақтылы қалпына келтіру және беру үшін уәкілетті ұйым бекіткен құралдарымен жабдықталады.
Тармақ 870
870. Борттық өздігінен жазып алу аспаптарының деректерін уақтылы беруге арналған құралдарды бекіткен кезде уәкілетті ұйым:
Тармақша 1
1) пайдаланушының мүмкіндігін;
Тармақша 2
2) ұшақтың және әзірлеушінің мемлекет сертификатталған жүйелерінің жалпы мүмкіндіктерін;
Тармақша 3
3) CVR тиісті арналарының және FDR тиісті деректерді қалпына келтіру құралдарының сенімділігін;
Тармақша 4
4) нақты алдын алу шараларын ескереді.
Тармақ 19. 19-параграф. Жерге жақындау туралы ескерту жүйесі GРWS
19-параграф. Жерге жақындау туралы ескерту жүйесі GРWS
Тармақ 871
871. Пайдаланушыға, егер ұшақ GРWS-пен жабдықталған болса, ұшуды газтурбиналы қозғалтқыштарымен және ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг астам немесе жолаушылар орнының бекітілген ең көп саны 9 (тоғыздан) астам ұшақта орындауға рұқсат етіледі.
Тармақ 872
872. Газтурбиналы қозғалтқыштарымен және ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 килограммнан астам немесе бортында 9 (тоғыздан) астам жолаушы тасуға рұқсат берілген барлық ұшақтар ұшу бағытындағы жергілікті жердің бедерін бағалау функциясы бар GРWS-пен жабдықталады.
Тармақ 872-1
872-1. Пайдаланушы жердің жақындығы туралы ескерту жүйесі пайдаланатын жергілікті жердің бедері мен кедергілер туралы ағымдағы деректерді уақтылы таратуды және жаңартуды қамтамасыз ететін дерекқорларды басқару рәсімдерін енгізеді.
Тармақ 873
873. Коммерциялық жолаушылар тасымалдау орындайтын поршеньді қозғалтқыштарымен барлық ұшақтар және оларға ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг астам немесе борттарында 9 (тоғыздан) астам жолаушы тасуға рұқсат берілген осы Қағидалардың 875-тармағының 1) және 3) тармақшаларына сәйкес, сондай-ақ жерден биіктіктің жеткіліксіздігі туралы ескертулерді қамтамасыз ететін және ұшу бағытындағы жергілікті жердің бедерін бағалау функциясы бар GРWS-пен жабдықталады.
Тармақ 873-1
873-1. Ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг немесе одан аз және бортында 5-тен астам, бірақ 9-дан аспайтын жолаушыларды тасымалдауға рұқсат етілген және 2026 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін алғаш рет ұшуға жарамдылық сертификаттары берілген газ турбиналы қозғалтқыштары бар барлық ұшақтар, осы Қағидалардың 875-тармағының 1) және 3) тармақшаларына сәйкес ескертулерді қамтамасыз ететін жердің жақындығы туралы ескерту жүйесімен жабдықталады жергілікті жер үстіндегі биіктік қорының жеткіліксіздігі туралы ескерту және ұшу бағытында жергілікті жер бедерін бағалау функциясын іске асыруды қамтамасыз етеді.
Тармақ 874
874. GРWS жер бетінің әлеуетті қауіпті жақындығы туралы уақтылы және нақты ескертуді ұшу экипажына автоматты түрде беруді қамтамасыз етеді.
Тармақ 875
875. GРWS, егер өзге келісілмесе, мына жағдайларда іске қосылады:
Тармақша 1
1) шектен тыс төмендеу жылдамдығы;
Тармақша 2
2) жер бетіне шектен тыс жақындау жылдамдығы;
Тармақша 3
3) ұшып көтерілгеннен немесе екінші шеңберіне кеткеннен кейін биіктікті шектен тыс жоғалту;
Тармақша 4
4) қонумен сәйкес келмейтін конфигурацияда ұшқан кезде жергілікті жерден биіктіктің жеткіліксіз болуы:
шығарылған қалыптағы тіркелмеген шассиі;
жалғасқанатшаның орналасуы қонуға сәйкес келмейді;
Тармақша 5
5) аспаптар бойынша қонуға кіру глиссаданан төмен шектен тыс төмендеу.
Тармақ 20. 20-параграф. Жолаушылар тасымалдайтын ұшақтардағы кабина экипажы мүшелерінің орындары
20-параграф. Жолаушылар тасымалдайтын ұшақтардағы кабина экипажы мүшелерінің орындары
Тармақ 876
876. Кабина экипажы мүшелерінің орындары еден деңгейіндегі авариялық шығыстардың және авариялық эвакуациялау үшін тіркеу мемлекетімен көзделген басқа да авариялық шығыстардың жанында орналасады.
Тармақ 877
877. Бастапқыда 1981 жылғы 1 қаңтардан немесе осы күннен кейін берілген ұшуларға жарамдылығы туралы жеке куәлігіне (типті сертификат немесе балама құжат) қатысты барлық ұшақтар функцияларына авариялық эвакуацияға қатысты жағдайларды орындау кіретін кабина экипажының әрбір мүшесінің пайдалануына арналған байлау жүйесімен жарақталған алға немесе артқа айналатын (ұшақтың бойлық осьіне қарай 15 градуска дейінгі бұрышпен) кресломен жабдықталады.
Тармақ 21. 21-параграф. Соқтығысуды ескертетін борттық жүйе СЕБЖ ІІ (ТCAS ІІ)
21-параграф. Соқтығысуды ескертетін борттық жүйе СЕБЖ ІІ (ТCAS ІІ)
Тармақ 878
878. Ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг астам немесе бортында 19 (он тоғыздан) асқан жолаушы тасымалдауға рұқсат етілген турбиналық қозғалтқыштары бар ұшақтармен коммерциялық әуе тасымалдау орындайтын пайдаланушылар СЕБЖ ІІ (ТCAS ІІ) жабдықталады.
Тармақ 879
879. СЕБЖ (TCAS) ИКАО Конвенциясына 10-Қосымшасының IV-томындағы талаптарына сәйкес пайдаланылады.
Тармақ 880
880. Пайдаланушы СЕБЖ-ні (TCAS) пайдалану рәсімдерін:
Тармақша 1
1) бұл ахуалға сәйкес келмейтін жағдайлардан басқа, RA соқтығысулар қаупін шешу бойынша ұсыныстарды беру режимінде;
Тармақша 2
2) ұсыныстар беру режимінде және Ra соқтығысуларды болдырмау үшін белгілейді.
Тармақ 881
881. СЕБЖ (TCAS) жабдығы беретін соқтығысулардың алдын ала жөніндегі ұсыныстар ӘҚҚ органдарының нұсқауларынан қарағанда басымдық болып табылады.
Тармақ 22. 22-параграф. ӘК-ні қадағалау
22-параграф. ӘК-ні қадағалау
Тармақ 882
882. Пайдаланушы өзі ұшуларды орындайтын барлық әуе кеңістігі шегінде ұшақтарды алып жүру мақсатында ӘК үшін техникалық бақылау мүмкіндігін қамтамасыз етеді.
Тармақ 883
883. Пайдаланушы төмендегі жағдайларда мұхит (мұхиттық) ауданында (аудандарда) жоспарланған ұшу учаскесіндегі (учаскелеріндегі) ұшақтың орналасқан жері туралы әрбір 15 минут сайын хабарламаны автоматты түрде беру арқылы қадағалайды:
Тармақша 1
1) ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы бар ұшақтың 45500 кг астам және жолаушылар сыйымдылығы 19 адамнан артық;
Тармақша 2
2) ӘҚҰ органы ұшақтың орналасқан орны туралы ақпаратты 15 минуттан астам аралықта алғанда.
Тармақ 883-1
883-1. азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым пайдаланушы іске асыратын тәуекелдерді бағалаудың бекітілген процесінің нәтижелеріне сүйене отырып, пайдаланушыға хабарламаларды автоматты түрде беру аралықтарын өзгертуге рұқсат береді. Бұл процесс осындай өзгерістерден туындаған пайдалану тәуекелдерін қалай басқаруға болатындығын көрсетеді және кем дегенде мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) ӘҚҚ органдарымен байланыс орнату жүйелері мен процестерін қоса алғанда, ұшуларға басшылық жасау жүйелерінің және пайдаланушының процестерінің мүмкіндіктері;
Тармақша 2
2) ұшақтың және оның жүйелерінің мүмкіндіктері;
Тармақша 3
3) ұшақтың орналасқан жерін анықтауға және онымен байланысты ұстауға арналған қолда бар құралдар;
Тармақша 4
4) хабарламаларды автоматты түрде берудегі Интервалдардың жиілігі мен ұзақтығы;
Тармақша 5
5) ұшу экипажының іс-қимылы тәртібіндегі өзгерістерден туындаған адам факторларының салдары;
Тармақша 6
6) тәуекелді азайту жөніндегі нақты шараларды және авариялық жағдайдағы іс-қимыл тәртібін қамтуға тиіс.
Тармақ 884
884. Пайдаланушы іздестіру және құтқару қызметтеріне ӘК-нің соңғы белгілі орналасқан жерін айқындауға көмектесу үшін ӘК-ні қадағалау деректерін сақтаудың уәкілетті ұйым белгілеген қағидаларын енгізеді және бақылайды.
Тармақ 23. 23-параграф. Апатқа ұшыраған ұшақтың орналасқан жерін айқындау
23-параграф. Апатқа ұшыраған ұшақтың орналасқан жерін айқындау
Тармақ 885
885. 2025 жылғы 1 қаңтардан бастап төменде көрсетілген ӘК, егер олар апатқа ұшыраса, ең болмағанда минутына дербес режимде ақпарат береді, оның негізінде пайдаланушы олардың орналасқан жерін анықтай алады:
Тармақша 1
1) ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 27000 кг астам және бортында ұшуға жарамдылық сертификаттары 2024 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін алғаш рет берілген 19-дан астам жолаушыны тасымалдауға рұқсат етілген барлық ұшақтар;
Тармақша 2
2) ұшуға жарамдылық сертификаттары алғаш рет 2024 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін берілген ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 47000 кг астам барлық ұшақтар.
Тармақ 886
Тармақ 24. 24-параграф. Бір ұшқышАҰҚ бойынша немесе түнде пайдаланатын ӘК-ге рұқсат беру
24-параграф. Бір ұшқышАҰҚ бойынша немесе түнде пайдаланатын ӘК-ге рұқсат беру
Тармақ 887
887. Бір ұшқыш АҰҚ бойынша немесе түнде пайдаланатын барлық ұшақ:
Тармақша 1
1) кемінде биіктікті тұрақтандыру және бағытты таңдау режимдері бар ақаусыз автоұшқышпен;
Тармақша 2
2) бағытталған микрофоны бар құлаққаптармен немесе басқа ұқсас құрылғымен;
Тармақша 3
3) қоршаған жарықтың кез-келген жағдайында оқуға болатын карталарды бейнелейтін құралмен жабдықталады.
Тармақ 888
888. Уәкілетті ұйым бір газтурбиналық қозғалтқышпен ұшақтың тиісінше сертификатталғанына көз жеткізеді, сонымен қатар келесі элементтерді ескереді:
Тармақша 1
1) қозғалтқыш пен «ұшақ-қозғалтқыш» комбинациясының сенімділігін қамтамасыз ететін дәлелдердің болуы;
Тармақша 2
2) жерде, ұшқаннан кейін және ұшу бағытында және қалыпты крейсерлік абсолюттік биіктіктен мәжбүрлі қонуға дейін төмендеуде қозғалтқыштың істен шығу/бұзылу жағдайындағы рәсімдерді қосқанда, дайындау және тексерудің арнайы және тиісті рәсімдері;
Тармақша 3
3) жабдықтар мен жүйелер ескере отырып кеңейтілген техникалық қызмет көрсету бағдарламасы;
Тармақша 4
4) түнде және/немесе АМЖ бойынша ұшулар жасау үшін қажетті жабдықтар мен жүйелерді есепке алумен өзгертілген MEL;
Тармақша 5
5) түнде және/немесе АМЖ бойынша ұшуға сәйкес жоспарлау және пайдаланылатын минимумдар;
Тармақша 6
6) ұшып шығу және келу рәсімдері және бағыттарды кез-келген шектеулер;
Тармақша 7
7) ұшқыштардың біліктілігі және тәжірибесі;
Тармақша 8
8) ҰЖН, оған қоса шектеулер, апаттық рәсімдер, бекітілген бағыттар немесе ұшу аудандары, MEL және жабдықпен байланысты стандарттық рәсімдер.
Тармақ 889
889. Түнде және/немесе АМЖ бойынша ұшатын, бір газтурбиналы қозғалтқышты ұшақтарды пайдаланушылар су кеңістігінің үстінде қозғалтқыш істен шыққан кейін крейсерлік абсолюттік биіктіктен мәжбүрлі қону ауданына дейін тымық жағдайдағы жоспарлау режимінде тиісті ұшу қашықтығына сәйкес арақашықтық бойынша бағыттарды шектеулерді бағалайды.
Жоспарлау режимінде ұшу қашықтығының үстінен рұқсат етілетін кез келген қосымша арақашықтық ұшақтың жай крейсерлік жылдамдықпен 15 минут ішінде ұшатын арақашықтығынан аспауға тиіс.
Тармақ 25. 25-параграф. HUD немесе баламалы индикаторлармен, EVS, SVS және/немесе CVS жабдықталған ӘК
25-параграф. HUD немесе баламалы индикаторлармен, EVS, SVS және/немесе CVS жабдықталған ӘК
Тармақ 890
890. Егер ұшақтар автоматты қону жүйелерімен, HUD немесе баламалы индикаторлармен, EVS, SVS немесе CVS, немесе будандық жүйенің шеңберіндегі осындай жүйелердің кез келген үйлесімімен жабдықталған жағдайларда, ұшақтардың ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін осы жүйелерді пайдалану критерийлерін уәкілетті ұйым бекітеді.
Тармақ 891
Тармақ 26. 26-параграф. EFB электрондық ұшу планшеттері
26-параграф. EFB электрондық ұшу планшеттері
Тармақ 892
892. ӘК бортында EFB пайдаланылатын кезде, пайдаланушы (ӘКК және/немесе пайдаланушы/иеленуші ЖМА ӘК жағдайында) олардың ұшақ жүйесінің, жабдықтардың жұмысын бұзбауы немесе ұшақты басқару мүмкіндігіне кедергі келтірмеуі үшін шаралар қабылдайды.
Тармақ 893
893. Ұшақ бортында EFB пайдаланылатын кезде пайдаланушы:
Тармақша 1
1) ұшу қауіпсіздігі үшін EFB әрбір функциясының тәуекел (тәуекелдер) факторын бағалайды;
Тармақша 2
2) жабдықты пайдалану рәсімдерін және EFB (әрбір функциясын қоса алғанда) және олармен жұмыс істеуді үйренуге қойылатын талаптарды енгізеді және құжаттармен рәсімдейді;
Тармақша 3
3) EFB бас тартқан жағдайда, ұшу экипажына ұшуды қауіпсіз орындау үшін жеткілікті ақпарат беруді қамтамасыз етеді.
Тармақ 894
894. Ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін уәкілетті ұйым пайдаланушының ҰЖН-ына кіргізілген EFB пайдалану жөніндегі ережелерді бекітеді.
Тармақ 895
895. EFB пайдалануды бекіткен кезде уәкілетті ұйым:
Тармақша 1
1) EFB жабдығының және олармен байланысты бекіту тораптарының, оған қоса қолдануға болатын жерлерде ұшақ жүйелерімен интерфейстің ұшу жарамдылығы нормаларына сәйкестігіне;
Тармақша 2
2) ұшу қауіпсіздігі үшін пайдаланушы EFB функциясы (функциялары) қолдайтын операциялармен байланысты тәуекел факторларына баға беретіндігіне;
Тармақша 3
3) EFB функциясы (функциялары) көздейтін және бейнеленетін ақпараттың артықтығына пайдаланушы талап қойғындығына;
Тармақша 4
4) қолданылуы мүмкін кез-келген деректер базасын қосқанда, пайдаланушы EFB функциясын (функцияларын) басқару рәсімдерін орнатқандығына және құжатпен ресімдегендігіне;
Тармақша 5
5) пайдаланушымен EFB функциясын (функцияларын) қолдану рәсімдер және олармен жұмыс істеуді үйрету бойынша талаптар орнатылады және құжатпен ресімдегендігіне көз жеткізеді.
Тармақ 27. 27-параграф. Борттық байланыс және навигациялық жабдығы
27-параграф. Борттық байланыс және навигациялық жабдығы
Тармақ 896
896. Ұшақ:
Тармақша 1
1) әуеайлақтың диспетчерлік қызмет көрсету мақсатында екі жақты байланысты қолдауға;
Тармақша 2
2) ұшу кезінде кез-келген уақытта метерологиялық ақпаратты алуға;
Тармақша 3
3) ұшу кезіндегі кез-келген уақытта бір авиациялық станциямен және басқа авиациялық станциялармен және тиісті уәкілетті орган белгілеген жиіліктерде екі жақты байланысты қолдануға қабілетті радиожабдығымен жабдықталады.
Тармақ 897
897. 121,5 Гц апаттық авиациялық жиілікте байланыс осы Қағидалардың 896-тармағында көрсетілген радиожабдықтың көмегімен қамтамасыз етіледі.
Тармақ 898
898. RSP ерекшелігіне сәйкес ұшу кезінде РВС сипаттамаларына негізделген байланысты жүзеге асыру үшін осы Қағидалардың 896-тармағының талаптарын сақтауға қосымша ретінде ұшақ:
Тармақша 1
1) белгіленген RSP ерекшелігіне сәйкестікті қамтамасыз ететін байланыс жабдығымен жабдықталады;
Тармақша 2
2) ҰПН және әзірлеушінің мемлекеті немесе ӘК тіркелген мемлекет бекіткен басқа құжаттамасы, ұшақтың RSP ерекшелігіне сәйкес келу мүмкіндіктері туралы ақпарат болады;
Тармақша 3
3) MEL құрамына кіретін RSP ерекшелігіне сәйкес келу мүмкіндіктері туралы ақпарат болады.
Тармақ 899
899. RSP ерекшелігіне сәйкес ұшу кезінде РВС сипаттамаларына негізделген байланысты жүзеге асыру үшін уәкілетті ұйым пайдаланушының төмендегілерді енгізуін және құжатпен ресімдеуін қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) күтпеген мән-жайлар жағдайына арналған іс-қимылдар тәртібін қоса алғанда, штатты және штаттан тыс рәсімдері;
Тармақша 2
2) RСP ерекшеліктеріне сәйкес ұшу экипажының біліктілік және дайындық деңгейіне қойылатын талаптар;
Тармақша 3
3) тиісті персоналды жоспарланған қызмет міндеттеріне сәйкес дайындау бағдарламасы;
Тармақша 4
4) RСP ерекшеліктеріне сәйкес ұшу жарамдылығын қолдау үшін техникалық қызмет көрсетудің тиісті рәсімдері.
Тармақ 900
900. Уәкілетті ұйым осы Қағидалардың 896-тармағының ережелеріне қатысты мыналарды қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) нақты әуе кеңістігінде орындалатын ұшулар ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсаттарына жауап беруін қамтамасыз ету үшін тиісті RCP және/немесе RSP ерекшеліктеріне сүйене отырып, инфрақұрылым сипаттамаларын бақылау бағдарламаларынан және қатысушы әуе кемелерінен байланыстың белгіленген сипаттамалары туралы хабарламалар алу. Бақылау бағдарламаларының ауқымы байланыс/бақылау құралдары жұмысының тиімділігін тиісті түрде бағалауға мүмкіндік береді;
Тармақша 2
2) RСP ерекшеліктерінің ережелерін сақтамаушылар ретінде хабарламаларда көрсетілген нақты ӘК-ге, ӘК үлгілеріне немесе пайдаланушыларға қатысты шұғыл түзету шараларын қабылдауды қамтамасыз етеді.
Тармақ 901
901. Ұшақ оған ұшуды :
Тармақша 1
1) ұшудың жұмыс жоспарына сәйкес;
Тармақша 2
2) жер бағдарларымен визуалды контакт орнату көмегімен жүзеге асырылатын КҰҚ бойынша ұшуды қоспағанда, ӘҚҚ талаптарына сәйкес (егер бұған тиісті уәкілетті орган тыйым салмаса) орындауға мүмкіндік беретін навигациялық жабдықпен жабдықталады.
Тармақ 902
902. RBN үшін тиісті навигациялық ерекшелік белгіленген ұшулар кезінде осы Қағидалардың 901-тармағының талаптарын сақтауға қосымша ретінде ұшақ:
Тармақша 1
1) белгіленген навигациялық ерекшелікке (ерекшеліктерге) сәйкестікті қамтамасыз ететін навигациялық жабдықпен қамтамасыз етіледі;
Тармақша 2
2) ҰПН және әзірлеушінің мемлекеті немесе ӘК тіркелген мемлекетпен бекіткен басқа құжаттамасы, ұшақтың RСP ерекшелігіне сәйкес келу мүмкіндіктері туралы ақпарат болады;
Тармақша 3
3) MEL құрамына кіретін RСP ерекшелігіне сәйкес келу мүмкіндіктері туралы ақпарат болады.
Тармақ 903
903. RBN үшін белгіленген навигациялық ерекшелікпен ұшу кезінде уәкілетті ұйым пайдаланушының енгізуі және құжатталған түрде әзірлеуді қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) күтпеген мән-жайлар жағдайына арналған іс-қимылдар тәртібін қоса алғанда, штатты және штаттан тыс рәсімдері;
Тармақша 2
2) RСP ерекшеліктеріне сәйкес ұшу экипажының біліктілік және дайындық деңгейіне қойылатын талаптар;
Тармақша 3
3) тиісті персоналды жоспарланған қызмет міндеттеріне сәйкес дайындау бағдарламасы;
Тармақша 4
4) RСP ерекшеліктеріне сәйкес сәйкес ұшу жарамдылығын қолдау үшін техникалық қызмет көрсетудің тиісті рәсімдер.
Тармақ 904
904. Ұшу аудандарында немесе РВN тиісті навигациялық ерекшеліктері бар бағыттар бойынша ұшуларға, сондай-ақ рұқсат етілген талап етілетін (AR) PBN навигациялық ерекшеліктерінің негізінде ұшуларға ӘК бекітуді уәкілетті ұйым осы Қағидалардың 19-тарауының 1-параграфының ережелеріне сәйкес жүзеге асырады.
Тармақ 905
905. Өңірлік аэронавигациялық келісімге сәйкес МNРS көзделген әуе кеңістігінде ұшқан кезде ӘК бортына навигациялық жабдық орнатылады, ол:
Тармақша 1
1) экипажға жол сызығын ұстанудың немесе осы жол сызығының кез келген нүктесінде одан талап етілетін дәлдік дәрежесімен ауытқудың үзіліссіз индикациясын қамтамасыз етеді;
Тармақша 2
2) уәкілетті ұйым оны мұндай ұшуларды қолдануға рұқсат береді.
Тармақ 906
906. ӘК-ні МNРS көзделген әуе кеңістігінде ұшуға бекіту жөніндегі талаптар осы Қағидалардың 19-тарауының 2-параграфында мазмұндаған.
Тармақ 907
907. Өңірлік аэронавигациялық келісім негізінде FL 290 және 410 арасында 300 м (1000 фут) RVSM қосалқы қолданылатын әуе кеңістігінде ұшулар орындау үшін ұшақ осы Қағидаларға 17-қосымшаның 3-тармағында көрсетілген жабдықпен жарақталады.
Тармақ 908
908. ӘК-ні RVSM жағдайында әуе кеңістігінде ұшуға бекіту жөніндегі талаптар осы Қағидалардың 19-тарауының 3-параграфында берілген.
Тармақ 909
909. Ұшақ навигациялық жабдықпен жеткілікті дәрежеде жарақталады, ол ұшудың кез келген кезеңінде бір жабдық элементтерінің істен шыққан жағдайда ұшаққа осы Қағидалардың 903-тармағына және 898, 907 және 908-тармақтарына сәйкес жағдайларда жалғастыруға мүмкіндік береді.
Тармақ 910
910. АМЖ-да қону жоспарланған ұшу кезінде ұшақ визуалды қону жасалатын нүктеге ұшақты шығаруды қамтамасыз ететін радиожабдықпен жарақталады. Бұл жабдық мұндай бағыттауды әрбір әуеайлақта және АМЖ-да қону жоспарланған немесе қону мүмкін қосалқы әуеайлақтарда қамтамасыз етуге қабілетті.
Тармақ 911
911. Жабдықты орнату не байланыс үшін, не навигация үшін, не олардың екеуі үшін де қажет әрбір бөлек элементтің істен шығуы навигация немесе байланыс үшін қажет басқа элементтің істен шығуына әкеліп соқпайтындай түрде жүзеге асырылады.
Тармақ 912
912. Электрондық навигациялық деректерді басқаруға бойынша қойылатын талаптар осы Қағидалардың 1-тарауының 7-параграфында берілген.
Тармақ 28. 28-параграф. Байқау жабдығы
28-параграф. Байқау жабдығы
Тармақ 913
913. ӘК ӘҚҚ талаптарына сәйкес ұшуды орындауды қамтамасыз ететін байқау жабдығымен жабдықталады.
ӘК ADS-B жабдығы болған кезде ол радиосигнал сәулеленуіне қосылады және оның техникалық сипаттамалары ИКАО Халықаралық стандарттарына (ИКАО Конвенциясына 10-қосымшаның 4-томы) сәйкес келген және Қазақстан Республикасының аэронавигациялық ақпарат жинағында (AIP) тиісті ақпарат болған жағдайда бақылау жабдығы ретінде қолданылады.
Тармақ 914
914. Байқау жабдығы PBS арналған RSP ерекшелігіне сәйкес болуға тиіс ұшу кезінде, ұшақ осы Қағидалардың 913-тармағының талаптарын сақтауға қосымша ретінде:
Тармақша 1
1) RSP белгіленген ерекшелігіне (ерекшеліктеріне) сәйкес ұшуға мүмкіндік беретін байқау жабдығымен жабдықталады;
Тармақша 2
2) ҰПН және әзірлеушінің мемлекеті немесе ӘК тіркелген мемлекет бекіткен басқа құжаттамасы, ұшақтың RSP ерекшелігіне сәйкес келу мүмкіндіктері туралы ақпарат болады;
Тармақша 3
3) MEL құрамына кіретін RSP ерекшелігіне сәйкес келу мүмкіндіктері туралы ақпарат болады.
Тармақ 915
915. PBS арналған RSP ерекшелігіне сәйкес ұшу кезінде уәкілетті ұйым пайдаланушының енгізуді және құжатталған түрде орнатуды қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) күтпеген мән-жайлар жағдайына арналған іс-қимылдар тәртібін қоса алғанда, штатты және штаттан тыс рәсімдер;
Тармақша 2
2) RSP ерекшеліктеріне сәйкес ұшу экипажының біліктілік және дайындық деңгейіне қойылатын талаптар;
Тармақша 3
3) тиісті персоналды жоспарланған қызмет міндеттеріне сәйкес дайындау бағдарламасы;
Тармақша 4
4) RSP ерекшеліктеріне сәйкес ұшу жарамдылығын қолдау үшін техникалық қызмет көрсетудің тиісті рәсімдері.
Тармақ 916
916. Уәкілетті ұйым ӘК-не қатысты осы Қағидалардың 914-тармағында көрсетілген:
Тармақша 1
1) белгіленген бақылау бағдарламаларынан аталған байланыс сипаттамалары туралы хабарламалар алуға;
Тармақша 2
2) RСP ерекшеліктерінің талаптарды сақтамайтын ретінде хабарламаларда көрсетілген нақты ӘК-ге, ӘК үлгілеріне немесе пайдаланушыларға қатысты шұғыл түзету шараларын қабылдауға байланысты талаптарды болуын қамтамасыз етеді.
Жабдықты орнату не байланыс үшін, не навигация үшін, не олардың екеуі үшін де қажет әрбір бөлек элементтің істен шығуы навигация немесе байланыс үшін қажет басқа элементтің істен шығуына әкеліп соқпайтындай түрде жүзеге асырылады.
Тармақ 29. 29-параграф. Авиациялық қауіпсіздік
29-параграф. Авиациялық қауіпсіздік
Тармақ 917
917. ӘК ұшу экипажы кабинасының есігі (ол орнатылған жерде) осы Қағидалардың 117-тармағында көзделген тұлғалардың кіруі мен шығу мүмкіндігін қамтамасыз етуге қажетті жағдайларды қоспағанда, оларды шығару үшін кез келген осындай есік ашылғанға дейін жолаушыларды отырғызғаннан кейін барлық сыртқы есіктер жабылған сәттен бекітілген қондырғыда жабық тұрады.
Тармақ 918
918. Пайдаланушы ӘК-ін тексерудің бақылаушы тізбенің бортында болуын қамтамасыз етеді, оны болжанған диверсия жағдайында жарылғыш қондырғыны іздеу кезінде және ӘК жасырылған қару, жарылғыш заттар немесе басқа қауіпті қондырғыны айқындау мәніне тексеру кезінде, ӘК авиация саласындағы қызметке заңсыз араласу актісіне кезігуіне қатысты күдік болғанда басшылыққа алу қажет.
Тармақ 919
919. Пайдаланушы, оның қызметкерлері терроризм актілерін немесе азаматтық авиация қызметіне заңсыз араласудың басқа нысандарын тоқтатуға ықпалын тигізе алатындай, өз қызметкерлерін ӘК-де тасымалдауға арналған жолаушыларға, багаждарға, жүктерге, поштаға, жабдықтарға, қорлар мен борттық тамақтарға қатысты ескерту шараларымен және әдістерімен таныстыру мақсатында даярлау бағдарламаларын белгілейді және орындайды.
Тарау 11. 11-тарау. Тікұшақтармен ұшу ерекшеліктері. Коммерциялық ұшу
11-тарау. Тікұшақтармен ұшу ерекшеліктері. Коммерциялық ұшу
Тармақ 1. 1-параграф. Жалпы ережелер
1-параграф. Жалпы ережелер
Тармақ 920
920. Пайдаланушы ол алған деректер негізінде осындай ұшу үшін, тікұшақты қауіпсіз пайдалану және жолаушыларды қорғау үшін тікелей талап етілетін жер үсті және (немесе) су құралдары бар екендігіне, ұшудың орындалуы тиіс жағдайларға сәйкес келетіндігіне және олардың осы мақсатта дұрыс пайдаланатынына көзін жеткізгенге дейін орындалмауы үшін шаралар қабылдайды.
Тармақ 921
921. Пайдаланушы ұшуды қамтамасыз ету құралдарының жұмысында ұшу уақытында пайда болған кез келген жөнсіздіктері туралы ешбір кешіктірілмей, ол үшін жауап беретін уәкілетті ұйымға хабар берілуі үшін шаралар қабылдайды.
Тармақ 922
922. Пайдаланушының сертификатын (авиациялық жұмыстарды орындау куәлігі) және оларды пайдалану ерекшеліктерін беру осы Қағидалардың 6-тарауының 2-параграфының талаптарымен сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 923
923. Нұсқаулықтар, борт журналдары және есепке алу құжаттары бойынша негізгі талаптар осы Қағидалардың 2-тарауында берілген.
Тармақ 924
924. АҰҚ бойынша ең төменгі абсолют биіктікті белгілеу рәсімдері осы Қағидалардың 6-тарауының 10-параграфында берілген.
Тармақ 925
925. Тікұшақ айлақтардың пайдалану минимумдарын немесе қону орындарын айқындау рәсімдері осы Қағидалардың 6-тарауының 11-параграфында берілген.
Тармақ 926
926. Тікұшақтармен ұшу жолаушыларды, багажды, поштаны, жүктерді тасымалдау және әуеайлақтарға, тікұшақ айлақтарына, дайындалған қону алаңдарына және әуеден таңдап алынған алаңдарға қона отырып, авиациялық жұмыстарды, іздестіру-құтқару және авариялық-құтқару жұмыстарын орындау мақсатында орындалады.
Тармақ 927
927. Тау шыңдарында, шоқыларда, ғимараттардың шатырларында орналасқан террассаларда, көтеріңкі платформаларда, теңіз (ішкі су) кемелерінің, қалқымалы бұрғылау қондырғыларының палубаларында жабдықталған қону алаңдарына ұшу осы Қағидалардың, ӘК ҰПН-ның талаптарына және аэронавигациялық ақпарат жинақтарына немесе ӘҚҚ жергілікті қағидаларына сәйкес жүргізіледі.
Тармақ 928
928. Ұшақтар мен түкұшақтар бір мезгілде пайдаланатын әуеайлақтарда тікұшақтарға арналған жеке старты бар арнайы алаңдар жабдықталады.
Ұшақтар мен тікұшақтардың бір мезгілде ұшуларын ұйымдастыру тәртібі аэронавигациялық ақпарат жинақтарында немесе ӘҚҚ жергілікті қағидаларында айқындалады.
Тармақ 2. 2-параграф. Отын және май құюды есептеу
2-параграф. Отын және май құюды есептеу
Тармақ 929
929. Пайдаланушы отын мен май құю есебін жүргізеді, ол әрбір ұшуды орындауда осы Қағидалардың 11-тарауының 9-параграфының талаптар орындалғанынан көз жеткізуге мүмкіндік береді.
Тармақ 930
930. Отын мен май құю есебінің құжаттары үш ай ішінде сақталады.
Тармақ 3. 3-параграф. Экипаж
3-параграф. Экипаж
Тармақ 931
931. Пайдаланушы әрбір ұшуға бір ұшқышты ӘКК ретінде тағайындайды.
Тармақ 932
932. Пайдаланушы ұшу уақытын және қызметтік ұшу уақытын нормалау қағидаларын жасайды және онда оның экипаждарының барлық мүшелерінің демалуы үшін жеткілікті уақыт көзделеді. Бұл нормалар ҚР АжЭА ӘК-лерінің экипаж мүшелерінің жұмыс уақыты мен демалысын ұйымдастыруының талаптарына жауап береді.
Тармақ 933
933. Пайдаланушы өзінің экипаждарының барлық мүшелерінің ұшу уақытына, қызметтік ұшу уақытына және демалыс уақытына есеп жүргізеді.
Тармақ 4. 4-параграф. Жолаушылар
4-параграф. Жолаушылар
Тармақ 934
934. Пайдаланушы осы Қағидалардың 10-тарауының 3-параграфында көрсетілген ақпаратты жолаушыларға жеткізу шараларын қабылдайды.
Тармақ 935
935. Пайдаланушы жолаушылардың ұжымдық пайдалануға арналған негізгі борттық апаттық-құтқару жабдығының орналасқан орны мен жалпы пайдалану тәртібі туралы хабарлайды.
Тармақ 936
936. Пайдаланушы ұшуда апаттық жағдай пайда болған кезде жолаушыларға бұл жағдайда мақсатқа сай болуы мүмкін шұғыл әрекеттер туралы нұсқау алуды қамтамасыз ету үшін шаралар қабылдайды.
Тармақ 937
937. Пайдаланушы ұшып көтерілу және қону уақытында, сондай-ақ турбуленттілік себебі бойынша немесе ұшу барысында туындайтын кез келген апаттық жағдайларда қажет деп санайтын сақтық шараларын қабылдайды, тікұшақ бортындағы барлық жолаушылардың байлау белдігінің немесе байлау жүйесінің көмегімен өз креслоларына байлаулы болуы үшін шаралар қабылдайды.
Тармақ 5. 5-параграф. Ұшуға дайындық
5-параграф. Ұшуға дайындық
Тармақ 938
938. ӘКК-нің ұшу алдындағы дайындық нәтижелеріне қанағаттанғанын білдіретін мына жайлар:
Тармақша 1
1) тікұшақ ұшуға жарамды;
Тармақша 2
2) алдағы ұшудың нақты үлгісі үшін осы Қағидалардың 11-тарауының 14-параграфында көзделген аспаптар мен жабдықтардың осы рейс үшін жеткілікті мөлшерде белгіленген;
Тармақша 3
3) тікұшаққа техникалық қызмет көрсету куәлігі берілді;
Тармақша 4
4) тікұшақтың салмағы және ауырлық ортасының орналасуы ұшудың күтілетін жағдайларын ескере отырып, ұшуды қауіпсіз орындауға мүмкіндік береді;
Тармақша 5
5) тікұшақ қолжетімді жерге орналастырылатын қажетті медициналық дәрі-дәрмектер қорымен жабдықталған;
Тармақша 6
6) бортта бар кез келген жүк тиісті түрде бөлінген және сенімді бекітілген;
Тармақша 7
7) белгіленген ұшу барысында осы Қағидалардың 11-тарауының 12-параграфында көзделген пайдалану шектеулерінің сақталғанын көрсеткен нәтижелерге тексеру жүргізілген;
Тармақша 8
8) ұшудың жұмыс жоспарын жасауға қатысты талаптардың сақталғандығы құжатталған түрде расталған болса ұшу немесе үшулар сериясы басталмайды.
Тармақ 939
939. Қолайсыз жағдайда су бетінің үстінде ұшуларды орындайтын барлық тікұшақтар суға қонуға арналған сертификаттаудан өтеді. Теңіз бетінің жай-күйі туралы деректер суға қону туралы ақпараттың ажырамас бөлігі болып енеді.
Тармақ 940
940. Тікұшақ бортында бір әмбебап профилактикалық жиынтық боладыоны пайдалану үшін кабина экипажының бір мүшесі талап етіледі. Осындай жиынтық қан, зәр, құсық, нәжіс сияқты әлеуетті жұқпалы ағза құрамын зарарсыздандыру үшін және күмәнді жұқпалы аурудың әлеуетті жұғу жағдайларында көмек көрсететін экипаж кабинасын қорғау үшін пайдаланылады.
Тармақ 941
941. Пайдаланушы ұшуға дайындық туралы толтырылған құжаттаманы үш ай бойы сақтайды.
Тармақ 6. 6-параграф. Ұшудың жұмыс жоспарын құру
6-параграф. Ұшудың жұмыс жоспарын құру
Тармақ 942
942. Ұшудың жұмыс жоспары әрбір белгіленетін ұшуға немесе ұшу сериясына арналып жасалады, ӘКК бекітеді және тиісті ӘҚҚ органына тапсырылады. Пайдаланушы ұшудың пайдалану жоспарын ұсынудың неғұрлым тиімді тәсілін айқындайды.
Тармақ 943
943. ҰЖН-да ұшудың жұмыс жоспары мазмұнының сипаттамасы, және пайдалану тәртібі келтіріледі.
Тармақ 7. 7-параграф. Қосалқы тікұшақ айлақтары
7-параграф. Қосалқы тікұшақ айлақтары
Тармақ 944
944. Егер, ұшып шығатын тікұшақ айлақтағы ауа райының жағдайлары осы тікұшақ айлақтың қолданыстағы пайдалану минимумына сәйкес келсе немесе сол минимумнан төмен болса, ұшып көтерілу кезінде қосалқы тікұшақ айлақ таңдалады және ұшудың жұмыс жоспарында көрсетіледі.
Тармақ 945
945. Ұшып көтерілу кезінде қосалқы тікұшақ айлақ ретінде таңдалатын тікұшақ айлақ бойынша қолда бар ақпарат ұшып көтерілуді орындау үшін тікұшақ айлақтың пайдаланушы минимумынан сәйкес келетін немесе осы минимумдардан асатын, оның пайдаланудың есептік уақытының жағдайларын растайды.
Тармақ 946
946. АҰҚ бойынша ұшу кезінде ұшудың жұмыс жоспарында және ұшу жоспарында мына жағдайларды қоспағанда, белгіленген пункттегі кемінде бір қосалқы тікұшақ айлақ көрсетіледі:
Тармақша 1
1) ұшудың ұзақтығы және басым метеорологиялық жағдайлар тағайындалған тікұшақ айлағына ұшып келудің есептік уақытына, сондай-ақ қонудың жоспарланған уақытына дейін және кейін уәкілетті ұйымның ұйғарымымен қонуға кіру және қону ВМЖ-да орындалу мүмкіндігіне сенімді болу үшін негіздеме береді;
Тармақша 2
2) белгіленген тікұшақ айлақтың пункті оқшауланған және жарамды, қосалқы тікұшақ айлақ жоқ болса және PNR айқындалады.
Тармақ 947
947. Тағайындалған пункттің қосалқы тікұшақ айлақ ретінде таңдалатын тікұшақ айлақ бойынша қолда бар ақпарат есептік уақытта оны пайдалану шарттарының осы операцияларды орындау үшін тікұшақ айлақтың пайдалану минимумына сәйкес келетінін немесе бұл минимумнан асатынын растайды.
Тікұшақ айлақтың пайдалану минимумынан төмен жағдайлар болжанған, тағайындалған пунктіне ұшып шығу кезінде тағайындалған пункттің екі қосалқы тікұшақ айлақтар таңдалып алынады. Тағайындалған пункттің бірінші қосалқы тікұшақ айлақтағы жағдайлар тағайындалған пункттің пайдалану минимумына сәйкес келеді немесе бұл минимумнан асады, ал екіншісінде – қосалқы тікұшақ айлақтың пайдалану минимумына сәйкес келуі немесе бұл минимумнан асуы тиіс.
Тармақ 948
948. Теңіздегі қосалқы тікұшақ айлақ көрсетілген кезде, ол мыналарға сүйене отырып айқындалады:
Тармақша 1
1) теңіздегі қосалқы тікұшақ айлақтары РNR өткеннен кейін ғана пайдаланылады; PNR дейін жағалаудағы қосалқы тікұшақ айлақтары ғана пайдаланылады;
Тармақша 2
2) басқарудың сындарлы жүйелері мен сындарлы компоненттерінің механикалық сенімділігі қосалқы тікұшақ айлақтың (тікұшақ айлақтардың) жарамдылығын айқындау кезінде есепке алынады және назарға алынады;
Тармақша 3
3) бір қозғалтқышы жұмыс істемейтін тікұшақтың сипаттамалары жұмыс істемейтін қосалқы тікұшақ айлағына келгенге дейін белгілі;
Тармақша 4
4) палубадағы орынға кепілдік беріледі;
Тармақша 5
5) ауа райы туралы ақпарат нақты дерек көздерден: әуеайлақ метеорологиялық органдарынан немесе арнайы дайындықтан өткен теңіздегі тікұшақ айлақтардың авиациялық қызметкерінен алынған.
Тармақ 949
949. Егер жағалаудағы қосалқы тікұшақ айлағына ұшуды орындау үшін борттағы отын қоры жеткілікті болса, теңіздегі қосалқы тікұшақ айлақтары пайдаланылмайды. Теңіздегі қосалқы тікұшақ айлақтары қолайсыз жағдайларда пайдаланылмайды.
Тармақ 8. 8-параграф. Метеорологиялық жағдайлар
8-параграф. Метеорологиялық жағдайлар
Тармақ 950
950. КҰҚ бойынша орындалатын ұшу метеорологиялық мәліметтерден және ағымдағы мәліметтерден тұратын ауа райының топтамасына ұшу маршрутындағы немесе мартшрут бөлігіндегі немесе ұшуды орындаудың болжамды ауданындағы метеорологиялық жағдайлар КҰҚ сәйкес тиісті уақытқа қарай осы Қағидалардың сақталуын қамтамасыз етпейінше жіберілмейді.
КҰҚ бойынша ұшулар кезінде жақсартылған көрудің басқа да жүйелерін және NVIS жүйесін қолдану кезінде жоғарыда аталған талаптар сақтау қажет.
Тармақ 951
951. АҰҚ бойынша ұшу тікұшақ айлақта отырғызуға белгіленген немесе отырғызу орнындағы жағдайлар жайлы ақпарат алынбайынша жіберілмейді немесе қосалқы тікұшақ айлақ қажет болса, бір қосалқы тікұшақ айлақта келудің есепті уақытына тікұшақ айлақтың пайдалану минимумына сәйкес келеді немесе тиімді болады.
Тармақ 952
952. Әрбір қосалқы тікұшақ айлағына қонуға және кіруге немесе қону орнына қонуға кіруды орындау кезінде ұшулардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында пайдаланушы пайдалану минимумына қарау БТАБ (бұлтардың төменгі аймағының биіктігіне) жағына және көрінуіне уәкілетті ұйым үшін тиімділігін орнатады.
Тармақ 953
953. Мұзданудың белгісіз немесе күтілмеген жағдайында орындалған ұшу ұшақ сертификатталған және ұшудың осындай талаптарына сәйкес жабдықталған жағдайында ғана жіберіледі.
Тармақ 954
954. Жер мұздануының белгісіз немесе күтілмеген жағдайында жоспарланған немесе белгіленген тікұшақтың мұздануын айқындау мәніне тексерістен өтпеген жағдайда және қажет болған жағдайда онда мұздануға қарсы қорғаныс жұмыстары жасалмаған болса, ұшу басталмайды.
Пайдаланушы пайдаланушының ұшуды пайдалану жөніндегі нұсқаулығында осы тармақтың талаптарының сақталуын және сақталуын бақылаудың рәсімін енгізеді. Көрсетілген рәсім «Әуе кемелерін жерде көктайғаққа қарсы қорғау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің міндетін атқарушының 2023 жылғы 7 наурыздағы № 141 бұйрығының (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32037 болып тіркелген) талаптарына сәйкес әзірленеді.
Тармақ 9. 9-параграф. Жанармай мен майға қойылатын талаптар
9-параграф. Жанармай мен майға қойылатын талаптар
Тармақ 955
955. Барлық тікұшақтарға – тікұшақ метеорологиялық жағдайлары мен ұшу кезінде күтілетін кез-келген бөгелістерге тәуелсіз ұшуды қауіпсіз аяқтау үшін кепілдік беретін жеткілікті жанармай мен май қоры болған жағдайда ғана ұшуды бастайды. Одан басқа, бортта күтілмеген жағдайлар туындаған жағдайда навигациялық жанармай қоры болады.
Тармақ 956
956. КҰҚ бойынша ұшу кезінде тікұшақ бортында ұшуды орындауға жеткілікті жанармай мен май мөлшері болуы тиіс:
Тармақша 1
1) белгіленген отыру алаңына дейін ұшуға;
Тармақша 2
2) ұтымды (жанармай жұмсауға қарағанда) жылдамдықта 20 (жиырма) минут аралығында ұшуға жанармайдың ақтық резерві;
Тармақша 3
3) пайдаланушымен көрсетілген кез-келген төтенше жағдайлардың пайда болуына байланысты, жанармайдың артық жұмсалуында ұшуды қамтамасыз ететін жанармайдың қосымша мөлшері.
Тармақ 957
957. Егер, осы Қағидалардың 955-тармағымен сәйкес тікұшақ бортына қосалқы тікұшақ айлақ қажет болмаған жағдайда, белгіленген тікұшақ айлағына дейін немесе қонуға кіруге немесе отырғызуға АҰҚ бойынша ұшуды орындау үшін жеткілікті мөлшерде жанармай болуы және одан кейін болуы тиіс:
Тармақша 1
1) қалыпты температурлық жағдайда және қонуға кіруда және қонғанда 450 м (1500 фут) биіктікте белгіленген тікұшақ айлақта немесе қону орнында күту аймағында ұшу жылдамдығымен 30 (отыз) минут ұшу үшін жанармайдың ақтық резерві;
Тармақша 2
2) пайдаланушымен белгіленген кез-келген төтенше жағдайлардың пайда болуы кезінде жанармайды артық жұмсауды қамтамасыз ететін ұшуда жанармайдың қосымша мөлшері.
Тармақ 958
958. Егер қосалқы тікұшақ айлақ қажет болған жағдайда, тікұшаққа тағайындалған ұшуларды орындау үшін немесе қонуға, қонуға кіруге және екінші шеңберіне кету үшін жеткілікті көлемде тікұшақта жанармай болу қажет және содан кейін болуы қажет:
Тармақша 1
1) қону және отырғызуды орындау және ұшу жоспарында көрсетілген отырғызу орны немесе қосалқы тікұшақ айлағына ұшу үшін берілген жанармай;
Тармақша 2
2) қалыпты температурлық жағдайда және қонуға кіру мен қону орындау үшін 450 м (1500 фут) белгіленген биіктікте қосалқы тікұшақ айлақтан немесе қону орнында күту аймағында ұшу жылдамдығымен 30 минут аралығында ұшу үшін жанармайдың ақтық қоры;
Тармақша 3
3) пайдаланушымен белгіленген кез-келген төтенше жағдайлардың пайда болуы кезінде жанармайды артық жұмсауда қамтамасыз ететін ұшуда жанармайдың қосымша мөлшері.
Тармақ 959
959. Қолайлы қосалқы тікұшақ айлақ болмаған жағдайда (белгіленген оңаша тікұшақ айлақ) тікұшақ бортына қонуға кіруге немесе қауіпсіз отырғызуға тағайындалған тікұшақ айлағына дейін ұшуды орындайтын жеткілікті жанармай қорының болуы.
Тармақ 960
960. Жанармай мен май мөлшерін есептегенде келесі ескеріледі:
Тармақша 1
1) болжанған метеорологиялық жағдайлар;
Тармақша 2
2) ӘҚБ органдарының тапсырмасы бойынша маршруттан болжамды ауытқу және әуе қозғалыстарына байланысты бөгелістер;
Тармақша 3
3) АҰҚ бойынша ұшу кезінде екінші шеңберіне кетуді қоса алғанда белгіленген отырғызуды тікұшақ айлағына аспаптар бойынша қоңуға бір кіруді орындау;
Тармақша 4
4) ҰЖН-да жазылған ашылу кезіндегі іс-қимыл тәртібі, қолданылған жерінде, немесе мартшрут бойынша ұшу уақытында бір қозғалтқыш істен шыққанда;
Тармақша 5
5) тікұшақтың қонуын тоқтата алатын немесе жанармай мен/немесе майдың артық жұмсалуы болатын кез-келген басқа да жағдайларда.
Тармақ 961
961. Жоспарланбаған мақсаттар үшін бастапқы ұшулар кезінде жанармайды жұмсау қайталама талдауды қажет етеді және оны қолдануға болатын, жоспарлы операцияларды реттеуді талап етеді.
Тармақ 10. 10-параграф. Борттағы жолаушылармен немесе айналып тұрған тасымалы винттермен жанармай құю
10-параграф. Борттағы жолаушылармен немесе айналып тұрған тасымалы винттермен жанармай құю
Тармақ 962
962. Тікұшаққа жолаушыларды отырғызу кезінде және бортта болғанда немесе түсіру уақытында, сонымен қатар, тасымалы винттермен айналып тұрғанда жанармай құю жұмыстары тек пайдаланушы уәкілетті ұйыммен бекітілген ҰЖН-да жанармайды құюға келісілген шарттардың арнайы рұқсаты болған жағдайға ғана жүргізе алады.
Тармақ 963
963. Жанармайды толтыру кезінде егер турбореактивті қозғалтқыштарға арналған басқа да жанармай түрлерімен авиациялық керосин араласқан жағдайда немесе жанармай өткізгіш ашық қолданылғанда қосымша қауіпсіздік шаралары қолданылады.
Тармақ 11. 11-параграф. Ұшу кезінде қолданылатын қағидалар
11-параграф. Ұшу кезінде қолданылатын қағидалар
Тармақ 964
964. Ұшу тағайындалған тікұшақ айлағына бағытталуы жалғасса, егер келіп қонудың есептелген уақытына соңғы мәліметтер болған жағдайда пайдалану минимумын сақтай отырып, осы Қағидалардың 6-тарауының 11-параграфының талаптарына сәйкес орындалуы қажет.
Тармақ 965
965. Аспаптар бойынша қонуға кіру тікұшақ айлақтан аса немесе қонуға кірудің соңғы учаскесінің басынан 300 м. (1000 фут) төмен болса, егер мәлімделген VIS немесе бақылау RVR белгісі тікұшақ айлақтың пайдалану минимумынан төмен болса жалғаспайды.
Тармақ 966
966. Егер FAS кіруден кейін немесе тікұшақ айлақты арттырудың 300 м (1000 фут) төмен болса, мәлімделген VIS немесе бақылау RVR белгісі белгіленген минимумынан төмен болады, қонуға кіру DA/H немесе MDA/H дейін жалғасады. Кез-келген жағдайда тікұшақ осы тікұшақ айлақтары үшін көрсетілген пайдалану минимумдардың талаптар сақтауды қамтамасыз етпейтін әр тікұшақ айлақтың жеріне қонуға кіруды тоқтатады.
Тармақ 967
967. Метеорологиялық жағдайлардан басқа ұшудың қауіпті жағдайларымен кездесу кезінде ӘҚҚ органына дереу хабарланады.
Осылайша берілетін хабарламалар басқа әуе кемелерінің қауіпсіздігін қамтамасыз ету тұрғысынан пайдалы болуы мүмкін егжей-тегжейлерді қамтиды.
Тармақ 968
968. Ұшу кабинада өз міндеттерін орындауға тиесілі экипаждың мүшелері, оларға тікұшақты пайдалануға байланысты міндеттерін орындау үшін, немесе өздерінің табиғи қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін орнынан кету қажет болған кезін санамағанда, өз жұмыс орнында болады.
Тармақ 969
969. Экипаждың барлық мүшелері өз жұмыс орындарында болғанда өз белдік байлау белбеулерін тағады.
Ұшқыш орнындағы отырған кез-келген экипаж мүшелері ұшу және қону кезінде байлау жүйесін қолданады, ал барлық экипаждың мүшелері егер де иық белбеулері өз міндеттерін орындауға кедергі болмаса, ұшу және қону кезінде өздерінің байлау жүйесін қолданады, ал егер де иық белбеулері өз міндеттерін орындауға кедергі болған жағдайда, онда иық белбеулері ағытылады, бірақ белдік байлау тағылулы қалады.
Тармақ 970
970. Экипаждың барлық мүшелері осы Қағидалардың 6-тарауың 21-параграфының талаптарына сәйкес оттегі қорын пайдалану үшін жағдайлар туындаған кезде дем алу үшін оттегіні үздіксіз пайдаланады.
Тармақ 971
971. Аспаптар бойынша ұшулар үшін тікұшақ айлақ немесе қонуға кірудің соңғы кезеніне және әрбір ұшу аймақтарына Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 30 маусымдағы № 420 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15427 болып тіркелген) Азаматтық авиацияда аэронавигациялық ақпаратпен қамтамасыз ету қағидаларына сәйкес жарияланатындар, құралдар бойынша қонуға кірудің бірнеше үлгілері немесе бір кестесі белгіленеді.
Тармақ 972
972. АҰҚ бойынша ұшу кезінде барлық тікұшақтар тікұшақ айлақ орналасуына жауапты мемлекеттік органдармен және тікұшақ айлақты пайдалануға берілген мемлекеттік органдардың бекітілген құралдары бойынша қонуға кіру кестелерімен жұмыс жасауды сақтайды.
Тармақ 973
973. ӘҚҚ органымен келісуі бойынша ұшып көтерілу немесе қону үшін аэронавигациялық ақпараттар жиынтығында қарастырылған болса немесе ӘҚҚ жергілікті талаптарда көрсетілген болса ҰҚЖ-ның немесе ұшу алаңның кез-келген бөлігін пайдаланалады.
Тармақ 974
974. ҚҰҚ бойынша ұшуға шешім қабылдау кезінде Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің 2017 жылғы 30 маусымдағы № 420 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15427 болып тіркелген) Азаматтық авиацияда аэронавигациялық ақпаратпен қамтамасыз ету қағидаларға сәйкес қосалқы әуеайлақтар ретінде жарияланатын қону алаңдарын ӘКК-не пайдалануға рұқсат етіледі.
Тармақ 975
975. Тайғақ шассимен тікұшақтар әуе бойынша жүруді жер үстінің ықпалын («әуе жастығы») пайдаланумен және кедергіге дейін белгіленген қашықтықтарды сақтаумен ұшу әдісін белгілеу бойынша тұрақ орнынан ұшу орнына және кері қайтады.
Тармақ 976
976. Қозғалтқышты (қозғалтқыштарды) іске қосу алдында тасымалы винттен ағынмен тартылуы мүмкін құралдар негізгі винттің бір диаметрден кем болмайтын қашықтықта соңынан жойылады.
Тармақ 977
977. Негізгі жүйелерді қосу арқылы қозғалтқышты (қозғалтқыштарды) іске қосу және сынау ӘКК-мен экипаждың толық құрамымен, сонымен қатар тікұшақтың сенімді байлануын қамтамасыз еткенде белгіленген сынауды өткізуге бортмеханик пен қажетті дайындықтан өткен инженерлік-техникалық қызметкерлермен ғана жүргізіледі.
Тармақ 978
978. Тікұшақты жүргізгенде тасымалы винт қалақтарының соңынан бастап кедергілерге дейінгі қашықтық тасымалы винт диаметрінің жартысынан кем болмауы тиіс.
Тармақ 979
979. Тікұшақты жүргізгенде тікұшақтың тасымалы винт ағынынан және онымен тартылған заттардан басқа ӘК зиян әрекеттерді құрмауы тиіс.
Тармақ 980
980. ӘКК әр ұшудың алдында орталықтандыру есебін тексеру және қону тәсілін айқындау, тікұшақ жүйелерін сынау, күш құрылғылары мен басқару органдарының жұмысын тексеру мақсатында бақылау қалыптауын орындайды. Бақылау қалыптауының биіктігі ӘКК-мен айқындалады.
Тармақ 981
981. 10 м дейін ҰПН басқасы белгіленбесе, ӘКК-нің минимумына тәуелсіз қалыптау және қозғалу көрудің 500 м кем болмағанда және бұлт биіктігі 50 м төмен болмайтын биіктікте рұқсат етіледі.
Тармақ 982
982. Авиациялық-химиялық жұмыстарды, оқыту және жаттықтыру ұшуларын орындағанда бақылау қалыптау ұшудың алдында жасалады. Тікұшақтың бақылау қалыптауынан кейін жерге қонуы міндетті емес.
Тармақ 983
983. Тікұшақ қалыптауда, ұшу мен қонуда маневр жасауда тасымалы винт қалақтарының соңынан бастап қашықтығы кем болмауы тиіс:
Тармақша 1
1) әуе мен жердегі, жұмыстағы қозғалтқыштар (қозғалтқыш) ӘК дейін – тасымалы винттің екі диаметрі;
Тармақша 2
2) ӘК жеңіл мен аса жеңілге дейін – тасымалы винттің екі диаметрі;
Тармақша 3
3) басқа кедергілерге дейін – тасымалы винт диаметрінің жартысы, бірақ 10 м кем емес;
Тармақша 4
4) теңіз кемелері палубаларының кедергілеріне (ішкі су көлігінің кемелері) дейін, ӘҚҚ жергілікті қағидаларына және маркерлеуге сәйкес ара қашықтықтағы су немесе жер үстіндегі көтеріңкі алаңдар.
Тармақ 984
984. Тікұшақтың ҰҚЖ-нан қарқынмен (жүріс) ұшу (қону) ҰПН талаптарына сәйкес оның ұзындығы кезінде жүзеге асырылады.
Тармақ 985
985. Тікұшақтың тұрақ орнынан ұшу және оған қону мына жағдайда рұқсат етіледі:
Тармақша 1
1) егер тұрақ орны осы мақсаттарға белгіленсе;
Тармақша 2
2) егер тікұшақ басқа ӘК ұшуы мен қонуына кедергі болмаса;
Тармақша 3
3) егер осы Қағидалардың 986-тармағының талаптар қамтамасыз етілсе;
Тармақша 4
4) егер тасымалы винттер жер үсті бағыттарымен көру байланысын жоғалтуға әкелетін жел жасамаса;
Тармақша 5
5) бұл аэронавигациялық ақпарат жинағымен және ӘҚҚ жергілікті қағидаларымен қарастырылған.
Тармақ 986
986. Биіктікке шығу және қонуға кіру кезінде кедергілердің үстінен кем дегенде 10 м. артық болмайтын биіктікпен, ал жердегі ӘК – тікұшақтың тасымалы винтінің екі диаметрінен кем болмайтын биіктікпен ұшуға рұқсат етіледі.
Тармақ 987
987. Кіру жағдайлары, көлемі мен жағдайы белгісіз болған әуеден алынған алаңға қону оның қонуға жарамдылығын қарау және айқындау мақсатында бақылаулы ұшу (ұшулар) кейін орындалады.
Тармақ 988
988. Үстінің жағдайы белгісіз әуеден алынған алаңға қону оны жерде қарағаннан, жердің мықтылығы және қонуға дайындығын белгіленгеннен кейін орындалады. Алаң жағдайын қарау және бақалау экипаждың бір мүшесімен немесе дайындалған маманмен жасалады. Экипаждың бір мүшесін (дайындалған маманды) түсіру қалыптау тәртібінде, ал тікұшақтың қонуы – оның сигналы бойынша жасалады.
Қону мүмкіндігі болмаған жағдайда тікұшақтан жүк түсіру және тиеу тікұшақ түріне сәйкес ҰПН ұсынысына сәйкес қалыптау тәртібінде, бір экипаж мүшелерінің немесе дайындалған маманның басшылығымен орындалады.
Қону алаңын іріктегенде тайғақ шассимен жабдықталған тікұшақтарға әуеден, сонымен қатар, тікұшақ экипажы бір ұшқыштан тұрады, қону алаңын жер үсті қаралмайды.
Тармақ 989
989. Тікұшақтың әуе жастығының ықпал ету аймағынан тыс қалыптау тәртібін қолдануды қажет ететін жұмыстар, сонымен қатар рельф бойынша күрделі жерде әуеден таңдалған алаңдардан ұшу және қону немесе қарлы (шаң) желдің ықтимал пайда болу жағдайында «әуе жастығы» ықпал ету аймағынан тыс қалыптау тәртібінде маневрлеуге мүмкіндік беретін ұшу массасымен орындалуы тиіс.
Тармақ 990
990. Қону алаңында қар (шаң) болған жағдайда қарлы (шаңды) желдің пайда болу ықтималын жоятын және қысқартатын шаралар қолданылады.
Тармақ 991
991. Қарлы (шаң) жел пайда болған жағдайда ұшуда қалыптау алдында экипаж тасымалы винттен бастап жер үсті бағыттарының тұрақты көрінісі пайда болғанға дейін ағынмен қарды (шаң) үрлейді.
Қарлы (шаң) алаңға қонғанда қалыптау «әуе жастығы» ықпал ету аймағынан тыс орындалады. Төмендеу және қону жер үсті бағыттарымен тұрақты көрініс байланысында орындалады.
Тармақ 992
992. Қарлы (шаң) желде қалыптауда жер үсті бағыттары көрінбеген жағдайда экипажға тікұшақты ағын аймағынан жоғары шығару қажет. Жер үсті бағыттары көрінбеген жағдайда, қарлы (шаң) желде қалыптау, ұшу және қонуға жол берілмейді.
Тармақ 993
993. Су үстіндегі тікұшақтың шалқуы бір диаметрлі тасымалы винттің кем дегенде биіктігінде жүргізіледі. Биіктігі радио биіктікті өлшегіштер бойынша немесе суда толқитын көру құралдары бойынша айқындалады.
Тармақ 994
994. Судағы адамдарға көмек көрсету кезінде, оларды толқынмен тасымалы винттің ағынына және жүзу құралдарының шалқуын болдырмау, бортқа адамдарды қабылдау үшін қалыптау мен төмендеу көлдеңен орындалады.
Тармақ 995
995. Таулы жерлерде ұшқан кезде шатқалдар бойынша бағыт салуға рұқсат етіледі, бұл ретте шатқалдың ұшу биіктігіндегі ең аз ені кемінде 500 м (1650 фут) құрайды және 180 градусқа бұрылу мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Бұруды орындау кезінде тірек бұранда қалақтарының ұшынан тау баурайларына дейінгі ең аз арақашықтық-кемінде 50 м.
Тармақ 996
996. Ұшу кезінде жанармай шығынын басқару осы Қағидалардың 8-тарауының 4-параграфының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 12. 12-параграф. Ұшу-техникалық сипаттамаларының шектеулерін
есепке алу
12-параграф. Ұшу-техникалық сипаттамаларының шектеулерін
есепке алу
Тармақ 997
997. Қозғалтқыш істен шығу жағдайында қамтамасыз етілмеген болса қауіпсіз ұшу жалғасқан жағдайларда тікұшақта жолаушыларды тасымалдау үшін қауіпсіз мәжбүрлі отырғызу талаптарының орындалу есебімен жүзеге асырылады.
Тармақ 998
998. АМЖ-да 3-сыныптағы ҰТС-на сәйкес жолаушыларды тасымлдауға уәкілетті ұйым рұқсат берген жағдайда осы Қағидалардың 11-тарауының 13-параграфында көзделген талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 999
999. Қысымды қолайсыз жағдайларда тікұшақ айлақтарымен және тікұшақ айлақтарына ұшуларды орындау кезінде тікұшақ айалақ ораналасқан мемлекеттік уәкілетті органдарымен қозғалтқыштың істен шығуына байланысты тәуекел есебімен ұшулардың өндірісінің жүрісін белгілейді.
Тармақ 1000
1000. ӘК ҰПН-ның шектелген пайдалануға берілген шамада және ұшуға жарамдылығы туралы куәлікте көрсетілген талаптарына сәйкес пайдаланылады.
Тармақ 1001
1001. Ұшу ӘК-нің ұшу массасы шектеулі есебіне сәйкес келсе және барлық жағдайлары ҰТС-на қатысты ҰПН тармақтарында қамтылған ҰТС туралы мәліметтер берілген жағдайда ғана жүргізіледі.
Тармақ 1002
1002. ӘК-нің ҰТС-на әсер ететін ықпалды деңгейі, факторы – массасы, пайдалану тәртібі, биометриялық биіктігі, тікұшақ алаңын тиісті асыру, ауа температурасы, жел және үстінің жағдайы. Осы белгілер берілген ӘК-ін пайдаланушылардың талаптарына, ҰТС-ның нормалық сипаттамаларын қосқанда немесе ҰТС-нын белгілеген кезде жіберілуі және қоры, т.б. белгілері қарастырылуы мүмкін.
Тармақ 1003
1003. Салмағы бойынша шектеулер:
Тармақша 1
1) ұшу кезіндегі ӘК-нің массасы ұшу жүрісінде кеміген массасының есебімен және осындай сәйкестік жанармайдың азайғандығымен ҰТС-ның нормаларында сақталатын кезде массасы аспайды;
Тармақша 2
2) ұшу кезінде ӘК-нің массасы ҰПН бойынша белгіленген ұшу массасынан ең жоғарғы биіктіктен асырмау;
Тармақша 3
3) тікұшақ айлағына болжамды отырғызуға және кез-келген қосалқы тікұшақ айлағына қонуды есептелген уақытта ӘК-нің есептеу массасы ҰПН бойынша белгіленген қону масасынан ең жоғарғы биіктігінен асырмау;
Тармақша 4
4) ұшу кезіндегі ӘК-нің масасы немесе болжамды отырғызуға тікұшақ айлағының қонуға есептеу уақыты және кез-келген қосалқы тікұшақ айлағына есептеу уақыты шуылы бойынша стандарттау сертификаттарын қолданылатын ӘК-не сәйкес көрсетілген ең жоғары сертификатталған ұшу салмағына сәйкес асырмау, егер осыған рұқсат алынбаған жағдайда – тікұшақ алаңдары орналасқан мемлекеттік уәкілетті органдарынан – шуыл жоқ кедергі етпейтін жерлердегі тікұшақ алаңдары үшін шығарылуы мүмкін.
Тармақ 1004
1004. Қозғалтқыш істен шығып қалуы кезінде ӘК 1-сыныптағы ҰТС-на сәйкес коммерциялық тасымалдауларды орындау және ұшу кезінде шешім қабылдау кезінде немесе:
Тармақша 1
1)осы нүктеге дейін ұшуды тоқтатуға және ҮҰБҚ шегінде тоқтауға кәбілетті;
Тармақша 2
2) ӘК осы Қағидалардың 1009-тармағының талаптар сақтау болғанша ұшу аймағының биіктігінің бойына дейін тиісті қормен барлық кедергілермен ұшып шығуды қамтамасыз етумен осы нүктеге ұшуды жалғастыруға кәбілетті.
Тармақ 1005
1005. Егер ӘК 2-сыныптағы ҰТС DPATO жеткеннен кейін кез-келген уақытта қиын қозғалтқыштың істен шығу жағдайда, осы Қағидалардың 1009-тармағында көзделген талаптарын сақтамайынша ұшу аймағының биіктігі бойына дейін тиісті қорымен ұшып шығуды қамтамасыз етумен үшып шығуды жалғастыруға рұқсат етіледі. DPATO жеткеннен кейін қиын қозғалтқыштың істен шығуы ӘК-ін тәуекел қонуды орындауға мәжбүр болады – осы Қағидалардың 1009-тармағының талаптар пайдаланады.
Тармақ 1006
1006. Егер 3-сыныптағы ҰТС-на сәйкес коммерциялық тасымалдау орындау кезінде қозғалтқыштың істен шыққан жағдайда тәуекел қонуды орындауға кез-келген ұшу аймағының нүктесіне қону орындауды мәжбүр етеді, осыған байланысты осы Қағидалардың 1043-тармағында көзделген шарттар қолданылады.
Тармақ 1007
1007. Маршрут бойынша ұшу кезеңінде 1 және 2-кластағы ҰТС сәйкес коммерциялық тасымалдарды орындау кезінде тікұшақ бағыт бойынша ұшу кезеңінің кез келген нүктесінде сындарлы қозғалтқыш істен шыққан жағдайда ұшуды сол жерге дейін жалғастыруға қабілетті 1кластағы ҰТС-ға сәйкес операциялар үшін осы Қағидалардың 1004-тармағында көрсетілген шарттар орындалуы мүмкін, немесе ұшудың кез келген нүктесінде тиісті ең төменгі абсолюттік биіктіктен төмен түсуге жол бермей, 2 кластағы ҰТС сәйкес операциялар осы Қағиданың 1005-тармағында көрсетілген.
Маршрут бойынша ұшу кезеңі қолайсыз жағдайдағы ауданның үстінен өтіп, қосалқы тікұшақ айлағына дейінгі ұшу уақыты 2 сағаттан асқан жағдайда Уәкілетті ұйым екінші қозғалтқыштың істен шығуына байланысты тәуекелдерді бағалайды.
Тармақ 1008
1008. ӘК бағыты бойынша ұшу кезеңдерінде 3-сыныптағы ҰТС-на сәйкес коммерциялық тасымалдау орындау кезде ұшудағы кез-келген нүктеге абсолютті ең төменгі биіктігіне төмендетуді жібермей, өзінің болжамды бағыты бойынша барлық жұмыс жасап тұрған қозғалтқыштар бойынша немесе өзгертулерге жоспарланған бағыты бойынша ұшуларды орындауға мүмкіндігі бар.
Ұшу траекторияларының кез-келген нүктелеріндегі қозғалтқыштың істен шығуы мәжбүрлі қонуды орындайды, осыған байланысты осы Қағидалардың 1043-тармағында көзделген шарттар қолданылады.
Тармақ 1009
1009. Қиын қозғалтқыштың істен шығу жағдайында қонуға кіру кезеңде және қону кезде 1-сыныптағы ҰТС-на сәйкес коммерциялық тасымалдауларды орындау кезінде қонуға кіру кезеңде және қону кез-келген нүктесінде және қону туралы шешім қабылдаған нүктеге дейін ӘК тағайындалған тікұшақ айлағына немесе кез-келген қосалқы тікұшақ айлағына ұшудың барлық қиындықтарынан кейін қонуға кірудің жол бойына қону орындауға және БҚҚ-ның шегінде тоқтауға немесе екінші шеңберіне кету жүзеге асырауға және осы Қағидалардың 1040-тармағында көзделген эквивалентті тиісті биіктігімен жол бойына барлық кедергілермен өтіп, ұшуды қамтамасыз етуге қәбілетті. Егерде отырғызуға шешім қабылдаған нүктеден кейін істен шыққан жағдайда ӘК қонуды орындауға және БҚҚ-ның шегінде тоқтауға мүмкіндігі бар.
Тармақ 1010
1010. DPBL дейін қозғалтқыш қиын істен шығу жағдайында қонуға кіру кезеңде және қону кезде 2-сыныптағы ҰТС-на сәйкес коммерциялық тасымалдауларды орындау кезінде, ӘК тағайындалған тікұшақ айлақта және кез-келген қосалқы тікұшақ айлақта қонуға кіруге жол бойындағы барлық кедергілермен өткеннен кейін БҚҚ-ның шегінде тоқтауға немесе қонуды орындауға немесе екінші шеңберіне ұшуды жүзеге асырауға, осы Қағидалардың 1041-тармағында көзделген эквивалентті тиісті қорымен барлық ұшу жол бойына ұшуды жүзеге асырауға қәбілетті. DPBL кейін қозғалтқыш істен шыққан жағдайда ӘК-ін мәжбүрлі отырғызуы мүмкін; осыған байланысты осы Қағидалардың 1043-тармағында көзделген шарттар қолданылады.
Тармақ 1011
1011. Ұшудағы кез-келген жол нүктесінен қозғалтқыштың істен шығуы қонуға кіру кезеңде және қону кезде 3-сыныптағы ҰТС-ның коммерциялық тасымалдау орындау кезінде мәжбүрлі отырғызуды орындайды, осыған байланысты осы Қағидалардың 1044-тармағында көзделген шарттар қолданылады.
Тармақ 1012
1012. Пайдаланушы уәкілетті ұйыммен белгіленген ҰТС-ның нормалар талаптарын сақтап, ұшып қөтерілу, бастапқы биіктік жиынтығын, қонуға кіру және қону рәсімдерді әзірлеу үшін кедергілер туралы мәліметтерді пайдаланады.
Тармақ 13. 13-параграф. Тікұшақтардың 3-сынып бойынша ҰТС-на сәйкес КҰАҚ қоспағанда АМЖ-да ұшуды жүргізуге қойылатын қосымша талаптар
13-параграф. Тікұшақтардың 3-сынып бойынша ҰТС-на сәйкес КҰАҚ қоспағанда АМЖ-да ұшуды жүргізуге қойылатын қосымша талаптар
Тармақ 1013
1013. АМЖ-да 3-сынып ҰТС-на сәйкес коммерциялық тасымалдау тек коммерциялық тасымалдау жүзеге асыра алатын аймақтардан мемлекеттік уәкілетті органмен келісуімен тиімді орындала алатын шектерде орындалады.
Тармақ 1014
1014. АМЖ-ның 3-сынып ҰТС-на сәйкес орындалатын тікұшақтарда коммерциялық тасымалдауларды бекіту кезінде уәкілетті ұйым АҰҚ бойынша ұшулар үшін тікұшақтардың сертификатталуын қамтамасыз ету бойынша шара қолданады және үшулардың қауіпсіздігі деңгейін жалпыда ұстауды төмендегідей есептермен жүргізу болып табылады:
Тармақша 1
1) қозғалтқыштың сенімділігі;
Тармақша 2
2) техникалық қызмет көрсету тәртібін пайдаланушылар қолданумен, ұшуларды жүргізу тәжірибесімен, экипаждарының дайындық бағдарламасымен;
Тармақша 3
3) ӘК-нің барлық пайдалануға рұқсат етілгенде қозғалтқыш істен шыққан жағдайда қауіпсіз мәжбүрлі отырғызуды орындауға көмек беру немесе қауіпсіз ұшуды қамтамассыз етуне арналған қондырылған жабдықтар мен жүйелер.
Тармақ 1015
1015. АМЖ 3-сынып ҰТС-на сәйкес коммерциялық тасымалдау орындайтын тікұшақ пайдаланушылары қозғалтқыштың жай-күйін бақылайтын бағдарламасына және қозғалтқышты бақылау үшін қолдана алатын бағдарлама болуы қажет.
Тармақ 14. 14-параграф. Борттық құралдар мен жабдықтары
14-параграф. Борттық құралдар мен жабдықтары
Тармақ 1016
1016. ӘК ұшу экипажына тіқұшақтың ұшу траекториясын бақылауға, бойынша талап етілетін кез келген маневрлерді орындауға және күтілетін пайдалану жағдайларында осы тіқұшақ қатысты пайдалану шектеулерін сақтауға мүмкіндік беретін аспаптармен жабдықталады.
Тармақ 1017
1017. Тіқұшақ жабдықталады:
Тармақша 1
1) оңай қол жетімді орындарға орналастырылатын қажетті медициналық құралдар қорымен, соның ішінде;
бастапқы көмек көрсету жиынтығы;
кабиналық экипаж ағзаның сұйық компоненттерімен жанасу нәтижесінде болжамды жұқпалы аурумен немесе аурумен байланысты денсаулық жағдайы нашарлаған жағдайларда көмек көрсету кезінде пайдалануға арналған әмбебап профилактикалық жинақ;
Тармақша 2
2) тікұшақ ішінде улы газдардың қауіпті шоғырлануын тудырмайтын пайдаланылған кезде тасымалданатын өрт сөндіргіштер бір-бірден өрт сөндіргішті ұшу экипажының кабинасында және ұшу экипажының кабинасынан бөлінген және экипаж мүшелері тікелей кіре алмайтын әрбір жолаушы салонында орнатылады.
Тармақша 3
3) уәкілетті ұйым айқындайтын жасқа толған әрбір адам үшін кресло немесе жатын орынмен;
Тармақша 4
4) әр орындықта белдік белбеуі және әр ұйықтайтын жерде шектеу белдіктері;
Тармақша 5
5) ұшқыш корпусының қозғалысын кенеттен тежеу жағдайында автоматты түрде шектейтін ұшу экипажының әрбір креслосындағы байланыстырушы жүйелермен;
Тармақша 6
6) жолаушыларға мынадай мәліметтер мен нұсқауларды хабарлауды қамтамасыз ететін құралдармен:
байлау белдіктерін немесе байлау жүйелерін бекіту қажет болғанда;
егер ӘК бортында оттегі көзделген болса, оттегі жабдығын қашан және қалай пайдалану керек;
темекі шегуге тыйым салу туралы; құтқару кеудешелері немесе соған ұқсас жеке жүзу құралдары қайда және егер мұндай құралдар бортта көзделсе, оларды қалай пайдалану керек;
жолаушыларды келесі мәліметтер мен нұсқаулықтар туралы хабардар етуді қамтамасыз ететін құралдармен;
Тармақша 7
7) ұшу кезінде қолжетімді орындарда орналасқан сақтандырғыштарды ауыстыру үшін тиісті мөлшердегі қосалқы электр сақтандырғыштармен (егер пайдаланылса).
Тармақ 1018
1018. Коммерциялық тасымалдау орындайтын тіқұшақтарда өрт сөндіргіш жүйелері үшін осы Қағидалардың 830-тармағының талаптары пайдаланады.
Тармақ 1019
1019. Егер тікұшақта апаттық жағдайларда құтқарушы командалар жасаған фюзеляжды ашқан орындар белгіленсе, бұл орындар таңбаланады. Белгілейтін таңбалар қызыл немесе сары түспен салынады және қажет болған жағдайда оларды қоршаған фонда көрсету үшін ақ түспен қоршалады.
Тармақ 1020
1020. Егер таңбалау белгілері бұрышы арсының қашықтығы 2 м аспаса, олардың арасы мұндай жағдайда аралық сызықтары 9 х 3 см көлемінде жасалады, қасындағы таңбалау белгілері 2 м көлемінде асып кетпеуі қажет.
Тармақ 1021
1021. Тікұшақтар осы Қағидалардың 5-тарауының 11-параграфының ережелеріне сәйкес ұшу деректерінің борттық өздігінен жазғыштарымен және деректерді тіркеудің борттық жүйелерімен жабдықталады.
Тармақ 1022
1022. КҰҚ бойынша ұшуды орындайтын ӘК-лері төмендегілермен жабдықталады:
Тармақша 1
1) магнитті компаспен;
Тармақша 2
2) уақытты сағатпен, минутпен және секундпен дәл көрсететін хронометр сағаттар;
Тармақша 3
3) барометрлік биіктік өлшегішпен;
Тармақша 4
4) әуе жылдамдығын көрсеткіштермен;
Тармақша 5
5) осындай қосымша уәкілетті органмен бекітілген аспаптарымен немесе жабдықтарымен жабдықталады.
Тармақ 1023
1023. КҰҚ бойынша түнгі ұшуларды орындайтын барлық тіқұшақтар:
Тармақша 1
1) осы Қағидалардың 1022-тармағында көзделген жабдықтарымен;
Тармақша 2
2) әрбір көзделген пилот үшін кеңістіктік жағдай көрсеткіші (авиажижонт) және кеңістіктік жағдайдың бір қосымша көрсеткіші;
Тармақша 3
3) сырғанау көрсеткішімен;
Тармақша 4
4) бағыт көрсеткішімен (гирокомпаспен);
Тармақша 5
5) биіктік пен төмендеуге кірудегі тік жылдамадық көрсеткішімен;
Тармақша 6
6) тиісті уәкілетті орган белгілеуі мүмкін қосымша аспаптармен немесе жабдықтармен, сондай-ақ мынадай шамдармен:
Тармақша 7
7) ұшу кезде ӘК-лері үшін немесе тікұшақ жұмыс айлағына арналған жарықтандырғыш қамтамасыз етіледі;
Тармақша 8
8) екі қону жарықтандырғыш;
Тармақша 9
9) ұшу экипажы пайдаланатын тікұшақты қауіпсіз пайдалану үшін маңызды барлық аспаптар мен жабдықтар үшін жарық беру;
Тармақша 10
10) әрбір жолаушылар салонында шамшырақтармен жабдықталу;
Тармақша 11
11) әрбір экипаж мүшелерінің жұмыс орындарындағы шамдармен.
Тармақша 12
12) тік жазықтықты басқаруға арналған отырғызу бір фарымен жабдықталады.
Тармақ 1024
1024. Барлық тікұшақтар ҰҚП бойынша ұшуды орындау кезінде немесе бір немесе бірнеше пилотаждық аспаптарды пайдаланбай олардың қажетті кеңістіктік жағдайына төтеп беру мүмкін болмаған кезде жарақтандырылады:
Тармақша 1
1) магнитті компаспен;
Тармақша 2
2) уақытты сағатпен, минутпен және секундпен дәл көрсететін хронометрмен;
Тармақша 3
3) екі нақты барометрлік биіктік өлшегіштерімен;
Тармақша 4
4) конденсация немесе мұздану салдарынан оның істен шығуына жол бермейтін құрылғымен жабдықталған ауа жылдамдығын көрсету жүйесі;
Тармақша 5
5) сырғанау көрсеткішпен;
Тармақша 6
6) әрбір көзделген Пилот үшін кеңістіктік жағдай көрсеткіші (авиажижонт) және кеңістіктік жағдайдың бір қосымша көрсеткіші;
Тармақша 7
7) ӘК-нің бағыт көрсеткішпен (гирокомпаспен);
Тармақша 8
8) гироскопиялық аспаптың электрмен қоректенуі жеткілікті дәрежеде қамтамасыз етілетінін көрсететін құрылғы;
Тармақша 9
9) ұшу экипажы кабинасында орналасқан сыртқы ауа температурасының көрсеткішімен;
Тармақша 10
10) тік жылдамдықты алу биіктік пен төмендеу көрсеткішпен;
Тармақша 11
11) сертификаттаушы уәкілетті орган тікұшақтың өзінің конструктивтік сипаттамаларына байланысты мұндай жүйесіз жеткілікті тұрақтылыққа ие екендігіне көз жеткізген жағдайларды қоспағанда, тұрақтандыру жүйесі;
Тармақша 12
12) уәкілетті органмен қамтылған қойылуы мүмкін қосымша осындай аспаптары және жабдықтарымен;
Тармақша 13
13) осы Қағидалардың 1023-тармағының 7)-12) тармақшаларында көрсетілген тікұшақ айлағының даласындағы немесе жұмыс алаңындағы барлық адамдар үшін түнгі ұшу кезінде.
