Об утверждении профессиональных стандартов в области космической деятельности Күшін жойған

Ғарыш қызметі саласындағы кәсіптік стандарттарды бекіту туралы 2015 жылғы 23 қарашадағы Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің 117-бабының 2-1-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Мыналар:

1) осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес «Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесінің ғарыш аппараттарын басқару» кәсіптік стандарты;

2) осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес «Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау деректерін қабылдау және өңдеу» кәсіптік стандарты;

3) осы бұйрыққа 3-қосымшаға сәйкес «Ғарыш аппараттары мен ғарыш жүйелерін жобалау» кәсіптік стандарты;

4) осы бұйрыққа 4-қосымшаға сәйкес «Зымыран-ғарыш техникасы мен жерүсті ғарыш инфрақұрылымының объектілерін пайдалану» кәсіптік стандарты бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің Аэроғарыш комитеті:

1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;

2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде оны ресми жариялау және Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына жіберуді;

3) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін, оны Қазақстан Республикасы Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

4) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Заң департаментіне осы тармақтың 1), 2) және 3) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтер беруді қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі вице-министріне жүктелсiн.

4. Осы бұйрық алғаш ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі 2018 жылғы «___» __________

Қазақстан Республикасы Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2018 жылғы 19 желтоқсандағы № 216/НҚ бұйрығына 1-қосымша «Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесінің ғарыш аппараттарын басқару» кәсіптік стандарты

Тарау 1. Жалпы ережелер

1. «Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесінің ғарыш аппараттарын басқару» кәсіптік стандарты Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесінің ғарыш аппараттарын басқару бойынша кәсіптік қызмет саласындағы маманға, оның дағдыларына, біліктеріне және құзыреттеріне қойылатын біліктілік талаптарды белгілейді.

2. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

1) біліктілік – нақты еңбек функцияларын сапалы орындауға жұмыскер дайындығының, оның білімі, машықтары және дағдыларының дәрежесі;

2) біліктілік деңгейі – еңбек іс-қимылдарының күрделілігі, стандартты еместігі, жауапкершілігі және дербестілігі өлшемдеріне қарай сараланатын жұмыскердің даярлық деңгейіне және құзыреттілігіне қойылатын талаптардың жиынтығы. Біліктілік деңгейі ұлттық және салалық біліктілік шеңберлері дескрипторларының деңгейіне және мазмұнына сәйкес келеді;

3) ғарыш жүйесі – ғарыш кеңістігіндегі міндеттерді шешуге арналған функционалдық-өзара байланысты орбиталық және жерүсті техникалық құралдарының жиынтығы;

4) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндетін шешуге бағытталған өзара байланысқан іс-қимылдар жиынтығы;

5) еңбекті ғылыми ұйымдастыру – еңбекті ұйымдастыру саласында ғылыми және практикалық жетістіктерге негізделген еңбекті ұйымдастыруды жетілдіру процесі;

6) Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау – ғарыш кеңістігінен құрлық, мұхит және атмосфера элементтерінің өзіндік және шағылысқан сәулеленуін байқау мен өлшеу арқылы Жер беті мен қойнауы туралы ақпарат алу процесі;

7) Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесі – ғарыш түсірілімдері арқылы ғылыми, әлеуметтік-экономикалық, экологиялық және қорғаныс міндеттерін шешу мақсатында Жер беті және жер беті құрылымы туралы кеңістіктік деректерді жинауға, жаратылыстық табиғи параметрлер мен құбылыстардың, табиғи ресурстардың, қоршаған ортаның, сондай-ақ антропогендік факторлар мен түзілімдердің сипаттамасын және уақытша құбылмалылығын сипаттауға арналған жүйе;

8) Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесінің ғарыш аппараттарын басқару – Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау үшін бағытталған ғарыштық ұшу аппараттарын пайдалану;

9) Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесінің ғарыш аппараты – ғарыш кеңістігін зерттеу және (немесе) пайдалану мақсатында ғарыш кеңістігіне шығаруға арналған техникалық құрылғы;

10) кәсіби кіші топ – еңбек функцияларының тұтас жиынтығынан және оларды орындауға қажетті құзыреттіліктерден қалыптасқан кәсіптер жиынтығы;

11) кәсіптік стандарт – кәсіби қызметтің нақты саласында біліктілік деңгейіне және құзыреттілікке, еңбек мазмұнына, сапасына және жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