Тармақ 1025
1025. АҰҚ бойынша ұшуды орындайтын барлық тіқұшақтар, тікұшақтың кеңістікті жағдайын көрсететін (авиакөкжиек), жұмысты қамтамасыз ететін және құралды жарықтандыратын 30 минут аралығындағы электржабдықтауының негізгі жүйесінен тәуелсіз қоректенудің апаттық көзімен жабдықтандырады. Апаттық қоректену көзі автоматты түрде электржабдықтауының негізгі жүйесінің толық бас тартуынан кейін қосылады және құралдық тақтайшасында, тікұшақтың авиакөкжиегі (тері) қоректенудің апатты көзінен жұмыс істейтіні көрсетіледі.
Тармақ 1026
1026. Су кеңістігінің үстінен ұшуды орындауға арналған барлық тікұшақтар тікұшақтың суға қауіпсіз қонуын қамтамасыз ету мақсатында тұрақты жұмыс істейтін немесе тез орналастырылатын жүзу құралдарымен жарақтандырылады.:
Тармақша 1
1) уәкілетті ұйымда көзделген теңіз операцияларын немесе су үстіндегі басқа да операцияларды орындау;
Тармақша 2
2) 1 немесе 2-класты ЛТХ-ға сәйкес операциялар жағдайында номиналды крейсерлік жылдамдықпен 10 минуттан астам ұшуға сәйкес келетін құрлықтан қашықтықтағы су кеңістігінің үстінен қолайсыз жағдайда ұшуды орындау;
Тармақша 3
3) 1-класты ЛТХ-ға сәйкес операциялар болған жағдайда, мемлекеттің тиісті уәкілетті органы белгілеген құрлықтан қашықтықта су кеңістігінің үстінен қолайлы жағдайда ұшуды орындау;
Тармақша 4
4) 3-класты ҰТС-на сәйкес операциялары жағдайында, жоспарланған немесе қауіпсіз тәуекел қону режиміндегі ұшудың ең алыс қашықтығынан астам, құрлық қашықтығындағы су кеңістігінде қолайлы жағдайындағы ұшудың орындалуы кезде жедел жайылмалы немесе тұрақты әрекет етілген жүзу құралдарымен жабдықталады.
Тармақ 1027
1027. Осы Қағидалардың 1026-тармағының талаптарымен және 1 немесе 2-сыныптағы ҰТС-на сәйкес операцияларды орындайтын тікұшақтар:
Тармақша 1
1) борттағы адамдардың әрқайсысына құтқару кеудешесі немесе әр түрлі түстегі жеке дара жүзу құралы, осы құралдар оңай жерлерде креслода немесе жату орнында тез алуға мүмкіндік беретін жерлерде оналасуы қажет, құтқару кеудешесінің сол орындалатын әмбебап қорғау костюмын қолданатын тұлға бортта болған кезде сол жағдайларды болдырмағанда теңіз операциялары кезінде тұлғалар киетін үнемі құтқару кеудешесілерімен;
Тармақша 2
2) орындалған ұшудың шарттарына жауап беретін, адамдардың өміріне көмек бере алатын амалдарын қоса алғанда осындай апатты-құтқару жабдықтарымен жабдықталған және апатты жағдайындағы оларды тез қолдануын жеңілдететіндей орналасқан, бортта орналасқан барлық адамдарды орналастыруы үшін барлығына жететін құтқару жабдықтарымен жабдықталады.
Тармақ 1028
1028. 3-класты ЛТХ-ға сәйкес операцияларды орындайтын тікұшақтар авторотация режимінде ұшудың шекті қашықтығынан асатын құрлықтан қашықтықтағы ұшулар кезінде, бірақ жауапты уәкілетті ұйым белгілеген құрлықтан қашықтық шегінде борттағы әрбір адамға бір құтқару кеудешесімен немесе оған теңестірілген жеке жүзу құралымен жарақтандырылады және бұл құралдар мынадай түрде орналастырылады осылайша, оларды креслолардан немесе олар арналған беттің ұйықтайтын жерінен оңай алуға болады.
Тармақ 1029
1029. Авторотация режиміндегі ұшудың ең алыс қашықтығынан артық, құрлықтағы қашықтықта теңіз операцияларын орындау кезінде бортта орналасқан адам әмбебап қорғаныс костюмын киіп, сонымен бірге құтқару кеудешелері функцясын қамтамасыз ететін жағдайларды санамағанда құтқару кеудешелерін кигіздіреді.
Тармақ 1030
1030. 1028-тармағындағы көрсетілгенін артықшылықта қашықтықта ұшуы кезінде 3 класс ҰТС-на сәйкес операцияларын орындайтын тікұшақтары осы Қағидалардың 1029-тармағымен сәйкес жабдықталады.
Тармақ 1031
1031. 2 немесе 3 класс ҰТС-на сәйкес операцияларын орындайтын тікұшақтарында, егер де олар уәкілетті ұйымның пікірі бойынша, қонуға кіру немесе ұшуы кезінде ұшу траекториясы су кеңістігі үстінен, сәтсіз қонуға кіруі кезінде суға қонуының мүмкіндігі бар болатындай, тікұшақ айлағына қонуы немесе ұшуын орындағаны кезіндегі жағдайларында, осы Қағидалардың 1027-тармағының 1) тармақшасының талаптарына сәйкес жабдықталады.
Тармақ 1032
1032. Әр құтқару кеудешелері және түсті жеке жүзу құралы, құрал борттаболған жағдайда, адамдарды айқындау үшін жеңілдету мақсатында электрлік жарықтандыруы құралдарымен жабдықталады.
Тармақ 1033
1033. Мемлекеттік органдарға сәйкес жүргізілетін теңіз аймақтарынан ұшуды орындайтын ӘК-лері күрдері жағдайлармен орындалатын іздеу-құтқару жұмыстарын орындау кезінде (тіршілікті қамтамасыз ету құралдарын қосқанда) ұшуды орындау аймақтары үшін жалпы болып саналатын құтқару жабдықтарымен жабдықталады.
Тармақ 1034
1034. Мемлекеттіктерге сәйкес белгіленген сол құрлық ауданына ұшуды орындау кезінде ӘК-лері құтқаруды немесе іздестіруді жүзеге асыруға қиын жағдайларының аймақтарынан ұшу кезінде (тіршілікті қамтамасыз ету құралдарын қосқанда) ұшу кезіндегі ауданның талаптарына сәйкес аппаттық-құтқару жабдықтарымен және осындай дабылдармен жабдықталады.
Тармақ 1035
1035. 2008 жылғы 1 шілдеден бастап, 1 және 2-сыныптагы ҰТС-на сәйкес операцияларды орындайтын барлық тікұшақтар, минимум ретінде, бір автоматты ELT ретінде жабдықталады, ал осы Қағидалардың 1027-тармағының 1) тармақшасында көзделген, су кеңістігі үстінде ұшуды орындау кезінде бір автоматты ELT және құтқару салына немесе құтқару кеудешелеріне бір ELT(S) жабдықталады.
Тармақ 1036
1036. 2008 жылғы 1 шілдеден бастап, 3-сыныптағы ҰТС-на сәйкес операцияларды орындайтын барлық тікұшақтар, минимум ретінде, бір автоматты ELT ретінде жабдықталады, ал осы Қағидалардың 1027-тармағының 2) тармақшасында көзделген, су кеңістігі үстінде ұшуды орындау кезінде бір автоматты ELT және құтқару салына немесе құтқару кеудешелеріне бір ELT(S) жабдықталады.
Тармақ 1037
1037. Осы Қағидалардың 1035 және 1036-тармақтарының талаптарымен сәйкес бортта орнатылған ELT жабдығы ИКАО Конвенциясына 10-Қосымшасының ІІІ-томындағы талаптарына сәйкес функциялайды.
Тармақ 1038
1038. Ұшу экипажының және жолаушылардың кабиналарында атмосфералық қысым 700 гПа құрайтындай, абсолютті биіктігінде ұшулары үшін тағайындалған тікұшақ оттегіні сақтау және жіберуге аппаратурамен жабдықталады және оның қоры осы Қағидалардың 373-тармағына сәйкес бортта болуын қажет етеді.
Тармақ 1039
1039. Атмосфералық қысымы 700 гПа құрайтын бірақ ұшу экипажының және жолаушылардың кабиналарында қысымды қолдау амалдарымен жабдықталған атмосфералық қысымы 700 гПа құрайтын абсолюттық биіктігіндегі ұшуға тағайындалған тікұшақ оттегіні сақтау және жіберуге арналған аппаратурамен жабдықталады, оның қоры осы Қағидалардың 372-тармағына сәйкес бортта болуын қажет етеді.
Тармақ 1040
1040. 1998 жылғы 9 қарашадағы немесе кейін берілген ұшуға жарамдылығы туралы жеке куәлігі мен атмосфералық қысымы 620 гПа құрайтын және абсолют биіктігіне дейін 4 минут аралығында қауіпсіз төмендете алмайтындай, атмосфералық қысымы 376 гПа астам құрайтын, абсолют биіктігіне ұшу үшін тағайындалған тікұшақ осы Қағидалардың 374-тармағының талаптарымен сәйкес автоматты түрде ашылатын оттегі жабдығымен жабдықталады. Оттегі құралдарының жалпы саны 10% ең аз ретінде, кабиналық экипаж мүшелері мен жолаушылар орындығынан санынан асады.
Тармақ 1041
1041. Барлық тікұшақтардың белгілі жағдайда мұздануы немесе мұздану мүмкіндігі болжанған жағдайларда немесе олардың ұшулары орындалған, тұрақты және (немесе) кезеңдеп әрекеттеріне сәйкес болса мұздануына қарсы жабдықтарымен жабдықталады.
Тармақ 1042
1042. Шу бойынша сертификаттау стандарттарына сәйкес келетін әрбір тікұшақтың бортында Шу бойынша тікұшақ сертификатын куәландыратын құжат бар. Егер тіркеу мемлекеті бекіткен басқа құжатта сөз болып отырған Шу бойынша сертификаттауды куәландыратын мұндай құжат немесе тиісті куәлік ағылшын тілінде шығарылмаса, онда олар ағылшын тіліне аударманы қамтиды.
Тармақ 1043
1043. Жолаушыларды тасымалдайтын тікұшақтардың кабина экипажы мүшелерінің орындары функцияларына авариялық эвакуациялауды орындау кіретін кабина экипажының әрбір мүшесінің пайдалануы үшін байлау жүйесімен жабдықталған алға немесе артқа қараған креслолармен (тікұшақтың бойлық осіне 15 градусқа дейінгі бұрышта) жабдықталады.
Тармақ 1044
1044. Кабиналық экипаж мүшелерінің орындары еден деңгейінде апатты шығуға және апатты көшіру үшін уәкілетті ұйымымен көзделген, басқа да апатты шығуға жақын орналасқан.
Тармақ 1045
1045. Барометрлік биіктік туралы деректерді беретін қабылдап жауап берушімен жабдықталуы тиіс тікұшақтар, егер тиісті уәкілетті орган өзгеше рұқсат берсе, барлық тікұшақтар барометрлік биіктік туралы деректерді беретін қабылдап жауап берушімен жабдықталады.
Тармақ 1046
1046. Өзінің қызметтік міндеттерін орындауы үшін ұшу экипажының кабинасында болуына қажетті экипаждың барлық мүшелерне бағытталған микрофондар немесе ларингофондарды пайдалана отырып, байланыстарды жүргізеді.
Тармақ 15. 15-параграф. Тікұшақтың борттық байланыс және навигациялық құрылғысы
15-параграф. Тікұшақтың борттық байланыс және навигациялық құрылғысы
Тармақ 1047
1047. Тікұшақ мыналарға қабілетті радиоқұрылғысымен жабдықталады:
Тармақша 1
1) тікұшақ айлақтағы диспетчерлік қызмет көрсету мақсатында екі жақты байланысты қолдау;
Тармақша 2
2) кез-келген ұшу барысында метеорологиялық ақпаратты қабылдау;
Тармақша 3
3) уәкілетті орган бекіткен жиіліктерде және бір әуе станциясымен және осындай басқа авмациялық станциясыларымен кез-келген ауқытта екі жақты байланысты қолдау.
Тармақ 1048
1048. Авиациялық апаттық жиілікте 121,5 МГц байланыс осы Қағидалардың 1047-тармағымен сәйкес талап етілетін радио құрылғысының көмегімен қамтамасыз етіледі.
Тармақ 1049
1049. Байланыс құрылғысы PBC үшін RСP ерекшелігіне сәйкес келуі керек ұшулар кезінде, осы Қағидалардың 1047-тармағында көрсетілген талаптарды сақтауға қосымша ретінде тікұшақ:
Тармақша 1
1) оған белгіленген RСP ерекшелікке (ерекшеліктеріне) сәйкес ұшулар орындауға мүмкіндік беретін байланыс құрылғысымен жабдықталады;
Тармақша 2
2) ҰПН немесе тікұшаққа арналған басқа құжатта сипатталған RCP ерекшелігіне сәйкес келетін тікұшақ мүмкіндіктері туралы ақпаратын иеленеді;
Тармақша 3
3) тікұшақтың MEL қосылған RCP ерекшелігіне сәйкес келу мүмкіндіктері туралы ақпаратын иеленеді.
Тармақ 1050
1050. PBC үшін RCP ерекшелігі бекітілген операциялар үшін уәкілетті ұйым пайдаланушы енгізіп және деректі рәсімделген:
Тармақша 1
1) қүтпеген пайдалану жағдайлар рәсімдерін қоса алғанда стандартты және стандартты емес рәсімдер;
Тармақша 2
2) RCP тиесілі ерекшеліктеріне сәйкес ұшу экипажы мүшелерінің біліктілік және дайындық деңгейіне қойылатын талаптар;
Тармақша 3
3) қарастырылатын операциялар міндеттеріне жауап беретін тиесілі персонал дайындық бағдарламасын;
Тармақша 4
4) RCP тиесілі ерекшеліктеріне сәйкес ұшу жарамдылығын қолдауды қамтамасыз ету бойынша техникалық қызмет көрсетудің тиесілі рәсімдері.
Тармақ 1051
1051. Уәкілетті ұйым осы Қағидалардың 1049-тармағында көрсетілген тікұшақтарға қатысты тиісті ережелердің болуын қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) бақылау бағдарламаларынан алынатын байланыстың белгіленген сипаттамалары туралы есептер;
Тармақша 2
2) RCP спецификацияларының талаптарын сақтамау сияқты есептерде көрсетілген нақты тікұшақтарға, тікұшақ түрлеріне немесе пайдаланушыларға қатысты дереу түзету әрекеттерін жүзеге асыру.
Тармақ 1052
1052. Тікұшақ оған мыналарға сәйкес ұшуға мүмкіндік беретін навигациялық құрылғымен жабдықталады:
Тармақша 1
1) ұшудың жұмыс жоспарына сәйкес;
Тармақша 2
2) КҰҚ бойынша ұшу барысында навигация жер үсті бағдарларымен визуалды байланыс орнату арқылы жүзеге асырылатын жағдайларды қоспағанда, ӘҚҚ талаптарына сәйкес.
Тармақ 1053
1053. PBN үшін тиісті навигациялық ерекшелік орнатылған ұшулар кезінде, осы Қағидалардың 1052-тармағында көрсетілген талаптарына қосымша ретінде тікұшақ:
Тармақша 1
1) оған мұндай ұшуларды орнатылған навигациялық ерекшелігіне (ерекшеліктерге) сәйкес орындауға мүмкіндік беретін навигациялық құрылғымен жабдықталады;
Тармақша 2
2) әзірлеуші мемлекет немесе тіркеу мемлекеті бекіткен тікұшақ бойынша ҰПН немесе басқа құжатта көрсетілетін навигациялық ерекшеліктер бөлігінде тікұшақ мүмкіндіктеріне қатысты ақпаратын иеленеді;
Тармақша 3
3) навигациялық ерекшеліктер бөлігінде MEL қосылған тікұшақ мүмкіндіктеріне қатысты ақпаратын иеленеді.
Тармақ 1054
1054. PBN орнатылған ұшулар кезінде уәкілетті ұйым пайдаланушы мыналарды бекітіп, ресми түрде ресімдегенін қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) апаттық жағдайдағы әрекеттер тәртібін қоса алғанда, штаттық және штаттан тыс рәсімдер;
Тармақша 2
2) тиісті навигациялық ерекшеліктерге сәйкес ұшу экипажы біліктілігі мен дайындығына қойылатын талаптар;
Тармақша 3
3) тиісті персоналдың оның болашақтағы қызметтік міндеттемелеріне сәйкес дайындық бағдарламасын;
Тармақша 4
4) тиісті навигациялық ерекшеліктерге сәйкес ұшу жарамдылығын қолдау үшін техникалық қызмет көрсетудің тиесілі рәсімдері.
Тармақ 1055
1055. Уәкілетті ұйым AR бекітуін талап ететін PBN негізделген ұшуларға арналған арнайы бекітуді береді.
Тармақ 1056
1056. Тікұшақ ұшудың кез келген сатысында құрылғы элементтерінің істен шығуы жағдайында тікұшаққа, осы Қағидалардың 1052-тармағының және тиісті жағдайларда осы Қағидалардың 1053-тармағының талаптарымен сәйкес ұшуын жалғастыруға мүмкіндік беретін навигациялық құрылғымен жеткілікті деңгейде жабдықталады.
Тармақ 1057
1057. АМЖ қонуын жүзеге асыру жоспарланатын ұшулар кезінде тікұшақ қай жерден визуалды қону жүргізіле алатындай нүктеге тікұшақты шығаруды қамтамасыз ететін тиісті навигациялық құрылғымен жабдықталады. Бұл құрылғы АМЖ қону жоспарланатын әрбір тікұшақ айлағында және кез келген белгіленген қосалқы тікұшақ айлақтарында осындайды енгізуді қаматамасыз етуге қабілетті.
Тармақ 1058
1058. Құрылғыны орнату не байланыс үшін не навигация үшін не екеуіне де қажетті әрбір жеке элементтің істен шығуы навигация немесе байланыс үшін қажетті басқа элементтің істен шығуына әкелмейтіндей етіп жүзеге асырылады.
Тармақ 16. 16-параграф. HUD немесе барабар индикаторлармен, EVS, SVS
және/немесе CVS жабдықталған тікұшақтар
16-параграф. HUD немесе барабар индикаторлармен, EVS, SVS
және/немесе CVS жабдықталған тікұшақтар
Тармақ 1059
1059. Тікұшақтар автоматты қону жүйелерімен, HUD немесе барабар индикаторлармен, EVS, SVS немесе CVS немесе осындай жүйелердің кез келген қосындысымен гибридті жүйе аясында жабдықталған кезде тікұшақ ұшу қауіпсізідгін қамтамасыз ету үшін осындай жүйелерді пайдалану тәртібі пайдаланушының ҰЖН-да уәкілетті ұйым бекітеді.
Тармақ 1060
1060. Автоматты қону жүйелерін, коллиматорлық немесе барабар индикаторларды, EVS, SVS немесе CVS жүйелерін пайдаланушылық қолдануды бекіте отырып, уәкілетті ұйым қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) ұшу жарамдылығы нормаларына сәйкестік куәлігіне қойылатын тиісті талаптардың жабдықпен қанағаттануы;
Тармақша 2
2) пайдаланушының автоматты қону жүйелері, коллиматорлық немесе барабар индикаторларды, EVS, SVS немесе CVS жүйелерінің көмегімен ұшу қауіпсіздіктері үшін тәуекел факторларын бағалауын жүргізу;
Тармақша 3
3) пайдаланушының автоматты қону жүйелерін, коллиматорлық немесе барабар индикаторларды, EVS, SVS немесе CVS жүйелерін және олармен жұмыс істеуге оқытуға қойылатын талаптарды пайдалану рәсімдерін енгізуі мен құжат жүзінде ресімдеуі.
Тармақ 17. 17-параграф. Электрондық ұшу планшеттері EFB
17-параграф. Электрондық ұшу планшеттері EFB
Тармақ 1061
1061. Тікұшақ бортында тасымалды EFB пайдаланылатын кезде, пайдаланушы олардың тікұшақ жүйесінің, жабдықтардың жұмысын бұзбауы немесе тікұшақты басқару мүмкіндігіне кедергі келтірмеуі үшін шаралар қабылдайды.
Тармақ 1062
1062. EFB пайдалануға қатысты талаптар осы Қағидалардың 10-тарауының 26-параграфында мазмұндалады.
Тармақ 18. 18-параграф. Қадағалау жабдықтары
18-параграф. Қадағалау жабдықтары
Тармақ 1063
1063. Тікұшақ әуе қозғалысына қызмет көрсету талаптарына сәйкес, оның ұшуды орындауына мүмкіндік беретін қадағалау жабдығымен жабдықталады.
Тармақ 1064
1064. Қадағалау жабдығын пайдалануға қатысты талаптар осы Қағидалардың 10-тарауының 28-параграфында мазмұндалады.
Тармақ 1065
1065. Электрондық навигациялық деректерді басқару осы Қағидалардың 1-тарауының 7-параграфының талаптарымен сәйкес жүзеге асырылады.
Тарау 12. 12-тарау. ЖМА тікұшақтардағы ұшу ерекшеліктері
12-тарау. ЖМА тікұшақтардағы ұшу ерекшеліктері
Тармақ 1. 1-параграф. Жалпы ережелер
1-параграф. Жалпы ережелер
1066. ӘКК мыналарға көзі жетпей ұшуды бастамайды:
Тармақша 1
1)байланыс жабдығы мен навигациялық құралдарды қоса, жер үсті және/немесе су құралдары тікұшақты пайдалану қауіпсіздігінің талаптарына сәйкес келуі;
Тармақша 2
2)тікұшақ ұшуға жарамды, тиісті түрде тіркелген және тікұшақ бортында бұл деректі растайтын куәліктің болуы;
Тармақша 3
3)тікұшақтың бортында күтілетін ұшу жағдайын ескере отырып тиісті аспаптар мен жабдықтардың орнатылуы;
Тармақша 4
4)осы Қағидалардың 8-тарауының 10-параграфының талаптарымен сәйкес қажетті техникалық қызмет көрсетудің барлық түрдерінің орындалуы;
Тармақша 5
5)тікұшақтың массасы және ауырлық күшінің орталығының орналасқан жері күтілетін ұшу жағдайы ұшуды қауіпсіз орындауға мүмкіндік беруі;
Тармақша 6
6)борттағы кез келген жүктің дұрыс орналасуы және нық орнатылуы;
Тармақша 7
7)тікұшақты пайдалану шектері ҰПН-да немесе ұқсас құжатта көрсетілгеннен асып кетпеуі.
Тармақ 1067
1067. ӘКК әр пайдаланылатын тікұшақ айлағы немесе қонатын орындар үшін мемлекеттің белгілеген ӘК тіркеу критерийлеріне сәйкес пайдалану минимумдарын айқындайды. Осындай минимумдар осы мемлекетпен нақты бекітілгендерді қоспағанда, мемлекетпен әуеайлақ белгіленгеннен төмен болмайды.
Тармақ 1068
1068. Уәкілетті ұйым автоматты қону жүйелерімен, коллиматорлық немесе баламалы индикаторлармен, EVS, SVS немесе CVS жүйелерімен жабдықталған тікұшақтардың ұшуы үшін кеңейтілген пайдалану мүмкіндіктерін бекіте алады. Мұндай мәлімдемелер аспаптар бойынша қону схемаларының жіктелуіне әсер етпейді.
Тармақ 1069
1069. ӘКК жолаушылардың орналасу орындарымен және пайдалану қағидаларымен таныс болуын қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) байлау белдіктері;
Тармақша 2
2) авариялық шығулар;
Тармақша 3
3) егер олар бортта көзделсе құтқару кеудешелер;
Тармақша 4
4) егер оттегін пайдалану көзделсе оттегі жабдығы;
Тармақша 5
5) апатты жағдайдағы жолаушылардың іс-әрекеттері схемасын қоса алғанда, жеке пайланатын басқа да апатты-құтқару жабдығы.
Тармақ 1070
1070. ӘКК борттағы барлық тұлғалардың орналасу орны және ұжымдық айдалануға арналған негізгі борттық апаттық-құтқару жабдығын пайдаланудың жалпы тәртібі туралы білуі үшін шаралар қабылдайды.
Тармақ 1071
1071. ӘКК ұшуды бастау алдында алдағы ұшуға қатысты метеорологиялық ақпаратпен танысады. Ұшып шығу орнының аймағынан тыс ұшуға дайындыққа және АҰҚ бойынша әрбір ұшуға мыналар кіреді:
Тармақша 1
1)ағымдағы метеорологиялық ақпар мен болжамдарды зерделеу;
Тармақша 2
2)егер ұшу ауа-райы жағдайына байланысты ордалмау жағдайында іс-қимылдарды жоспарлау.
Тармақ 2. 2-параграф. Метеорологиялық жағдайлармен қосылған шектеулер
2-параграф. Метеорологиялық жағдайлармен қосылған шектеулер
Тармақ 1072
1072. Ағымдағы бар метерологиялық мәліметтері немесе ағымдағы мәліметтер және болжамдар топтамасы тікұшақтың КҰҚ бойынша ұшатын, тиісті уақытқа осы талаптарды сақтауға қамтамасыз ететін бағыттағы немесе бағыттың бөлігіндегі метерологиялық жағдайларды көрсетпейінше КҰҚ бойынша орындалатын ВМЖ-ғы аса жергілікті маңызы бар КҰҚ бойынша ұшуды қоспағанда ұшпайды.
Тармақ 1073
1073. АҰҚ бойынша орындалуға тиіс ұшуды бар ақпарат белгіленіп қонатын тікұшақ айлағына және тым болмағанда, бір қосалқы тікұшақ айлақта ұшып келетін есепті уақытында тікұшақтың пайдалану минимумына сәйкес келетін немесе оларды асыратын жағдайды көрсетпейтініне көз жетпейінше бастамайды.
Тармақ 1074
1074. АҰҚ бойынша белгіленіп қонатын тікұшақ айлағына дейін орындалуға тиіс ұшу қосалқы тікұшақ айлағы талап етілмеген жағдайда, егер ағымдағы бар метерологиялық ақпарат 2 сағат ішінде және 2 сағат ұшып келетін есепті уақытынан кейін немесе нақты ұшатын уақытынан және 2 сағат ішінде ұшып келетін уақытынан кейін көрсетілмесе басталмайды, қай мерзімі қысқа болуына байланысты мынадай метерологиялық жағдайлар сақталатын болады:
Тармақша 1
1) БТШ аспаптар бойынша жерге қонуға кіру қағидаларымен көзделген минимум 120 м (400 фут) жоғары;
Тармақша 2
2) көріну тым болмағанда аспаптар бойынша жерге қонуға реттеу кезінде көзделген минимум 1,5 км-ге асады.
Тармақ 3. 3-параграф. Тікұшақ айлақтың пайдалану минимумдары
3-параграф. Тікұшақ айлақтың пайдалану минимумдары
Тармақ 1075
1075. Ұшу, егер ең соңғы метерологиялық ақпарат осы тікұшақтағы жағдайға немесе тым болмағанда, бір қосымша ретінде тікұшақта ұшып келетін есепті уақытына тікұшақ айлақтың белгіленген пайдалану минимумына сәйкес келетін немесе оларды асыратындығын көрсеткен жағдайда ғана, тікұшақ айлағының белгіленіп жерге қонатын бағытында жалғастырылады.
Тармақ 1076
1076. Аспаптар бойынша қонуға кіру, егер хабарланған көріну немесе бақылау RVR маңызы тікұшақ айлақтың пайдалану минимумынан төмен болса, тікұшақ айлақтан асып түсуі немесе қонуға кірудың соңғы учаскесі 300 м (1000 фут) төмен жалғастырылмайды.
Тармақ 1077
1077. Егер, қонуға кірудың соңғы учаскесіне шыққаннан кейін немесе тікұшақ айлағынан асып түсуінен 300 м. (1000 фут) төмен түскеннен кейін хабарланған көріну немесе бақылау RVR маңызы белгіленген минимумнан төмен болса, қонуға ену DA/H немесе MDA/H дейін жалғасуы мүмкін. Кез келген жағдайда тікұшақ тікұшақ айлағын пайдалану минимумдарының шектеулерін сақтауға қамтамасыз етпейтін орынға тоқтатады.
Тармақ 1078
1078. Белгілі немесе күтілген мұздану жағдайларында орындалатын ұшу тікұшақ сертификатталған және осындай жағдайларда ұшуға арналған жабдықталған кезде ғана бастайды.
Тармақ 4. 4-параграф. Қосалқы тікұшақ айлақтары
4-параграф. Қосалқы тікұшақ айлақтары
Тармақ 1079
1079. АҰҚ бойынша орындалатын ұшу кезінде, ұшудың жұмыс жоспарында және ұшу жоспарында, тым болмағанда, бір қосалқы тікұшақ айлағы немесе қону орны көрсетіледі, төмендегі жағдайларды қоспағанда қашан осы Қағидалардың 1075-тармағында айқындалған метеорологиялық жағдайлар басым немесе:
Тармақша 1
1) тікұшақ айлақ немесе белгіленген қону орны оқшауландырылған ауданда және қосалқы тікұшақ айлақ немесе қону орны жоқ;
Тармақша 2
2) белгіленген қонудың оқшауландырлған тікұшақ айлақ үшін аспаптар бойынша қонуға кіру сұлбасы ұйғарылған;
Тармақша 3
3) ашық теңізде орналасқан белгіленген пунктке ұшу кезінде, РNR айқындалады.
Тармақ 1080
1080. Теңіздегі оңтайлы қосалқы тікұшақ айлақтары мыналарға сүйене отырып көрсетілуі мүмкін:
Тармақша 1
1) теңіздегі қосалқы тікұшақ айлақтары РNR өткеннен кейін ғана пайдаланылады; PNR дейін жағалаудағы қосалқы тікұшақ айлақтары ғана пайдаланылады;
Тармақша 2
2) басқарудың сындарлы жүйелері мен сындарлы компоненттерінің механикалық сенімділігі қосалқы тікұшақ айлақтың жарамдылығын айқындау кезінде есепке алынады және назарға алынады;
Тармақша 3
3) бір қозғалтқышы жұмыс істемейтін тікұшақтың сипаттамалары жұмыс істемейтін қосалқы тікұшақ айлағына келгенге дейін белгілі;
Тармақша 4
4) мүмкіндігіне қарай палубадағы орынға кепілдік беріледі;
Тармақша 5
5) ауа-райы туралы ақпарат нақты дереккөздерден: әуеайлақтың метеорологиялық органдарынан немесе арнайы дайындықтан өткен теңіздегі тікұшақ айлақтарының авиациялық қызметкерінен алынған.
Тармақ 5. 5-параграф. Отынға және майға қойылатын талаптар
5-параграф. Отынға және майға қойылатын талаптар
Тармақ 1081
1081. Тікұшақ метеорологиялық жағдайларға және ұщудағы кез келген күтілетін кедергілерге, қауіпсіз ұшып қонуына қарамастан, кепілдік беретін отын мен майдың жеткілікті қоры бар болған жағдайда ғана ұша бастайды. Бұдан басқа, бортта күтілмеген жағдайларда навигациялық қоры болады.
Тармақ 1082
1082. Тікұшақтардың бортында осы Қағиданың 1081-тармағына сәйкес КҰҚ бойынша ұшу кезінде мыналарға мүмкіндік беретін мөлшерде отын мен май болады:
Тармақша 1
1) белгіленген қонатын алаңға дейін ұшуды орындау үшін;
Тармақша 2
2) оңтайлы (отын шығынына қарай) жылдамдыққа 20 минут ішінде ұшуды орындау үшін отын қорының болуы үшін;
Тармақша 3
3) мемлекетпен айқындалатын және ЖМА-ның ұшуларын регламенттейтін Қазақстан Республикасының қағидаларында ескерілетін ықтимал төтенше жағдайлардың туындауына байланысты отынның жоғары шығыны кезінде ұшуды орындауды қамтамасыз ететін қосымша отынның болуы.
Тармақ 1083
1083. Тікұшақтардың бортында АҰҚ бойынша ұшу кезінде осы Қағидалардың 1082-тармағымен сәйкес тікұшақтың мүмкіндігінше саны жетерлік отын мен майы:
осы Қағидалардың 1074-тармағында көзделгендей, егер қосалқы тікұшақ айлақы талап етілмесе, белгіленген тікұшақ айлағына дейін немесе қонатын орнына дейін ұшуды орындауға, қонуға енуді орындау үшін, және осыдан кейін:
стандартты температуралық жағдайлар және қонуға енуді және қонуды орындау кезінде белгіленген тікұшақ аймағына немесе қону орнына 450 м (1500 фут) биіктікте күтілетін аймақта ұшатын жылдамдықпен 30 минут ішінде ұшуды орындау үшін соңғы отын қоры;
кез келген ықтимал төтенше жағдайлардың пайда болуына байланысты артқан отын шығыны кезінде ұшуды орындауға қамтамасыз ететін отынның қосымша саны болады.
Тармақ 1084
1084. Егер қосалқы тікұшақ айлақ талап етілсе, онда белгіленген тікұшақ айлағына дейін немесе қонатын орнына дейін ұшуды орындауға, қонуға кіру және екінші шеңберіне кету жүзеге асыру үшін, және осыдан кейін:
Тармақша 1
1) ұшу жоспарында көрсетілген қосалқы тікұшақ айлағына немесе қону орнына дейін ұшып келу, содан кейін:
Тармақша 2
2) стандартты температуралық жағдайлар және қонуға енуді және қонуды орындау кезінде белгіленген тікұшақ аймағына немесе қону орнына 450 м (1500 фут) биіктікте күтілетін аймақта ұшатын жылдамдықпен 30 минут ішінде ұшуды орындау үшін соңғы отын қорының;
Тармақша 3
3) кез келген ықтимал төтенше жағдайлардың пайда болуына байланысты артқан отын шығыны кезінде ұшуды қамтамасыз ететін отынның қосымша санының болуы.
Тармақ 1085
1085. Оқшауланған тікұшақ айлағына немесе белгіленген қону орнына ұшу кезінде оны Уәкілетті ұйым белгілеген кезең ішінде жалғастыру мүмкіндігі қамтамасыз етіледі.
Тармақ 1086
1086. Отын мен май санын есептеу кезінде мыналар ескеріледі:
Тармақша 1
1) болжанған метеорологиялық жағдайлар;
Тармақша 2
2) ӘҚҚ органдарының нұсқауы бойынша және метеожағдайлар бойынша бағыттан болжанған ауытқу, сондай-ақ әуе қозғалысымен байланысты кешіктірулер;
Тармақша 3
3) АҰҚ бойынша ұшуды орындау кезінде тағайындалған қону әуеайлағына аспаптар бойынша қонуға бір рет кіру, сондай-ақ екінші шеңберіне кету;
Тармақша 4
4) тұмшаландыру кезінде немесе бағыт бойынша ұшу уақытында бір қозғалтқыштың бас тартуы кезінде осы қолданатын іс-әрекет тәртібі;
Тармақша 5
5) тікұшақтың қонуын кешіктіретін немесе отынның және/немесе майдың көп жұмсалуын туындататын кез келген басқа жағдайлар.
Тармақ 1087
1087. Ұшуда отынды жұмсап басқару осы Қағидалардың 8-тарауының 4-параграфының талаптарымен сәйкес жүзеге асырылады..
Тармақ 6. 6-параграф. Оттегі қоры. Ұшу экипажы мүшелерінің денсаулық жағдайына жөніндегі жарамдылығы
6-параграф. Оттегі қоры. Ұшу экипажы мүшелерінің денсаулық жағдайына жөніндегі жарамдылығы
Тармақ 1088
1088. Жолаушылар мен ұшу экипажының кабиналарында кемінде 700 гПа атмосфералық қысымы бар биіктікте ұшуды орындау, егер бортта:
Тармақша 1
1) кабинада отырған экипаждың барлық мүшелері мен 10% жолаушыларға үшін қысым 700-ден 620 гПа дейін құрайтын кез келген кезеңде 30 минуттан артық;
Тармақша 2
2) экипаж бен жолаушылар үшін, кез келген кезең ішінде олар отырған кабиналардағы атмосфералық қысым 620 гПа кем болған жағдайда демалуға жеткілікті оттектің қоры бар болса ғана басталады.
Тармақ 1089
1089. ӘКК:
Тармақша 1
1) егер қандай да бір ұшу экипажының мүшесі жарақаттануына, науқастануына, шаршауына, алкогольді немесе есірткілік заттарының әсеріне байланысты міндеттерін орындауға мүмкіндігі болмаса;
Тармақша 2
2) егер ұшу экипажының мүшелерінің қабілеті шаршауы, науқастануы, оттегінің жетіспеушілігі салдарынан жұмыс қабілеті нашарлауына байланысты өз міндеттерін орындау едәуір төмендесе, таяу жарамды тікұшақ айлағынан одан әрі жалғастырылмай ұшу үшін оның қамтамасыз етілуіне жауап береді.
Тармақ 1089-1
1089-1. жоғары биіктіктерде ұшуға арналған тұмшаланбаған тікұшақтар оттегі сақтауға және беруге арналған аппаратурамен жабдықталады, оның қоры осы Қағидалардың 6-тарауының 21-параграфына сәйкес бортта болуы қажет.
Тармақ 7. 7-параграф. Тікұшақтардың ұшу-теникалық сипаттамаларының пайдалану шектеулері
7-параграф. Тікұшақтардың ұшу-теникалық сипаттамаларының пайдалану шектеулері
Тармақ 1090
1090. Тікұшақ:
Тармақша 1
1) ұшуға жарамдылық сертификатының немесе соған ұқсас бекітілген құжаттардың шарттарына сәйкес;
Тармақша 2
2) ӘК тіркеу мемлекетінің сертификаттаушы уәкілетті органы белгілеген пайдалану шектеулері шегінде;
Тармақша 3
3) белгілі бір тікұшақ айлағына немесе ҰҚЖ-ға қатысты шудың тітіркендіргіш әсер ету проблемасы жоқ ерекше жағдайларды қоспағанда, аумағында осы тікұшақ айлағы орналасқан уәкілетті ұйым ИКАО конвенциясына 16-қосымшаның I томында қамтылған шу бойынша сертификаттаудың қолданылатын стандарттарына сәйкес салынатын масса бойынша шектеулер шегінде мыналардан асып кетуге рұқсат береді шектеулер.
Тармақ 1091
1091. Тікұшақтың бортында көрнекілік үшін сертификаттаушы Уәкілетті ұйым белгілейтін пайдалану шектеулері жеке немесе бірге көрсетілген тақтайшалар, тізбелер, аспаптық таңбалау орнатылады.
Тармақ 1092
1092. Тікұшақтар тікұшақ айлақтарына және тығыз қолайсыз жағдайда тікұшақ айлақтардан ұшуды орындалған жағдайда, тікұшақ айлағы орналасқан мемлекеттің уәкілетті орган қозғалтқыштың істен шығуына байланысты тәуекелді шектеу үшін қажетті осындай сақтандыру шараларын қабылдайды.
Тармақ 8. 8-параграф. Бортты аспаптар, жабдық және ұшу құжаттамасы.
Бортты байланыс және навигациялық жабдықтар
8-параграф. Бортты аспаптар, жабдық және ұшу құжаттамасы.
Бортты байланыс және навигациялық жабдықтар
Тармақ 1093
1093. Тікұшақты борттық аспаптармен, жабдықтармен қамтамасыз етуге қатысты ережелер осы Қағидалардың 11 – тарауының 14-параграфында және 13-тарауы 8-параграфының 1151-1155-тармақтарында қамтылады.
Тармақ 1094
1094. Тікұшақ навигациялық жабдықпен жабдықталады, оған ұшу үшін:
Тармақша 1
1) ұшу жоспарына сәйкес;
Тармақша 2
2) навигация (егер тиісті уәкілетті органмен тыйым салынбаса) КҰҚ бойынша ұшу барысында жерүсті бағдарларымен визуалды байланысын орнату көмегімен жүзеге асырылатын жағдайларды қоспағанда, ӘҚҚ-нін талаптарына сәйкес мүмкіндік береді. Халықаралық ЖМА үшін жерүсті бағдарлары бір-бірінен кемінде 110 км (60 т. миля) қашықтықта белгіленеді
Тармақ 1094-1
1094-1. АҰЕ бойынша немесе түнде ұшуды орындайтын тікұшақ байланыс радиожабдықтарымен жабдықталады.
Мұндай жабдық Қазақстан Республикасының аэронавигациялық ақпарат жинағында ӘҚҚ тиісті органы үшін жарияланған авиациялық станциялармен және осындай жиіліктерде екі жақты байланысты қолдауға қабілетті.
Тармақ 1094-2
1094-2. тікұшақтың бортында бірнеше блоктардың бортында байланыс жабдықтарын орнату көзделеді, олардың әрқайсысы басқасына немесе басқа блоктарға қарамастан, олардың біреуінің істен шығуы кез келген басқа блоктың істен шығуына әкелмейтіндей дәрежеде жұмыс істейді.
Тармақ 1094-3
1094-3. КҰЕ бойынша ұшуды орындайтын, бірақ бақыланатын ұшуды орындайтын тікұшақ ұшу кезінде кез келген уақытта Қазақстан Республикасының аэронавигациялық ақпарат жинағында тиісті ӘҚҚ органы үшін жарияланған авиациялық станциялармен және осындай жиіліктерде екі жақты байланысты ұстап тұруға қабілетті байланыс радиожабдығымен жабдықталады.
Тармақ 1094-4
1094-4. байланысты жабдық сипаттамаларға (PBC) негізделген байланысты жүзеге асыру үшін RСP ерекшелігіне сәйкес келетін ұшулар кезінде тікұшақ осы Қағидалардың 1094-1-1094-3-тармақтарының талаптарын сақтауға қосымша осы Қағидалардың 1049-тармағында көзделген талаптарға сәйкес келеді.
Тармақ 1094-5
1094-5. сипаттамаларға негізделген навигация үшін навигациялық ерекшелік (PBN) орнатылған ұшу кезінде тікұшақ:
Тармақша 1
1) оған белгіленген навигациялық ерекшелікке сәйкес ұшуды орындауға мүмкіндік беретін навигациялық жабдықпен жарақталады;
Тармақша 2
2) әзірлеуші мемлекет немесе тіркеу мемлекеті бекіткен тікұшақ бойынша ұшу басшылығында немесе басқа да құжаттамада көрсетілетін навигациялық ерекшеліктер бөлігінде тікұшақтың мүмкіндіктеріне қатысты ақпараты болады;
Тармақша 3
3) навигациялық ерекшеліктер бөлігінде тікұшақтың мүмкіндіктеріне қатысты MEL-ге енгізілген ақпараты бар.
Тармақ 1095
1095. PBN орнатылған ұшу кезінде навигациялық жабдыққа қойылатын талаптар осы Қағидалардың 10-тарауының 27-параграфында қамтылады.
Тармақ 1096
1096. Бақылау жабдығына қойылатын талаптар осы Қағидалардың 12-тарауының 1-параграфында мазмұндайды.
Тармақ 1096-1
1096-1. EFB пайдалануға қатысты талаптар осы Қағидалардың 10-тарауының 26-параграфында қамтылады.
Тарау 13. 13-тарау. Сертификатталған ең көп ұшу массасы 5700 кг асатын немесе бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқыштармен жабдықталған ұшақтар немесе ЖМА ӘК ұшуларын орындау ерекшеліктері
13-тарау. Сертификатталған ең көп ұшу массасы 5700 кг асатын немесе бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқыштармен жабдықталған ұшақтар немесе ЖМА ӘК ұшуларын орындау ерекшеліктері
Тармақ 1. 1-параграф. Жалпы талаптар
1-параграф. Жалпы талаптар
Тармақ 1097
1097. Сертификатталған ең жоғары ұшу массасы 5700 кг асатын ұшақтарды және (немесе) бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқыштармен жарақтандырылған ұшақтарды пайдаланатын ЖМА-ны пайдаланушылар уәкілетті ұйым ЖМА пайдаланушыларды ұшуға жіберу қағидаларында белгіленген нысан бойынша ұшуды орындау құқығына арналған куәлікті бергеннен кейін ұшуға жіберіледі.
Тармақ 1097-1
1097-1. Ұшақтың ұшу басшылығы тіркеу мемлекеттеріне ұйғарылған өзгерістерді енгізу жолымен жаңартылады.
Тармақ 1098
1098. Пайдаланушы ұшулар орындалғанда мемлекет заңдары, қағидалары мен рәсімдерін барлық қызметкерлердің сақтауына шаралар қолданады.
Тармақ 1098-1
1098-1. ӘКК өзінің міндеттерін орындауға қатысы бар және ұшатын аудандарға, пайдаланылатын әуеайлақтарға және тиісті аэронавигациялық құралдарға қолданылатын заңдарды, ережелер мен рәсімдерді біледі. ӘКК ұшу экипажының басқа мүшелерінің ұшақ бортындағы тиісті міндеттерін орындауға қатысты осы заңдардың, ережелер мен рәсімдерді білетініне көз жеткізеді.
Тармақ 1098-2
1098-2. ӘКК ұшуларды басқаруға жауапты.
Тармақ 1099
1099. Пайдаланушы осы Қағидалардың 1-тарауының 10-параграфының талаптарымен сәйкес ӘК ұшып өтетін аудандағы іздестіру-құтқару қызметтеріне қатысты ақпаратпен ӘКК-ді қамтамасыз етеді.
Тармақ 1100
1100. Пайдаланушы ұшу экипажының мүшелері байланыс жүргізу кезінде қолданылатын тілде сөйлеу қабілетін көрсету үшін осы Қағидалардың 15-тармағында көрсетілгендей қолданады.
Тармақ 1100-1
1100-1. Егер қолда бар барлық қолжетімді тәсілдермен әуе кемесін қауіпсіз пайдалану үшін осындай ұшу кезінде қажетті және тікелей қажетті жер үсті және/немесе су құралдары, байланыс жабдығы мен навигациялық құралдарды қоса алғанда, ұшу орындалатын көлік операциясының түрін орындауға қойылатын талаптарға жауап беретіндігі анықталмаса, ӘКК ұшудың басталмауын қадағалайды.
Тармақ 1100-2
1100-2. ӘК командирі мыналарға көз жеткізгенге дейін ұшу басталмайды:
Тармақша 1
1) ұшақ ұшуға жарамды, тиісті түрде тіркелген және осыған қатысты бортта тиісті сертификаттар бар;
Тармақша 2
2) бортта ұшудың күтілетін жағдайларын негізге ала отырып, тиісті аспаптар мен жабдықтар орнатылған;
Тармақша 3
3) осы Қағидалардың 8-тарауының 10-параграфының ережелеріне сәйкес кез келген қажетті техникалық қызмет көрсету жүргізілген;
Тармақша 4
4) ұшақтың салмағы және ауырлық орталығының орналасуы ұшудың күтілетін жағдайларын ескере отырып, ұшуды қауіпсіз орындауға мүмкіндік береді;
Тармақша 5
5) борттағы кез келген жүк дұрыс бөлінген және сенімді бекітілген;
Тармақша 6
6) ұшу нұсқаулығында немесе баламалы құжатта қамтылған ұшақты пайдалану шектеулерінен аспайтын болады.
Тармақ 1100-3
1100-3. ӘК ұшу кезіндегі қауіпсіздігіне ӘКК жауапты болады.
Тармақ 1100-4
1100-4. Мұзданудың белгілі немесе күтілетін жағдайларында орындалуы тиіс ұшу ұшақ осындай жағдайларда ұшу үшін сертификатталған және жабдықталған жағдайда ғана басталады.
Тармақ 1100-5
1100-5. Жердегі болжамды немесе белгілі мұздану жағдайларында орындалуы жоспарланған немесе күтілетін ұшу ұшақ мұздануды анықтау үшін тексеруден өткен және қажет болған жағдайда мұздануды жою/алдын алу бойынша жұмыстар жүргізілген жағдайда ғана басталады.
Мұздың немесе табиғи жолмен түзілетін басқа да ластанулардың өсінділері ұшақ ұшуды орындамас бұрын ұшуға жарамды күйде болуы үшін жойылады.
Тармақ 1101
1101. Пайдаланушы жолаушылар тасымалы жүзеге асырылған жағдайларда апаттық жағдай немесе штаттан тыс жағдайлар имитацияланбайтын шаралар қолданады.
Тармақ 1102
1102. ӘКК әуеайлақтың ұшуын жүргізу үшін пайдаланылатын әрбір әуеайлақ үшін уәкілетті ұйым айқындайтын өлшемшарттарға сәйкес әуеайлақтың пайдалану минимумдарын белгілейді. Әуеайлақтың пайдалану минимумдарын айқындау кезінде арнайы бекітулер тізбесінде ескертілуі мүмкін кез келген жағдайлар ескеріледі. Мұндай минимумдар осы мемлекеттің арнайы келісімі алынған жағдайларды қоспағанда, мұндай әуеайлақтар үшін әуеайлақ мемлекеті белгілеуі мүмкін минимумдардан төмен болмауға тиіс.
Тармақ 1103
1103. Пайдаланушы персоналдың өз міндеттерін шаршап тұрған кезде орындау мүмкіндігін болдырмау үшін ӘК техникалық қызмет және ұшу пайдалануымен айналысатын авиациялық персонал шаршауының бақылауын жүргізеді. Бақылау бағдарламасы ұшу және жұмыс уақытын айқындайды және ҰЖН-на қосылады.
Тармақ 1104
1104. Пайдаланушы осы Қағидалардың 1-тарауының 6-параграфында көрсетілгендей жолаушыларға жетуі үшін ақпарат қолданады.
Тармақ 1105
1105. Пайдаланушы борттағы барлық тұлғалар ұжымдық пайдалануға арналған негізгі борттық апаттық-құтқару жабдығын пайдаланудың жалпы тәртібі және орналастыру орны туралы болуы үшін хабардар қолданады.
Тармақ 1106
1106. Пайдаланушы ұшу кезінде апаттық жағдай туындаған жағдайда жолаушылар осы жағдайда мақсатқа сай бола алатын осындай шұғыл әрекеттер туралы нұсқаулар алулары үшін шаралар қолданады.
Тармақ 1107
1107. Пайдаланушы ұшып-қону уақытында, сонымен қатар бұл ұшу барысында туындайтын турбуленттілік немесе кез келген апаттық жағдай себебімен қажетті деп есептелетін кез келген уақытта борттағы барлық жолаушылар өз креслоларына тарту белдіктері немесе тарту жүйелері арқылы бекітілген болулары үшін шаралар қолданады.
Тармақ 1108
1108. Жолаушыларды қондыру, олардың бортта болуы немесе қондыру уақытында ӘК жанармаймен толтыру осы Қағидалардың 1-тарауының 20-параграфының талаптарымен сәйкес жүргізіледі.
Тармақ 1108-1
1108-1. Егер пайдаланушының пайдалану базасы тіркелген Қазақстан Республикасында емес, басқа мемлекетте болса, пайдаланушы пайдалану базасы орналасқан мемлекетті хабардар етеді.
Тармақ 1108-2
1108-2. Осы Қағидалардың 1108-1-тармағына сәйкес хабарламадан кейін ұшу қауіпсіздігі мен авиациялық қауіпсіздікті қамтамасыз етуді бақылауды жүзеге асыру пайдалану базасы орналасқан мемлекет пен уәкілетті ұйым арасында үйлестіріледі.
Тармақ 1109
1109. Ұшу осы Қағидалардың 8-тарауының 5-16-параграфтарының талаптарымен сәйкес орындалады.
Тармақ 1110
1110. Ұшу экипажының барлық мүшелері ӘК ұшуда қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ету үшін маңызды болып табылатын өз міндеттерін орындау кезінде, осы Қағидалардың 6-тарауының 21-параграфының талаптарымен сәйкес қосалқы оттегі қажет жағдайлар туындайтын кез келген жағдайларда демалу үшін оттегін үздіксіз қолданады.
Тармақ 2. 2-параграф. Қосалқы әуеайлақтар. Жанармай мен майға қойылатын талаптар
2-параграф. Қосалқы әуеайлақтар. Жанармай мен майға қойылатын талаптар
Тармақ 1111
1111. Ұшу кезінде қосалқы әуеайлақтар осы Қағидалардың 769-тармағына сәйкес таңдалады және ұшу жоспарында ұшып кету әуеайлақтағы метереологиялық жағдайлар осы ұшуға арналған әуеайлақтың белгіленген қону минимумдарынан төмен болған жағдайларда көрсетіледі немесе басқа себептермен ұшып кету әуеайлағына қайту мүмкін емес болған кезде беріледі.
Тармақ 1112
1112. Ұшу үшін қосалқы жанармай осы Қағидалардың 13-тарауының 3 және 4-параграфтарында баянданған талаптарына сәйкес келеді.
Тармақ 1113
1113. Пайдаланушы ұшудағы жанармай шығынын басқару мен жанармай мөлшерін бақылауды қамтамасыз ету мақсатында саясат пен рәсімдерді белгілейді. Ұшудағы жанармай шығынын басқару осы Қағидалардың 8-тарауының 4-параграфының талаптарына сәйкес келеді.
Тармақ 1113-1
1113-1. АҰҚ бойынша орындалатын ұшу кезінде ұшу жоспарларында мыналарды қоспағанда, межелі пункттің кем дегенде бір қосалқы әуеайлағы таңдап алынады және көрсетіледі:
Тармақша 1
1) ұшып шығу әуеайлағынан немесе ұшу жоспары өзгеретін бағыттағы нүктеден межелі әуеайлаққа дейінгі ұшу ұзақтығы ұшуға қатысты барлық метеорологиялық жағдайлар мен пайдалану ақпаратын ескере отырып, ұшақтың ұшып келуінің есептік уақытына:
қонуға кіру және қону визуалды метеорологиялық шарттарда жүзеге асырылуы мүмкін;
межелі пункттің әуеайлағында оны пайдаланудың есепті уақытына тәуелсіз жұмыс ҰҚЖ бар, бұл ретте кем дегенде бір ҰҚЖ аспаптар бойынша қонуға кіру схемасын орындау үшін жабдықталған; немесе
Тармақша 2
2) жоспарланған қону әуеайлағы оқшауланған болып табылады:
белгіленген қону әуеайлағында аспаптар бойынша қонуға кірудің стандартты схемасы көзделген;
күтімнің шегі анықталды;
ұшу кету кезеңінен кейін ағымдағы ұшу кету шебінен кейін ағымдағы метеорологиялық ақпарат пайдаланудың есептік уақытына қарай мынадай метеорологиялық жағдайлардың сақталатынын көрсеткенде ғана жалғастырылады:
Тармақша 3
3) бұлттардың төменгі шекарасы аспаптар бойынша қонуға кіру схемасында көзделген минимумнан кемінде 300 м (1000 фут) асады;
Тармақша 4
4) көріну кем дегенде 5,5 км (3 т. миль) немесе 4 км (2 т. миль) аспаптарға кіру схемасында көзделген минимумнан асады.
Тармақ 1113-2
1113-2. Қосалқы әуеайлақ ұшу кезінде ұшу әуеайлағынан келесі ұшу уақыты шегінде орналасады:
Тармақша 1
1) екі қозғалтқышы бар ұшақтар: бір істен шыққан қозғалтқышы бар крейсерлік жылдамдықпен ұшу уақытының 1 сағаты, ХСА-да және нақты ұшу массасын пайдалана отырып, тыныштық жағдайында есептелген ҰПН-ге сәйкес айқындалған; немесе
Тармақша 2
2) үш немесе одан да көп қозғалтқышы бар ұшақтар: барлық жұмыс істейтін қозғалтқыштарда круиздік жылдамдықпен ұшу уақыты 2 сағат, MSA-да және нақты ұшу массасын пайдалана отырып, тыныштық жағдайында есептелген РЛЭ-ге сәйкес анықталған.
Тармақ 3. 3-параграф. ЖМА ӘК майы мен жанармайына қойылатын талаптар
3-параграф. ЖМА ӘК майы мен жанармайына қойылатын талаптар
Тармақ 1114
1114. ЖМА ӘК ұшуы ұшақта ұшуда метереологиялық жағдайлар мен кез келген ұшуды күтілетін кідірістерді есепке алумен ұшуды қауіпсіз аяқтау мүмкіндігіне кепілдік беретін жанармай мен майдың мөлшері жеткілікті болған жағдайда ғана басталады. Борттағы жанармай мөлшері мынаған мүмкіндік беруі керек:
Тармақша 1
1) ұшу АҰҚ бойынша орындалатын және белгіленген жердің қосалқы әуеайлақ талап етілмейтін немесе ұшу оқшауланған әуеайлағына орындалатын жағдайда қону белгіленген әуеайлағына дейін ұшып бару және осыдан кейін 45 минут ұшу үшін қалыпты крейсерлік абсолюттік биіктікте жанармайдың соңғы қоры ие болу;
Тармақша 2
2) АҰҚ бойынша ұшу орындалатын және белгіленген жердің қосалқы әуеайлақ талап етілетін жағдайда, ұшуды белгіленген қону әуеайлағына дейін орындау, осыдан кейін қосалқы әуеайлағына дейін және осыдан кейін 45 минут ұшу үшін қалыпты крейсерлік абсолюттік биіктікте жанармайдың соңғы қоры ие болу;
Тармақша 3
3) КҰҚ бойынша күндізгі уақытта ұшу орындалатын болған жағдайда белгіленген қону әуеайлағына дейін ұшып бару және осыдан кейін 30 минут ұшу үшін қалыпты крейсерлік абсолюттік биіктікте жанармайдың соңғы қоры ие болу; немесе
Тармақша 4
4) КҰҚ бойынша түнгі уақытта ұшу орындалатын болған жағдайда белгіленген қону әуеайлағына дейін ұшып бару және осыдан кейін 45 минут ұшу үшін қалыпты крейсерлік абсолюттік биіктікте жанармайдың соңғы қоры ие болу.
Тармақ 1114-1
1114-1. ӘК бортында пайдаланылатын отынның қоры, кем дегенде, мыналарға негізделеді:
Тармақша 1
1) отын шығыны туралы мынадай деректер:
әуе кемесін өндіруші ұсынған; немесе
егер бар болса, жанармай шығынын бақылау жүйелерінен алынған нақты ұшаққа қатысты өзекті деректер.
Тармақша 2
2) жоспарланған ұшуды орындау үшін пайдалану шарттары, соның ішінде:
әуе кемесінің күтілетін массасы;
NOTAM;
ағымдағы метеорологиялық есептер немесе ағымдағы есептер мен болжамдардың жиынтығы;
әуе қозғалысына қызмет көрсету процедуралары, шектеулер және күтілетін кідірістер;
техникалық қызмет көрсетудің кейбір түрлерін кешіктірудің және/немесе конфигурациядан ауытқудың салдары.
Тармақ 1114-2
1114-2. Қажетті отынның ұшу алдындағы есебі мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) рульдеу отыны, бұл жөнелту әуеайлағындағы жергілікті жағдайларды және қосалқы қуат блогы (ҚҚБ) тұтынатын отынның мөлшерін ескере отырып, ұшуға дейін қолданылатын отын мөлшері;
Тармақша 2
2) маршрут бойынша ұшуға арналған отын – осы Қағидалардың 1114-1-тармағының 2)-тармақшасында көрсетілген пайдалану жағдайларын ескере отырып, әуе кемесінің көтерілу немесе ұшу жоспарын өзгерту нүктесінен межелі әуежайға қонғанға дейін ұшуын қамтамасыз ету үшін қажетті отын мөлшері;
Тармақша 3
3) күтпеген факторлардың орнын толтыру үшін қажетті отын мөлшері болып табылатын күтпеген жанармай қоры. Ол маршруттық ұшуға жоспарланған отын көлемінің кемінде 5% құрайды;
Тармақша 4
4) балама тағайындалған аэродромға ұшуды жанармаймен қамтамасыз ету, ол:
Баламалы межелі аэродромды таңдау қажет болған жағдайда, әуе кемесі мыналар үшін отын қорын талап етеді:
межелі аэродромда қабылданбаған жақындау;
күтілетін круиздік биіктікке көтерілу;
күтілетін бағыт бойынша ұшу;
күтілетін тәсілдің бастапқы нүктесіне түсу;
межелі орындағы балама әуежайға қонуды және қонуды орындау; немесе
ұшу балама тағайындалған әуеайлақсыз жүзеге асырылған жағдайда, бортында стандартты жағдайларда межелі әуеайлақтың биіктігінен 450 м (1500 фут) биіктікте ұстау жылдамдығымен әуе кемесіне 15 минут ұшуға мүмкіндік беретін жанармай қорының болуы талап етіледі; немесе
Егер қонуға арналған әуеайлақ оқшауланған әуеайлақ болса, онда:
поршеньді қозғалтқышы бар ұшақтар үшін 45 минуттық отын қоры плюс круиздік деңгейде ұшуға жоспарланған ұшу уақытының 15%-ы, соңғы отын қорын қоса алғанда немесе 2 сағат, қайсысы қысқа болса, талап етіледі; немесе
газ турбиналық қозғалтқыштары бар ұшақтар үшін соңғы жанармай қорын қоса алғанда, межелі аэродром үстінде қалыпты круиздік отын шығыны кезінде 2 сағаттық ұшу үшін отын қоры талап етіледі;
соңғы жанармай қоры, ол межелі қосалқы әуеайлаққа жеткенде немесе тағайындалған қосалқы әуеайлақ қажет болмаған кезде тағайындалған әуеайлақта қолда бар отын мөлшері:
поршеньді қозғалтқыштары бар ұшақтар үшін 45 минуттық ұшулар үшін отынмен қамтамасыз ету қажет; немесе
газ турбиналы қозғалтқыштары бар ұшақтар үшін стандартты жағдайларда аэродром биіктігінен 450 м (1500 фут) биіктікте ұстап тұру жылдамдығымен 30 минут ұшу үшін отын қоры талап етіледі;
Қосымша отын – қозғалтқыштың істен шығуы немесе қысымның төмендеуі кезінде әуе кемесінің қажетті төмендеуді орындауы және балама әуеайлаққа ұшуын жалғастыруы үшін қажетті жанармайдың қосымша мөлшері, мұндай ақаулық маршруттың ең маңызды нүктесінде орын алады деген болжамға негізделген;
дискрециялық отын – әуе кемесінің командирінің қалауы бойынша бортқа алынатын жанармайдың қосымша мөлшері.
Тармақ 1115
1115. Ұшуды жоспарлау процесінде бастапқыда белгіленгендерден ерекшеленетін мақсаттарды ұшу басталғаннан кейін жанармайды тұтыну қайталау талдауын жүргізуді талап етеді және осы қолданылатын болса, ұшудың құрылған жоспарын түзетуді талап етеді.
Тармақ 4. 4-параграф. Бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқыштармен жабдықталған ӘК отын қоры
4-параграф. Бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқыштармен жабдықталған ӘК отын қоры
Тармақ 1116
1116. Бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқыштармен жабдықталған ӘК осы Қағидалардың 784-791 және 793-тармақтарының талаптарымен сәйкес жоспарланған ұшуды қауіпсіз аяқтау үшін пайдаланылатын жанармаймен жеткілікті түрде жабдықталған.
Тармақ 1117
1117. Пайдаланушы осы Қағидалардың 8-тарауының 4-параграфының талаптарымен сәйкес ұшудағы жанармай шығынын басқару мен жанармай мөлшерін бақылауды қамтамасыз ету мақсатында саясат пен рәсімдерді белгілейді.
Тармақ 5. 5-параграф. Маршрутта қосалқы әуеайлағына дейін 60 минуттан астам ұзақтықпен ұшуды жүргізуге қойылатын қосымша талаптар
5-параграф. Маршрутта қосалқы әуеайлағына дейін 60 минуттан астам ұзақтықпен ұшуды жүргізуге қойылатын қосымша талаптар
Тармақ 1118
1118. Маршрутта орналасқан қосалқы әуеайлағына дейін маршруттағы қандай да бір нүктеден 60 минуттан астам ұзақтықпен ұшулар орындайтын пайдаланушылар маршруттағы қосалқы әуеайлақтарды айқындауды қамтамасыз етеді.
Тармақ 1119
1119. Пайдаланушылар ӘКК ұшуларды жүзеге асыру статусы мен метереологиялық жағдайларды қоса алғанда, маршруттағы белгіленген қосалқы әуеайлақтарға қатысты соңғы ақпаратты береді.
Тармақ 6. 6-параграф. ЖМА ӘК ұшу-техникалық сипаттамаларының
шектеулерін есепке алу
6-параграф. ЖМА ӘК ұшу-техникалық сипаттамаларының
шектеулерін есепке алу
Тармақ 1120
1120. Ұшақ пайдаланылады:
Тармақша 1
1) оның ұшуға жарамдылығы туралы сертификаты немесе ұқсас бекітілген құжатының шарттарына сәйкес;
Тармақша 2
2) сертификаттайтын уәкілетті ұйыммен алдын-ала жазған пайдалану шектеулері аясында;
Тармақша 3
3) егер белгілі бір әуеайлаққа немесе ҰҚЖ-ға қатысты шудың тітіркендіргіш әсер ету проблемасы жоқ ерекше жағдайларды қоспағанда, Шу бойынша қолданылатын сертификаттау стандарттарына сәйкес қолданылатын масса бойынша шектеулер шегінде көзделсе, аумағында осы әуеайлақ орналасқан мемлекеттің уәкілетті органы осындай шектеулерден асып кетуге рұқсат береді.
Тармақ 1121
1121. Ұшақтың бортында көрнекілік үшін сертификаттаушы Уәкілетті ұйым белгілейтін пайдалану шектеулері жеке немесе бірге көрсетілген тақтайшалар, тізбелер, аспаптық таңбалау орнатылады.
Тармақ 1122
1122. ӘКК ұшақтың ҰТС ұшу мен қонуды қауіпсіз орындауға мүмкіндік беретінін айқындайды.
Пайдаланушы ұшақтың ұшу-техникалық сипаттамаларын, басқа да пайдалану шектеулерін және пайдаланылатын маршруттар мен әуеайлақтардағы тиісті күтілетін жағдайларды есепке алу негізінде ұшуды қауіпсіз орындауды қамтамасыз ететін ұшуды жоспарлау рәсімдерін айқындайды. Бұл процедуралар ұшуды жүргізу нұсқаулығына енгізіледі.
Тармақ 1122-1
1122-1. ҰҚЖ-ның орналасатын ұзындығын анықтау кезінде ұшу алдында осьтік желіге ӘК орнатуға байланысты оның азаю мүмкіндігі ескеріледі.
Тармақ 1112-2
1112-2. Уәкілетті ұйым осы Қағидаларда талап етілетін қауіпсіздіктің жалпы деңгейі осы Қағидалармен қамтылмағандарды қоса алғанда, пайдаланудың барлық күтілетін жағдайлары кезінде сақталуын қамтамасыз ету үшін жеткілікті дәрежеде жүзеге асырылатын сақтық шараларын қабылдайды.
Тармақ 7. 7-параграф. Бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқыштармен жабдықталған ЖМА ӘК ұшу-техникалық сипаттамаларының шектеулерін есепке алу
7-параграф. Бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқыштармен жабдықталған ЖМА ӘК ұшу-техникалық сипаттамаларының шектеулерін есепке алу
Тармақ 1123
1123. ӘК осы ұшақтың ұшу нұсқаулығында қамтылған бекітілген шектеулер аясында және ұшу жарамдылығы сертификаты талаптарына сәйкес пайдаланылады.
Тармақ 1124
1124. ӘК ҰТС-на (салмағы, пайдалану рәсімдері, барометрикалық биіктігі, әуеайлақтың теңіздің орташа шамасынан асу шамасына сәйкес келетін температура, ҰҚЖ көлбеуі градиенті және ҰҚЖ жағдайы, яғни, құрлық ұшақтары үшін лай, су және/немесе мұздың болуы, гидроұшақтарға арналған су беткі қабатының жағдайының болуы) әсер ететін барлық факторларды есепке алумен ҰПН келтірілген ӘК ең көп массасын асатын іс жүзіндегі салмағымен рульдеу, ұшу мен қону кезінде ӘК пайдалануға тыйым салынады.
Тармақ 8. 8-параграф. ЖМА ӘК борттық аспаптары мен жабдықтары
8-параграф. ЖМА ӘК борттық аспаптары мен жабдықтары
Тармақ 1125
1125. ӘК ұшу экипажына ӘК-нің ұшу траекториясын бақылауға, қағидалар бойынша талап етілетін кез келген маневрлерді орындауға және күтілетін пайдалану жағдайларында осы ӘК-не қатысты пайдалану шектеулерін сақтауға мүмкіндік беретін аспаптармен жабдықталады.
1125-1. Ұшуға жарамдылығы туралы куәлікті беру үшін қажетті жабдықтан басқа, ӘК бортында пайдаланылатын ӘК-ге және ұшу орындалатын жағдайларға байланысты аспаптар, жабдықтар және ұшу құжаттамасы орнатылады немесе болады. Нұсқама берілген аспаптар мен жабдықтарды, олардың орнатылуын қоса алғанда, әк тіркелген мемлекет бекітеді немесе онымен келісіледі.
Тармақ 1126
1126. ӘК барлық ұшуларды орындау кезінде мыналармен:
Тармақша 1
1) жеңіл қол жеткізілетін орындарда орналастырылатын қажетті бірінші көмек жиынымен;
Тармақша 2
2) разрядтау кезінде ұшақ ішіндегі ауадағы улы газдардың қауіпті концентрациясына әкелмейтін осы түрдегі портативті өрт сөндіргіштер.
Тармақша 3
3) уәкілетті ұйым айқындайтын жасқа толған әрбір адамға арналған кресло немесе жатын орын;
Тармақша 4
4) әрбір креслода байлау белдігі мен әрбір ұйықтау орнында ұстап тұратын белдіктермен;
Тармақша 5
5) төменде келтірілген нұсаулықтармен, карталар және ақпаратпен:
ҰПН немесе мемлекеттің сертификаттаушы уәкілетті органы ұшақ үшін белгілеген кез келген пайдалану шектеулеріне қатысты басқа құжаттар немесе ақпарат;
уәкілетті ұйым берген кез келген арнайы бекіту, егер ол қолданылса, орындалуы тиіс ұшу үшін (ұшулар);
белгіленген ұшу маршрутының жарамды және тиісті карталары және негізгі маршруттан ауытқу жағдайында пайдалануға тура келетін барлық маршруттар;
басып алынатын ӘК ӘКК үшін ИКАО Конвенциясына 2-Қосымшасында көзделген қағидалар;
басып алатын және басып алынатын ӘК ИКАО Конвенциясына 2-Қосымшасына сәйкес қолданылатын визуалды сигналдары туралы ақпарат;
ұшақтың борттық журналы;
егер ұшақта ұшуға болатын сақтандырғыштар орнатылған болса, мұндай сақтандырғыштарды ауыстыру үшін тиісті мөлшердегі қосалқы электр сақтандырғыштары.
Тармақ 1126-1
1126-1. Ұшуға жарамдылық сертификаты алғаш рет 2018 жылғы 31 желтоқсанда немесе осы күннен кейін берілген ұшақтың әрбір дәретханасында сүлгілерге, қағаздарға және қалдықтарға арналған қоқыс жинағыштың кіріктірілген өрт сөндіру жүйесінде пайдаланылатын кез келген құрам және ұшуға жарамдылық сертификаты алғаш рет 2016 жылғы 31 желтоқсанда немесе осы күннен кейін берілген ұшақтың тасымалданатын өрт сөндіргішінде пайдаланылатын кез келген өрт сөндіргіш құрам:
Тармақша 1
1) ӘК тіркелген мемлекетте қолданылатын ең төменгі талап етілетін сипаттамаларға жауап береді;
Тармақша 2
2) озон қабатын бұзатын заттар туралы Монреаль хаттамасында (1987) тізімделген заттардың түріне жатпайды, өйткені озон қабатын бұзатын заттар туралы Монреаль хаттамасы нұсқаулығының А (II топ) қосымшасында келтірілген (8-ші басылым).
Тармақ 1127
1127. Егер фюзеляжда авариялық жағдай кезінде құтқару командалары жүргізетін авариялық ашу үшін қолайлы орындар таңбаланған болса, олар таңбаланады. Таңбалау белгілері қызыл немесе сары бояумен боялып, қажет болса оларды қоршаған ортадан оқшаулау үшін ақ бояумен жиектеу қажет.
Тармақ 1128
1128. Егер бұрыштық таңбалау белгілеру арасындағы қашықтық 2 м асса, көршілес таңбалау белгілері арасындағы қашықтық 2 м аспас үшін, олардың арасында өлшемі 9 х 3 см болатын аралық сызық жүргізіледі.
Тармақ 1129
1129. КҰҚ бойынша ұшуды орындайтын барлық ұшақтар:
Тармақша 1
1) магниттік бағыт;
барометрлік биіктігі;
аспаптық әуе жылдамдығы өлшеу және көрсету құралымен;
Тармақша 2
2)уақытты сағат, минут, секундтар өлшеу және көрсету құралымен жабдықталады немесе олар бортында болады;
Тармақша 3
3) тиісті уәкілетті орган алдын-ала белгілеуі мүмкін қосымша жабдықпен жарақталуы мүмкін.
Тармақ 1130
1130. Гидроұшақтар кез келген ұшуды орындау кезінде мыналармен жарақталады:
Тармақша 1
1) борттағы әрбір адам үшін бір құтқару кеудешесімен немесе жеке жүзу құралына тең құралмен; бұл құралдар креслодан немесе ұйықтау орнынан жеңіл алынатындай орналастырылуы тиіс;
Тармақша 2
2) қолданылуы қарай, теңізде ӘК-лерінің соқтығысуын болдырмас үшін халықаралық қағидаларында жазылған дыбыстық сигнал беретін жабдық;
Тармақша 3
3) бір зәкір;
Тармақша 4
4) манервді жүзеге асыру үшін қажетті жағдайда бір теңіз зәкірі (қалқымалы).
Тармақ 1131
1131. Барлық бір қозғалтқышы бар құрлық ұшақтарында:
жоспарлау режиміндегі ұшу қашықтығынан асып түсетін, жағадан алыс су кеңістігінің үстіндегі бағыт бойынша ұшуды орындау кезінде;
ӘКК-нің пікірі бойынша, әуеайлақтан ұшуды немесе оған қонуды орындау кезінде ұшу немесе қонуға кіру траекториясы төтенше жағдай орын алған жағдайда суға мәжбүрлі қонуды орындау қажеттілігі туындауы мүмкін болатындай орналасқан жағдайда: бортында борттағы әр адамға бір арнайы кеудешесі немесе соған тең жеке жүзу құралы болуы тиіс, олар қолданатын адам өзінің орындығынан немесе ұйықтау орнынан оңай ала алатындай болып орналасуы тиіс.
Тармақ 1132
1132. Су кеңістігі үстінен ұзақтығы ұлғайтылған ұшуларды орындайтын барлық ұшақтардың бортында адамдарды табуды жеңілдету мақсатында электрлік жарықтандыру құралдарымен жарақталған кемінде бір құтқару кеудешесі немесе борттағы әрбір адамға тең бағалы жеке жүзу құралы болады.
Тармақ 1133
1133. Су кеңістігінің үстінен ұзартылған қашықтыққа ұшуларды орындайтын, ӘКК мәжбүрлі суға қонуды орындау жағдайында ұшақ бортындағы адамдардың тірі қалуын қамтамасыз ету қауіптерін айқындайды. Сонымен бірге ӘКК теңіздің күйі, теңіз бен ауа температурасы, апаттық қонуды орындауға жарамды құрлық бөлігіне дейінгі қашықтық және іздестіру-құтқару құралдарының болуы сияқты қолданыс факторлары мен жағдайларын ескереді.
Тармақ 1134
1134. Аталған қауіптерді бағалауға сүйене отырып, ӘКК осы Қағидалардың 1132-тармағында көзделген жабдықтарға қосымша ұшақтың жарақтандырылуы үшін шаралар қабылдайды:
оларды авариялық жағдайда тез пайдалануды жеңілдететін және орындалатын ұшу шарттарына жауап беретін адамдардың тіршілігін қамтамасыз ету құралдарын қоса алғанда, осындай құтқару жабдықтарымен жарақтандырылған, борттағы барлық адамдарды орналастыру үшін жеткілікті мөлшердегі құтқару салдарымен жабдықталады;
апат сигналын беруге арналған жабдықтар.
Тармақ 1135
1135. Тиісті мемлекет іздеу мен құтқару жұмыстарын жүргізу қиынға түсетін аймақтар ретінде көрсеткен, құрлық бөліктерінің үстінен ұшуларды орындау кезінде ұшақтар ұшып өтілетін аймақтың жағдайларына сәйкес келетін сигналдық құрылғылармен және апаттық-құтқару жабдықтарымен (оның ішінде адамдардың тірі қалуын қамтамасыз ету құралдарымен) қамтамасыз етіледі.
Тармақ 1136
1136. Жоғары абсолюттік биіктіктерде ұшуға арналған ұшақтар оттегіні сақтау және беруге арналған аппаратурамен жабдықталады, борттағы оттегі қоры оттегі жетіспеушілігі экипаж мүшелерінің жұмыс қабілетін нашарлатуға немесе жолаушыларға жағымсыз әсерін тигізуге алып келуі мүмкін болатын абсолюттік биіктіктерде ұшуды орындау кезінде экипаж мүшелері мен жолаушыларды қажетті мөлшердегі оттегімен қамтамасыз етуге жеткілікті болуы тиіс.
Тармақ 1137
1137. Ұшу жарамдылығының жеке сертификаттары 1990 жылдың 1 қаңтарда немесе осы мерзімнен кейін берілген, атмосфералық қысым 376 гПа төмен биіктіктерде ұшуға арналған саңылаусыздандырылған ұшақтар ұшу экипажына саңылаусыздандырудың кез келген қауіпті бүліну деңгейі туралы анық белгі беретін құрылғымен жабдықталады.
Тармақ 1138
1138. АҰҚ бойынша ұшуды орындау кезінде немесе бір немесе бірнеше пилотаждық құралдарды пайдаланусыз қажетті кеңістіктік орынды ұстап қалу мүмкін болмайтын жағдайда, барлық ЖМА ұшақтары келесідей өлшем және көрсету құрылғыларымен жабдықталады:
Тармақша 1
1) магниттік бағыт (қосалқы компас);
Тармақша 2
2) барометрлік биіктік;
Тармақша 3
3) конденсаттау немесе мұз қату салдарынан істен шығуының алдын алатын құрылғысы бар, әуе жылдамдығы құралы;
Тармақша 4
4) бұрылу және сырғу;
Тармақша 5
5) кеңістіктік орналасу;
Тармақша 6
6) ӘК орныққан курсы.
Тармақша 7
7) гироскопиялық құралдардың лайықты электрқуатын алуы;
Тармақша 8
8) сыртқы ауа температурасы;
Тармақша 9
9) тік биіктікті арттыру және төмендету жылдамдығы;
Тармақша 10
10) уақытты сағат, минут және секундпен көрсететін құралмен жабдықталады немесе бортында болуы тиіс;
тиісті уәкілетті органмен алдын-ала жазып қойылған мүмкін қосымша құралдармен немесе жабдықтармен қамтамасыз етіледі.
Тармақ 1138-1
1138-1. осы Қағиданың 1138-тармағына қосымша ұшақтар АҰЕ бойынша ұшуды орындаған кезде немесе бір немесе бірнеше пилотаждық аспаптарды пайдаланбай, олардың қажетті кеңістіктік жағдайын ұстау мүмкін болмаған кезде абсолюттік биіктікті өлшеу және бейнелеудің екі тәуелсіз жүйесімен жабдықталады.
Тармақ 1139
1139. Осы Қағидалардың 1138-тармағының 4), 5) және 6) тармақшаларының талаптар орындауды жекелеген үш құралдың әрқайсысына қарастырылғандай, толық істен шығуының алдын алатын кепілдікті сақтау жағдайында аралас құралдарды немесе кешенді командалық пилотаждық жүйелерді пайдалану арқылы қамтамасыз етуге рұқсат етіледі;
Тармақ 1140
1140. Түңгі ұшуларды орындау кезінде ұшақтар мыналармен жарақталады:
Тармақша 1
1) осы Қағидалардың 1138-тармағының талаптарына сәйкес келетін жабдықпен;
Тармақша 2
2) ұшып келе жатқан немесе әуеайлақтың жұмыс алаңындағы ӘК үшін оттармен;
Тармақша 3
3) қондыру фарасымен;
Тармақша 4
4) ұшақты қауіпсіз пайдалану үшін маңызды мәнге ие және ұшу экипажы қолданатын барлық пилотаждық аспаптар мен жабдықтар жарығымен;
Тармақша 5
5) барлық жолаушылар кабинасында шамдармен;
Тармақша 6
6) әрбір экипаж мүшесінің жұмыс орнында дербес жылжымалы шаммен.
Тармақ 1141
1141. Ұшақ бортында оның шуылы бойынша сертификациясын растайтын құжат болады.
Тармақ 1142
1142. Мах сандарының мәнімен жылдамдық шектеулері көрсетілетін ұшақтар Мах сандарын өлшеу және көрсету құралымен жабдықталады.
Тармақ 1143
1143. Сертификатталған ең жоғары ұшу массасы 5700 кг асатын немесе бортында 9 (тоғыздан) көп жолаушыларды тасымалдауға рұқсат етілген газтурбиналы қозғалтқыштары бар барлық ұшақтар жердің жақындығын ескертетін, ұшу бағытындағы жер бедерін бағалау қызметі бар жүйемен жабдықталады.
Тармақ 1143-1
1143-1. сертификатталған ең жоғары ұшу массасы 15 000 кг-нан асатын немесе бортында 30-дан астам жолаушыны тасымалдауға рұқсат етілген және 2007 жылғы 1 қаңтардан кейін алғаш рет берілген ұшу жарамдылығының жеке сертификаттары газ турбиналы қозғалтқыштары бар барлық ұшақтар соқтығысуды ескертудің борттық жүйесімен (БСПС II) жабдықталады.
Тармақ 1143-2
1143-2. соқтығысудың алдын алудың борттық жүйесімен (БСПС II) жабдықталған пайдаланушы ұшу экипажының әрбір мүшесінің БСПС II жабдығын пайдалану және соқтығысудың алдын алу саласында қажетті біліктілік алу үшін тиісті дайындықтан өтуін қадағалайды.
Тармақ 1143-3
1143-3. Жердің жақындығы туралы ескерту жүйесі, кем дегенде, келесі жағдайларда іске қосылады:
Тармақша 1
1) шамадан тыс төмендеу жылдамдығы;
Тармақша 2
2) екінші айналымға көтерілгеннен немесе кеткеннен кейін биіктіктің шамадан тыс жоғалуы;
Тармақша 3
3) жер бедерінің биіктігінің қауіпті қоры.
Тармақ 1143-4
1143-4. Ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг-нан асатын немесе бортында 9-дан астам жолаушыны тасымалдауға рұқсат етілген және ұшу жарамдылығы сертификаты алғаш рет 2011 жылғы 1 қаңтардан кейін берілген газ турбиналы қозғалтқыштары бар ұшақтарда орнатылған жердің жақындығы туралы ескерту жүйесі, кем дегенде, мынадай жағдайларда іске қосылады:
Тармақша 1
1) шамадан тыс төмендеу жылдамдығы;
Тармақша 2
2) жерге жақындаудың шамадан тыс жылдамдығы;
Тармақша 3
3) екінші айналымға көтерілгеннен немесе кеткеннен кейін биіктіктің шамадан тыс жоғалуы;
Тармақша 4
4) конфигурация қону болып табылмайтын жерде биіктіктің қауіпті қоры:
шасси шығарылған жоқ,
қақпақтар қону жағдайында емес және
Тармақша 5
5) аспаптық глиссададан төмен шамадан тыс төмендеу.
Тармақ 1144
1144. Барлық ұшақтар кем дегенде бір кез келген типтегі ELT-мен жабдықталады.
Тармақ 1145
1145. Жеке ұшу жарамдылығының сертификаттары 2008 жылғы 1 шілдедегі кейін берілген барлық ұшақтар кем дегенде бір автоматты ELT-мен жабдықталады.
Тармақ 1146
1146. Бортта орнатылатын ELT жабдығы ИКАО Конвенциясына 10-Қосымшасының ІІІ-томындағы тиісті талаптарына сәйкес жұмыс жасайды.
Тармақ 1147
1147. Ұшақтар барометрлік биіктік туралы мәліметтер беретін және ИКАО Конвенциясына 10-Қосымшасының IV-томындағы талаптарымен сәйкес жұмыс жасайтын қабылдау-жауап беру қондырғысымен жабдықталады.
Тармақ 1148
1148. Тиісті уәкілетті орган берген босату жоқ болған жағдайда, КҰҚ бойынша ұшуларды орындайтын ұшақтар барометрлік биіктік туралы мәліметтер беретін жұмыс жасайтын қабылдау-жауап беру қондырғысымен жабдықталады.
Тармақ 1149
1149. Ұшақтар HUD немесе балама индикаторлармен, EVS, SVS немесе CVS немесе осындай жүйелердің гибридтік жүйе аясындағы үйлесімімен жабдықталған жағдайларда, ұшақтардың ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін аталған жүйелерді қолдану критерийлерін уәкілетті ұйым бекітеді.
Тармақ 1150
1150. HUD немесе балама индикаторларын, EVS, SVS немесе CVS жүйелерін пайдалануды бекіте отырып, уәкілетті ұйым келесідей жағдайларды қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) жабдықтардың ұшу жарамдылығы нормаларына сәйкестік куәлігінің сәйкес талаптарын қанағаттандыруы;
Тармақша 2
2) HUD немесе балама индикаторлармен, EVS, SVS немесе CVS жүйелерінің көмегімен ұшу қауіпсіздігіне арналған қауіп факторларын бағалауды пайдаланушының жүргізуін;
Тармақша 3
3) HUD немесе балама индикаторлармен, EVS, SVS немесе CVS жүйелерін қолдану рәсімдерін және олармен жұмыс жасауға оқыту талаптарын пайдаланушының енгізуін және құжат жүзінде рәсімдеуін.
Тармақ 1151
1151. Сертификатталған ең жоғары ұшу массасы 5700 кг асатын барлық ұшақтар және сертификатталған ең жоғары ұшу массасы 3175 кг асатын тікұшақтар FDR, CVR, AIR және/немесе DLR жабдықталады. Көзбен шолу жағдайы және мәліметтерді беру желісінің ақпараттарын CVR немесе FDR тіркелуіне мүмкіндігін береді.
Тармақ 1151-1
1151-1. Ең жоғары сертификатталған ұшу салмағы 5700 кг-нан асатын, 2023 жылдың 1 қаңтарынан кейін берілген типті сертификат алуға өтінімі бар барлық ұшақтар FDR-мен жабдықталған, олар 2.3 қосымшаның A2.3-1 кестесінде көрсетілген кем дегенде 82 параметрді тіркей алады.
Тармақ 1152
Тармақ 1153
1153. Барлық FDR кем дегенде соңғы 25 жұмыс сағаты ішінде тіркелген ақпаратты сақтауға қабілетті.
Тармақ 1154
1154. CVR және CARS магниттік таспа немесе сым жазбасын пайдаланбайды.
Тармақ 1155
1155. Барлық CVR кем дегенде соңғы 2 сағат ішінде жазылған ақпаратты сақтайды.
Тармақ 1155-1
1155-1. Борттық өздігінен жазатын құралдардың жазбаларын сақтау үшін соңғылары ұшу уақыты аяқталғаннан кейін ажыратылады және осы Қағидалардың 867-тармағында көрсетілгендей оқиғадан немесе инциденттен кейін қосылмайды.
Тармақ 1155-2
1155-2. CARS жүйесімен жабдықталуы қажет және ұшуға жарамдылық сертификаттары алғаш рет 2025 жылдың 1 қаңтарында немесе осы күннен кейін берілген барлық ұшақтар кем дегенде соңғы 2 сағат ішінде жазылған ақпаратты сақтай алатын CARS-пен жабдықталған.
Тармақ 1155-3
1155-3. 2016 жылдың 1 қаңтарында немесе одан кейін ұшуға жарамдылық сертификаты алғаш рет берілген, 2.3, 5.1.2-қосымшада көрсетілген деректер байланысы қолданбаларының кез келгенін пайдаланатын және CVR-мен жабдықталған барлық ұшақтар үшін осындай байланыс желісі арқылы жіберілетін хабарламалар болып табылады. соққыға төзімді ұшу жазу құрылғысымен жазылған.
Тармақ 1156
1156. EFB пайдалануға қатысты талаптар осы Қағидалардың 10-тарауының 26-параграфында берілген.
Тармақ 9. 9-параграф. ЖМА ӘК борттық байланыс және навигациялық жабдықтары
9-параграф. ЖМА ӘК борттық байланыс және навигациялық жабдықтары
Тармақ 1157
1157. АҰҚ бойынша ұшу немесе түнде ұшуды орындауы тиіс ұшақ байланыс радиожабдығымен қамтамасыз етіледі. Мұндай жабдық тиісті уәкілетті орган бекіткен авиациялық станциялармен және тиісті жиіліктерде қос тарапты байланысты сақтауға қабілетті.
Тармақ 1158
1158. КҰҚ бойынша ұшуды орындауы тиіс, алайда бақыланатын ұшуды жүзеге асыратын ұшақ – тиісті уәкілетті органмен ескертілген жағдайлардан басқа кездерде – ұшу барысында кез келген уақытта тиісті уәкілетті орган бекіткен авиациялық станциялармен және тиісті жиіліктерде қос тарапты байланысты сақтауға қабілетті байланыс радиожабдығымен жабдықталады.
Тармақ 1159
1159. Осы Қағидалардың 1132 немесе 1135-тармақтарының талаптарына кіретін ұшуды орындауы тиіс ұшақ – тиісті уәкілетті орган ескерткен жағдайлардан басқа кездерде – ұшу барысында кез келген уақытта тиісті уәкілетті орган бекіткен авиациялық станциялармен және тиісті жиіліктерде қос тарапты байланысты сақтауға қабілетті байланыс радиожабдығымен жабдықталады.
Тармақ 1160
1160. Радиожабдық 121,5 МГц авиациялық апаттық жиіліктегі байланысты қамтамасыз етуі тиіс.
Тармақ 1160-1
1160-1. Егер әуе кемесінде жалғанған жабдықтың бірнеше блоктарын орнату көзделсе, олардың әрқайсысы екіншісінен немесе басқа блоктардан тәуелсіз, олардың біреуінің істен шығуы кез келген басқа блоктың істен шығуына әкелмейтіндей дәрежеде жұмыс істейді.
Тармақ 1161
1161. Ұшу кезінде байланыс жабдығы сипаттамаларға (РВС) негізделген байланысты жүзеге асыру үшін уәкілетті ұйым белгілеген RСP ерекшеліктеріне сәйкес келуі тиіс ұшақ мынадай жабдықтармен қосымша ретінде жабдықталады:
Тармақша 1
1) тиісті байланыс жабдығымен;
Тармақша 2
2) RCP ерекшелігіне сәйкес әзірлеуші мемлекет немесе ӘК тіркеуші мемлекет бекіткен ҰПН немесе ұшаққа арналған басқа құжаттамадағы ақпарат;
Тармақша 3
3) егер ұшақ ұшуларды MEL-ге сәйкес орындайтын болса, MEL-ге енгізілген RCP ерекшелігінің сәйкестігі туралы ақпарат.
Тармақ 1161-1
1161-1. Ұшақ ӘҚҚ талаптарына сәйкес ұшуды орындауға мүмкіндік беретін бақылау жабдықтарымен жарақтандырылады.
Тармақ 1161-2
1161-2. Бақылау жабдығы (PBS) сипаттамаларға негізделген бақылау үшін RSP ерекшелегіне сәйкес келуі тиіс ұшулар кезінде осы Қағидалардың 1161-3-тармағында көрсетілген талаптарды сақтауға қосымша ұшақ:
Тармақша 1
1) белгіленген RSP спецификациясына(ларына) сәйкес ұшуды орындауға мүмкіндік беретін бақылау жабдығымен жарақтандырылады;
Тармақша 2
2) ұшақтың әзірлеуші мемлекеті немесе тіркеу мемлекеті бекіткен ұшу басшылығында немесе басқа борттық құжаттамада сипатталған RSS спецификациясына сәйкес келу мүмкіндіктері туралы ақпаратқа ие;
Тармақша 3
3) егер ұшақ MEL-ге сәйкес ұшатын болса, MEL-ге енгізілген RSP спецификациясын орындау мүмкіндігі туралы ақпаратқа ие.
Тармақ 1161-3
1161-3. Тіркеу мемлекеті осы Қағидалардың 1161-4-тармағында көрсетілген ұшақтарға қатысты тиісті ережелердің болуын қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) 11-қосымшаның 3-тарауының 3.3.5.2-тармағына сәйкес белгіленген бақылау бағдарламаларынан алынатын байқаудың белгіленген сипаттамалары туралы есептер;
Тармақша 2
2) нақты әуе кемелеріне, әуе кемелерінің түрлеріне немесе RSP спецификацияларының талаптарын сақтамау сияқты есептерде көрсетілген пайдаланушыларға қатысты дереу түзету әрекеттерін жүзеге асыру.
Тармақ 1162
1162. Ұшақ ұшуды орындауға мүмкіндік жасайтын навигациялық жабдықпен:
Тармақша 1
1) өзінің ұшу жоспарына сәйкес;
Тармақша 2
2) уәкілетті ұйым тыйым салмаған болса, КҰҚ бойынша ұшуды орындау барысындағы навигация жер бағдарларымен визуалды байланысы арқылы жүзеге асырылатын жағдайларды есептемегенде ӘҚҚ органдарының талаптарына сәйкес қамтамасыз етіледі.
Тармақ 1163
1163. Сипаттамаларға негізделген (PBN) навигацияға арналған навигациялық ерекшеліктер бекітілген ұшулар кезінде ұшақ осы Қағидалардың 1162-тармағында талаптарды сақтаумен қоса:
Тармақша 1
1) бекітілген навигациялық ерекшеліктерге сәйкес ұшуды орындауға мүмкіндік беретін навигациялық жабдықтармен жабдықталады;
Тармақша 2
2) жасаушы мемлекет немесе уәкілетті ұйым бекіткен, ұшақ бойынша ұшу нұсқаулығында немесе басқа да құжаттарда көрсетілетін, навигациялық ерекшеліктер тұрғысындағы ұшақтың мүмкіншіліктеріне қатысты ақпараттарға ие болады;
Тармақша 3
3) навигациялық ерекшеліктер тұрғысындағы ұшақтың мүмкіншіліктеріне қатысты МЕL-ге енгізілген ақпараттарға ие болады.
Тармақ 1164
1164. Уәкілетті ұйым PBN арналған навигациялық ерекшеліктер бекітілген жерлерде ұшуға қатысты критерийлерді айқындайды.
Тармақ 1165
1165. PBN арналған навигациялық ерекшеліктер бекітілген жерлерде ұшуға қатысты критерийлерді айқындау үшін уәкілетті ұйым пайдаланушы/иесі келесідей шараларды іске асыруын талап етеді:
Тармақша 1
1) штаттық және штаттан тыс рәсімдер, оның ішінде апаттық жағдайды іс-әрекеттер тәртібін;
Тармақша 2
2) тиісті навигациялық ерекшеліктерге сай ұшу экипажының дайындығы мен біліктілігіне қойылатын талаптар;
Тармақша 3
3) болашақ қызметтік міндеттемелеріне сәйкес қажетті қызметкерлерді дайындау бағдарламасы;
Тармақша 4
4) тиісті навигациялық ерекшеліктерге сай ұшу жарамдылығын сақтау үшін техникалық қызмет көрсетудің қажетті рәсімдерін өткізуді.
Тармақ 1166
1166. Уәкілетті ұйым бекітуді талап ететін (AR), PBN навигациялық ерекшеліктеріне негізделген ұшуларды арнайы бекітеді.
Тармақ 1167
1167. Өңірлік аэронавигациялық келісімге сәйкес ең төменгі навигациялық сипаттамаларға қатысты (МNРS) техникалық талаптар қарастырылған, әуе кеңістігінің белгілі бір аумақтарымен ұшып өту кезінде, ӘК бортында навигациялық жабдық орнатылады, ол:
Тармақша 1
1) ұшу экипажына жол сызығын сақтауды үздіксіз қадағалап отыруға немесе осы жол сызығы бойымен кез келген нүктеде қажетті дәлдік деңгейінде ауытқуды қамтамасыз етеді;
Тармақша 2
2) тиісті МNРS ұшуларында қолдану үшін уәкілетті ұйым рұқсат етеді.
Тармақ 1168
1168. Өңірлік аэронавигациялық келісім негізінде ЭП 290 және 410 қоса алғандағы арасында 300 м (1000 фут) тік эшелондаудың (RVSM) қысқартылған минимумы қолданылатын әуе кеңістігінің белгілі бір бөліктерінде ұшуды орындау үшін ұшақ осы Қағидаларға 17-қосымшасына сәйкес жабдықтармен жабдықталады.
Тармақ 1169
1169. RVSM жағдайларындағы әуе кеңістігінде ұшуға ӘК бекітуге қатысты қойылатын талаптар осы Қағидаларға 17-қосымшасында келтірілген.
Тармақ 1170
1170. Ұшақ кез келген ұшу кезінде жабдықтар элементтерінің бірінің істен шығу жағдайында ұшаққа ұшуды жалғастыруға мүмкіндік беретін навигациялық жабдықпен жеткілікті деңгейде қамтамасыз етіледі.
Тармақ 1171
1171. АМЖ-да қондыруды орындау жоспарланатын ұшулар барысында ұшақ, ұшақты визуалды қондыруды іске асыруға болатын нүктеге шығаруға көмектесетін сигналдарды қабылдауға мүмкіндігі бар радиожабдықпен жабдықталады. Бұл жабдық осындай бағдарлануды АМЖ-да қондыруды іске асыру жоспарланатын барлық әуеайлақтарында және кез келген қосалқы әуеайлақтарында орындауды қамтамасыз етуге қабілетті.
Тармақ 10. 10-параграф. Бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқыштармен қамтамасыз етілген, ЖМА ӘК борттық байланыс және навигациялық жабдықтары
10-параграф. Бір немесе бірнеше турбореактивті қозғалтқыштармен қамтамасыз етілген, ЖМА ӘК борттық байланыс және навигациялық жабдықтары
Тармақ 1172
1172. Ұшақ осы Қағидалардың 1157-1159-тармақтарының талаптарымен сәйкес байланыс радиожабдықтарымен қамтамасыз етіледі.
Тармақ 1173
1173. Электронды навигациялық мәліметтерді басқаруға қойылатын талаптар осы Қағидалардың 1-тарауының 7-параграфында келтірілген.
Тарау 14. 14-тарау. ЖМА-ның жеңіл немесе аса жеңіл ӘК ұшуларды орындау ерекшеліктері
14-тарау. ЖМА-ның жеңіл немесе аса жеңіл ӘК ұшуларды орындау ерекшеліктері
Тармақ 1. 1-параграф. Қосалқы әуеайлақтары. Жанармай мен майға қойылатын талаптар
1-параграф. Қосалқы әуеайлақтары. Жанармай мен майға қойылатын талаптар
Тармақ 1174
1174. Сертификатталған ең жоғары ұшу массасы 5700 кг және одан кем болатын ұшақтар АҰҚ бойынша іске асыратын, ЖМА үшін ұшыларды орындау кезінде ұшу жоспарында, төменді жағдайлардан басқа кездерде, межелі ұшып бару пунктінің бір қосалқы әуеайлақ таңдалады және көрсетіледі:
ұшу әуе айлақтан немесе бағыттағы ұшу жоспары өзгеретін нүктеден ұшып бару әуеайлағына дейінгі ұшудың қашықтығы, ұшуға қатысты барлық метеорологиялық жағдайларды және қолданыс ақпараттарын ескергенде, есепті ұшып келу уақытында келесідей жағдайларға жеткілікті сенімділік болса:
Тармақша 1
1) қонуға кіру және қону ВМЖ-да орындалатын болады;
Тармақша 2
2) ұшып бару пунктінің әуе айлағында оны есептік пайдалану уақытында жұмыс жасап тұрған тәуелсіз ҰҚЖ бар, сонымен бірге, кем дегенде, бір ҰҚЖ құрылғылар бойынша қонуға кіру схемасын орындауға жабдықталған; немесе
Тармақша 3
3) қонуға таңдалған әуеайлақ оқшауланған болып табылады;
қонуға таңдалған әуеайлақта құрылғылар бойынша қонуға кірудің стандартты схемасы қарастырылған;
шығу шекарасы айқындалған;
ағымдағы бар метеорологиялық ақпарат алдағы метеорологиялық жағдайлар есептік пайдалану уақытында сақталатынын көрсеткен кезде ғана, шығу шекарасынан кейінгі ұшу жалғасады:
БТШ құрылғылар бойынша қонуға кіру схемасымен қарастырылған ең төменгі көрсеткіштен 300 м (1000 фут) асып түседі;
көру мүмкіншілігі 5,5 км (3 т. миля) немесе құрылғылар бойынша қонуға кіру схемасымен қарастырылған ең төменгі көрсеткіштен 4 км (2 т. миля) асып түседі.
Тармақ 1175
1175. Метеорологиялық жағдайларды және кез-келген ұшу барысындағы іркілістерді ескергенде ұшуды қауіпсіз аяқтау мүмкіндігіне кепілдік беретін, ӘК-де жеткілікті жанармай мен май қоры болған жағдайда ғана ұшу басталады. Борттағы жанармай мөлшері келесідей мүмкіндіктерді:
Тармақша 1
1) АҰҚ бойынша ұшу орындалатын және ұшып бару орнында қосалқы әуеайлақ қажет болмайтын немесе ұшу оқшауланған әуеайлағына орындалатын кезде, межелі қону әуеайлағына ұшып баруға және осыдан кейін қалыпты крейсерлік абсолюттік биіктікте 45 минут ұшуға жететін ақырғы жанармай қоры қалуын;
Тармақша 2
2) АҰҚ бойынша ұшу орындалатын және ұшып бару орнында қосалқы әуеайлақ қажет болғанда, межелі қону әуеайлағына, содан кейін қосалқы әуеайлағына ұшып баруды орындауға және осыдан кейін қалыпты крейсерлік абсолюттік биіктікте 45 минут ұшуға жететін ақырғы жанармай қоры қалуын;
Тармақша 3
3) КҰҚ бойынша күндізгі уақытта ұшу орындалатын жағдайда, межелі қону әуеайлағына ұшып баруға және осыдан кейін қалыпты крейсерлік абсолюттік биіктікте 45 минут ұшуға жететін ақырғы жанармай қалуын; немесе
Тармақша 4
4) КҰҚ бойынша түнгі уақытта ұшу орындалатын кезде, межелі қону әуеайлағына ұшып баруға және осыдан кейін қалыпты крейсерлік абсолюттік биіктікте 45 минут ұшуға жететін ақырғы жанармай қалуын қамтамасыз етуі тиіс.
Тармақ 1176
1176. Ұшу басталғаннан кейін, бастапқыда ұшуды жоспарлау кезінде белгіленгеннен өзге мақсаттарда жанармайды пайдалану қайта талдау жұмыстарын жүргізуді және егер қажет болса, жасалған ұшу жоспарына түзетулер енгізуді талап етеді.
Тармақ 2. 2-параграф. Планерлерда, дельтапландарда, парапландарда ұшу
2-параграф. Планерлерда, дельтапландарда, парапландарда ұшу
Тармақ 1177
1177. Дельтапландарда ұшу-қону алаңдарында ұшуларды ұйымдастыру, әуе кеңістігін пайдалану және ұшуларды басқару Қазақстан Республикасының әуе кеңістігін пайдалану және азаматтық авиация қызметі саласындағы заңнамасына сәйкес жүргізіледі.
Тармақ 1178
1178. Дельтапландардағы ұшулардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мақсатында келесідей ерекшеліктер ескеріледі:
Тармақша 1
1) биіктігі мен бағыты бойынша өзгермелі ұшу кескіні, бұл экипаждың шығыс ауа ағындарын іздеуіне байланысты;
Тармақша 2
2) қалықтау үшін метеожағдайлардың болмауы салдарынан бағыттың кез-келген бөлігіндегі мәжбүрлі ұшуды тоқтату;
Тармақша 3
3) бағыттық ұшуларды жүзеге асыратын экипаждармен сенімді радиобайланыстың болмауы.
Тармақ 1179
1179. Дельтапландардағы бағыттық ұшулардың қауіпсіздігіне келесідей жағдайларды қамтамасыз ету арқылы қол жеткізуге болады:
Тармақша 1
1) бағыт бойынша мәжбүрлі қону жағдайларына арналған алаңдары бар қауіпсіздік жолақтарын (дәліздерін) орнату;
Тармақша 2
2) дельтапландардың ұшу аумағына басқа ұшу аппараттарының кіруіне тыйым салу;
Тармақша 3
3) экипаждардың мұқият болуымен;
Тармақша 4
4) ұшуларды іздеу-құтқару көмегімен қамтамасыз ету арқылы.
Тармақ 1180
1180. Ауадан ауыр екі немесе бірнеше ұшу аппараттары қону мақсатында әуеайлағына жақындаған кезінде, жоғарырақ деңгейдегі ӘК төмендегі ӘК-ге жол береді, алайда соңғысы аталған қағиданы қонуға кірудің соңғы кезеңіндегі басқа ӘК жолын кесу үшін немесе осындай ӘК-ден озу мақсатында пайдаланбайды. Күштік құрылғылармен қозғалысқа келтірілетін, ауадан ауыр ӘК планерлерге жол береді.
Тармақ 1181
1181. Артта қалып бара жатқан ұшу аппараты бірінші кезекті АҰҚ ыққа ие, ал озушы ұшу аппараты, биіктікке көтерілуі, төмендеуі немесе көлденең ұшуда болуына қарамастан, оңға бұру арқылы жол береді; қос ұшу аппаратының бір-біріне қатысты орналасуындағы ешқандай кезекті өзгерістер, жеткілікті деңгейге алыстау қамтамасыз ету кезінде озып кету толықтай аяқталған уақытқа дейін, озушы ұшу аппаратын аталған талаптарды орындау міндетінен босатпайды.
Тармақ 1182
1182. Қарама-қарсы бағытта немесе қарама-қарсыға жақын бағытта қос ұшу аппараты жақындаған жағдайда және егер соқтығысу қаупі туындаса, ұшу аппараттарының әрқайсысы оңға қарай бұрады.
Тармақ 3. 3-параграф. Аэростаттарда ұшуларды орындау
3-параграф. Аэростаттарда ұшуларды орындау
Тармақ 1183
1183. Аэростаттардағы ұшу тәулік бойы коммерциялық, спорттық және ғылыми мақсаттарда жүзеге асырылуы мүмкін. Ұшуларға мемлекеттік және тіркеу нөмірлері бар, ұшуға пайдалануға жарамды және ӘҚҚ органдарымен байланыс құралдары бар аэростаттар жіберіледі.
Тармақ 1184
1184. Аэростатты пайдалану, олардың ұшуы іске асырылатын аймақтағы, уәкілетті ұйымның рұқсатымен жүзеге асырылады.
Тармақ 1185
1185. Басқа мемлекеттің аумағы арқылы аэростаттың ұшуы аталған мемлекеттің рұқсатын алғаннан кейін ғана рұқсат етіледі. Мұндай рұқсатты егер ұшуды дайындау кезінде аэростат шын мәнінде басқа мемлекеттің әуе кеңістігіне енуі күтілетін болса, аэростатты іске қосу алдында алынады.
Тармақ 1186
1186. Аэростат ұшу жоспарланған аймаққа иелік ететін мемлекеттің (мемлекеттердің) және белгілі бір уәкілетті ұйымның шарттарына сәйкес пайдаланылады.
Тармақ 1187
1187. Аэростат ұшуды бастағаннан кейін бірден ұшқыш Ұшуды басқару орталығына және ӘҚҚ органына келесідей ақпараттарды береді:
Тармақша 1
1) аэростаттың ұшу белгілемесі (мақсаты);
Тармақша 2
2) іске қосылу орны, шақыру атауы;
Тармақша 3
3) нақты ұшуды бастау уақыты;
Тармақша 4
4) ұшу биіктігін сақтаудың есептік уақыты;
Тармақша 5
5) алдын-ала ӘҚҚ органына хабарланған кез-келген ақпараттың өзгерісі.
Тармақ 1188
1188. Ұшу барысында, ұшу биіктігін өзгерту қажеттілігі туындаған жағдайда, аэростат ұшқышы аталған әрекетке Ұшуды басқару орталығынан немесе ӘҚҚ диспетчерінен рұқсат алады, бұл егер ұшуға сұраныста ұшу аймағының аясында барлық биіктіктерде ұшуға рұқсат көрсетілмеген болса іске асады.
Тармақ 1189
1189. Ұшу барысында аэростат ұшқышы, жауапкершілігі аймағына кіретін, ӘҚҚ органының жұмыс байланысының бекітіліген радиожиілігін тыңдап отырады.
Тармақ 1190
1190. Жоспарланған биіктікті төмендетуден 20 минут бұрын ұшқыш Ұшуды басқару орталығына немесе ӘҚҚ сәйкес органына келесідей ақпаратты жібереді:
Тармақша 1
1) қазіргі сәттегі орналасу орны;
Тармақша 2
2) ұшу эшелоны;
Тармақша 3
3) қонудың есептік уақыты мен орны.
Тармақ 1191
1191. Тікелей ұшуды аяқтау үшін биіктікті төмендету алдында аэростат ұшқышы Ұшуды басқару орталығына және ӘҚҚ органына өзінің шақыру атын, қону орнын (аймағын) және болжамды қону уақытын жібереді.
Тармақ 1192
1192. Егер радиобайланыс мүмкіндігі болса, қонғаннан кейін аэростат ұшқышы 5 минуттан кеш емес уақыт ішінде Ұшуды басқару орталығына және ӘҚҚ органына ұшудың аяқталғандығы туралы және әрі қарайғы әрекеттері туралы баяндайды.
Тармақ 1193
1193. Аэростатты, дирижабльді басқаруға 18 жасқа толған, арнайы дайындықтан өткен, аэростаттарда және дирижабльдерде ұшуға құқығын беретін сәйкес құжаттарға ие тұлғалар жіберіледі.
Тармақ 1194
1194. Ұшу уақытында аэростатта, дирижабльде келесідей құжаттар мен жабдықтар болуы тиіс.
Тармақша 1
1) тіркеу туралы куәлік;
Тармақша 2
2) ұшу жарамдылығы туралы құжат;
Тармақша 3
3) борттық журнал;
Тармақша 4
4) ұшу картасы;
Тармақша 5
5) борттық радиостанцияларға берілген рұқсат;
Тармақша 6
6) Ұшуды басқару орталығы және ӘҚҚ органымен радиобайланысты сақтауға мүмкіндік беретін, борттық радиостанциялар;
Тармақша 7
7) ұшу биіктігін есептеу және қадағалауға арналған барометр (биіктік өлшегіш);
Тармақша 8
8) компас;
Тармақша 9
9) алғашқы өрт сөндіру құралдары.
Тармақ 1195
1195. Ұшуды жоспарлау болжамды метео жағдайлар негізінде жүзеге асырылады: 5000 м кем емес көру мүмкіндігінде және БТШБ 400 м кем болмайтын кезде.
Тармақ 1196
1196. Ұшуларды орындау сол сәттегі ауа райына сәйкес жүзеге асады, сонымен бірге жерге жақын бөліктегі жел жылдамдығы 5 м/сек аспауы тиіс, ұшу биіктігінен төмен биіктіктегі бұлттар мөлшері төрт октанттан көп болмауы керек.
Тармақ 1197
1197. Халық қоныстанған аудандар, үлкен қалалар немесе ауылдардың, сондай-ақ адамдар жиналған орынның үстінен ашық ауада аэростатта, дирижабльде ұшу биіктігі 300 м төмен болмауы тиіс.
Тармақ 1198
1198. Ұшуды басқару орталығынан және ӘҚҚ органдарынан ақпарат алған жағдайда немесе өзінің бақылауы кезінде бағыт бойынша аэростат үшін қауіпті метеорологиялық құбылыстар байқалған жағдайда аэростат ұшқышы ең жақын қонуға жарамды жерге қонуды іске асырады және қонуы туралы Ұшуды басқару орталығына және ӘҚҚ органдарына хабар береді.
Тарау 15. 15-тарау. Оқу, жаттығу, бақылау-сынақтан өткізу және бақылау
(аралап ұшу) және басқа да ұшулар
15-тарау. Оқу, жаттығу, бақылау-сынақтан өткізу және бақылау
(аралап ұшу) және басқа да ұшулар
Тармақ 1. 1-параграф. Оқу және жаттығу ұшулары
1-параграф. Оқу және жаттығу ұшулары
Тармақ 1199
1199. Қосарланған (жұптанған) басқару жүйесімен жабдықталмаған болса (басқарылатын еркін аэростаттарды қоспағанда), ӘК-де оқу және жаттығу ұшуын іске орындауға етілмейді.
Тармақ 1200
1200. Мынадай шарттарды сақтамастан аспапатар бойынша ұшуды имитациялауға рұқсат етілмейді:
Тармақша 1
1) жеткілікті көру мүмкіндігін беретін ӘК басқару екінші орындығында, ұшқыш куәлігіне ие және сәйкес біліктілік белгілері бар тұлға отырады;
Тармақша 2
2) басқарылатын еркін аэростаттарды қоспағанда ӘК қосарланған (жұптанған) басқару жүйесімен жабдықталған болса;
Тармақша 3
3) ӘК-де жолаушылар болмауы тиіс.
Тармақ 1201
1201. Оқу және жаттығу ұшуын орындау кезінде ӘК бортында екіден аспайтын жаттықтырылатын немесе оқытылатын экипаж немесе төрт ұшқыштан артық адам болмайды.
Өшірілген қозғалтқышпен ұшуды орындау кезінде немесе құлдырау режимінде ӘК бортында бір жаттықтырылатын (оқытылатын) ӘК экипажы болады.
Тармақ 2. 2-параграф. Бақылау-сынақ және бақылау ұшулары (аралап ұшулар)
2-параграф. Бақылау-сынақ және бақылау ұшулары (аралап ұшулар)
Тармақ 1202
1202. Бақылау-сынақ және бақылау ұшулары (аралап ұшулар) ӘК, оның жүйелерінің жөнеуден, қозғалтқышын және жабдықтарын алмастырудан кейін, аса маңызды ұшулар алдында пайдалануға жарамдылығын айқындау және дұрыс жұмыс жасап тұрғандығын тексеру, сондай-ақ радиожарықтехникалық құралдарды, төмендеу схемаларын және әуеайлақта қонуға кіру схемаларын тексеру мақсаттарында орындалады.
Тармақ 1203
1203. ӘК бақылау-сынақ ұшуларын көру мүмкіндігі 2000 м кем емес және БТШБ 200 м (650 фут) төмен болмайтын жағдайларда күндізгі уақытта, сәйкес дайындыққа ие экипаж жүргізеді.
Тармақ 1204
1204. Бақылау ұшулары (аралап ұшулар):
Тармақша 1
1) ағымдағы метеорологиялық шектеулер аясында , экипаж, ӘК және әуеайлақ әр түрі үшін жасалған, бағдарламаларға сәйкес;
Тармақша 2
2) уәкілетті ұйыммен келісілген бағдарламалар бойынша құралдардың ұшу тексерісін қамтамасыз ететін минимумда, алайда әуеайлақ үшін бекітілген минимумнан төмен емес көрсеткіштерде, кез-келген тәулік уақытында жер үсті радиожарықтехникалық құралдарын тексеру үшін;
Тармақша 3
3) төмендеу және қонуға кіру әуеайлақтың жасалған схемаларын аралап ұшу үшін – тек күндіз, шеңбер биіктігінде көзбен шолып ұшуды қамтамасыз ететін метеожағдайларда орындалады.
Тармақ 1205
1205. Зауыттарда жөндеуден және ұшу сынақтарынан өткізілген, ӘК азаматтық авиация ұйымдарының өкілдері қабылдау кезінде осы ұйымдардың эпиаждары ұшу арқылы тексереді.
Тармақ 1206
1206. Бақылау ұшуының бағдарламасына байланысты ұшу тапсырмасы ғылыми-зерттеу ұйымдарының жұмысшылары, инженерлік-техникалық құрам тұлғалары және басқа да мамандар қосылады. Оларды ұшу тапсырмасына қосу туралы шешімді пайдаланушы немесе ЖМА мақсаттарында ұшуды орындау кезінде ӘК иесі қабылдайды.
Тармақ 3. 3-параграф. Көрсетілімдік және көрнекі ұшулар
3-параграф. Көрсетілімдік және көрнекі ұшулар
Тармақ 1207
1207. Көрсетілімдік және көрнекі ұшуларды орындау үшін ӘК арнайы аймақтары (пилотаждық аймақтар) бекітіледі, олар ӘК немесе ұшу аппаратының тұрғын жайларға және адамдар тобына құлауын болдырмайтын, талап етілетін қауіпсіздік шараларын сақтау отырып елдімекендерден тыс немесе олардың үстіндегі арнайы берілген ұшу кеңістіктерінде орналасады.
Тармақ 1208
1208. Келесідей жағдайларда көрсетілімдік және көрнекі ұшуларды іске асыруға рұқсат етілмейді:
Тармақша 1
1) халық көп шоғырланған аймақтардың және елдімекендердің үстіне;
Тармақша 2
2) бұқаралық шаралар өткізу кезінде адамдар жиналған орынға 200 м-ден жақын қашықтықта;
Тармақша 3
3) әуе жолына 8 км-ден артық жақын кеңістікте;
Тармақша 4
4) бұлттар ішінде;
Тармақша 5
5) шынайы 50 м (170 фут) төмен биіктікте;
Тармақша 6
6) 3000 м-ден төмен көру мүмкіндігінде.
Тармақ 1209
1209. ӘК және басқа да ұшу аппараттарының көрнекілік және көрсетілімдік ұшуларын ұйымдастырушы оларды орындау бойынша арнайы нұсқаулық жасап шығады.
Тармақ 4. 4-параграф. Планерлерді сүйреу
4-параграф. Планерлерді сүйреу
Тармақ 1210
1210. Келесідей жағдайларды сақтамастан планерді сүйреуді орындауға рұқсат етілмейді:
Тармақша 1
1) сүйреуді жүзеге асыратын ӘКК қажетті біліктілікке ие болуы тиіс;
Тармақша 2
2) сүйреуді жүзеге асыратын ӘК сүйреуді қауіпсіз жүргізуге мүмкіндік беретін ілініс құрылғысына ие;
Тармақша 3
3) қолданылатын сүйреу арқаны жабдықталған күйіндегі планердің ең жоғарғы массасының кем дегенде 80 % төмен емес және 200 % аспайтын мөлшердегі үзілу беріктігіне ие. Егер келесідей шарттар сақталатын болса, жабдықталған күйіндегі планердің ең жоғарғы массасынан үзілу беріктігі екі еседен астам жоғары болатын сүйреу арқанын қолдануға рұқсат етіледі:
сүйреу арқанының планерге бекітілу орнында сақтандыру сақинасы орнатылған, ол жабдықталған күйінде планердің ең жоғарғы массасының кем дегенде 80% құрайтын және аталған массадан екі еседен арты асып кетпейтін үзілу шыдамдылығына ие болуы тиіс;
сүйреуді жүзеге асыратын ӘК сүйреу арқанын бекіту орнында сақтандыру сақинасы орнатылады, ол сүйреу арқанының планерге беку орнында орнатылған сақтандыру сақинасының үзілу беріктігінен 25% артық аспайтын және жабдықталған күйдегі планердің ең жоғарғы массасынан 2 еседен артып асып кетпейтін үзілу шыдамдылығына ие.
Тармақ 1211
1211. Бақыланатын әуе кеңістігінде сүйреуді бастағанға дейін, сүйреуді жүзеге асырушы, ӘКК ӘҚҚ органына сүйреуді жүргізетіндігі туралы хабар береді.
Сүйреуді бастағанға дейін, сүйреуді жүзеге асырушы, ӘК ұшқышы мен планер ұшқышы арасында өзара әрекеттесу тәртібі туралы, оның ішінде ұшу және ажырату сигналдары, әуе жылдамдығы және әр ұшқыш үшін апаттық жағдайды іс-әрекеттер тәртібі туралы келісім орын алуы тиіс.
Тармақ 1212
1212. Егер үшінші тұлғалардың өмірі немесе мүлкіне қауіп төндіретін болса, планерді ажыратқаннан кейін сүйреу арқанын тастау рұқсат етілмейді.
Тарау 16. 16-тарау. Ерекше жағдайлардағы ұшулар
16-тарау. Ерекше жағдайлардағы ұшулар
Тармақ 1. 1-параграф. Ерекше жағдайлардағы ұшулар
1-параграф. Ерекше жағдайлардағы ұшулар
Тармақ 1213
1213. Ерекше жағдайлардағы ұшуға:
Тармақша 1
1) мұз қату, найзағай ойнау және қатты нөсер жауындар, күшті турбуленттілік, мөлшерден жоғары атмосфераның электрлік белсенділігі, жел қозғалысы, шаңды (құмды) дауыл, жанартау күлінің бұлттары, радиоактивті бұлттар аймақтарындағы ұшулар;
Тармақша 2
2) таулы және аз бағдарлы жерлерде, шөл дала және су бетімен ұшу;
Тармақша 3
3) күрделі орнитологиялық жағдайлардағы ұшулар;
Тармақша 4
4) лазермен сәулелендіру қаупі жағдайындағы ұшулар жатады.
Тармақ 1214
1214. Ұшу барысында қауіпті метеорологиялық құбылыстар аймағына жақындау белгілері пайда болғанда немесе сәйкес ақпаратты алған жағдайда ӘКК, егер күтілетін жағдайлардағы ұшу ҰПН-да рұқсат етілмеген болса, қауіпті аймақты айналып өтеді.
Тармақ 1215
1215. Қауіпті метеорологиялық құбылыстар аймағын айналып өту үшін бағытты немесе ұшу эшелонын (биіктігін) өзгерту тек, ұшуға тікелей басқару жүргізетін, ӘҚҚ органымен келісім бойынша ғана рұқсат етіледі, осы Қағидалардың 545-тармағымен қарастырылған жағдайларға қатысты емес.
Тармақ 2. 2-параграф. Мұз қату аймақтарындағы ұшулар
2-параграф. Мұз қату аймақтарындағы ұшулар
Тармақ 1216
1216. Мұз қату жағдайларында пайдалануға рұқсаты жоқ, ӘК-де мұз қату жағдайларында ұшуға тыйым салынады.
Тармақ 1217
1217. Егер ҰПН жүйені қолданудың басқа тәртіптерін қарастырмаған болса, мүмкін болатын мұз қату аймағына кіргенге дейін мұз қатуға қарсы жүйе ұшудың барлық кезеңдерінде қосылып тұрады.
Тармақ 1218
1218. Егер экипаж қолданған мұз қатумен күрес шаралары тиімсіз болса және аталған жағдайларда ұшуды жалғастыру қауіпсіздігі қамтамасыз етілмейтін болса, ӘКК ӘҚҚ органымен келісе отырып, төтенше сигналды қолданады, ұшуды қауіпсіз жалғастыруға болатын аймаққа шығу үшін биіктігін (бағытын) өзгертеді немесе қосалқы әуеайлағына кету туралы шешім қабылдайды.
Тармақ 3. 3-параграф. Найзағай ойнау және қатты нөсер жауындар
аймағындағы ұшулар
3-параграф. Найзағай ойнау және қатты нөсер жауындар
аймағындағы ұшулар
Тармақ 1219
1219. Найзағай ойнау және қатты нөсер жауындар аймағын кесіп өтетін ұшуға шешім қабылдау кезінде ӘКК:
Тармақша 1
1) найзағай сипатын (массаішілік, алдыңғы);
Тармақша 2
2) найзағай (нөсер) ошақтарының орналасуын және орын ауысуын, оларды айналып өтудің мүмкін болатын бағыттарын;
Тармақша 3
3) қосымша жанармай құю қажеттілігін ескереді.
Таулы аймақтан өтетін ұшу бағыты бойынша алдыңғы найзағайлар болғанда және болжанған кезде ӘК экипажының командирі ауысу биіктігінде және тораптық диспетчерлік ауданнан (диспетчерлік аймақтан) тыс төмен биіктікте КҰҚ бойынша ұшуға шешім қабылдамайды.
Тармақ 1220
1220. Найзағай ойнауы кезінде найзағай ошақтарын айқындаудың борттық РТҚ жоқ және жердегі РЛБ болмаған жағдайда АҰҚ бойынша ұшуға тыйым салынады.
Тармақ 1221
1221. Ұшып шығу әуеайлақ маңында қуатты-шоғырланған, шоғырланған-жауынды бұлттар болған жағдайда экипаж борттық метеорологиялық радиолокатор көмегімен әуеайлақ аймағын ұшу және шығу аймағын қарайды, ұшу мүмкіндігін бағалайды және қуатты-шоғырланған, шоғырланған-жауынды бұлттарды және қатты нөсерлі жауын аймақтарын айналып өту тәртібін айқындайды.
Тармақ 1222
1222. ӘК найзағай ойнау (күшті нөсер жауындар) аймағына жақындаған кезде ӘКК ұшуды жалғастыру мүмкіндігін бағалайды, өз әрекеттерін ӘҚҚ органымен келісе отырып, аймақты айналып өтуге шешім қабылдайды.
Тармақ 1223
1223. Диспетчер, радиолокаторды, метеоақпаратты және ӘК бортынан келген хабарламаны пайдалана отырып, экипаждарды бұлттылық сипаты, найзағай ошақтарының орналасуы, олардың қозғалыс бағыты туралы хабарландырады және найзағай ошақтарын айналып өту бағыттарын ұсынады. Бер бетіндегі радиолокаторлар экранында қуатты-шоғырланған және шоғырланған-жауынды бұлттар жоқ болға жағдайда диспетчер бұл туралы экипаждарға хабарлайды және авиациялық метеорологиялық орган мәліметтерін және ӘК борттарының хабарламаларын пайдалана отырып, экипаждарды бақыланатын кеңістіктегі метеорологиялық жағдай туралы ақпараттандырады. Бұл жағдайда қуатты-шоғырланған және шоғырланған-жауынды бұлттар ошақтарын айналып өту борттық метеорологиялық радиолокатор бойынша немесе көзбен шолу түрінде жүзеге асады.
Тармақ 1224
1224. Ұшу барысында найзағай ошақтарына жақын орналасқан, қуатты-шоғырланған және шоғырланған-жауынды бұлттар көзбен шолып айқындалған жағдайда олардан кем дегенде 5 теңіз милінен алшақтау арқылы айналып өтуге рұқсат етіледі. Берілген биіктікте аталған бұлттарды айналып өту мүмкіндігі болмаған жағдайда бұлттар астынан немесе олардан жоғары биіктікте көзбен шолып ұшуға рұқсат етіледі.
Бұлттар үстінен ұшуға тек күндіз, нөсерлі жауындар аймағынан тыс және келесі жағдайларда рұқсат етіледі:
Тармақша 1
1) ӘК жергілікті жер бедері және жасанды кедергілер үстіне ұшу биіктігі шынайы қауіпсіз биіктіктен кем емес, алайда барлық жағдайда жазық және жоталы жерде 200 метрден (650 фут) және таулы жерде 600 метрден (2000 фут) кем емес;
Тармақша 2
2) ӘК-ден БТШ дейінгі тік қашықтық 200 метрден (650 фут) кем емес.
Қуатты-шоғырланған және шоғырланған-жауынды бұлттардың жоғарғы шекарасы үстінен ұшуды олардан 500 метрден (1650 фут) кем емес жоғары көтерілу арқылы орындауға рұқсат етіледі.
Тармақ 1225
1225. Ұшу кезінде қуатты-шоғырланған және шоғырланған-жауынды бұлттарды метеорологиялық борттық радиолокатор айқындаған жағдайда аталған бұлттардың жарықтануының жақын шекарасынан кем дегенде 10 теңіз миліне алыстау арқылы айналып өтуге рұқсат етіледі. Жекелеген найзағай ошақтары бар алдыңғы бұлттылықты кесіп өту жарықтану шекаралары арасындағы қашықтық борттық метеорологиялық радиолокатор экранында кем дегенде 27 теңіз милі болатын орында жүзеге асырылады.
Тармақ 1226
1226. Нөсерлі жауын жағдайларында қонуға кіру және ұшу кезінде экипаж ӘК ұшу және аэродинамикалық сипаттамаларының нашарлау мүмкіндіктерін ескереді.
Тармақ 1227
1227. ӘК экипаждарына қасақана қуатты-шоғырланған және шоғырланған-жауынды бұлттарға және қатты нөсерлі жауын аймақтарына кіруге тиіс салынады.
Тармақ 4. 4-параграф. Күшті турбуленттілік аймақтарындағы ұшулар
4-параграф. Күшті турбуленттілік аймақтарындағы ұшулар
Тармақ 1228
1228. Мүмкін болатын турбуленттілік аймағына кіру алдында және оған кенеттен түсу жағдайында ӘКК «Белдіктерді тағыңыздар» таблосын қосады және жолаушылар орындықтарындағы байланған белдіктерді тағады.
Тармақ 1229
1229. ӘК күшті турбуленттілік аймағына түскен жағдайда ӘКК ӘК қауіпті аймақтан алып шығады.
Тармақ 1230
1230. Таулы жерлерде КҰЕ бойынша 600 м (2000 фут) кем биіктікте ұшу және ӘК күшті турбуленттілік аймағына түсу кезінде ӘКК (бақыланатын әуе кеңістігінде диспетчердің рұқсатымен) осы аймақтан биіктік ала отырып ӘК шығарады, ұшып шығу әуеайлағына оралады немесе қосалқы әуеайлаққа келеді.
Тармақ 1231
1231. Ұшу қауіпсіздігіне қауіп төндіретін, күшті турбуленттілік аймағына түсу жағдайында, ӘКК осы Қағидалардың 545-тармағымен сәйкес ұшу биіктігін өзгертуге рұқсат етіледі.
Жаңа эшелонға шыққаннан кейін, ӘКК ӘҚҚ органымен келісе отырып, ӘК ұшу жолына немесе бекітілген бағытқа шығарады.
Тармақ 1232
1232. Бұлттарға қатысты емес және көзбен шолып айқындалатын тік құйындарды экипаж айналып өтеді.
Шоғырланған-жауындық бұлттарға байланысты, көзбен шолып айқындалатын тік құйындарды (ұйытқыма) экипаж көрінетін қаптал шектерінен кем дегенде 17 теңіз милі қашықтығында айналып өтеді.
Тармақ 5. 5-параграф. Атмосфераның мөлшерден жоғары электрлік белсенділігі аймағындағы ұшулар
5-параграф. Атмосфераның мөлшерден жоғары электрлік белсенділігі аймағындағы ұшулар
Тармақ 1233
1233. Күшті электрлену белгілері пайда болған жағдайда, қолдануға болатын болса, бір УҚТ радиостанция өшіріледі және түнде ӘК экипажы кабинасының жарықтандырылуы қосылады.
Тармақ 1234
1234. ӘК электрленуінің белгілері:
Тармақша 1
1) құлаққаптардағы шуыл және сықыр;
Тармақша 2
2) радиокомпастар бағдарларының ретсіз тербелістері;
Тармақша 3
3) ӘК экипажы кабинасының әйнектеріндегі жарқыл және түнгі тәулік уақыттарындағы қанат ұштарының жарқылдауы.
Электрленудің пайда болу ықтималдығы +5 тен - 100 С дейінгі температура интервалындағы бұлттар қабатында жоғары болады.
ӘКК күшті электрлену белгілері пайдаболған жағдайда бұл жайлы ӘҚҚ органына хабарлайды және қауіпті аймақтан шығу туралы және диспетчердің нұсқауларын орындайды.
Тармақ 1235
1235. Мөлшерден тыс электрлену аймақтарындағы ұшу биіктіктерін өзгерту жоғары тік және азайтылған ілгері ұшу жылдамдығы арқылы, ҰПН талаптарына сәйкес орындалады.
Бұлттар қабатынан шыққаннан кейін, басқа қабатқа кіргенде дейін, 5-10 секунд бойынша көлденең алаң орындалады.
Бекітілген эшелонда ұшу қауіпсіздігіне қатер төнген жағдайда ӘКК осы Қағидалардың 545-тармағымен сәйкес әрекет етеді.
Тармақ 1236
1236. ӘК атмосфералық электр тогының разрядының соққысына ұшыраған жағдайда ӘК экипажы:
Тармақша 1
1) орын алған жағдай, метеожағдайлар, ӘК разряд соққысына ұшыраған биіктік пен орын туралы хабарлайды;
Тармақша 2
2) қозғалтқыштардың жұмысын бақылайды;
Тармақша 3
3) электр жабдықтарының және пилотаждық-навигациялық жабдықтардың жұмысын тексереді.
Тармақша 4
4) бүлінулерді айқындау мақсатында ӘК тексеріп шығады;
Тармақша 5
5) ақаулар мен істен шығулар айқындалған жағдайда ҰПН сәйкес әрекет етеді.
Тармақ 6. 6-параграф. Жел қозғалысы жағдайындағы ұшулар
6-параграф. Жел қозғалысы жағдайындағы ұшулар
Тармақ 1237
1237. Жел қозғалысы жағдайларында ұшу және қонуға кіру кезінде:
Тармақша 1
1) ҰПН талаптарына сәйкес есептік жылдамдықтар арттырылады;
Тармақша 2
2) ілгері және тік жылдамдықтың өзгерісіне жіті бақылау жүргізіледі және есептік параметрлер мен бекітілген ұшу траекториясының ауытқулары бірден түзетіліп отырады;
Тармақша 3
3) егер төмендеудің берілген глиссадасын сақтап қалу үшін қозғалтқыштардың жұмыс режимін номиналдыға дейін арттырып және (немесе) биіктік ҰҚЖ басталу орнына қатысты биіктік 200 м (650 фут) биіктікте ұшып өткеннен кейін төмендеудің тік жылдамдығы 3 м/сек және одан да көп мөлшерге есептік деңгейден төмендесе, қонуға кіру барысында ұшу режимін пайдалана отырып бірден екінші шеңберіне кету және қосалқы әуеайлағына бару қажет.
Тармақ 1238
1238. Күшті жел қозғалысы жағдайларында ұшуға және қонуға кіруге тыйым салынады.
Тармақ 7. 7-параграф. Күшті шаңды дауыл жағдайындағы ұшулар
7-параграф. Күшті шаңды дауыл жағдайындағы ұшулар
Тармақ 1239
1239. Бағытта күшті шаңды дауылға жолыққан жағдайда экипаж оны көзбен шолып айналып өтеді немесе оның үстінен ұшып өтеді.
Тармақ 1240
1240. Шаңды дауылды айналып өту мақсатында ӘК ұшу бағытын немесе биіктігін өзгертуге экипажға тек диспетчердің келісімімен рұқсат етіледі, бұл осы Қағидалардың 545-тармағымен қарастырылған жағдайларға қатысты емес.
Тармақ 1241
1241. Күшті турбуленттілік кезіндегі шаңды дауыл жағдайларында ұшуға және қонуға кіруге рұқсат етілмейді.
Тармақ 8. 8-параграф. Таулы жерлердегі ұшулар
8-параграф. Таулы жерлердегі ұшулар
Тармақ 1242
1242. Таулы жерлерде ұшуға дайындық кезінде экипаж қосымша:
Тармақша 1
1) маршруттың екі жағынан кемінде 50 км жолағында жергілікті жердің рельефін зерделейді, картаға командалық биіктіктерді, шектеу пеленгілерін және қауіпті метеорологиялық құбылыстармен кездескен жағдайда айналып өту маршруттарын белгілейді;
Тармақша 2
2) АҰЕ бойынша ұшу кезінде бір қозғалтқыш істен шыққан немесе кедергілердің үстіндегі таулы жерлерде 600 м (2000 фут) шынайы қауіпсіз биіктікте ұшу кезінде бағыт бойынша ұшу эшелонын сақтау мүмкіндігін айқындайды;
Тармақша 3
3) метеожағдайды және ауаның күшті жоғары және төмен ағындарының, қуатты-будақ және будақ-жаңбырлы бұлттардың пайда болу мүмкіндігін, сондай-ақ ұшу және қону аймағындағы орографиялық турбуленттілікті талдайды;
Тармақша 4
4) шатқалдар мен тау аңғарларының бағытын зерттейді;
Тармақша 5
5) амалсыз қону үшін пайдалану болжанатын орындарды картадан зерделейді және белгілейді;
Тармақша 6
6) тауларда орналасқан әуеайлақтардың биіктігін, оларға ұшу және қону ерекшеліктерін, таулы әуеайлақтарда ұшу және қону кезінде барометрлік биіктік өлшегіштерді пайдалану қағидаларын зерделейді;
Тармақша 7
7) оттегі қорының жеткілікті болуын тексереді және оттегі жабдығының жарамдылығына көз жеткізеді.
Егер бір қозғалтқыш істен шыққан кезде ӘК ұшу массасы ұшу эшелонын ұстап тұруға мүмкіндік бермесе, маршруттан маршруттың екі жағына 10 км (5 теңіз милі) шегінде рельефтен кемінде 600 м (2000 фут) қауіпсіз ұшу биіктігімен жергілікті жер бедерінің төмендеу жағына ауытқу рәсімдері белгіленеді.
Қажет болған жағдайда ұшу картасында командалық биіктіктер бойынша жергілікті жердің бейіні сызылады (жоғары биіктіктерде ұшу үшін биіктік алу және төмендету учаскелері үшін профиль сызылады).
Тармақ 1243
1243. Таулы жерде эшелонды (биіктікті) арттыруға бағыт бойынша тек бекітілген шекке дейін қауіпсіз эшелонды көтеру қамтамасыз етілетін жағдайда ғана рұқсат етіледі. Басқа жағдайларда биіктікті көтеру бекітілген схема бойынша жүргізіледі.
Тармақ 1244
1244. КҰҚ бойынша тау жотасын кесіп өту кезінде ӘКК жоғары және төмен ауа ағындарының болуын ескереді. Егер тау жотасына жақындаған кезде түсетін ағындар байқалса және көлденең ұшуды ұстап тұру үшін қозғалтқыштың (қозғалтқыштардың) жұмыс режимін номиналдыға дейін ұлғайту талап етілсе, жергілікті жер бедерінің үстінен 600 м (2000 фут) кем биіктіктегі тау жотасын кесіп өтуге жол берілмейді.
Тармақ 9. 9-параграф. Аз бағдарлы жерлерде және шөлдерде ұшулар
9-параграф. Аз бағдарлы жерлерде және шөлдерде ұшулар
Тармақ 1245
1245. Аз бағдарларды жерлер үстінен (тайга, дала, шөл, су кеңістігі, адам игермеген және зерттелмеген аймақтар) ұшу бағдарлауды жүргізу қиындықтарына алып келеді, бұл жер үсті бағдарларының және ұшақты жүргізу РТҚ-ның жетіспеушілігіне байланысты болып келеді. Сондықтан да аз бағдарлы жерлер үстінен ұшуға дайындықты, ұшу аймақтарын сипаттайтын, қолда бар айқындамалық материалдар мен оқу құралдарын, сондай-ақ аталған жер үстімен бұрын ұшқан экипаждармен кеңесу арқылы жүргізу қажет.
Тармақ 1246
1246. Аз бағдарлы жерлер және шөл дала үстінен ұшуға дайындалу кезінде ӘК экипажы қосымша:
Тармақша 1
1) бағытта орналасқан қажетті бағдарларды (керуен жолдары, өзен арналары, көлдер, құдықтар), сондай-ақ жалпы бағдарлау үшін қолданылуы мүмкін шалғай бағдарларды картада белгілейді;
Тармақша 2
2) аталған бағыт бойынша ұшу тәжірибесіне ие экипаждармен бағдарлау жүргізу мәселелері бойынша кеңеседі;
Тармақша 3
3) азық-түлік, ауыз су, апаттық радиостанция және сигналдық құралдардың болуы тексереді.
Тармақ 10. 10-параграф. Су үстімен ұшу:
10-параграф. Су үстімен ұшу:
Тармақ 1247
1247. Судың бетімен ұшулар:
Тармақша 1
1) екі және одан да көп қозғалтқыштары бар ӘК-рімен және барлық суға қону үшін беймделген ӘК-рімен;
Тармақша 2
2) істен шыққан қозғалтқышымен төмендеудің аралдардың жағалаудан алыстығың аса емес бір қозғалтқыш болатын құрлықтағы ӘК-рімен орындалады.
Тармақ 1248
1248. Судың бетімен ұшу кезiнде, жағалаудан және жағалауға дейінгі қашықтығы істен шыққан қозғалтқыштармен (қозғалтқышпен) ұшуды жоспарлау қашықтығынан артатын кезде, сондай-ақ ұшуға және қонуға кіру траекториясы мәжбүрлi суға қону мүмкiндiгiн көздейтiн кезде, экипаждың барлық мүшелерi мен жолаушылары құтқару кеудешелерімен қамтамасыз етiлуі тиіс.
Жағалаудан ұшу ұзақтығы 30 минуттен аспайтын барлық жағдайларда ӘК-лерінде (түрлеріне қарамастан) жеке құтқару құралдарынан басқа, ӘК-ін ҰЖН-на сәйкес тіршілікті қамтамасыз ету құралдары бар борттағы адамдардың санына есептелген топтық жүзу құралдары (үрленген құтқару салдары мен олардың апаттық қосалқы бөлшектері) болуы тиіс.
Тармақ 1249
1249. Су үстімен ұшуға әзірлік кезінде экипаж (ұшқыш) қосымша:
Тармақша 1
1) жағалаумен шектесу шегін, мәжбүрлі қону жағдайында мұз бен судың бет қабатын егжей-тегжейлі зерттейді;
Тармақша 2
2) жеке және топтық құтқару құралдарының, тағам өнімдерінің, ауыз судың, апаттық радиостанциясының және сигнал беру құралдарының бар болуы мен дұрыс орналасуын тексереді;
Тармақша 3
3) суға мәжбүрлі қонудың және жүзу құралдарын пайдалану қағидаларды оқып-үйренеді;
Тармақша 4
4) жолаушыларға жеке және топтық құралдарды пайдалану мен авариялық жағдайда қону кезінде оларды пайдалану қағидалары туралы нұсқау береді.
Тармақ 1250
1250. Құрлық пен аралдардың жағалаумен шектесу шегіне жақын маңда КҰҚ бойынша ұшу бағыт осінің екі жағынан әрқайсысы 5 км жолақта жер бедерінен ең жоғары рельефі есепке алына отырып, қауіпсіз биіктерде орындалады.
Тармақ 1251
1251. Теңіз жануарлары жатақтарының жағалауларынан 2000 м (6560 фут) төмен биіктікте ӘК-лерінің ұшуына тыйым салынады.
Тармақ 11. 11-параграф. Қиын орнитологиялық жағдайдағы ұшу
11-параграф. Қиын орнитологиялық жағдайдағы ұшу
Тармақ 1252
1252. Қиын орнитологиялық жағдай әуеайлақ ауданында және құстардың жаппай ұшу кезеңінде олардың тәуліктік немесе мерзімдік көшуімен және жиналуымен байланысты ӘК-нің ұшу траекториясында туындауы мүмкін.
Қиын орнитологиялық жағдайда ӘК-лерiнің құстармен қауіпті соқтығысуы туындауы мүмкін.
Тармақ 1253
1253. Ұшуға шешiм қабылдар алдында ӘКК ӘҚҚ органынан әуеайлақ ауданындағы орнитологиялық жағдай туралы ақпаратты ескеруге мiндеттi.
Тармақ 1254
1254. Атқарушылық старт алдында ӘҚҚ органынан ӘКК орнитологиялық жағдай туралы ақпаратты алғаннан кейін ұшуды орындау мүмкіндігін бағалайды. Мұндай жағдайларда ұшу шамдарды жағу арқылы жүргiзiледi.
Тармақ 1255
1255. Маршрут бойынша ұшу кезiнде ӘК-нің ұшу траекториясында құстар байқалған жағдайда экипаж оларды айналып өтуге немесе олардың үстiнен ұшып өтуi тиiс.
Тармақ 1256
1256. Қону әуеайлағына таяп келген кезде ӘҚҚ органынан күрделі орнитологиялық жағдай туралы ақпарат алғаннан кейін немесе құстарды көріп байқаған кезде экипаж:
Тармақша 1
1) қырағылықты арттырады;
Тармақша 2
2) сыртқы шамдарды және кабина әйнектерін жылытқышты қосады (егер олар бұрын қосылмаған болса);
Тармақша 3
3) қозғалтқыштардың (қозғалтқыштың) жұмыс параметрлеріне бақылауды күшейтеді;
Тармақша 4
4) қажет болған кезде екінші шеңберге өтеді.
Тармақ 12. 12-параграф. Лазермен сәулелендіру қаупі жағдайында ұшулар
12-параграф. Лазермен сәулелендіру қаупі жағдайында ұшулар
Тармақ 1251-1
1251-1. Ұшу алдындағы дайындықта:
Тармақша 1
1) лазерлік сәуле шығарғыштардың орналасу орындары мен жұмыс уақытын анықтау, сондай-ақ қосалқы маршруттарды таңдау мақсатында ұшқыштарға арналған хабарламалармен (NOTAM) танысу;
Тармақша 2
2) Лазерлік сәуле шығарғыштардың тұрақты жұмыс орындарын (аттракциондармен демалу саябақтарын, ғылыми-зерттеу базаларын) анықтау тұрғысынан аэронавигациялық карталарды қарау.
Тармақ 1251-2
1251-2. Ұшуда лазерлік қондырғылардың белгілі жұмыс аймағына енгенге дейін:
Тармақша 1
1) жерден әуе кемесін байқап, оның орналасқан жерін анықтау үшін борттық жарықтарды қосу;
Тармақша 2
2) автопилотты қосу;
Тармақша 3
3) ұшқыштардың біріне лазерлік сәулеленудің салдарын азайту мақсатында аспаптарға барлық көңіл аудару;
Тармақша 4
4) пилоттар кабинасының ішкі жарықтандыруын қосу.
Тармақ 1251-3
1251-3. Егер ұшу немесе қонуға бет алу кезінде пилот лазерлік сәуле шығарғыштан шамамен шығатын жарқын жарықпен сәулеленуге ұшыраса, ұшу қауіпсіздігін төмендетуге әкелуі мүмкін қандай да бір операцияларды жасау қаупін төмендету үшін мынадай іс-әрекеттер орындалады:
Тармақша 1
1) лазерлік сәуле көзінен теріс қарау;
Тармақша 2
2) лазерлік сәуле көзінен тасалану;
Тармақша 3
3) басқа ұшқышқа көру қабілетінің бұзылуы туралы хабарлау;
Тармақша 4
4) әуе кемесін басқаруды басқа ұшқышқа беру;
Тармақша 5
5) ұшуды аспаптар бойынша орындауға ауысу;
Тармақша 6
6) автопилотты қосу (қосылмаған болса);
Тармақша 7
7) лазерлік сәуле кабинаға түспес үшін әуе кемесінің ұшу бағытын өзгерту;
Тармақша 8
8) көру қабілетін аспаптардағы көрсеткіштерді оқу немесе жақындау картасын қарау арқылы бағалау;
Тармақша 9
9) көзді уқаламау;
Тармақша 10
10) әуе қозғалысына қызмет көрсету (ӘҚҚ) қызметіне әуе кемесінің лазермен сәулелену қаупі туралы хабарлау және қажет болса,
Бортта авариялық жағдайдың туындағаны туралы мәлімдеу.
Тарау 17. 17-тарау. Ұшудағы ерекше жағдайлар
17-тарау. Ұшудағы ерекше жағдайлар
Тармақ 1. 1-параграф. Жалпы ережелер
1-параграф. Жалпы ережелер
Тармақ 1257
1257. Ұшудағы ерекше жағдайларға:
Тармақша 1
1) ӘК-нiң қауiптi метеорологиялық құбылыстарға тап болуы;
Тармақша 2
2) қозғалтқыштың (қозғалтқыштардың) iстен шығуы;
Тармақша 3
3) ұшудың жоспарын немесе профилiн өзгерту қажеттiлiгiне, оның iшiнде мәжбүрлi қонуға әкелiп соқтыратын ӘК жүйесiнiң iстен шығуы;
Тармақша 4
4) ӘК-дегi өрт;
Тармақша 5
5) тұрақтылықтан, басқарудан айырылу берiктiктiң бұзылуы;
Тармақша 6
6) радиобайланыстың үзiлуi (радиобайланыстың борттағы немесе жердегi жүйелерiнiң iстен шығуы);
Тармақша 7
7) бағдарлаудан айырылу;
Тармақша 8
8) экипажға немесе жолаушыларға шабуыл жасалу;
Тармақша 9
9) экипаж мүшелерiнiң немесе жолаушылардың жарақаттануы немесе олардың денсаулығының кенеттен нашарлауы;
Тармақша 10
10) әуеайлақтан тысқары мәжбүрлi қону;
Тармақша 11
11) қону әуеайлақта ӘҚБ-ның радионавигациялық құралдарының немесе радиотехникалық жабдықтың iстен шығуы;
Тармақша 12
12) апаттық жағдайларда парашюттарды қолдану жатады.
Тармақ 1258
1258. Ұшу кезінде туындаған ерекше жағдайлар туралы ӘКК дереу ӘҚҰ диспетчерлік органына хабарлайды, негізгі арна бойынша байланыс жүргізу қиындық тудырған жағдайда 121,5 МГц апаттық жағдайына көшіп, осы тарауының 7-параграфының талаптарына сәйкес іс-әрекет жасау қажет.
Апат сигналы – радиотелефон және радиотелеграф бойынша берілетін «SOS» (апатқа ұшырадым) бірыңғай белгіленген халықаралық сигналы және ол «Апатқа ұшырадым» ашық мәтінімен беріледі («МЭЙДЭЙ» халықаралық үшу барысында).
Тармақ 1259
1259. Тану аппаратурасының апат сигналы:
Тармақша 1
1) қозғалтқыштың (қозғалтқыштардың) iстен шығуы;
Тармақша 2
2) ӘК-дегi өрт;
Тармақша 3
3) тұрақтылықтан, басқарудан айырылу берiктiктiң бұзылуы;
Тармақша 4
4) радиобайланыстың істен шығуы;
Тармақша 5
5) бағдарлаудан айырылу;
Тармақша 6
6) экипажға немесе жолаушыларға шабуыл жасалу;
Тармақша 7
7) әуеайлақтан тысқары мәжбүрлi қону;
Тармақша 8
8) апаттық жағдайларда парашюттарды қолдану;
Тармақша 9
9) шұғыл төмендеу;
Тармақша 10
10) борттағы отынның болжанған қорының есебі қауіпсіз қонуды орындауға мүмкін болатын жақын әуеайлағына қонғаннан кейін отын қорының отынның мәрелік резервінің жоспарланған деңгейінен төмен екенін көрсеткен жағдайда іске қосылады.
Тармақ 1260
1260. ӘК апаттық жағдай екендігін хабарлау үшін (егер ол ҚШРЛ қабылдау-жауап беру қондырғысымен жабдықталса) «А» режимінде арнайы кодтар пайдаланылады:
Тармақша 1
1) «7700» коды – ӘК шындап және тікелей қауіпке ұшырағанын көрсетеді және экипажға жедел көмек қажет екенін көрсетеді
Тармақша 2
2) «7600» коды– радиобайланыс жоғалғанын көрсетеді;
Тармақша 3
3) «7500» коды – ӘК заңсыз араласу объектісі болғанын көрсетеді.
Тармақ 1261
1261. Ұшу барысында ерекше жағдайлар тап болғанда ӘК жүйелерімен басқару және ұшақты басқару ҰЖН талаптарына сәйкес болуы қажет.
Экипаж мүшелері ҰЖН сәйкес ерекше жағдайларда операция орындау барысында бар іс-әрекеттері туралы ӘКК баяндауға міндетті.
Тармақ 1262
1262. Ұшуды жалғастыру экипаж бен жолаушылар қауіпсіздігін қамтамасыз етпейтін жағдайларда, ӘКК әуеайлақтан тысқары жерге мәжбүрлі қонуды орындауға немесе егер экипаж және жолаушылар парашютпен қамтамасыз етілген болса, ӘК тастап кетуге шешім қабылдайды.
Тармақ 2. 2-параграф. ӘК қауiптi метеорологиялық құбылыстарға тап болуы
2-параграф. ӘК қауiптi метеорологиялық құбылыстарға тап болуы
Тармақ 1263
1263. Ұшуға қауіпті метеоқұбылыстарға және атмосферадағы өзге құбылыстарға мыналар жатады:
Тармақша 1
1) ұшып көтерілу және қону әуеайлақта – найзағай, бұршақ, тынымсыз ұшу, желдің қатты ығысуы, мұзтайғақ, қатты мұз басу, құйын, дауыл, қатты тозаңды құмды боран, жауын-шашынның қатты нөсерлеуі, жанартау күлі;
Тармақша 2
2) ұшу бағыты бойынша - бұршақ, найзағай, қатты мұз басу, тынымсыз ұшу, ӘК қатты электрленуі, жанартау күлі, радиоактивті бұлттар.
Тармақ 1264
1264. Ұшу бағыты бойынша ұшуға қауіпті метеоқұбылыстарға тап болған кезде ӘКК оларды айналып өту үшін шаралар қабылдайды. Оларды айналып өту мүмкін болмаған кезде бағытты немесе ұшу биіктігін өзгерту жолымен экипаж ұшып көтерілу әуеайлағына қайта оралады немесе жақын жердегі қосалқы әуеайлағына қонуды жүргізеді.
Тікұшақ ӘКК-не бұл жағдайда әуеден таңдап алынған алаңға қонуды жүргізуге рұқсат етіледі.
Тармақ 1265
1265. ӘК ұшуына қауіпті метеорологиялық жағдайлар ауа-райы болжамдарында және қауіпті метеорологиялық жағдайлар мен ауа-райы құбылыстары туралы ескертулерде, оның ішінде «SIGMET» ақпаратында көрсетіледі, сондай-ақ метеорологиялық қызмет ұшуды ұйымдастырып отырған адамдарға, ӘК мұндай жағдайларға тап болуын болдырмауға шаралар қабылдайтын ӘҚҰ органдарына және ӘК экипаждарына жеткізеді.
Тармақ 1266
1266. Ұшуда қауіпті метеорологиялық құбылыстар аймағына жақындау белгілері пайда болған немесе ӘҚҚ органдарынан тиісті ақпарат алынған кезде ӘКК осы және артқы эшелонда ӘКК өз бетінше бұл туралы ӘҚҚ органына шұғыл түрде баяндай отырып, эшелонды өзгертуге рұқсат етілетін ұшу қауіпсіздігіне қатерлердің туындау жағдайларын қоспағанда, бағыттың немесе ұшу эшелонының (биіктігінің) өзгеру себептері туралы ӘҚҚ органына шұғыл түрде хабарлай отырып, қауіпті аймақты айналып өту үшін қажетті шараларды қабылдайды.
Тармақ 3. 3-параграф. Қозғалтқыштың (қозғалтқыштардың) iстен шығуы
3-параграф. Қозғалтқыштың (қозғалтқыштардың) iстен шығуы
Тармақ 1267
1267. 100 м дейінгі биіктіктерде (оның ішінде – ұшып көтерілу кезінде) бір қозғалтқышы бар ӘК-де қозғалтқыш істен шыққан кезде ӘКК дереу кедергілермен соқтығысуды болдырмай, өз алдында мәжбүрлі қонуды жүргізеді. Егер қозғалтқыштың істен шығуы 100 м астам биіктікте болса, ӘКК ӘК-нің ықтимал бұзылуын барынша төмендете отырып, мәжбүрлі қону үшін жарамды алаңды таңдауына рұқсат етіледі.
Тармақ 1268
1268. Бірнеше қозғалтқышы бар ӘК қозғалтқыш (қозғалтқыштар) істен шыққан кезде ӘКК бір немесе бірнеше келесі шешімдерді қабылдайды:
Тармақша 1
1) ұшып көтерілу әуеайлақта қонуды жүргізуге;
Тармақша 2
2) отынның бір бөлігін төгуге немесе ұшу жағдайларын жақсарту үшін жүкті тастауға;
Тармақша 3
3) жұмыс істеп тұрған қозғалтқыштардың кез келген режимін пайдалануға;
Тармақша 4
4) бағдарлы ұшуда жақын жердегі әуеайлағына (оның ведомстволық тиістілігіне қарамастан) дейін ұшуды жалғастыруға және оған қонуды жүргізуге құқылы. EDTO қағидалары бойынша ұшуды ӘК үшін ұшуды белгіленген шекті уақыт шеңберінде орналасқан жарамды әуеайлағына дейін жалғастыру керек.
Тармақ 1269
1269. ӘК ұшуда істен шығу (өрттен басқа) белгілері бойынша бір қозғалтқыш өшіп қалған жағдайда үш және одан көп қозғалтқыштары бар ӘК-лерінде ӘКК белгіленген әуеайлағына дейін ұшуды жалғастыруға құқық беріледі.
Тармақ 1270
1270. Жұмыс істеп тұрған қозғалтқыштарда (қозғалтқышта) ұшуды жалғастыру мүмкін болмаса және ұшу қауіпсіздігіне нақты қатер туындаса ӘКК:
Тармақша 1
1) ҰЖН талаптарына сәйкес қажетті іс-қимылдарды орындайды;
Тармақша 2
2) тану аппаратурасының апат дабылын қосады;
Тармақша 3
3) кез келген әуеайлағына, оның ішінде, ұшып көтерілу әуеайлағына немесе егер нақты қалыптасқан жағдайда мұндай қону жақын жердегі әуеайлағына дейін ұшуға қарағанда, қауіпсіздікке аз қатер төндірсе, әуеайлақтан тыс қонуды.
Тармақ 4. 4-параграф. ӘК жүйелерінің істен шығуы
4-параграф. ӘК жүйелерінің істен шығуы
Тармақ 1271
1271. Ұшу жоспарын өзгерту қажеттілігіне, оның ішінде мәжбүрлі қонуға әкеп соғатын ӘК жүйелері (агрегаттары) істен шыққан кезде ӘКК ӘК бұзылуын болдырмау үшін барлық ықтимал шаралардың қабылдануын қамтамасыз етеді және жағдайға қарай, ұшу тапсырмасын жалғастыру немесе тоқтату туралы шешім қабылдайды.
Тармақ 1272
1272. ӘҚҚ органы ұшу тапсырмасын өзгерту қажеттігіне, оның ішінде мәжбүрлі қонуға әкеп соғатын ӘК жүйелерінің (агрегаттарының) істен шыққаны туралы хабарды ала отырып, ӘК тұрған жерін айқындайды және оның ұшуын бақылай отырып, жағдайға және істен шығу сипатына сәйкес экипажға ықтимал көмек көрсетуді қамтамасыз етеді. ӘҚҚ органына және қону әуеайлақтың іздестіру-құтқару қызметіне авариялық-құтқару құралдарын дайындау үшін орын алған жағдайлар туралы дереу хабарланады.
Тармақ 1273
1273. Ұшуда ӘК тоқтан ажырату кезінде экипаж ҰПН-ның талаптарына сәйкес әрекет етеді.
Электрмен қоректендірудің резервтік көздері жоқ болған немесе оларды пайдалану мүмкін болмаған кезде ӘКК:
Тармақша 1
1) ҰҚЖ бойынша ұшу кезінде жақын жердегі әуеайлағына немесе әуеайлақтан тыс қонуды жүргізеді;
Тармақша 2
2) ҰҚЖ бойынша ұшу кезінде көзбен шолып ұшуға өтуге шаралар қабылдайды;
Тармақша 3
3) визуалды ұшуға өту қауіпсіздігіне сенімділік болмағанда, бірақ ұшуды жалғастырудың техникалық мүмкіндігі болса, бұлттардың үстінен ұшу кезінде визуалды ұшуға өту немесе өзінің ұшу эшелонында (биіктігінде) тікбұрышты бағыт схемасы бойынша күту режимінде ұшуды орындау мүмкін ауданға өту керек
Тармақ 1274
1274. ӘҚҚ пунктінің диспетчері ӘК байланыс тоқтатылғанын белгілей отырып және радиолокациялық құралдар көмегімен оның тұрған жерін айқындай отырып:
Тармақша 1
1) апатқа ұшырайтын ӘК басқа ӘК-лерімен жақындасу мүмкіндігін болдырмайтындай түрде қозғалысты бақылауды және басқаруды қамтамасыз етеді;
Тармақша 2
2) қонуға кіруде көмек көрсету үшін осы аудандағы басқа ӘК радиобайланысты жоғалтқан ӘК озу мүмкіндігін пайдаланады.
Тармақ 1275
1275. Жедел құлдилауды орындауды талап ететін кабинаны тұмшалау кезінде, экипаж:
Тармақша 1
1) оттегі маскаларын қолданады;
Тармақша 2
2) эшелоннан төмен 4200 м биіктікке дейін, бірақ ұшу ауданындағы қауіпсіз эшелоннан төмен биіктіктен төмен емес жағдайларда ҰПН-ның талаптарына сәйкес әрекет ете отырып, жедел құлдилауға кіріседі;
Тармақша 3
3) тану аппаратурасының апат дабылын қосады;
Тармақша 4
4) жолаушылардың денсаулық жағдайын тексереді және қажеттілігіне қарай оларға көмек көрсетеді;
Тармақша 5
5) белгіленген әуеайлағына немесе жақын жердегі қонуға жарамды әуеайлағына қону туралы шешім қабылдайды.
Тармақ 5. 5-параграф. Әуе кемесіндегі (ӘК) өрт
5-параграф. Әуе кемесіндегі (ӘК) өрт
Тармақ 1276
1276. ӘК өрт пайда болған кезде ұшу экипажы:
Тармақша 1
1) жедел төмендеуге кіріседі және бір мезгілде өрт жою үшін барлық қол жетімді құралдарды қолданады;
Тармақша 2
2) апат дабылын береді (қосады) және екінші реткі локация жауап бергіші болған кезде оған 7700 кодын белгілейді.
Тармақ 1277
1277. Қалыптасқан жағдайға байланысты ӘКК шешімі бойынша ұшу экипажы жақын жердегі қонуға жарамды әуеайлағына дейін ұшуды жалғастырады, немесе әуеайлақтан тыс қонады.
Тармақ 1278
1278. Ұшу кезеңінде ӘК-де өрт пайда болған (ұшудан кейінгі биіктік терімі) және оны жою мүмкін болмаған кезде ӘКК өзінің қалауы бойынша:
Тармақша 1
1) ұшып көтерілу әуеайлағына, оның ішінде белгіленген пайдалану минимумынан төмен метеожағдайларда қонуға арналған ең қысқа бағдар бойынша кіруді орындайды;
Тармақша 2
2) әуеден таңдап алынған алаңға қонуды жүргізеді.
Тармақ 6. 6-параграф. Тұрақтылықтан, басқарудан айырылу, берiктiктiң бұзылуы
6-параграф. Тұрақтылықтан, басқарудан айырылу, берiктiктiң бұзылуы
Тармақ 1279
1279. Тұрақтылықты, басқарылуды жоғалту, беріктіктің бұзылуы кезінде ӘКК:
Тармақша 1
1) апат дабылын береді (қосады) және қайталама локация жауап бергіші болған кезде оған 7700 кодын белгілейді;
Тармақша 2
2) егер болған оқиғалар ҰПН немесе оған балама құжатта көзделсе, ҰПН талаптарына сәйкес әрекет етеді.
Тармақ 1280
1280. Егер болған оқиғалар ҰПН немесе оған балама құжатта көзделмесе, онда ӘК экипажының әрбір мүшесінің тәжірибесі мен мүмкіндігін пайдалана отырып, қалыптасқан жағдайға сәйкес әрекет етеді.
Тармақ 7. 7-параграф. Радиобайланыстың үзiлуi (радиобайланыстың борттағы немесе жердегi жүйелерiнiң iстен шығуы)
7-параграф. Радиобайланыстың үзiлуi (радиобайланыстың борттағы немесе жердегi жүйелерiнiң iстен шығуы)
Тармақ 1281
1281. Егер қолда бар радиобайланыс арналарын пайдалану кезінде 5 минуттың ішінде олардың әрқайсысы бойынша бірнеше дүркін шақыруға ӘК экипажы немесе ӘҚҚ органы жауап бермесе, радиобайланыс жоғалған деп саналады.
Тармақ 1282
1282. Радиобайланыс жоғалған кезде ӘК экипажы:
Тармақша 1
1) «Апат» сигналын жолдайды (қосады) және екінші реткі локацияның жауапкері бар болған кезде 7600 кодты орнатады;
Тармақша 2
2) басқа ӘК, не болмаса ӘҚҚ пункттері арқылы ӘҚҚ органымен байланысты қалпына келтіруге шаралар қабылдайды;
Тармақша 3
3) қажет болған жағдайда 121,5 МГц апаттық жиілікті пайдаланады;
Тармақша 4
4) оны ӘҚҚ органының қабылдауын растауды күтпей, қабылданған шешім, ӘК орналасқан жері және ұшу биіктігі туралы ақпарат жолдауды жалғастырады;
Тармақша 5
5) радиобайланыс арналары бойынша және келтірілетін радиостанцияның жиілігінде, сондай-ақ VOR (DVOR) жаппай бағытталған ҚШРЛ радиомаягінің жиілігінде ӘҚҚ орғанының нұсқамалары мен ақпаратын тыңдауды жалғастырады.
Тармақ 1283
1283. Радиобайланыс ӘКК ұшып көтерілгеннен кейін жоғалатын кезде ұшуды белгіленген схема бойынша орындайды және ұшып шығу әуеайлақта қонуды жүргізеді. Мұндай жағдайда ӘКК үшін әуеайлақтың пайдалану минимумынан төмен метеорологиялық жағдайлар кезінде қонуға рұқсат етіледі.
Тармақ 1284
1284. Ұшып көтерілген кейін ұшып шығу әуеайлағына қонуға мүмкіндік болмаған жағдайларда (метеорологиялық жағдайлар бойынша немесе егер ӘК массасы қону массасынан асатын және жанармайды ағызу үшін жағдайлар жоқ болса), ӘКК келесіге рұқсат беріледі:
Тармақша 1
1) ӘҚҚ органы берген шарттарға сәйкес белгіленген әуеайлағына кіруге;
Тармақша 2
2) ӘҚҚ органы берген эшелонда немесе ең жақын төменгі эшелонда (тігінен эшелондау қағидаларына сәйкес), бірақ төменгі (қауіпсіз) эшелоннан төмен емес қосалқы әуеайлағына кіруге рұқсат етіледі. Ұшу төменгі (қауіпсіз) эшелонда орындалатын жағдайда, қосалқы әуеайлығына ең жақын үстіңгі эшелонда кіру қажет.
Тармақ 1285
1285. Радиобайланыс берілген эшелонға (биіктікке) дейін биікке көтерілу сатысында жоғалатын кезде, ӘКК үшін белгіленген төмендеу және қонуға кіру схемасы бойынша ұшып шығу әуеайлақта қонуды жүргізуге рұқсат етіледі. Ұшып шығу әуеайлақта қону мүмкін болмаған кезде, ӘКК белгіленген әуеайлағына немесе қосалқы әуеайлағына кіру туралы шешім қабылдайды.
Тармақ 1286
1286. Радиобайланыс ӘҚҚ органы берген эшелонға (биіктікке) дейін биікке көтерілу сатысында жоғалатын кезде, ӘК белгіленген әуеайлағына немесе кіру жолында орналасқан қосалқы әуеайлағына ұшуы осы эшелонда (биіктікте), ал ұшу әуеайлағына оралу ең жақын төменгі эшелонда орындалады. ӘК ұшуы төменгі (қауіпсіз) эшелонда орындалатын жағдайда, ең жақын жоғарғы эшелонмен кіру қажет.
Тармақ 1287
1287. Егер байланыстың істен шығуы визуалды метеорологиялық жағдайларда орын алса, ӘК:
Тармақша 1
1) күрделі метеорология жағдайларға тап болудан сақтанып, визуалды метеорологиялық жағдайларда ұшуды жалғастырады, ол үшін ең жақын қолайлы әуеайлағына қонады және неғұрлым жылдам ақпарат жолдау құралдарының көмегімен тиісті ӘҚҚ органына өзінің келгені туралы хабарлайды;
Тармақша 2
2) егер КҰҚ бойынша белгіленген әуеайлағына ұшуды жалғастыру мүмкін болмаса, ондағы ВМЖ бойынша қонуды жүргізуге мүмкіндік беретін қосалқы әуеайлағына кіру қажет;
Тармақша 3
3) егер мақсатқа сәйкес деп саналса, ұшуды осы Қағидалардың 1288-тармағымен сәйкес АҰҚ бойынша аяқтайды.
Тармақ 1288
1288. Егер байланыстың істен шығуы аспаптық метеорологиялық жағдайларда немесе АҰҚ бойынша ұшуды орындайтын ұшқыш осы Қағидалардың 1287-тармағының 1) тармақшасына сәйкес ұшуды аяқтауды мақсатқа сәйкес деп санайтын уақытта орын алса, ӘК:
Тармақша 1
1) ӘК экипажы хабарламаларды міндетті жолдау пунктінде өзінің орналасқан жерін хабарлай алмағаннан кейін 20 (жиырма) минуттың ішінде соңғы берілген жылдамдық пен эшелонды немесе, егер ол артық болса, ұшудың минималды абсолюттік биіктігін ұстайды және содан кейін эшелонды және жылдамдықты берілген ұшу жоспарына сәйкес түзетеді;
Тармақша 2
2) ӘҚҚ үшін ӘҚҚ бақылау жүйесі пайдаланылатын әуе кеңістігінде соңғы берілген жылдамдық пен эшелонды немесе ұшудың абсолютті биіктігін-егер ол көбірек болса, 7 (жеті) минут ағымында ұстап, кейін:
соңғы берілген эшелонға немесе ұшудың минималды абсолютті биіктігіне жеткен уақыттан,
немесе қабылдау-жауап беру қондырғысында «7600» кодын орнату уақытынан кейін;
немесе қайсының кейін орын алатынына қарай, ӘК экипажы хабарламаларды міндетті жолдау пунктінде өзінің орналасқан жерін хабарлай алмағаннан кейін ұсынылған ұшу жоспарына сәйкес жылдамдық пен эшелонды түзетеді;
Тармақша 3
3) радиолокациялық дәлдеу кезінде немесе ӘҚҚ органының белгіленген шектеусіз аймақтық навигацияны пайдалану арқылы ығысуды орындауға (RNAV) нұсқамасын алған соң, бұл орайда қолданылатын ұшудың минималды абсолютті биіктігін ескере отырып, келесі негізгі нүктеден кешіктірмей, ұшудың ағымдағы жоспарымен көзделген бағытты алады;
Тармақша 4
4) белгіленген әуеайлаққа қызмет көрсететін тиісті белгіленген навигациялық құралға немесе бақылау нүктесіне дейін ұшудың ағымдағы жоспарына сәйкес бағыт бойынша ұшуды жалғастырады және, төмендегі;
Тармақша 5
5) тармақшаның талаптарын сақтау қажет болған жағдайда, төмендеуді бастағанға дейін мұндай құралдың немесе бақылау нүктесінің үстінде күту режимінде ұшуды орындайды;
Тармақша 5
5) соңғы рет алынған және расталған күтілетін қонуға кіру тура уақытында немесе мұндай уақытқа мүмкіндігінше жақын навигациялық құралдан немесе бақылау нүктесінен төмендеуді бастайды немесе, егер қонуға кірудың есептік уақыты алынбаған және расталмаған болса, төмендеуді есептік ұшып келу уақытында немесе ағымдағы ұшу жоспарында көрсетілген мұндай уақытқа мүмкіндігінше жақын бастайды;
Тармақша 6
6) нақты навигациялық құрал немесе бақылау нүктесі үшін белгіленген тәртіпке сәйкес аспаптар бойынша қонуға қалыпты кіруды орындайды; және
Тармақша 7
7) мүмкіндігіне қарай, ұшып келудің есептік уақытынан немесе соңғы рет расталған қонуға кірудың есептік уақытынан кейін 30 минуттың шектерінде қонады, бұл орайда олардың ішінен кешірек уақыт таңдалады.
Тармақ 1289
1289. Радиобайланыс төмендеу сатысында жоғалған кезде ӘК командирі ӘҚҚ органы алдында белгілеген эшелонды (биіктікті) алады және қонатын әуеайлаққа дейін ұшуды мұндай эшелонда (биіктікте) орындайды және одан кейін белгіленген схема бойынша қонуға кіреді.
Тармақ 1290
1290. Радиобайланыс жоғалған жағдайда ӘК экипажы ӘҚҚ органы радиобайланыс жоғалған сәтке дейін берген, бірақ ұшу бағыты бойынша минималды қауіпсіз эшелоннан (биіктіктен) төмен емес биіктікті алады.
Тармақ 1291
1291. «Әуе-жер» борттық немесе жер үсті радиобайланыс жүйелерінің істен шығуынан туындаған радиобайланыстың жоғалуы кезінде ӘҚҚ органдарының диспетчерлері ӘҚҚ диспетчерлері жұмысының технологияларына сәйкес іс-қимыл жасайды.
Тармақ 1292
1292. Ұшып шығу әуеайлағына оралу кезінде немесе кері ұшу жолының бағытында орналасқан қосалқы әуеайлаққа кету кезінде ӘК ұшуы қауіпсізден төмен емес жақын жердегі кері төменгі эшелонда (ұшу жоспарында берілген, мәлімделген) орындалады.
Тармақ 1293
1293. Радиобайланыссыз түнде ұшу кезінде, экипаж ӘК ұшып келе жатқан жерін қону фараларын мезгіл-мезгіл қосумен немесе борттық оттарды жыпылықтатумен байқату қажет.
Тармақ 1294
1294. Үзілген қонуға кіруден (екінші шеңберге кетуден) кейін белгіленген әуеайлаққа қонуды жүргізуге мүмкіндік жоқ болған кезде, ӘК командирі төменгі қауіпсіз эшелонға көтерілумен немесе жақын жердегі кері төменгі эшелонда (ұшу жоспарында берілген, мәлімделген) кері ұшу жолының бағытында орналасқан қосалқы әуеайлаққа немесе эшелонда (ұшу жоспарында берілген, мәлімделген) ұшу бағытында орналасқан қосалқы әуеайлаққа кетеді.
Тармақ 1295
1295. Егер ӘК экипажы қабылдағыштың істен шығуының салдарынан байланыс орната алмаса, ол график бойынша белгіленген уақыттағы хабарламаларды немесе орналасқан жері туралы хабарламаларды пайдалану үшін белгіленген радиобайланыс арнасында жолдайды, олардың алдында «Қабылдағыштың істен шығуының салдарынан «БЛИНДОМ ХАБАРЛАЙМЫН» (растаусыз)» деген сөйлем жіберіледі. ӘК экипажы қалаған хабарын жолдайды, содан кейін оны түгелдей қайталайды. Мұндай рәсімінің уақытында ӘК экипажы сондай-ақ ол келесі жолдауды жүргізуге ниетті уақытты хабарлайды.
Тармақ 1296
1296. Жер үсті байланыс құралдары істен шыққан жағдайда, тиісті ӘҚҚ органдары резервтік құралдар мен арналарды пайдаланып, байланысты қалпына келтіруге шаралар қабылдайды немесе басқаруды басқа ӘҚҚ органына табыстайды.
Тармақ 1297
1297. Радиобайланыс халықаралық ұшуды орындау кезінде жоғалатын жағдайларда, радиобайланыстың істен шығуы ӘК Қазақстан Республикасының ӘҚҚ органының тікелей басқаруында болу кезеңінде немесе одан Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын кесіп өтуге рұқсат алғаннан кейін ұшуда орын алған жағдайларды қоспағанда, Қазақстан Республикасының Мемлекеттік шекарасын кесіп өтуге тыйым салынады.
Тармақ 1298
1298. Радиобайланыс басқа мемлекеттің әуе кеңістігінде жоғалған кезде Қазақстан Республикасы ӘК экипажы сол мемлекеттің әуе кеңістігінде ұшу қағидалардың осындай жағдай үшін көзделген талаптарын орындайды.
Тармақ 1299
1299. Әуеайлағына қонуды радиотехникалық қамсыздандыру құралдары істен шыққан және қонуға визуалды кіруды метеорологиялық жағдайлар бойынша орындау мүмкін болмаған кезде, ол әуеайлақтың ӘҚҚ органы ӘК қосалқы әуеайлағына жібереді.
Тармақ 8. 8-параграф. Бағдарды жоғалту
8-параграф. Бағдарды жоғалту
Тармақ 1300
1300. Бағдарды жоғалтқан кезде экипаж:
Тармақша 1
1) апат дабылын қосады және қайталама шолу радиолокация жауап беру қондырғысының «7700» кодын және (немесе) тиісті аппаттық ADS-B режимді орнатады;
Тармақша 2
2) радио арқылы «Полюс» дабылын береді;
Тармақша 3
3) ӘҚҚ диспетчеріне отынның қалдығы және ұшу жағдайлары туралы баяндайды;
Тармақша 4
4) ӘҚҚ диспетчерінің рұқсатымен радиолокациялық құралдармен ӘК табу үшін ең ыңғайлы ұшу эшелонына (биіктігіне) шығады;
Тармақша 5
5) ӘҚҚ диспетчерлік пунктінің ұсынымын пайдалана отырып, аталған жағдайларда бағдарды қалпына келтірудің барынша ұтымды әдістерін қолданады;
Тармақша 6
6) бағдарды уақтылы қалпына келтіру мүмкін болмаған жағдайларда отынның толық жануына жол бермей, қараңғы түскенге дейін кез келген әуеайлағына немесе әуеден таңдап алынған алаңға қонуды жүргізеді.
Тармақ 1301
1301. Егер экипаж осы себепті белгіленген әуеайлағына мәжбүрлі қонуды жүргізбесе, бағдар толық жоғалған болып есептеледі.
Тармақ 1302
1302. Егер ӘК-ні экипаж өз бетінше немесе кейіннен белгіленген әуеайлағына қона отырып, берілген бағытта жерүсті РТҚ көмегімен ӘҚҚ өздігінен диспетчер шығарса бағдар уақытша жоғалған болып есептеледі.
Тармақ 9. 9-параграф. Экипажға немесе жолаушыларға шабуыл
9-параграф. Экипажға немесе жолаушыларға шабуыл
Тармақ 1303
1303. Экипажға (жолаушыларға) шабуыл жасалған немесе шабуыл қаупі туындаған кезде ӘКК арнайы нұсқаулыққа сәйкес әрекет етеді.
Тармақ 1304
1304. Экипаж мүшелері мүмкіндігіне қарай апат дабылын береді, шабуыл туралы, өзінің шақыру хабарламасын, тұрған жерін (координаттарын), биіктігін, ұшу бағамы туралы хабарлайды.
Тармақ 10. 10-параграф. Экипаж мүшелерінің немесе жолаушылардың бірінің жарақаттануы немесе денсаулығының күрт нашарлауы
10-параграф. Экипаж мүшелерінің немесе жолаушылардың бірінің жарақаттануы немесе денсаулығының күрт нашарлауы
Тармақ 1305
1305. Экипаж мүшелерінің немесе жолаушының (жолаушылардың) бірінің жарақаттануы немесе денсаулығының күрт нашарлауы жағдайында, ӘКК оған мүмкін медициналық көмек көрсетілуін қамтамасыз етеді және жағдайға қарай, ұшуды жалғастыру немесе тоқтату туралы шешім қабылдайды.
Тармақ 1306
1306. Кенеттен ӘКК-ніңденсаулық жағдайы нашарлаған (немесе жарақаттанған) жағдайда, ол ұшуды жалғастыра алмаған жағдайда, тапсырманы орындау тоқтатылады және уақытша, әуеайлағына қонғанға дейін оның қызметтерін ұшқыш (летчик) мамандығы бар тексеруші немесе екінші ұшқыш (тексеруші болмаған жағдайда) атқарады. Егер ҰПН (экипаж нұсқамасы) бойынша ӘК-нің екінші ұшқышы қарастырылмаған болса – ұшу тапсырмасын орындау тоқтатылады.
Тармақ 1307
1307. ӘҚҚ диспечерлік органы, экипаж мүшесінің немесе жолаушының денсаулық жағдайының кенеттен нашарлауына (жарақаттануға) байланысты ұшуды тоқтату туралы баяндаманы алып ӘК жақын арадағы әуеайлағына қонуын және оның кезектен тыс қонуын қамтамасыз етеді.
Тармақ 11. 11-параграф. Әуеайлақтан тыс жерде мәжбүрлі қону
11-параграф. Әуеайлақтан тыс жерде мәжбүрлі қону
Тармақ 1308
1308. Ұшуды жалғастыру жолаушылар мен экипаж қауіпсіздігін қамтамасыз етпеген жағдайда, ӘКК әуеайлақтан тыс жерде мәжбүрлі түрде қонуды орындау туралы шешім қабылдайды. Егер мүмкіндік болса, ӘКК экипаж мүшелері мен ӘҚҚ органына өз шешімі туралы және болжалды қону орны мен уақыты туралы хабарлайды, апат дабылын таратады (қосады). Ал екінші локация жауапшысы болған жағдайда, 7700 кодын орнатады және жолаушыларды құлақтандырады.
Штурман (екінші ұшқыш) экипаж мүшелеріне ӘК орналасу орнын, бағытын және жақын арадағы аэрофлотпен немесе елді аймақпен арақашықтығын және жағалау арақашықтығын хабарлайды.
Тармақ 1309
1309. Әуеайлақтан тыс мәжбүрлі қонудан кейін, ӘК экипажы жолаушыларға қажетті көмегін көрсетеді және байланыс құралдарын қолдана отырып, жақын арадағы әуеайлағына немесе жергілікті атқарушы органға мәжбүрлі қону уақытын, орнын, экипаж мүшелерінің, жолаушылардың жай-күйін және қажетті көмек туралы хабарлайды.
Тармақ 1310
1310. Гидроұшақтың су бетіне мәжбүрлі қонуы мейлінше жағалауға немесе корабльге (кемеге) жақын жерде жүзеге асырылады.
Тармақ 1311
1311. Су бетінің жағдайын, жел бағыты мен жылдамдығын айқындау мүмкін болмаған кезде түнде гидроұшақтың су бетіне мәжбүрлі қонуы, мүмкін болса, борттық жарық техникалық жабдықты қолдану арқылы «ай жолы» бойынша жүзеге асырылады. Су бетіне мәжбүрлі түрде қонған гидроұшақты түнде табу үшін, аэронавигациялық және жылтырайтын оттар қонғаннан кейін де қосулы тұрады.
Тармақ 1312
1312. Мәжбүрлі қону орнынан қайта ұшу, келесі шарттарды орындағаннан кейін ғана жүзеге асырылады:
ӘК ақауларды жою жағдайында (егер ондай бар болса);
ұшуға барлық шарттардың сәйкес болуы жағдайында;
мәжбүрлі қону жағдайын тергейтін комиссия төрағасының ұшуға берілген рұқсаты;
ӘҚҚ органының ұшуға рұқсат беруі.
Тармақ 1313
1313. Кейінгі қалдыру мүмкін болмаған жағдайда (табиғи апаттар, жарақаттанғандарға шұғыл медициналық көмек көрсету қажеттілігі), ӘКК ұшуға өзі шешім қабылдайды, кейіннен ӘҚҚ органына ұшу уақыты, ұшудың жоғарылығы мен бағыты туралы хабарлайды.
Тармақ 1314
1314. Әуеайлақтан тыс мәжбүрлі қону орнынан ұшпас бұрын ӘКК жергілікті орынды (акваторияны) қарастырды, оның қауіпсіз ұшуға жарамдылығын айқындайды және қажеттілік туындаған жағдайда, қауіпсіз ұшуды қамтамасыз ету шараларын қолданады.
Тармақ 12. 12-параграф. ӘҚҚ радионавигациялық құралдарының немесе қону әуеайлақтың радиотехникалық жабдықтарының істен шығуы
12-параграф. ӘҚҚ радионавигациялық құралдарының немесе қону әуеайлақтың радиотехникалық жабдықтарының істен шығуы
Тармақ 1315
1315. ӘҚҚ диспетчерлік органынан ӘҚҚ ауданында радиолокациялық құралдарының істен шыққандығы туралы хабарлама алған кезде, осы ауданда ұшуды жүзеге асырушы ӘКК берілген эшалонды, жылдамдық пен ұшу бағытын ұстана отырып, әуе жағдайын визуалды түрде және сондай-ақ борттағы радиолокациялық құралдар арқылы аса мұқият сақтықпен қадағалап, бағдардағы бақылау нүктелерінен өткен кезде міндетті түрде өзінің орналасқан орнын хабарлай отырып, ұшуды жалғастырады.
Тармақ 1316
1316. Отырғызуды қамтамасыз ететін РТҚ және (немесе) қону әуеайлақтағы байланыс құралдары істен шыққан кезде және метеорологиялық жағдайлар бойынша осы әуеайлағына визуалды қонуға кіру мен қонуды орындау мүмкін болмаған жағдайда, ӘКК екінші шеңберіне және (немесе) қосалқы әуеайлағына кетеді.
Қосалқы әуеайлағына кету мүмкін болмаған жағдайда (жанармай жетіспеушілігі, авиациялық техника ақаулығы) ӘКК әуеайлақтың минимумнан төмен ауа-райында қонуды жүзеге асырады.
Тармақ 13. 13-параграф. Апаттық жағдайларда парашюттерді қолдану
13-параграф. Апаттық жағдайларда парашюттерді қолдану
Тармақ 1317
1317. Парашютшілерді десанттау мақсатында ұшуда немесе парашюттармен жүк тастауда, сондай-ақ, машықтану ұшуларға арналған арнайы нұсқамаларда қарастырылған болса, экипаждың барлық мүшелерінің және ұшуға қатысушы басқа да тұлғалардың сақтандырғыш қондырғылары бар жеке парашюттері болуы тиіс.
Парашюттердің аспалы жүйелері ұшудың барысында киіліп тұруы тиіс.
Ұшу барысында парашютты шешу тек киілген парашютпен жұмысты орындау мүмкін болмаған жағдайда ғана рұқсат етілген.
Тармақ 1318
1318. Апаттық жағдайларда, экипаждың ӘК-нен парашютпен секірер алдында, тұрған орнын көрсету арқылы ол туралы ӘҚҚ диспечерлік органына хабарлайды, апаттық дабылды таратады (қосады), сондай-ақ (мүмкін болса) автоұшқышті қосуы тиіс, еңіс глиссада бойынша төмендей отырып, халқы аз ауданға қарай бағыт ұстап, танып-айыру аппаратының кодтық қондырғысын жойғаннан кейін ӘК-нен кету керек.
Экипаж мүшелері және борттағы басқа да адамдар ӘК-нен ӘКК нұсқауы бойынша парашютпен түседі. ӘКК ӘК-нен ең соңында шығады.
Тармақ 1319
1319. Парашютпен түсу, апаттық жағдайдан басқа жағдайларда жүзеге асырылмайды, тек қана авиация саласындағы қатысты өкілетті органдардың жазбаша өкім беру жағдайларында ғана жүзеге асырылады, осылайша, ӘҚҚ (ӘҚБ) органынан алынған қатысты ақпаратта, кеңесте және (немесе) рұқсатта көрсетілгендей жүзеге асырылады.
Тармақ 14. 14-параграф. Ұшу барысында заңсыз араласу
14-параграф. Ұшу барысында заңсыз араласу
Тармақ 1320
1320. Заңсыз араласуға тап болғандығы белгілі болған немесе болжалған ӘК-не ӘҚҚ органы тарапынан ең көп назар аударылып, жәрдем көрсетіледі, нақты жағдайларға негізделе отырып, басқа да ӘК-рімен салыстырғанда басымдық беріледі.
Тармақ 1321
1321. ӘҚҚ органы қажеттілік туындаған жағдайда, апаттық жағдайдағы ӘК-мен радиобайланысты орнату және қалыпты ұстап тұру үшін қолда бар барлық байланыс құралдарын қолданады.
Тармақ 1322
1322. Заңсыз араласу нысанына айналған ӘК экипажы, ӘҚҚ органы әуе қозғалысына қызмет көрсетуде бірінші кезектілікті қамтамасыз етуі үшін және заңсыз араласу нысанына айналған ӘК мен басқа да ӘК арасында болуы дауласу жағдайларының ықтималдығын минимумге дейін қысқартуы үшін ӘҚҚ органын осы факті жайлы және онымен байланысты барлық маңызды жағдайлар мен ағымдағы жоспарға қатысты кез-келген ауытқулар жайлы құлақтандыру талпыныстарын жасайды.
Тармақ 1323
1323. Егер ұшып келе жатқан ӘК заңсыз араласу нысанына айналған болса ӘКК заңсыз араласу актісі туралы хабарлау үшін қабылдау-жауап беру қондырғысында «А» режимінде «7500» кодын орнату үшін барлық мүмкіндіктерді пайдаланады.
Тармақ 1324
1324. «А» режимінде «7500» коды – ӘК заңсыз араласу нысаны болғандағын білдіреді. ӘҚҚ органы осы кодты растауын талап етеді жағдайға ӘК-нің экипажы ол кодты растайды немесе жауап мүлде бермейді;
ӘК экипажынан жауап болмауы ӘҚҚ органы үшін «7500» кодын қолдануы кездейсоқ емес екендігін білдіреді.
Тармақ 1325
1325. Егер ӘК заңсыз араласу нысанына айналған болса, егер ӘК бортындағы жағдай басқаны талап етпесе, ӘКК қысқа мерзімде жақын арадағы қолайлы әуеайлағына немесе қатысты өкілетті органның белгілеген арнайы әуеайлағына қону талпыныстарын жасайды.
Тармақ 1326
1326. ӘК бортында қалыптасқан жағдайлар себебінен мүмкін болмаған жағдай болмаса, ӘКК берілген жол линиясы бойынша және берілген ұшу крейсер эшалоны (биіктік) бойынша, жоқ дегенде, ӘҚҚ органын құлақтандыру мүмкіндігі туындағанша немесе ӘК радиолокациялық станциялар немесе ADS-B әсер ету аймағының аумағына дейін ұшуды жалғастыруы тиіс.
Тармақ 1327
1327. Заңсыз араласу актісіне тап болған ӘК ӘҚҚ органдарымен радиотелефон байланысын орнату мүмкіндігі болмаса, берілген жол линиясынан немесе берілген крейсер эшалонынан ауытқуы тиіс, ӘКК мүмкіндігіше:
Тармақша 1
1) ӘК бортында қалыптасқан жағдай себебінен ондай мүмкіндік болмаған жағдайларды санамағанда, қолданыстағы ӨЖЖ-радиобайланысы арқылы немесе ӨЖЖ байланысының апаттық жиілігі бойынша және басқа да қатысты байланыс каналдары бойынша алдын-ала ескерту жасауға талпыныстар жасайды. Сондай-ақ ойға қонымды және жағдайдармен мүмкін болғанда, борттық қабылдау-жауап беру қондырғысы, мәлеметтерді жіберу сызығы секілді басқа жабдықты қолдануы қажет;
Тармақша 2
2) төтенше жағдайларда ұшудағы әрекеттердің ерекше ретін ұстана отырып, ұшуды жалғастырады және осындай жағдайдағы ӘК экипажының әрекеттерінің бекітілген ретіне сәйкес әрекет етеді.;
Тармақша 3
3) әдетте АҰҚ бойынша 150 м (500 фут) қолданылатын және аз дегенде 300 м (1000 фут) немесе 300 м (1000 фут)
Тармақша 4
4) 300м (2000 фут) әуе кеңістігінде қолданылатың 600 м (2000 фут) тік эшелондаудың қысқартылған минимумы болса.
Тармақ 15. Параграф 15. Апаттық жағдайдағы немесе апаттық жағдайды бастан кешкен ӘК экипажының әрекеттері
Параграф 15. Апаттық жағдайдағы немесе апаттық жағдайды бастан кешкен ӘК экипажының әрекеттері
Тармақ 1328
1328. Апаттық және ұшуды ізденіс-құтқару қамтамасыз ету апаттық жағдайдағы немесе апаттық жағдайды бастан кешкен ӘК экипажы мен жолаушыларын іздеуге және құтқаруды ұйымдастыруға және жүзеге асыруға арналады.
Тармақ 1329
1329. ӘК ұшуларын ізденіс-құтқару қамтамасыз етулерін тікелей ұйымдастыру Қазақстан Республикасының аумағында ұшуды іздестіру-құтқарумен қамтамасыз етуді ұйымдастыру жөніндегі қағидаларына сәйкес күш пен қаражат жұмсалады.
Тармақ 1330
1330. Ұшып келе жатқан ӘК қауіп төнген кезде, немесе ол апаттық жағдайда болса (басынан өткерсе), ӘКК адамдардың өмірі мен денсаулығын сақтау шараларын қолдануды қамтамасыз етеді.
Тармақ 1331
1331. Ұшу қауіпсіздігіне қауіп төнетін барлық апаттық жағдайларда, ӘК экипажы апат белгісін береді. Белгі беру тәртібі келесіні қамтиды:
Тармақша 1
1) апат белгісін беру;
Тармақша 2
2) шұғылдық белгісін беру;
Тармақша 3
3) типтік фразеология белгілерін беру және ӘК ұстап алу барысындағы әрекеттер;
Тармақша 4
4) апаттық радиостанцияларды қолдану.
Тармақ 1332
1332. ӘК авариялық жағдайда болғанда (егер ол ҚШРЛ қабылдау-жауап беру қондырғысымен жабдықталған) туралы хабарлау үшін арнайы кодтары «А» режимінде пайдаланады:
Тармақша 1
1) «7700» коды – ӘК елеулі және тікелей қауіпіне ұшырайды және экипажға дереу көмек көрсету талап етуің туралы көрсетеді;
Тармақша 2
2) «7600» коды – радиобайланысты жоғалуына көрсетеді;
Тармақша 3
3) «7500» коды – ӘК заңсыз араласу объектісі болып тапқан туралы көрсетеді.
Тармақ 1333
1333. Апаттық белгілер ӘҚҚ (ӘҚБ) органымен байланыс каналының апаттық жағдайда қолданыста болатын жұмыс жиілігі арқылы және 121,5 МГц халықаралық апаттық жиіліктерде радиотелефон режимінде (сондай-ақ ӘК ұстап алуда қолданылады) немесе радиотелефон режимінде 500 кГЦ немесе 2182 кГц және 8364 кГц теңіз қызметтерінен көмек сұраған кезде беріледі.
Тармақ 1334
1334. Әуеайлақтан тыс орынға мәжбүрлі түрде қоу туралы шешім қабылданған кезде, ӘКК ол туралы барлық экипаж мүшелері мне жолаушыларды ескертіп, олардың арықарайғы әрекеттері туралы нұсқау береді. Мәжбүрлі қону кезінде, экипаж жерге толығымен қонғанға дейін (суға қонғанға дейін) жердегі (корабльдегі) радиостанциялармен радиоалмасуды жүзеге асырады, ал үзілістер кезінде, белгі бергіштерді қосулы күйде ұстайды (түймені басулы мен). Пеленгтеу белгілерді автоматты түрде беру жабдықтары, егер бар болса, оларды да тұрақты жұмыс жасау режимінде қосулары керек.
Тармақ 1335
1335. Әуеайлақтан тыс орынға қонуға мәжбүрлі ӘК экипажы келесі тәртіп бойынша әрекет етеді:
Тармақша 1
1) ӘК-нен жолаушыларды қауіпсіз қашықтыққа көшіреді;
Тармақша 2
2) зардап шеккендерге медициналық көмек көрсетуді қамтамасыз етеді;
Тармақша 3
3) өзінің орналасу орнын айқындайды немесе нақтылайды;
Тармақша 4
4) жерлік немее ұшақтық радиостанция арқылы жақын арадағы әуеайлақпен байланыс орнату бойынша шаралар қолданады;
Тармақша 5
5) жақын арадағы әуеайлағына немесе жергілікті атқарушы органдарға мәжбүрлі қону уақыты, орны туралы, жолаушылар мен ӘК экипаж жағдайлары туралы және қажетті көмек жайлы хабарлайды;
Тармақша 6
6) өрт туындаған жағдайда, оны мүмкіндігінше борттағы және қолдағы бар өрт сөндіру құралдары арқылы жояды.
Тармақ 1336
1336. ӘКК ӘК-нен ең соңында шығады, егер ҰПН-мен (экипаж нұсқамасымен) бойынша басқа тәртіп қарастырылмаса.
Тармақ 1337
1337. ӘК-нің мәжбүрлі қону орнындағы барлық жұмыстарды ӘКК басқарады.
Тармақ 1338
1338. Орнында қалу немесе мәжбүрлі қону аймағынан кету туралы шешімді ӘКК қабылдайды.
Тармақ 1339
1339. Апаттық жағдайды өткерген ӘК сақтығын қамтамасыз ету мақсатында, ӘК кемені, жүкті, багажды тасымалдау шараларын және басқа да қажетті шараларды қолданады.
Тармақ 1340
1340. Суға мәжбүрлі түрде қону жағдайында, ӘК-ден ол тоқтағаннан кейін ғана және ӘКК бұйрығы бойынша шығу керек. Бұл кезде:
Тармақша 1
1) экипаж мүшелері мен жолаушыларға құтару күртелерін киіп, ӘК-нен шығарда газбен толтыру жүйесін қосу керек;
Тармақша 2
2) суға топтық құтқару жүзу құралдарын түсіру керек;
Тармақша 3
3) ӘК-ден барлық адамдарды сал арқылы шығару керек, бірінші кезекте жаралы адамдар мен балалар тасымалданады;
Тармақша 4
4) жүзу құралдарына азық-түлік қорларын, су мен жабдықтарды тиеу керек;
Тармақша 5
5) ӘК суға батпай тұрып, ӘК-ден қауіпсіз арақашықтыққа жүзіп кету керек.
Тармақ 1341
1341. Апаттық жағдайдағы ӘК-ге көмек көрсету үшін шыққан апаттық-құтқару көлік құралдары су бетінде барлық басқа жүріс түрлердің алдында құқығына ие болады.
Тарау 18. 18- тарау. Авиациялық жұмыстар орындау үшін ұшулар
18- тарау. Авиациялық жұмыстар орындау үшін ұшулар
Тармақ 1. 1-параграф. Авиациялық жұмыстар
1-параграф. Авиациялық жұмыстар
Тармақ 1342
1342. Авиациялық жұмыстарды жеке және (немесе) заңды тұлғалар мүдделері үшін азаматтық ӘК қолдану арқылы пайдаланушылар жүзеге асырады.
Тармақ 1343
1343. Авиациялық жұмстарды орындуға арналған ұшулар өздерінің мақсаттары бойынша, орындау талаптарына байланысты және орындау технологиясының ерекшеліктеріне қарай келесі негізгі түрлерге бөлінеді:
Тармақша 1
1) авиациялық-химиялық жұмыстар;
Тармақша 2
2) әуе түсірілімдер мен бақылаулар;
Тармақша 3
3) орман қорын қорғау және қорғау жөніндегі авиациялық жұмыстар;
Тармақша 4
4) құрылыс-монтажды және тиеу-түсіру жұмыстары;
Тармақша 5
5) ашық теңіздер мен мұхиттар аралдарына ұшу;
Тармақша 6
6) теңіз кемелері мен теңіз бұрғылау жабдықтарынан ұшу;
Тармақша 7
7) халыққа медициналық көмек көрсету және санитариялық іс-шаралар өткізу үшін ұшулар;
Тармақша 8
8) эксперименттік және ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізу үшін ұшулар;
Тармақша 9
9) десант түсіру және парашютшілерді тастау немесе парашюттермен жүк тастау бойынша ұшулар;
Тармақша 10
10) іздеу және апаттық-құтқару жұмыстары.
Тармақша 11
11) ұшуды радиотехникалық қамсыздандыру жерде орналасқан жабдықтары, авиациялық радиобайланыс және әуеайлақтардың схемаларды тексеру мақсатындағы ұшулар (аралап ұшып шығулар);
Тармақша 12
12) көлік-байланыс жұмыстары.
Тармақ 1344
1344. Авиациялық жұмыстардың ерекшеліктерін, эксплуатанттардың белгілі бір түрлерін ҰЖН-да қамтиды, оның ішінде:
Тармақша 1
1) нақты (белгілі) авиациялық жұмыс түрлерін орындау шарттары мен тәртібі;
Тармақша 2
2) қолдану, ал қажет болған жайғдайда, және бақыланбайтын әуеайлақтарды, қону алаңдары мен олардың жабдықтарын пайдалану жағдайда ұстап тұру тәртібін айқындау;
Тармақша 3
3) ерекшеліктерін есепке ала отырып, авиациялық жұмыстарды орындаудың сантиарлық, экологиялық және басқа да шарттарын қамтамасыз ету;
Тармақша 4
4) қатысты терриорияның экологиялық ерекшеліктеріне немесе осы территорияда көлік құралдары мен адамдардың болуының ерекше режиміне байланысты авиациялық жұмыстарды орындауға шектеулер;
Тармақша 5
5) ӘК экипажының демалуына арнап тұрғын-үй жағдайын жасау және қолдану тәртібі;
Тармақша 6
6) олардың орындалуын қадағалауды жүзеге асыру.
Тармақ 1345
1345. Жұмыс технологиялары қарастырған жағдайларда, ӘК экипаж құрамына Қазақстан Республикасының міндетті сақтандыру түрлері туралы заңдарын талаптарына сәйкес сақтандырылған тапсырыс берушінің мамандары қосылады (штурмандар, бортоператорлары және басқа мамандар).
Тармақ 1346
1346. Авиациялық жұмыстарды орындауға бағытталған ұшу құрамы мен басқа да мамандар арнайы қатысты дайындығы болады.
Тармақ 1347
1347. Негізгі әуеайлақтан жырақта жұмыс жасаған кезде, ұшу тапсырмасы жұмыстың толық мерзіміне беріледі.
Тармақ 1348
1348. Авиациялық жұмыстарды жасау мақсатындағы ұшулар, осы жұмысқа қатысты белгіленген ауа-райы мен тәулік уақыты жағдайында орындалады.
Тармақ 1349
1349. Жұмысты бастар алдында, ӘК белгіленген пунктте (жұмыс үрдісі) қолдағы бар ауа-райы болжамының әрекет ету мерзімінен асатын уақыт бойы тұратын болса, ӘКК қажетті мерзімге қатысты басқа ауа-райы болжамын алады, нақты ауа-райын талдап, ұшуды орындау туралы шешім қабылдайды.
Тармақ 1350
1350. ӘКК жердегі каналдары бойынша ауа-райы болжамын алу мүмкіндігі болмаған жағдайда, КҰҚ бойынша минимуымнан төмен емес нақты ауа-райында ӘКК радио бойынша ауа-райы болжамын алу үшін ұшуды жүзеге асыруға рұқсат береді.
Ауа райы болжамынсыз ұшуға немесе авиациялық жұмыстарды орындауға жол берілмейді.
Тармақ 1351
1351. Қонғаннан кейін авиациялық жұмытарды орындау барысында, ал қайта ұшуда негіздеу әуеайлақта ӘКК шешім қабылдауға рұқсат беререді, ал ӘҚҚ органына төмендегі шарттарды орындаған жағдайда радио бойынша ұшуға рұқат беруге болады:
Тармақша 1
1) алдағы ұшуға дайындық жұмыс алдында толық көлемде орындалды (ӘКК баяндамасы бойынша);
Тармақша 2
2) ұшуды орындауға кедергі болатындай бағдарда, негізгі және қосалқы әуеайлақтарда (алаңдарда) өзгерістер орын алған жоқ;
Тармақша 3
3) ауа-райын болжау мерзімі ұшу тапсырмасын орындауды қаматамасыз етеді (ауа-райы болжамын радио арқылы беруге рұқсат беріледі);
Тармақша 4
4) ӘК тұру уақыты 1 сағаттан аспайды.
ӘКК ұшуға шешім қабылдау негізділігіне жауапты болады.
Тармақ 1352
1352. Авиациялық жұмыстарды орындау мақсатындағы бақыланатын әуе кеңістігіндегі ұшулар барысында, ӘКК ӘҚҚ органына баяндама жасайды, ол сол жұмысқа жауапты және онымен әр 60 минуттан сирек емес уақыт аралығында бақылау радиобайланыста болады.
Тұрақты, екі жақты радиобайланыс болмаған жағдайда, ӘҚҚ ораны байланыстың басқа тәртібін белгілейді.
Шекара белдеуінің әуе кеңістігінде авиациялық жұмыстарды орындау кезінде әуе кемесінің экипажы кез келген қолжетімді байланыс құралдары бойынша ӘҚҚ органына жұмыстарды орындаудың басталуы мен аяқталуы, шекара белдеулеріне (жолақтарына) кіру/шығу уақыты туралы баяндайды.
Тармақ 1353
1353. Қону алаңдары (әуеайлақтар) жердегі ізденістер арқылы таңдалады. Жекелеген жағдайларда, қатысты рұқсат болған кезде, оларды ӘКК әуеден таңдауға рұқсат беріледі.
Тармақ 1354
1354. Қону алаңдарын әуеден таңдау ұшуларына мыналар жатады:
Тармақша 1
1) ӘК-ні алдын-ала дайындалмаған орындарға қондыру жүзеге асырылатын ұшулар, сондай-ақ, әуеайлақтан тыс ауада іліну режимінде тікұшақта орындалатын операциялар жатады;
Тармақша 2
2) ӘҚҚ органдарымен радиобайланыс құралдары жоқ алдын-ала дайындалған әуеайлақтар мен қону алаңдарына қонумен жүзеге асырылатын авиациялық-химиялық жұмыстардан басқа, ӘКК-ге қатысты алғашқы ұшулар.
Тармақ 1355
1355. Әуеайлақтан тыс орынға әдейі қондыруды жүзеге асыру барысында ӘК экипажы қонуды бастамас бұрын көлемін, еңістігін және беткі қабатының жағдайына баға беру үшін жорамалды қону орнын тексереді.
Тексеру кем дегенде кедергілерден 100 м (330 фут) биіктіктен басталады және таңдалған қону орнына қарай бағытта 10 м биіктікке дейін төмендеу арқылы жүзеге асырылады.
Тармақ 1356
1356. ӘКК-ге тапсырыс беруші өкілінің сұранысы бойынша өндірістік қажеттілік мақсатында ӘҚҚ органының бақыланатын әуе кеңістігінде алдын-ала құлақтандыру арқылы жұмыс жасау аймағы ауқымында ұшу бағдарын және қону орнын өзгертуге рұқсат беріледі.
Тармақ 1357
1357. Тапсырыс беруші өкілінің осы Қағидалардың, авиациялық жұмыс түрлерін орындау талаптарына және ұшу тапсырмасына қарама-қайшы келетін бұйрықтарын (сұраныстарын, ұсыныстарын) орындауға жол берілмейді.
Тармақ 1358
Тармақ 1359
1359. Тапсырыс беруші жүктеудің нақты массасының тасымалдау тапсырысында көрсетілген мәнге сәйкестігіне жауапты болады.
ӘКК ӘК-нің мөлшерлі ұшу және қону салмағын қадағалау үшін жауап береді.
Тармақ 1360
1360. Базалық әуеайлақтан жұмыс орнына дейін және кері қарай жеке өзіндік ұшулар (кірелеусіз), сондай-ақ авиациялық жұмыс ауданында бір жұмыс әуеайлақтан (алаңнан) екіншісіне ұшу әуеден қону алаңдарын таңдау құқығымен трассадан тыс ұшуына жол берілген ӘКК орындауына рұқсат беріледі.
Тармақ 2. 2-параграф. Авиациялық-химиялық жұмыстар
2-параграф. Авиациялық-химиялық жұмыстар
Тармақ 1361
1361. Жаппай авиациялық-химиялық жұмыстарды (бұдан әрі - АХЖ) орындау кезеңінде техникалық қызмет көрсету және ұшуды қамтамасыз ету үшін пайдаланушы жедел басшылықты және бақылауды сүйеніш базаның жұмыс істеуінде ұйымдастыра алады.
Әрбір ӘК әуеайлақтан алғаш ұшып кету алдында толық ұшу салмағында және орнатылған ауыл шаруашылығы аппаратурасында бақылаушы ұшып кетуде (аралап ұшуда) тексеріледі.
Аралап ұшу нәтижелері формулярға және ӘК-нің борттық журналына жазылады.
Тармақ 1362
1362. Негізгі әуеайлақтан АХЖ орнына және кері, сондай-ақ бір жұмыс әуеайлақтан (қону алаңынан) басқаға ұшулар КҰҚ бойынша орындалады
Тармақ 1363
1363. АХЖ орындау рұқсат етіледі:
Тармақша 1
1) тегiс және қыратты жерлерде – кемінде 3000 м көріністе (тікұшақта - 2000 м) және 150 м (500 фут) БТШБ кем емес, ал таулы жерлерде және таулы далада еңістерден ұшудың соңғы нүктесінен қашықтықта кемінде 5 км;
Тармақша 2
2) таулы жерде – кемінде 5 км көріністе және ұшу БТШБ кемінде 100 м биіктіктен асуды қамтамасыз ете отырып, БТШБ кемінде 300 м биіктікте.
Тармақ 1364
1364. ӘКК мына жағдайда:
Тармақша 1
1) қауіпті метеоқұбылыс болмаса;
Тармақша 2
2) АХЖ орындауға нақты ауа райы мен БТШБ мен көрінуі бойынша ауа райы болжамы минимумнан төмен болмаса;
Тармақша 3
3) жұмыс ауданында ұшуға тыйым салынбаса АХЖ орындауға шешім қабылдайды.
Тармақ 1365
1365. АХЖ-ға өздігінен шабуылдың кемінде 500 сағатқа ие ӘКК-нің шешім қабылдауы, әуеден қону орындарын таңдау құқығы бар ұшуға рұқсаты және ұшуға арналған тапсырмаға, мына жағдайларда нақты ауа райы бойынша ұшуды орындауға тиісті рұқсаты:
Тармақша 1
1) көрінісі белгіленген минимумнан 1000 м жоғары;
Тармақша 2
2) БТШБ белгіленген минимумнан 100 м (330 фут) жоғары;
Тармақша 3
3) желдің жылдамдығы осы үлгідегі немесе АХЖ ӘК түрі үшін рұқсат етілгеннен астам емес;
Тармақша 4
4) өңделетін учаскеге дейінгі ұшу уақыты 20 минуттан астам емес.
Ауа райы көрсетілген мазмұндардан төмен нашарлаған жағдайда ӘКК ұшуды орындауды тоқтатады.
Тармақ 1366
1366. Учаскені пысықтауды бастағанға дейін ӘКК кедергілердің орналасуын және тән бағдарларды айқындайды (жер үсті тәсілімен немесе ауадан).
Осындай мақсатпен учаскені аралап ұшу кедергілер үстінен кемінде 50 м биіктікте тікбұрышты бағыт бойынша орындалады.
Тармақ 1367
1367. Учаскелерді (алаңдарды, бақшаларды және жүзімдерді) пысықтау кезінде жер бедерінде 5 м төмен емес биіктікте, орманның жеке ағаштары ұшында 10 м төмен емес биіктікте орындалуы тиіс.
Тармақ 1368
1368. Учаскелерді пысықтау үшін ұшу күн шыққанға дейін 30 минуттен кеш емес, ал таулы жерде – күндіз (күн шыққаннан кейін) бастауға рұқсат етіледі. Көрсетілген ұшуға күн батқаннан кейін тыйым салынады.
Тармақ 1369
1369. Пысықталатын учаскелерге және кері ӘК-де ұшу кедергілер үстінен кемінде 50 м биіктікте қысқа қауіпсіз бағыт бойынша орындалады.
Тармақ 1370
1370. Учаскелерді пысықтау кезінде кедергілер үстіндегі бұрылыстар ұшақтарда кемінде 50 м және тікұшақтарда 30 м биіктікте орындалуы тиіс. ӘК-нің жантаюы ҰПН-ге немесе оған ұқсас құжатқа сәйкес ұсталады.
Учаске шекарасында орналасқан кедергілерді кемінде 10 м, ал жоғары вольтты ЭБЖ (бұдан әрі - ЭБЖ) үстінен – кемінде 20 м аса түсіп ұшып өтуге рұқсат етіледі.
Тармақ 1371
1371. Күрделі жер бедерінде, сондай-ақ оларда жоғары вольтты ЭБЖ болған кезде пысықтау учаскелері бойынша ұшуды орындау тәртібі мен шарттары эксплуатантпен бекітілетін осындай учаскелерді пысықтау бойынша нұсқаулықта айқындалады.
Тармақ 1372
1372. Әуе байланыс желілері мен электр таратқыштармен қиылысатын учаскелер үстінен сым бойы ұшып өтуге желдің жылдамдығы кезінде сымдар желілерінен кемінде 50 м қашықтықта 8 м/с аспай жел жақтан; желдің жылдамдығы кезінде сымдар желілерінен кемінде 50 м қашықтықта 5 м/с дейін ық жақтан, және 6-дан 8-ге дейін м/с жел жылдамдығы кезінде 100 м кем емес рұқсат беріледі.
Тармақ 1373
1373. Тау еңістерінде учаскелерді пысықтау үшін кіру бағыттары әдеттегідей тік еңіс бойы орындалады. Еңіс бойы жоғары кіру жұмыс биіктігін және белгіленген ҰПН кем емес жылдамдықты сақтау кезінде жасауға рұқсат беріледі.
Тармақ 1374
1374. АХЖ орындау кезінде айналмалы бұрамалары бар тікұшақты жүктеу тек авиациялық-техникалық құрамының тұлғасының басшылығымен жасалады.
Тармақ 1375
1375. АХЖ-де ұшуды орындау кезінде ӘК-нің ұшу экипажына мынаған:
Тармақша 1
1) химикаттардың шығуын қадағалау үшін артқа қарауға;
Тармақша 2
2) егер көкжиек үстінен күннің шығуы 15 градустан кем болса, ал күннің бұрышы 30 градустан кем болса, учаскелерді өңдеу, ұшып көтерілу және қонуды орындауға;
Тармақша 3
3) химикаттардың шығуын кешіктіруді жою мақсатында эволюцияны орындауға;
Тармақша 4
4) елді мекендер үстінен шоғырланбаған ұшуды жасауға және ӘК-нің бортына тапсырманы орындаумен байланысты емес тұлғаларды алуға;
Тармақша 5
5) ұшу экипажының мүшелеріне ұшу аяқталғанға дейін жұмыс орнын босатуға тыйым салынады.
Тармақ 3. 3-параграф. Әуедегі суретке түсiру мен бақылаулар
3-параграф. Әуедегі суретке түсiру мен бақылаулар
Тармақ 1376
1376. Әуедегі суретке түсiру мен бақылаулар бойынша ұшуға мыналар жатады:
Тармақша 1
1) аэрофото түсiру;
Тармақша 2
2) iздестiру-суретке түсiру;
Тармақша 3
3) аэросурет түсiру;
Тармақша 4
4) аэровизуалдық.
Жұмыс басталар алдында, суретке түсiру ауданының (қауiптiлiгi аз биiктiкте) байқап зерттеп ұшуды жасайды.
Тармақ 1377
1377. Түсiру ұшуларын орындау кезiнде 50 м (170 фут) кем нақты биiктiкте:
Тармақша 1
1) бұрылулар кемiнде 50 м (170 фут) биiктiкте жасалады;
Тармақша 2
2) қисаю бұрышы 30 градустан астам емес;
Тармақша 3
3) шығару қондырғыларымен – қисаю бұрышы 20 градустан астам емес.
Тармақ 1378
1378. Егер паралельдi бағыттар арасындағы қашықтық кемiнде 10 теңіз милі болса, бiр учаске үстiнен екi ӘК бiр уақытта ұшуға рұқсат берiледi. Бұл ретте ӘК командирі өзiнiң орналасқан орны туралы уақтылы ақпараттандыру үшiн бiр-бiрiмен радиобайланыста тұрады.
Тармақ 1379
1379. Аэрофототүсірілім ұшулары аэрофототүсірілім аппаратурасымен жабдықталған әк-ден жергілікті жерді суретке түсіру мақсатында жүргізіледі.
Аэрофототүсірілім учаскелері үстінен ұшу абсолюттік биіктіктерде (ұшу эшелондарында) жүргізіледі.
Учаскеден учаскеге ұшу және ұшу биіктігін (эшелонын) өзгерту бақыланатын әуе кеңістігінде ӘҚҚ органының рұқсатымен жүргізіледі.
Тармақ 1380
1380. Iздестiру-суретке түсiру ұшулары аэрогеофизикалық суретке түсiрудiң әр түрлi түрлерiн өткiзу мақсатында орындалады.
Iздестiру-суретке түсiру ұшулары шектi шағын биiктiкте өткiзiлуi мүмкiн.
Шығару қондырғылары бар аппаратурамен жабдықталған ӘК-нiң iздестiру-суретке түсiру ұшуларын орындау кезiнде, егер осы ӘК немесе сурет түсiру аппаратурасы үшiн басқа шектеулер болмаса, ұшудың ең төменгi рұқсат етiлген биiктiгi жiберiлген тросс ұзындығына ұлғаяды.
Мезеттiк қимылдағы автоматты троскескiштiң болмауы кезiнде шығарылатын қондырғылары бар ӘК-рiнде ұшуға рұқсат етiлмейдi.
Тармақ 1381
1381. Таулы жерлерде ұшу кезінде күн сәулесімен жарықтандырылған және жел жағында орналасқан беткейлерді ұстану қажет.
Орындауға жол берілмейді:
Тармақша 1
1) турбуленттілік кезінде тау шыңдарының жанында жел соғатын беткейлерде түсіру жүргізу бойынша ұшу;
Тармақша 2
2) жазық және қыратты жерлерде күннің көкжиектен 15 градустан төмен және курстық көмірден 30 градустан төмен биіктіктерде 100 м (330 фут) кем, ал таулы жерлерде 200 м (660 фут) кем биіктікте күнге қарсы ұшулар;
Тармақша 3
3) ені берілген биіктікте осы үлгідегі ӘК үшін қисаю бұрышы 20 градус кезінде бұрылудың үш радиусынан кем тұйық аңғарлар мен тау шатқалдарындағы ұшулар.
Тармақ 1382
1382. Аэросурет түсiру ұшулары берiлген аудандарда белгiленген бағыт бойынша геологиялық карталау, Жерді қашықтықтан барлап қарау және қоршаған ортаның жағдайын бақылау мақсатында орындалады.
Аэрофото түсiру ұшуларын орындау кезiнде барометрлiк өлшеуiш бойынша тұрақты биiктiкте ұсталатын шағын, орта және үлкен биiктiктер пайдаланылады.
Сурет түсiру бағыттарының ұзақтығын, ұшу биiктiгiн, бағыттар арасындағы қашықтықты және ұшудың басқа параметрлерiн тапсырыс берушi бередi.
Тармақ 1383
1383. Аэровизуалды ұшулары объектiлердi көзбен шолып тексеру және орындағы жағдайды (ЭБЖ, байланыс желiлерiн, газ және мұнай құбырларын, өзендердi, арналарда, автомагистральдерiн патрульдеу, мұзды барлау; балық пен жануарлар қорын барлау, жабайы жануарларды мүлік түгендеу және (немесе) ату) қадағалау мақсатында орындалады.
Аэровизуалды ұшуларды әдеттегiдей ӘК-нiң бортында қауіпсіздіқ техникасы мен ұшу қауіпсіздігің қамтамасыз етуге дайындау өткен тапсырыс берушiнiң қадағалаушысы орындайды.
Тармақ 1384
1384. Аэровизуалды ұшуларды бортта тапсырыс берушiнiң қадағалаушысысыз орындау жағдайында, ұшу экипажы кемiнде екi ұшу экипажының мүшелерiнен тұруы қажет.
Тармақ 1385
1385. Белсендi ұшуды орындайтын ұшу экипажының мүшесi аэровизуалды қадағалауды жасай алмайды.
Тармақ 1386
1386. Аэровизуалды ұшуларды күндiз КҰҚ бойынша орындалады:
Тармақша 1
1) жазық және ойлы-қырлы жерлерде – 2000 м-ден кем емес көрiнiсте және 150 м-ден кем емес БТШБ-те;
Тармақша 2
2) таулы жерде (2000 м (6550 фут) дейiн) – 5000 м-ден кем емес көрiнiсте және 400 м-ден кем емес БТШБ-те;
Тармақша 3
3) таулы жерде (2000 м (6550 фут) жоғары) – 8000 м-ден кем емес көрiнiсте және 400 м-ден кем емес БТШБ-те.
Тармақ 1387
1387. Аэровизуалды ұшуларды орындау кезiнде объектiлердi алыстан егжей-тегжейлi қадағалау үшiн ӘК төмендетудi кедергiлер үстiнен кемiнде 10 м биiктiкке дейiн, ал жоғары вольтты электр беру желiлерiн қарау кезiнде – тiреуiштер үстiнен кемiнде 20 м биiктiкке дейiн орындауға рұқсат етiледi.
Тармақ 1388
1388. Мұздық барлау ұшудың 100 м-ден (330 фут) кем емес нақты биiктiгiнде екi және одан көп қозғалтқышы бар ӘК-де орындалады.
Мұз жағдайын нақтылау мақсатында ӘК-нiң кедергiлер үстiнен 50 м-ге (170 фут) дейiн төмендеуге рұқсат етiледi.
Тармақ 1389
1389. Кемеге мұз жағдайының картасын немесе өзге құжатты борттықфототелеграф аппаратурасы бойынша беру мүмкiн болмаған кезде оны жалаушамен түсiруге рұқсат етiледi. Бұл ретте кеме мачталары үстiнен ұшу биiктiгi 25 м-ден (80 фут) кем емес болуы тиiс.
Тармақ 1390
1390. Балықтың немесе теңiз жануарының шоғырлану жерiнiң үстiнен ұшуға басқа шектеулер болмаса 100 м (330 фут) кем емес биiктiкте орындауға рұқсат етiледi.
Тармақ 4. 4-параграф. Орман қорын күзету және қорғау жөніндегі
авиациялық жұмыстар
4-параграф. Орман қорын күзету және қорғау жөніндегі
авиациялық жұмыстар
Тармақ 1391
1391. Орман қорын күзету және қорғау жөніндегі авиациялық жұмыстарда ұшулар мынадай мақсатта жүргізіледі:
Тармақша 1
1) ормандар мен ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды өрттерден, орман зиянкестерінен және орман тәртібін бұзушылықтан күзету және қорғау жөніндегі алдын алу жұмыстарын жүргізу;
Тармақша 2
2) ормандарды өрттерден авиациямен күзету (қарауылдау) және оларды авиацияны қолданып сөндіру;
Тармақша 3
3) өсімдіктер мен жануарлар дүниесі және ерекше қорғалатын табиғи аумақтар саласындағы заңнаманың бұзылуын анықтау және оның алдын алу;
Тармақша 4
4) орманның санитариялық жай-күйіне бақылау жүргізу;
Тармақша 5
5) ормандарды күзету жөніндегі авиациялық және жердегі қызметтердің өзара іс-қимыл;
Тармақша 6
6) ұшақпен шолып қарау арқылы жүргізілетін орман патологиялық зерттеулер жүргізу;
Тармақша 7
7) экспедициялық және орман патологиялық зерттеулер жүргізу.
Тармақ 1392
1392. Орман қорын күзету және қорғау жөніндегі авиациялық жұмыстарда ұшулар КҰҚ бойынша және берілген аудандарда орындалады.
Өрт айқындалған кезде қадағалаушы ұшқыш өтініші бойынша ӘҚҚ органының ақпаратымен (бақыланатын әуе кеңістігінде) әуеден таңдалған алаңда тікұшақта қонуды орындауға рұқсат етіледі.
Тармақ 1393
1393. Төменгі өрт үстінен төмендеуге өрт жиегі бойынша ағаш төбелерінен ұшақтарда 200 м-ден (650 фут) және тікұшақтарда 100 м-ден (330 фут) кем емес биіктікте рұқсат беріледі.
Тармақ 1394
1394. Жоғары өрт ошақтары және түтінді аудандар үстінен КҰҚ бойынша ұшу үшін белгіленгеннен көріністен кем болған кезінде ұшып өтуге тыйым салынады.
Тармақ 1395
1395. Вымпелді хабар қабылдау пунктіне тастау кедергілер үстінен кемінде мынадай:
Тармақша 1
1) 1500 м-ден астам жазықты жерде және таулы аңғарларда – 50 м-ден (170 фут);
Тармақша 2
2) таулы жерде – 100 м-ден (330 фут) кем емес биіктіктерде жасалады.
Тармақ 1396
1396. Вымпелдерді тастау кезінде мынаған рұқсат етілмейді:
Тармақша 1
1) еңіс бойы жоғары кірулер мен бұрылулар;
Тармақша 2
2) 300 м-ден кем қашықтықта таудың күрделі шатқалдарына қатты шайқалған кезде жақындауға;
Тармақша 3
3) вымпелді тастауды ӘКК өзіне жасауға;
Тармақша 4
4) қауіпсіздіқ биіктіктігінен төмен назар аудару мақсатында хабар қабылдау пунктінің үстінен эволюцияны орындауға.
Тармақ 1397
1397. Қуатты қондырғыларды пайдаланып, жауын-шашынды жасанды шақырып, парашюттерді, түсу жабдықтарын қолданып, сондай-ақ жүкті түсіріп және жарылыс заттарды жеткізіп, өртті белсенді сөндіру бойынша ұшулар ӘК-нің ҰПН-на сәйкес жасалады.
Тармақ 5. 5-параграф. Құрылыс-монтаждық және жүк тиеу-түсiру жұмыстары
5-параграф. Құрылыс-монтаждық және жүк тиеу-түсiру жұмыстары
Тармақ 1398
1398. Құрылыс-монтаждық және жүк тиеу-түсiру жұмыстарына ұшуға мыналар жатады:
Тармақша 1
1) құрылыс конструкциясын, ЭБЖ, құбырларды монтаждау және демонтаждау;
Тармақша 2
2) сыртқы аспаға арналған жүктерді тасымалдау;
Тармақша 3
3) тиеу-түсiру операцияларын өткізу;
Тармақша 4
4) тікұшақтың бір жерде шалқуымен және орын ауыстыруымен байланысты жұмыстың басқа түрлері.
Құрылыс-монтаждық және жүк тиеу-түсiру жұмыстарын орындау масатында ұшулар ӘК-нің ҰПН талаптарына және оған балама құжатқа сәйкес жасалады.
Нақты жағдайлардағы құрылыс-монтаждық және жүк тиеу-түсiру жұмыстарын орындау үшін ұшуларды жасау жөніндегі нұсқаулық белгіленген тәртіпте (оны әзірлеуге аталған жұмыс түріне рұқсат берілген пайдаланушының ұшу-командалық тұлғасына рұқсат етіледі) әзірленеді.
Тармақ 1399
1399. Құрылыс-монтаждық және жүк тиеу-түсiру жұмыстарын жүргізуге, жүктерді тікұшақтың сыртқы салбырауына орналастыруға мына жағдайда, егер тапсырыс беруші:
Тармақша 1
1) жүктерді тасымалдауға дайындау технологиясының сақталуын және техника қауіпсіздігі қағидаларды сақталуын қамтамасыз етпесе;
Тармақша 2
2) жұмысқа басшылық жасайтын өкіл тағайындамаса рұқсат етілмейді.
Тармақ 1400
1400. Құрылыс-монтаждық және жүк тиеу-түсiру жұмыстарын орындау алдында қажет жағдайда бақылаушы ұшып өту және ҰПН және тікұшақтың осы үлгісінің ұшу экипажының технологиялық жұмыстарының талаптарын сақтай отырып, жұмыс тәсілі мен шарттарының аса табысты бағыттарын айқындау үшін монтаждау алаңы (жүк түсіру) үстінен салбырау жасалады.
Тармақ 1401
1401. Құрылыс-монтаждық және жүк тиеу-түсiру жұмыстарын орындаудың анағұрлым орынды тәсілін айқындау үшін осы жұмыс түрі бойынша нақтыға ең жоғары жақындаған шарттарда арнайы берілген орында жаттығу ұшуларына ұйымдастырылады және қажет жағдайда жасалады.
Тармақ 1402
1402. Жұмысшылар бригадасымен (монтаждаушылармен) ұшу экипажының өзара іс-қимылы үшін радиобайланыс және ӘКК-мен орнатылған көзбен шолу белгісі қолданылады.
Тармақ 1403
1403. Құрылыс-монтаждық және жүк тиеу-түсiру жұмыстарына ұшу БТШБ-те 150 м-ден (500 фут) кем емес және көрініс 2000 м-ден кем емес болғанда КҰҚ бойынша орындалады.
Тармақ 1404
1404. Егер ауа райы болжамы құрылыс-монтаждық және жүк тиеу-түсiру жұмыстарын орындау үшін минимумдерге сәйкес келмесе, ұшу-командалық құрамның лауазымды тұлғаларына ӘКК-не мынадай жағдайлар кешенін орындау кезінде өздігінен шешім қабылдауға рұқсат беру (ұшу тапсырмасында көрсетіле отырып) құқығы беріледі:
Тармақша 1
1) ӘКК ретінде авиациялық жұмыстарды орындау бойынша шабуыл 500 сағаттан кем емес құрайды;
Тармақша 2
2) нақты көрініс – 2000 м-ден кем емес;
Тармақша 3
3) БТШБ – 200 м және жоғары.
Тармақ 1405
1405. Құрылыс-монтаждық және жүк тиеу-түсiру операцияларын жасау кезінде қону алаңынан 5 км астам емес радиусте ӘКК-нің нұсқауы бойынша АОҚ-мен, бірақ 20 минуттан кем емес ұшуды орындауға рұқсат беріледі.
Тармақ 6. 6-параграф. Дүлей зілзала кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсетуге, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын орындауға арналған ұшу сапарлары және аса маңызды ұшу сапарлары.
6-параграф. Дүлей зілзала кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсетуге, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын орындауға арналған ұшу сапарлары және аса маңызды ұшу сапарлары.
Тармақ 1406
1406. Табиғи апаттар кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсетуге, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын орындауға арналған ұшулар және аса маңызды ұшулар ұшудың ең жоғары жылдамдығы сағатына 260 км (140 торап) аспайтын ӘК-де орындалады):
Тармақша 1
1) жазық және төбелі жерлерде-күндіз және түнде;
Тармақша 2
2) таулы жерлерде-күн шығуынан ерте емес және күн батқаннан кеш емес аяқталады.
Тармақ 1407
1407. Табиғи апаттар кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсету, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын, жаттығу және аса маңызды ұшуларды орындау үшін КҰЕ бойынша ұшулар жж және ӨЖЖ диапазонында жұмыс істейтін радиостанциялармен немесе спутниктік электр байланыспен жабдықталған және осы Қағидаларға 6-қосымшада көрсетілген метеорологиялық жағдайлар кезінде АҰЕ бойынша ұшулар үшін сертификатталған әуе кемелерінде орындалады.
Тармақ 1407-1
1407-1. ЖЖ және ӨЖЖ - диапазонында жұмыс істейтін радиостанциялармен немесе спутниктік электр байланыспен жабдықталған және АҰЕ бойынша ұшуға рұқсат етілмеген әуе кемелері, дүлей апаттар кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсету, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын және аса маңызды ұшуларды орындау үшін ұшулар осы Қағидаларға 14-қосымшаға сәйкес метеорологиялық жағдайларда орындалады.
Тармақ 1407-2
1407-2. бақыланбайтын әуе кеңістігінде дүлей зілзалалар кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсету, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын және аса маңызды ұшуларды орындау мақсатында КҰЕ бойынша ұшулар сұрау салу бойынша ұшу-ақпараттық қызмет көрсетуді ұсына отырып орындалады.
Тармақ 1408
1408. Табиғи апаттар кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсету, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын және аса маңызды ұшуларды орындау үшін ұшулар түнде жарық техникалық жабдығы бар әуеайлақтарға (тікұшақ айлақтарына) және жұмыс алаңының міндетті жарықпен таңбалануы бар жарық бағдарларымен жабдықталған қону алаңдарына немесе жарық белгісі бар қону алаңдарына (алау, жарғыштар және сол сияқтылар) орындалады.
Егер ӘК қону күндіз әуеден іріктелген алаңға жүргізілсе, егер ӘК командирі ұшу курсын жарықпен белгілеу жабдығымен түнде қауіпсіз ұшу үшін алаңды дайындауды қамтамасыз еткен жағдайда, одан түнде ұшуға рұқсат етіледі.
Тармақ 1409
1409. Табиғи апаттар кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсету, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын және аса маңызды ұшуларды орындау мақсатында ұшулар кезінде ӘК-нің ұшып шығуын бағдардағы және қону пунктіндегі ауа райының нақты жай-күйі туралы деректерсіз бағдарлы болжамдар бойынша орындауға рұқсат етіледі.
Тармақ 1410
1410. Дүлей зілзалалар кезінде халыққа медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсету, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын және аса маңызды ұшуларды орындау мақсатында КҰЕ бойынша ұшулар үшін арнайы дайындалған пилоттар жіберіледі.
Тармақ 1411
1411. Адамдардың өмірін құтқарумен байланысты жекелеген жағдайларда дүлей апаттар кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсету, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын және аса маңызды ұшуларды орындау мақсатында кейіннен құжаттаманы ресімдей отырып, ұшуларды орындауға жол беріледі.
Тармақ 1412
1412. Санитарлық авиация ұшулар осы Қағидаларда көзделген шарттар кезінде КҰҚ, КҰАҚ және АҰҚ бойынша орындалады.
Бұл ретте ӘКК аталған ауданда ұшу тәжірибесі, АҰҚ бойынша ұшуларға рұқсаты, ал түнгі ұшулар кезінде жедел медициналық қөмек көрсетуі үшін санитарлық авиация ұшуларды орындаған кезде КҰАҚ бойынша ұшуға рұқсаты болуы тиіс.
Осы кезде аталған тапсырманы орындау үшін барлық ұшу экипажының дайындығы да ескерілуі қажет.
Тармақ 1413
Тармақ 1414
1414. Табиғи апаттар кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсету, Азаматтық авиацияның барлық әуежайларында (әуеайлақтарында) іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын және аса маңызды ұшуларды орындау мақсатында ұшуды орындайтын ӘК-ге қызмет көрсету бірінші кезекте жүргізіледі.
Тармақ 1415
1415. Мәжбүрлі қону жағдайында, ӘК-нің экипажы ауруларды немесе медициналық жүкті жақын медициналық пунктке жеткізуді ұйымдастырады және мүмкін жағдайда басқа ӘК-не қону үшін орын дайындайды.
Тармақ 1415-1
1415-1. табиғи апаттар кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсету, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын және аса маңызды ұшуларды орындау үшін түнде бұлттардың үстінде олардың саны екі октанттан аспаған кезде ұшуларды орындауға рұқсат етіледі, бұл жағдайда ӘК-ден бұлттардың жоғарғы шекарасына дейінгі тік қашықтық кемінде 300 м (1000 фут) және Бұлттарға дейінгі көлденең қашықтық кемінде 1500 м болуы тиіс.
Тармақ 1415-2
1415-2. дүлей зілзалалар кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсету, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын және аса маңызды ұшуларды орындау үшін ұшуды ұйымдастыру кезінде маршрут оларды қауіпсіз биіктік есебіне енгізбеуге мүмкіндік беретін қашықтықта жасанды кедергілерді айналып өтуді қамтамасыз ету үшін шектеулі көріну жағдайларында оңай танылатын бағдарлар арқылы таңдалады.
Тармақ 1415-3
1415-3. метеожағдайлар осы Қағидалардың 1407 және 1407-1-тармақтарында көрсетілген төмен мәндерге дейін нашарлаған кезде ӘКК ұшып шығу әуеайлағына қайтаруды орындайды немесе АҰҚ бойынша ұшуға ауысады (бақыланатын әуе кеңістігінде ұшу кезінде ӘҚҚ органымен келісім бойынша) немесе жақын маңдағы әуеайлаққа қонуды жүргізеді. ӘК көзбен шолып ұшуды болдырмайтын жағдайларға түскен жағдайда ӘКК осы Қағиданың 436 және 437-тармақтарын басшылыққа алады.
Тармақ 7. 7-параграф. Теңiз кемелерiнен және теңiздегi бұрғылау қондырғыларынан ұшулар
7-параграф. Теңiз кемелерiнен және теңiздегi бұрғылау қондырғыларынан ұшулар
Тармақ 1416
1416. 2000 сағаттан кем емес дербес тікұшақтарда ұшуы және ұшу тапсырмасында жазылған тиісті рұқсаты бар тікұшақтың ӘКК теңіз кемесінен ұшуларды орындау кезінде, мынадай жағдайларда нақты ауа-райы бойынша:
Тармақша 1
1) осы жұмыс түрі үшін көріну 5000 м-ден кем емес және БТШБ 100 м-ге жоғары;
Тармақша 2
2) ауа-райында осы жұмыс түрі үшін барынша шекті желдің жылдамдығын күшейтуді және ӘК-нің осы үлгісі үшін ҰПН шектеулерін көздемейді. Бұл ретте тікұшақтың ӘКК барлық ұшу уақытында ауа-райындағы өзгерістерді байқауы және оның төменде көрсетілген мәндері нашарлаған жағдайда тапсырманы орындауды тоқтату шешім қабылдайды және ұшуды орындайды..
Тармақ 1417
1417. Теңіз кемесінде орнатылған РТҚ пайдалана отырып, тұрақты екі жақты радиобайланысты және бағыт бойынша бақылауды қамтамасыз ететін қашықтықта теңіз кемесінен тікұшақтың ұшуына рұқсат етіледі.
Тармақ 1418
1418. Теңiздегi бұрғылау қондырғыларына (бұдан әрі - ТБҚ) ұшулар екі қозғалтқышы бар тікұшақтарда белгіленген бағыттар бойынша орындалады. ТБҚ ұшулар жағалау шегінен 30 км асатын қашықтықта белгіленген және жабдықталмаған РТҚ-ға тыйым салынады.
Тармақ 1419
1419. Радиусы 2 км және одан кем емес ауданда екі және одан көп ТБҚ кезінде ұшулар былайша ұйымдастырады: осы радиуста бір тікұшақтың болуын.
Тармақ 1420
1420. Тікұшақ экипажы ұшу алдындағы дайындық кезінде нақты ауа райы, теңіз кемесінің теңселу параметрі, ТБҚ ауданы мен бағыты бойынша теңіз бетінің күйі туралы мәліметпен қамтамсыз етіледі.
Тармақ 1421
1421. Теңіз (Е) кемелерінен (А) және МБҚ-дан (на) ұшу ауа райы жағдайларында КҰЕ бойынша орындалады:
Тармақша 1
1) күндіз: көріну кемінде 2000 м және ІНО кемінде 150 м (500 фут);
Тармақша 2
2) түнде: жарық техникалық құралдармен жабдықталған тікұшақ айлақтарына және/немесе МБҚ-ға көріну кемінде 5000 м және БТШБ-300 м (1000 фут) кем емес.
Тармақ 8. 8-параграф. Авиациялық эксперименттік және ғылыми-зерттеу жұмыстары
8-параграф. Авиациялық эксперименттік және ғылыми-зерттеу жұмыстары
Тармақ 1422
1422. Эксперименттік және ғылыми-зерттеу жұмыстарын өткізу бойынша ұшулар шарттар бойынша және тараптар бекіткен ұшу (лар) бағдарламасына сәйкес пайдаланушылар жүзеге асырады.
Тармақ 1423
1423. Эксперименттік және ғылыми-зерттеу жұмыстарын өткізу бойынша ұшулар КҰҚ және АҰҚ бойынша күндіз және түнде орындалады.
Эксперименттік және ғылыми-зерттеу жұмыстарын өткізу бойынша ұшуларды орындау кезіндегі минимумдар ұшуларды сынау бағдарламасына сәйкес белгіленеді.
Осы жұмыс түріне барынша дайындалған ұшу экипажы жіберіледі.
Тармақ 1424
1424. Эксперименттік және ғылыми-зерттеу жұмыстарын өткізу бойынша ұшулар егер ұшуды орындау технологиялары мен талаптары осы жұмыс түрлерін реттейтін осы Қағидалардың талаптарына, ҰПН немесе оған балама құжатқа және азаматтық авиация қызметі және әуе кеңістігін пайдалану заңына қайшы келмегенде орындалады.
Тармақ 9. 9-параграф. Парашютшілерді түсіру және десанттау бойынша ұшулар
9-параграф. Парашютшілерді түсіру және десанттау бойынша ұшулар
Тармақ 1425
1425. Парашютшілерді түсіру бойынша ұшулар өндірістік, секіру жаттығулары және спорттық іс-шараларды орындау мақсатында жүргізіледі.
Тармақ 1426
1426. Өндірістік секірулерді орындау бойынша ұшулар оны пайдалануға беру бойынша нұсқаулыққа сәйкес парашют жүйесін пайдаланудың ең төменгі биіктігінен төмен емес ӘК шынайы ұшулары кезінде орындауға рұқсат етіледі.
Тармақ 1427
1427. Парашюттен секіруге арналған ӘК-лерінде кіретін есіктің сыртқы тұтқасында және сол жақ тірек амортизаторының сүйірінде қоршау орнатылуы тиіс. Парашютпен секіру жеке де, топталып те орындалады.
Тармақ 1428
1428. Құтқарушы паршютшілерді кесінділерге, өртке, желге, шалшыққа (өте құрғақтан басқа), қурап қалған жасыл-желектерге, сондай-ақ олардың жоғарғы вольтты желілерге түсуі ықтимал жағдайларда тастауды орындауға тыйым салынады.
Тармақ 1429
1429. Жерге қону алаңын мұқият қарау үшін қауіпсіз биіктікке дейін ұшақтың төмендеуіне рұқсат етіледі.
Тармақ 1430
1430. Өзендер мен су қоймаларынан 500 м-ден жақын орналасқан алаңдарға құтқарушы паршютшілерді тастау өзеннен немесе су қоймасынан барынша қашықтағы алаңды таңдап алу мүмкіншілік болмаған жағдайда ғана рұқсат етіледі.
Тармақ 1431
1431. «Дөңгелек нысанды» парашюттермен өндірістік секіру жерге қону орнындағы жердегі желдің күші 8 м/сек аспайтын кезде, негізгі парашюттің тактикалық-техникалық сипаттамасы бойынша «қанат» үлгісіндегі барынша тік жылдамдықтан асатын желдің күші 5 м/сек аспайтын кезде орындалады.
Тармақ 1432
1432. Парашюттік-десанттық топтарды паршютпен немесе басқаәдіспен түсіруге шешімді тобының басшысы ӘКК мен іздестіру-құтқару жұмыстары басшының келісімі бойынша қабылдайды.
Тармақ 10. 10-параграф. Арнайы қорғаныш құралдармен орманға парашютпен өндірістік секірулер
10-параграф. Арнайы қорғаныш құралдармен орманға парашютпен өндірістік секірулер
Тармақ 1433
1433. Орманға парашютпен секірулер орманның жазығында жел күші жерге қону орнында 10 м/сек аспаған кезде орындалады.
Парашютшілерді орманға тастауды тек апатты аудандағы бар алаңда көмек көрсету үшін апат орнына құтқарушы парашютшілердің уақытылы келуін қамтамасыз етпегенде жағдайда және құтқарушы парашютшілерді парашютсіз түсіруді орындау мүмкін болмаған кезде орындауға рұқсат етіледі.
Тармақ 1434
1434. Іздестіруші ӘК-мен орман учаскесін қарау кезінде қурап қалған ағаштар мен беткей құлдиының болуын ерекше назарға алуы тиіс.
Тармақ 1435
1435. Құтқарушы парашютшілерді орманға тастау тек үш адамнан кем емес топқа рұқсат етіледі. Қажеттілігіне қарай әрбір ӘК кіруінде бір парашютшіні тастауға рұқсат етіледі.
Тармақ 11. 11-параграф. Парашютпен секіру жаттығулары
11-параграф. Парашютпен секіру жаттығулары
Тармақ 1436
1436. Парашютпен секіру жаттығулары парашютшілердің жерге қону қауіпсіздігінің талаптарына жауап беретін және мынадай өлшемдері бар әуеайлақтарда және арнайы таңдалған алаңдарда жүргізуге рұқсат етіледі:
бастапқы оқыту бағдарламасы бойынша секірулерді орындау кезінде –600 х 600 м-ден кем емес;
барлық басқа да жағдайларда – 400 х 200 м-ден кем емес.
Жерге қону аймағы мынадай талаптарға жауап беруі тиіс:
олар бойынша ұшулар орындалатын әуе трассалары жанында тұру;
кедергілері жоқ (егер бұл дайындық (жаттығу) бағдарламасында көзделмесе);
оның шекарасы шегінде (250 – 300 м-ден кем емес) қауіпсіз, бос құрылыс аймағы, темір жолдар, электр беру желілері, ірі су қоймалары және басқа жерге қону үшін қауіпті кедергілері болуы;
автокөлік үшін кірме жолдардың болуы.
Тармақ 1437
1437. Күндіз парашюттен секіру жердегі желдің мынадай жылдамдық:
Тармақша 1
1) алғашқы парашютшілер үшін – 5 м/сек кем емес;
Тармақша 2
2) лицензияланған парашютшілер – 10 м/сек кем емес;
Тармақша 3
3) 2 сыныптан төмен емес нұсқаушы парашютшілер үшін негізгі және қосымша парашютшілердің тактикалық-техникалық деректері еске ала отырып – 15 м/сек кем емес кезінде орындауға рұқсат етіледі.
Тармақ 1438
1438. Түнгі парашюттен секіру, сондай-ақ күндіз қатып қалған және қары аз жабындарда жердегі жел күшінің жылдамдығы:
Тармақша 1
1) алғашқы үйренуші парашютшілер үшін – 4 м/сек кем емес;
Тармақша 2
2) нұсқаушы парашютшілер мен лицензияланған парашютшілер үшін – 8 м/сек кем емес кезінде орындауға рұқсат етіледі.
Тармақ 1439
1439. Суға парашютпен секіру 3 балдық судың толқуы кезінде және су беті желінің жылдамдығы:
Тармақша 1
1) алғашқы парашютшілер үшін – 8 м/сек кем емес;
Тармақша 2
2) тәжірибелі парашютшілер мен нұсқаушы парашютшілер үшін – 10 м/сек кем емес кезінде орындалады.
Тармақ 1440
1440. Негізі парашютті кедергісіз ашып секірудің ең аз биіктігі:
Тармақша 1
1) «қанат» үлгісі – 1000 м (3300 фут);
Тармақша 2
2) дөңгелек нысанда – 800 м (2650 фут).
Тармақ 1441
1441. Осы секірулер орындалатын жердің бетін есептегенде, негізгі парашюттің ранцін ашудың ең төменгі биіктігі:
Тармақша 1
1) тандем – 1200 м (3950 фут);
Тармақша 2
2) негізгі парашютті ашуда секірулерді кідіртіп орындаған алғашқы үйренуші парашютшілер – 1100 м (3600 фут);
Тармақша 3
3) «қанат» үлгісіндегі парашюттерден секірулерді орындайтын парашютшілер – 1000 м (3300 фут);
Тармақша 4
4) дөңгелек нысандағы парашюттерден секірулерді орындайтын парашютшілер – 800 м (2650 фут).
Тармақ 12. 12-параграф. Іздестіру және апаттық-құтқару жұмыстары
12-параграф. Іздестіру және апаттық-құтқару жұмыстары
Тармақ 1442
1442. Іздестіру және апаттық-құтқару жұмыстары апатқа ұшырау үстіндегі немесе апатқа ұшыраған ӘК-лерінің жолаушылары мен экипажын құтқару мақсатында ұйымдастырылады.
Тармақ 1443
1443. Іздестіру және апаттық-құтқару жұмыстарын өткізу тәртібі Қазақстан Республикасының аумағында ұшуды іздестіру-құтқарумен қамтамасыз етуді ұйымдастыру қағидалардың және Қазақстан Республикасы Инвестициялар және даму министрінің міндетін атқарушының 2015 жылғы 26 наурыздағы № 325 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 12216 нөмірімен тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасының әуежайларында ұшуды авариялық-құтқару тұрғысынан қамтамасыз ету қағидалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 13. 13-параграф. Ұшуды, авиациялық радиобайланысты радиотехникалық қамтамасыз етудің жердегі құралдарын ұшу тексерулері (ұшып ұшуы) және қонуға кіру схемаларын ұшу валидациялары
13-параграф. Ұшуды, авиациялық радиобайланысты радиотехникалық қамтамасыз етудің жердегі құралдарын ұшу тексерулері (ұшып ұшуы) және қонуға кіру схемаларын ұшу валидациялары
Тармақ 1444
1444. Жерде орналасқан ұшуларды радиотехникалық қамсыздандыру құралдарын ұшып тексеру (бұдан әрі - РТҚҚ және байланыс) тактикалық сипаттамалардың РТҚҚ және байланыс құралдарының пайдалануға жарамдылық бағалары мен нормативті – пайдаланым құжатнамасы талаптарына сәйкестігін растау мақсатында жүзеге асырылады.
РТҚҚ және байланыс құралдарын ұшып тексеру Азаматтық авиацияда ұшуды және авиациялық радиобайланысты радиотехникалық қамсыздандыру қағидаларының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 1445
1445. ӘК әуеайлағының ауданына қонуға кірудің, ұшып келудің және ұшып шығудың аспаптық схемаларын ұшу валидациясы уәкілетті ұйыммен келісілген бағдарламалар бойынша жүзеге асырылады.
Тармақ 14. 14-параграф. Басқа жеке және (немесе) заңды тұлғалар мүдделері үшін арнайы операцияларды орындаумен байланысты басқа да авиациялық жұмыстардығ түрлері\
14-параграф. Басқа жеке және (немесе) заңды тұлғалар мүдделері үшін арнайы операцияларды орындаумен байланысты басқа да авиациялық жұмыстардығ түрлері\
Тармақ 1446
1446. Авиациялық жұмыстардың бұл түрі тапсырыс берушінің жұмыскерлерін, жүктері мен жабдықтарын байланыстыру, тасымалдау үшін ӘК пайдаланатын әртүрлі экспедицияларға, ғылыми және шаруашылық ұйымдарға қызмет көрсету мақсатында орындалады.
Көлік-байланыс жұмыстары әуе трассалары бойынша, белгіленген бағыттар КҰҚ және АҰҚ бойынша осы Қағидалардың талаптарына сәйкес орындалады.
Тармақ 1447
1447. Жүктерді тасымалдауды сыртқы аспаларды пайдаланып жүзеге асыруға рұқсат етіледі.
Түсіруді ұшуда тастау әдісімен немесе тікұшақтың салбырау режимінде, ӘК қонғаннан кейін жүзеге асыруға рұқсат етіледі.
Тармақ 1448
1448. Жүктерді тастау парашютпен және парашютсіз жасалады:
Тармақша 1
1) парашютпен – 150 м-ден (500 фут) кем емес биіктікте;
Тармақша 2
2) парашютсіз:
жазық жерде – 25 м-ден (80 фут) төмен емес биіктікте;
ойлы-қырлы жерде – 50 м-ден (170 фут) төмен емес;
таулы жерде – 100 м-ден (330 фут) төмен емес.
Тармақ 1449
1449. Сыртқы аспада жүгі бар тікұшақтарда ұшу елді мекенді аралап, КҰҚ бойынша орындалады;
Тармақша 1
1) жазық және ойлы-қырлы жерде:
күндіз және алакөлеңкеде – 2000 м-ден кем емес көріністе және 200 м-ден (650 фут) төмен емес БТШБ-те;
түнде – 4000 м-ден кем емес көріністе және 450 м-ден (1500 фут) төмен емес биіктікте;
Тармақша 2
2) таулы жерде – күндіз 400 м-ден (1300 фут) кем емес БТШБ-те мынадан кем көрініс кезінде:
5000 м таулы жерде рельефті 2000 м жоғары арттыра отырып;
8000 м таулы жерде рельефті 2000 м жоғары арттыра отырып.
Тармақ 1450
1450. Сыртқы аспада тасымалданатын жүк мынадай жағдайда авариялық тасталуы тиіс:
Тармақша 1
1) қалықтап тұрғанда, егер қозғалтқыштың (қозғалқыштардың) барынша қуаты пайдаланылса, ал тікұшақ өздігінен төмендейді;
Тармақша 2
2) ұшу экипажының қарлы (шаңды) құйын жағдайында жермен визуалды байланыс жоғалған кезде;
Тармақша 3
3) тікұшақтың жылдамдық алу немесе тежеу кезінде жүктің жермен немесе кедергімен жанасуы кезде;
Тармақша 4
4) ұшу қауіпсіздігіне қауіп төндіретін жүктің шайқалуы кезінде;
Тармақша 5
5) жүкпен жерге қону мүмкін болмағанда, мәжбүрлі қону кезінде;
Тармақша 6
6) қозғалтқыш (қозғалтқыштар) істен шыққан кезде;
Тармақша 7
7) тікұшақ ӘКК-нің дәйекті шешімі бойынша басқа жағдайда.
Тарау 19. 19-тарау. Арнайы бекітулер
19-тарау. Арнайы бекітулер
Тармақ 1. 1-параграф. Ұшу аудандарында ұшуға немесе сипаттамаларға негізделген (РВN) қажетті навигациялық спецификациялар орнатылған бағдарларға бекіту
1-параграф. Ұшу аудандарында ұшуға немесе сипаттамаларға негізделген (РВN) қажетті навигациялық спецификациялар орнатылған бағдарларға бекіту
Тармақ 1451
1451. ӘК-ні қатысты РВN орнатылған мемлекеттер немесе аудандардың әуе кеңістіктеріне ұшуға бекіту уәкілетті ұйым осы Қағидаларға 19 және 20-қосымшаларының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 1452
1452. Тиісті PBN орнатылған мемлекеттердің немесе аудандардың әуе кеңістіктерінде ӘК ұшуға рұқсат беруі пайдаланушы сертификатының пайдалану сипаттамасына жазылады.
Тармақ 2. 2-параграф. Минималды навигациялық сипаттамаларға (MNPS) қойылатын техникалық талаптар көзделген әуе кеңістіктеріндегі ұшу тұжырымдамасы
2-параграф. Минималды навигациялық сипаттамаларға (MNPS) қойылатын техникалық талаптар көзделген әуе кеңістіктеріндегі ұшу тұжырымдамасы
Тармақ 1453
1453. Осы Қағидалардың 22-қосымшасының талаптарына сәйкес минималды навигациялық сипаттамаларға (бұдан әрі - MNPS) қойылатын техникалық талаптар көзделген әуе кеңістігіндегі ұшулар уәкілетті ұйымның тиісті рұқсаттары болған жағдайда ғана жүзеге асырылады.
Тармақ 1454
1454. MNPS әуе кеңістігінде ұшатын ӘК, мынадай құралдармен жабдықталады:
қашықтық навигацияның екі жарамды жүйесімен (бұдан әрі - LRNS). LRNS ретінде мынадай жүйелердің бірі бола алады:
Тармақша 1
1) бір инерциялық навигация жүйесі (INS);
Тармақша 2
2) бір спутниктік навигациялық жүйе (GNSS);
Тармақша 3
3) датчик ретінде бір немесе одан да көп инерциялық жүйелер (IRS) не MNPS талаптарына сай келетін басқа да кез келген жүйені пайдаланатын бір кешенді навигациялық жүйе.
Тармақ 3. 3-параграф. Тік эшелондаудың қысқартылған минимумы жағдайында 300 м (1000 фут) эшелондар арасында 290 (8850 м) және 410 (12500 м) (RVSM) қоса әуе кеңістігіндегі ұшу тұжырымдамасы
3-параграф. Тік эшелондаудың қысқартылған минимумы жағдайында 300 м (1000 фут) эшелондар арасында 290 (8850 м) және 410 (12500 м) (RVSM) қоса әуе кеңістігіндегі ұшу тұжырымдамасы
Тармақ 1455
1455. ӘК тік эшелондаудың қысқартылған минимумы (бұдан әрі – RVSM) орнатылған әуе кеңістіктің белгілі бөліктерінде ұшу үшін бекіту уәкілетті ұйым осы Қағидаларға 17 және 18-қосымшаларының талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 1456
1456. ЭП 290 және 410 қоса алғанда арасындағы Өңірлік аэронавигациялық келісім негізінде 300 м (1000 фут) тік эшелондаудың қысқартылған минимумы (RVSM)қолданылатын әуе кеңістігінің белгілі бір бөліктерінде ұшуларды орындау үшін:
әуе кемесі мыналарды қамтамасыз ете алатын жабдықпен жабдықталған:
ұшуды жүзеге асыратын ұшу эшелоны экипажы кабинасында индикациялауын;
таңдалған ұшу эшелонының автоматты режимінде ұстауын;
таңдалған ұшу эшелонынан ауытқудың болуы туралы экипаж мүшелерін ескертуін қамтамасыз ету тиіс. Ескерту жасаған кезде ауытқудың төменгі шектік мәні ±90 м. (300 фут) аспауы тиіс;
барометрлік абсолюттік биіктік туралы деректерді автоматты ұсынуын қамтамасыз ету тиіс;
уәкілетті ұйым RVSM жағдайында ұшуды орындауға арнайы бекіту береді.
Тармақ 4. 4-параграф. Бағдардағы қосалқы әуеайлағына (EDTO) дейін ұзақтығы 60 минут астам ұшуды жүзеге асыруда пайдаланушыларға рұқсат беру
4-параграф. Бағдардағы қосалқы әуеайлағына (EDTO) дейін ұзақтығы 60 минут астам ұшуды жүзеге асыруда пайдаланушыларға рұқсат беру
Тармақ 1457
1457. EDTO ұшулар жүзеге асыру режелері бағдардағы қосалқы әуеайлағына дейін ұшу уақыты 60 минуттан асатын нүктелері бар маршруттарда қолданылады.
Тармақ 1458
1458. EDTO бойынша ұшуын бекіту уәкілетті ұйым осы Қағидалардың 10 және 11-қосымшалардың талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.
Тармақ 5. 5-параграф. Пайдаланушыларды қауіпті жүктер тасымалдауға жіберу
5-параграф. Пайдаланушыларды қауіпті жүктер тасымалдауға жіберу
Тармақ 1459
1459. Қауіпті жүктерді тасымалдауға рұқсат берілмеген пайдаланушылар:
Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясы саласындағы нормативтік құқықтық актілердің талаптарына жауап беретін қауіпті жүктер бойынша оқу бағдарламаларын жасайды. Осы бағдарламалардың толық сипаттамасы ӨКП-ға енгізіледі;
қауіпті жүктер саласындағы саясат пен рәсімдерді ҰЖН-да белгілейді.
Көрсетілген іс-шаралар пайдаланушы персоналына келесіге рұқсат береді:
қауіпті жүк ретінде жіктелген, COMAT-ты қоса алғанда мәлімделмеген қауіпті жүктерді айқындау және қабылдаудан бас тарту;
осындай жағдай орын алған мемлекеттің немесе уәкілетті ұйымға кез-келген келесі жағдайлар туралы ақпаратты хабарлау:
жүкте немесе поштада мәлімделмеген қауіпті жүктердің айқындалу жағдайлары туралы;
қауіпті жүктермен байланысты оқиғалар мен оқыс оқиғалар туралы.
Тармақ 1460
1460. Уәкілетті ұйым қауіпті жүктердің тасымалдануын бекітеді және жүк ретінде қауіпті жүктерді тасымалдайтын пайдаланушылардың келесілерді жасауын қамтамасыз етеді:
Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясы саласындағы нормативтік құқықтық актілердің талаптарына жауап беретін қауіпті жүктер бойынша оқу бағдарламаларын құрды. Қауіпті жүктер бойынша оқу бағдарламаларының толық сипаттамасы ӨКП-ға енгізіледі;
қауіпті жүктер саласындағы саясат пен рәсімдерді ҰЖН-да белгілейді.
Көрсетілген іс-шаралар пайдаланушы персоналына келесіге рұқсат береді:
мәлімделмеген немесе қате мәлімделген қауіпті жүктерді, соның ішінде қауіпті жүктер ретінде жіктелген COMAT-ты анықтау және қабылдаудан бас тарту;
уәкілетті ұйымға және ол орын алған мемлекетке кез келген ақпарат беру:
жүкте немесе поштада мәлімделмеген немесе дұрыс мәлімделмеген қауіпті жүктер анықталған жағдайларда;
қауіпті жүктермен байланысты оқиғалар мен оқыс оқиғалар.
пайдаланушы мемлекеттің және жөнелтуші мемлекеттің тиісті уәкілетті органдарына қауіпті жүктерді тасымалдауды анықтаудың кез келген жағдайлары туралы ақпарат беру:
Техникалық нұсқаулықтардың (Doc 9284 ИКАО) 2-тарауының 7-бөлімінің талаптарына сәйкес жүк тиелмеген, басқалардан бөлінбеген, бөлінбеген немесе бекітілмеген болса;
қауіпті жүктер туралы ақпарат ӘКК-не ұсынылмаған болса;
қауіпті жүктер ретінде жіктелген COMAT қоса алғанда, ӘК бортында жүк ретінде қауіпті жүктермен тиеу-түсіру жұмыстарын қабылдау, өңдеу, сақтау, тасымалдау, жүзеге асыру;
ӘКК-ге жүк ретінде тасымалдауға тиісті қауіпті жүктерге қатысты жазбаша немесе баспа түрінде дәл және оқылатын ақпарат беру.
Тармақ 1461
1461. Пайдаланушы үшінші тараптардың қызметкерлерін қоса алғанда, жүкті қабылдау, өңдеу, тиеу және түсіру процесіне қатысатын барлық қызметкерлерге жүктерді тасымалдауға қатысты пайдаланушының шектеулері мен пайдаланушылық бекітулер туралы хабардың берілуін қамтамасыз етеді.
Тармақ 1462
1462. Қауіпті жүктерді тасымалдау бойынш жоғарыда аталған талаптар ішкі коммерциялық әуе көлігі тасымалдарын орындайтын пайдаланушыларға тарайды.
Тарау 20. 20-тарау. Шектеулі көрініс жағдайларындағы ұшуларына (LVO) бекітуі
20-тарау. Шектеулі көрініс жағдайларындағы ұшуларына (LVO) бекітуі
Тармақ 1. 1-параграф. Жалпы ережелер
1-параграф. Жалпы ережелер
Тармақ 1463
1463. Пайдаланушы мұндай ұшулар уәкілетті ұйыммен бекітілген болса LVO ұшуларын орындайды.
LVO ұшуларына мыналар атады:
Тармақша 1
1) шектеулі көрініс жағдайларындағы ұшулар (LVTO);
Тармақша 2
2) САТ I (LTS CAT I) –тан төмен ұшулар ;
Тармақша 3
3) CAT II бойынша ұшулар;
Тармақша 4
4) стандартты САТ II (OTS CAT II)-тан басқа ұшулар;
Тармақша 5
5) CAT III стандарты;
Тармақша 6
6) олар үшін эксплуатиялық кредит жарияланған RVR үштен бірінен көп емес минимум бойынша RVR-ды азайту үшін қолданылатын EVS пайдаланатын қонуға кірулер.
Тармақ 1463-1
1463-1. Уәкілетті ұйым ҰҚЖ-да (RVR)көріну қашықтығы туралы ақпарат берілген кезде ғана орындалатын төмен көріну жағдайларында аспаптар бойынша қонуға кіруге арнайы бекіту береді.
Тармақ 1464
1464. LVO ұшуларына уәкілетті ұйымнан рұқсат алу үшін, пайдаланушы төмендегі көрсетілген талаптарды көрсетеді.
Тармақ 1465
1465. Пайдаланушы LTS CAT I ұшуларын орындайды, егер:
Тармақша 1
1) әрбір ӘК-сі CAT II бойынша ұшулар үшін сертификатталған болса;
Тармақша 2
2) автоматты қонумен үйлестірілген қонуға автоматты кіру CAT IIIA бойынша ұшулар үшін мақұлданған болса;
Тармақша 3
3) ҰҚЖ шегінен кем дегенде 45 м (150 фут) биік HUDLS пайдаланумен бекітілген қону жүйесін қолдану.
Тармақ 1466
1466. Пайдаланушы CAT II, OTS CAT II немесе CAT III бойынша ұшуларды орындайды, егер:
Тармақша 1
1) мұндай кірулер орындалады деп күтілетін әрбір ӘК, DH 60 м (200 фут) кем емес, немесе DH-сыз қонуға кіру үшін сертификатталған және қолданыстағы ұшу жарамдылық талаптарына сәйкес жабдықталған;
Тармақша 2
2) автоматты кірулер және/немесе қонуларды тіркеу (жазу) жүйесі орнатылған, мұндай ұшулардың орындалу қауіпсіздігін бақылау мақсатында оларды талдамалау және талдау жүргізіледі;
Тармақша 3
3) пайдаланушының мұндай ұшуларды орындауға уәкілетті ұйымнан алған рұқсаты бар (қонуға кіру);
Тармақша 4
4) DH радиобиіктік өлшегіш көмегімен айқындалады;
Тармақша 5
5) экипаж кем дегенде екі ұшқыштан тұрады;
Тармақша 6
6) хабарландыру биіктігі 60 м (200 фут) төмен әуеайлақтың биіктігінің шекті мәнінен жоғары барлық биіктіктер радиобиіктік өлшегіш көмегімен айқындалады.
Тармақ 1467
1467. Пайдаланушы EVS пайдаланумен қонуға кіруді орындайды, егер:
Тармақша 1
1) EVS қонуға кіру үшін сертификатталған және өзінде кескіннің инфрақызыл құрылғысы және HUD ұшу ақпаратын қамтитын болса ;
Тармақша 2
2) RVR-мен 550 м төмен ұшулар үшін, экипаж кем дегенде екі ұшқыштан тұрады;
Тармақша 3
3) CAT I бойынша қонуға кірулер үшін, ҰҚЖ-на бағдарланған табиғи визуалды байланыс кем дегенде ҰҚЖ шегінен 30 м (100 фут) жоғарыға жетеді.
Тармақ 1468
1468. CDFA техникасын орындауда APV және NPA мен қонуға кіру схемасы үшін, ҰҚЖ-на бағдарланған табиғи визуалды байланыс кем дегенде әуеайлақтың арттыру шегінен 60 м (200 фут) жоғарыға жетеді және келесі талаптардан тұрады:
Тармақша 1
1) ұшудың тік траекториясын жүргізудің мақұлданған режимін пайдалагумен қонуға кіру;
Тармақша 2
2) FAF-таң ҰҚЖ шегіне дейінгі қонуға кіру жері тік болып табылады, ал қонуға кірудің соңғы бағытымен ҰҚЖ-ның ортаңғы сызығы арасындағы айырмашылық 2 градустан аспайды;
Тармақша 3
3) жарияланған қонуға кірудің соңғы бағыты 3,7 градустан көп емес;
Тармақша 4
4) EVS-ты сертификаттау барысында бекітілген бүйірден соғатын желдің ең өп құрамдас бөліктері асып кетпеген.
Тармақ 2. 2-параграф. Әуеайлақтарға (тіқұшақ айлақтарға) қойылатын талаптар
2-параграф. Әуеайлақтарға (тіқұшақ айлақтарға) қойылатын талаптар
Тармақ 1469
1469. Пайдаланушы LVO үшін әуеайлақты (тікұшақ айлағын) 800 м көрінуден төмен пайдаланбайды:
Тармақша 1
1) уәкілетті ұйым тарапынан мұндай ұшулар үшін әуеайлақ мақұлданған болса;
Тармақша 2
2) LVP кезінде ұшу рәсімдері бекітілген болса.
Тармақ 1470
1470. Егер әуеайлақ (тіқұшақ айлағы) өзі тіркелген уәкілетті ұйымның осындай ұшуларға жіберілмесе (сертификатталмаса), пайдаланушы II/III САТ бойынша қонуға кіруді орындамайды.
Тармақ 1471
1471. Пайдаланушы әуеайлақта (тіқұшақ айлақта) LVP ұшу рәсімдері орнатылған және қолданысқа енгізілгендігіне көз жеткізеді.
Тармақ 1472
1472. Егер пайдаланушы LVP термині қолданылмайтын әуеайлақты таңдайтын болса, онда пайдаланушы LVP талаптарына сәйкес келетін баламалы рәсімдердің жұмыс істейтіндігіне көз жеткізеді. Мұндай талап пайдаланушының ҰЖН-да немесе LVP баламалығын қалай айқындауға болатындығы туралы, ұшу экипажы үшін басшылыққа алатын нұсқауларды қоса алғанда, ресімдер бойынша нұсқаулықта көрсетіледі.
Тармақ 3. 3-параграф. Көру шектеулі жағдайларда ұшу барысында ӘК-нің жабдықтарына қойылатын талаптар
3-параграф. Көру шектеулі жағдайларда ұшу барысында ӘК-нің жабдықтарына қойылатын талаптар
Тармақ 1473
1473. Пайдаланушы ҰПН-ге немесе басқа мақұлданған құжатқа сәйкес, пайдаланушының бойынша қону немесе қонуға кіруді, LVTO барысында ұшып шығуды орындау барысында пайдалануға жарамды ҰЖН-да MEL қосады.
Тармақ 1474
1474. ӘКК ӘК мәртебесі, жабдықтары мен жүйелері алда тұрған шектелген көру барысында ұшу түрлеріне сәйкес келетіндігін тексереді, бұл ретте тиісті нұсқаулықтар болатын ӘК-нің ҰПН және пайдаланушының ҰЖН қолданылады.
Тармақ 4. 4-параграф. Пайдаланушының көру шектеулі жағдайларда ұшу барысында борт жүйелерінің жұмысқа қабілеттілігін көрсетуі
4-параграф. Пайдаланушының көру шектеулі жағдайларда ұшу барысында борт жүйелерінің жұмысқа қабілеттілігін көрсетуі
Тармақ 1475
1475. Пайдаланушылық көрсетудің мақсаты болып, ӘК-нің ұшуын басқару жүйелерін, оның ішінде HUDLS-тың тиімділігін және пайдаланылуын айқындау және растау табылады.
Тармақ 1476
1476. Пайдаланушының CAT II, OTS CAT II немесе CAT III бойынша ұшуларға рұқсат алу үшін пайдаланушы уәкілетті ұйымға ӘК-нің борт жүйелерінің жұмысқа қабілеттілігін көрсетеді (растайтын құжаттарды ұсынумен бірге).
Тармақ 1477
1477. Егер сұратылып отырған DH – 15 м (50 фут) немесе одан жоғары болса ӘК-нің әрбір түрі үшін CAT II, OTS CAT II немесе CAT III бойынша кем дегенде 30 қону және қонуға автоматты кіру орындалған болуы тиіс, немесе сұратылып отырған DH – 15 м (50 фут) кем болса ӘК-нің әрбір түрі үшін CAT III бойынша кем дегенде 100 қону және қонуға автоматты кіру орындалған болуы тиіс.
Тармақ 1478
1478. Егер пайдаланушы ұшуды басқарудың тура сол секілді негізгі жүйелерін және индикация жүйесін пайдаланатын ӘК-нің бір ғана түрінің бірнеше нұсқаларына (модификациялары) ие болса немесе ӘК-нің біржәне сол түрінің түрлі негізгі жүйелерін және индикация жүйесін пайдаланатын болса, ол олардың барлығының борт жүйесінің негізігі көрсеткіштеріне сай екендігін көрсетеді.
Тармақ 1479
1479. Егер сәтсіз қонудың және қонуға автоматты кірулерлердің (қанағаттанарлықсыз қонулар, жүйенің өшіп қалуы) саны жалпы соманың 5% асатын болса, бағалау бағдарламасы, қашан бас тартулардың жалпы пайызы 5% аз болғанға 10-ға дейін қонуға автоматты кірулерге және қонуға ұлғаяды.
Тармақ 1480
1480. CAT II, OTS CAT II немесе CAT III бойынша ұшулардың талап етілетін сәттілік дәрежесі уәкілетті ұйым бекіткен талаптарға сәйкес келеді.
Қонуға кіру сәтті өтті деп есептеледі, егер:
Тармақша 1
1) көрудің шектеулі жағдайларында қонуға кірудің сәтті болу көрсеткіштері қолданылады;
Тармақша 2
2) қонуға кіруді қамтамасыз ететін борт жүйелерінің бас тартуы болмаса.
Тармақ 5. 5-параграф. Пайдаланушы үшін жаңа ӘК-інің түрлерін
пайдаланушылық бағалау
5-параграф. Пайдаланушы үшін жаңа ӘК-інің түрлерін
пайдаланушылық бағалау
Тармақ 1481
1481. Пайдаланушы ӘК-інің жаңа түрлерін пайдалануға енгізу барысында келесі талаптардың талабының орындалуын қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) автоматты қону жүйесі жарияланған сипаттамаларға сәйкес келеді және пайдалану жағдайларында жұмыстың сенімділігін қамтамасыз етеді;
Тармақша 2
2) ӘК-нің әр түрінде уәкілетті ұйымның талаптарына сәйкес пайдаланудың қалыпты жағдайларында және/немесе жүрудің және қонудың автоматты жүйелерін пайдаланумен қонудың нақты бір саны орындалады.
Тармақ 1482
1482. Ұшулар CAT II, OTS CAT II немесе CAT III бойынша ILS-ты пайдаланумен жүргізіледі немесе автоматты қону жүйелерінің (бұдан әрі -АҚЖ) қанағаттанарлықсыз жұмыс істеу себептерін айқындау үшін деректердің жеткілікті санын жинау талаптары барысында басқа қондыру жүйелерін пайдаланумен жүргізіледі.
Тармақ 1483
1483. Пайдаланушы САТ II және/ немесе САТ III бойынша ұшуларға жіберіліп қойған ӘК-нің жаңа түрлерінің кемелерін сатып алған жағдайда, уәкілетті ұйым аталған ӘК-не пайдаланушылық бағалау бағдарламаларын қысқартуға жол береді.
Тармақ 6. 6-параграф. Үздіксіз бақылау. Борт жүйелерінің жұмысқа қабілеттілігі туралы деректерді жинау
6-параграф. Үздіксіз бақылау. Борт жүйелерінің жұмысқа қабілеттілігі туралы деректерді жинау
Тармақ 1484
1484. Көру шектеулі жағдайларда ұшулардың басталуына рұқсат алғаннан кейін, бұл ұшулар олар қашан қауіпті болғанға дейін ұшуды басқару жүйелерінің жұмысында қандай да бір ауытқушылықтарды айқындау үшін тұрақты түрде пайдаланушымен бақыланылады, ол үшін ұшу экипаждарының баяндамалары қолданылады.
Тармақ 1485
1485. 12 айдың ішінде мынадай ақпараттар жиналады және өңделеді:
Тармақша 1
1) рейстік жағдайындағы және дайындық кезіндегі сияқты САТ II және САТ III бойынша қонуға кіру кезінде пайдаланылатын борттық жабдықтарды қоса отырып, қонуға кірулар мен қонулардың (ӘК-рінің үлгілері бойынша, метеожағдайға байланысты) жалпы саны.
Тармақша 2
2) мынадай себептер бойынша сәтсіз қонуға кірулар және/немесе автоматты қонулар туралы ұшу экипажы мүшелерінің баяндамалары:
борттық жүйенің істен шығуы;
жердегі құралдардың тұрақсыз жұмысы;
диспетчерді көрсету бойынша екінші шеңберіне кету;
басқа да себептер.
Тармақ 1486
1486. Пайдаланушы әрбір ӘК-де автоматты қону жүйесінің жұмыс өлшемдерін бақылау тәртібін белгілейді.
Тармақ 7. 7-параграф. САТ II немесе САТ III бойынша ұшуларға
пайдаланушымен рұқсат алу шарты
7-параграф. САТ II немесе САТ III бойынша ұшуларға
пайдаланушымен рұқсат алу шарты
Тармақ 1487
1487. Пайдаланушыда САТ II, OTS САТ ІІ немесе САТ III бойынша ұшулардың тәжірибесі болмаса, осы ӘК-де САТ I бойынша ұшулардың алты ай тәжірибесі бар болса САТ II, OTS САТ ІІ немесе САТ III бойынша ұшуларға рұқсат алады.
Тармақ 1488
1488. Жоғары минимум, әдетте, ҰҚЖ көрінуін арттыру және/немесе «ШҚБ-сыз» минимумды қолдану бойынша шектеулерді білдіреді және кейіннен ұшу рәсімдеріне қандайда болмасын өзгерістерді енгізуды талап етпейтін сияқты таңдалады.
Тармақ 1489
1489. САТ II немесе САТ III бойынша ұшу тәжірибесі бар пайдаланушы уәкілетті ұйымнан ауысу кезеңін қысқартуға рұқсат алады.
Тармақ 1490
1490. Пайдаланушы дайындаушы зауытпен келісім бойынша ұшуларды автоматты басқарудың борттық жабдықтарына техникалық қызмет көрсету бойынша нұсқаулық әзірлейді және оларды уәкілетті ұйымнан бұған алдын-ала рұқсат алып, ӘК-нің техникалық қызмет көрсету бағдарламасына қосады.
Тармақ 8. 8-параграф. Ұшу экипажы мүшелерін даярлау және олардың біліктілігі
8-параграф. Ұшу экипажы мүшелерін даярлау және олардың біліктілігі
Тармақ 1491
1491. Пайдаланушы шектеулі көріну жағдайында (LVO) ұшуға дейін келесілерді қамтамасыз етеді:
Ұшу экипажының әрбір мүшесі:
пайдаланушының ҰЖН талаптарына сәйкес дайындық пен тексеруден өту, оның ішінде, ӘК типі мен пайдаланылу ерекшеліктеріна арналған RVR/VIS шектеу мәндерінде және шешімді қабылдау биіктігінде (DH) ұшуды орындау үшін тренажерде дайындықтан өтуін (FSTD);
ҰЖН-та белгіленген стандарттарға сәйкес мамандануын орындалған.
Тармақ 1492
1492. Ұшу экипажы мүшелерінің дайындығы мен тексерілуі толық оқу жоспарына сәйкес жүргізіледі.
Тармақ 1493
1493. Пайдаланушы ҰҚЖ-да көріну қашықтығы 150 м-ден кем емес (А, В және С ұшақтың санаты) немесе 200 м-ден кем емес (D ұшақ санаты) кезінде уәкілетті ұйымның арнайы рұқсатынсыз ұшып көтерілуді орындамайды.
Тармақ 9. 9-параграф. Тренажерлық және/немесе ұшу дайындығы
9-параграф. Тренажерлық және/немесе ұшу дайындығы
Тармақ 1494
1494. Шектеулі көру жағдайында ұшуға тренажерлық және/немесе ұшуға дайындалуда пайдаланушы мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) жердегі және ұшудағы жабдықтардың жұмыс істеу қабілетін тексеру;
Тармақша 2
2) белгіленген жердегі жабдықтардың мәртебесіне байланысты минимумды пайдаланудың дұрыстығы;
Тармақша 3
3) қонуға кірудың автоматты жүйесінің және осы жүйенің жұмысындағы істен шығу және ауытқу жағдайлары бойынша автоматты қону жүйесінің жұмысын талдау;
Тармақша 4
4) қозғалтқыштардың, электр жүйелері, гидравлика немесе автоматты басқару жүйелерінің істен шығуы және түрлі ақаулар кезіндегі іс-әрекет;
Тармақша 5
5) жабдықтардың ықтимал ақауларымен және жабдықтардың (MEL) ең аз тізбесін пайдалана отырып, ұшулар;
Тармақша 6
6) ӘК сертификатында (ұшуларға дайындығы туралы Куәлікте) көрсетілген пайдалануға беру шектеулерін қолдану;
Тармақша 7
7) ШҚБ-те (DH) ҰҚЖ-на қатысты визуалды және аспаптар бойынша ӘК-нің ауытқуларын айқындау және қонуға кіру және қонуды жалғастыру туралы шешім қабылдау;
Тармақша 8
8) радио биік өлшегішті бағалаушының қоятын қол жеткізу бойынша және ескерту биіктігінен (Alert Heigt) төмен қандай да бір ақаулы жағдайдағы іс-қимыл тәртібі.
Тармақ 1495
1495. Пайдаланушы ұшу экипажының әрбір мүшесі жұмыс технологиясын зерделеуіне және экипаж құрамында жаттырғудан өтуіне көз жеткізеді. Жаттығудың осы түрі үшін барынша тренажер пайдаланылады.
Тармақ 10. 10-параграф. ӘК басқа да типтері және үлгілеріне қайта дайындау
кезінде ұшу құрамына арналған (LVР, CAT II/III) шектеулі көріну жағдайындағы дайындықтарға қойылатын талаптар
10-параграф. ӘК басқа да типтері және үлгілеріне қайта дайындау
кезінде ұшу құрамына арналған (LVР, CAT II/III) шектеулі көріну жағдайындағы дайындықтарға қойылатын талаптар
Тармақ 1496
1496. Пайдаланушы ӘК басқа да үлгісіне ауысу кезінде шектеулі көріну жағдайындағы (LVР, CAT II, OTS CAT II немесе CAT III) ұшуларды орындауға рұқсаты бар ұшу экипажының мүшелерінің қысқартылған бағдарлама бойынша дайындықтан өтуін қамтамасыз етеді.
Тармақ 1497
1497. Пайдаланушы экипаждың барлық мүшелері үшін рейстік дайындық келесідей бақылаумен өтуін қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) САТ II үшін қажет болған жағдайда автоұшқышті ажырата отырып, қолмен ұшуды басқару режимінде минимум 3 (үш) қону;
Тармақша 2
2) HUDLS пайдалану кезінде жанасумен бірге төрт қону, оның ішіне бір қону кіреді, сәйкесінше, HUDLS-ты пайдаланып 2 (екі) қону – оқу дайындығын қажет етпейтін рәсіммен қайта дайындық кезінде (zero flight time);
Тармақша 3
3) САТ III үшін, минимум 2 (екі) автоматты қону, немесе оқу дайындығын талап етпейтін тренажерде дайындық жүргізілетін жағдайда 1 (бір) автоматты қону.
САТ III үшін – HUDLS пайдалана отырып, жанасумен бірге төрт қонуға кіру.
Тармақ 1498
1498. CAT II/III бойынша ұшуларды орындауды бастағанға дейін (ӘК-ны басқару берілген ӘКК-лер мен ұшқыштар) мынадай шартты орындау – берілген ӘК үлгісінде бақыланатын ұшуларды қоса алғанда 50 (елу) сағат ұшу немесе 20 (жиырма) қону түріндегі бастапқы тәжірибесінің бар болуы.
Тармақ 1499
1499. Бақыланатын рейстік дайындықты қоса алғанда, осы минимум бойынша бұрын ұшуларды орындамаған ұшу экипажы мүшелері үшін берілген ӘК үлгісінде 100 (жүз) сағат ұшу немесе 40 (қырық) қону қол жеткізгенде RVR бойынша CAT II, OTS CAT II немесе CAT III жарияланған минимумына 100 м-ді қосуы қажет.
Тармақ 11. 11-параграф. ҰҚЖ-да RVR 150 (200) м-ден кем болған жағдайында
ұшып көтерілу
11-параграф. ҰҚЖ-да RVR 150 (200) м-ден кем болған жағдайында
ұшып көтерілу
Тармақ 1500
1500. Пайдаланушы RVR 150/200 м кем болған жағдайында (200 м-ден төмен - D санатты ұшақтар үшін) ұшып көтерілуді орындауға рұқсат алғанға дейін ұшуды еліктеу тренажерлық құрылғысын (FSTD) пайдалана отырып, мынадай дайындықтың орындалуын қамтамасыз етеді:
Тармақша 1
1) RVR ең аз рұқсат етілген жағдайдағы қалыпты ұшып көтерілу;
Тармақша 2
2) қауіпсіз жағдайларға сүйене отырып, V1….V2 диапазон жылдамдығында немесе осы диапазонға жақын қозғалтқыштың істен шығумен RVR ең аз рұқсат етілген жағдайындағы ұшып көтерілу;
Тармақша 3
3) V1 жылдамдығына дейін істен шығумен және ұшып көтерілуді тоқтатумен RVR ең аз рұқсат етілген жағдайындағы ұшып көтерілу.
Тармақ 1500-1
1500-1. Төмен көріну жағдайында ұшып көтерілу үшін уәкілетті ұйым ұшып көтерілу үшін ең аз RVR бойынша арнайы рұқсат береді.
Тармақ 1501
1501. Пайдаланушы ұшу экипажы мүшесінің кемінде RVR 150 м-ден (200 м-ден төмен - D санатты ұшақтар үшін) болған жағдайында ұшып көтерілуге рұқсат алғанға дейін қажетті тексеруді орындағанына көз жеткізеді. Тексеру ретінде ӘК басқа үлгісіне қайта дайындау кезінде тренажерда және/немесе ұшу машықтануында дайындықтың табысты аяқталуы есептелінеді.
Тармақ 12. 12-параграф. Шектеулі көріну жағдайындағы ұшулар
12-параграф. Шектеулі көріну жағдайындағы ұшулар
Тармақ 1502
1502. Біліктілік тексерудің қолданысы кезеңінде (FSTD) тренажерінде 2 (екіден) кем емес, HUDLS және/немесе EVS пайдаланумен болса тиісінше 4 (төртеуден) кем емес қонуға кірулер орындалады. Олардың ішінде біреуі уәкілетті ұйыммен мақұлдаған ең аз RVR болған жағдайында орындалады.
Бір қонуға кіру (FSTD) тренажерінде немесе HUDLS және/немесе EVS пайдаланумен екі қонуға кірулер САТ II немесе САТ III бойынша бекітілген рәсімдерді қолданумен қонуға кірулермен және қонумен ауыстыруға келеді.
Осы қонуға кірудың бірі екінші шеңберіне кетумен орындалады.
Егер пайдаланушы RVR 150/200 м-ден кем болғанда ұшып көтерілуді орындауға рұқсаты бар болса, белгіленген кезеңде кәсіби тексерулерді орындау кезінде, қалай болғанда да ең аз рұқсат етілген RVR жағдайы кезінде бір ұшып көтерілуді (LVTO) орындайды.
Тармақ 1503
1503. САТ III бойынша кәсіби дағдыларды, тексерулерді және жаттығуларды қолдау үшін пайдаланушы тренажерді пайдаланады.
Тармақ 1504
1504. Аталған ӘК үшін тренажер жоқ болған кезде, уәкілетті ұйым САТ II және ұшақта төменгі көріну (LVTO) жағдайындағы ұшып көтерілу бойынша ұшуларға мерзімдік дайындықтар мен тексерілуді орындауға рұқсат беруі мүмкін.
Тармақ 1505
1505. LVTO жағдайында және CAT II, OTS CAT II немесе CAT III бойынша ұшуға рұқсат беру ұзартуды осы параграфының талаптарына сәйкес мерзімдік тексерулер мен дайындықтарды орындау кезінде жүзеге асырады.
Тармақ 13. 13-параграф. Шектеулі көріну жағдайындағы ұшулар – орындау тәртібі
13-параграф. Шектеулі көріну жағдайындағы ұшулар – орындау тәртібі
Тармақ 1506
1506. Пайдаланушы төмен көріну (LVTO) кезінде ұшып көтерілу, CAT II, OTS CAT II немесе CAT III бойынша қонуға кіру және қонулар үшін оларды орындау бойынша рәсімдер мен нұсқаулықтарды белгіленеді. Бұл рәсімдер пайдаланушының ҰЖН-да қамтылған және ұшып көтерілуді рульдеу, қонуға кіру, теңесу, қону, қонудан кейінгі жүрісі және екінші шеңберіне кетуі кезіндегі ұшу экипажы мүшелерінің міндеттерін қамтиды.
1507.Шектеулі көріну барысындағы ұшу келесі операцияларды енгізіледі:
Тармақша 1
1) штурвалдық режімінде ұшу (электронды бағыттау жүйесі пайдаланып немесе пайдаланбай);
Тармақша 2
2) ШҚБ-не дейін және төмен автоматты режимде қонуға кіру, түзету, штурвалдық режимінде қону және жарыс;
Тармақша 3
3) автоматты режимінде қонуға кіру, түзету, қону және штурвалдық режимде жарыс барысында басқару;
Тармақша 4
4) қонуға кіру, түзету, қону және RVR бойынша жарияланған минимум 400 м-ден кем болғанда автоматты режимінде қондырғаннан кейін жарыс және қондыру.
Тармақ 14. 14-параграф. Шектеулі көріну жағдайында ұшып көтерілу мен қонуға
кіру және оларды орындау бойынша рәсімдер
14-параграф. Шектеулі көріну жағдайында ұшып көтерілу мен қонуға
кіру және оларды орындау бойынша рәсімдер
Тармақ 1508
1508. Пайдаланушы ұшып көтерілу, қонуға кіру, теңесу, жүріс алу және ҰЖН-да екінші шеңберіне кетуін орындау кезінде ұшу экипажы мүшелерінің міндетін айқындайды. Көрінудің нашарлауы немесе ӘК жабдығының істен шығуы жағдайында АМЖ-дан ВМЖ-на ауысу кезінде ұшу экипажы мүшелерінің міндеттерін айқындауға айрықша назар аударылады. Сондай-ақ қонуды орындау немесе екінші шеңберіне кету туралы шешім қабылдайтын ұшқышқа жүктеме оңтайлы болу үшін экипажда міндеттемелерді бөлуге назар аударылады.
Тармақ 1509
1509. Пайдаланушы LVO жағдайында орындалатын ұшулар үшін қолданылатын рәсімдер мен нұсқауларды орнатады. Бұл рәсімдер мен нұсқаулар ҰЖН немесе рәсімдер туралы нұсқаулыққа кіреді және де жағдайларға байланысты, жермен жүру, ұшып көтерілу, қонуға кіру, өрт, қону, жылдамдық алу және екінші шеңберіне кету кезіндегі ұшу экипажының міндеттері болады.
Тарау 21. 21-тарау. Радионавигациялық жабдықтарды пайдалана отырып, ӘК әуеайлақтың ауданынан қонуға кіру және ұшып шығу кезінде қолданылатын әуеайлағы схемасын құру рәсімдері
21-тарау. Радионавигациялық жабдықтарды пайдалана отырып, ӘК әуеайлақтың ауданынан қонуға кіру және ұшып шығу кезінде қолданылатын әуеайлағы схемасын құру рәсімдері
Тармақ 1. 1-параграф. Әуеайлақ схемасының құрылымы
1-параграф. Әуеайлақ схемасының құрылымы
Тармақ 1510
1510. Әуеайлақ схемалары АА-да АНА қамтамасыз ету қағидалардың талаптарына сәйкес Қазақстан Республикасының AIP жариялануға тиіс.
Тармақ 1511
1511. Әуеайлақ схемасы құрылымының процесі деректерді, құрылымды және олардың жариялымдарын алумен жасалады.
Тармақ 1512
1512. Қонуға кіру схемаларын құру процесі бастапқы деректерді енгізуден және тексеруден басталады және бекіту және жариялау үшін құжаттама жасай отырып, жердегі (немесе) ұшу валидациясымен аяқталады.
Тармақ 1513
1513. Уәкілетті ұйым ӘК-лерін пайдаланушыларды АА-да АНА қамтамасыз ету қағидалардың талаптарына сәйкес Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясы ұйымының және өздерінің құрылымдық бөлімшелері арасында шығыс деректерді дайындау бойынша функцияларды белгілейді.
Тармақ 2. 2-параграф. Ұшып шығу (SID) келу (STAR) стандартты бағыттарын
және оған жататын әуеайлақ схемаларын белгілеу
2-параграф. Ұшып шығу (SID) келу (STAR) стандартты бағыттарын
және оған жататын әуеайлақ схемаларын белгілеу
Тармақ 1514
1514. Әрбір бағытқа жеке индекс беріледі.
Тармақ 1515
1515. Ұшып шығу немесе келу (аспаптар бойынша немесе визуалды қонуға кіру) стандартты бағытының индексі мыналардан тұрады:
Тармақша 1
1) негізгі көрсеткіш;
Тармақша 2
2) мәртебе көрсеткіші;
Тармақша 3
3) бағыт көрсеткіші.
Тармақ 1516
1516. Негізгі көрсеткіш ұшып шығудың стандартты бағыты аяқталатын немесе келудің стандартты бағыты басталатын бес әріптен тұратын негізгі нүктенің 5LNC кодтық атауы болып табылады.
Тармақ 1517
1517. Мәртебенің көрсеткіші 1 ден 9 дейінгі сан болып табылады.
Бағыт көрсеткіші латын әліпбиінің бір әрпі болып табылады. «I» және «О» әріптері пайдаланылмайды.
Тармақ 3. 3-параграф. ӘҚҚ бағыттарын белгілеу
3-параграф. ӘҚҚ бағыттарын белгілеу
Тармақ 1518
1518. Бақыланатын, консультативті және бақыланбайтын ӘҚҚ бағыттары, ұшып келу және ұшып кету стандартты бағыттарын алмағанда, негізгі индекстен тұрады және толықтыру:
Тармақша 1
1) бір префикспен (қосымшасымен).
Тармақша 2
2) бір қосымша әріппен.
Тармақ 1519
1519. Барлық ұшу барысына қиылысатын тораптық диспетчерлік аудандардан, мемлекеттерден және өңірлерден тәуелді болмайтын негізгі магистральді бағытқа бір индекс беріледі.
Тармақ 1520
1520. Егер екі немесе бір неше магистральдық бағыттар бірдей шепке ие болса ол шеп сәйкес бағыттың индексімен белгіленеді. ӘҚҚ қамтамасыз ету барысында қиындік әкелмеген жағдайда ғана. Барлық мүдделі тараптардың келісімі бойынша ғана бір индекс беріледі.
Тармақ 1521
1521. Бір бағытқа берілетін негізгі индекс қандай да болсын басқа бағытқа берілмейді.
Тармақ 4. 4-параграф. Әуе кенестігін пайдалану кезінде негізгі нүктелерді белгілеу
4-параграф. Әуе кенестігін пайдалану кезінде негізгі нүктелерді белгілеу
Тармақ 1522
1522. Негізгі нүктелер бағытты және (немесе) ӘК-лерінің ұшуын орындауға қатысты ақпаратта әуе қозғалысына қызмет көрсету органдарының қажеттілігіне байланысты айқындау үшін белгіленеді.
Тармақ 1523
1523. Неігзі нүктелер индекстермен белгіленеді.
Тармақ 1524
1524. Пайдаланылатын кодталған индекстер сәйкес радионавигациялық құралдын орналасқан жерінен 1100 км (600 т. миль) шегінде қайталанбау керек.
Тармақ 1525
1525. Егер негізгі нүктені радионавигациялық құралдарының орналасқан жері бойынша көрсетілген орында орналастыру талап еткен жағдайда, бұл негізгі нүкте жекелеген бес әріпті (5 LNC) айтуға ыңғайлы кодтық атауымен, бұл жағдайда негізгі нүктенің қызметін атқаратын атау мен кодталған индекс белгіленеді, олар мыналарды біруақытта қамтиды:
Тармақша 1
1) қонуға бет аудың бастапқы кезеңінің бақылау нүктесі (IAF);
Тармақша 2
2) қонуға бет аудың аралық кезеңінің бақылау нүктесі (IF);
Тармақша 3
3) күту схемасының бақылау нүктесі;
Тармақша 4
4) бағыттағы (жолдағы) бақылау нүктесі (WPT).
Тармақ 5. 5-параграф. Әуеайлақ схемаларының құрылымына қатысты құжаттамалар
5-параграф. Әуеайлақ схемаларының құрылымына қатысты құжаттамалар
Тармақ 1526
1526. Аэронавигациялық рәсімдер дизайнерлері жасайтын құжаттамалар мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) ӘК-лерін пайдаланушыларды АА-да АНА қамтамасыз ету қағидаларына сәйкес Қазақстан Республикасының AIP-дағы жариялау үшін қажетті құжаттаманы;
Тармақша 2
2) әрбір схеманың учаскесі үшін айтарлықтай кедергілер;
Тармақша 3
3) әуеайлақ схемаларының инфрақұрылымын бағалау;
Тармақша 4
4) әуе кеңістігін шектеу (тыйым салынған аймақтар, қауіпті аймақтар, ұшуға шектеу қойылған аймақтар);
Тармақша 5
5) бар әуеайлақтардың схемаларына өзгерістер не түзетулер, осындай өзгерістерді не түзетулерді енгізу үшін негіздеме;
Тармақша 6
6) әуеайлақтар схемалары құрылымының стандарттарынан кез келген ауытқулар, осындай ауытқулар үшін негіздемелер және ұшулардың одан әрі қауіпсіз орындалуына кепілдеме беретін шаралар туралы егжей-тегжейлі ақпарат;
Тармақша 7
7) жерде және ұшуда әуеайлақ схемасын апробациялау үшін аталған әуеайлақ схемасы бойынша ұшу қауіпсіздігін қамтамасыз етумен байланысты кез келген басқа да әлеуетті аспектілері;
Тармақша 8
8) әуеайлақ схемасын автоматтандырылған жобалау нәтижелері бойынша қалыптасатын әуеайлақ схемасын әзірлеудің қорытынды хаттамасы және аэронавигациялық рәсімдердің дизайнері мен тексеруші қол қояды.
Тармақ 1527
1527. Әуеайлақ схемасын авиациялық оқиға болған жағдайда қайта жаңғырту үшін, сондай ақ әуеайлақ схемасын пайдалану мерзімі ағымында қайта қарап жаңарту (5 жылда кемінде бір рет) үшін құжаттама қағаз және электронды түрде сақталады.
Тармақ 6. 6-параграф. Автоматтандырылған жобалау
6-параграф. Автоматтандырылған жобалау
Тармақ 1528
1528. Аспаптар бойынша ұшып шығу, келу және қонуға кіру схемаларын, сондай-ақ ӘҚҚ бағыттарын әзірлеуді «әуе кемелерінің ұшуын жүргізу (Doc 8168 OPS/611)» құжатында көрсетілген кедергілерден ұшып өту өлшемдеріне (оның ішінде кедергілерді есепке алу аймағының ені) сәйкес АНО жеткізушісі жүзеге асырады. II Том көзбен шолып ұшу және аспаптар бойынша ұшу схемаларын құру». Көрсетілген схемаларды әзірлеу кезінде АНО жеткізушісі бағдарламалық қамтамасыз етуі ИКАО «әуе кемелерінің ұшуын жүргізу (Doc 8168 OPS/611)» құжатында көрсетілген кедергілерден ұшып өту критерийлерін (оның ішінде кедергілерді есепке алу аймағының ені) қолдануды қамтамасыз ететін автоматтандырылған құралдарды пайдаланады. II Том көзбен шолып ұшу және аспаптар бойынша ұшу схемаларын құру». PANS-OPS өлшемдеріне сәйкес схемаларды құру кезінде ұшуды жүргізудің әдеттегі шарттары көзделеді. ӘК пайдаланушы штаттан тыс және авариялық жағдайлар үшін қосалқы схемаларды қамтамасыз етуге міндетті.
Тармақ 1529
1529. Әуеайлақтар схемалары құрылымының автоматтандырылған құралын аэронавигациялық рәсімдері дизайнерімен пайдалану тек қана ол автоматтандырылған құралдарын бағдарламалық қамтамасыз ету жұмыстары бойынша қолданылатын бағдарламалық қамтамсыз етуді өңдейтін кәсіпорнында оқытылғаннан кейін ғана жүзеге асырылады.
Тармақ 7. 7-параграф. Әуеайлақтар схемаларының сапасын қамтамасыз ету
7-параграф. Әуеайлақтар схемаларының сапасын қамтамасыз ету
Тармақ 1530
1530. Әуеайлақтар схемаларының сапасын қамтамасыз ету шығыс деректерін алған сәттен бастап және кейіннен жариялаумен аяқталады.
Тармақ 1530-1
1530-1. Жаңа әуеайлақ схемалары (бұрын тиісті әуеайлақта қолданылмаған аспаптар бойынша ұшу схемалары) азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымның келісімінсіз Қазақстан Республикасының аэронавигациялық ақпарат жинағында жарияланбайды.
Тармақ 1531
1531. Әуеайлақтар схемаларының сапасын қамтамасыз ету мыналармен қол жеткізіледі:
Тармақша 1
1) аэронавигациялық рәсімдерді әзірлеу бойынша мамандарды дайындау;
Тармақша 2
2) әуеайлақтар схемаларын жобалаудың әрбір кезеңінде электрондық тасымалдағыштарды немесе деректердің тұтастығын сақтауды қамтамасыз ететін құралдарды қолдануды қоса алғанда, бастапқы деректердің дәлдігі, ажыратымдылығы және тұтастығы;
Тармақша 3
3) әуеайлақ схемалары құрылымының автоматтандырылған құралын қолдану;
Тармақша 4
4) ААБ қызметіне сапаны басқару жүйесін енгізу;
Тармақша 5
5) қонуға кіру схемаларын валидациялау оларды пайдалануға беру қауіпсіздігін қамтамасыз ету мәнін жерде және (немесе) ұшуда тексеру;
Тармақша 6
6) азаматтық авиация саласындағы қолданылатын рәсімдерді уәкілетті ұйымның тексеруі.
Тармақ 8. 8-параграф. Әуеайлақтар схемаларын қауіпсіздігін қамтамасыз ету
8-параграф. Әуеайлақтар схемаларын қауіпсіздігін қамтамасыз ету
Тармақ 1532
1532. Әрбір әзірленетін әуеайлақтар схемалары оның қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін талдау жатады.
Тармақ 1533
1533. Әуеайлақтар схемаларын қауіпсіздігін талдау мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) «ӘК-лерінің ұшуын орындау» (Doc 8168 OPS/611 (PANS-OPS) II том «Визуалды ұшу және аспаптар бойынша ұшу схемаларының құрылымы) ИКАО құжатымен көзделген әуеайлақтар схемаларын жобалау әдісі ААБ қызметінің таңдау дұрыстығын және қолданылуын растау, бұл ретте оларды талдау әуеайлағы схемаларының құрылымы кезеңін және оларды әзірлеу сапасын қамтамасыз етуді қамтиды;
Тармақша 2
2) әуеайлақ схемасы жобасын азаматтық авиацияның мүдделі ұйымдарымен келісу.
Тармақ 9. 9-параграф. Жерде және ұшуда әуеайлақтар схемаларын апробациялау
9-параграф. Жерде және ұшуда әуеайлақтар схемаларын апробациялау
Тармақ 1534
1534. Жерде және ұшуда әуеайлақтар схемаларын апробациялау әуеайлақ схемасы құрылымы үрдісінде сапаны қамтамасыз етуде қажетті кезең болып табылады.
Тармақ 1535
1535. Апробациялаудың мақсаты кедергілер мен навигациялық ақпарттар, әуеайлағы схемасын орындау мүмкіндігін бағалау туралы барлық деректерді тексеру болып табылады.
Тармақ 1536
1536. Апробациялау жердегі және/немесе ұшудағы апробациялауды өзіне енгізеді.
Тармақ 1537
1537. Апробациялау ұшуда бұрын бекітілген әуеайлақ схемасына айтарлықтай емес өзгерістер мен толықтырулар енгізу кезінде жүргізілмейді.
Тармақ 1538
1538. Апробациялау жерде әуеайлақтар схемалары құрылымында тәжірибесі және ұшудағы апробациялау мәселелерінің тиісті білімі бар әуеайлақ схемасының құрылымы бойынша аспаптары бойынша ұшу құжаттамалардың барлық пакетін талдау жасалады.
Тармақ 1539
1539. Жердегі апробациялаудың мақсаты әзірленген әуеайлағы схемасының рәсімдеріндегі, оның құжаттамасында және жердегі элементтерді бағалаудағы қателіктерді айқындауда жасалады, олар ұшудағы апробациялау үрдісінде бағаланады. Жердегі апробациялау барысында бұрын жарияланған әуеайлақтар схемаларын өзгерістер мен түзетулерге қатысты ұшудағы апробациялау қажеттілігі айқындалады.
Тармақ 1540
1540. Әзірленген әуеайлақтар схемаларының аралап ұшулар уәкілетті ұйыммен келісілген бағдарламалар бойынша, осы Қағидаларга 23-қосымшасының нысаны бойынша ұшу тексеру актісін жасаумен жүзеге асырылады.
Тарау 22. 22-тарау. Ұшқышсыз ұшу аппараттарының ұшулары
22-тарау. Ұшқышсыз ұшу аппараттарының ұшулары
Басқа 1. Азаматтық әуе кемесі борттық журналы бөлімдерінің мазмұны
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларға
1-қосымшасы
Нысан
Азаматтық ӘК үшін (ресейліқ өндірістіқ ӘК арналған) үлгілік борттық журнал
Азаматтық ӘК борт журналының шамамен Мазмұны (Алыс шетел өндірісінің ӘК үшін).
Азаматтық ӘК борттық журналы (авиациялық жұмыстарды орындайтын ӘК үшін).
ӘК үлгісі: ___________________________,
ӘК борттық мемлекеттік тіркеу нөмірі: ____________ ,
ӘК сериялық (зауыттық) нөмірі: ____________________________
Пайдаланушының атауы немесе ӘК иесі жайлы деректер: _________________
ӘК конструкциясының массасы:__________________________ кг
ӘК аэродинамикалық орташахордасы АОХ (центрлеу):
______________________ %
Азаматтық әуе кемесі борттық журналы бөлімдерінің мазмұны
№
п/п
Атауы
Бет
I.
Азаматтық авиацияның базалық, аралық және соңғы әуежайларында әуе кемесін қабылдау-беру тәртібі туралы Нұсқаулық
5
II.
Экипаж мүшелеріне ұшу кезінде олардың жұмысқа қабілеттілігіне баға берілетін жүйелердің тізбесі
7
III.
Әуе кемесінің, қозғалтқыштардың және жүйелердің жеке ерекшеліктері
10
IV.
Ұшу үшін қону әуежайларындағы агрегаттарды немесе бөлшектерді ауыстыру
13
V.
Базадан тыс әуежайларда техникалық себептер бойынша рейстердің кешігуі туралы мәліметтер
17
VI.
Ұшуда анықталған істен шығулар мен ақаулар туралы мәліметтер
19
VII.
Әуе кемесінің борттық мүлкінің тізімдемесі
99
VIII.
Тізімдемеге сәйкес ұшақ пен борттық мүлікті беру және жанар-жағармай материалдарының (ЖЖМ) қалдығы)
106
IX.
Инженерлік және басшылық құрамның журналды тексеруі
125
Тарау 1
I. Ұшу кезінде экипаж мүшелері олардың жұмысқа қабілеттілігінің бағалануын іске асыратын жүйелер тізбесі
Тармақ 1
1. Қозғалтқыш және оның агрегаттары.
Тармақ 2
2. Ауа (негізгі және рульдік) бұрандасы және оны басқару.
Тармақ 3
3. Отындық жүйе және оның агрегаттары.
Тармақ 4
4. Май жүйесі және оның агрегаттары
Тармақ 5
5. Ауа жүйесі және оның агрегаттары.
Тармақ 6
6. Гидравликалық және гидроазоттық жүйелер және олардың агрегаттары.
Тармақ 7
7. Шасси (оның ішінде дөңгелектер де).
Тармақ 8
8. Биіктік жүйесі және оның агрегаттары.
Тармақ 9
9. Рульдерді, элерондарды, триммерлерді, жалғасқанатшалар мен күш қондырғысын басқару, тежеуіш парашюттерін, тоқтату және т.б. және олардың агрегаттары.
Тармақ 10
10. Сумен жабдықтау және санитарлық тораптар жүйесі және олардың агрегаттары.
Тармақ 11
11. Мұздануға қарсы, өртке қарсы, оттегі жүелері және олардың агрегаттары.
Тармақ 12
12. Көрмей қону және жартылай автоматты түрде қонуға беталу құрылғысы (жұмыстың бағалануы әрбір қонудан кейін беріледі).
Тармақ 13
13. Радиобайланыстық құрылғы.
Тармақ 14
14. Навигациялық құрылғы.
Тармақ 15
15. Радиолокациялық құрылғы.
Тармақ 16
16. Аспаптық құрылғы.
Тармақ 17
17. Электр жабдығы.
Тармақ 18
18. Тұрмыстық жабдықтар.
Тармақ 19
19. Жүкпен сырттан асу жүйесі және басқару.
Тармақ 20
20. » Қадам – газ» басқаруы.
Тармақ 21
21. Трансмиссияны қосу жалғастырғышын басқару.
Тармақ 22
22. Трансмиссия.
Тармақ 23
23. Қозғалтқыштарды іске қосу жүйесінің борттық қондырылуы.
Тармақ 24
24. Борттық өздігінен жазғыштар (ұшу сағатындағы пленка қалдығы).
📌 Ескерту. Егер көрсетілген жүйелер бойынша ұшу кезінде пайда болады ақау, экипаж жүзеге асырады баяндама ӘҚҚ органына, ал аяқталған жағдайда, онымен байланысты қысқаша хабарлама туралы, байқалған ақаулар және олардың сипаты көріністері қамтамасыз ету үшін жедел ақаулықтарды жою аз уақытқа тоқтаған кезде – командалық-диспетчерлік пунктке әуеайлақтың. Қонғаннан кейін экипаж жүзеге асырады және жазу барлық айқындалған ақаулар туралы борт журналында көрсетілген ақаулар сипаты және параметрлерін бағалау үшін қажетті және ақауды жою.
Тарау 2
II. Әуе кемесі, қозғалтқыштарының және жүйелерінің жеке ерекшеліктері
Тарау 3
III. Ұшу үшін қону әуежайларындағы агрегаттарды немесе бөлшектерді ауыстыру
№
п/п
Әуежай
Күні
Агрегаттың немесе бөлшектердің атауы
Алынған агрегаттың №
орнатылған агрегаттың №
Агрегаттарды ауыстыру себебі
Тегі, Қолы
Тарау 4
IV. Еленген ақаулар және рейс кезіндегі қону аэропорттарында құрылғылар мен бөлшектерді ауыстыру туралы деректер
Әуежай
Күні
Кешіктіру уақыты
Техникалық себептерді қысқаша сипаттау рейсті кідіріске әкеп соққан
Экипаж мүшесінің тегі және қолы
Қабылданған шаралар, АТЖ жауапты тұлғасының тегі және қолы
кесте бойынша ұшу уақыты
нақты ұшу уақыты
Тарау 5
V. Ұшуда анықталған істен шығулар мен ақаулар туралы мәліметтер
Әуежай
Күні
Ұшу кезінде анықталған істен шығулар мен ақаулар
Экипаж мүшесінің тегі және қолы
Істен шығуды, ақаулықты жою себебі мен әдісі, наряд-картаның № және істен шығуды есепке алу карточкасының жасалғаны туралы белгі
Тегі және қолы (ауысым бастығы)
Тарау 6
VI. Әуе кемесін борттық мүлкінің тізбесі
Мүлік атауы
Саны
Мүлік санының өзгеруі және себебі
Уақыты
Жетекші инженердің қолы
Тарау 7
VII. Әуе кемесінің және борттық мүлікті тізімдімеге сәйкес тапсыру және ЖЖМ қалдығы
Экипаж ауысу аэропорты
ӘКК-нің тегі
Уақыты
Тапсырды
Қабылдады
Май қалдығы
Экипаж ауысу аэропорты
ӘКК-нің тегі
лауазымы, тегі
қолы
лауазымы, тегі
қолы
Тарау 8
VIII. Инженерлік және басшылық құрамның журналды тексеруі
№ п/п
Күні (күні, айы, жылы)
Лауазымы, тегі
Мазмұны
Тарау 9
IX. Азаматтық авиацияның базалық, аралық және соңғы әуежайларында әуе кемесін қабылдау-беру тәртібі туралы Нұсқаулық
А. Әуе кемесін қабылдау-беру тәртібі:
Тармақ 1
1. ӘК-нің техникалық жай-күйін бақылау және беруді қабылдауды ресімдеу үшін «әуе кемесін қабылдау-берудің борттық журналы» енгізіледі. Ұшуды орындау кезінде борттық журнал ӘК бортында болуы тиіс.
Тармақ 2
2. ӘК тікелей экипаждан экипажға қабылдау-беру әуе кемесінің тұру уақыты төрт сағаттан кем болған жағдайларда жүргізіледі. ӘК төрт сағаттан артық тұрған кезде әк ұшып келген экипаж әуежайдың (пайдаланушының) инженерлік-авиациялық қызметіне (бұдан әрі - ИАҚ) қызмет көрсетуге және сақтауға тапсырады, ол қызмет көрсету аяқталғаннан кейін ұшуға тағайындалған экипажға беріледі.
Тармақ 3
3. Ауысым бастығы (инженері) техникалық құрам қатарынан әк қабылдау-тапсыру үшін лауазымды адамды тағайындайды және оның жұмысын бақылайды.
ӘК-ні қабылдау-тапсыру үшін тағайындалған лауазымды адам оны келгеннен кейін қарсы алады, ӘК командирі тұрақ орнын көрсетеді, ӘК-нің келгені туралы ауысым бастығына немесе ауысым инженеріне баяндайды, ӘК-нің ішкі және сыртқы жай-күйін тексереді және ӘК экипажынан қабылдауды борт журналының VIII бөлімінде өз қолымен куәландыра отырып, VII бөлімнің тізімдемесі бойынша ЖЖМ қалдығы мен мүлікті қабылдайды.
Тармақ 4
4. Бортинженер (бортмеханик), ал егер ол экипаж құрамында болмаса-екінші пилот немесе пилот:
Тармақша 1
1) V-VI «ӘК қабылдау-беру борт журналының» бөлімдерінде ұшуда анықталған істен шығулар мен ақаулар және базадан тыс әуежайларда техникалық себептер бойынша рейстердің кідірістері туралы барлық мәліметтерді жазады, егер істен шығулар мен ақаулар табылмаса, онда журналда «авиациялық техника жұмысы бойынша ескертулер жоқ» деген жазба жазылады»;
Тармақша 2
2) ӘК ИАҚ лауазымды адамына және оған тиесілі ЖЖМ қалдығын, борт журналының тізімдемесі бойынша алынбалы борт мүлкін тапсырады және тапсырылуын өз қолымен куәландырады;
Тармақша 3
3) ӘК техникалық жай-күйі туралы ауысым бастығына (ауысым инженеріне) жеке баяндайды.
Тармақ 5
5. ӘК - ге техникалық қызмет көрсету аяқталғаннан кейін ауысым бастығы (инженері) алдыңғы ұшуда анықталған істен шығулар мен ақаулықтарды жою туралы журналдың VI бөліміне ақаудың себебін, жою әдісін, карта-нарядтың № мен істен шығуды есепке алу карточкасының жасалғаны туралы белгіні көрсете отырып қол қояды. V «техникалық себептер бойынша рейстердің кідіруі туралы мәліметтер қажетті шаралар қабылдау үшін цех бастығына немесе оны алмастыратын адамға хабарланады».
Тармақ 6
6. Регламенттік жұмыстарды орындамаған, жөнделмеген ақаулары бар, жиынтықталмаған және ұшуға дайындалмаған күйде экипаж бен ИАҚ арасында ӘК қабылдауға/беруге жол берілмейді.
Тармақ 7
7. Экипаждар арасында ӘК қабылдау/беру мынадай тәртіппен жүргізіледі:
Тармақша 1
1) ӘК тапсыратын экипаж мүшесі ұшуда анықталған барлық ақауларды «ӘК қабылдау-берудің борттық журналына» жазады және басқа экипаждың қабылдаушы мүшесіне әуе кемесін, жабдықты, мүлікті (тізімдеме бойынша) және ЖЖМ қалдығын тапсырады.
Оған материалдық бөлім жұмысындағы барлық ерекшеліктерді, сондай-ақ анықталған ақаулар мен кемшіліктерді хабарлайды, әуе кемесінің борт журналында әуе кемесінің берілуін өз қолымен куәландырады.
Тармақша 2
2) ӘК қабылдайтын экипаж мүшесі оның жай-күйін, жинақталуын, ЖЖМ қалдығын, борт журналындағы және ӘК басқа құжаттамасындағы жазбалардың толықтығы мен дұрыстығын тексереді және ӘК қабылдауды осы журналда қол қоюмен куәландырады.
Тармақ 8
8. ӘК қабылдау немесе беру аяқталған сәттен бастап берілген ӘК-нің жай-күйі мен сақталуы үшін әуе кемесін қабылдаған Тарап жауапты болады.
Б. Әуе кемесін қабылдау-беру бөлігінде борт журналын « жүргізу тәртібі»
Тармақ 9
9. Журналды бортмеханик (ұшқыш, екінші ұшқыш), ал егер ол экипаж құрамында болмаса, онда жазбалардың дұрыстығына жауапты екінші пилот жүргізеді.
Тармақ 10
10. Титулдық парақты толтыруды, сондай-ақ VII «борттық мүлік тізімдемесі» бөлімін толтыруды және нақтылауды ИАҚ техникалық бөлімінің жетекші инженері жүргізеді.
Тармақ 11
11. «Әуе кемесінің, қозғалтқыштардың және жүйелердің жеке ерекшеліктері» бөлімінде жазбаларды ИАҚ жетекші инженері да жүргізеді. Бөлімде мыналар жазылады: Қанаттың және артқы Қанаттың электр жылытылатын шұлықтарын, тұтынылатын Ток бойынша әуе бұрандаларын тексеру жөніндегі деректер, өздігінен жазғыштың нұсқасы және осы әк және оның жүйелерінің басқа да ерекшеліктері.
Тармақ 12
12. «Рейске қону әуежайларындағы агрегаттар мен бөлшектерді ауыстыру» бөлімінде бортмеханик (пилот, екінші пилот), ал экипаж құрамында жоқ жерде – екінші пилот (пилот) әуе кемесінде орнатылған агрегаттардың нөмірлерін көрсете отырып, қону әуежайларында жүргізілген агрегаттар мен бөлшектердің барлық ауыстырылуы туралы жазба жүргізеді.
Тармақ 13
13. «Ұшуда анықталған істен шығулар мен ақаулар туралы мәліметтер» VI бөлімінде бортмеханик (пилот, екінші пилот), ал ол жоқ жерде – екінші пилот (пилот) ұшуда анықталған материалдық бөліктің барлық істен шығулары мен ақауларын егжей-тегжейлі және техникалық сауатты жазады. Осы бөлімде ұшу сағаттарында өздігінен жазатын фильмнің қалдығы жазылады.
Тармақ 14
14. «Ұшуда анықталған істен шығулар мен ақаулар туралы мәліметтер» VI бөлімінде ауысым бастығы (инженері) ақаудың себебін, жою әдісін және карта-наряд нөмірін нақты көрсетеді.
Тармақ 15
15. VІІІ «тізімдемеге сәйкес әуе кемесі мен борттық мүлікті беру және ЖЖМ қалдығы» бөлімінде «қолы» бағандарында тапсырушы мен қабылдаушы өзінің тегін жеке (анық) жазады және қол қояды.
Тармақ 16
16. Журналдың жүргізілуін бақылауды ИАҚ жетекші инженері жүзеге асырады, ол IX бөлімде жүргізілген тексеру нәтижелерін белгілейді. Журналды жүргізудің дұрыстығын әуе кемесінің техникалық жай-күйін тексеру кезінде Қазақстан Республикасының азаматтық әуе кемелерін техникалық пайдалану және жөндеу қағидаларында көрсетілген лауазымды адамдар да тексереді.
В. Материалдық бөліктің ұшудағы жұмысы туралы анықтаманы жүргізу тәртібі:
Тармақ 17
17. Анықтама бланкісі экипажға ұшу тапсырмасымен бірге беріледі және ұшу аяқталғаннан кейін экипаж ИАҚ-қа тапсырады.
Тармақ 18
18. Анықтамаларды бортмеханик, ал егер ол экипаж құрамында болмаса, онда жазбаларды дұрыс енгізуге жауапты екінші ұшқыш немесе ұшқыш толтырады.
Тармақ 19
19. Анықтама Қозғалтқыштар мен әуе кемесінің ресурсын өңдеу жөніндегі формулярларын толтыру үшін негізгі құжат болып табылады.
Басқа 2. Дайындау мен ұшуды орындау кезінде қолданбалы құжаттарды сақтау мерзімі
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларға
2-қосымшасы
Дайындау мен ұшуды орындау кезінде қолданбалы құжаттарды сақтау мерзімі
Пайдаланушы төменде келтірілген кестелерде көрсетілген мерзім ішінде азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйым үшін тиімді нысандағы қол жетімді мынадай құжаттамалар мен ақпараттарды сақтауды қамтамасыз етуге міндетті.
1-кесте
Дайындау мен ұшуды орындау кезінде қолданбалы ақпарат
Ұшуға тапсырма
3 жыл
Пайдалану ұшу жоспары
3 ай
Борттық техникалық журнал
соңғы жазба күнінен бастап 24 ай
NOTAM/AIS, брифингтердің деректері, егер олар пайдаланушымен шығарылса
3 ай
Ұшақтың массасы және орталығы туралы деректер
3 ай
Қауіпті жүктерді қоса алғанда, арнайы жүктер туралы деректер
3 ай
Қауіпті жүктерді тасылмалдау құжаттары
3 ай
Қауіпті жүктерді қабылдаудың бақылау парағы (егер ол толтыруы қажет болатын нысанды ұсынады)
3 ай
ӘКК-не қауіпті жүктер туралы жазба ақпарат
3 ай
2-кесте
Баяндамалар (есептілік)
Ұшу үрдісіне сәйкес немесе командирдің пікірі бойынша тіркеуді талап ететін кез келген оқиғаны бақылау
3 ай
Ұшу уақытынан асып кету туралы немесе экипаждың демалыс уақытын қысқарту туралы баяндамалар
3 ай
3-кесте
Ұшу экипажының деректері
Ұшу экипажы мүшелерінің куәлігі
осы пайдаланушының барлық жұмыс уақыты ішінде
Старт уақыты, ұшу уақыты, демалыс уақыты туралы мәлімет
15 ай
Байланысты енгізу қағидалары бойынша жаттығулар мен тексерулер туралы деректер
3 жыл
Ұшақ командирлерін дайындау және оларды тексеру туралы деректер
3 жыл
Жаттығулар мен тексерулер туралы деректер
3 жыл
Кез келген ұшқыш креслосында ұшудағы жаттығулар мен тексерулер туралы деректер
3 жыл
Ұшуларды орындаудың алдыңғы тәжірибесі туралы деректер
15 ай
Әуеайлақтарды және бағыттарды білу туралы деректер
3 жыл
САТ II және САТ III бойынша біліктілік және жаттығулар туралы деректер
3 жыл
Қауіпті жүктерді тасымалдауға дайындау туралы деректер
3 жыл
4-кесте
Экипаж кабинасының деректері
Ұшу және жұмыс уақыты, кабина экипажының мүшелерінің демалыс уақыты туралы деректер
15 ай
Бастапқы дайындау және тексеру туралы деректер
Осы пайдаланушының барлық жұмыс уақыты ішінде
Мерзімді және шақырылған (үзілістен кейін қалпына келтірілген) ұшулар мен тексерулер туралы деректер
Осы пайдаланушының жұмыс уақытының аяқталуы бойынша 12 ай
Қауіпті жүктерді тасымалдау туралы деректер
3 жыл
5-кесте
Экипаж мүшесі емес, пайдаланушы персоналға
арналған деректер
Персоналды дайындау/біліктілігі, уәкілетті ұйымның талаптарымен көзделген дайындық бағарламасы туралы деректер және біліктілік тексерулері туралы деректер
Екі соңғы тексерулердің жазбасы
6-кесте
Өзге де есепке алу деректері
Ғарыштық және күн радиацияларының алынған дозалары туралы мәлімет
осы Пайдаланушының жұмыс уақытының аяқталуы бойынша 12 ай
Сапа жүйесінің жазбасы
5 жыл
Басқа 3. ӘК-лерінің сыныптамалау
ең жоғары ұшу салмағы (сертификатталған) және жабдықтармен жарақталуына қарай
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларға
3-қосымшасы
ӘК-лерінің сыныптамалау
ең жоғары ұшу салмағы (сертификатталған) және жабдықтармен жарақталуына қарай
Жіктеу
Көрсету
Ең жоғарғы ұшып көтерілу масса кг
Ұшақтар
Тікұшақтар
Ауыр
I сынып
136000 жоғары
10000 жоғары
Орташа
II сынып
5700-ден 136000 дейін
3180-нен 10000 дейін
Жеңіл
III сынып
2250-ден 5700 дейін
2250-ден 3180 дейін
IV сынып
750-ден 2250 дейін
от 750-ден 2250 дейін
Өте жеңіл
V сынып
750-ден кемс
750-ден кем
Басқа 4
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
4-қосымша
Қиындықтар бойынша әуеайлақтарды жіктеу
Тармақ 1
1. Әуеайлақтар «A», «B», «C» қиындық санаттары бойынша жіктеледі.
Тармақ 2
2. Әуеайлақтар «А» санаты мынадай талаптарға жауап береді:
Тармақша 1
1) аспаптар бойынша қонуға кірудің мақұлданған (жарияланған) рәсімдері бар;
Тармақша 2
2) кем дегенде бір ҰҚЖ-ның ұшып көтерілу және қону рәсімдері бойынша шектеулері бар;
Тармақша 3
3) әуеайлақ деңгейінен 300 метр (1000 фут) биік емес БТШ бойынша қонуға кіру (шеңбер бойынша ұшу) кезінде визуалды маневр жасаудың жарияланған минимумы;
Тармақша 4
4) әуеайлаққа түнде ұшуларға рұқсат етілген.
Тармақ 3
3. «В» санатты әуеайлақтар «А» санатты әуеайлақтардың талаптарына жауап бермейді немесе қосымша мыналары бар:
Тармақша 1
1) қонуға кіру және/немесе өту аймақтарының стандартты емес құралдары;
Тармақша 2
2) күрделі жергілікті ауа-райы жағдайлары және/немесе;
Тармақша 3
3) ұшып көтерілу-қону сипаттамаларын жүргізу немесе шектеу үшін күрделі жағдай және/немесе;
Тармақша 4
4) кедергілерді, әуеайлақтың орналасуы, жарық техникалық жабдықтар және тағы басқаларды қоса алғанда, кез келген басқа да маңызды мәліметтер.
Тармақ 4
4. Таулы жерлерде орналасқан «С» санатты әуеайлақтар мен әуеайлақтар «В» санатты әуеайлақтардың талаптарына жауап бермейді және қосымша арнайы дайындықты талап етеді.
Тармақ 5
5. Әуеайлақтың қиындық дәрежесіне байланысты мынадай дайындық әдістері қолданылады:
Тармақша 1
1) «А» санатындағы әуеайлақтар үшін алдын ала дайындық (брифинг);
Тармақша 2
2) «В» санатты әуеайлақ үшін:
дайындықты (брифинг) бақылауымен алдын-ала дайындық; немесе
«В» санатты әуеайлағына қатысты жоспарланатын нұсқаулық арқылы өз бетімен дайындығы және дайындықты бақылау;
Алдын ала дайындық (брифинг) нәтижелері жазбамен тіркеледі. Жазба межелі пункт немесе қосалқы әуеайлақтар ретінде болатын «В» санатындағы әуеайлаққа ұшуға дейін алдын ала дайындау (брифинг) аяқталғаннан кейін орындалады;
Тармақша 3
3) «С» санатындағы әуеайлақтар және тауларда жерлерде орналасқан әуеайлақтар үшін:
алдын ала дайындық (брифинг);
ұшу экипажының мүшесі ретінде нұсқаушының бақылауымен немесе экипаж мүшелерінің кабинасында «шолушы» (бақылаушы) ретінде әуеайлаққа ұшуды орындау; немесе осы мақсаттар үшін сертификатталған кешенді тренажерда әуеайлақ схемалары мен ауданын аралап ұшу жүргізіледі.
Алдын ала даярлау (брифинг), ұшу экипажының мүшесі ретінде әуеайлаққа ұшу нәтижелері нұсқаушының немесе бақылаушының бақылауымен немесе кешенді тренажерда әуеайлақ схемалары мен ауданын аралап ұшу тиісті жазбамен тіркеледі.
В, с санатына жатқызылған әуеайлақтардың немесе таулы жерлерде орналасқан әуеайлақтардың тізбесі пайдаланушының ҰЖН-ға енгізіледі.
Тармақ 6
6. Пилот және (немесе) штурман осы қосымшаның 5-тармағында көрсетілген рәсімдерден өткеннен кейін таулы жерде орналасқан «С» санатты әуеайлақтарға және әуеайлақтарға ұшуға жіберіледі.
Тармақ 7
7. Маршруттық және әуеайлақтық біліктіліктің қолданылу мерзімі-біліктілікті алған күннен немесе осы бағыт бойынша немесе әуеайлаққа ұшуды орындау күнінен бастап күнтізбелік 12 ай.
Белгіленген ауданда немесе әуеайлақта бағыт бойынша ұшуда 12 айдан астам үзіліс болған кезде пилот және (немесе) штурман осы қосымшаның 5 және 6-тармақтарында көрсетілген рәсімдерден өткеннен кейін ұшуға жіберіледі.
Пайдаланушы пилоттың біліктілік деңгейін есепке алуды, сондай-ақ осы біліктілік деңгейіне қалай қол жеткізілгенін есепке алуды жүргізеді.
Басқа 5. АҰҚ және КҰҚ бойынша ұшудың қауіпсіз ең төменгі шынайы биіктіктері
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
5-қосымша
АҰҚ және КҰҚ бойынша ұшудың қауіпсіз ең төменгі шынайы биіктіктері
Диспетчерлік аймақта, әуеайлақтық қозғалыс аймағында немесе қозғалыс схемасында
Ұшу жылдамдығы (аспаптық), км/сағ (тораптар)
Қауіпсіз ұшу биіктігі (шынайы), метр (фут)
АҰҚ
КҰҚ
260 (140) және одан аз
300 (1000)
100 (330)
260-ден көп (140)
300 (1000)
200 (660)
Әуеайлақ ауданының және диспетчерлік ауданның әуе кеңістігінде
а) жазық, төбелі жерлерде және су кеңістігі үстінде:
260 (140) және одан аз:
Түнде
300 (1000)
300 (1000)
100 (330)
261-ден 463-ге (140-250)
300 (1000)
200 (600)
463-ден көп (250)
300 (1000)
-
б) таулы жерлерде (биіктігі 2000м дейін)
463 (250) және одан аз
600 (2000)
300 (1000)
463-ден (250)
600 (2000)
-
в) таулы жерлерде (2000м және одан да көп)
263 (250) және одан аз
600 (2000)
600 (2000)
463-ден көп (250)
600 (2000)
-
«G» сыныпты әуе кеңістігінде жазық, төбелі жерде және су кеңістігі үстінде
260 (140) және одан аз:
Түнде
300 (1000)
100 (330)
300 (1000)
200 (600)
таулы жерлерде (биіктігі 2000м дейін)
463 (250) және одан аз
600 (2000)
300 (1000)
таулы жерлерде (2000м және одан да көп)
463 (250) және одан аз
600 (2000)
600 (2000)
Ескертпе:
Тармақ 1
1. Әуе кемесін пайдаланушы диспетчерлік аймақта, әуеайлақтық қозғалыс аймағында немесе қозғалыс схемасында ұшудың ең төменгі абсолюттік биіктігін есептеген кезде жергілікті жер бедерінің асуын және ондағы жасанды кедергілерді есепке алу жолағы АҰҚ бойынша ұшу кезінде - 5 теңіз милінен (9.25 километр), ал КҰҚ бойынша - бағыт осінің екі жағынан 2 теңіз милінен (3,7 километр) белгіленеді.
КҰҚ бойынша күндіз және түнде ұшу кезінде бақыланбайтын әуе кеңістігінде жергілікті жер бедерінің артуын есепке алу жолағы маршрут осінің екі жағына 2 теңіз милінен (3,7 километр).
Шынайы қауіпсіз биіктіктердің көрсетілген мәндері аспаптар бойынша қонуға кіру кезінде қонуға кірудің аралық учаскесіне шығу басталғанға дейін немесе қонуға көзбен шолып кіру кезінде кері бұрудың көзбен шолып маневрлеу аймағына кіру басталғанға дейін сақталады.
Тармақ 2
2. Пайдаланушыға ұшу аумағынан жоғары ұшу орындалатын мемлекет немесе ұшуды қамтамасыз етуге жауапты мемлекет белгіленген маршруттарда ұшудың ең төменгі абсолюттік биіктіктерін белгілеуге рұқсат етіледі, егер олар осы мемлекет белгілеген биіктіктерден кем болмайтын болса, оған арнайы ұшу болған жағдайларды қоспағанда рұқсат.
Тармақ 3
3. ӘК командирі векторлау режимінде орындалатын АҰЕ бойынша ұшуды қоспағанда, кедергілерден биіктік қорларын қамтамасыз етуге жауап береді.
Басқа 6. КҰАҚ бойынша кедергінің метеорологиялық шарттары мен ең төменгі биіктік қорлары
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
6-қосымша
КҰАҚ бойынша кедергінің метеорологиялық шарттары мен ең төменгі биіктік қорлары
1-кесте
Жергілікті жер
Кедергінің үстіндегі ең аз биіктік қоры, м, ф
Бұлттардың төменгі шекарасының рельефтің ең жоғары нүктесінен биіктігі, м, ф.
Көріну, м.
күндіз
түнде
күндіз
түнде
күндіз
түнде
Дүлей зілзалалар кезінде халыққа шұғыл медициналық және (немесе) гуманитарлық көмек көрсету, іздестіру-құтқару, авариялық-құтқару жұмыстарын және аса маңызды ұшуларды орындау мақсатында ұшу және жаттығу ұшулары
Жазық және төбелі (су беті)
Тікұшақ
100 (330)
250 (850)
150 (500)
300 (1000)
1000
4000
Ұшақ
100 (330)
250 (850)
150 (500)
300 (1000)
1500
4000
Таулы жер
Тікұшақ
Ұшақ
300 (1000)
-
400 (1350)
-
2000
-
Тармақ 1
1. Ұшып шығу (қонуға кіру) схемасынан тыс әуеайлақ ауданында ұшудың қауіпсіз биіктігін есептеу кезінде жергілікті жер бедері асуын және ондағы жасанды кедергілерді есепке алу жолағы бағыт осінен екі жақтан күндіз – 3 теңіз милі (5,5 километр), түнде – 5 теңіз милі (9,25 километр) болып белгіленеді.
Тармақ 2
2. Ұшып шығу (қонуға кіру) схемасы бойынша ұшу кезінде кедергілерді есепке алу жолағы ұшып шығу (қонуға кіру) схемасын жасақтау кезінде кедергілерді есепке алу рәсімдеріне сәйкес белгіленеді.
Тармақ 3
3. ӘҚҚ бағыттарынан тыс және бағыттары бойынша ұшу кезінде жергілікті жер бедері асуын және ондағы жасанды кедергілерді есепке алу жолағының ені: күндіз – ӘҚҚ бағытының ені шегінде, түнде – ӘҚҚ бағыты осінен екі жақтан 13 теңіз милі (24,1 километр) болады.
Тармақ 4
4. Нақты және болжамды БТШБ 200 метрден (660 фут) төмен және 2000 метр және одан жоғары көріну кезінде аспаптық ұшу жылдамдығы сағатына 260 км-ден (140 торап) аспайтын ӘК үшін күндіз жазық немесе төбелі жерлерде ұшу кезінде жасанды кедергілердің биіктігі ескерілмейді.
Тармақ 5
5. Ұшудың ең жоғары жылдамдығы сағатына 260 км-ден аспайды (140 торап).
Тармақ 6
6. Ұшуды басқа әуе кемелерін немесе олармен соқтығысуды болдырмау үшін қандай да бір кедергілерді уақтылы анықтауға болатын басым көріну жағдайларында жылдамдықта орындау (2-кестені қараңыз).
2-кесте
Көріну, м.
Жылдамдық, сағатына километр (kts)
1000
93 (50)
1500
185 (100)
2000
220 (120)
Басқа 7
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
7-қосымша
Пайдаланушы осы Қосымшаның ережелерін пайдалана отырып, маршруттар бойынша ұшудың ең аз абсолюттік биіктігін айқындайды.
Кедергілерден Жоғары биіктік қоры осы Қағидаларға 5, 14-қосымшаларға сәйкес есепке алынады.
Тармақ 1
1. ӘҚҚ маршруттары бойынша ұшудың ең аз абсолюттік биіктігін пайдаланушы мынадай формула бойынша айқындайды:
мұнда: Ншын.қ. - осы Қағидаға 5, 14-қосымшаларға сәйкес ұшудың шынайы қауіпсіз биіктігінің белгіленген мәні, М (фут);
H рел. – жолақтың белгіленген ені шегіндегі жасанды кедергілердің биіктігін ескере отырып, жер бедерінің ең жоғары нүктесінің абсолюттік биіктігі, м (фут);
Δ Ht – мынадай формула бойынша анықталатын биіктік өлшегіштің әдістемелік температуралық түзетуі:
H түзет. = H шын.қ. + H рел.
t - ұшу бағыты (учаскесі) бойынша ең төменгі температура.
Есептелген ең төменгі қауіпсіз абсолютті биіктіктер бетіндегі қоршаған ауаның температурасы стандартты атмосферада қарастырылған температурадан әлдеқайда төмен болған жағдайда температураға түзетіледі.
1013,2 гПа-ға орнатылған биіктік өлшегіші бар эшелондарда ұшуды орындау кезінде ең төменгі қауіпсіз абсолюттік биіктік қысым мәні стандартты атмосферадан (1013 гПа) аз болған жағдайларда қысымның ауытқуына түзетіледі.
Тиісті түзету 1013 гПа-дан төмен әрбір гПа-ға 10 м (30 фут) құрайды.
Hшын.1013,2 = H шын.қ. + Hрел. – Ht + (1013,2 – P мин. келт.) x 8,25 қайда Рмин. келт. - теңіз деңгейіне келтірілген ұшу бағыты (учаскесі) бойынша ең аз атмосфералық қысым, мм. рт. Ғ (гПа);
кедергілерді есепке алу ені берілген жол сызығынан (ЛЗП) әрбір жаққа 18.5 км-ден белгіленеді, негізгі және буферлік аймақтарға бөлінеді және жер бетіндегі маяктар арасындағы белгілі бір қашықтыққа дейін тұрақты болып табылады.
Негізгі аймақтың ені жолдың номиналды сызығының әр жағынан 9,3 км (5,0 м. миль) тұрақты мәнін сақтайды. Буферлік аймақ негізгі аймақтың әр жағынан тұрақты ені 9,3 км (5,0 м миль).
Vor маяктары үшін кедергілерді есепке алу аймағы олардың арасындағы 184.5 км-ден кем қашықтыққа дейін тұрақты болып қалады:
NDB маяктары үшін кедергілерді есепке алу аймағы олардың арасындағы 120 км-ден кем қашықтыққа дейін тұрақты болып қалады:
Vor және NDB маяктары үшін кедергілерді есепке алу аймағы олардың арасындағы 152 км-ден аз қашықтыққа дейін тұрақты болып қалады:
Егер маяктар арасындағы қашықтық артық болса:
Тармақша 1
1) VOR үшін 92,3 км (49,8 М. миль) және
Тармақша 2
2) NDB үшін 60 км (32 м. миль), аймақ төмендегі кестеде көрсетілген бұрыштық рұқсат сызықтары бойынша тиісті құрал бойынша бөлінеді:
Кесте. Негізгі және буферлік аймақтарды кеңейту:
Негізгі аймақты кеңейту
Буферлік аймақтың кеңеюі
VOR 5,7° (10%)
9,1° (15,86%)
NDB 7,95° (14%)
13,0° (23%)
Негізгі аймақтың ені алшақтық бұрышына артады. Буферлік аймақ алшақтық бұрышымен және оның шетіне параллель буферлік аймақтың сыртқы жағынан қосымша белгіленген енімен анықталады.
Бұл ені:
Тармақша 1
1) VOR маяктары үшін - 3,7 км (2 м. миль):
Тармақша 2
2) NDB үшін - 4,6 км (2,5 т. миль):
Тармақша 3
3) vor және NDB маяктары үшін - VOR жағынан-3,7 км (2 м. миль), NDB жағынан - 4,6 км (2,5 м. миль):
Тармақ 2
2. Төменгі эшелоннан төмен бағыт (авиациялық жұмыстар ауданы) бойынша ұшудың қауіпсіз биіктігін есептеу мынадай формула бойынша жүргізіледі:
H қ. = H шын.қ. + H рел. - ΔHt
мұндағы: H шын.қ. – ұшудың шынайы қауіпсіз биіктігінің белгіленген мәні, м (фут);
Нрел. – ұшу бағыты кезеңіндегі табиғи кедергілерді ескере отырып, жер бедерінің ең жоғары нүктесінің абсолюттік биіктігі, м (фут);
Жасанды кедергілердің биіктігі H реледе ескеріледі. Ұшу жылдамдығы сағатына 260 км-ден астам, ал таулы жерлерде-барлық жағдайларда белгіленген жолақ ені шегіндегі ұшу жылдамдығына қарамастан, м;
Δ Ht – мынадай формула бойынша анықталатын биіктік өлшегіштің әдістемелік температуралық түзетуі:
мұндағы: Нтүзет. = Ншын.қ. + Нрел., ал to – минималды қысым нүктесіндегі жердегі нақты ауа температурасы, град. Цельсий.
Тармақ 3
3. Температура бойынша түзетуге қойылатын талаптар
Қону әуеайлағы үшін ең төменгі қауіпсіз абсолюттік биіктіктер жер бетіндегі қоршаған ауаның температурасы стандартты атмосферада көзделетін температурадан әлдеқайда төмен болған жағдайда түзетіледі.
Векторлаудың ең төменгі абсолютті биіктіктерін аэронавигациялық қызмет көрсетуді жеткізуші биіктік өлшегіштің рұқсат етілген қателігін ±90 метр беретін әдістемені қолдана отырып, температура бойынша түзетеді.
Мұндай жағдайларда жуық түзету биіктік өлшегішті орнату орнындағы температураны өлшеу кезінде стандартты температурадан төмен әрбір 10°С-қа қатысты биіктікті 4% - ға арттырудан тұрады. Бұл -15°C-тан жоғары температурада биіктік өлшегішті орнату орнының барлық абсолютті биіктігі үшін қауіпсіз.
Төмен температура үшін 1-кестеден дәлірек түзетулер анықталуы керек. Бұл кестелер теңіз деңгейіндегі әуеайлақ үшін есептелген. Осыған байланысты олар жоғары аэродромдар үшін консервативті мәндер береді. Нақты әуеайлақ немесе биіктік өлшегішті орнату орны үшін немесе кестелерде жоқ «нақты шарттарға түзетулер» мәндері үшін түзетулер мәндерін есептеу.
Ұшқыштың ең аз жарияланған салыстырмалы / абсолюттік биіктіктерге қосатын мәндері (м):
1-кесте
Аэродромдағы
температура
(°C)
Биіктік өлшегіш орнату орнының биіктігінен жоғары биіктік (м)
60
90
120
150
180
210
240
270
300
450
600
900
1200
1500
0
5
5
10
10
10
15
15
15
20
25
35
50
70
85
-10
10
10
15
15
25
20
25
30
30
45
60
90
120
150
-20
10
15
20
25
25
30
35
40
45
65
85
130
170
215
-30
15
20
25
30
35
40
45
55
60
85
115
170
230
285
-40
15
25
30
40
45
50
60
65
75
110
145
220
290
365
-50
20
30
40
45
55
65
75
80
90
135
180
270
360
450
Ұшқыштың ең аз жарияланған салыстырмалы / абсолютті биіктіктерге қосатын мәндері (фут):
Аэродромдағы
температура
(°C)
Биіктік өлшегіш орнату орнының биіктігінен жоғары биіктік (фут)
200
300
400
500
600
700
800
900
1000
1500
2000
3000
4000
5000
0
20
20
30
30
40
40
50
50
60
90
120
170
230
280
-10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
150
200
290
390
490
-20
30
50
60
70
90
100
120
130
140
210
280
420
570
710
-30
40
60
80
100
120
140
150
170
190
280
380
570
760
950
-40
50
80
100
120
150
170
190
220
240
360
480
720
970
1210
-50
60
90
120
150
180
210
240
270
300
450
590
890
1190
1500
Нақты шарттарға түзетулер
1-кесте биіктік бойынша температураның сызықтық өзгеруі болжамында есептелген. Ол t0, H, L0 және HSS мәндерінде белгілі бір жағдайларда температуралық түзетулерді есептеу үшін қолданылатын төмендегі теңдеуге негізделген. Бұл теңдеу биіктік өлшегіштерді орнату орындары үшін дәл түзетуден 5% шегінде 3000 м (10 000 фут) дейін және осы жерге қатысты 1500 м (5000 фут) дейінгі ең төменгі биіктіктерде ерекшеленетін нәтижелер береді:
мұндағы Н – биіктік өлшегішті орнату орнына қатысты ең аз биіктік (егер өзгеше көрсетілмесе, орнату орны әдетте әуеайлақ болып табылады);
t0 = Т aerodrome + L0 × Н aerodrome – әуеайлақтағы (немесе температура туралы деректерді ұсынатын көрсетілген пунктте) теңіз деңгейіне келтірілген температура;
L0 = 0,0065оС на м или 0,00198оС на фут;
Hss – биіктік өлшегішті орнату орнының артуы;
T aerodrome – әуеайлақтағы температура (немесе температура туралы деректерді ұсынатын көрсетілген пунктте);
H aerodrome – превышение аэродрома (или указанного пункта, предоставляющего данные о температуре).
Басқа 8. ӘК-лерiнiң ұшып көтерiлу және қонуы үшiн әуеайлақтардың пайдалану минимумдарын айқындау
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
8-қосымшасы
ӘК-лерiнiң ұшып көтерiлу және қонуы үшiн әуеайлақтардың пайдалану минимумдарын айқындау
Тарау 1. 1-тарау. Әуеайлақтарды пайдалану минимумдары
1-тарау. Әуеайлақтарды пайдалану минимумдары
Тармақ 1. 1-параграф. Жалпы ережелер
1-параграф. Жалпы ережелер
Тармақ 1
1. ӘК ұшып көтерілуіне және қонуына арналған әуеайлақтың пайдалану минимумын анықтау Ауа райын талғамайтын ұшулар жөніндегі нұсқаулықтың (Doc 9365-AN/910 ИКАО), ӘК-лерінің ұшуларды жүргізу қағидаларының (Doc 8168 OPS/611 ИКАО) талаптарын есепке ала отырып «ӘК пайдаланудың «Халықаралық коммерциялық әуе көлігі. Ұшақтар» І-бөлігі, «Халықаралық коммерциялық әуе көлігі. Тікұшақтар» ІІІ-бөлігі» ИКАО Конвенциясына 6-Қосымшасының халықаралық стандарттарының талаптарына сәйкес жүргізіледі.
Тармақ 2
2. Әр ӘК пайдаланушы (бұдан әрі - пайдаланушы) әр ұшу үшін қолданылатын әуеайлақ үшін пайдаланушылық минимумдарды белгілейді және бұндай минимумдарды айқындау әдістерін уәкілетті ұйымда бекітеді.
Осындай минимумадар мемлекеттен арнайы рұқсат алған жағдайларды қоспағанда, осындай әуеайлақтар үшін олар орналасқан мемлекет белгілеген минимумдардан кем емес.
Тармақ 3
3. Деректі ұшу үшін әуеайлақтың пайдаланушылық минимумдарының мәндері сыртқы көздер мен борттық аспаптар мен жабдықтың көмегімен алынған ақпарат жиынтығы ӘК-ні ұшудың қажетті траекториясы бойынша ұшу мүмкіндігін қамтамасызететіндей етіп таңдалады.
Әуеайлақтың пайдаланушылық минимумдарының мәндерін айқындаған кезде көптеген факторлар есепке алынады, олар негізгі үш топқа бөлінген:
Тармақша 1
1) жүйенің жерүсті элементтері, сонымен қатар жерүсті жабдығырың құрылмасы, техникалық қызмет көрсету және пайдалану;
Тармақша 2
2) ӘК және оның жабдығының сипаттамалары; және
Тармақша 3
3) пайдаланушының қағидалары, ұшу экипажының дайындығы мен тәжірибесі.
Тармақ 4
4. ӘК ҰТС әуе кеңістігіне және аспаптар бойынша қонуға жақындаудыбасқаруға байланысты түрлі маневрлердіорындауға қажетті көруне тікелей әсер етеді. ҰТС ең маңызды элементі – жылдамдық болып табылады.
Санаттар бойынша ұшақтарды жiктеу кезiнде есепке алынатын критерий болып отырғызу конфигурациясында барынша көп сертификатталған отырғызусалмағымен құлдилау жылдамдығынан (Vso) 1,3 есе асатын немесе құлдилау жылдамдығынан (Vslg) 1,23 есе асатын ҰҚЖ (Vat) шегiн қиып өтудiң аспаптық жылдамдығы болып табылады. Егер Vso және Vslgжылдамдығының екі мәні де бар болса, Vat ретінде жоғарырақ мән қолданылады:
А санаты – 169 км/сағ (91 уз) IAS кем;
В санаты – 169 км/сағ (91 уз) немесе одан көп, бірақ 224 км/сағ (121 уз) IAS кем;
С санаты – 224 км/сағ (121 уз) немесе одан көп, бірақ 261 км/сағ (141 уз) IAS кем;
D санаты – 261 км/сағ (141 уз) немесе одан көп, бірақ 307 км/сағ (166 уз) IAS кем;
Е санаты – 307 км/сағ (166 уз) немесе одан көп, бірақ 391 км/сағ (211 уз) IAS кем;
Тармақ 5
5. Әуеайлақтың пайдаланушылық минимумдарын айқындаған кезде ұшудың төмендегі сатылары есепке алынады:
Тармақша 1
1) ӘК тұрағы орнынан старт орнына дейін, сонымен қатар отырғызудан кейінгі жүрісті аяқтау орнынан ӘК тұрағына дейінгі жер бетімен жүру;
Тармақша 2
2) ұшып көтерілу және биіктікке көтерілудің бастапқы сатысы;
Тармақша 3
3) қонуға жақындаудың аяққы сатысы, қону және жүріс.
Тармақ 6
6. Қонуға жақындау және қону үшін әуеайлақтың пайдаланушылық минимумдарын айқындаған кезде төмендегі нақты факторлар есепке алынады:
Тармақша 1
1) бортта орнатылған аспаптар мен жабдықты қолданып және навигациялық құралдар қамтамасыз ететін бағыттау есебінен қонуға жақындаудың жоспарланған траекториясы бойынша ұшатын ӘК дәлдігі;
Тармақша 2
2) ӘК сипаттамалары (мысалы, габариттері, жылдамдығы, екінші шеңберге кету сипаттамалары) және жүйенің жерүсті элементі (мысалы, қонуға жақындау немесе екінші шеңберге кету аймақтарындағы кедергілер, визуалды және визуалды емес құралдардың бар болуы);
Тармақша 3
3) ұшу экипажының ӘК ұшқызу мәселелеріндегі біліктілігі;
Тармақша 4
4) ұшқызудың қолданылатын техникасы: аяққы учаскеде үздіксіз төмендеумен қонуға жақындаудың қорытынды сатысы (CDFA) орындала ма әлде сатылы төмендеу техникасы қолданыла ма;
Тармақша 5
5) ұшқышқа ӘК басқару үшін қажетті сыртқы визуалды ақпараттың көлемі;
Тармақша 6
6) бүкіл жүйенің қанағғатанрлық сипаттамаларын көрсеткен кезде осы факторлардың барлығының өзара байланысы.
Тармақ 7
7. Қондыру дистанциясын айқындаған кезде курсқа шығарған кезде басқару жүйесінің болуы шешуші фактор болып табылады. Курсқа шығару кезінде басқару жүйесі жоқ болған жағдайда – қону кезеңіндегі жылдамдықты төмендету кезінде ӘК-ні басқаруға жеткілікті ҰҚЖ-дағы көрінудің ең аз қашықтығы болып 125 метр көріну болып саналады. ILS жабдығы бойынша III/E/3 немесе III/E/4 ретінде жіктелетін III санат бойынша ILS жабдықталған әуеайлақтарда ақпараттың қажетті дәлдігі мен тұтастығын қамтамасыз ететін курсқа шығару кезінде басқару жүйесін қолдану жағдайларында 75 метрге тең ҰҚЖ-дағы көріну қашықтығының минимумы қолданылады. Бұл ең аз шама ӘК-ні ҰҚЖ-да рульдеуге қойылатын ең аз визуалды талаптарға негізделген. Жерде ҰҚЖ-дан терминал ғимаратына дейін жер бетіндегі қозғалыстар әуежайда көріну 150 метрден кем болған кезде ұшуларды қамтамасыз ету үшін қосымша инфрақұрылымның бар болуын талап етеді.
Санаттар бойынша ILS жабдығын жіктеу және санаттың төмендеуі осы Қағидаларға 9-қосымшаның 24-кестесінде келтірілген.
Тармақ 8
8. Соңғы учаскеде үздіксіз төмендеумен қонуға жақындау кезіндегі ұшу техникасы (бұдан әрі - CDFA) жарамды ӘК жермен соқтығысу тәуекелін (бұдан әрі - CFIT) кеміту мақсатында ұсынылады. Егер CDFA ұшу техникасы, мысалы, қонуға сатылы жақындау кезінде қолданылмаса, VIS/RVR мәнін ұлғайту қажеттілігі туындайды. Егер сыни нүктеде қонуға жақындау орнықсыз болса, ұшқышқа тік жазықтықта маневр жасау үшін қосымша уақыт қажет. CDFA ұшу техникасын қолданбай қонуға жақындауды орындаған кезде VIS/RVR мәндері қону сатысына визуалды көшуді қамтамасыз ету үшін А және В санатты ӘК үшін 200 м-ге ұлғаяды, және C мен D санатты ӘК үшін 400 м-ге ұлғаяды.
Тармақ 2. 2- параграф. Ұшып көтерiлу үшiн минимумдар
2- параграф. Ұшып көтерiлу үшiн минимумдар
Тармақ 9
9. Ұшып көтерiлу минимумдары RVR немесе VIS шекті мәндерінде көрсетіледі. Егер ұшып шығу кезінде кедергiлердi көзбен көрiп шолудың нақты қажеттiлiгi бар болса, ұшып көтерілу минимумдарына БТШБ шекті мәндері енгізіледі. Егер осындай кедергілерден ұшып өту биікке көтерілу градиенттерін немесе белгіленген ұшып шығу траекторияларын қолдану сияқты баламалы сұлбалар есебінен орындалса, БТШБ ең аз мәндері келісілмейді. Ұшып шығу минимумдары жер бедері мен кедергілерден ұшып өту, ӘК басқарылушылығы мен ұшы сипаттамалары, визуалды құралдардың бар болуы, ҰҚЖ сипаттамалары, навигациялық құралдар мен бағыттау құралдарының бар болуы, штаттан тыс жағдайлар, мысалы қозғалтқыштың тоқтауы, жәнеҰҚЖ ластануы немесе жел сияқты жағымсыз метеорологиялық жағдайларды есепке алады.
Тармақ 10
10. Ұшып көтерілу минимумдар осы Қағидаларға 9-қосымшасының 1-кестесінде келтірілген.
Бұл минимумдарды қолдану төмендегі факторларға негізделген:
Тармақша 1
1) ұшу сипаттамалары мен көп қозғалтқышты газ-турбиналы ӘК үшін типтік экипаж кабинасының аспаптық жабдығы;
Тармақша 2
2) белгіленген минимумдарды қолдануды көздейтін экипаж біліктілігінің кешенді бағдарламалары;
Тармақша 3
3) кез келген қажетті қолданыстағы жабдықпен (MEL) ұшу жарамдылығының кешенді бағдарламалары;
Тармақша 4
4) сенімділік пен бүтіндіктің қажетті дәрежесін қамтамасыз ететін бағдарламаларды қоса алғанда, тиісті минимумдарды қамтамасыз ету үшін орнатылған құралдардың бар болуы;
Тармақша 5
5) ӘК эшелондауды қамтамасыз ету үшін ӘҚҚ органдарының бар болуы және ұшулар қауіпсіздігіне қатысты метеорологиялық ақпаратты, NOTAM және басқа да ақпаратты уақтылы және дәл ұсыну;
Тармақша 6
6) ҰҚЖ мен әуежайдың стандартты конфигурациялары, кедергілерден ұшып өту биіктігі, іргелес аумақ және мерзімді халықаралық ұшуларға қызмет көрсететін негізгі құралдардың басқа да типтік сипаттамалары;
Тармақша 7
7) ерекше назар салуды талап етпейтін шектеулі көрінудің әдеттегі жағдайлары (мысалы тұман, жауын-шашын, мұнар, желдің құрамдас бөлктері);
Тармақша 8
8) авариялық жағдайларда әрекет етудің баламалы жоспарлардың бар болуы.
Тармақ 11
11. Әуеайлақтың пайдаланушылық минимумдары осы тараудың талаптарына сәйкес жасанды ҰҚЖ-да белгіленеді.
Топырақты ҰҚЖ-дан ұшып шығу үшін әуеайлақтың пайдаланушылық минимумдарын айқындау осы қосымшасының 3-параграфында келтірілген.
Ұшып шығуға пайдаланушылық минимумдар қосалқы әуеайлақ бар болған жағдайда қолдануға болады, ол нақты және ұшып келу уақытына болжалданатын қону үшін минимумнан төмен емес ауа райымен таңдалады, ал ұшып шығу әуеайлақтан ұшу уақыты (қашықтығы) ҰПН-ға сәйкес айқындалады, ірақ барлық жағдайларда төмендегілерден аспайды:
екi қозғалтқышы бар ұшақтар үшiн бір сағаттан;
үш немесе одан астам қозғалтқыштары бар ұшақтар үшiн екі сағаттан;
қосалқы әуеайлағына кетудің уақыты ұлғайтылған ұшуларды орындайтын (EDTO) ұшақтар үшін – нақты ұшып шығу салмағын есепке ала отырып, уәкілетті ұйым бектікен қосалқы әуеайлағына кетудің барынша көп уақыты шегінде.
Қосалқы әуеайлақ болмаған кезде ұшып шығуға шешiм ұшып шығу әуеайлақтың метеожағдайлар кезiнде оған қону үшiн минимумнан төмен емес қабылданады.
Тармақ 12
12. Ұшып көтерілуге минимум төменгі жағдайларда ҰҚЖ-дағы ӘК-ні басқару кезінде визуалды бағдарлануға жеткілікті көрінуді қамтамасыз ету шартымен таңдап алынады:
Тармақша 1
1) қолайсыз жағдайлар кезiнде тоқтатылған ұшып көтерiлу;
Тармақша 2
2) ең қажеттi қозғалтқыш iстен шыққаннан кейiн жалғастырылған ұшып көтерiлу жағдайында.
Тармақ 13
13. Қажетті RVR/VIS.
Көп қозғалтқышты ӘК үшiн ұшу сипаттамалары ұшып көтерілудің кез келген сәтінде ұшудың ең қажеттi қозғалтқышы iстен шыққан жағдайда, тоқтатылған ұшып көтерiлу үшiн берiлген әуеайлағы учаскесiнiң шегiнде толық доғара отырып, ұшып көтерiлудi тоқтатуға және ұшып көтерiлу аймағындағы кедергiлерден қауiпсiз ұшып өту өлшемдерiн сақтай отырып, 450 м (1500 фут) биiктiкте ұшып көтерiлудi жалғастыруға мүмкiндiк бередi. Пайдаланушы белгілейтін ұшып көтерілуге минимумдар ҰҚЖ-дағы көріну қашықтығы (RVR) немесе қайта саналған метеорологиялық көріну (CMR) арқылы беріледі, олар осы Қағидаларға 9-қосымшасының 1 және 2-кестесілерде келтірілген.
Тармақ 14
14. Сипаттамалары осы қосымшасының 15-тармағының талаптарына сәйкес келмейтін көп қозғалтқышты ӘК үшін ұшып көтерілу кезінде ең қажетті қозғалтқыш істен шыққан жағдайда, шұғыл қону қажеттілігі туындағанда, сонымен қатар ұшып көтерілу аймағында кедергіні визуалды айналып өту қажеттілігі туындауы мүмкін. Мұндай ӘК олар белгiлi бiр нысанда қозғалтқышты iстен шығарып, кедергiлерден өту биiктiгiнiң ең аз өлшемдерiне сәйкес келу жағдайында ұшып көтерiлу үшiн мынадай төменде көрсетiлген ең аз талаптары қолданылады. Бұл жағдайда ұшып көтерiлу үшiн пайдаланушы белгiлеген минимумдар бiр iстен шыққан қозғалтқыш кезiнде (OEI) қауiпсiз бейiн салынуы мүмкiн биiктiкте негiзделедi. ҰҚЖ-дағы көру мүмкiндiгiнiң ең аз қашықтығы жоғарыда осы Қағидаларға 9-қосымшасының 1 және 2-кестесілерінде көрсетiлген мәндерінен немесе 3-кестесінде көрсетiлген мәндерінен төмен болмауы тиiс.
Тармақ 15
15. Егер RVR немесе VIS туралы ақпарат жоқ болса, ӘКК ұшып көтерiлу үшiн нақты метеожағдайдың минимумдарға сәйкестiгiн айқындағанға дейiн ол ұшып көтерiлудi бастамайды.
Тармақ 3. 3-параграф. Топырақты ҰҚЖ-дан ұшып көтерiлуi үшiн әуеайлақтың пайдаланушылық минимумдары
3-параграф. Топырақты ҰҚЖ-дан ұшып көтерiлуi үшiн әуеайлақтың пайдаланушылық минимумдары
Тармақ 16
16. Жарық техникалық жабдығы немесе таңбалауы бар топырақты ҰҚЖ-дан (бұдан әрi - ТҰҚЖ) ұшып көтерiлу үшiн әуеайлақтың пайдалану минимумдары ТҰҚЖ ұшып көтерiлу үшiн тиiстi пайдалану минимумдарына тең.
Тармақ 17
17. ТҰҚЖ таңбалау және жарық техникалық жабдықтар болмаған кезде ұшып көтерiлу үшiн әуеайлақтың пайдаланушылық минимумдары қондырудың пайдаланушылық минимумдарына тең болып белгіленеді.
Тармақ 18
18. Көру мүмкiндiгi бойынша қонуға арналған минимум 2000 м асқан жағдайларда, ұшып көтерiлу үшiн минимум 2000 м тең көру мүмкiндiгi бойынша белгiленуі мүмкін.
Тармақ 4. 4-параграф. Ұшып көтерілу үшін әуеайлақтың пайдалану минимумын төмендету мүмкіндіктері
4-параграф. Ұшып көтерілу үшін әуеайлақтың пайдалану минимумын төмендету мүмкіндіктері
Тармақ 19
19. Пайдаланушыға RVR бойынша ұшып көтерiлу үшiн минимумды төмендегi жағдайларда (А, В және С санатты ӘК) 125 м дейін немесе (D санатты ӘК) 150 м дейiн азайтуға рұқсат етiледi:
Тармақша 1
1) көрiну мүмкiндiгi төмен жағдайларда рәсiмдер қолданылады (LVP);
Тармақша 2
2) ҰҚЖ-ның жоғары қарқынды ось жарықтары 15 м аспайтын аралықта белгiленедi және жоғары қарқынды қондыру жарықтары 60 м немесе одан да аз аралықта белгiленген. Жарықтар жанып тұруы тиiс;
Тармақша 3
3) ұшу экипажының мүшелерi ұшу тренажерлерiнде айтарлықтай дайындықтан өткен;
Тармақша 4
4) ӘК кабинасынан екпiн алу басталатын нүктеде ұзақтығы 90 м учаске көзбен көрiп қарастырылады;
Тармақша 5
5) RVR қажетті мәндері өлшеудің барлық үш нүктесінде алынған;
Тармақша 6
6) ҰҚЖ-да күй кодын есепке ала отырып, ұшып көтерілуге желдің бүйір құрамдас бөлігі осы ӘК типі үшін ҰПН-да көрсетілген шектеулерден аспайды;
Тармақша 7
7) ҰҚЖ-да ылғалдың, судың, құрғақ немесе сулы қардың, мұздың бар болуы ӘК осы типі үшін ҰПН-да көрсетілген мәндерін аспайды;
Тармақша 8
8) ұшып көтерілу әуеайлақ үшін қосалқы әуеайлақ бар.
Тармақ 20
20. Пайдаланушы төмендегі жағдайларда ұшып көтерілу минимумын 125 м-ден кем RVR дейін (А, В және С санатты ӘК) немесе 150 м кем (D санатты ӘК), бірақ 75 м кем емес етіп кемітуге рұқсат етіледі:
Тармақша 1
1) ӘК бүйiрлiк ауытқулар бойынша бекітілген жүйемен жабдықталса;
Тармақша 2
2) ұшып көтерілуді жүзеге асыру үшін HUD/HUDLS маңдай шынысында индикация жүйесі мақұлданса;
Тармақша 3
3) CAT III бойынша ҰҚЖ қорғау және жабдығының баламалы құралдары сәйкес келсе.
Тармақ 5. 5-параграф. APV-мен САТ I бойынша және дәл емес жүйелер бойынша (Non-precision Approach) қонуға кірулер
5-параграф. APV-мен САТ I бойынша және дәл емес жүйелер бойынша (Non-precision Approach) қонуға кірулер
Тармақ 21
21. САТ I бойынша қонуға кіру – аспаптар бойынша қонуға жақындау және ILS, MLS, GLS (GNSS/GBAS) жүйесін немесе ШҚБ (DH) 60 м (200 фут) кем емес және RVR 550 м кем емес болғанда қондыру радиолокаторын (PAR) қолданып қону.
Тармақ 22
22. Қонуға кірудың дәл емес жүйелерi бойынша қонуға кірулар (NPA) – MDH кемiнде 75 м (250 фут) және RVR/CMV 750 кем емес болатындай, осы Қағидаларға 9-қосымшасының 4-кестесінде сипатталған қызмет көрсету құралдарының (жүйелiк минимумдар) кез келгенін қолданып, аспаптар бойынша қонуға кіру.
Тармақ 23
23. Тік бағыттаумен (APV) қонуға кіру – DH 75 м (250 фут) кем емес және ҰҚЖ-дағы көріну қашықтығы 600 м кем емес, қонуға дәл кіру және қону үшін белгіленген қағидаларға сәйкес келмейін бүйірлік және тік бағыттауды қолданып аспаптар бойынша қонуға кіру.
Тармақ 24
24. ШҚБ (DH). Пайдаланушы қонуға кіру үшін қолданылатын ШҚБ төмендегілерден кем емес екеніне кепілдік береді:
Тармақша 1
1) қонуға кіру құралдары қажетті визуалды бағдарларсыз қолданылуы мүмкін ең аз биіктік; немесе
Тармақша 2
2) ӘК санаты үшін OCH;
Тармақша 3
3) егер қолданылатын болса, қонуға кіру сұлбасының салыстырмалы ШҚБ (DH) жарияланған;
Тармақша 4
4) САТ I бойынша қонуға кірулар үшін 60 м (200 фут);
Тармақша 5
5) осы Қағидаларға 9-қосымшасының 4-кестесіндегі жүйелік минимумдар;
Тармақша 6
6) ӘК ҰПН-дағы (AFM) немесе жоғарыдағы мәлімденген болса, баламалы құжатта көрсетілген ең кем салыстырмалы ШҚБ (DH).
Тармақ 25
25. Төмендеудің минималды салыстырмалы биіктігі (MDH). Пайдаланушы қонуға кіру үшін ТЕБ төмендегілерден аз болмайтынына кепілдік береді:
Тармақша 1
1) ӘК санаты үшін OCH;
Тармақша 2
2)осы Қағидаларға 9-қосымшасының 4-кестесіндегі жүйелік минимумдар; немесе
Тармақша 3
3) егер жоғарыдағы мәлімденсе, ТЕБ ҰПН-да (AFM) айқындалған.
Тармақ 26
26. Визуалды бағдарлану.
Ұшқыш, жоспарланатын ҰҚЖ қонуда мынадай көзбен көру бағдарының бiрiн анық көрмегенге және танымағанға дейiн MDA/MDH төмен қонуға кіруды жалғастырмайды:
Тармақша 1
1) ҰҚЖ жақындау жарықтары жүйесiнiң элементтерi;
Тармақша 2
2) ҰҚЖ-ның басталатын жерi;
Тармақша 3
3) ҰҚЖ-ның басталатын жерiн таңбалау;
Тармақша 4
4) ҰҚЖ-ның басталатын жерiнiң кiру жарықтары;
Тармақша 5
5) ҰҚЖ-ның басталатын жерiнiң тану жарықтары;
Тармақша 6
6) глиссаданың көзбен көру индикацияларының жарықтары;
Тармақша 7
7) жерге қону аймағы немесе жерге қону аймағын таңбалау;
Тармақша 8
8) жерге қону аймағының жарықтары;
Тармақша 9
9) ҰҚЖ-ның қону жарықтары; немесе
Тармақша 10
10) басқа да көзбен көру бағдары.
Тармақ 27
27. САТ I бойынша ұшулар үшін ең төмен белгіленген DH, егер баламалы қауіпсіздік дәрежесі осымша сұлбаларды немесе ұшуларды жүргізу талаптарын орындау есебінен қол жеткізілмесе, 60 м (200 фут) құрайды.
Тармақ 6. 6-параграф. RVR/ қайта есептелген метеороллогиялық көріну (CMV) белгілеуге критерийлер
6-параграф. RVR/ қайта есептелген метеороллогиялық көріну (CMV) белгілеуге критерийлер
Тармақ 28
28. Осы Қағидаларға 9-қосымшасының 5-кестесінде тәптіштелген RVR/CMV ең кем ұйғарынды мәндерін белгілеу үшін аспаптар бойынша қонуға кіру жабдыққа қойылатын талаптарға және соларға байланысты жағдайларға сәйкес келеді:
Тармақша 1
1) жабдық болатын А және В санатты ӘК үшін 4,5 градусты қоса алғанда немесе C және D санатты ӘК үшін 3,77 градусты қоса алғанда 4,5 градусқа дейінгі айқындалатын тік бейінмен аспаптар бойынша қонуға кіру:
ILS/MLS/GLS/PAR, немесе тік бағыттаумен (APV) қонуға кіру, және бұнда аяққы қондыру түзуі А және В санатты ӘК үшін 15 градустан артық емес немесе C және D санатты ӘК үшін 5 градустан артық емес жылжыған;
Тармақша 2
2) NDB, NDB/DME, VOR, VOR/DME, LLZ, LLZ/DME, VDF, SRA немесе RNAV/LNAV жабдығы болатын, 5,6 км (3NM) тең қонуға кірудың аяққы сатысының учаскесімен А және В санатты ӘК үшін 4,5 градусты қоса алғанда немесе C және D санатты ӘК үшін 3,77 грдаусты қоса алғанда 4,5 градусқа дейінгі айқындалатын тік бейінмен аспаптар бойынша қонуға кіру, олар сондай-ақ төмендегі критерийлерге сәйкес келеді:
түпкілікті қондыру түзуі А және В санатты ӘК үшін 15 градустан артық емес немесе C және D санатты ӘК үшін 5 градустан артық емес жылжыған және FMS/RNAV немесе DME үшін қолданыла алатын FAF қонуға кірудың бастапқы сатысының нүктесі немесе төмендеудің басталуы мүмкін жерде белгіленген басқа да тиісті Fix нүктесі, немесе бұрылысты бастау нүктесіне дейінгі қашықтық (бұдан әрі - THR); және
егер екінші шеңберіне кету нүктесі (бұдан әрі - MAPt) уақыт бойынша айқындалса, FAF бастап THR дейінгі қашықтық 8 теңіз мильдерге тең немесе одан кем;
Тармақша 3
3) NDB, NDB/DME, VOR, VOR/DME, LLZ, LLZ/DME, VDF, SRA немесе RNAV/LNAV жабдығы бар аспаптар бойынша немесе MDH ≥ 366 м (1200 фут) болғандағы қонуға кірулар осы тармақтың 2) тармақшасында көрсетілген критерийлерді қанағаттандырмайды.
Тармақ 29
29. CDFA техникасын қолданып қонуға кірудан кейінгі екінші шеңберіне кету ШҚБ-ға (биіктікке) немесе MAPt нүктесіне жеткенде, бұлардың қайсысы жылдамырақ болуына қарай орындалады. Екінші шеңберіне кету ресімінің бүйірлік бөлігі, егер қонуға кіру сұлбасында басқасы көрсетілмесе, MAPt арқылы өтеді.
Тармақ 7. 7-параграф. Тік дәлдеумен қонуға кіру(APV) және дәл емес жүйелер бойынша қонуға кіру САТ I үшін RVR/CMV/VIS бойынша минимумды айқындау
7-параграф. Тік дәлдеумен қонуға кіру(APV) және дәл емес жүйелер бойынша қонуға кіру САТ I үшін RVR/CMV/VIS бойынша минимумды айқындау
Тармақ 30
30. Минимум RVR/CMV/VIS минимумы осы Қағидаларға 9-қосымшасының 5 немесе 6-кестесінен алынған ең үлкен мәндер бойынша белгіленеді, бірақ 6-кестесінде көрсетілген қолданылатын максимум мәнінен артық емес.
Тармақ 31
31. Осы Қағидаларға 9-қосымшасының 6-кестесіндегі мәндер төмендегі формуладан алынған:
талап етілген RVR/VIS (м)
RVR/VIS (м) = [(DH/MDH(фут)×0,3048)/tanα] – бағдар беру шамдарының ұзындығы (м).
қайда α – глиссада еңісінің есептеу бұрышы, мәні 3,00 градустан басталатын, сатылап 0,10 градусқа дейін еңіс бұрышына дейін 3,77 градусқа дейін ұлғаятын және кейін тұрақты болып қалады.
Тармақ 32
32. Формула қонуға кіру нақты глиссадасын немесе ҰҚЖ-ның бөлігі үшін бағдар беру шамдарының нақты ұзындығын қолданады.
Тармақ 33
33. Егер қонуға кіру көлбей ұшу учаскесінің үлесімен тең келсе немесе MDA/H жоғары болса, онда осы Қағидаларға 9-қосымшасының 5 және 6-кестесілерде көрсетілген RVR/CMV минималды мәндерге А және B санатты ұшақтары үшін және С және D санатты ұшақтары үшін 200 м қосылады.
Тармақ 34
34. Осы Қағидаларға 9-қосымшасының 6-кестесінде белгіленгендей 750 м-ден RVR кем болып келесі шартпен қолданылады:
Тармақша 1
1) (FALS) бағдар беру шамдары ҰҚЖ, (Runway Touchdown Zone Lights - RTZL) жерге қону аймағы шамдары ҰҚЖ және DH 60 м (200 фут) аспайтын (Centre line (RCLL) осьтік сызық шамдары ҰҚЖ жүйелерімен толықтырылған CAT I бойынша қонуға кіру үшін немесе;
Тармақша 2
2) HUDLS мақұлданған жүйесі немесе эквивалентті мақұлданған жүйе қолданылғанда RTZL және RCLL-сіз ҰҚЖ-на CAT I бойынша қонуға кіру үшін немесе борттық және жер үсті құралдарын пайдаланып қонуға кіру орындалады немесе DH-ге тең немесе 60 м (200 фут) артық директорлық қонуға кіру.
ILS шектеулі құрал ретінде қабылданбауы тиіс; немесе
Тармақша 3
3) жел әйнегіндегі аспаптардың көрсеткіштер индикациясының мақұлданған индикаторы қолданылғанда FALS, RTZL және RCLL мен қоса ҰҚЖ-на (APV) тік дәлдеп қонуға кіру үшін.
Тармақ 35
35. Алдыңғы әйнектің (HUDLS) деңгейінде орналасқан басқарудың будандық қону жүйесі (HUD/HUDLS) үшін және автоматтық қонуды орындау үшін осы Қағидаларға 9-қосымшасының 5-кестесінде келтірілген RVR мәнін төмен алуға рұқсат етіледі.
Тармақ 36
36. Визуалды құралдарға күндізгі жағдайларға арналған ҰҚЖ стандартты таңбалау және ҰҚЖ қонуға кіру шамдары жатады (ҰҚЖ қону шамдары, кіру шамдары, шектеу шамдары және кей жағдайларда сонымен қатар жерге қону шамдары немесе ҰҚЖ осьтік сызықтары).
Бағдар беру шамдарының қолайлы кескіндемелері осы Қағидаларға 9-қосымшасының 7-кестесінде сыныпталған және аталған.
Тармақ 37
37. ҰҚЖ-да (BALS) қону шамдарының кіші жүйесіне қолданылатын бағдар беру шамдарының ұзындығы көрініс немесе судың салдарынан 210 м аздау болса, бірақ бір жарық көкжиек болса, сол қолайлы RVR мәні мақұлданады.
Тармақ 38
38. Түнгі ұшулар немесе ҰҚЖ үшін бағдар беру шамдары талап етілетін кез келген ұшулар үшін, шамдар пайдалануға жарамды болуы тиіс, тек осы Қағидаларға 9-қосымшасының 8-кестесінде қарастырылғаннан басқа.
Тармақ 39
39. Егер төмендегі шарттардың біреуін ШҚБ (шешім қабылдау биіктігін) (DH) қолдану қарастырылған жағдайда, төмендеуі САТ І бойынша қонуға кіру үшін RVR 800 м кем қолданылады:
Тармақша 1
1) ILS немесе MLS, не болмаса GLS жүйесіне қосылған қолайлы автоұшқыш үшін шектеу жарияланбаған;
Тармақша 2
2) EVS көзбен көру мүмкіндігі кең техникалық көру жүйесін немесе баламасы бар қуатталған жүйені қоса алғанда HUDLS жүйесі мақұлданған;
Тармақша 3
3) (RTZL) жерге қону аймағының шамдары немесе (RCLL) осьтік сызық шамдары бар жерде RVR/CMV 600 м кем қолданылмайды;
Тармақша 4
4) осы Қағидаларға 9-қосымшасының 5-кестесінде көрсетілген RVR 800 м кем(FALS) бағдар беру шамдарының толық жүйесі, (RTZL) қону аймағының шамдары және (RCLL) осьтік сызық шамдарымен ҰҚЖ-ға (APV) тігінен жетелеу арқылы қонуға кіру үшін, қуатталған HUDLS жүйесі немесе баламасы бар қуатталған жүйе қолданған жағдайда, не болмаса (DH) ҰҚЖ-ғына дейін түзу немесе 75 м ( 250 фут) артық қонуға кіру кезінде қолданылады.
Тармақ 8. 8-параграф. САТ I (LTS CAT I) бойынша стандартты биіктіктен төмен жағдайда қонуға кіру
8-параграф. САТ I (LTS CAT I) бойынша стандартты биіктіктен төмен жағдайда қонуға кіру
Тармақ 40
40. САТ I (LTS CAT I) бойынша стандартты биіктіктен төмен жағдайда қонуға ену төмендегі шарттар кезінде қолданылады:
ШҚБ (DH) САТ I (LTS CAT I) бойынша стандартты биіктіктен төмен болуы тиіс:
Тармақша 1
1) минималды ШҚБ (DH), AFM айқындалған (шамалап алғанда);
Тармақша 2
2) қонуға тура кіру минималды биіктік кезінде визуалды тұспалдарын қолданбауға болатын жабдық қолданылса;
Тармақша 3
3) ӘК сыныптамасы үшін OCH жарияланған;
Тармақша 4
4) ұшу экипажы өзінің біліктілігіне сәйкес төмендеуге құқығы бар ШҚБ (DH) жөнінде;
Тармақша 5
5) 60 м (200 фут).
Тармақ 41
41. ILS/MLS жүйелері, конуға кіру САТ I (LTS CAT I) төмен қамтамасыз етілсе төмендегідей сертификатталады:
Тармақша 1
1) ҰҚЖ-дағы (RVR) көрiну алыстығы кемiнде 450 м минимумы бойынша класы I/T/1;
Тармақша 2
2) ҰҚЖ-дағы (RVR) көрiну алыстығы кемiнде 450 м аз болса класы II/D/2.
Егер екі деңгейлі сипаттаманы қамтамасыз ететін болса ILS жекеленген қызмет көрсету құралдары жарамды.
ILS сыныптамасы осы тараудың 9-параграфында көрсетілген.
Тармақ 42
42. САТ I (LTS CAT I) бойынша стандартты биіктіктен төмен жағдайда қонуға кіру үшін төмендегідей көзбен шолу құралдары қажет:
Тармақша 1
1) стандартты күндізгі таңбалау, жақындап келу оттары, ҰҚЖ оттары, табалдырық және ҰҚЖ соңының оттары;
Тармақша 2
2) RVR 450 м кем емес ұшулар үшін қонудың қосымша аймақтарының оттары және (немесе) ҰҚЖ осьтіқ сызығының оттары.
Тармақ 43
43. RVR/CMV ҰҚЖ көру қашықтығының талап етілген мәні.
Пайдаланушы қолданатын САТ I бойынша стандартты ұшу биіктігінен төмен ең кіші минимумы осы Қағидаларға 9-қосымшасының 8-кестесінде көрсетілген.
Тармақ 44
44. Көзбен шолу құралдары ҰҚЖ стандартты күдізгі таңбалаудан, жақындау оттарынан, кіру ҰҚЖ оттарынан, шектеулі ҰҚЖ оттарынан тұрады, және 450 кем емес биіктікте RVR ұшуларды орындау үшін қону және/немесе белағаш сызығының оттары қосылады.
Тармақ 45
45. Ұшқыш жақындау оттарының орталықтізбегінің бірінен – бірі келетін үш оттан тұратын учаскені немесе қону оттары аймағын, немесе ҰҚЖ-ның белағаш сызығының оттары, немесе осы оттардың көзбен шолуды орнатып және жалғастырмайынша ШҚБ (DH) бойынша қонуға кіруді орындамайды.
Тармақ 9. 9-параграф. САТ II бойынша дәлме-дәл қонуға кіру және стандартты
емес ұшулар
9-параграф. САТ II бойынша дәлме-дәл қонуға кіру және стандартты
емес ұшулар
Тармақ 46
46. ILS/MLS жүйелері, CAT II бойынша қонуға кіру немесе САТ II (LTS CAT II) стандартты емес ұшулар II/D/2класс болып жіктеледі.
Егер екі деңгейлі сипаттамаларын қамтамасыз ететін болса ILS жекеленген қызмет көрсету құралдары жарамды.
Тармақ 47
47. CAT II үшін және САТ II (LTS CAT II) стандартты емес ұшулар ШҚБ (DH), төмен болмауы тиіс:
Тармақша 1
1) минималды ШҚБ (DH), AFM айқындалған (шамалап алғанда);
Тармақша 2
2) қонуға тура кіру минималды биіктік кезінде көзбен шолу тұспалдарын қолданбауға болатын жабдық қолданылса;
Тармақша 3
3) ӘК сыныптамасы үшін OCH жарияланған;
Тармақша 4
4) ұшу экипажы өзінің біліктілігіне сәйкес төмендеуге құқығы бар ШҚБ (DH) жөнінде;
Тармақша 5
5) 30 м (100 фут).
Тармақ 48
48. Төмендегі көзбен шолу құралдары қажет:
Тармақша 1
1) стандарттык үдізгі таңба, жақындап келу оттары, ҰҚЖ оттары, табалдырық және ҰҚЖ соңының оттары
Тармақша 2
2) RVR 450 м кем емес ұшулар үшін қонудың қосымша аймақтарының оттары және (немесе) ҰҚЖ осі сызығының оттары.
Тармақша 3
3) RVR 400 м немесе одан аз ұшулар үшін ҰҚЖ қосымша белағаш сызығының оттары;
Тармақша 4
4) келтірілген(RVR) ҰҚЖ минималды көру қашықтығы:
CAT II үшін – осы Қағидалардың 9-қосымшаның 9-кестесінде;
САТ II (LTS CAT II) бойынша стандартты емес ұшулар үшін – осы Қағидалардың 9-қосымшасының 10-кестесінде келтірілген;
САТ II (LTS CAT II) бойынша стандартты емес ұшулар үшін ҰҚЖ табалдырығы алдындағы жер бедері зерттеледі.
Тармақ 49
49. ҰҚЖ қажетті көру қашықтығы. Пайдаланушы САТ бойынша стандартты емес қонуға кіру кезінде қолданатын ең төмен минимумдар осы Қағидалардың 9-қосымшасының 10-кестесінде келтірілген.
Тармақ 10. 10-параграф. САТ ІІІ бойынша дәл қонуға кіру
10-параграф. САТ ІІІ бойынша дәл қонуға кіру
Тармақ 50
50. CAT III және RVR бойынша салыстырмалы ШҚБ (DH) бұл санаттарға кірмейтін болса, RVR қандай санат бойынша қонуға кіруға болатындығын айқындайды.
Тармақ 51
51. ШҚБ (DH):
Тармақша 1
1) AFM-да белгіленген (егер орнатылса) ең төменгi ШҚБ (DH);
Тармақша 2
2) қонуға дәл кірген кезде оған дейін жабдық қажетті көзбен көру түспалдарсыз қолданылатын ең төменгі биіктіктен;
Тармақша 3
3) ұшу экипажы өзінің біліктілігіне сай төмендеуге құқығы бар салыстырмалы ШҚБ-нен (DH) төмен емес.
Тармақ 52
52. Белгіленген ШҚБ-мен (DH) ұшулар орындалатын жағдайлар:
Тармақша 1
1) AFM-да белгіленген (егер орнатылса) ең төменгi ШҚБ (DH);
Тармақша 2
2) қонуға кіру жабдық пен әуеайлақтын жабдығы ШҚБ-сыз (DH) ұшулардың орындауны қолдайды;
Тармақша 3
3) ұшу экипажының біліктілігі ШҚБ-сыз (DH) ұшуларды орындауға мүмкіндік береді.
Тармақ 53
53. Белгіленген ШҚБ-сыз (DH) ұшулар орындалатын жағдайлар:
ШҚБ-сыз қонуға кіру, егер:
Тармақша 1
1) ШҚБ-сыз қонуға кіру ҰПН-да (AFM-да) көзделсе;
Тармақша 2
2) қонуға кіру құралдары және әуеайлақтың құралдар қонуға кіруді ШҚБ-сыз қолдай алатын болса;
Тармақша 3
3) пайдаланушыда ШҚБ-сыз САТ ІІІ бойынша қонуға кіруге уәкілетті ұйымнан алған рұқсаты бар.
Тармақ 54
54. САТ ІІІ бойынша қонуға кіру үшін пайдаланушы қолданатын ең төменгі минимумдар осы Қағидаларға 9-қосымшасының 11-кестесінде келтірілген.
Тармақ 11. Параграф 11. Көзбен шолудың кеңейтілген мүмкіншіліктері бар техникалық тұрғы жүйесі (EVS). Көру жүйесін жетілдіру
Параграф 11. Көзбен шолудың кеңейтілген мүмкіншіліктері бар техникалық тұрғы жүйесі (EVS). Көру жүйесін жетілдіру
Тармақ 55
55. ҰПН (AFM) мақұлдаған рәсімдері мен шектеулерге сәйкес мақсаттар үшін сертификатталған және қолданылатын көзбен шолудың кеңейтілген жүйесін қолданатын ұшқыш:
Тармақша 1
1) CAT I бойынша қонуға кіру үшін және CDFA техникасын қолдана отырып, (NPA) қонуға дәл емес кіру үшін осы Қағидаларға 9-қосымшасының 12-кестесінде берілген RVR/CMV 1-бағанда көрсетілген 2-бағаның мәндерге дейін азайта алады;
Тармақша 2
2) CAT I бойынша қонуға кіру кезінде:
бағдарларды көзбен көру EVS суретте бейнеленген және сәйкестендірілген жағдайда, ШҚБ (DH) төмен қонуға кіруді ҰҚЖ табалдырығынан асатын 30 м (100 фут) дейін жалғастыруға болады
бағдарларды көзбен көру кезінде ұшқыш бағдарларды EVS қолдауынсыз анық көретін және сәйкестендіретін жағдайда, ШҚБ (DH) төмен қонуға кіруді ҰҚЖ табалдырығынан асатын 30 м (100 фут) дейін жалғастыруға болады;
Тармақша 3
3) CDFA техникасын қолдана отырып, (APV) тігінен бағыттаумен қонуға кіру және (NPA) қонуға дәл емес бағыттау кезінде:
бағдарларды көзбен көру EVS суретте бейнеленген және сәйкестендірілген жағдайда, DH/MDH төмен қонуға кіруді ҰҚЖ табалдырығынан асатын 60 м (200 фут) дейін жалғастыруға болады
бағдарларды көзбен көру кезінде ұшқыш бағдарларды EVS қолдауынсыз анық көретін және сәйкестендіретін жағдайда, қонуға кіруді ҰҚЖ табалдырығынан 30 м (100 фут) төмен жалғастыруға болады;
Тармақ 56
56. EVSжетілдірілген көзбен шолу жүйесін қолдана отырып қонуға кіру үшін пайдаланушы қолданатын ең төменгі минимумдар осы Қағидаларға 9-қосымшасының 12-кестесінде келтірілген.
Тармақ 12. 12-параграф. Жабдықтың істен шығуының немесе жұмысқа жарамдылығының төмендеуінің қону минимумдарына ықпалы
12-параграф. Жабдықтың істен шығуының немесе жұмысқа жарамдылығының төмендеуінің қону минимумдарына ықпалы
Тармақ 57
57. Бұл талаптар ұшу алдында да ұшу кезінде де пайдалануға арналған.
Егер жердегі құралдардың істен шығуы немесе жұмысқа жарамдылығының төмендеуі 300 м (1000 фут) төмен биіктікте орын алса, қонуға кіру ӘКК қалауы бойынша жалғасады.
Егер жердегі құралдардың істен шығуы немесе жұмысқа жарамдылығының төмендеуі 300 м (1000 фут) жоғары биіктікте орын алса, қонуға кіруге ықпалы осы Қағидаларға 9-қосымшасының 13 және 14-кестелерінде сипатталғандай қарастырылады, қонуға кіруден бас тартылуы да мүмкін.
Тармақ 58
58. Осы Қағидаларға 9-қосымшасының 13 және 14-кестелерінде жарияланған талаптар:
Тармақша 1
1) ҰҚЖ/FATO оттарының көптеген істен шыққан саны қолайсыз болады;
Тармақша 2
2) жақындату оттарының және ҰҚЖ/FATO оттарының болмауы жеке қарастырылады;
Тармақша 3
3) ҰҚЖ оттары және RVR айқындау жабдығы істен шыққан жағдайда, САТ II және САТ III бойынша қонуға кіруді орындауға рұқсат етілмейді;
Тармақша 4
4) ILS және MLS істен шығуынан өзгеше істен шығу ШҚБ-те (DH) емес, RVR ғана ықпал етеді.
Тармақ 59
59. Бір ұшқышпен ұшулар үшін пайдаланушы осы бөлімге сәйкес барлық қонуға кіру үшін ең төменгі RVR/VIS есептейді.
Тармақ 13. 13-параграф. Шеңбер бойынша ұшу
13-параграф. Шеңбер бойынша ұшу
Тармақ 60
60. MDH шеңбер бойынша ұшу үшін келесілерден жоғары белгіленеді:
Тармақша 1
1) ӘК санатты үшін ОСН жарияланған;
Тармақша 2
2) осы Қағидаларға 9-қосымшасының 15-кестесінде көрсетілген шеңбер бойынша ұшудың минималды биіктігі;
Тармақша 3
3) DH /MDH аспаптар бойынша қонуға кірудің алдынғы рәсімдері.
Тармақ 61
61. Шеңбер бойынша ұшу үшін MDH осы қосымшасының 60-тармағында айқындалғандай әуеайлақтың MDH дейін артуын жариялауда көбейту жолымен есептеледі.
Тармақ 62
62. Шеңбер бойынша ұшудың ең төмен көріну келесілерден жоғары:
Тармақша 1
1) ӘК санаттары үшін шеңбер бойынша ұшулар үшін көрінудің, егерде ол жарияланған болса;
Тармақша 2
2) осы Қағидаларға 9-қосымшасының 15-кестесінде көрсетілген ең төмен көрінудің.
Тармақ 14. 14-параграф. Визуалды кіру
14-параграф. Визуалды кіру
Тармақ 63
63. Пайдаланушы визуалды қоңуға кіру үшін 800 м-ден кем болған RVR-ді пайдаланбайды.
Тармақ 15. 15-параграф. RVR / CMV метеорологиялық көрімділікте жеткізілетін қайта есептеу
15-параграф. RVR / CMV метеорологиялық көрімділікте жеткізілетін қайта есептеу
Тармақ 64
64. Пайдаланушы RVR/CMV көшуі ұшулар минимумын есептеу үшін пайдаланбайтынына кепілдік береді, басқа талап етілген RVR минимумын есептеу үшін 800 м кем болмайды, немесе ҰҚЖ алыстан көру бойынша мәліметтерді бар болған жағдайда.
Егер RVR әуеайлақтың пайдаланушы айқындаған мәнінен жоғары болса, мысалы «ҰҚЖ алыстан көріну 1500 м-ден артық», бұл хабарланған белгі болып келмейді.
Тармақ 65
65. VIS жайлы деректердің RVR түрленген кезде барлық басқа жағдайларда пайдаланушы осы Қағидаларға 9-қосымшасының 16-кестесі пайдаланатына кепілдік береді.
Тармақ 66
66. Пайдаланушы VIS аударымы RVR/ CMV ұшу үшін пайдалынбау керек, 800 м (1/2 статуттық миля) кем емес RVR талап етілген басқа да минимумдарды есептеу үшін немесе, RVR жайлы хабарламалар бар болған жағдайда қамтамасыз етеді.
Тармақ 67
67. Басқа жағдайларда VIS-ты RVR аударғанда, пайдаланушы осы Қағидаларға 9-қосымшасының 15-кестесі пайдалану тиіс.
Тарау 2. 2-тарау. Ұшып-көтерілу мен қону үшін әуеайлақтардың пайдалану минимумдарын айқындау ерекшеліктері
2-тарау. Ұшып-көтерілу мен қону үшін әуеайлақтардың пайдалану минимумдарын айқындау ерекшеліктері
Тармақ 68
68. Пайдаланушы ұшуды орындау болжанып отырған тiкұшақ айлақтарына (әуеайлақтарына) арналған тiкұшақтардың пайдаланатын үлгiлерi үшiн минимумдарды белгiлейдi.
Тармақ 69
69. Минимумдарды айқындау әдiсi уәкiлеттi ұйыммен келiсiледi. Бұл минимумдар әрбiр нақты жағдайдағы бұл мемлекеттiң арнайы рұқсаттарын қоспағанда тiкұшақ айлағы орналасқан мемлекеттiң уәкілетті органмен белгiлеген минимумдардан төмен емес.
Ұшуда жоспарланбаған қосалқы әуеайлақ үшiн бекiтiлген әдiс бойынша есеп жүргiзуге тыйым салынбайды.
Тармақ 70
70. Кез келген нақты ұшып көтерiлу/қону үшiн тiкұшақ айлақтың (әуеайлақтың) минимумдарын айқындау кезiнде пайдаланушы мынадай факторларды:
Тармақша 1
1) тiкұшақтың үлгiсi ұшу сипаттамаларын;
Тармақша 2
2) ұшу экипажының құрамы, оның даярлығын және ұшу тәжiрибесiн;
Тармақша 3
3) пайдаланатын ҰҚЖ өлшемдерi мен сипаттамаларын;
Тармақша 4
4) сәйкестiгi мен көзбен шолу және көзбен шолусыз жер үстi құралдарының сипаттамаларын;
Тармақша 5
5) ұшып көтерiлу, қонуға кiру, теңестiру, iлiну, қону, жүрiп өту және екінші шеңберіне кету кезiнде навигация және/немесе ұшуды басқару мақсаттары үшiн пайдаланылатын тiкұшақтың борттық жабдығын;
Тармақша 6
6) қажеттi шешiмдердi және оқыс рәсiмдердi орындауды талап ететiн қонуға кiру, екінші шеңберіне кету және ұшып шығу кезiнде биiктiк алу аймақтарындағы кедергiлердi;
Тармақша 7
7) АҰҚ бойынша кiру рәсiмдерiне арналған кедергiлерден ұшып өтудiң абсолюттiк/салыстырмалы биiктiгiн;
Тармақша 8
8) айқындау құралын және әуеайлақтың метеожағдайлар туралы ақпарат беру рәсiмiн ескередi.
Тармақ 1. 1-параграф. Ұшып көтерiлу үшін тiкұшақ айлақтың пайдалану минимумдары
1-параграф. Ұшып көтерiлу үшін тiкұшақ айлақтың пайдалану минимумдары
Тармақ 71
71. Пайдаланушымен белгiлеген ұшып көтерiлуге арналған минимумдар ұшып көтерiлу тiкұшақ айлақтың сипаттамалары және тiкұшақтың нақты үлгiсi (оның жабдығы) ескерiле отырып, VIS немесе RVR мәндерiнде көрсетiледi. Ұшып көтерiлуден және/немесе мәжбүрлi қонудан кейiн кедергiлердi айналып өту қажет болған жағдайда ұшып көтерiлуден соң ұшып көтерiлуге арналған қосымша шарттар – БТШБ орындалады.
Тармақ 72
72. Ұшып көтерiлуге арналған минимумдар қолайсыз жағдайларда ұшып көтерiлу тоқтатылған жағдайда және сындарлы қозғалтқыш iстен шыққан кезде ұшып көтерiлудi жалғастырған жағдайда тiкұшақты басқару мүмкiндiгiн қамтамасыз ету ескерiле отырып, белгiленедi.
Тармақ 73
73. Түнде ұшуларды орындаған кезде FATO/ҰҚЖ аймағын және түспалдар жарықтандыру үшiн жерүстi жарық-дабыл жабдығы орнатылады.
Тармақ 74
74. 1-сыныпты ҰТС бар тiкұшақтармен ұшуды орындау үшін пайдаланушы осы Қағидаларға 9-қосымшасының 17-кестеге сәйкес ұшып көтерiлуге арналған минимумдар кем дегенде тиiсiнше RVR мен VIS мәнiн белгiлейдi.
Тармақ 75
75. Тiкұшақ экипажы ұшып көтерiлу траекториясы түспалдардан бос екендiгiне көз жеткiзедi.
Тармақ 76
76. 2-сыныпты ҰТС бар тiкұшақтармен құрлық тiкұшақ айлақтардан ұшуды орындау кезінде тiкұшақ экипажы RVR/VIS 800 м ұшып көтерiлу үшін минимумына сәйкес әрекет етедi және 1-сыныпты ҰТС бар тiкұшақтармен маневрлiгiне қол жеткiзуге дейiн ұшып көтерiлу кезiнде бұлттылыққа кiрмейдi;
Тармақ 77
77. Теңiз тiкұшақ айлақтарынан 2-сыныпты ҰТС бар тiкұшақтармен ұшуды орындау кезiнде тiкұшақ экипажы 1-сыныпты тiкұшақтарға арналған минимумдардан төмен емес минимумдарға сәйкес әрекет етедi және 1-сыныпты ҰТС бар тiкұшақтармен маневрлiгiне қол жеткiзуге дейiн ұшып көтерiлу кезiнде бұлттылыққа кiрмейдi;
Тармақ 78
78. VIS RVR-да ұшу үшін минимумдарды есептеу үшін қолданылмайды.
Тармақ 2. 2-параграф. Дәлме-дәл емес қонуға кiру үшін тiкұшақ айлақтың пайдалану минимумдарын айқындау
2-параграф. Дәлме-дәл емес қонуға кiру үшін тiкұшақ айлақтың пайдалану минимумдарын айқындау
Тармақ 79
79. Пайдаланушы глиссаданы (тек қана LLZ), VOR, NDB, SPA, VDF, ARA және GNSS жасақтамай ILS пайдалануға негiзделетiн дәлме-дәл емес кiруге арналған жүйе минимумының осы Қағидаларға 9-қосымшасының 19-кестеде көрсетiлген ТЕБ (MDH) мәндерiнен төмен болмауын қамтамасыз етедi.
Тармақ 80
80. Пайдаланушы қонуға дәлме-дәл емес кiруге арналған МDH:
Тармақша 1
1) тiкұшақтың осы санаты үшiн кедергiлерден ұшып өтудiң ең төменгi биiктiгi (OCH/OCL) мәнiнен; немесе
Тармақша 2
2) дәлме-дәл емес кiру жүйесi минимумы мәнiнен төмен болмауды қамтамасыз етедi.
OCH/OCL есептеу ИКАО Doc. 8168-OPS/611 «ӘК-лерiнiң ұшуды жүргiзу» талаптарына сәйкес жүргiзiледi.
Тармақ 81
81. Егер FATO/ҰҚЖ аймағының мынадай визуалды түспалдарының бiрiн айқын көрмесе және танымаса, ұшқыш ең MDA/MDH-нен төмен қонуға кiрудi жалғастырмайды:
Тармақша 1
1) жақындаудың шырақтар жүйесiнiң элементтерi (бөлiгi);
Тармақша 2
2) ҰҚЖ бастапқы табаны;
Тармақша 3
3) ҰҚЖ бастапқы табанын таңбалау:
Тармақша 4
4) ҰҚЖ бастапқы табаны шырақтары;
Тармақша 5
5) ҰҚЖ бастапқы табанының кiрме шырақтары;
Тармақша 6
6) көзбен шолу глиссадасы шырақтары;
Тармақша 7
7) жерге қону аймағы немесе жерге қону аймағын таңбалау;
Тармақша 8
8) жерге қону шырақтары (жарықтық кiлем);
Тармақша 9
9) FATO/ҰҚЖ аймағының бүйiрлiк шырақтары;
Тармақша 10
10) уәкілетті ұйыммен осындай деп танылған басқа да визуалды түспалдар.
Тармақ 82
82. 1 немесе 2-сыныпты ҰТС бар тiкұшақтармен қонуға дәлме-дәл емес кiрудi орындау үшiн осы Қағидаларға 9-қосымшасының 20-кестеде көрсетiлген минимумдар қолданылады.
Осы Қағидаларға 9-қосымшасының 20-кестеде көрсетiлген минимумдар келесі жағдаларда қолданылады.
Тармақша 1
1) толық ЖҚЖ – FATO/ҰҚЖ таңбалауды, ұзындығы 720 м және одан астам ОВИ, ALSF, MALS түріндегі қарқындылығы жоғары/орташа жақындау жарықтары жүйесін, FATO/ҰҚЖ бүйірлік жарықтармен, FATO/ҰҚЖ аймағының кіру жарықтарын және FATO/ҰҚЖ соңындағы жарықтарды қамтиды. Жарықтар қосылып тұруға тиіс;
Тармақша 2
2) орташа ЖҚЖ – FATO/ҰҚЖ таңбалауды, ұзындығы 420-719 м ОВИ, ALSF, MALS түріндегі қарқындылығы жоғары/орташа жақындау жарықтар жүйесін, FATO/ҰҚЖ бүйірлік шырақтарын, FATO/ҰҚЖ аймағының кірме жарықтарын және FATO/ҰҚЖ соңындағы жарықтарды қамтиды. Жарықтар қосылып тұруға тиіс;
Тармақша 3
3) негізгі ЖҚЖ – FATO/ҰҚЖ таңбалауды, ұзындығы 420 м кем ОВИ, ALSF, MALS түріндегі қарқындылығы жоғары/орташа жақындау жарықтары жүйесін, кез келген ұзындықтағы қарқындылығы төмен жақындау жарықтары жүйесін, FATO/ҰҚЖ бүйірлік жарықтарын, FATO/ҰҚЖ аймағының кіру жарықтарын және FATO/ҰҚЖ соңындағы жарықтарды қамтиды. Жарықтар қосылып тұруға тиіс;
Тармақша 4
4) ЖҚЖ – жоқ болуы немесе жақындау жарықтары жүйесінің болуы, қарқындылығы 210 м төмен жақындау жарықтары жүйесінің болуы, FATO/ҰҚЖ таңбалауды, FATO/ҰҚЖ бастапқы табаны жарықтарын, бүйірлік шырақтарын, кіру жарықтарын және аяқталу жарықтарын немесе тек қана FATO/ҰҚЖ таңбалауды (жарықтарсыз) қамтиды;
Тармақша 5
5) барлық осы кестелер 4 градустан аспайтын глиссаданың еңiстiк бұрышы (бұдан әрі - ГЕБ) кезiнде қолданылады. Үлкен ГЕБ әдеттегiдей, көзбен шолу глиссадасы шырақтарының (PAPI немесе VASI) болуын және ТЕБ-те болған кезде олардың көрiну шарттарын талап етуге тиiс;
Тармақша 6
6) жоғарыда келтiрiлген сандар диспетчер берген ҰҚЖ-дағы көрiнудi немесе осы 18-параграфына сәйкес ҰҚЖ-дағы көрiнуде қайта есептелген метеорологиялық көрiнудi бiлдiредi;
Тармақша 7
7) осы Қағидаларға 9-қосымшасының 20-кестесінде пайдаланылатын ТЕБ, бұл минимумның тіқ элемент сияқты ҰҚЖ-дағы көрiну мәндерiн айқындау мақсатында жуық 3 м (10 фут) дейiн дөңгелектеуге жатпайтын есептелген мәндерi.
Тармақ 83
83. Егер екінші шеңберіне кету нүктесi қонудың бастапқы табанынан 926 м шеңберiнде болса, қолданыстағы қону шырақтары жүйесiнiң ұзындығына қарамастан толық ЖҚЖ үшiн кiру минимумын пайдалануға рұқсат етiледi. Бірақ, FATO/ҰҚЖ жаны шырақтар, ҰҚЖ шегінің кіру шырақтар, ҰҚЖ-ның соңғы шырақтары мен FATO/ҰҚЖ таңбалау болу керек.
Тармақ 84
84. Түнгi ұшулар үшiн FATO/ҰҚЖ және кез келген кедергiлер аймағын жарықтандыруға арналған жерүстi жарық-дабыл жабдығы орнатылады.
Тармақ 85
85. Мұндай ұшулар үшiн ҰҚЖ-дағы көрiну бойынша минимум 800 м құрайды немесе осы Қағидаларға 9-қосымшасының 20-кестесінде көрсетiлген минимумдарға сәйкес келедi, бұл ретте мәндердiң iшiнен үлкенi таңдалады.
Тармақ 3. 3-параграф. САТ I бойынша дәлме-дәл қонуға кiру үшін
тiкұшақ айлақтың пайдалану минимумдарды айқындау
3-параграф. САТ I бойынша дәлме-дәл қонуға кiру үшін
тiкұшақ айлақтың пайдалану минимумдарды айқындау
Тармақ 86
86. САТ I – аспаптық жүйелерiн ILS, MLS, дәлме-дәл қону радиолокаторын (бұдан әрі - PAR) қолдану мен аспаптар бойынша дәлме-дәл қонуға кiру мен қону. Бұл ретте шешiм қабылдау биiктiгi 60 м (200 фут) төмен болмауға және ҰҚЖ-дағы көрiну 500 м-ден кем болмауға тиiс.
Тармақ 87
87. Пайдаланушы САТ I бойынша қонуға кiру кезiнде белгiленген ШҚБ мыналардан:
Тармақша 1
1) егер ол ҰПН-да айқындалған болса, мұндай кiру үшiн тiкұшақ ҰПН-да шектелген ШҚБ-дан;
Тармақша 2
2) оған дейiн талап етiлетiн визуалды байланысы жоқ дәлме-дәл қону жүйесi пайдаланылуы мүмкiн ең төменгi биiктiктен;
Тармақша 3
3) тiкұшақтың осы санаты үшiн OCH/OCL мәнiнен; немесе
Тармақша 4
4) 60 м (200 фут) төмен болмауын қамтамасыз етедi.
Тармақ 88
88. Егер ҰҚЖ мынадай визуалды құралдарының бiрiмен сенiмдi визуалды байланысы орнатылмаған болса, ұшқыш жоғарыдағы 87-тармағына сәйкес айқындалған ШҚБ-дан төмен САТ I бойынша қонуға кiрудi жалғастырмайды:
Тармақша 1
1) жақындаудың шырақтар жүйесiнiң элементтерi (бөлiгi);
Тармақша 2
2) ҰҚЖ бастапқы табаны;
Тармақша 3
3) ҰҚЖ бастапқы табанын таңбалау:
Тармақша 4
4) ҰҚЖ бастапқы табаны шырақтары;
Тармақша 5
5) ҰҚЖ бастапқы табанының кiрме шырақтары;
Тармақша 6
6) көзбен шолу глиссадасы шырақтары;
Тармақша 7
7) жерге қону аймағы немесе жерге қону аймағын таңбалау;
Тармақша 8
8) жерге қону шырақтары;
Тармақша 9
9) FATO/ҰҚЖ аймағының бүйiрлiк шырақтары.
Тармақ 89
89. 1 және 2-сыныптағы ҰТС бар тiкұшақтармен САТ I бойынша қонуға кiру үшiн осы Қағидаларға 9-қосымшасының 21-кестесінде көрсетілген минимумдар пайданалады.
Осы Қағидаларға 9-қосымшасының 21-кестесінде көрсетiлген минимумдар пайдаланады:
Тармақша 1
1) толық ЖҚЖ – FATO/ҰҚЖ таңбалауды, ұзындығы 720 м және ОВИ, ALSF, MALS түріндегі қарқындылығы жоғары/орташа жақындау жарықтар жүйесін және одан жоғары FATO/ҰҚЖ бүйірлік жарықтарын, FATO/ҰҚЖ аймағының кіру жарықтарын және FATO/ҰҚЖ соңындағы жарықтарды қамтиды. Шырақтар қосылып тұруға тиіс.
Тармақша 2
2) орташа ЖҚЖ – FATO/ҰҚЖ таңбалауды, ұзындығы 420-719 м ОВИ, ALSF, MALS түріндегі қарқындылығы жоғары/орташа жақындау жарықтары жүйесін, FATO/ҰҚЖ бүйірлік шырақтарын, FATO/ҰҚЖ аймағының кірме шырақтарын және FATO/ҰҚЖ соңындағы жарықтарды қамтиды. Жарықтар қосылып тұруға тиіс.
Тармақша 3
3) негізгі ЖҚЖ – FATO/ҰҚЖ таңбалауды, ұзындығы 420 м кем ОВИ, ALSF, MALS түріндегі қарқындылығы жоғары/орташа жақындау жарықтар жүйесін, кез келген ұзындықтағы қарқындылығы төмен жақындау жарықтары жүйесін, FATO/ҰҚЖ бүйірлік жарықтарын, FATO/ҰҚЖ аймағының кіру жарықтарын және FATO/ҰҚЖ соңындағы жарықтарды қамтиды. Жарықтар қосылып тұруға тиіс.
Тармақша 4
4) ЖҚЖ – жоқ болуы немесе қарқындылығы 210 м төмен жақындау жарықтары жүйесінің болуы, FATO/ҰҚЖ таңбалауды, FATO/ҰҚЖ бастапқы табаны жарықтарын, бүйірлік жарықтарын, кіру жарықтарын және аяқталу жарықтарын немесе тек қана FATO/ҰҚЖ таңбалауды (жарықсыз) қамтиды.
Тармақша 5
5) жоғарыда келтiрiлген сандар диспетчер берген ҰҚЖ-дағы көрiнудi немесе осы Қағидаларға 9-қосымшасының 6-кестеге сәйкес ҰҚЖ-дағы көрiнуде қайта есептелген метеорологиялық көрiнудi бiлдiредi.
Тармақ 90
90. Кесте 4 градустан аспайтын глиссаданың еңiстiк бұрышы үшiн қолданылады.
Тармақ 91
91. Осы Қағидаларға 9-қосымшасының 21-кестесіне енгiзiлген ШҚБ – бұл ҰҚЖ-дағы көрiну мәндерiн айқындау мақсатында жуық 3 м (10 фут) дейiн дөңгелектеуге жатпайтын ШҚБ бастапқыда есептелген мәндерi. ШҚБ мәндерi минимумының тікшіл элементi ретiнде пайдалану мақсатында дөңгелектенедi.
Тармақ 92
92. Егер уәкілетті ұйыммен басқа келiсiм болмаса, түнгi ұшу үшiн FATO/ҰҚЖ және кез келген кедергiлер аймағын жарықтандыруға арналған жерүстi жарық-дабыл жабдығы орнатылу қажет.
Тармақ 93
93. Бiр ұшқышпен ұшуды орындау үшін пайдаланушы осы қосымшасына сәйкес барлық кiру жолдары үшiн ҰҚЖ-дағы көрiну бойынша минимумды есептейдi. Бұл ретте ҰҚЖ-дағы көрiну бойынша минимум ILS немесе MLS байланысты автоұшқышті пайдаланған жағдайларды қоспағанда кемiнде 800 м болып белгiленедi, бұл жағдайда ҰҚЖ-дағы көрiну бойынша әдеттегi минимумдар қолданылады.
Автоұшқышты пайдаланудың ең төменгi биiктiгiне көбейтілген 1,25 мәнінен кем емес ШҚБ болуы қажет.
Тармақ 4. 4-параграф. Құрлықтағы тiкұшақ айлақтарында САТ II бойынша дәл қонуға кiру үшiн әуеайлақтардың пайдалану минимумдар айқындау
4-параграф. Құрлықтағы тiкұшақ айлақтарында САТ II бойынша дәл қонуға кiру үшiн әуеайлақтардың пайдалану минимумдар айқындау
Тармақ 94
94. САТ II бойынша қонуға кiру – мынадай шартпен аспаптық жүйелерiн ILS, MLS пайдалана отырып аспаптар бойынша дәлме-дәл қонуға кiру мен қону:
Тармақша 1
1) ШҚБ 60 м (200 фут) төмен, бiрақ 30 м (100 фут) төмен емес;
Тармақша 2
2) RVR 300 м-ден төмен емес.
Тармақ 95
95. Пайдаланушы САТ II бойынша қонуға кiру кезiнде белгiленген ШҚБ мыналардан:
Тармақша 1
1) егер ол ҰПН-да айқындалған болса, мұндай кiру үшiн тiкұшақ ҰПН-да шектелген ШҚБ-дан;
Тармақша 2
2) оған дейiн талап етiлетiн визуалды байланысы жоқ дәлме-дәл қону жүйесi пайдаланылуы мүмкiн ең төменгi биiктiктен;
Тармақша 3
3) осы тiкұшақтың санаты үшiн ең төменгi OCH/OCL мәнiнен;
Тармақша 4
4) оған дейiн ұшу экипажына ұшуды орындауға рұқсат етiлген ШҚБ-дан; немесе
Тармақша 5
5) 30 м (100 фут) төмен болмауын қамтамасыз етедi.
Тармақ 96
96. Егер мұндай байланыстың тұрақты сақталу шартымен ең кемiнде осьтiк желiдегi жақындаудың тiзбектелген шырақтарымен немесе жерге қону аймағы шырақтарымен немесе FATO/ҰҚЖ осьтiк желiсi шырақтарымен немесе FATO/ҰҚЖ бүйiрлiк шырақтарымен визуалды байланысы немесе олардың құрамасы орнатылмаса, 95-тармағына сәйкес айқындалған ШҚБ-дан төмен қонуға кiрудi жалғастырмайды. Бұл визуалды байланысы жерүстi жүйесiнiң бойлай орналасқан элементтерiн, сондай-ақ, жақындаудың көлденең шырақтарын немесе ҰҚЖ бастапқы табаны шырақтарын немесе жерге қону аймағының жарық белгiсiн қамтиды.
Тармақ 97
97. 1-сыныпты ҰТС бар тiкұшақтармен САТ II бойынша қонуға дәлме-дәл кiру және қону үшiн мынадай минимумдары осы Қағидаларға 9-қосымшасының 22-кестесінің талаптарына сәйкес қолданылады.
Тиiстi ШҚБ-дан 80%-дан төмен емес биiктiкке дейiн ұшудың/қонуға кiрудiң автоматтық режимiн пайдалану болжанып отыр. Егер қонуға кiрудiң автоматтық режимiн пайдаланудың ең төменгi биiктiгi бойынша шектеулер болса, оның ұлғаю жағына ШҚБ мәнiне бұл талап әсер етуi мүмкiн.
Тармақ 5. 5-параграф. Құрлықтағы тiкұшақ айлақта (әуеайлақта) «шеңберден қону»
5-параграф. Құрлықтағы тiкұшақ айлақта (әуеайлақта) «шеңберден қону»
Тармақ 98
98. Шеңберден қону – ӘК тiкелей қонуға кiру үшiн сәйкес келмейтiндей орналасқан FATO/ҰҚЖ аймағында қонуға арналған жағдайға келтiрiлген кезде аспаптар бойынша қонуға кiрудiң көзбен шолу кезеңiн белгiлеу үшiн пайдаланылатын термин.
Тармақ 99
99. Шеңберден қону үшiн 76 м (250 фут) төмен емес ТЕБ, 800 м кем емес метеорологиялық көрiну белгiленедi.
Алдын-ала ұйғарылған траекториямен визуалды маневр жасау (шеңберден қону) кезiнде көрiну және ТЕБ бойынша белгiленген минимумдар осы тармақта келтiрiлген мәндерден төмен болмайды.
Тармақ 100
100. Пайдаланушы егер ҰҚЖ-дағы көрiну 800 м-ден төмен болса, визуалды қонуға кiрудi орындалмауын қамтамасыз етедi.
Тармақ 6. 6-параграф. Хабарланған метеорологиялық көрiнудi ҰҚЖ-дағы
көрiнуге қайта есептеу
6-параграф. Хабарланған метеорологиялық көрiнудi ҰҚЖ-дағы
көрiнуге қайта есептеу
Тармақ 101
101. Пайдаланушы ұшып көтерiлуге арналған минимумды және САТ II мен САТ III бойынша қонуға дәлме-дәл кiру минимумын есептеу кезiнде немесе ӘҚҚ органынан ҰҚЖ-дағы көрiну мәнi алынған кезде көрiнудi ҰҚЖ-дағы көрiнуге қайта есептеу рәсiмдерiн қолданбайды.
Тармақ 102
102. Осы қосымшасының 101-тармағымен көзделмеген қалған барлық жағдайларда пайдаланушы көрiнудi ҰҚЖ-дағы көрiнуге қайта есептеу осы Қағидаларға 9-қосымшасының 23-кестеге сәйкес жүргiзiлуiн қамтамасыз етедi.
Тармақ 7. 7-параграф. ILS сыныптамасы және қосалқы операциялары
7-параграф. ILS сыныптамасы және қосалқы операциялары
Тармақ 103
103. ILS сыныптамасы осы Қағидаларға 9-қосымшасының 24-кестесінде көрсетілген.
Тармақ 104
104. Егер екі сипаттамасының деңгейі қамтамасыз етілетін болса, қызмет көрсетудің дара құралдар қолдануға жарайды.
Тармақ 8. 8-параграф. Су кеңiстiгi үстiнен ұшуға арналған борттық радиолокатор (ARA) бойынша қонуға кiру
8-параграф. Су кеңiстiгi үстiнен ұшуға арналған борттық радиолокатор (ARA) бойынша қонуға кiру
Тармақ 105
105. Пайдаланушы, егер оның авиация саласындағы уәкілетті ұйымнан рұқсаты болмаса, борттық радиолокатор бойынша қонуға кiрудi орындамайды.
Тармақ 106
106. Борттық радиолокатор бойынша тек қана мүшелерi көп экипаж тұжырымдамасы қолданылған жағдайда қалқымалы бұрғылау платформаларына немесе жүрiп тұрған кемеге қонуға кiруге рұқсат етiледi.
Тармақ 107
107. Егер радиолокатор кедергiлерден ұшу кезiнде биiктiк қорын қамтамасыз ету үшiн бағдар бойынша дәлдеудi қамтамасыз ете алмаса, тiкұшақ экипажы борттық радиолокатор бойынша қонуға кiрудi орындамайды.
Тармақ 108
108. Қонуға кiрудiң соңғы кезеңiне кiргенге дейiн тiкұшақ экипажы радиолокатор экранында қонуға кiру және екінші шеңберіне кетудiң аяқталу учаскесiне арналған бос траектория бар екендiгiне көз жеткiзедi.
Егер қандай да болмасын кедергiге қатысты бүйiрлiк арақашықтық 1852 м (1,0 nm) төмен болса, тiкұшақ экипажы:
Тармақша 1
1) берiлген объектiге көршiлес алаңға кiрудi орындайды және одан кейiн белгiленген объектiге көзбен шолып ұшуды жалғастырады; немесе
Тармақша 2
2) шеңберден қонуды қолдана отырып, басқа бағыттан қонуға кiредi.
Тармақ 109
109. Тiкұшақ экипажы БТШБ қауiпсiз қонуды орындауға мүмкiндiк беретiнiне көз жеткiзедi.
Тармақ 110
110. Ең төменгi құлдилау биiктiгi (MDH)
Осы қосымшасының 111 және 112-тармақтарында көрсетiлгендей белгiленген минимумдарды қоса алғанда, MDH тiкұшақ алаңынан асып түсуiнен 15 м (50 фут) төмен болуға тиiс.
Тармақ 111
111. ЖӘК радио радио биiктiктi өлшегiш бойынша айқындалады. Борттық радиолокаторы бойынша қонуға кіру үшін:
Тармақша 1
1) күндiз 60 м (200 фут);
Тармақша 2
2) түнде 91 м (300 фут) кем болмайды.
Тармақ 112
112. Шеңберден қону маневрiн пайдалана отырып, қонуға кiруге арналған ЖӘК:.
Тармақша 1
1) күндiз 91 м (300 фут);
Тармақша 2
2) түнде 152 м (500 фут) кем болмайды.
Тармақ 113
113. MDA тек қана радио биiктiктi өлшегiш ақаулығы жағдайында қолданылады. Абсолюттiк ең аз төмендеудің биiктiгi – бұл MDH + 60 м (200 фут) ең төменгi мәнi және белгiленген тiкұшақ айлағы QNH бөлiктеу барометрi көрсеткiштерiне және осы өңiр бойынша болжанатын QNH төменгi деңгейiне сүйенедi.
Тармақ 114
114. Шешiм қабылдау алыстығы.
Егер пайдаланушы уәкілетті ұйымға рұқсат етiлетiн қауiпсiздiк кезiнде шешiм қабылдаудың төмен алыстығын қолдану мүмкiндiгiн бiлдiрмесе, шешiм қабылдау алыстығы (2-3 суреттердi қара) кемiнде 1390 м (0.75 nm) құрайды.
Тармақ 115
115. Визуалды байланысы.
Егер ұшқыш межелi орынмен визуалды байланысын орнатпаса, шешiм қабылдау алыстығы шеңберiнен тыс немесе MDH/MDA-тен төмен қонуға кiрудi жалғастырмайды.
Тармақ 116
116. Бiр ұшқышпен ұшуды орындау.
MDH/MDA борттық радиолокатор бойынша бiр ұшқышпен ұшуды орындау үшiн жоғарыдағы 111 және 112-тармақтарға сәйкес есептелетiн биiктiк мәнiнен 30 м (100 фут) асады, бұл ретте шешiм қабылдау алыстығы 1850 м (1,0 nm) төмен емес.
Тармақ 117
117. Тiкұшақтың борттық радиолокаторы (ARA) бойынша қонуға кiру рәсiмi бес жек сегменттерден тұрады. Олар жақындау (Approach segment), бастапқы (Initial Approach segment), аралық жақындау (Intermediate Approach segment), аяқталу сегменттерi (Final Approach segment) және екінші шеңберіне кету сегментi (Missed Approach segment) болып табылады.
Қонуға кiру (ARA) рәсiмдердің мысалдары осы Қағидаларға 9-қосымшасының 1 – 5 суреттерде көрсетiлген.
Басқа 9. Ұшып көтерілуге минимумдар – ұшақтар (көріну шектелген жағдайларда (LVTO) (RVR/VIS) ұшуларға рұқсат берілмеген)
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
9-қосымша
1-кесте
Ұшып көтерілуге минимумдар – ұшақтар (көріну шектелген жағдайларда (LVTO) (RVR/VIS) ұшуларға рұқсат берілмеген)
Жабдық
RVR/VIS м (1)
Барабар визуалды бағдарлар 2 (тек күндіз)
500
Күн: ҰҚЖ қондыру жарықтары немесе ҰҚЖ осьтік сызығының таңбалануы.
Түн: ҰҚЖ қондыру жарықтарыжәне ҰҚЖ соңының шектеу жарықтары немесе ҰҚЖ осьтік жарықтары мен ҰҚЖ соңының шектеу жарықтары
400
1. Екпін алудың бастапқы бөлігінде (TDZ) ұсынылатын RVR/VIS хабарлайтын мәндерді ұшқыш бағалай алады.
2. Барабар визуалды түспалдар – ұшқыш ұшып көтерілу аймағында кедергілерді шектеу бетін үнемі айқындауға және жолдық басқарушылықты ұстай алу қабілетін білдіреді.
2-кесте
RVR/VIS ұшып көтерілуге минимумдар – ұшақтар (көріну шектелген жағдайларда (LVTO) ұшуларға рұқсат берілген)
Жабдық
RVR/VIS (1)
Күндіз: ҰҚЖ қондыру жарықтары мен ҰҚЖ осьтік сызығының таңбалануы (2)
Түнде: ҰҚЖ қондыру жарықтары мен ҰҚЖ соңын шектеу жарықтары немесе ҰҚЖ осьтік сызығының жарықтары мен ҰҚЖ соңын шектеу жарықтары (2)
300 м
ҰҚЖ қондыру жарықтры жәнеҰҚЖ осьтіксызығының жарықтры
200 м
ҰҚЖ қондыру жарықтары мен ҰҚЖ осьтік сызығының жарықтары және RVR туралы тиісті ақпарат (2)
TDZ 150 м
MID 150 м
ҰҚЖ соңы 150 м
ҰҚЖ қондыру жарықтары мен ҰҚЖ осьтік сызығының жоғары қарқынды жарықтары (аралығы 15 м немесе одан кем) және RVR туралы тиісті ақпарат (3)
TDZ 125 м
MID 125 м
ҰҚЖ соңы 125 м
ҰҚЖ жақындау жарықтары мен ҰҚЖ осьтік сызығының жоғары қарқынды жарықтары (аралығы 15 м немесе одан кем), бекітілген бүйірден бақылау жүйесі және RVR туралы тиісті ақпарат (3) немесе ұшып көтерілу үшін HUD/HUDLS маңдай шынысында индикация жүйесі мақұлдаған.
TDZ 75 м
MID 75 м
ҰҚЖ алшақ соңы 75 м
1. TDZ RVR/VIS ұшқыш бағалай алады.
2. Түнгі уақытта ұшуды орындау үшін ҰҚЖ қондыру жарықтары немесе ҰҚЖ осьтік сызығының жарықтары мен ҰҚЖ шектеу жарықтары жұмыс істеуге тиіс.
3. RVR қажетті мәні RVR барлық тиісті нүктелері үшін алынған
3-кесте
RVR/VIS қарай қозғалтқыш істен шыққан кезде ҰҚЖ үстінен рұқсат етілген биіктік
Қозғалтқыш істен шыққан кездегі ҰҚЖ үстінен рұқсат етілген биіктік (OEI)
RVR/ CMV (2)
15 м (50 фут)
400 (200 м – LVTO рұқсатымен)
15-30 м (51-100 фут)
400 (300 м – LVTO рұқсатымен)
30-45 м (101-150 фут)
400 м
45-60 м (151-200 фут)
500 м
60-90 м (201-300 фут)
1000 м
> 90 м (>300 фут)1
1500 м
1. 1500 м көрінушілік ұшып көтерілуді жалғастырудың қауіпсіз профилін құру мүмкін болмаған жағдайда да қолданылады.
2. Қону аймағында RVR/VIS қашықтығының хабарланған көрсеткіштері ұшқыштың көрінушілікті бағалауымен ауыстырылады
4-кесте
Құралдарға байланысты жүйелiк минимумдар
Аспаптар бойынша қонуға кіру
ең төмен DH/MDH
ILS/MLS/GLS санаты
60 м (200 фут)1
GNSS/SBAS (LPV)
60 м (200 фут)
GNSS (LNAV)
75 м (250 фут)
GNSS/Baro-VNAV (LNAV/ VNAV)
75 м (250 фут)
DME бар немесе жоқ локатор (LOC)
75 м (250 фут)
Шолу радиолокаторы (SRA) бойынша қонуға кіру (½ м. миля қашықтықта аяқталатын)
75 м (250 фут)
SRA (1 м. миля қашықтықта аяқталатын)
90 м (300 фут)
SRA (2 м. миля немесе одан астам қашықтықта аяқталатын)
105 м (350 фут)
тік бағыттау орнатылмаған RNAV
90 м (300 фут)
VOR
90 м (300 фут)
VOR/DME
75 м (250 фут)
NDB
105 м (350 фут)
NDB/DME
90 м (300 фут)
NDB (2 шамшырақ)
90 м (300 фут)
VDF
105 м (350 фут)
5-кесте
RVR/CMV мәні. Салыстырмалы ШҚБ (DH).
Төмендеудің ең төменгі салыстырмалы биіктігі (MDH) (11-кестені қараңыз)
DH немесе MDH
Жарық-техникалық жабдығы жүйеснің сыныбы
FALS
IALS
BALS
NALS
м/фут
м
60/200
-
64/210
550
750
1000
1200
65/211
-
67/220
550
800
1000
1200
68/221
-
70/230
550
800
1000
1200
71/231
-
73/240
550
800
1000
1200
74/241
-
76/250
550
800
1000
1300
77/251
-
79/260
600
800
1000
1300
80/261
-
86/280
600
900
1100
1300
87/281
-
91/300
650
900
1200
1400
92/301
-
98/320
700
1000
1200
1400
98/321
-
104/340
800
1100
1300
1500
104/341
-
110/360
900
1200
1400
1600
110/361
-
116/380
1000
1300
1500
1700
116/381
-
122/400
1100
1400
1600
1800
123/401
-
128/420
1200
1500
1700
1900
129/421
-
134/440
1300
1600
1800
2000
135/441
-
140/460
1400
1700
1900
2100
141/461
-
146/480
1500
1800
2000
2200
147/481
-
152/500
1500
1800
2100
2300
153/501
-
158/520
1600
1900
2100
2400
159/521
-
165/540
1700
2000
2200
2400
165/541
-
171/560
1800
2100
2300
2500
171/561
-
176/580
1900
2200
2400
2600
177/581
-
183/600
2000
2300
2500
2700
183/601
-
189/620
2100
2400
2600
2800
190/621
-
195/640
2200
2500
2700
2900
196/641
-
201/660
2300
2600
2800
3000
202/661
-
207/680
2400
2700
2900
3100
208/681
-
213/700
2500
2800
3000
3200
214/701
-
219/720
2600
2900
3100
3300
220/721
-
226/740
2700
3000
3200
3400
226/741
-
232/760
2700
3000
3300
3500
232/761
-
244/800
2900
3200
3400
3600
244/801
-
259/850
3100
3400
3600
3800
259/851
-
274/900
3300
3600
3800
4000
275/901
-
290/950
3600
3900
4100
4300
290/951
-
305/1000
3800
4100
4300
4500
305/1001
-
335/1100
4100
4400
4600
4900
336/1101
-
366/1200
4600
4900
5000
5000
366/1201 және жоғары
5000
5000
5000
5000
6-кесте
САТ I дейін азайтылатын барлық аспаптар бойынша қонуға кіру үшін RVR/CMV ең төменгі және
ең жоғарғы мәндері (11-кестені қараңыз)
(төменгі және жоғарғы лимит)
Жабдық/талаптар
RVR/CMV (м)
ӘК санаттары
A
B
C
D
ILS, MLS, GLS, PAR және APV
Мin
5-кестеге сәйкес
Мах
1500
1500
2400
2400
NDB, NDB/DME, VOR, VOR/DME, LLZ, LLZ/DME, VDF, SRA, RNAV/LNAV 28-тармақтың 2) тармақшасының критерийлеріне сәйкес келетін процедуралармен
Мin
750
750
750
750
Мах
1500
1500
2400
2400
NDB, NDB/DME, VOR, VOR/DME, LLZ, LLZ/DME, VDF, SRA, RNAV/LNAV үшін:
Min
1000
1000
1200
1200
28-тармақтың 2) тармақшасының критерийлеріне сәйкес келмейді немесе DH немесе MDH 366 метрге тең немесе одан көп (1200 фут)
Max
5-кестеге сәйкес, егер CDFA техникасы пайдаланылса, басқа жағдайларда 5-кестеде көрсетілген, бірақ 5000 м мәнінен аспайтын мәндерге 200/400 м қосылады.
7-кесте
Жақындату шамдарының жүйелері
Жарықтехникалық жабдықтар жүйесінің сыныбы
(OPS Class of Facility)
Жақындау оттарының ұзындығы, конфигурациясы және қарқындылығы (Length, configuration and intensity of approach lights)
FALS жақындау оттарының толық жүйесі (full approach light system)
ИКАО: САТ І бойынша қонуға дәлме-дәл кіруге арналған жақындау оттарының жүйесі (HIALS 720 м және одан көп қарқындылығы жоғары оттар), қашықтық коды бар осьтік сызықтың оттары, осьтік сызық оттарының қатары
(ICAO: Precision approach CAT I Lighting System
(HIALS 720 m ≥) distance coded center line, Barrette center line).
IALS жақындау оттарының аралық жүйесі (intermediate approach light system)
ИКАО: Жақындау оттарының аралық жүйесі (HIALS 420-719 м қарқындылығы жоғары оттар), бір дереккөз, осьтік желі оттарының қатары.
(ICAO: Simple approach lighting system (HIALS 420-719 m) single source, Barrette).
BALS жақындау оттарының шағын жүйесі (basic approach light system)
Басқа жақындау оттары жүйелерінен өзгеше (HIALS, MIALS қарқындылығы жоғары/орташа оттар немесе ALS 210-419 м жақындау оттарының жүйесі).
Any other approach lighting System (HIALS, MIALS or ALS 210-419 m).
NALS жақындау оттары жүйесінің жоқ болуы (no approach light system)
Басқа жақындау оттары жүйелерінен өзгеше (HIALS, MIALS қарқындылығы жоғары/орташа оттар немесе ALS 210 м жақындау оттарының жүйесі) немесе жақындау отарының мүлдем жоқ болуы.
Any other approach lighting system (HIALS, MIALS or ALS 210 m) or no approach lights.
8-кесте
САТ I бойынша ұшудың стандартты биіктігінен төмен RVR/CMC ҰҚЖ-дағы көріну шамасының минимумы. Жүйелік жақындату шамдары
САТ I бойынша ұшудың стандартты биіктігінен төмен минимум
DH м/фут
Жарық беру жабдығының сыныбы
FALS
IALS
BALS
NALS
RVR/CMV (м)
60/200
-
64/210
400
500
600
750
65/211
-
67/220
450
550
650
800
68/221
-
70/230
500
600
700
900
71/231
-
73/240
500
650
750
1000
74/241
-
76/249
550
700
800
1100
9-кесте
САТ ІІ бойынша қонуға кіруге арналған минимумдар:
САТ II минимумы
DH
Автоматты режимде кіру/ DH1-ден HUDLS төмен
RVR
А және С санатты ӘК
RVR
D санатты ӘК
30-36 (100-120)
300 м
300/350 м (2)
37-42 (121-140)
400 м
400 м
43-59 (141 - 199)
450 м
450 м
1.«Автоматты режимде салыстырмалы ШҚБ (DH) төмен кіру/HUDLS мақұлданған жүйесіне» сілтеме осы кестеде AFCS немесе 80 % DH дейін төмендететін HUDLS пайдаланылады. 2. 300 м автоматты қонуды жүргізетін D санатты ӘК үшін қолданылуы мүмкін
10-кесте
САТ II бойынша стандартты ұшудың RVR минимумы.
Жүйелік жақындату оттары
Автоматты қондыру немесе жақындау аймағына дейін қолданылатын, мақұлданған HUDLS жүйесі
Жарық жүйесі жабдығының сыныбы
FALS
IALS
BALS
NALS
CATA-C
CATD
CATA-D
CATA-D
CATA-D
DH, м (фут)
RVR, м
30-36 (100-120)
350
400
450
600
700
37-42 (121-140)
400
450
500
600
700
43-49 (141-160)
400
500
500
600
750
49-59 (161-199)
400
500
550
650
750
11-кесте
«САТ ІІІ. ШҚБ (DH) бойынша қонуға кіруге арналған RVR және жүріп өткен қашықтықты бақылау/басқару жүйесі
САТ III минимумы
Санат
ВПР (DH)1, м (фут)
Жүріп өткен қашықтықты бақылау/басқару жүйесі
ҰҚЖ-дағы көрінушілік ұзақтығы, м
IIIA
30 (100) кем
Талап етілмейді
175 (200)
IIIB
30 (100) кем
Бір сатылы бас тарту
150 (2)
IIIB
15 (50) кем
Бір сатылы бас тарту
125
IIIB
15 (50) кем немесе
15 (50) ШҚБ-сыз
Істен шыққан кезде белсенді (3)
75
1. Ұшуды басқару жүйесі минимал сертификатталған ШҚБ (DH) бар ауа-райын талғамайтын ұшулар стандарттары (AWO) бойынша айқындалады.
2. Ауа-райын талғамайтын ұшулар стандарттарына (AWO) немесе баламаларына сәйкес сертификатталған ӘК үшін.
3. Істен шыққан кезде белсенді болатын (екі сатылы істен шығу) жүйе бір сатылы істен шығу гибридті қону жүйесінен құралады.
12-кесте
EVS жетілдірілген көзбен шолу жүйесін қолдана отырып қонуға кіру азайтылған RVR/CMV. Қалыпты RVR/CMV
Талап етілетін қалыпты RVR/CMV, м
EVS қолдана отырып қонуға кіру
RVR/CMV, м
550
350
600
400
650
450
700
450
750
500
800
550
900
600
1000
650
1100
750
1200
800
1300
900
1400
900
1500
1000
1600
1100
1700
1100
1800
1200
1900
1300
2000
1300
2100
1400
2200
1500
2300
1500
2400
1600
2500
1700
2600
1700
2700
1800
2800
1900
2900
1900
3000
2000
3100
2000
3200
2100
3300
2200
3400
2200
3500
2300
3600
2400
3700
2400
3800
2500
3900
2600
4000
2600
4100
2700
4200
2800
Талап етілетін қалыпты RVR/CMV, м
EVS қолдана отырып, қонуға кіру үшін RVR/CMV, м
4300
2800
4400
2900
4500
3000
4600
3000
4700
3100
4800
3200
4900
3200
5000
3300
13-кесте
Жабдықтың істен шығуы немесе жұмысқа жарамдылығының төмендеуінің қону минимумдарына ықпалы (көріну шамасы шектеулі болған жағдайда ұшуға рұқсатсыз (LVO)
Жабдықтың істен шығуы немесе жұмысқа жарамдылығының төмендеуі
Қону минимумдарына ықпалы
CAT I
APV, NPA
ILS/MLS резервтік берілгіші
Ықпал етпейді
Сыртқы маркер
тексеру биіктігі 300 м (1000 фут) ауыстырылған болса, ықпал етпейді
APV – қолданылмайды
FAF бар NPA;
FAF ретінде қолданылмаса, ықпал етпейді
FAF айқындалмаса, қонуға дәл кірмеу орындалмайды.
Ортаңғы маркер
Ықпал етпейді
Екінші шеңберіне кету нүктесі ретінде қолданылмаса, ықпал етпейді
ҰҚЖ көріну шамасын бағалау жүйесі (RVR)
Ықпал етпейді
Жақындату оттары
Жабдық болмаған жағдайдағы минимум (NALS)
Соңғы 210 м оттарды қоспағанда, жақындату оттары
BALS жақындату оттарының шағын жүйесіне арналған минимум
Соңғы 420 м оттарды қоспағанда, жақындату оттары
IALS жақындату оттарының аралық жүйесіне арналған минимум
Жақындату оттары үшін резерв жұмыс істейді
Ықпал етпейді
ҰҚЖ оттары, ҰҚЖ басындағы оттар, ҰҚЖ соңындағы шектеу оттары
Күндіз – жабдық болмаған жағдайдағы минимум Түнде – рұқсат етілмеген
ҰҚЖ осьтік оттары
Flight director (F/D), HUDLS немесе auto-land RVR 750 м өзгеше болса, ықпал етпейді
Ықпал етпейді
Осьтік сызық оттары арасындағы арақашықтық 30 м дейін өскен
Ықпал етпейді
Қону аймағының оттары
Flight director (F/D), HUDLS немесе auto-land RVR 750 м өзгеше болса, ықпал етпейді
Ықпал етпейді
Рульдеу жолдары оттарының жүйесі
Ықпал етпейді
14-кесте
Жабдықтың істен шығуы немесе жұмысқа жарамдылығының төмендеуінің қону минимумдарына ықпалы (көріну шамасы шектеулі болған жағдайда ұшуға рұқсат (LVO)
Жабдықтың істен шығуы немесе жұмысқа жарамдылығының төмендеуі
Қону минимумдарына ықпалы
CAT III В
(DH-сыз)
CAT III B
CAT III A
CAT II
ILS/MLS резервтік берілгіші
Рұқсат етілмеген
RVR 200 м
Ықпал етпейді
Сыртқы маркер
тексеру биіктігі 300 м (1000 фут) ауыстырылған болса, ықпал етпейді
Ортаңғы маркер
Ықпал етпейді
ҰҚЖ көріну шамасын бағалау жүйесі (RVR)
RVR бір мәні әуеайлақта қолжетімді болуға тиіс
ҰҚЖ ондағы көріну шамасын бағалаудың екі немесе одан көп жүйесімен жабдықталады (RVR). ҰҚЖ-дағы көріну шамасын бағалаудың бір жұмыс емес жүйесі
Жақындату оттары
Ықпал етпейді
H> 15 м (50 фут) қонуға кіруді орындау үшін рұқсат етілмеген
рұқсат етілмеген
Соңғы 210 м оттарды қоспағанда, жақындату оттары
Ықпал етпейді
рұқсат етілмеген
Соңғы 420 м оттарды қоспағанда, жақындату оттары
Ықпал етпейді
Жақындату оттары үшін резерв жұмыс істейді
Ықпал етпейді
ҰҚЖ оттары, ҰҚЖ басындағы оттар, ҰҚЖ соңындағы шектеу оттары
Рұқсат етілмеген
Күндіз – ықпал етпейді
Күндіз – ықпал етпейді
Түнде –
550 м
Түнде – рұқсат етілмеген
ҰҚЖ осьтік оттары
Күндіз- RVR 200 м
Рұқсат етілмеген
Күндіз- RVR 300 м
Күндіз – RVR 350 м
Түнде – рұқсат етілмеген
Түнде – RVR 400 м
Түнде – RVR 550 м (400 м – HUDLS немесе auto-land)
Жабдықтың істен шығуы немесе жұмысқа жарамдылығының төмендеуі
Қону минимумдарына ықпалы
CAT III B
(DH-сыз)
CAT III B
CAT III A
CAT II
Осьтік сызық оттары арасындағы арақашықтық 30 м дейін өскен
RVR 150м
Ықпал етпейді
Қону аймағының оттары
Ықпал етпейді
Күндіз – RVR 200м
Күндіз – RVR 300м
Түнде – 300 м
Түнде: RVR 550 м, 350 м – HUDLS немесе auto-land
Рульдеу жолдары оттарының жүйесі
Ықпал етпейді
15-кесте
ӘК санатына байланысты шеңбер бойынша ұшу үшін MDH мен көрiнуін минимумы
ӘК санаты
А
В
С
D
MDH, м (фут)
120 (394)
152 (492)
183 (591)
210 (689)
Метеорологиялық көрiнуін минимумы, м
1500
1600
2400
3600
16-кесте
RVR / CMV қайта есептеу
Ұшуды орындау кезiндегi шырақ жүйелерi
RVR/CMV = хабарланған метеорологиялық көрiну х
күндiз
түн
Жақындау шырақтары және қарқындылығы жоғары ҰҚЖ шырақтары
1.5
2.0
Жоғарыда көрсетiлгендерден ерекшеленетiн кез келген басқа да шырақтар
1.0
1.5
Шырақтар болмауы
1.0
Қолданылмайды
17-кесте
Ұшып көтерілу үшін минимумдар (шектелген көріну жағдайдарда (LVTO) (RVR/VIS) ұшуларға рұқсатымен)
Ұшып көтерілу үшін RVR/VIS
Аспаптар бойынша ұшып шығу схемалары бар құрылықтағы тiкұшақ айлақтары
RVR/VIS
ҰҚЖ-ның шырақтары жоқ және таңбасы жоқ (күндiз ғана)
250 м немесе тоқтатылған ұшып көтерiлу ара қашықтығы (мәндердiң iшiнде үлкенiрек)
Таңбасы жоқ (түнде)
800 м
ҰҚЖ/FATO шырақтары және ҰҚЖ осьтiк желiсiнiң таңбасы бар
200м
ҰҚЖ/ FATO шырақтары, ҰҚЖ осьтiк желiсiнiң таңбасы бар және RVR ақпараты
150м
Теңiз тiкұшақ алаңы
Екi ұшқыштарымен ұшу
250 м (1*)
Бiр ұшқышпен ұшу
500м (1*)
Ескерту: 1*. Ұшып көтерілу кейінгі ұшу алаңы және FATO кедергілерден бос.
18-кесте
Ұшып көтерілу үшін минимумдар. Аспаптар бойынша ұшулар үшін әуеайлақтар (шектелген көріну жағдайдарда (LVTO) (RVR/VIS) ұшуларға рұқсатсыз)
RVR/VIS
Аспаптар бойынша ұшып шығу схемалары бар құрылықтағы тiкұшақ айлақтары
RVR/VIS
ҰҚЖ-ның шырақтары жоқ және таңбасы жоқ (күндiз ғана)
400 м немесе тоқтатылған ұшып көтерiлу ара қашықтығы (мәндердiң iшiнде үлкенiрек)
Таңбасы жоқ (түнде)
800 м
ҰҚЖ/FATO шырақтары және ҰҚЖ осьтiк желiсiнiң таңбасы бар
400 м
ҰҚЖ/ FATO шырақтары, ҰҚЖ осьтiк желiсiнiң таңбасы бар және RVR ақпараты
400 м
Теңiз тiкұшақ алаңы
Екi ұшқыштарымен ұшу
400 м (1*)
Бiр ұшқышпен ұшу
500 м (1*)
Ескерту: 1*. Ұшып көтерілу кейінгі ұшу траекториясы кедергілерден бос.
19-кесте
Құралдарына байланысты жүйелік минимумдар
Аспаптар бойынша қонуға кіру
Ең төмен DH/MDH
ILS/MLS/GLS санаты
60 м (200 фут)1
GNSS/SBAS (LPV)
60 м (200 фут)
GNSS (LNAV)
75 м (250 фут)
GNSS/Baro-VNAV (LNAV/ VNAV)
75 м (250 фут)
DME бар немесе жоқ локатор (LOC)
75 м (250 фут)
Шолу радиолокаторы (SRA) бойынша қонуға кіру (½ м. миля қашықтықта аяқталатын)
75 м (250 фут)
SRA (1 м. миля қашықтықта аяқталатын)
90 м (300 фут)
SRA (2 м. миля немесе одан астам қашықтықта аяқталатын)
105 м (350 фут)
тік бағыттау орнатылмаған RNAV
90 м (300 фут)
VOR
90 м (300 фут)
VOR/DME
75 м (250 фут)
NDB
105 м (350 фут)
NDB/DME
90 м (300 фут)
NDB (2 шамшырақ)
90 м (300 фут)
VDF
105 м (350 фут)
Борттық радиолокатор (ARA) теңiз тiкұшақ алаңы
90 м (300 фут)
20-кесте
Құрылықтағы тiкұшақ айлақтарында (әуеайлақтарда) қонуға дәлме-дәл емес кiруге арналған минимумдар
Құрлықтағы тiкұшақ айлақтарында (әуеайлақтарда) қонуға дәлме-дәл емес кiруге арналған минимумдар
ТЕБ (МDH), м (фут)
ҰҚЖ-дағы көрiну/ЖҚЖ
Толық
Орташа
Негiзгi
Жоқ
75-89 (250-299)
600
800
1000
1000
90-134 (300-449)
800
1000
1000
1000
135 (450) және жоғары
1000
1000
1000
1000
21-кесте
Құрлықтағы тiкұшақ айлақтарында (әуеайлақтарда) дәлме-дәл қонуға кiрулер мен қонулар үшін минимумдар – САТ I
САТ I
ШҚБ, м (фут)
ҰҚЖ-дағы көрiну/ЖҚЖ, м
Толық
Орташа
Негiзгi
Жоқ
60 (200)
500
600
700
1000
61-76 (201-250)
550
650
750
1000
77-91 (251-300)
600
700
800
1000
92 (301) және жоғары
750
800
900
1000
22-кесте
Құрылықтағы тiкұшақ айлақтарында (әуеайлақтарда) дәлме-дәл қонуға кiруге және қонуға арналған минимумдар – САТ II
ШҚБ, м
ШҚБ-дан төмен автоматтық режимдi пайдалану, ҰҚЖ-дағы көрiну, м
30-36 (100-120)
300
37-42 (121-140)
400
43 (141) және жоғары
450
23-кесте
RVR-не VIS-ді қайта есептеу
Жарық жабдығы (ЖҚЖ)
RVR =VIS-дi * (көбейту)
күндiз
түнде
жақындау мен ҰҚЖ қарқындылығы жоғары шырақтары
1.5
2.0
кез келген басқа жабдығы
1.0
1.5
ЖҚЖ жоқ
1.0
қолданылмайды
24-кесте
ILS сыныптамасы және қосалқы операциялары
ILS сыныптамасындағы уақытша өзгерістер
Ұшулар схемасымен немесе жарияланған минимумдармен ILS өзара байланыс сыныптамасы
Жабдықтың пайдаланушылық ерекшеліктерінің санаты
Бағыт сұлбасын шектеу
Қызмет көрсетудің үздіксіздігі және бүтінділіктің ең аз деңгейі
Ең төмен пайдаланушылық САТ
RVR минималды мағынасы, басқасы мақұлданбаған болса (м)
(қолданылатынболса)
I
A, B, C, T, D
немесе E
1
I
TDZ: 550; ортасы: 125; соңы: 75
II
T, D немесе E
1
I
TDZ: 550; ортасы: 125; соңы: 75
T
2
I1
TDZ: 550; ортасы: 125; соңы: 75
D немес E
2
II
TDZ: 300; ортасы: 125; соңы: 75
III
D
1
I
TDZ: 550; ортасы: 125; соңы: 75
2
II
TDZ: 300; ортасы: 125; соңы: 75
3
IIIB + DH
TDZ: 75; ортасы: 125; соңы 75
4
IIIB DH-сыз
E
1
I
TDZ: 550; ортасы: 125; соңы: 75
2
II
TDZ: 300; ортасы: 125; соңы: 75
3
IIIB + DH
TDZ: 75; ортасы: 75; конец: 75
4
IIIB DH- сыз
TDZ: 75; ортасы: 75; соны: 75
Ескерту:
Тармақ 1
1. II/T/2-4 сыныптама деңгейіне дейін төмендеген кезде, ұшулар тек қана САТ I бастапқы шектеумен ғана жүзеге асады. Автоматты қону жүйесіне бағыттық радиомаягы дабылының ауытқу әсерінің бағасынан кейін бағдар құжаттамасында тиісті түрде жарияланып САТ II дейін деңгейін одан ары арттыруды қажет етуі немесе қонуға автоматты түрде кіру бекітілмеді деген ақпарат көрсетілуі мүмкінет. Қажет болған жағдайда RVR ең жоғары көрсеткіші қолданылуы мүмкін. САТ II стандарты бойынша ұшуларданда артық.
Тармақ 2
2. Кестеде көрсетілген RVR-дің ең төмен мөрі жаұындау оттары (FALS) ұқж-ға қону аймағының оттары (Runway Touchdown Zone Lights - RTZL)және ҰҚЖ-ның осьтік сызығының оттары (Centreline (RCLL) жүйесімен толық жабдықталған ҰҚЖ үшін қолданылады.
1-сурет. Шеңбер бойымен борттық радиолокатор (ARA) бойынша қонуға кiру рәсiмi. Arcprocedure.
2-сурет. Есептiк бұрышқа немесе шеңберден қонуға бұрылған борттық радиолокатор (ARA) бойынша қонуға кiру рәсiмi.
3-сурет. Қонуға кiрудiң тiк бейiнi
4-сурет. Екінші шеңберіне кету аймағы (солға және оңға)
Figure 5: Missed approach area left & right
5- сурет : Holding pattern & race track procedure
Басқа 10. Бағдардағы қосалқы әуеайлағына (EDTO) дейін ұзақтығы 60 минуттан
астам ұшуды жүзеге асыруда пайдаланушыларға рұқсат беру талаптары
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
10-қосымша
Бағдардағы қосалқы әуеайлағына (EDTO) дейін ұзақтығы 60 минуттан
астам ұшуды жүзеге асыруда пайдаланушыларға рұқсат беру талаптары
Тармақ 1
1. Қосалқы әуеайлағына кету уақыты шекті уақыттан асқан жағдайда ұшу қосалқы әуеайлағына кетудің ұзартылған уақытымен ұшу болып есептеледі.
EDTO газ турбиналы қозғалтқышы бар ұшақтардың ұшуын жүзеге асыру рәсімдер бағдардағы қосалқы әуеайлағына дейін ұшу уақыты 60 минуттан асатын нүктелері бар маршруттарда қолданылады.
Тармақ 2
2. Коммерциялық тасымалды жүзеге асыратын екі газ турбиналы қозғалтқышы бар ұшақтардың ұшуы маршруттың кез келген жерінде бір қозғалтқыштың істен шығуы жағдайында қосалқы әуеайлағына дейін бір қозғалтқыш қамтамасыз ететін жылдамдықпен ұшуы желсіз күні 60 минуттан аспады.
Коммерциялық ұшуларды жүзеге асыратын екі және одан да көп газ турбиналы қозғалтқышы бар ұшақтар үшін шекті уақыты 180 минуттан аспауы тиіс.
Тармақ 3
3. Екі газ турбиналы қозғалтқыштары бар ұшақтар үшін EDTO талаптары екі газ турбиналы қозғалтқыштары (ETOPS) бар ұшақтардың артқан қашықтығының ұшуын жүзеге асыру жөніндегі алдынғы талаптардан айырмашылығы жоқ. Сондықтан ҰПН-қа тиісті өзгерістер енгізгенге дейін екі газ турбиналы қозғалтқыштары бар ұшақтар үшін пайдаланушының құжаттарын дайындаған кезде EDTO орнына ETOPS аббревиатурасын қолдануға рұқсат беріледі.
Тармақ 4
4. EDTO ұшуын жүзеге асыруға рұқсат алу үшін пайдаланушы уәкілетті ұйымға осы Қағидаларға 12-қосымшасының нысаны бойынша өтінішті және дәлелдеуші құжаттамасын EDTO-мен ұшудың болжамды уақытына дейін 30 күнтізбелік күн қалғанда ұсынады.
Тармақ 5
5. EDTO ұшуын жүзеге асыруға рұқсатты алу үшін дәлелдеуші құжаттама мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) EDTO ұшуы үшін пайдаланушының ҰЖН-на толықтыру;
Тармақша 2
2) Пайдаланушының техникалық қызмет көрсетуді реттеу бойынша пайдаланушының жетекшілігіне, техникалық қызмет көрсету бағдарламасына және EDTO ұшуларын орындауға қатысты сенімділік деңгейін бақылау бағдарламасына толықтырулар;
Тармақша 3
3) AFM, FCOM-нан борттық жүйелерді резервтеудің EDTO деңгейлерінде қолайлы ұшуларды жүзеге асыру туралы мәліметтер және минималды жабдық тізімі (MEL);
Тармақша 4
4) EDTO типін (дизайнын) бекіту мәліметтері мыналарды қамтиды:
«планер/қозғалтқыш» комбинациясымен пайдаланушының жұмыс тәжірибесі айлар/жылдар саны;
«планер/қозғалтқыш» нақты комбинациясымен пайдаланушы жүзеге асырған ұшулардың жалпы саны;
«қозғалтқыш/планер» комбинациясымен сағаттардың және циклдердің саны;
пайдаланушы үшін ұшуда қозғалтқышты сөндіру саны;
қозғалтқышты жоспардан тыс ауыстыру жиілігі;
негізгі компоненттері үшін істен шыққанға дейін жұмыс істеудің орташа уақыты;
Тармақша 5
5) EDTO ұшуларын пайдалануға болжамдалатын марштруттар тізімі және тиісті қосалқы әуеайлақтардың тізімі;
Тармақша 6
6) EDTO ұшуларына рұқсат беру үшін экипаж мүшелерін және инженерлік-техникалық қызметкерлерді дайындау бағдарламасы;
Тармақша 7
7) ұшақтар экипаждарының ұшу-диспетчерлік басқаруын және ұшу-диспетчерлік қызмет көрсетуін жүзеге асыру әдістері мен ұйымдастыру рәсімдері;
Тармақша 8
8) уәкілетті ұйым бекітуі үшін барлық ақаусыз қозғалтқыштармен (бұдан әрі - АЕО) және бір істен шыққан қозғалтқышпен (бұдан әрі - ОЕІ) сұралып отырған жылдамдықтар ХСА желсіз ауасын есепке ала отырып, қосалқы әуеайлағына кетудің төменгі шектік қашықтығы мен ең көп қашықтығын есептеу үшін қолданылады.
Қозғалтқыштары екеуден артық ұшақтар үшін қосалқы әуеайлағына кетудің ең көп қашықтығын есептеу үшін қолданылатын АЕО жылдамдығы 60 минут уақытша шекті айқындау және EDTO үшін қолданылатын жылдамдықтан айырмашылығы болуы мүмкін.
Екі қозғалтқышы бар ұшақтар үшін қосалқы әуеайлағына кетудің ең көп қашықтығын есептеу үшін қолданылатын ОЕІ жылдамдығы ОЕІ-мен қосалқы әуеайлағына кету кезінде жанармайдың қорын айқындау үшін қолданылатын жылдамдықтан айырмашылығы болмауы тиіс. Бұл жылдамдық 60 минут уақытша шекті айқындау және EDTO үшін қолданылатын жылдамдықтан айырмашылығы болуы мүмкін.
Тармақ 6
6. Уәкілетті ұйым өтінішті 20 (жиырма) жұмыс күннен аспайтын мерзімде қарайды.
Қосалқы әуеайлағына кетудің ұзартылған уақытымен ұшуларды жүзеге асыру үшін пайдаланушыға ұшақтың нақты түріне рұқсат беру кезінде уәкілетті ұйым қосалқы әуеайлағына кетудің тиісті шекті уақыты мен ең көп уақытын белгілейді:
Тармақша 1
1) нақты пайдаланушылық рұқсатты беруін;
Тармақша 2
2) пайдаланушыда алдынғы тәжірибесі мен талаптарды және рәсімдерді сақтаудың қанағаттанарлық көрсеткіштері болуы тиіс және ол қосалқы ауеайлаққа кету уақытын ұзарта отырып, ұшуларды сәтті және сенімді жүзеге асыруы үшін қажет процестерді іске қосуы және де осы процестер осындай ұшуларды жүзеге асырған кезде қолданатынын көрсетуі тиіс;
Тармақша 3
3) ұшақтың сертификатталған ҰТС негізінде пайдаланушы қолданатын рәсімдерің қолайлылығы және ұшақ жүйесі сипаттамаларының нашарлауы кезінде қауіпсіз ұшуды қамтамасыз ету үшін олардың барабарлығы;
Тармақша 4
4) пайдаланушы экипажының дайындық бағдарламасының ұшуды жүзеге асырудың осы типіне сай келуі;
Тармақша 5
5) рұқсат берудің ілеспелі құжаттамасы осыған қатысты барлық аспектілерді қамтуы тиіс;
Тармақша 6
6) ұшу жағдайының болжалды нашарлауы кезінде ұшу қауіпсіз болып аяқталуының дәлелдері (EDTO-мен ұшу үшін ұшақты сертификаттау барысында), олар:
EDTO-мен ұшқан кезде ұшақты ҰПН-да (тікелей немесе жанама) көрсетілген аса маңызды жүйелері үшін ұшу уақытын шектеудің шектеу мәні, егер ондай болса;
ұшу жарамдылығы мен ҰТС саласында тәуекелдің туындауы үшін пайдаланушының мемлекеті ұқсас деп санайтын қандай да болсын жағдайлар.
Тармақ 7
7. Уәкілетті ұйымға пайдаланушымен жүргізілген және ұшу қауіпсіздігінің баламалы деңгейі қандай жолмен ұсталатыны көрсетілген ұшу қауіпсіздігінің тәуекелін нақты бағалаудың нәтижелері негізінде, ұзақтығы – жұмысының уақыты ең шектеулі жүйенің ең аз жұмыс істеу уақытынан асатын ұшуларды бекітуге рұқсат етіледі.
Ұшу қауіпсіздігі үшін тәуекелді нақты бағалау келесілерді қамтиды:
Тармақша 1
1) пайдаланушының мүмкіншіліктері;
Тармақша 2
2) ұшақтың жалпы сенімділігі;
Тармақша 3
3) жұмысының уақыты шектеулі әрбір жүйенің сенімділігі;
Тармақша 4
4) ұшақ өндірушісінен алынған тиісті ақпарат;
Тармақша 5
5) салдарын барынша азайту бойынша нақты шаралар.
Тармақ 8
8. EDTO-мен ұшақтарды орындауға арналған рұқсатты уәкілетті ұйым ұшақтардың нақты типтері үшін қосалқы әуеайлақта күтім жасаудың шектік және ең көп уақытының көрсетілуімен, пайдаланушы сертификатының пайдаланушылық айрықшаламаларының «В» бөлігінің он күндік мерзімінде рәсімдейді.
Тармақ 9
9. Бағдар бойынша жоспарланған қосалқы әуеайлақ үшін бағдарлық қосалқы әуеайлақтардың болжалды қонудың есептік уақытына дейін 1 сағат және одан кейін 1 сағат кезеңіне арналған метеожағдайлар болжамы келесі мәндерге сәйкес келеді:
дәл қоңуға кіру рәсімі үшін – рұқсат етілген DH/DA-ке 60 м (200 фут) қосу.
Тармақ 10
10. IAP аспаптар бойынша қонуға жарамдылығын айқындау барысында, екпінінің ескерілуімен желдің божамы – ҰҚЖ жағдайының (құрғақ, дымқыл немесе ластанған), сондай-ақ көрінудің төмендеуі жағдайындағы кез-келген шектеулердің ескерілуімен, ұшақтың осындай типінің ҰПН-лық пен пайдаланушы белгілеген шектерде болуы тиіс.
Тармақ 11
11. Пайдаланушылық минимумдарды қолдану шарттарына қатысты «TEMPO» мәндерінен немесе 40 % ықтималдығынан PROB басқа ауа-райы болжамының шартты элементтері қарастырылмайды.
MEL қағидаларына сәйкес жолға шыққан кезде, аспаптар бойынша қонуға кіруге арналған минимумдарды қозғайтын MEL шектеулері қосалқы әуеайлақтардың EDTO минимумдарын айқындау барысында ескерілуі тиіс.
Тармақ 12
12. Бағдар бойынша ұшуға арналған қосалқы әуеайлақта NON-EDTO қағидалары бойынша ұшуды орындау барысында іс жүзіндегі метеожағдайлар мен ауа-райы болжамы, я болмаса оған келудің есептік уақытына дейін 1 сағат және одан кейін 1 сағат ішіндегі олардың кез-келген комбинациясы кестеде белгіленген минималды метеожағдайларға тең немесе одан жоғары болады.
Тармақ 13
13. Осы Қағидаларға 11-қосымшасында көрсетілген бағдар бойынша қосалқы әуеайлақтар метеожағдайлардың мәндері CAT II/III бойынша қонуға кірген кезде қолданылмайды, егер де бұл – уәкілетті ұйыммен мақұлданбаған болса.
Тармақ 14
14. Мақұлдау келесі критерийлерге негізделеді:
Тармақша 1
1) қозғалтқышы істен шыққан кезде ұшақ САТ II/III бойынша қонуды жүзеге асыруға қабілетті болса;
Тармақша 2
2) пайдаланушы САТ II/III бойынша ұшуға мақұлдау алған болса.
Мұндай өтінімді растау үшін уәкілетті ұйым қосымша деректерді талап етуі мүмкін (мысалы, қызмет көрсету барысындағы жазбаларда немесе қуіпсіздік бағалары). Мысалы, ұшақтардың белгілі типі қосалқы әуеайлағына бағдардан ауытқу қажеттілігіне апарып соқтыратын, істен шыққан қозғалтқышпен байланысты, қозғалтқыштың және (немесе) планердің конструкциясы жүйелеріндегі ақаулықтарымен САТ II/III бойынша кіруді және қонуды қауіпсіз жүзеге асыру мүмкіндігін қолдай алатынын ол көрсетуі тиіс.
Ұшақ жүйелері бір қозғалтқыштың істен шығуы кезінде САТ II немесе САТ III бойынша қону мен қонуға кіру қабілетін қолдайды, егер жоспарлау кезеңінде САТ II немесе САТ III минимумдарын пайдалану қажет болса).
Басқа 11. EDTO ұшуларды орыдау үшін жоспарланған пайдалану минимумдар
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында ұшуды жүргізу
қағидаларға
11-қосымшасы
EDTO ұшуларды орыдау үшін жоспарланған пайдалану минимумдар
Қонуға кіру рәсімі
БТШБ (тігінен көріну),
м (фут)
RVR)/(VIS), м
Дәл қонуға кіру рәсімі
Рұқсат етілген DH/DA
плюс 60 (200)
RVR/VIS 800 қосу
Дәл қонуға кіру немесе шеңбер бойынша ұшу сұлбасының қолданылуымен кіру
Рұқсат етілген МDH/МDA
120 (400) қосу
Рұқсат етілген көріну 1500 қосу
Ескертпе: Дәлме дәл қонуға кіруге арналған жоғарыдағы критерийлер САТ I бойынша қонуға кірулерге үшін ғана қолданылады.
Басқа 12. Қосалқы әуеайлағына кетудің арттырылған уақытымен (EDTO) ұшуды орындауға рұқсат алуға өтінім
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында ұшуды жүргізу
қағидаларға
12-қосымшасы
Нысан
Қосалқы әуеайлағына кетудің арттырылған уақытымен (EDTO) ұшуды орындауға рұқсат алуға өтінім
______________________________
(өтініш берушінің толық атауы)
EDTO ұшуды орындауға рұқсат алу мақсатында, инспекциялық тексеру жүргізуіңізді сұрайды.
Пайдаланушының мекенжайы:____________________________
Телефоны:________________________________
Факсы:___________________________________
E-mail:__________________________________
Пайдаланушының сертификаты___________________________
Тармақ 1
1. EDTO ұшуды бастаудың жоспарланған күні: ______________;
Тармақ 2
2. Қосалқы әуеайлағына кетудің арттырылған уақытымен (EDTO) ұшуды орындау үшін
өтінім берген ұшақтардың ұшу өңірлері (маршруттары)
______________________________________________________________________________;
(Солтүстік (Оңтүстік) Атлантика, Тынық мұхитының өңірі, Белдеу маршруттары,
Транссібір маршруттары, Үнді мұхитының өңірі, жарамды қосалқы әуеайлағына дейін
ұшу уақыты 60 минуттан асатын маршруттар)
ӘК үлгісі, сериясы
Тіркеу нөмірі
Орнатылған қозғалтқыштар үлгісі
Планер атқарымы
Ұшақтың әрбір қозғалтқышының атқарымы
Сұралатын бастапқы уақыт шамасы/ қосалқы әуеайлағына кетудің ең көп уақыты
Тармақ 3
3. Өтінім беруші азаматтық авиация саласындғы уәкілетті ұйымға қосалқы әуеайлағына кетудің арттырылған уақытымен (EDTO) ұшуды ұйымдастыруға, қамтамасыз етуге, орындауға бақылау жасауға мүмкіндік беруге міндеттенеді.
Басшы _______________________________________
МО (лауазымы / қолы / күні)
Басқа 13
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында ұшуды жүргізу
қағидаларға
13-қосымшасы
Тарау 1. 1. Жерде ӘК-лерінің қозғалысын реттейтін сигналдар
1. Жерде ӘК-лерінің қозғалысын реттейтін сигналдар
ӘК сигнал берушісі беретін сигналдар қолмен беруге арналған. Егер ұшқыш сигналды түсінуін жеңілдетуіне қажет болатын болса оларға жарық түсірілуі мүмкін, және сигнал беруші ӘК бетінен қарап тұрса және ол:
қанаттары бекітілген ӘК-лер үшін – ұшқыштың көру өрісінде сол қанаттың алдында;
тікұшақтар үшін ұшқыш оны жақсы көре алатын жерде тұрады.
Тиісті дабылдардың мәні жарық беретін дабылды жалауларды (дөңгелек «күрек») таяқшалар мен электрлі қолшамдарды пайдалану барысында өзгерусіз қалады.
ӘК-рінің қозғалтқышы дабыл берушінің ӘК алдына қарап тұрған жағдайда оңнан солға қарай нөмірленеді (борттағы сол жақтан санағанда соңындағы № 1 қозғалтқыш).
Жұлдызшамен белгіленген дабылдар аспанда тұрған тікұшақтар үшін арналған.
Дабыл беруші төмендегі дабылдарды қолданар алдында ол онымен қақтығыс жасап қалмаулары үшін ӘК маневр жасайтын алаңның объектілерден бос екендігіне көз жеткізеді.
Көптеген ӘК-лерінің құрылымы ӘК жер бетінде маневр жасау барысында қанат ұшының, қозғалтқыштың және басқа да бөліктердің қозғалыс траекториясын визуалды түрде бақылай алатындай жасалған.
Берілген дабылға сәйкес әрекет ету. Егер әуеайлақта қозғалыс талаптары талап етілсе, дабыл беруші ұшқыштың әрекетіне басшылық жасайды.
1) Сүйемелдеуші немесе бағыттаушы
Таяқшаны оң қолына алып басынан тігінен көтеру, ал сол қолындағы таяқшаны дене бағыты бойынша қозғалту.
Ескерпе: ӘК қанатының ұшында тұрған адам беретін, бұл кеменің сигнал ұшқышқа (ұшқышқа), перрон диспетчеріне, ӘК кеме басшысына ӘК тұрақ орнына/тұрақ орнынан кеменің артқы жағынан кедергісіз қозғалыс мүмкіндігін білдіреді.
2) Тұрақ орнын көрсету
Таяқшаларды тігінен ұстай отырып, алға созылған қолды бастан жоғары қарай көтеру керек.
3) Келесі дабыл берушіге немесе ӘҚҚ органының және (немесе) жерүсті қозғалыс тапсырмасына сәйкес жеткізу
екі қолымен жоғары бағытты белгілеу; жазылған қолды денеге қарай бұру және таяқшалармен келесі дабыл берушінің немесе басқару аймағына қарай бағыт беруді көрсету.
4) Алға жылжу
Екі жаққа жазылған қол шынтақтарын бүгіп, кеуде деңгейінен басқа қарай бағытта таяқшамен жоғары төмен қарай қозғалыс жасайды.
5) Солға бұру (ӘК-нен көрініс)
Кеудеге 90о бұрыш жаққа қарай жазылған оң қолды жазу арқылы таяқшамен сол қолмен "Алға жылжу" деген дабыл беруі, дабыл беру қолының қозғалысы қарқындылығы ұшқышқа ӘК бұру жылдамдығын көрсетеді.
6) Оңға бұру (ӘК-нен көрініс)
Кеудеге 90о бұрыш жаққа қарай жазылған оң қолды жазу арқылы таяқшамен оң қолмен «Алға жылжу» деген сигнал беруі, дабыл беру қолының қозғалысы қарқындылығы ұшқышқа ӘК бұру жылдамдығын көрсетеді.
7) Әдеттегі аялдама
Кеудеге 90о бұрышпен екі жаққа қарай таяқшалармен қолды созу және таяқшалардың қиылысуына дейін бастан жоғары көтеру керек.
8) Шұғыл аялдама
Қолды шұғыл бастан жоғары көтеру және таяқшаларды қиылыстыру.
9) Тежегішті қосу
Ашық алақанды иық деңгейінен сәл жоғары көтеру. Экипажпен визуалды байланысына көз жеткізгеннен кейін саусақтарын жұдырыққа жұмылдыру керек. ӘК экипажынан қолдың үлкен саусағын көтеру арқылы хабар алғанға дейін қозғалмау.
10) Тежегішті жіберу
Саусақтары жұдырыққа жұмылдырылған қол буынын иық деңгейінен сәл жоғары көтеру. Экипажбен көзбе-көз байланысқа түскендігіне көз жеткізгеннен кейін жұдырығын ашады. ӘК экипажынан қолдың үлкен саусағын көтеру арқылы растау алғанға дейін қозғалмау.
11) Қалыптар орнатылған
Ішке қарай бағытталған таяқшалармен созылған қолды бастан жоғары көтеру, таяқшаларды олардың жанасуына дейін шұғыл жылжыту. ӘК экипажының растау алғанына көз жеткізу.
12) Қалыптарды алып тастау
Сыртқа бағытталған таяқшалармен бастан жоғары тік көтерілген таяқшаларды екі жаққа қарай шұғыл ажыратыңыз. ӘК экипажының рұқсатын алғанға дейін қалыптарды алмау.
13) Қозалтқышты от алдыру
Көтеру, оң қолын бағытталған жоғары жезлмен дейін деңгейдегі бас және орындауға міндетті айналма қозғалыс осы қолмен, бұл ретте бір уақытта сол қолмен көтерілген аспан көрсетуге жататын қосу
қозғалтқыш.
14) Қозғалтқышты өшіру
Таяқша ұстаған қолды иық деңгейіне дейін алдыға созу, таяқшамен сол иыққа дейін, содан кейін оң иыққа дейін тамаққа қарай қимылдату.
15) Жылдамдықты азайту
Таяқшалармен белден тізеге дейін жоғары-төмен қимылдата отырып, "қаққылау" қимылымен созылған қолды төмен қарай түсіру.
16) Көрсетілген жақтағы қозғалтқыш айналымын азайту
Қол төмен түсірілген қол алақандары жерге қарайды, содан қозғалтқыш айналымын тиісінше оң не сол жаққа қарай азайту керектігін білдіретін оң не сол қолмен жоғары-төмен қимылдары жасалады.
17) Артқа жылжу
Қолды кеуде алдында бел деңгейінде ұстап, қолдарын алға қарай айналдыру.
Қозғалысты тоқтату үшін 7 немесе 8 дабылдары пайдаланылады.
18) Артқа қарай қозғалыс кезіндегі бұрылыстар (артымен оңға)
Таяқшасы бар сол қол төмен қарай бағытталған; Басқа дейін көтерілген оң қол қөлденеңнен алға және тігінен артқа қарай қайталамалы қимылдар жасайды.
19) Артқа қарай қозғалыс кезіндегі бұрылыстар (артымен солға)
Таяқшалар оң қол төмен бағытталған; бастан жоғары көтерілген оң қол қөлденеңнен алға және тігінен артқа қарай қайталамалы қимылдар жасайды.
20) Бекітілген жауап/жол ашық
Жоғары қарай бағытталған таяқшалары бар оң қолды бастан жоғары көтеру, үлкен саусағы жоғары көтерілген қол буынын көрсету, бұл ретте сол қол төмен түсірілген және тізеге жапсырылған
21) Қалықтау
Кеудеге қарай 90о бұрышта қолдарды жазу.
22) Жоғары көтерілу
Жаюға қолды жезлами-жағына бұрышпен 90о к туловищу, алақандарын жоғары қаратып, және жүргізуге, олар
жоғары қозғалыс. Қол қозғалысының қарқындылығы көрсетеді жылдамдығы биіктікті алу.
23) Төменге қарай түсіру
Кеудеге қарай 90о бұрышқа қолдарды жазу, алақандарды төмен түсіріп, олармен жоғарыға қарай қимылдар жасайды. Қолдардың қимыл қарқыны жоғары қарай жылдамдық алу қарқынын білдіреді.
24) Көлденеңнен солға қарай (ұшқыштың, ұшқыштың жағынан)
Кеудеге қарай 90о бұрышқа оң қолды көлденеңнен жазады, келесі қолмен, осы бағытқа қарай қимыл жасайды.
25) Оңға қарай көлденеңнен қозғалту (ұшқыштың, ұшқыштың жағынан)
Кеудеге қарай 90о бұрышқа сол қолды көлденеңнен жазады, келесі қолмен, осы бағытқа қарай қимыл жасайды.
26) Қону
Алға қарай төмен түсірілген қолдарды айқастырады.
Тарау 7. 7. Ерекше жағдайларда қолмен берілетін стандартты сигналдар
7. Ерекше жағдайларда қолмен берілетін стандартты сигналдар
Төменде келтірілген қолмен берілетін сигналдар, инцидент болған авариялық-құтқару мен өртке қарсы қызметтері және ӘК экипажы арасында төтенше жағдайлар кезінде өзара іс-қимылдар жасау үшін қажет.
Төтенше жағдайлар кезінде ұшу экипажымен өзара қарым-қатынас орнату үшін қол сигналдары авариялық-құтқару және өртке қарсы қызметімен ӘК алдыңғы жағының сол жағынан берілуі тиіс.
Ескертпе: Қол берілетін сигналдар төтенше жағдайларда ӘК экипажымен өзара тиімді іс-қимылдар жасаулары үшін авариялық-құтқару және өртке қарсы қызметтің персоналымен басқа орыннан берілуі мүмкін.
1) «Көшу» командасы
Авариялық-құтқару мен өртке қарсы қызмет және жедел топтың басшы сыртқы жағдайға берілген берілген баға негізінде көшу ұсынылады.
Шынтағы бүгілген қол алға қарай жазылған, қол саусақтары көз деңгейінде.
Бүгілген қолмен артқа қарай қимылы жасалады, ал келесі қол кеуде бойына қарай тартылады.
Түнгі уақытта: осы қимылдар таяқшалармен жасалынады.
2) «Тоқта» командасы
Көшуді, ӘК қозғалысын немесе басқа да жүргізіліп жатқан басқа да іс-шараларды тоқтатуды ұсынады.
Қол жоғары көтеріліп, бас алдында білекке дейін айқастырылған.
Түнгі уақытта: осы қимылдар таяқшалармен жасалынады.
3) Төтенше жағдай оқшауландырылды
Қауіпті жағдайдың сыртқы белгілерінің болмауы немесе "тоқтату".
Қол екі жаққа қарай созылады және 45о бұрышқа дейін түсірілген. Қолдар бір уақытта белден төмен деңгейде шынтаққа дейін айқастырылады, ал содан кейін бастапқы қалпындағы жағдайға келтіреді (бейсбол арбитрінің дабылы «база қалпында»).
Түнгі уақытта: осы қимылдар таяқшалармен жасалынады.
4) Өрт
Оң қолмен иықтан тізеге дейін түрлі қимылдарды жасайды және бір уақытта сол қолымен өрт орнын көрсетеді.
Түнгі уақытта: осы қимылдар таяқшалармен жасалынады.
Басқа 14. А, B, C, D, E, G класты әуе кеңістігінде және (немесе) диспетчерлік аймақта, әуеайлақтық қозғалыс аймағында немесе қозғалыс схемасында КҰҚ бойынша ұшудың ең төменгі метеорологиялық шарттары
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
14-қосымша
А, B, C, D, E, G класты әуе кеңістігінде және (немесе) диспетчерлік аймақта, әуеайлақтық қозғалыс аймағында немесе қозғалыс схемасында КҰҚ бойынша ұшудың ең төменгі метеорологиялық шарттары
Жер
Ұшу жылдамдығы (аспаптық), км/сағ (тораптар)
КҰҚ бойынша ұшудың ең төменгі шарттары
Жер бедерінің ең жоғары нүктесі үстіндегі БТШБ, метрлер/футтар
Көріну, м
ӘК-ден БТШ-ға дейінгі тігінен қашықтығы, метрлер (футтар)
Диспетчерлік аймақта, әуеайлақтық қозғалыс аймағында немесе қозғалыс схемасында
Жазық және төбелі (су беті)
260 (140) және одан кем
150 (500)
2000
50 (170)
261-463
(141 – 250)
300 (1000)
5000
100 (300)
Таулы жерлерде
463 (250) және одан кем
300 (1000)
5000
100 (300)
А*, B, C, D, E, G** сыныпты әуе кеңістігінде
Жазық және төбелі (су беті)
260 (140) және одан кем
150 (500)
2000
50 (170)
261-463
(141 – 250)
300 (1000)
5000
100 (300)
Таулы (биіктігі 2000м дейін)
463 (250) және одан кем
400 (1300)
5000
100 (300)
Таулы (биіктігі 2000 м және одан жоғары)
463 (250) және одан кем
700 (2300)
8000
100 (300)
📌 Ескерту.
* А класты әуе кеңістігінде КҰҚ бойынша ең төменгі метеорологиялық жағдайлар ұшқыштарға мәлімет үшін енгізілген және А класты әуе кеңістігінде КҰҚ бойынша ұшуларды мақұлдауды білдірмейді.
** Ұшу кезінде көріну кем дегенде 1500 м-ге дейін нашарлаған кезде ұшуға рұқсат етіледі:
- басқа әуе кемелерін немесе олармен соқтығысуды болдырмау үшін қандай да бір кедергілерді уақтылы анықтауға болатын басым көріну жағдайындағы жылдамдықтарда; немесе басқа әуе кемелерімен кездесу ықтималдығы аз болған жағдайда немесе әуе қозғалысының қарқындылығы төмен аймақтарда және шағын биіктіктерде арнайы авиациялық жұмыстарды орындау кезінде;
- егер олар басқа әуе кемелерін немесе олармен соқтығысуды болдырмау үшін қандай да бір кедергілерді уақтылы анықтауға болатын жылдамдықта маневр жасаса, 1500 м-ден кем ұшуда көріну кезінде тікұшақтардың ұшуына рұқсат етіледі.
Басқа 15. Күту аймағына үшін кіру мен шыгу рәсімдері
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында ұшуды жүргізу
қағидаларға
15-қосымшасы
Күту аймағына үшін кіру мен шыгу рәсімдері
Тарау 1. 1. Күту аймағына кіру рәсімдері
1. Күту аймағына кіру рәсімдері
1-сектор. Қосарлас кіру:
Тармақша 1
1) күту нүктесіне шыққаннан кейін кіру бағытына кері курсқа бұрылуды орындау және күту аймағы үшін белгіленген уақытқа қарау;
Тармақша 2
2) күту нүктесіне шығу үшін бұрылуды (солға немесе оңға) орындау;
Тармақша 3
3) күту нүктесіне екінші рет шыққаннан кейін күту аймағында ұшу үшін бұрылуды орындау керек.
2-сектор. Қайырмалы кіру:
Тармақша 1
1) күту нүктесіне шыққаннан кейін күту аймағына кері бағыттан 30о-қа ерекшеленетін бағытқа бұрылуды орындау;
Тармақша 2
2) осы бағытпен ұшуды орындау:
күту аймағы үшін көрсетілген уақыт ішінде;
егер DME пайдаланылса, белгіленген арақашықтыққа дейін бару;
егер аймақ VOR-дан радиалмен және DME бойынша арақашықтықпен шектелсе, дәлме-дәлдігіне қарай көрсетілген шектеулерге дейін бару;
Тармақша 3
3) күту нүктесіне кіру бағыты жағына бұрылуды орындау;
Тармақша 4
4) күту нүктесіне екінші рет шыққаннан кейін күту аймағында ұшу үшін бұрылуды орындау керек.
3-сектор. Тура кіру.
Күту нүктесіне шыққаннан кейін ұйғарылған жаққа бұрылуды орындау және күту аймағында ұшуды жалғастыру керек.
Тарау 2. 2. Күту аймағынан шығу
2. Күту аймағынан шығу
Күту аймағынан шығу күту аймағының (күту аймағына кіру нүктесі) бақылау нүктесі арқылы жүзеге асырылады.
Көрсетілген уақытта күту аймағын тастап шығуға рұқсат алынған кезде экипаж күту пунктін көрсетілген уақытта тастап шығып, күту аймағында ұшы схемасында белгілеген шектер шеңберінде схеманы түзетуі керек.
Радиолокациялық бақылау болған кезде ӘҚҚ диспетчері схеманың кез келген нүктесінен ӘК-ін күту аймағынан шығаруы мүмкін.
Басқа 16. Күту аймағында ұшу
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында ұшуды жүргізу
қағидаларға
16-қосымшасы
Күту аймағында ұшу
Биiктiгi, м/эшелон
Қалыпты жағдайлар
Турбуленттiлiк жағдайлары
4250 метрге дейiн (FL 140) қоса алғанда
А және В санаттағы ӘК-лерi үшiн 320 км/сағ
А және В санаттағы ӘК-лерi үшiн 315 км/сағ
С және D санатындағы ӘК-лерi үшiн 430 км/сағ
520 км/сағ 1*
4250 жоғары (FL 140) - 6100 метрге дейiн (FL 200) қоса алғанда
450 км/сағ 2*
520 км/сағ немесе 1* төмендiгiне байланысты 0.8 М
6100 жоғары (FL 200) - 10350 метрге дейiн (FL 340) қоса алғанда
490 км/сағ 2*
10350 метрден жоғары (FL 340)
0.83 М (МАХ саны)
1* турбуленттiлiк жағдайларынан есептелген 520 км/сағ немесе 0.8 М жылдамдық күту аймағында ұшу үшiн тек қана ӘҚҚ органы алдын-ала рұқсат еткеннен кейiн пайдаланылады;
2* бағыттар құрылымымен байланысты күту схемасы үшiн 520 км/сағ ұшу жылдамдығы пайдаланылады.
Басқа 17
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
17-қосымша
ӘК-лерін және пайдаланушыларды тік эшелондаудың минимумы 300 м (1000 фут) эшелон 290 (8850 м) және 410 (12500 м) қоса алғанда арасында болған жағдайда ұшуға рұқсат ету
Тармақ 1
1. Осы қосымшасы ӘК мен пайдаланушыларды тік эшелондаудың минимумы (бұдан әрі - RVSM) 300 м (1000 фут) эшелон 290 (8850 м) мен 410 (12500 м) қоса алғанда арасында болған жағдайда ұшуға рұқсат тәртібі мен Қазақстан Республикасының әуе кеңісітігінде тік эшелондаудың аралықтары жағдайларында ұшатын ӘК-ның салыстырмалы биіктікті ұстап тұру сипаттамаларын бақылауды ұйымдастыруды айқындайды.
Тармақ 2
2. RVSM бекітуін берер алдында уәкілетті ұйым төмендегілерді тексереді:
Тармақша 1
1) ұшақтың тік навигациялауды жүзеге асыру мүмкіндігін, осы қосымшасының 3 және 4-тармақтарында көрсетілген талаптарға жауап беретінін;
Тармақша 2
2) пайдаланушының ұшуға жарамдылығын сақтау практикасы мен бағдарламасына (техникалық қызмет көрсету және жөндеу) байланысты тиісті рәсімдерді енгізгенін;
Тармақша 3
3) пайдаланушының эұшу экипаждары үшін RVSM қолданылатын әуе кеңістігінде тиісті ұшуды орындау рәсімдерін енгізгенін.
RVSM бекіту ғаламдық мәнінде осы өңірге тән кез келген пайдалану рәсімдер ҰЖН немесе экипаждарға арналған тиісті нұсқаулық материалында болған жағдайда жарамды.
Тармақ 3
3. ӘК кез келген ұшу кезеңінде жабдықтың бір элементі істен шыққан жағдайда, ӘК ұшуды осы Қағидалар 10-тарауының 28-параграфындағы талаптарына сәйкес жалғастыруға мүмкіндік беретін навигациялық жабдықпен жеткілікті түрде жарақталады.
Тармақ 4
4. Техникалық сипаттамаларына қойылатын талаптар салыстырмалы биіктікті ұстап тұру тобына қатысты ұшақтардың номиналды бірдей конструкциясының тұрғысынан барлық элементтері жеке ӘК жиынтығы қателер салыстырмалы биіктікті ұстап тұру қолданылады және мынадай төрт шарттарына жауап береді:
Тармақша 1
1) TVE биіктігі бойынша жиынтық қатенің үлесі, бұлардың абсолюттік шамасы 90 м (300 фут) жоғары – 2,0 x 10 -3төмен;
Тармақша 2
2) TVE үлесі, бұлардың абсолюттік шамасы 150 м (500 фут) жоғары – 3,5 x 10 -6төмен;
Тармақша 3
3) TVE үлесі, бұлардың абсолюттік шамасы 200 м (650 фут) жоғары – 1,6 x 10 -7 төмен;
Тармақша 4
4) TVE үлесі, бұлардың абсолюттік шамасы 290-320 м (950-1050 фут) шегінде – 1,7 x 10 -8 төмен.
Тармақ 5
5. Тік эшелондау құралдарының техникалық сипаттамаларына қойылатын талаптар төмендегі талаптарды қатар мынадай шарттардың орындауды көздейді:
Тармақша 1
1) биіктікті өлшеудің жүйелі қатесі (бұдан әрі – ASE) – ±25 м (±80 фут) аспайды;
Тармақша 2
2) ASE-нің ең жоғары абсолюттік мәні 37 м (120 фут) аспайды;
Тармақша 3
3) ASE-нің абсолюттік мәнінің және биіктікті өлшеудің ұш стандартты ауытқуның жиынтығы – 75м (245 фут) аспайды. Сертификаттауға өтінімді 2000 жылғы 1 қаңтардан кейін берген ӘК үшін – RVSM қолданылатын пайдалану режимдерінің толық ауқымында 60м (200 фут) аспайды;
Тармақша 4
4) белгіленген биіктіктен ауытқу дабылнамасының іске қосылу шегі 60 ± 20 м (200±65 фут);
Тармақша 5
5) белгіленген ұшу биіктігін ұстап тұру қатесінің орташа текшелік ауытқуы 13,3 м (43,7 фут) аспауы тиіс;
Тармақша 6
6) биіктік өлшейтін негізгі аспаптардың сигнал берілмейтін ықтимал істен шығуы бір сағаттық ұші кезінде 1х10 -5 аспайды;
Тармақша 7
7) екі ӘК кездескен жағдайда тігінен жабу мүмкіндігі 1,7х10-8 аспайды.
Тармақ 6
6. Қолданылатын ұшуға жарамдылығын бекітуге, ӘК болып саналады тиесілі бір типті топқа, егер мынадай шарттар орындалады:
Тармақша 1
1) ӘК-ге бар номиналды бірдей конструктивті схемасына сәйкес бекітіледі түрінің бір сертификатына, өзгерту, сертификатқа немесе оған қосымша;
Тармақша 2
2) статикалық қысым өлшеу жүйелері әрбір ӘК болып табылады номиналды бірдей, байланысты түзетулер қателігі статикалық қысым қабылдағыштың үшін бірдей болып табылады ӘК-ның барлық топтары;
Тармақша 3
3) жинақтар борттық жабдықтың белгіленген орындауға арналған әрбір ӘК RVSM-ге байланысты ең төменгі талаптарды жабдықтарға жауап беретін бір дайындаушының техникалық талаптарына және бірдей бұйым нөмірі.
Әуе кемелерінің типтік топтарына бөлу салыстырмалы ұшу биіктігін сақтау сипаттамаларын бақылауға (бақылауға) қойылатын талаптарды анықтайды
Мониторингтің минималды талаптары (MMR) және әуе кемелерін типтік (мониторинг) топтарға бөлу тәртібі RMA Eurasia сайтында жарияланған. Бұл ақпарат RVSM деңгейінде жұмыс істейтін әуе кемелерінің деректер базасының кеңеюіне қарай жаңартылады.
Тармақ 7
7. Планер мен жиынтығының жүйесін биіктікті өлшеу болып табылатын ерекше сипаттамалары ұшақтардың қатысты, сондықтан емес, болуы мүмкін жіктелген ретінде қатысты қандай да бір топта ұшақтардың мүмкіндігі салыстырмалы биіктікті ұстап тұру соншалық құрайтын компоненттер TVE мына сипаттамаларына:
Тармақша 1
1) мәні ASE ұшақтың аспайды өз шамасы 60 м (200 фут) кез келген жағдайында ұшу;
Тармақша 2
2) шамалары арасындағы айырмашылық рұқсат етілген эшелонмен ұшу және показываемой высотомером барометрлік биіктігі, нақты ұшу орындалып жатқан орналасады қатысты симметриялы орта маңызы бар 0 м стандартты ауытқуы артық емес 13,3 м (43,7 фут) осындай ұшақ сәйкес келеді.
Тармақ 8
8. RVSM қолданылатын ұшуға жіберу процесс мынадай кезеңдерді көздейді:
Тармақша 1
1) ӘК түрлерінің топтарын айқындау;
Тармақша 2
2) ӘК және пайдаланушыны RVSM шарттарында ұшуды орындауға рұқсат ету;
Тармақша 3
3) биіктікті ұстап тұру сипаттамасын бақылау;
Тармақша 4
4) ұшуға жарамдылығын сақтау (ӘК техникалық қызмет көрсету тәртібі).
Тармақ 9
9. Әрбір ӘК биіктігін өлшеу кем емес үш тәуелсіз жүйелерімен жабдықталады, олардың кемінде екі жүйелердің автоматты бақылау құралдарын қамтамасыз етеді.
Әр екі негізгі жүйелерін биіктігін өлшеу келесі компоненттер кіреді:
Тармақша 1
1) қабылдағыш статикалық қысымды қабылдау, қорғаумен қамтамасыз етілген мұзданудан, егер ол орнатылған жерде, подверженном обледенению;
Тармақша 2
2) өлшеу және индикациялау құралдарын барометрлік биіктікті қамтамасыз ететін ерекшелігі ағымдағы биіктігінің аспап тақтасында экипаж ақпаратты автоматты деректер беру жер туралы индицируемой биіктігі;
Тармақша 3
3) автоматты өтемақы қателіктердің статикалық қысым қабылдағыштың (қажет болған жағдайда).
Тармақша 4
4) бақылау және сигнализация ауытқу биіктігі ұшудың берілген эшелонын.
Тармақша 5
5) құрал-жабдықтар таратуды қамтамасыз ететін ӘҚҚ органына туралы деректерді абсолютті барометрлік биіктік;
Тармақ 10
10. Пайдаланушы ӘК-мен ұшуды орындайтын әуе кеңістігінде санаттағы RVSM, келесі жабдықтармен жабдықталған:
Тармақша 1
1) екі дербес жүйесімен өлшеу ұшу биіктігін, техникалық талаптарға жауап беретін және қосымша борт жүйесінің ең төменгі сипаттамаларына RVSM;
Тармақша 2
2) борттағы дабыл жүйесімен туралы ауытқу белгіленген ұшу биіктігін;
Тармақша 3
3) автоматты басқару жүйесімен биіктігі ұшу (автоұшқыш);
Тармақша 4
4) қайталама радиолокацияның SSR қабылдағыш-таратқышымен дәлдікпен 7,62 м (25 фут) биіктігін хабарлау жүйесімен бірге немесе одан да жоғары дәлдікпен, ол қосылуы жүйесінде биіктік өлшегішті үшін пайдаланылатын, белгіленген ұшу биіктігін ұстап тұру.
Функциясын іске асыру кезінде белгіленген биіктікке автоматты түрде шығу ұшудың ағымдағы биіктігі сигналдары ескере отырып өтемақы аэродинамикалық ауытқуларды қабылдау статикалық қысым (егер бар болса) қолданылады,.
Тармақ 11
11. RVSM жіберу кем дегенде үш құрамдас бөлігін бар, атап айтқанда:
Тармақша 1
1) куәлік, ұшуға жарамдылық (MASPS): растау, ол осы ӘК-ге сәйкес келеді, ең аз талаптарына сәйкес борттық жабдықтар мен биіктікті ұстап тұру сипаттамаларына, сондай-ақ растау өндіруші ӘК бағдарламасын әзірледі техникалық қызмет көрсету, қажетті қолдау үшін ұшу сипаттамаларының осы ӘК;
Тармақша 2
2) ұшуға жарамдылығын ұстау: ӘК пайдаланушысының ұшуға жарамдылығын ұстау жөніндегі тиісті рәсімдері бар екенін және ӘК өндірушісі шығарған ұшуға жарамдылығын ұстау жөніндегі нұсқаулыққа негізделген ӘК техникалық қызмет көрсету бағдарламасын әзірлегенін растау; және
Тармақша 3
3) пайдалану рұқсат: ӘК пайдаланушында ұшу экипажының үшін талап етілетін және RVSM әуе кеңістігінде ұшуды жүргізу үшін тиісті рәсімдерді бар болғаны растау.
Тармақ 12
12. Уәкілетті ұйым беретін пайдалану рұқсат пайдаланушыларға ӘК куәландырылады, нақты үлгі Сертификатымен (TC), Қосымша үлгі Сертификатымен (STC), Сервистік Бюллетеньмен (SB) немесе өзгерту, Сертификатқа, бұл стандарт құрастыру ӘК үшін сұралатын пайдалану рұқсат, түпнұсқаға толық сәйкес келеді берілген кезде бекітудің жарамдылығы RVSM.
Тармақ 13
13. RVSM пайдалануға бекітуді алғаш рет алу үшін пайдаланушы ӘК тіркеу нөмерлерін, ұшулардың басталған күндерін көрсете отырып уәкілетті ұйымға еркін нысанда өтініш береді және келесі дәлелдемелерін ұсынылады:
Тармақша 1
1) тұжырымдамасы бар ӘК әзірлеушінің немесе зауыт-дайындаушының немесе шет мемлекет туралы сәйкес мәлімделген ӘК қойылатын талаптарға данадан ұшуларға RVSM қолданылатын;
Тармақша 2
2) ӘК техникалық қызмет көрсету бағдарламасы әуе кемесін RVSM жағдайында ұшуды орындауға сертификаттауға қатысты үлгі сертификатын ұстаушы шығарған ұшуға жарамдылығын қолдау жөніндегі нұсқауларды қамтиды;
Тармақша 2-1
2-1) ұшуға жарамдылығын сақтау жөніндегі рәсімдер мыналарды көздейді:
RVSM жағдайында ұшуды орындауға рұқсат беруге әсер ететін ӘК конструкциясының модификацияларын немесе өзгерістерін бағалау;
RVSM жағдайында ұшуды орындауға рұқсатқа әсер етуі мүмкін ӘК жөндеулерін бағалау;
ұшуға жарамдылығын сақтау жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес RVSM жағдайында ұшуды орындауға рұқсатқа әсер ететін жөндеуден немесе модификациядан кейін тиісті техникалық қызмет көрсетуді қамтамасыз ету;
Тармақша 2-2
2-2) осы Қағидаларға 18-қосымшаның 2-кестесінің нысанына сәйкес 8850–12500 м (FL 290–410) биіктік диапазонында 3 ұшу деңгейіндегі биіктік өлшегіштердің көрсеткіштерін салыстыру арқылы биіктікті өлшеудің негізгі арналарының жұмысқа жарамдылығын ұшу кезінде бақылау туралы ақпарат ұсынылған;
Тармақша 3
3) белгіленген рәсімдерді (бағдарламаның) бақылау немесе тексеру биіктікті ұстап тұру сипаттамасын ӘК;
Тармақша 4
4) бағдарламалар әзірленді ұшуға даярлаудың, пайдалану қағидалары мен тәжірибесі;
Тармақша 5
5) пайдалану рәсімдерін әзірленген, келесіні қамтитын:
өлшеу құралдары биіктігін қамтамасыз ететін ұшуды орындау, әуе кеңістігінде RVSM сәйкес талап етілетін сипаттамаларына қоса алғанда, пайдалану шектеулер және MEL, ол айқындайды ең аз қажетті құрал-жабдықтар ұшу үшін әуе кеңістігінде RVSM;
құрамына қойылатын талаптар ұшу экипажының және оны дайындау;
ұшуды жоспарлау, әуе кеңістігінде RVSM;
ұшу алдындағы рәсімдер;
рәсімдері кіру RVSM әуе кеңістігі;
рәсімнің ұшу кезінде RVSM әуе кеңістігінде;
ұшу кейіндағы рәсімдер;
іс-қимыл тәртібі күтпеген мән-жайлар жабдық тоқтап қалған жағдайда, қоса алғанда рәсімдер туралы хабарлама болған жағдайда, қателерді өлшеу биіктігінен асатын белгіленген талаптар мен әуе кеңістігіне кіргеннен кейін RVSM;
хабарлар инциденттер туралы;
өңірлік ұшу қағидалары және әуе кеңістігінде RVSM.
Тармақша 6
6) RVSM жағдайында ұшулар орындайтын пайдаланушы туралы деректер RMA F1 нысан бойынша;
Тармақша 7
7) RVSM жағдайында ұшулар орындайтын ӘК туралы деректер RMA F2 нысан бойынша.
RMA F1, RMA F2, RMA F3 пішіндері және оларды толтыру нұсқаулары ICAO Doc 9937 толықтыру бөлімінде берілген. бұл ақпарат RMA Eurasia сайтында да жарияланады.
ӘК сәйкестік кезінде, уәкілетті ұйым кейінгі бақылаудан өту алты айдан аспайтын (ИКАО EUR Doc 034 3.3.6-тармағы) ұшу биіктігін ұстап тұру дәлдігін шартымен рұқсат ресімдейді RVSM жағдайында қолданылатын пайдаланушы мен ӘК-ні ұшуға рұқсат беру туралы осы Қағидаларға 18-қосымшасының 1-кестесінде келтірілген нысан бойынша және пайдаланушы сертификаты пайдалану ерекшеліктеріне тиісті жазбалар жасайды.
Пайдаланушыға 2 (екі) жыл мерзімге RVSM ұшуларға үшін рұқсат етіледі.
Тармақ 14
14. RVSM-мен ұшуға ұшулар үшін рұқсат ӘК пайдаланушылардың арасындағы берілмейді. Егер ӘК пайдаланушы өзгертеді өз құрылымын техникалық қызмет көрсету (атап айтқанда, өзгертеді өнім берушінің қызмет көрсету) қажет болуы мүмкін перевыдача жіберу.
Егер ӘК тіркеуні ауыстрған болса, бұдан алдында ӘК пайдаланушыға берілген рұқсат автоматты түрде жойылады.
Тармақ 15
15. Бұзған жағдайда белгіленген рәсімдерді, оның ішінде үлкен ауытқу биіктігі бойынша сәйкес келмеуі, ӘК пайдаланушының қойылатын талаптарға сипаттамаларына ӘК немесе нысаналы талаптарына сәйкес ұзақ мерзімді мониторинг жүргізу үшін ӘК паркінің, рұқсат RVSM бар ӘК пайдаланушының уәкілетті ұйым кері қайтарып алады. Нақты ӘК немесе парк толық тұтасына берілген рұқсат кері қайтарып алуға мүмкін қолданылуы.
Тармақ 16
16. RVSM жағдайында ұшуға бұрын рұқсатталған ӘК ұшуларға рұқсат етуін ұзарту кезінде пайдаланушы уәкілетті ұйымға мынадай құжаттар:
Тармақша 1
1) еркін нысандағы өтініш;
Тармақша 2
2) жұмыстардың жай-күйін тексеру бойынша тік эшелондау құралдарының бағдарламасына сәйкес ӘК техникалық қызмет көрсету жүргізуге растайтын құжаттардың көшірмесі;
Тармақша 3
3) осы Қағидаларға 18-қосымшасының 4-кестеcінде келтірілген F2 нысаны бойынша RVSM жағдайында ұшулар орындайтын ӘК туралы деректер;
Тармақша 4
4) осы Қағидаларға 18-қосымшасының 5-кестеcінің нысаны бойынша RVSM жағдайларында ұшуларға рұқсаттың көшірмесін;
Тармақша 5
5) осы Қағидаларға 18-қосымшасының 6-кестеcінің нысаны бойынша ұшу кезде биікөлшердер қөрсетулері теңесу арқылы биіктік өлшеу негізгі арналардың жөнділікті периодты бақылау өткізу туралы ақпарат;
Тармақша 6
6) ақпаратты өтуін бақылау (мониторинг) ұшу биіктігін ұстап тұру дәлдігін растайтын;
Тармақша 7
7) ҰЖН-на Техникалық қызмет көрсету бағдарламасына және MEL-ге (қажет болған жағдайда) толықтырулар жібереді.
Тармақ 17
17. Екі ұшақтардың. кем емес әрбір ӘК типтегі тобының пайдаланушының бақыланады, кем дегенде, екі жылда бір рет немесе аралықпен 1000 сағат ұшуы ұшақ, қайсысының қандай артық. Егер пайдаланушының ӘК типтік тобы қамтиды бір ұшақ, бақылау осы ұшақпен жүзеге асырылады белгіленген.
Тармақ 18
18. Уәкілетті ұйым, қажет болған жағдайда мемлекетпен консультациялар тіркеу, қамтамасыз етеді қатысты ұшақтардың осы Қағидалардың 2-тармағында көрсетілген болуы тиісті талаптарын, келесіне қатысты:
Тармақша 1
1) алғаннан бақылау агенттіктердің есептерді сипаттамалары туралы салыстырмалы биіктікті ұстап тұру үшін барлық аудандарының әуе кеңістігі, RVSM, өңірлік негізде құрылады бағдарламасы бақылау сипаттамаларына салыстырмалы биіктікті ұстап тұру ұшуларды орындайтын ӘК осы эшелондарда қамтамасыз ету мақсатында, сонымен қатар, тұрақты қолдану RVSM жауап беретін мақсаттарына, ұшулардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету көлемі өңірлік бағдарламаларды бақылау үшін жеткілікті болуы тиіс талдау жүргізу, салыстырмалы биіктікті ұстап тұру сипатын үлгі тобының және тұрақтылығын бағалау қателіктері өлшеу жүйесінің биіктігі);
Тармақша 2
2) қабылдау шұғыл түзету іс-қимылдарын қатысты жекелеген ӘК немесе ӘК түрлерінің топтарын айқындалған мұндай есептерде талаптарына сай емес салыстырмалы биіктікті ұстап тұру үшін ұшуды орындау RVSM.
Тармақ 19
19. Уәкілетті ұйым RVSM жарамды рұқсатынсыз RVSM әуе кеңістігінде жұмыс істейтін әуе кемелеріне және пайдаланушыларға қатысты тиісті шаралар қабылдауды қамтамасыз ету үшін ережелер мен рәсімдерді белгілейді.
Тармақ 20
20. ӘК бар жабдықтар ұшуды орындау үшін әуе кеңістігінде RVSM болып саналады талаптарына сәйкес келмейтін жағдайда, егер бақылау нәтижелері бойынша салыстырмалы биіктік деп табылды оның TVE немесе AАD тең немесе одан асатын 90 м (300 фут) немесе ASE тең немесе асатын болса, 75 м. (245 фут).
Тармақ 21
21. ӘК RVSM әуе кеңістігінде ұшуға рұқсаты бар, салыстырмалы биіктікті ұстап тұру сипатын бақылау бағдарламасына қатысады (бұдан әрі - мониторинг).
Бағдарламаның мақсаты мониторинг биіктікті ұстап тұру сипаттамасын тексеру болып табылады деп SSEC күшінде қалады, бұл ұшуға жарамдылығын сақтау жөніндегі рәсімдер мен ӘК техникалық қызмет көрсету бағдарламасы адекватты және ӘК пайдаланушылар жүзеге асыруда бұл бағдарлама дұрыс.
Тармақ 22
22. Принципті бағдарламаның мақсаттары ұзақ мерзімді мониторинг биіктігі болып табылады ұзақ мерзімді тұрақтылығын тексеру қателерді ASE және ӘК техникалық қызмет көрсету бағдарламалары және ұшуға жарамдылығын қолдау жөніндегі рәсімдер.
Екі жылдық немесе бір ұшаққа 1000 сағ ұшу аралықпен, қайсысы қандай көп, ең аз талаптар мониторинг биіктігін барлық әуе кемелерін пайдаланушыларды ұшуға жіберілген RVSM ИКАО Конвенцияға 6-Қосымшасында көрсетілген дұрыс қолдануды қамтамасыз ету үшін.
Тармақ 23
23. Үш тәуелсіз биіктігін мониторинг жүйесі бар, бұл:
Тармақша 1
1) блок мониторинг GPS (GMU), бұл портативті тасымалды құрылғы үшін пайдаланылатын бағалау ASE ұшу кезінде нақты ӘК, бұл жүйенің артықшылығы болып табылады, онда ӘК тексерілуі мүмкін іс жүзінде барлық жерде, қайда жоспарланды ұшу; алайда, құны, орындау және өңдеу үшін пайдаланушының жеткілікті жоғары және бөлуді болжайды белгілі бір ресурстар;
Тармақша 2
2) станциясы жер үсті орналасу HMU білдіреді тіркелген жүйесін жерүсті орналасқан, автоматты түрде жұмыс жасайтын тәулігіне 24 сағат және өлшеуді қамтамасыз етеді ASE барлық ӘК жасайтын ұшу кезінде белгілі бір жағдайларда жұмыс істеу аймағында жүйесінің артықшылығы болып табылады, яғни бір өлшем төмен процесі түсінікті экипаж; алайда бастапқы шығындар үлкен және ӘК тиіс міндетті түрде жасауға ұшу аймағының ішінде жұмыс жүйесін (шамамен радиусы - 45 м. миль);
Тармақша 3
3) биіктікті өлшеу АТҚ-(ADS-B), болып табылады салыстырмалы жаңа әдісі, мониторинг, деректерді пайдаланады геометриялық биіктік берілетін жүйесімен АТҚ-ӘК, сол көзқарас, GMU, тіркейді деректер борттық GPS.
Тармақ 24
24. Пайдаланушылар Өңірлік мониторингілік агенттік Еуразия (бұдан әрі – Еуразия RMA) бақылау бағдарламасына өзінің қатысатындығын сипаттамаларын биіктікті ұстап тұру сипатын (мерзімі, тәсілі және мониторинг орны) әзірлейді және келіседі. Бақылау бағдарламасы салыстырмалы биіктікті ұстап тұру сипатын ӘК Еуразия аймағындағы сәйкес құрылады нұсқаулық материалдармен келтірілген құжаттар ИКАО Doc 9574 AN/944 және Doc 9937 AN/477.
Тармақ 25
25. Әрбір РМА жасайды және жүргізеді туралы өз деректерін утверждениях (шектеулер) RVSM кеңістігіндегі ұшуларға. РМА-мен өзара ақпаратпен алмасады, берілген шектеулер ӘК, сондай-ақ бақылау нәтижелері салыстырмалы биіктікті ұстап тұру сипатын ӘК ұшу, және оның жауапкершілік өңірінде орындалған.
Тармақ 26
26. Бақылау нәтижелері салыстырмалы биіктікті ұстап тұру сипатын ӘК ұшу орындалған кез келген РМА танылады басқа өңірлік мониторингілік агенттік қоса алғанда, Еуразия РМА-ға.
Тармақ 27
27. Еуразия РМА пайдаланушылар үшін орындауға өтінім беру тәртібін бақылау салыстырмалы биіктікті ұстап тұру сипатын ӘК ұшу мен өтінім қабылдауды жүзеге асырады, ұйымдастырады, қабылданған өтінімдер негізінде бақылау және деректер жинау тәртібін орындайды бақылау жүргізу кезінде.
Тармақ 28
28. Бақылау бағдарламасына қатысу үшін биіктікті ұстап тұру сипаттамасын пайдаланушыда бекітуі (рұқсаты) ӘК берілген даналарының бар. Осының негізінде Еуразия РМА-ға құқық береді және келіседі пайдаланушыға, бақылаудың өту бағдарламасын. Болмаған жағдайда, пайдаланушының бекіту (рұқсат беру) уәкілетті ұйымның ұшу кеңістігінде RVSM-мен ниеті пайдаланушы өңірінде бақылауды орындауға жауапкершілік басқа РМА өту үшін бақылау Еуразия РМА-ға ұйымдастыруға көмек көрсетеді біржолғы ұшуды әуе кеңістігінде ӘК жауапкершілік өңірінің басқа РМА.
Тармақ 29
29. РМА Еуразия тағайындалған ұшу деңгейінен үлкен ауытқулар туралы деректерді жинау рәсімдерін белгілейді. РМА Еуразия, сонымен қатар ИКАО ұсынымдарына сәйкес негізгі ауытқулар туралы есептерге шолу жүргізеді.
Тармақ 30
30. Пайдаланушылар жүйелі түрде өтуін қамтамасыз етеді, ӘК, бекітуі (рұқсаты) бар ұшуларға RVSM-мен кеңістікте бақылау, салыстырмалы биіктікті ұстап тұру сақтау шеңберінде осы қосымшасының 17-тармағының талаптарын ұстап тұру үшін Еуразия РМА-ға өтуі туралы мәліметтер бақылаудың салыстырмалы биіктікті осы Қағидаларға 18-қосымшасының 6-кестенің нысаны бойынша жібереді.
Егер пайдаланушы жекелеген ӘК бақылауды орындау артығырақ деп есептелсе арқылы рейстік ұшулар біруінің үстінен HMU осы Қағидаларға 18-қосымшасының 6-кестенің нысаны бойынша актаратты беріп ол бұл туралы Еуразия РМА-ға электрондық пошта арқылы хабарлайды.
Тармақ 31
31. Айқындалған кезде ӘК бақылау жүргізу нәтижесінде, ол осы қосымшасының 16-тармағының талаптарына сәйкес, Еуразия РМА-ға қорытынды дайындайды және оны уәкілетті ұйымға ұсынады. Қорытындыны қарау нәтижесі бойынша шаралар қабылданады, тіпті кері қайтарып алу осы ӘК бекіту (рұқсат беру) ұшуларға RVSM-мен кеңістікте. Кері қайтарып алған жағдайда, ұшуға рұқсат беру жағдайларында ӘК RVSM, бұл туралы Еуразия РМА-ға RMA F3 нысанын толтырып, уәкілетті ұйымға хабарлайды.
Тармақ 32
32. Таңдау кезінде пайдаланушы жеке ӘК-тәсіліне өту пайдалана отырып, бақылау GMU немесе егер ӘК-нің жабдығы жоқ орындауға мүмкіндік береді бақылау пайдалана отырып, HMU ол пайдалана отырып, осы Қағидаларға 18-қосымшасының 6-кестесінде келтірілген нысаны пайдалана отырып, осындай ӘК-лері туралы ақпаратты Еуразия РМА-ға электрондық пошта арқылы жіберіледі. Алдын-ала келісілгеннен кейін, Еуразия РМА-ға байланысады операторы, GMU блоктарының келіседі өткізу мүмкіндігін ондай блокты пайдалану арқылы бақылау ыңғайлы әуе кеңістігіндегі рейсте мүмкін қамтамасыз етуге, талап етілген мәліметтерді жинауды. Операторы, GMU байланыс орнатады, Еуразия РМА атынан пайдаланушымен үшін келісу шарттарын орындау бақылау ұшуының GMU блогімен және нақтылау кезінде орындау өлшеу. Операторы, GMU жауап беруші орнатуға ӘК экипажының кабинасында блоктың. Алып жүру қажеттілігі блогының өкілі GMU операторы келісіледі пайдаланушы мен оператор блогы GMU. Еуразия РМА-ға нақтылайды рәсімін орындау пайдалана отырып, бақылау GMU, ол туралы ақпаратты өз сайтында жариялайды. Бақылаудағы ұшуларды орындау алдында ондай блокты пайдалану арқылы 24 сағат ішінде және кейін бірден оған 6 сағат ішінде пайдаланушы электрондық почта арқылы Еуразия РМА-ға ақпарат – осы Қағидаларға 18-қосымшасының 8-кестесінде келтірілген нысанына сәйкес ұсынады.
Тармақ 33
33. Еуразия РМА өз сайтында пайдаланушыларға қолданыстағы бақылау құралдары туралы ақпаратты әлемнің түрлі өңірлерінде және бақылау бағдарламасының нақтыланып ұйымдастырылуын ұсынады.
Тармақ 34
34. Бақылау бағдарламасының талаптарын орындау үшін, Евразия РМА-ға мемлекеттің аэронавигациялық қызметтер Провайдері берілген эшелоннан үлкен ауытқулар туралы, әуе қозғалысының координаттық ақпаратты ӘК траекториялық параметрлері әуе қозғалысының көріністер туралы ақпаратты ұсынады.
Тармақ 35
35. Осы Қағидаларға 18-қосымшасының 9 және 10-кестесілерінде келтірілген RMA F5 және RMA F6 нысандарына сәйкес эшелоннан үлкен ауытқулар туралы ақпарат ай сайын ұсынылады.
Тармақ 36
36. Әрбір пайдаланушы бойынша шұғыл шаралар қабылдайды жіберілген қателердің себептерін жою.
Пайдаланушы деп хабарлайды 72 сағат ішінде туралы жіберілген қате уәкілетті ұйымға бере отырып, бұл ретте бастапқы талдау жіберілген қателердің факторларын және алдын алуға бағытталған шаралар, оның қайталану. Ұсыну қажеттілігін келесі баяндамалар уәкілетті ұйым айқындайды.
Тармақ 37
37. Қателіктеріне қажет ететін хабарламаларды жөнелту және тексеру жүргізу жатады:
Тармақша 1
1) TVE тең немесе асатын 90 м (300 фут);
Тармақша 2
2) ASE, тең немесе асатын 75 м. (245 фут);
Тармақша 3
3) AAD тең немесе асатын 90 м (300 фут).
Тармақ 38
38. Пайдаланушы жиі жіберетін қателіктері биіктікті ұстап қалу, техникалық және пайдалану себептері құқығын жоғалтады өндіру RVSM. Айқындалған проблемалар байланысты нақты бір ӘК түрімен жүргізуге рұқсат RVSM жойылады, уәкілетті ұйым пайдаланушыға сол нақты ӘК түріне. Егер қарсы қолданылатын іс-шаралар, пайдаланушы жауабы допущенную атындағы қатені ұстап абсолютті биіктіктен бір тиімді де уақытылы уәкілетті ұйым туралы мәселені қарайды қолданылуын тоқтата тұру немесе қайтарып алу ұшуға рұқсат беру RVSM.
Тармақ 39
39. Техникалық қызмет көрсету, ұшу жарамдылығын қолдау бойынша тік эшелондау құралдарының қамтиды:
Тармақша 1
1) жай-күйін тексеруді қабылдау статикалық қысым технологиялық карталарға сәйкес өткізу бойынша сервистік техникалық қызмет көрсету бойынша жұмыстарды ӘК;
Тармақша 2
2) тексеруді көрсеткіштер жүйелерін тік эшелондау ӘК бақылау нүктесіне сәйкес келетін қысым;
Тармақша 3
3) тексеруді жүйелерін тік эшелондау – ӘК зертханада бақылау нүктелерінде, тиісті эшелонам ұшу жазылған тексеру нәтижелерін есепке алу журналы параметрлерін;
Тармақша 4
4) тексеруді жанасу барометрлік биіктікті өлшегіштердің жауапкер ҚШРЛ, бұл ретте айырмасы биіктік бойынша тізбесіне және кодында ұшақ жауапкердің аспайды 7,62 м (25 фут) немесе одан да жоғары дәлдікпен;
Тармақша 5
5) бағалау жүргізу жиынтық қателерді биіктікті өлшеу кейін, жөндеуді және сервистік қызмет көрсету үрдісін жүзеге асыру;
Тармақша 6
6) ұшу кезінде мерзімдік жұмысқа жарамдылығын бақылау арқылы биіктікті өлшеудің негізгі арналарының көрсеткіштерін салыстыру биіктікті, бұл көрсеткіштер айырмасы кемінде 60 м (200 фут);
Тармақша 7
7) ASE қатенің тұрақтылықты және ӘК техникалық қызмет көрсету бағдарламаларының және ұшуға жарамдылығын қолдау жөніндегі рәсімдердің тиімділігінің теқсеру мақсатында ұзақ мерзімді мониторинг биіктікті ұстап тұру бағдарламасына қатысу.
Басқа 18
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
18-қосымша
1-кесте
ӘК-нің RVSM жағдайында ұшуға рұқсаты:
Рұқсаттың бекітілген күні
(күні: айы: жылы)
:
:
Рұқсаттың қолданылу
мерзімі: (күні: айы: жылы)
:
:
ӘК үшін RVSM-ның пайдалану ауқымының шекарасы ______________
Мына өңірлерде ұшуға рұқсат етілген:_________________________________ тік
эшелондау минимумы 300 м (1000 фут) эшелон қоса 290 мен 410 арасында болған
жағдайда (RVSM)
ПАРАМЕТРІ
ТӨМЕНГІ ШЕКАРАСЫ
ЖОҒАРҒЫ ШЕКАРАСЫ
БИІКТІГІ:
фут немесе метрмен
ҰШУ ЭШЕЛОНЫ:
жүз фут немесе
он метрмен
F
M
F
M
F
M
F
M
М КҮНІ:
немесе
IAS ЖЫЛДАМДЫҒЫ:
км/сағ немесе узелмен
М
K
км/сағ
N
тораптар
M
K
км/сағ
N
тораптар
ТОЛЫҚ ҰШУ САЛМАҒЫ,
ТОННА
T
T
Уәкілетті ұйымның басшысы ___________________________________
________________________________________________________________
(лауазымы) (қолы) (аты-жөні)
МО Күні: «___»___________ 20 ж.
2-кесте
Ұшу туралы ақпарат
Ұшар алдында толтырылатын ақпарат
Авиакомпания/Пайдаланушы:
Пайдаланушымен хабарласу:
Атауы: Тел: Факс:
ӘК түрі /сериясы:
ӘК тіркеу нөмірі:
ӘК дабылы:
Сериялық нөмірі:
Ұшу әуеайлақ:
Ұшу күні (UTC):
Ұшып шығу уақыты (UTC):
Қону әуеайлақ:
Ұшып келу күні (UTC):
Ұшып келу уақыты (UTC):
«S» режимі (иә/жоқ)
Экипаждардың толтыратын ақпараты
Уақыты
Бекітілген эшелон
M саны/
Vақиқ.
Жауап беруші
Биіктікті өлшеу есебі
Автоұшқыш
(L, R, C)
Ұшуды басқару жүйесі
ӘҚҚ ауданы
(UTC)
FL
жылдамдық
Код/
Негізі
ӘКК
Е/Ұ
ӘКК
Е/Ұ
(Иә/
жоқ)
(ИКАО коды)
Сипаттамаларын ұстап тұруға турбуленттілік және орны сияқтыларға әсер ететін ұшу жағдайлар:
ӘКК: __________________ _____________ _________________
(Т.А.Ә.) (күні) (қолы)
Е/Ұ: ________________ ________________ _________________
(Т.А.Ә.) (күні) (қолы)
Aircraft information
Aircraft Type
Aircraft Registration
Aircraft Serial No.
Aircraft Mode S address
Operator
Flight Details
HMU Over flown
Date of Flight
Time over HMU (UTC)
Position at given time
Mode A code Allocated (ATC Squawk)
Cleared Flight Level
Callsing
Altimeter reading
Left
Right
Standby
* If more that Mode A Code allocated within the HMU coverage area please list all Codes.
Note: For a successful measurement by an HMU, it is required that the aircraft is in level flight for a minimum track length of 30NM (approximately 7 minutes flying), between FL290 and FL410 (inclusive) within the coverage of the HMU.
E-Mail: rma@rma-eurasia.ru, RMA_Eurasia@atminst.ru
3-кесте
Flight Information Form (FIF)
Please Email to rma@rma-eurasia.ru or Fax to at +7 499 190-3579, 24 hours prior to flight and within 6 hours of landing.
INFORMATION TO BE RECORDED PRIOR TO FLIGHT
Airline/Operator:
GMU Container Number:
Point of Contact for Operator:
Name: Phone: Fax:
Aircraft Type/Series:
Aircraft Registration Number:
Call Sign:
Airframe Serial Number:
Planned: Origin:
Departure Date (UTC):
Departure Time (UTC):
Planned: Destination:
Arrival Date (UTC):
Arrival Time (UTC):
Installer (Name/Org.):
Retriever (Name/Org.):
Mode S Equipped (Yes/No):
Separation Between Mounted Antennas (ft.):
Installer/Operator Comments:
INFORMATION TO BE RECORDED BY FLIGHT CREW/GMU OPERATOR
Data Collection: Start Date (UTC):
Start Time (UTC):
GMU File Name:
Departure Time (UTC):
Origin (ICAO ID):
Please record the requested information as soon as practical when:
1.Aircraft is first established in level flight at or above FL 290, or
2.The ATC assigned transponder code is changed at or above FL 290, or
3.There is a flight level change and aircraft remains at or above FL 290, or
4.An autopilot change is initiated at or above FL 290, or
5.The ARTCC or FIR changes.
Time
Assigned
Mach/Air
Xpndr
Altimeter Reading
Autopilot
(L, R, C)
FMS/
PMS
ARTCC/
FIR
(UTC)
FL
Speed
Code/
Source
Pilot
Co-pilot
Pilot
Co-pilot
(Y/N)
(ICAO ID)
Data Collection: End Date (UTC):
End Time (UTC):
Arrival Time (UTC):
Destination ICAO (ID):
Comments on flight conditions affecting height keeping performance, i.e. turb, and location
Толтырылғаннан кейін көрсетілген мекен-жай бойынша қайтару керек:
(When complete, please return to the following address)
Ресей, 123182, Мәскеу, Волоколамск ш.,26
(RMA Address)(26, Volokolamskoe shoisse, Moscow, 123182, Russia)
Телефон (Telephone): +7(499)190-35-19 Факс (Fax): +7(499)190-3579
E-Mail:rma@rma-eurasia.ru, RMA_Eurasia@atminst.ru
4-кесте
RMA F5
Биіктік бойынша үлкен ауытқулар туралы баяндау бланкі
(Large height deviation reporting form)
RMA EURASIA
Осы баяндамада берілген ақпарат құпия болып табылады және тек қана ұшу қауіпсіздігіне статистикалық талдау үшін пайдаланылады.
(The information contained in this form is confidential and will be used for statistical safety analysis purposes only.)
Биіктігі бойынша үлкен ауытқулар туралы баяндау бланкі (F 5)
(Large Height Deviation Form (F 5)
90 м (300 фут) және одан жоғары биіктік бойынша ауытқулар, соның ішінде TCAS-қа байланысты турбуленттілік және әр түрлі күтпеген жайдайлар туралы баяндаңыз
(Report any altitude deviation of 90 m. (300ft )or more, including those due to TCAS, Turbulence and Contingency Events)
1.Бүгінгі күн
(Today’s date:)
2. Баяндама берген орган:
(Reporting Unit:)
Ауытқулар туралы толық ақпарат (Deviation details)
3. Пайдаланушы:
(Operator Name:)
4. Call Sign (Дабылдар):
5. ӘК-нің түрі:
(Aircraft Type:)
6.Көрсетілген биіктік
(Altitude Displayed:)
ӘК тіркеу нөмірі:
(ACFT Registration Number:)
7. Оқиға күні:
(Date of Occurrence:)
8. UTC уақыты:
(Time UTC:)
9. Оқиға орны (ені./ұзақ., немесе бақылау бағыты):
(Occurrence Position (lat/long or Fix) :)
10. Ұшудың рұқсат етілген бағыты:
(Cleared Route of Flight:)
11. Ұшудың белгіленген эшелоны:
(Cleared Flight Level:)
12. Дұрыс белгіленбеген эшелонға ұшу ұзақтығының есебі (секундпен):
(Estimated Duration at Incorrect Flight Level (seconds):)
13. Бауыланатын ауытқулар +/- m :
(Observed Deviation +/- m)
14. Әуе кемелерінің жағдайларына басқа да қатыстылар:
(Other Traffic Involved:)
15. Ауытқу себебі (мысалы, турбуленттілік, жабдықтың бұзылуы):
(Cause of Deviation (Examples: Turbulence, Equipment Failure):
АУЫТҚУ ТОҚТАҒАННАН КЕЙІН
(AFTER DEVIATION IS RESTORED)
16. Ұшудың ақырғы қадағаланатын/мәлімденетін соңғы эшелоны*:
(Observed/Reported Final Flight Level*:)
*Ақпарат негіздерін көрсетіңіз:
(*Please indicate the source of information:)
Қадағалау жүйесі Ұшқыш
( Surveillance system) (Pilot)
Түсініктемелер
(Narrative)
20. Ауытқудың нақты сипаттамасы
(ӘК-нің нақты жүру жолдарына өзіңіздің бағаңызды беріңіз және ауытқу себебін көрсетіңіз.)
(Detailed Description of Deviation
(Please give your assessment of the actual track flown by the aircraft and the cause of the deviation.))
21 – Экипаждың (қолма-қол) түсініктемелері (Crew comments (if any)
Толтырылғаннан кейін көрсетілген мекен-жай бойынша қайтару керек:
(When complete, please return to the following address)
Адрес RMA: Россия, 123182, Москва, Волоколамское ш., 26
(RMA Address) (26, Volokolamskoe shoisse, Moscow, 123182, Russia)
Телефон (Telephone): +7(499)190-35-19, Факс(Fax):+7(499)190-3579,
E-Mail: rma@rma-eurasia.ru, RMA_Eurasia@atminst.ru
5-кесте
RMA F6
Биіктік бойынша үлкен ауытқулар туралы ӘҚҚ органының ай сайынғы есебі
(Form for ATC Unit Monthly Report of Large Height Deviations (F6)
EURASIA RMA
Биіктік бойынша үлкен ауытқулар туралы есеп
(Report of Large Height Deviation)
90 м (300 фут) немесе одан жоғары биіктік бойынша ауытқулар, соның ішінде СЕБЖ нұсқауларына байланысты турбуленттілік және әр түрлі күтпеген жайдайлар туралы EURASIA RMA есебі.
(Report to the EURASIA RMA of a height deviation of
90 m (300 ft) or more, including those due to ACAS, turbulence and contingency events.)
<Еуразия мемлекеттерінің аэронавигациялық қызмет көрсету провайдерлерінің атқарушы органы>: _______________________________________________
ӘҚҚ органы: _____________________________________
(Name of ATC unit:)
I немесе II Бөлімдерді толтырыңыз
(Please complete Section I or II as appropriate)
I БӨЛІМ:
(SECTION I:)
Биіктік бойынша үлкен ауытқулар туралы __________(ай) мәлімдемелер түскен жоқ.
(There were no reports of large height deviations for the month of __________)
II БӨЛІМ:
(SECTION II:)
90 м (300 фут) немесе одан жоғары ЭП 290 және ЭП 410 аралығындағы биіктік жөніндегі ауытқулар туралы ____ мәлімдеме (лер) түсті. Биіктік бойынша ауытқулардың әр қайсысы туралы нақты ақпарат RMA F5 үлгісі арқылы қоса беріледі.
(There was/were _____ report(s) of a height deviation of 90 m (300 ft) or more between FL 290 and FL410. Details of each height deviation are in form RMA F5 attached.)
(Биіктік бойынша ауытқулар туралы әрбір есеп берулерге жеке бланк пайдаланыңыз.).
(Please use a separate form for each report of height deviation).
Толтырылғаннан кейін көрсетілген мекен-жай бойынша қайтару керек:
(When complete, please return to the following address)
RMA мекен-жайы: Ресей,123182,Мәскеу, Волоколамск ш.,26 (RMA Address) (26, Volokolamskoe shoisse, Moscow, 123182, Russia)
(RMA Address) (26, Volokolamskoe shoisse, Moscow, 123182, Russia)
Телефон (Telephone): +7(499)190-35-19, Факс(Fax):+7(499) 190-3579,
E-Mail: rma@rma-eurasia.ru, RMA_Eurasia@atminst.ru
Басқа 19. Ұшу аудандарында ұшуға немесе сипаттамаларға негізделген (бұдан әрі - РВN) қажетті навигациялық спецификациялар орнатылған бағдарларға бекіту
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында ұшуды жүргізу
қағидаларға
19-қосымшасы
Ұшу аудандарында ұшуға немесе сипаттамаларға негізделген (бұдан әрі - РВN) қажетті навигациялық спецификациялар орнатылған бағдарларға бекіту
Тармақ 1
1. ӘК-ні қатысты РВN орнатылған мемлекеттер немесе аудандардың әуе кеңістіктеріне ұшуға бекіту уәкілетті ұйыммен жүзеге асырылады.
Тармақ 2
2. Сипаттамаларға негізделген навигация және енгізу процесі мен пайдаланым бекітуге қатысты нұсқамалық материал туралы ақпарат (PBN) (Doc 9613 ИКАО) сипаттамаларына негізделген навигация Нұсқаулығында келтірілген.
Тармақ 3
3. Пайдалану тұжырымдамасы PBN пайдалану тұжырымдамасын уәкілетті ұйымнан алу үшін, пайдаланушы мыналарды дәлелдейді:
PBN пайдалану тұжырымдамасын уәкілетті органнан алу үшін, пайдаланушы мыналарды дәлелдейді:
әр тиісті ВС үшін PBN әуе кеңістігінде ұшу үшін RNAV ВС жүйесінің ұшу жарамдылығының тиісті тұжырымдамалардың болуын;
ұшуларды қамтамасыз ету бойынша ұшу экипажының мүшелері мен қызметшілері үшін дайындау бағдарламалардың әзірленуін;
пайдалану қағидалары әзірленгенін, оларда нақтыланғандары:
Тармақша 1
1) бортында орнатуға жататын жабдық, оның ішінде пайдаланушылық шектеу және минималды жабдықтың тізімінде (MEL) тиісті жазбалар;
Тармақша 2
2) ұшу экипажының құрамы мен тәжірибесіне қойылатын талаптар;
Тармақша 3
3) стандартты рәсімдер кезінде навигациялық жүйелерді қолдануға жататын пайдалану қағидалары;
Тармақша 4
4) төтенше жағдайлардағы іс-әрекет тәртібі;
Тармақша 5
5) хабарламаны бақылау және ұсыну;
Тармақша 6
6) Техникалық қызмет көрсету бағдарламасына толықтырулар әзірленді;
Тармақша 7
7) навигациялық деректерді электронды басқару.
Тармақ 4
4. Ауа мен жерде қолдану үшін әзірленген электронды навигациялық деректердің өнімі уәкілетті ұйым пайдаланушының рәсімдерін бекіткеннен кейін ғана қолданылады:
Тармақша 1
1) тұтастықтың қолайлы стандарттарын және деректердің үйлесімділігін болжалды қызметімен қамтамасыз ету;
Тармақша 2
2) деректермен және өніммен байланысты тиісті процестерге үнемі бақылау жасау;
Тармақша 3
3) электронды навигациялық деректерді уақытылы енгізуді және жіберуді қамтамасыз ету.
Тармақ 5
5. Тиісті PBN орнатылған мемлекеттердің немесе аудандардың әуе кеңістіктерінде ӘК ұшуға рұқсат беруі осы Қағидаларға 20-қосымшасына сәйкес пайдаланушы сертификатының пайдалану ерекшеліктеріне жазылады.
Басқа 20. Пайдаланушы сертификатының пайдалану ерекшеліктерінде ӘК-лерге мемлекеттердің немесе аймақтардың тиісті РВN орнатылған әуе кеңістіктерінде ұшуына рұқсат беру туралы жазбалардың үлгісі
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
20-қосымша
Пайдаланушы сертификатының пайдалану ерекшеліктерінде ӘК-лерге мемлекеттердің немесе аймақтардың тиісті РВN орнатылған әуе кеңістіктерінде ұшуына рұқсат беру туралы жазбалардың үлгісі
Арнайы
рұқсат
Иә
Жоқ
Арнайы растаулар
Ескертпелер
PBN операцияларына арналған навигациялық ерекшелік
RNAV 10
Негізгі GNSS датчигі
RNAV 5
B-RNAV маршруттары үшін де күші бар.
GNSS, IRS (INS), VOR/DME және/немесе DME/ DME қолдануға негізделген бекіту
RNAV 1 және 2
P-RNAV маршруттары/схемалары үшін де күші бар
RNP 1
RNP 1 RF учаскелері үшін рұқсат етілген
RNP APCH (LPV)
Растау SBAS қолдануға негізделеді.
LPV, LNAV/VNAV немесе LNAV минимумдары бойынша қонуға кіру үшін рұқсат етілген
RNP AR APCH
RNP 0,15
RF учаскелері үшін рұқсат етілген.
Екінші айналымға кеткенде RNP 0,2 AP талап етіледі.
FMS/IRS қосарланған жүйесі талап етіледі
Басқа 21
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында ұшуды жүргізу
қағидаларға
21-қосымшасы
Ұшуға дейінгі жоспарлау кезінде әуеайлақтар бойынша болжамдарды (TAF және TREND) ҚОЛДАНУ (ИКАО Конвенциясына 3-Қосымшасы)
1. TAF бірінші бөлігін қолдану
а) Қолданудың уақыт кезеңі: TAF әрекет ету кезеңінен бастап бірінші «FM ... *» немесе «BECMG» дейін, немесе егер «FM» немесе «BECMG» жоқ болса, TAF әрекет ету кезеңі біткенге дейін беріледі.
б) Болжамды қолдану: басым болатын ауа-райы жағдайында TAF бастапқы кезеңінде толықтай қолданылуы тиіс, тек орташа жел және ұйытқудан (бүйірден соққан жел) басқа кезде, олар төменде келтірілген кестедегі «BECMG AT және FM» - бағанына сәйкес қоланылуы тиіс, тек «TEMPO» or «PROB**» уақыт өзгерістерінен басқа.
2. TAF және TREND-те келесі көрсеткіштердің өзгеріс болжамын қолдану
Жоспарланған әуеайлақ үшін TAF немесе TREND:
FM және BECMG AT:
BECMG, BECMG FM, BECMG TL, BECMG FM*TL,
TEMPO, TEMPO FM, TEMPO FM…TL, PROB 30/40
PROB TEMPO
Нашарлау және жақсару
Нашарлау
Жақсару
Нашарлау
Жақсару
Нашарлау және жақсару
Ұзақ мерзімді емес ауа-райы құбылыстарына, мысалы, найзағай, күшті жауынмен байланысты қысқа мерзімді /күшті құбылыстар
Мысалы, түнек, түтін, тұман, шаң/құм боранмен, толассыз жайын-шашынмен байланысты тұоақты құбылыстар
Кез-келген жағдайда
ETA ± 1 HR кезіндегі тағайындану әуеайлақ
Өзгеріс басталғаннан бері ескеріледі
Өзгеріс басталған сәттен ескеріледі
Өзгеріс аяқталған сәттен бастап ескеріледі
Қолданылмайды
Қолданылады
Ескеріледі
Нашарлаулар ескерілмейді;
Жақсарулар ескеріледі, оның ішінде желдің орташа көрсеткіші де және жел ұйытқулары
ETA ± 1сағат кезіндегі ұшып шығуға арналған қосалқы әуеайлақ
Желдің орташа көрсеткіші: талап етілетін шамаларда;
ETA ± 1 сағат кезіндегі тағайындану әуеайлақ үшін қосалқы әуеайлақ
Желдің орташа көрсеткіші: талап етілетін шамаларда;
Желдің орташа көрсеткіші: талап етілетін шамаларда;
Желдің орташа көрсеткіші: талап етілетін шамаларда;
Ұйытқулар: ескерілмейді
Ұзақ мерзімді емес ауа-райы құбылыстарына, мысалы, найзағай, күшті жауынмен байланысты қысқа мерзімді /күшті құбылыстар
Мысалы, түнек, түтін, тұман, шаң/құм боранмен, толассыз жайын-шашынмен байланысты тұоақты құбылыстар
Кез-келген жағдайда
ETA ± 1 сағат бағытындағы қосалқы әуеайлақ
Ұйытқулар: ескерілмейді
Ұйытқулар: ескерілмейді
Ұйытқулар: ескерілмейді
Талап етілетін шамалардан асатын ұйытқулары бар орташа жел: ескерілмейді
Ескеріледі.
Нашарлаулар ескерілмейді;
Жақсарулар ескеріледі, оның ішінде желдің орташа көрсеткіші де және жел ұйытқулары
ETA ± 1 сағат ерте/кеш емес EDTO қосалқы әуеайлақ
Өзгеріс басталғаннан бері ескеріледі
Өзгеріс басталған сәттен ескеріледі
Өзгеріс аяқталған сәттен бастап ескеріледі
Қонуға арналған қолданылатын минимумдардан төмен болса, ескеріледі
Қонуға арналған қолданылатын минимумдардан төмен болса, ескеріледі
Желдің орташа көрсеткіші: талап етілетін шамаларда;
Желдің орташа көрсеткіші: талап етілетін шамаларда;
Желдің орташа көрсеткіші: талап етілетін шамаларда;
Желдің орташа көрсеткіші: талап етілетін шамаларда;
Желдің орташа көрсеткіші: талап етілетін шамаларда;
Бүйірден соққан жел кезінде шамалардан асатын ұйытқулар ескеріледі
Бүйірден соққан жел кезінде шамалардан асатын ұйытқулар ескеріледі
Бүйірден соққан жел кезінде шамалардан асатын ұйытқулар ескеріледі
Бүйірден соққан жел кезінде шамалардан асатын ұйытқулар ескеріледі
Бүйірден соққан жел кезінде шамалардан асатын ұйытқулар ескеріледі
Ескерту 1: «Талап етілетін шектеулер» ҰҚН-да көрсетіледі.
* The space following «FM» should always include a time group e.g. «FM 1030».
* «FM» қысқартуы әрқашан да уақыт тобында қосылуы тиіс, мысалы, «FM 1030».
Басқа 22
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
22-қосымша
Минималды навигациялық сипаттамаларға (MNPS) қойылатын техникалық талаптар көзделген әуе кеңістіктеріндегі ұшу тұжырымдамасы
1. MNPS әуе кеңістігіндегі ұшулар ӘК тіркелген уәкілетті ұйымның немесе мемлекеттің тиісті рұқсаттары болған жағдайда ғана жүзеге асырылады.
2. Әуе кеңістігінің белгілі учаскелерінде ұшқан кезде өңірлік аэронавигациялық келісімге сәйкес минималды навигациялық сипаттамаларға қойылған техникалық талаптар көзделген (бұдан әрі - MNPS), ӘК бортында навигациялық жабдық орнатылады, ол:
1) ұшу экипажына жол желісін ұстанудың үздіксіз индикациясын не осы жол желісі бойындағы кез келген жерде дәлдіктің талап етілетін дәрежесімен одан ауытқуды қамтамасыз етеді;
2) MNPS сәйкес ұшуларды қолдану үшін уәкілетті ұйым рұқсат етеді.
3. MNPS навигацияларына екі талап қойылған:
1) навигацияның дәлдігі;
2) тиісті пайдалану сипаттамаларына сәйкес резервтік навигациялық құралдың болуы.
4. MNPS әуе кеңістігінде ұшатын ӘК, мынадай құралдармен жабдықталады:
қашықтық навигацияның екі жарамды жүйесімен (бұдан әрі - LRNS). LRNS ретінде мынадай жүйелердің бірі бола алады:
1) бір инерциялық навигация жүйесі (INS);
2) бір спутниктік навигациялық жүйе (GNSS);
3) датчик ретінде бір немесе одан да көп инерциялық жүйелер (IRS) не MNPS талаптарына сай келетін басқа да кез келген жүйені пайдаланатын бір кешенді навигациялық жүйе.
5. MNPS пайдалану тұжырымдамасын уәкілетті ұйымнан алу үшін, пайдаланушы мыналарды дәлелдейді:
MNPS әуе кеңістігінде ұшуларды қамтамасыз ететін навигациялық жабдық, биіктікті өлшеу құралдары талап етілетін сипаттамаларға сай келуін;
MNPS әуе кеңістігінде ұшуларға рұқсат беру үшін ұшу экипажы мүшелерінің дайындық бағдарламасының болуын;
пайдалану қағидаларға сәйкестігін көрсете отырып рәсімдердің болуын:
1) минималды жабдықтың тізімі (MEL), ол MNPS-пен әуе кеңістігінде ұшуға қажет минималды жабдықты белгілейді.
2) ұшу экипажының құрамы мен тәжірибесіне қойылатын талаптар;
3) стандартты рәсімдер кезінде;
4) күтпеген жағдайда, тиісті әуе кеңістігіне жауапты орган белгілеген жағдайларды қоса рәсімдер әзірленген.
5) хабарламаны бақылау және ұсыну;
6) Техникалық қызмет көрсету бағдарламасына толықтырулар әзірленді.
6. MNPS әуе кеңістігінде ӘК ұшуға рұқсат беруі пайдаланушы сертификатының пайдалану ерекшеліктеріне жазылады.
Басқа 23. Көзбен шолып ұшулардың және АҰҚ/IAP аспаптары бойынша ұшулардың схемаларын ұшу тексеру актісі
______________________________________________________________________________
(ҰРТЖ және байланыстың жерүсті құралдарын пайдалануды жүзеге асыратын ұйым/ӘҚБ
үшін ҰРТЖ және байланыс құралдарының дабылдарын пайдаланатын ұйым атауы)
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында ұшуды
жүргізу қағидаларға
23-қосымшасы
Нысан
Көзбен шолып ұшулардың және АҰҚ/IAP аспаптары бойынша ұшулардың схемаларын ұшу тексеру актісі
______________________________________________________________________________
(ҰРТЖ және байланыстың жерүсті құралдарын пайдалануды жүзеге асыратын ұйым/ӘҚБ
үшін ҰРТЖ және байланыс құралдарының дабылдарын пайдаланатын ұйым атауы)
БЕКІТУГЕ ҰСЫНАМЫН
БЕКІТЕМІН
___________________________________________
(АҰҚ/IAP аспаптары бойынша ұшу схемасы
үшін пайдаланылатын ҰРТЖ құралдарын
пайдалануға жауапты тұлға)
__________________________________________
(құрылтай құжаттарына сәйкес ___________________________________________
ұйым атауы)
_______________________________
(қолы) (аты-жөні, тегі)
_________ ж. " _______"
____________________________________
(АҰҚ/IAP аспаптары бойынша ұшу
схемаларын пайдалануды жүзеге асыратын
____________________________________
ұйымның құрылтай құжаттарына сәйкес ____________________________________
басшы лауазымының атауы)
________________________________
(қолы) (аты-жөні, тегі)
М.О.
__________ ж. " _______"
Аспаптар бойынша ұшу схемаларын (көзбен шолып ұшу схемалары) ұшу тексеру
_____________________________________________________________________________
(АҰҚ/IAP схемаларының үлгісі: әуе жолы, әуе жолынан тыс бағыт, қонуға кіру схемасы,
ұшып келу мен ұшып шығу бағыттарының және т.б. схемасы)
____________________________ әуежайдың (әуе торабының)
(атауы)
20__ ж."___"_________ 20__ ж."___"_________аралығындағы кезеңде № _____ ұшуды
бақылау аппаратурасымен жабдықталған борт № ___, _________ ЗӘК экипажы
___________________________________ ____________________________________________
(АЛК үлгісі) (раст. нөмірі) (ЗӘК пайдаланатын авиакәсіпорын атауы)
_______________________________________________________________________________
(ұшу тексеруінің түрі: енгізу, жылдық, арнайы)
_______________________________________________________________________________
(АҰҚ/IAP схемасының үлгісі: №.___ әуе жолы, ҚМБ-дан - _______оқонуға кіру схемасы,
ұшып келу мен ұшып шығу бағыттарының схемасы, FSM схемасы және т.б.)
Ұшу тексеруін мыналар орындаған:
Зертхана - ӘКК
________________________________________
(тегі, аты-жөні)
Борттық инженер – ұшу зертханасының сынаушысы
_________________________________________
(тегі, аты-жөні)
АҰҚ/IAP схемалары жөніндегі маман(қажеттілігіне қарай)
_________________________________________
(тегі, аты-жөні)
ӘҚҚ қызметінің өкілі
_________________________________________
(тегі, аты-жөні)
Объект басшысы
___________________________________________
(АҰҚ/IAP схемасына арналған құралды
пайдалануға жауапты тұлға)
_________________________________________
(тегі, аты-жөні)
ҚОРЫТЫНДЫ
_________________________________________ дабылдарын пайдалана отырып (раст. нөмірі) (АҰҚ/IAP схемасы бойынша ұшуды қамтамасыз етуге арналған ҰРТЖ құралының үлгісі) ___________ әуежайынан (әуе торабынан) АҰҚ/IAP аспаптары бойынша ұшу схемасы (атауы) _______________________________________________________________ әуе жолы, ҚМБ-дан қонуға кіру схемасы және т.б.).
ИКАО "ӘК-лерінің ұшуын жүргізу" (Doc 8168 OPS/611 (PANS-OPS) құжатының және әуежайдың/әуе торабының қолданыстағы аэронавигациялық паспорты талаптарына сәйкес келеді (сәйкес келмесе себебі көрсетілуі керек) және шектеусіз (шектеулері болса себебі көрсетілуі керек) аспаптар бойынша ӘК ұшуын қамтамасыз ету үшін жарамды.
Қосымша: Схеманы ұшу тексеруінің және ҰРТЖ жерүсті құралының параметрлері мен сипаттамаларын тексеру және өлшеу нәтижелерінің кестесі (лері) __________________________________________________________________________
(АҰҚ/IAP схемасы бойынша ұшуды қамтамасыз етуге арналған ҰРТЖ құралының үлгісі
№ _________________________ 2 дана, ________ парақ. (раст. нөмірі)
Акт 5 данада жасалды:
№ 1 дана – азаматтық авиация саласындағы уәкілетті ұйымға;
№ 2 дана – аспаптар бойынша ұшу схемаларын пайдалануды жүзеге асыратын ұйымға;
№ 3 дана – ҰРТЖ және байланыс құралдарын пайдалануды жүзеге асыратын ұйымға (аспаптар бойынша ұшу схемасы пайдалануға берілген кезде -2 дана), - КРТЖП қызметіне;
№ 4 дана – аспаптар бойынша ұшу схемаларын әзірлеушіге;
№ 5 дана – пайдалануында зертхана - ӘК-лері бар авиациялық кәсіпорынға
Ұшу тексеруін мыналар жүргізген:
Зертхана – ӘКК
______20 ___ ж. "____" ______
(қолы)
Борттық инженер – ұшу зертханасының сынаушысы
______ 20 ___ ж. "____" ______
(қолы)
АҰҚ/IAP схемалары жөніндегі маман (қажеттілігіне қарай)
______ 20 ___ ж. "____" ______
(қолы)
ӘҚҚ қызметінің өкілі
Объект басшысы______________________
(АҰҚ/IAP схемасына арналған құралды
пайдалануға жауапты тұлға)
______ 20 ___ ж. "____" ______
(қолы)
______ 20 ___ ж. "____" ______
(қолы)
Басқа 24. Ұшу эшелондарын бөлу схемасы
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
24-қосымша
Ұшу эшелондарын бөлу схемасы
Магниттік жол бұрышы 180-нен 359 град дейін
Магниттік жол бұрышы 0-ден 179 град дейін
АҰҚ бойынша ұшулар
ҚҰҚ бойынша ұшулар
АҰҚ бойынша ұшулар
ҚҰҚ бойынша ұшулар
ұшу эшелоны
ұшу эшелоны
ұшу эшелоны
ұшу эшелоны
футтар
метрлер
футтар
метрлер
футтар
метрлер
футтар
метрлер
-
2000
600
-
-
-
-
1000
300
-
-
-
-
4000
1200
-
4500
1350
-
3000
900
-
3500
1050
-
6000
1850
-
6500
2000
-
5000
1500
-
5500
1700
-
8000
2450
-
8500
2600
-
7000
2150
-
7500
2300
-
10000
3050
-
-
-
-
9000
2750
-
9500
2900
120
12000
3650
120
12000
3650
110
11000
3350
110
11000
3350
140
14000
4250
140
14000
4250
130
13000
3950
130
13000
3950
160
16000
4900
160
16000
4900
150
15000
4550
150
15000
4550
180
18000
5500
180
18000
5500
170
17000
5200
170
17000
5200
200
20000
6100
200
20000
6100
190
19000
5800
190
19000
5800
220
22000
6700
--
-
-
210
21000
6400
-
-
-
240
24000
7300
-
-
-
230
23000
7000
-
-
-
260
26000
7900
-
-
-
250
25000
7600
-
-
-
280
28000
8550
-
-
-
270
27000
8250
-
-
-
300
30000
9150
290
29000
8850
320
32000
9750
310
31000
9450
340
34000
10350
330
33000
10050
360
36000
10950
350
35000
10650
380
38000
11600
370
37000
11300
400
40000
12200
390
39000
11900
430
43000
13100
410
41000
12500
470
47000
14350
450
45000
13700
510
51000
15550
490
49000
14950
Басқа 25. Жолаушыларға арналған карточканың үлгілік мазмұны
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
25-қосымша
Жолаушыларға арналған карточканың үлгілік мазмұны
Р/с№
Жолаушыларға арналған қауіпсіздік жөніндегі нұсқаулықтың міндетті тармақтарының тізбесі
Мазмұны
1.
Кабинаның қауіпсіздік аспектілері
Қол жүгін дұрыс орналастыру;
Жоғарғы багаж сөрелерін ашқанда абай болу керек; Жолдар мен жолдар арасындағы кеңістіктің бітелуіне жол бермеу;
Сервистік үстелдердің, креслолардың арқалықтарының, аяқ тіректерінің, борттық ойын-сауық жүйесінің (IFE) және иллюминатор перделерінің жерде қозғалу, ұшу және қону кезіндегі тиісті жағдайы.
2.
Байлау белдіктерін және басқа элементтерді пайдалану
Байлау белдіктерін және/немесе иық белдіктерін қашан және қалай бекітуге, реттеуге және ашуға болады;
Балаларды байланыстыру жүйелерін пайдалану туралы ақпарат.
3.
Оттегі маскаларының орналасуы және қолданылуы (егер қажет болса)
Жолаушының әрекеттері:
- Маска алыңыз;
- оттегімен қамтамасыз етуді белсендіріңіз;
- масканы киіңіз және бекітіңіз;
Талап басқа жолаушыға көмектеспес бұрын жолаушының маскасын киіп, бекітуі;
4.
Құтқару кеудешелерін немесе жеке жүзу құралдарын орналастыру және пайдалану
Оларды орналастыру орнын көрсету (әртүрлі орналастыру орындарын қоса);
Құтқару кеудешелерін сақтау орнынан қалай алып тастауға және қаптамадан шығаруға болады;
Қажет болған жағдайда құтқару кеудешесін кию және үрлеу әдісі және ондағы жарық-сигналдық жабдық;
Креслоларды жүзу құралы ретінде пайдалану.
5.
Авариялық шығу (қанатқа шығуды қоса алғанда)
Орналасқан жері;
Шығу жолын ашу тәсілі, оның ішінде апаттық люктің қақпағы бар әрекеттер, егер ол алынбалы болса;
Шығу жолын ашпас бұрын ӘК сыртынан қауіпті кедергілердің (яғни от, су, қоқыс) жоқтығын тексеру;
Жарамсыз шығу;
Егер қандай да бір шығу (шығу) жарамсыз болса, кетудің балама жолдары;
Қол жүгін бортта қалдыру қажеттілігі;
Қосалқы эвакуациялау құралдарынсыз шығу жолдары арқылы әуе кемесінен шығу әдісі;
Шығу биіктігі туралы ақпарат;
Бұрандалар туралы ақпарат;
6.
Шығу жолдары және эвакуация маршруттары
Әуе кемесінің ішіндегі шығу жолдарының сипаттамасы;
Авариялық жарықтандыру жүйесі (әк авариялық шығу жолын таңбалаудың нысаны, мақсаты, түсі және еден бетіне жақын орналасуы);
Екі палубалы ӘК-де орын ауыстыру;
Қанат бойымен жерге немесе суға жылжу;
Жер немесе су арқылы әуе кемесінен алыс жылжу;
7.
Эвакуацияның қосалқы құралдары
Қолда бар жабдықтарды орналастыру орындары (мысалы, құтқару салы, үрлемелі трап-сал);
Қолда бар авариялық салды (салдарды) сақтау орны, оны алу және пайдалану;
Үрлемелі трапты (траптарды)толтыру әдісі;
Құтқару салына немесе үрлемелі баспалдаққа отырғызу әдісі, соның ішінде нәрестелер мен балалармен;
Шығу арқылы, оның ішінде сәбилермен және балалармен ӘК қалдыру әдісі;
Эвакуация кезінде биік өкшелі аяқ киімді шешіп алу қажеттілігі;
8.
Қауіпсіз поза:
Орындық түріне байланысты дұрыс әдіс;
Балама қауіпсіз позалар (мысалы, жүкті әйелдерге, сәбилерге, балаларға, ұзын бойлы және үлкен жолаушыларға арналған);
9.
Портативті электрондық құрылғыларды (PED) пайдалану және сақтау.
10.
Темекі шегетін құрылғыларды (мысалы, темекі, түтік, темекі, электронды темекі шегу және т. б.) пайдалануға шектеулер.
11.
ҚР НҚА талаптарына сәйкес қауіпсіздікті қамтамасыз етудің кез келген басқа аспектілері.
Басқа 26. Ұшу деректерін жазу құрылғыларының параметрлік сипаттамалары
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
26-қосымша
Ұшу деректерін жазу құрылғыларының параметрлік сипаттамалары
№/
№
Параметр
Қолданылуы
Ауқым
өлшемдер
Үлгілер және
тіркеу
деректердің
макс.
интервалы
(с)
Дәлдік шектері
(FDR оқылатын деректерімен салыстырғанда
көрсеткіштердің кіріс сигналдары)
1
Уақыт (UTC, егер қамтамасыз етілсе, басқа жағдайларда
салыстырмалы кері санақ
уақыт немесе синхрондау
GNSS бойынша уақыт)
24с
4
Әр сағат үшін ±0,125 %
2
Барометрлік биіктік
-300 м
(-1000 фут) бастап ӘК ең жоғары сертификатталған
абсолютті
биіктіктігіне
дейін
+1500 м
(+5000 фут)
1
±30 бастап ±200м дейін
(±100 бастап ±700 фут дейін)
3
Құралдың жылдамдығы немесе
ауа жылдамдық көрсеткіші
95 км/сағ бастап (50 кт)
максимумға дейін
VSo (1-ескерту)
VSo-дан 1,2 VD-ға дейін
(2-ескертпе)
1
±5%
4
Курс (ұшу экипажы үшін негізгі стандартты
деректер)
360°
1
±2°
5
Қалыпты жылдамдау
(8-ескертпе)
Типтік сертификат алу үшін 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
Типтік сертификат алу үшін 2016 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
–3 бастап +6 g дейін
–3 бастап +6 g дейін
0,125
0,0625
±5% түпнұсқадағы деректер қатесін қоспағанда
±1% максимальды
ауқым
±5% түпнұсқадағы деректер қатесін қоспағанда
±1% максимальды
ауқым
6
Тангажға сай орналасу
Не артық соған байланысты ±75° жұмыс диапазоны
0,25
±2°
7
Кренге сай орналасу
±180°
0,25
±2°
8
Радиохабар
кезінде
манипуляция
Қосу – өшіру
(бөлек ереже)
1
9
Әрбір қозғалтқыштың қуаты
(3-ескертпе)
Бүкіл диапазон
1 (әр қозғалтқышқа)
±2%
10
Экипаж кабинасында жалғасқанатшаның орналасуын және
және оларды
басқару органын таңдау
Бүкіл диапазон немесе әрбір жеке орналасуы
2
±5% немесе
пилоттың көрсетуімен
11
Экипаж кабинасында алғықанатшалардың орналасуын және
және оларды
басқару органын таңдау
Бүкіл диапазон немесе әрбір жеке орналасуы
2
±5% немесе
пилоттың көрсетуімен
12
Татылу күші реверсі тетігінің орналасуы
Алынған, аралық орналасуы және реверс кезінде
1 (әр қозғалтқышқа)
13
Жер интерцепторлардың/ауа тежегіштерінің орналасуын таңдау (орналасуын таңдау)
Бүкіл диапазон немесе әрбір жеке орналасуы
1
Егер ерекшелік ретінде жоғары дәлдікті талап етпесе, ±2%
14
Сыртқы ауа температурасы
Датчик диапазоны
2
±2 °С
15
Автопилотты қосу немесе өшіру/автоматты
тарту/автоматты
ұшуды басқару жүйелері режимі
Қолайлы
комбинациясы
бөлек
әрекеттер
1
16
Бойлай жеделдету
(8-ескертпе)
Типтік сертификат алу үшін 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
Типтік сертификат алу үшін 2016 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
±1 g
±1 g
0,25
0,0625
±0,015 g, шығыс деректеріндегі қатені қоспағанда
±0,05 g
±0,015 g, шығыс деректеріндегі қатені қоспағанда
±0,05 g
17
Көлденең жеделдету
(8-ескертпе)
Типтік сертификат алу үшін 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
Типтік сертификат алу үшін 2016 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
±1 g
±1 g
0,25
0,0625
±0,015 g, шығыс деректеріндегі қатені қоспағанда
±0,05 g
±0,015 g, шығыс деректеріндегі қатені қоспағанда
±0,05 g
18
Пилоттың іс-әрекеті және/немесе басқару беттерінің орналасуы – негізгі басқару органдары (тангаж, крен, желу) (4 және 8-ескертпе)
Типтік сертификат алу үшін 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
Типтік сертификат алу үшін 2016 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
Барлық диапазон
Барлық диапазон
0,25
0,125
Егер ерекшелік ретінде жоғары дәлдікті талап етпесе, ±2°
Егер ерекшелік ретінде жоғары дәлдікті талап етпесе, ±2°
19
Биіктік рулінің триммерінің орналасуы
Барлық диапазон
1
Егер ерекшелік ретінде жоғары дәлдікті талап етпесе, ±3 %
20*
Радио биіктік өлшегіш арқылы биіктік
6-дан 750 м дейін (20-дан 2500 фут дейін)
1
±0,6 м (±2 фут) немесе ±3%, қайсысы 150 м (500 фут) төмен және ±5% 150 м (500 фут) жоғары болса
21*
Cәуледен тігінен ауытқу (глиссада ILS/GNSS/ GLS, MLS орнының бұрышы, IRNAV/IAN тігінен ауытқу)
Хабарлау дабылдарының диапазоны
1
±3%
22*
Сәуледен көлденең ауытқу (ILS/GNSS/GLS, бағытты радиомаяк, MLS азимуты, IRNAV/IAN көлденең ауытқуы)
Хабарлау дабылдарының диапазоны
1
±3%
23
Маркерлік радиомаяктарды өту
Жеке
1
24
Орталықтандырылған сигнализациялар жүйесі
Жеке
1
25
Навигациялық қабылдағыштың NAV жиіліктерін
таңдау
Бардық диапазон
4
Қондыруға байланысты
26*
DME 1 және 2 бойынша қашықтық
(ҰҚЖ шегінен бастап қашықтықты қоса алғанда (GLS) және екінші шеңберіне кету нүктесіне дейінгі қашықтық (IRNAV/IAN))
(5 және 6-ескертпелер)
0 – 370 км
(0 – 200 м. миль)
4
Қондыруға байланысты
27
«Әуе – жер» статусы
Жеке
1
28*
GPWS/TAWS/GCAS (қалқымалы дисплей жағдайын қосқанда, жер дисплейі режимін таңдау) және (жерге жақындау туралы ескертулер және кеңес беру хабарламалар түрінде сигнал беру) және («қосу/өшіру» қосқышының орналасуы)
Жеке
1
29*
Шабуыл бұрышы
Барлық диапазон
2
30*
Әрбір гидравликалық жүйе (төмен қысым)
Жеке
2
31*
Навигациялық деректер (ендік/бойлық, жол
жылдамдығы мен ауытқу бұрышы) (7-ескертпе)
Жеке
4
Қондыруға байланысты
32*
Шасси мен шассиді басқару тұтқасының орналасуы
Жеке
4
Қондыруға байланысты
33*
Жол жылдамдығы
Қондыруға байланысты
1
Деректерді
барынша нақты жүйеден алу
34
Тежегіштер (сол және оң жақтағы тежегіштің қысымы, сол және оң жақтағы тежегіштер педалінің орналасуы)
(Максимальді
өлшенетін
тежеіштер диапазоны,
бөлек немесе барлық
диапазон)
1
± 5 %
35*
Қозғалтқыш жұмысының қосымша параметрі (қысым көтерілуінің деңгейі (EPR), айналым саны N1, нақты діріл деңгейі, айналым саны N2, шығарылған газдар температурасы, (EGT), отын шығыны, қозғалтқышты тоқтату рычагының орналасуы, айналым саны N3, қозғалтқышқа жанармай беруді өлшеу клапанының орналасуы)
Қозғалтқышқа жанармай беруді өлшеу клапанының орналасуы; типтік сертификат алу үшін 2023 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
Қондыруға байланысты
Әр қозғалтқыш әр секундта
Қондыруға байланысты
36*
TCAS/БСПС (ауа қозғалысы туралы мәліметтерді беру және соқтығыстарды ескерту жүйелері/соқтығыстарды ескерту борттық жүйе)
Жеке
1
Қондыруға байланысты
37*
Жел ығысу дабылы
Жеке
1
Қондыруға байланысты
38*
Таңдалған
барометрлік қысымды орнату (пилот, екінші пилот)
Қондыруға байланысты
64
Қондыруға байланысты
39*
Таңдалған биіктік (барлық
пилотпен таңдалған жұмыс режимдері)
Қондыруға байланысты
1
Қондыруға байланысты
40*
Таңдалған жылдамдық (барлық
пилотпен таңдалған жұмыс режимдері)
Қондыруға байланысты
1
Қондыруға байланысты
41*
Мах таңдалған сан (барлық
пилотпен таңдалған жұмыс режимдері)
Қондыруға байланысты
1
Қондыруға байланысты
42*
Таңдалған тік жылдамдық (барлық
пилотпен таңдалған жұмыс режимдері)
Қондыруға байланысты
1
Қондыруға байланысты
43*
Таңдалған бағыт (барлық
пилотпен таңдалған жұмыс режимдері)
Қондыруға байланысты
1
Қондыруға байланысты
44*
Таңдалған ұшу жолы (барлық
пилотпен таңдалған жұмыс режимдері) (белгіленген жолдың курсы/сызығы (DSTRK), жол бұрышы, қонуға кірудың соңғы кезеңі (IRNAV/IAN))
1
Қондыруға байланысты
45*
Таңдалған шешім қабылдау биіктігі
Қондыруға байланысты
64
Қондыруға байланысты
46*
Электрондық ұшу аспаптары жүйесінің дисплей пішімі (EFIS) (пилот, екінші пилот)
Жеке
4
Қондыруға байланысты
47*
Көп функциялы дисплей/қозғалтқыш дисплейі/дабыл дисплей пішімі
Жеке
4
Қондыруға байланысты
48*
Айнымалы ток шиналар күйі
Жеке
4
Қондыруға байланысты
49*
Тұрақты ток шиналар күйі
Жеке
4
Қондыруға байланысты
50*
Қозғалтқыштың ауа шығару клапанының орналасуы
Жеке
4
Қондыруға байланысты
51*
ККҚ-дан Қозғалтқыштың ауа шығару клапанының орналасуы
Жеке
4
Қондыруға байланысты
52*
Компьютердің ақаулығы
Жеке
4
Қондыруға байланысты
53*
Белгіленген күштің өзгеруі
Қондыруға байланысты
2
Қондыруға байланысты
54*
Қозғалтқыштың болжалды күші
Қондыруға байланысты
4
Қондыруға байланысты
55*
Есептелген центрлеу
Қондыруға байланысты
64
Қондыруға байланысты
56*
Орталықтандыру ыдысындағы жанармай мөлшері (CG)
Қондыруға байланысты
64
Қондыруға байланысты
57*
Қолданылатын коллиматор индикаторы
Қондыруға байланысты
4
Қондыруға байланысты
58*
Қосу/өшіру парвизуалды дисплей
Қондыруға байланысты
1
Қондыруға байланысты
59*
Ұшу кезінде құлдырау дабылы, шайқау және штурвал итергіші автоматтының іске қосылуы
Қондыруға байланысты
1
Қондыруға байланысты
60*
Негізгі навигациялық бағдарлау жүйе (GNSS, INS, VOR/DME, MLS,
Loran C, глиссаданың бағытты радиомаягы)
Қондыруға байланысты
4
Қондыруға байланысты
61*
Мұздану туралы дабыл
Қондыруға байланысты
4
Қондыруға байланысты
62*
Әр қозғалтқыштың дірілі туралы дабыл
Қондыруға байланысты
1
Қондыруға байланысты
63*
Әр қозғалтқыштың шекті температурасы туралы дабыл
Қондыруға байланысты
1
Қондыруға байланысты
64*
Әр қозғалтқыштағы төмен май қысымы туралы дабыл
Қондыруға байланысты
1
Қондыруға байланысты
65*
Әр қозғалтқыштың айналымының үлкейюі туралы дабыл
Қондыруға байланысты
1
Қондыруға байланысты
66*
Бағыттау рулі триммері бетінің орналасуы
Барлық диапазон
2
Егер ерекшелік ретінде жоғары дәлдікті талап етпесе, ±3 %
67*
Элерон триммері бетінің орналасуы
Барлық диапазон
2
Егер ерекшелік ретінде жоғары дәлдікті талап етпесе, ±3 %
68*
Иілу немесе бүйірлік сырғу бұрышы
Барлық диапазон
1
±5 %
69*
Мұздануға қарсы үздіксіз жүйенің және мұздануға қарсы үзік-үзік жүйенің ажыратқыштарының орналасуы
Жеке
4
70*
Гидравликалық қысым (әр жүйенің)
Барлық диапазон
2
±5 %
71*
Герметизирленген кабина
Жеке
1
72*
Экипаж кабинасында биіктік рулі триммерін басқару рычагының орналасуы
Барлық диапазон
1
±5 %
73*
Экипаж кабинасында элерон триммерін басқару рычагының орналасуы
Барлық диапазон
1
±5 %
74*
Экипаж кабинасында бағыттау рулі триммерін басқару рычагының орналасуы
Барлық диапазон
1
±5 %
75*
Экипаж кабинасындағы ұшуды басқарудың барлық органдарындағы күштер (штурвал, штурвальдық бағанасы, бағыттау руль басқару педальдарындағы күштер)
Барлық диапазон (±311 N (±70 lbf),
±378 N (±85 lbf),
±734 N (±165 lbf))
1
±5 %
76*
Оқиға белгілегіші
Жеке
1
77*
Күні
365 күн
64
78*
ANP, немесе EPE, немесе EPU
Қондыруға байланысты
4
Қондыруға байланысты
79*
Кабинадағы барометрлік биіктік
Типтік сертификат алу үшін 2023 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
Қондыруға байланысты
(0-ден 40 000 футқа дейін ұсынылады)
1
Қондыруға байланысты
80*
Ұшақтың болжалды салмағы
Типтік сертификат алу үшін 2023 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
Қондыруға байланысты
64
Қондыруға байланысты
81*
Командалық-пилотаждық аспаптың (КПА) командалық сигналы (КС)
Типтік сертификат алу үшін 2023 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
Барлық диапазон
1
± 2º
82*
Тік жылдамдық
Типтік сертификат алу үшін 2023 жылғы 1 қаңтарда немесе осы күннен кейін келісіп жатқан мемлекетке ұсынылған өтінім
Қондыруға байланысты
0,25
Қондыруға байланысты
(32 фут/мин ұсынылады)
Ескертулер:
1. VSo – қону конфигурациясындағы тұрақты ұшудың тоқтау жылдамдығы немесе ең төменгі жылдамдығы «Қысқартулар мен белгілер» бөлімінде берілген.
2. VD – болжамды сүңгу жылдамдығы.
3. Қуатты анықтау үшін жеткілікті кіріс деректерін жазыңыз.
4. Басқару бетiнiң қозғалысы ұшқыштың басқару әрекетiне қайтымды болатын басқару жүйесi бар ӘК үшiн "немесе" деген сөз қолданылады. Басқару бетінің қозғалысы ұшқыштың басқару әрекетіне қайтымсыз болатын басқару жүйелері бар ӘК үшін «және» сөзі қолданылады. Жеке секциялардан тұратын беттері бар ұшақтар үшін әрбір беттің орнын бөлек жазудың орнына әрекеттердің комбинациясын жазуға болады. Бастапқы басқару құралдарының ұшқыштың тәуелсіз ауытқуы бар әуе кемелерінде бастапқы басқару элементтерінің әрбір пилоттық ауытқуы бөлек жазылуы керек.
5. Сигнал цифрлық түрде болса.
6. Таңдаулы балама - INS немесе басқа навигациялық жүйеден алынған ендік пен бойлықты жазу.
7. Сигналдарды оңай қабылдауға болатын болса.
8. 2016 жылғы 1 қаңтарға дейін ұшуға жарамдылығының жеке сертификаттары берілген ұшақтарды өлшеу диапазонына, сынамаларды іріктеудің және тіркеудің максималды интервалына, дәлдік шегіне немесе тіркеу рұқсатына қатысты осы қосымшадағы нұсқауларға сәйкес өзгерту қарастырылмаған.
Басқа 27. Деректерді жазудың борттық жүйелерінің параметрлік сипаттамалары
Қазақстан Республикасының
азаматтық авиациясында
ұшуды жүргізу қағидаларына
27-қосымша
Деректерді жазудың борттық жүйелерінің параметрлік сипаттамалары
№
Параметр атауы
Минимальды тіркеу диапазоны
Максималды тіркеу интервалы (с)
Минимальдық тіркеу дәлдігі
Минимальды тіркеу рұқсатының қабілеті
Ескертпе
1
Бағыт
а) Курс (магниттік немесе шынайы)
±180°
1
±2°
0,5°
Ең дұрысы, бағыт тіркеледі, егер жоқ болса желу жылдамдық бұрышы тіркеледі
b) желу жылдамдық бұрышы
±300°/с
0,25
±1 % + ығу 360°/сағ
2°/с
2
Тангаж
a) тангажға байланысты орналасу
±90°
0,25
±2°
0,5°
Ең дұрысы тангажға байланысты орналасу, егер жоқ болса тангаж жылдамдық бұрышы тіркеледі
b) тангаж жылдамдық бұрышы
±300°/с
0,25
±1 % + ығу 360°/сағ
2°/с
3
Крен
a) Крен бойынша орналасу
±180°
0,25
±2°
0,5°
Ең дұрысы крен бойынша орналасу, егер жоқ болса крен жылдамдық бұрышы тіркеледі
b) Крен жылдамдық бұрышы
±300°/с
0,25
±1% + снос 360°/сағ
2°/с
4
Орналасқан жерін айқындау жүйесі:
a) Уақыт
24 сағ
1
±0,5 с
0,1 с
Ең дұрысы UTC уақыты, бар болса
b) Ендік/бойлық
Ендік: ±90°
бойлық: ±180°
2 (1, егер бар болса)
Қоңдырғанға байланысты (0,00015° ұсынылады)
0,00005°
c) Абсолюттік биіктік
–300 м (–1000 фут)
әуе кемесінің ең жоғары сертификатталған биіктігіне дейін
+1500 м (5000 фут)
2
(1, егер бар болса)
Қондырғанға байланысты (±15 м
(±50 фут ұсынылады)
1,5 м (5 фут)
d) Жол жылдамдығы
0–1 000 уз
2
(1, егер бар болса)
Қондырғанға байланысты (±5 уз ұсынылады)
1 уз
e) Жол желісі
0–360°
2
(1, егер бар болса)
Қондырғанға байланысты (± 2° ұсынылады)
0,5°
f) есепті қателік
Бар диапазон
2
(1, егер бар болса)
Қондырғанға байланысты
Қондырғанға байланысты
Егер бар болса тіркеледі
5
Қалыпты жеделдету
– 3 тен
+ 6 g (*) дейін
0,25 (0,125,
егер бар болса)
Қондырғанға байланысты (±0,09 g ұсынылады, бастапқы деректердегі қатені қоспағанда ±0,45 g)
0,004 g
6
Бойлай жеделдету
±1 g (*)
0,25 (0,125,
егер бар болса)
Қондырғанға байланысты (±0,015 g ұсынылады, бастапқы деректердегі қатені қоспағанда ±0,05 g)
0,004 g
7
Көлденең жеделдету
±1 g (*)
0,25 (0,125,
Егер бар болса)
Қондырғанға байланысты (±0,015 g ұсынылады, бастапқы деректердегі қатені қоспағанда ±0,05 g)
0,004 g
8
Сыртқы статикалық
қысым (немесе биіктік
қысыммен)
34,4 мбар
(3,44 дюйм рт. ст.) бастап
310,2 мбар
(31,02 дюйма рт. ст.) дейін
немесе датчиктің бар диапазоны
1
Қондырғанға байланысты (±1 мбар ұсынылады (0,1 дюйм
рт. ст.) немесе ±30 м
(±100 фут) ден ±210 м
(±700 фут) дейін
0,1 мбар
(0,01 дюйм
рт. ст.) немесе
1,5 м (5 фут)
9
Сыртқы ауа температурасы (немесе
ауа ағындарының толық температурасы)
–50 ден +90 дейін C немесе датчиктің бар диапазоны
2
Қондырғанға байланысты (±2 °C ұсынылады)
1 °C
10
Аспаптық ауа жылдамдығы
Пилоттың өлшеу қондырғыларын жүйесін қондырғанға байланысты
немесе датчиктің бар диапазоны
1
Қондырғанға байланысты (±3 % ұсынылады)
1 уз
(0,5 уз ұсынылады)
11
Қозғалтқыштың айналымы
Шамадан тыс қозғалтқыштың айналымы
шарттарын қоса алғанда
барлық диапазон
Әр қозғалтқыш әр секундта
Қондырғанға байланысты
0,2 % бар диапазон
12
Қозғалтқыштағы май қысымы
Барлық диапазон
Әр қозғалтқыш әр секундта
Қондырғанға байланысты (5 % барлық диапазон ұсынылады)
Барлық диапазонның 2 %
13
Қозғалтқыштағы май температурасы
Барлық диапазон
Әр қозғалтқыш әр секундта
Қондырғанға байланысты (5 % барлық диапазон ұсынылады)
Барлық диапазонның 2 %
14
Жанармайдың немесе қысымның шығыны
Барлық диапазон
Әр қозғалтқыш әр секундта
Қондырғанға байланысты
Барлық диапазонның 2 %
15
Давление наддува
Барлық диапазон
Әр қозғалтқыш әр секундта
Қондырғанға байланысты
Барлық диапазонның 0,2 %
16
Тиімді күш/қуатты анықтау үшін қажет, қозғалтқыштың күш/қуат/айналым сәтінің параметрлері*
Барлық диапазон
Әр қозғалтқыш әр секундта
Қондырғанға байланысты
Барлық диапазонның 0,1 %
* Жеткілікті
параметрлер, мысалы
EPR/N1 немесе айналым сәті/Np нақты қозғалтқышқа сәйкес келетін, қалыпты режимде және де итеру риверсі қосылған жағдайында қозғалтқыштың қуатын анықтау мақсатында тіркеледі. Айналымның лақтыру мүмкіндігі шегін білу қажет.
17
Қозғалтқыштың газгенераторы айналымының саны
(Ng)
0–150 %
Әр қозғалтқыш әр секундта
Қондырғанға байланысты
Барлық диапазонның 0,2 %
18
Еркін қуат турбинасы айналымының саны (Nf)
0–150 %
Әр қозғалтқыш әр секундта
Қондырғанға байланысты
Барлық диапазонның 0,2 %
19
Хладагент температурасы
Барлық диапазон
1
Қондырғанға байланысты (±5 °C ұсынылады)
1 °C
20
Желі кернеуі
Барлық диапазон
Әр қозғалтқыш әр секундта
Қондырғанға байланысты
1 В
21
Цилиндрдің бастиегі температурасы
Барлық диапазон
Әр цилиндр әр секундта
Қондырғанға байланысты
Барлық диапазонның 2 %
22
Жалғасқанатшаның орналасуы
Барлық диапазон немесе әр бөлек орналасуы
2
Қондырғанға байланысты
0,5°
23
Ұшуды басқарудың негізгі беттерінің орналасуы
Барлық диапазон
0,25
Қондырғанға байланысты
2 % всего
диапазона
24
Жанармай мөлшері
Барлық диапазон
4
Қондырғанға байланысты
1 % всего
диапазона
25
Шығарылған газдың температурасы
Барлық диапазон
Әр қозғалтқыш әр секундта
Қондырғанға байланысты
2 % всего
диапазона
26
Төтенше кернеу
Барлық диапазон
Әр қозғалтқыш әр секундта
Қондырғанға байланысты
1 В
27
Триммер бетінің орналасуы
Барлық диапазон немесе әр бөлек орналасуы
1
Қондырғанға байланысты
0,3 % всего
диапазона
28
Шассидің орналасуы
Әр бөлек орналасуы *
Әр
шасси
әр 2 с
Қондырғанға байланысты
* Мүмкін болған жағдайда «алып тастау және құлыпта» және «шығарылды және құлыпта» орналасулары тіркеледі
29
Жаңа/бірегей
әуе кемесінің сипаттамалары
Қажеттілік болғанда
Қажеттілік болғанда
Қажеттілік болғанда
Қажеттілік болғанда
Басқа 2. Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің
күші жойылған кейбір бұйрықтарының тізбесі
Қазақстан Республикасы
Инвестициялар және даму министрінің
міндетін атқарушының
2017 жылғы 28 шілдедегі
№ 509 бұйрығына
қосымша
Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің
күші жойылған кейбір бұйрықтарының тізбесі
Тармақ 1
1. «Қазақстан Республикасының азаматтық авиациясында ұшуды жүргізу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2011 жылғы 3 шілдедегі № 419 бұйрығы (НҚА мемлекеттік тізіміндегі № 7136 тіркелген, 2011 жылғы 22 қарашадағы № 171 (2161) «Юридическая газета» газетінде жарияланған).
Тармақ 2
2. «Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігінің кейбір нормативтік құқықтық актілеріне өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2012 жылғы 15 наурыздағы № 117 бұйрығының 1-тармағы (НҚА мемлекеттік тізіміндегі № 7566 тіркелген, 2012 жылғы 23 маусымдағы № 339-345 (27419) «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланған).
Тармақ 3
3. «Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігінің кейбір бұйрықтарына өзгерістер енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрінің 2013 жылғы 20 қыркүйектегі № 733 бұйрығының 4-тармағы (НҚА мемлекеттік тізіміндегі № 8824 тіркелген, 2014 жылғы 22 қантардағы № 14 (28238) «Егемен Қазақстан» газетінде жарияланған).