12) кәсіп – арнайы даярлық нәтижесінде игерілген және білім туралы тиісті құжаттармен расталатын белгілі бір білімді, машықтарды және практикалық дағдыларды талап ететін адамның еңбек қызметі кәсіптерінің негізгі түрі;

13) кәсіби топ – ортақ интеграциялық негізі (ұқсас немесе бір-біріне жақын міндет, объектілер, технологиялар, оның ішінде еңбек құралдары) бар және еңбек функциялары мен оларды орындау үшін құзыреттіліктердің ұқсас жиынтығын көздейтін кәсіби кіші топтардың жиынтығы;

14) құзыреттілік – жұмыскердің кәсіби және еңбек қызметінде білімін, машықтарын және тәжірибесін қолдану қабілеті;

15) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы.

3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады:

1) СБШ – салалық біліктілік шеңбері;

2) БА – Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2012 жылғы 21 мамырдағы № 201-ө-м бұйрығымен бекітілген Басшылардың, мамандардың және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7755 болып тіркелген);

3) ЖҚЗ ҒЖ ҒА – Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесінің ғарыш аппараты.

Тарау 2. Кәсіптік стандарттың паспорты

4. Кәсіптік стандарттың атауы: «Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесінің ғарыш аппараттарын басқару».

5. Кәсіптік стандартты әзірлеу мақсаты: Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесінің ғарыш аппараттарын басқару бойынша кәсіптік қызмет саласындағы маманға, оның дағдыларына, біліктеріне және құзыреттіліктеріне қойылатын біліктілік талаптарды белгілеу.

6. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: ЖҚЗ ҒЖ ҒА-ны басқару ЖҚЗ ҒЖ ҒА-ның штаттық тәртіпте жұмыс істеуін қамтамасыз етуді қамтиды.

7. Негізгі топ: Физикалық және инженерлік қызмет бағыттары саласындағы біліктілік деңгейі орташа мамандар, табиғи және инженерлік ғылымдар саласының мамандары, ұйымдардың және олардың құрылымдық бөлімшелерінің (қызметтерінің) басшылары. Кәсіптік топ: Электрондық есептеу машинасына және әртүрлі компьютерлік құрылғыларға қызмет көрсету бойынша техниктер мен операторлар, физикалық және инженерлік қызмет бағыттары саласындағы біліктілік деңгейі орташа мамандар, инженерлер мен тектес кәсіптер мамандары, мамандандырылған (өндірістік-пайдалану) бөлімшелердің (қызметтердің) басшылары, ұйым басшылары.

Тарау 3. Кәсіптер карточкалары

8. Кәсіптер тізбесі:

1) телекоммуникациялық жүйелер бойынша техник – СБШ бойынша 4-біліктілік деңгейі;

2) инженер – СБШ бойынша 5-біліктілік деңгейі;

3) техникалық қызмет көрсету бойынша жетекші инженер – СБШ бойынша 6-біліктілік деңгейі;

4) бас инженер – СБШ бойынша 7-біліктілік деңгейі;

5) бас конструктор – СБШ бойынша 8-біліктілік деңгейі. Кәсіптер карточкалары осы кәсіптік стандартқа қосымшада көрсетілген.

«Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесінің ғарыш аппараттарын басқару» кәсіптік стандартына қосымша Кәсіптер карточкалары «Те­ле­ком­му­ни­ка­ци­я­лық жүй­е­лер бой­ын­ша тех­ник» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 3114 Кә­сіп ата­уы Те­ле­ком­му­ни­ка­ци­я­лық жүй­е­лер бой­ын­ша тех­ник СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 4 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз, II са­нат, I са­нат Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры (мүм­кін­ді­гін­ше). Ең­бек функ­ци­я­сы Қа­был­дау-тап­сы­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры­на, сон­дай-ақ бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым­ның және ком­пью­тер­лік парк­тің қыз­мет көр­се­ту және штат­тық жұ­мысын қам­та­ма­сыз ету. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Стан­дарт­тық прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау. 2. Қа­был­дап-тап­сы­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры­ның жаб­дық­та­рын жөн­деу/ қай­та жөн­деу, ра­дио­бай­ла­ны­спен қам­та­ма­сыз ету. 3. Сыз­ба­лар­ды, схе­ма­лар­ды, тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны оқи бі­лу. 4. Жал­пы және ар­найы мақ­сат­та­ғы бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым­мен жұ­мыс іс­теу. 5. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. 6. Кә­сіп­тік мақ­сат­та­ғы мәт­ін­дер­ді құ­ру және ре­дак­ци­я­лау дағ­ды­ла­ры. 7. Штат­тан тыс жағ­дай­да қыз­мет­тің прак­ти­ка­лық және үл­гі­лік дағ­ды­ла­ры. 8. Қой­ы­л­ған кә­сіп­тік мін­дет­те­ме­лер­ді ше­шу үшін қа­жет­ті ақ­па­рат­ты өз бе­тін­ше із­деу. 9. Бағ­дар­ла­ма­лау, ап­па­рат­тық-бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым­ды жөн­деу және қыз­мет көр­се­ту дағ­ды­ла­рын мең­ге­ру. 10. Жұ­мыс жағ­дай­ла­рын өз бе­тін­ше тал­да­уды қа­жет ете­тін әр­түр­лі үл­гі­лік прак­ти­ка­лық мін­дет­те­ме­лер­ді ше­шу. 11. Бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым­ның және ком­пью­тер­лік парк­тің штат­тық жұ­мысын қам­та­ма­сыз ету. 12. Те­ле­мет­ри­я­ны және те­ле­ко­ман­да­лар­ды қа­был­дау-тап­сы­ру­дың штат­тық про­це­сін қам­та­ма­сыз ету. Бі­лі­мі: 1. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 2. «Ға­рыш жүй­е­ле­рі­нің ұлт­тық опе­ра­тор­ла­рын ай­қын­дау және «Ға­рыш жүй­е­ле­рі­нің ұлт­тық опе­ра­тор­ла­рын, сон­дай-ақ олар­дың мін­дет­те­рі мен функ­ци­я­ла­рын ай­қын­дау ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 31 ма­мыр­да­ғы № 721 қа­улы­сы­ның кү­ші жой­ыл­ды деп та­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2016 жы­л­ғы 13 жел­тоқ­сан­да­ғы № 795 қа­улы­сы. 3. «Жер­ді қа­шық­тық­тан зондтау ға­рыш жүй­е­сі ұлт­тық опе­ра­то­ры­ның ға­рыш тү­сі­рі­лім­де­рін жос­пар­лау, Жер­ді ға­ры­штан қа­шық­тық­тан зондтау де­ректе­рін алу, өң­деу және та­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2016 жы­л­ғы 20 мау­сым­да­ғы № 511 және Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Қор­ға­ныс ми­ни­стрі­нің 2016 жы­л­ғы 27 мау­сым­да­ғы № 313 бір­лес­кен бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 14113 бо­лып тір­кел­ген). 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 6. Ра­дио­тех­ни­ка, элек­тро­ни­ка және те­ле­ком­му­ни­ка­ция, есеп­теу тех­ни­ка­сы және бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым, ком­пью­тер­лік мо­дель­деу са­ла­сын­да­ғы бі­лім. 7. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар, жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі, ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­ет­те­рін­де, жұ­мыс нұс­қа­улық­та­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия, қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­тар және тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 8. Ең­бек­ті қор­ғау, өнер­к­ә­сіп­тік, өрт және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік, электр қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі. 9. Қа­был­дап-тап­сы­ру құ­ры­л­ғы­ла­ры­ның әре­кет ету қа­ғи­да­ла­ры. 10. Бағ­дар­ла­ма­ла­удың негіз­де­рі. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Дер­бес­тік. Тәр­тіп­ті­лік. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Оқу­ға, жа­ңа бі­лім, бі­лік­тер және дағ­ды­лар алу­ға қа­бі­лет­ті­лік. Кә­сі­по­рын­ның кор­по­ра­тив­тік мә­де­ни­е­тіне ни­ет­ті­лік. Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 2149 Ин­же­нер «Ин­же­нер» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 2149 Кә­сіп ата­уы Ин­же­нер СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 5 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз, II са­нат, I са­нат Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Ор­та­дан­кей­ін­гі­бі­лім, прак­ти­ка­лықт­ә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры­бі­лім. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры (мүм­кін­ді­гін­ше). 1-ең­бек функ­ци­я­сы Тү­сі­рі­лім­нің жү­зе­ге асы­ры­луын ба­ға­лау ар­қы­лы ЖҚЗ ҒЖ ҒА тү­сі­рі­лім­дер жос­па­рын құ­ру Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Қой­ы­л­ған кә­сіп­тік мін­дет­те­ме­лер­ді ше­шу үшін қа­жет­ті ақ­па­рат­ты өз бе­тін­ше із­деу. 2. Тү­сі­рі­лім­нің мүм­кін­ді­гін ба­ға­лау дағ­ды­ла­рын мең­ге­ру. 3. Қа­зір­гі за­ман­ғы бағ­дар­ла­ма­лық құ­рал­дар­ды қол­да­ну. 4. Ға­рыш ап­па­рат­та­ры­ның қа­шық­тық­тан зондтау жос­пар­ла­рын құ­ру дағ­ды­ла­ры. 5. Тал­дау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу. 6. Кә­сіп­тік мақ­сат­та­ғы мәт­ін­дер­ді құ­ру және ре­дак­ци­я­лау дағ­ды­ла­ры. 7. ЖҚЗ ҒЖ ҒА де­ректе­рін тал­дау негі­зін­де прак­ти­ка­лық мін­дет­те­ме­лер­ді ше­шу. Бі­лі­мі: 1. ЖҚЗ ҒЖ ҒА-ның мис­си­я­сын жос­пар­лау, ға­рыш ап­па­рат­та­рын бас­қа­ру, ра­дио­тех­ни­ка, элек­тро­ни­ка және те­ле­ком­му­ни­ка­ция, есеп­теу тех­ни­ка­сы және бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым, ма­те­ма­ти­ка­лық және ком­пью­тер­лік мо­дель­деу са­ла­сын­да­ғы бі­лім­дер. 2. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар, жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі, ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­ет­тер­де, жұ­мыс нұс­қа­улық­та­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия, қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­тар және тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 3. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 2-ең­бек функ­ци­я­сы ЖҚЗ ҒЖ ҒА ұшуы­ның ди­на­ми­ка­сын тал­дау Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Қой­ы­л­ған кә­сіп­тік мін­дет­те­ме­лер­ді ше­шу үшін қа­жет­ті ақ­па­рат­ты өз бе­тін­ше із­деу. 2. ЖҚЗ ҒЖ ҒА ұшу ди­на­ми­ка­сын тал­дау дағ­ды­ла­ры. 3. Қа­зір­гі за­ман­ғы бағ­дар­ла­ма­лық құ­рал­дар­ды қол­да­ну. 4. Тал­дау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу. 5. Кә­сіп­тік мақ­сат­та­ғы мәт­ін­дер­ді құ­ру және ре­дак­ци­я­лау дағ­ды­ла­ры. 6. Тех­но­ло­ги­я­лық си­патта­ма­сы бар тап­сыр­ма­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және ше­шу. Бі­лі­мі: 1. ЖҚЗ ҒЖ ҒА бас­қа­ру, ЖҚЗ ҒЖ ҒА ұшу ди­на­ми­ка­сын тал­дау са­ла­сын­да­ғы бі­лім­дер. 2. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар, жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі, ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­ет­тер­де, жұ­мыс нұс­қа­улық­та­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия, қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­тар және тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 3. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 3-ең­бек функ­ци­я­сы ЖҚЗ ҒЖ ҒА ұшуы­ның штат­тық тәр­ті­бін қам­та­ма­сыз ету Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Қой­ы­л­ған кә­сіп­тік мін­дет­те­ме­лер­ді ше­шу үшін қа­жет­ті ақ­па­рат­ты өз бе­тін­ше із­деу. 2. ЖҚЗ ҒЖ ҒА ұшуын бас­қа­ру дағ­ды­ла­рын мең­ге­ру. 3. Қа­зір­гі за­ман­ғы бағ­дар­ла­ма­лық құ­рал­дар­ды қол­да­ну. 4. Тал­дау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу. 5. Кә­сіп­тік мақ­сат­та­ғы мәт­ін­дер­ді құ­ру және ре­дак­ци­я­лау дағ­ды­ла­ры. 6. Тех­но­ло­ги­я­лық си­патта­ма­сы бар тап­сыр­ма­лар­ды ұй­ым­да­сты­ру және ше­шу. Бі­лі­мі: 1. ЖҚЗ ҒЖ ҒА бас­қа­ру са­ла­сын­да­ғы бі­лім­дер, ЖҚЗ ҒЖ ҒА ұшу ди­на­ми­ка­сын тал­дау. 2. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар, жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі, ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­ет­тер­де, жұ­мыс нұс­қа­улық­та­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия, қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­тар және тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 3. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Дер­бес­тік. Тәр­тіп­ті­лік. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Оқу­ға, жа­ңа бі­лім, бі­лік­тер және дағ­ды­лар алу­ға қа­бі­лет­ті­лік. Кә­сі­по­рын­ның кор­по­ра­тив­тік мә­де­ни­е­тіне ни­ет­ті­лік. Өзін-өзі ба­қы­лау. Өз жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ра бі­лу. Ын­та­лы­лық. Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу. Бас­қа­ру­шы­лық қа­бі­ле­ті. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 2145 Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша же­тек­ші ин­же­нер «Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша же­тек­ші ин­же­нер» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 2145 Кә­сіп ата­уы Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша же­тек­ші ин­же­нер СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 6 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры. Ең­бек функ­ци­я­сы ЖҚЗ ҒЖ ҒА бас­қа­ру жө­нін­де­гі жұ­мыстар­ды ұй­ым­дар­сты­ру және ба­қы­лау Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Алын­ған де­ректер­ді тү­сін­ді­ру. 2. Қой­ы­л­ған мақ­сат­тар­ға сәй­кес де­ректер­ді тал­дау әді­сте­ме­сін таң­дау, қо­ры­тын­ды мен тұ­жы­рым­дар­ды жа­сау. 3. Алын­ған де­ректер­ді жиын­тық­тау. 4. ЖҚЗ ҒЖ ҒА бас­қа­ру про­це­сін же­тіл­ді­ру жө­нін­де­гі ұсы­ны­стар­ды дай­ын­дау. 5. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. 6. Кә­сіп­тік мақ­сат­та­ғы мәт­ін­дер­ді құ­ру және ре­дак­ци­я­лау дағ­ды­ла­ры. Бі­лі­мі: 1. ЖҚЗ ҒЖ ҒА-ның мис­си­я­сын жос­пар­лау, ЖҚЗ ҒЖ ҒА бас­қа­ру, ЖҚЗ ҒЖ ҒА ұшу ди­на­ми­ка­сын тал­дау са­ла­сын­да­ғы бі­лім­дер. 2. Жа­ра­ты­лы­ста­ну ғы­лы­мы және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл пән­де­рін бі­лу. 3. Жер­ді қа­шық­тық­тан зондта­уда қол­да­ны­ла­тын фи­зи­ка­лық қа­ғи­дат­тар. 4. ЖҚЗ ҒЖ ҒА бас­қа­ру үшін бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым­ның мән­де­рі және па­ра­метр­ле­рі. 5. Ақ­па­рат­ты тал­дау әді­сте­ме­ле­рі. 6. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 7. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі­нің негіз­де­рі. 8. Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар, мем­ле­ке­та­ра­лық, ұлт­тық, са­ла­лық стан­дарт­тар және ұй­ым­ның стан­дарт­та­ры. 9. Ең­бек­ті қор­ғау, өнер­к­ә­сіп­тік, өрт және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік, электр қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі. 10. Пси­хо­ло­гия негіз­де­рі. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Тәр­тіп­ті­лік. Өзін-өзі ба­қы­лау. Өз жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ра бі­лу. Өз бе­тін­ше оқу. Орын­да­у­шы­лық, тал­да­ма­лық қа­бі­лет­ті­лік. Ын­та­лы­лық. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Бас­қа­ру қа­бі­лет­ті­лі­гі. Кә­сі­по­рын­ның кор­по­ра­тив­тік мә­де­ни­е­тіне ни­ет­ті­лік. Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 1229 Бас ин­же­нер «Бас ин­же­нер» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 1229 Кә­сіп ата­уы Бас ин­же­нер СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 7 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры. Ең­бек функ­ци­я­сы ЖҚЗ ҒЖ ҒА тір­ші­лік ету­ін тал­дау және бо­лжам­дау Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Жұ­мысын ти­ім­ді ұй­ым­да­сты­ра бі­лу, қыз­мет нәти­же­ле­рін өзді­гі­нен ба­ға­лау, жұ­мыс то­бы­ның мақ­са­тын қа­лып­та­сты­ру, қой­ы­л­ған мін­дет­те­ме­лер­ді бө­лу мен орын­да­уды үй­ле­сті­ру, қыз­мет­кер­лер­ге тә­жі­ри­бе бе­ру және кө­мек көр­се­ту, ал­ған ақ­па­рат­ты тал­дау, он­да­ғы ба­сты­ла­рын бө­лу, оның негі­зін­де жа­ңа бі­лім жа­сау. 2. Жа­ңа бі­лім алу­дың әді­сте­ме­сін және ар­найы құ­рал­да­рын пай­да­ла­на оты­рып, өзі неме­се топ құ­ра­мын­да ғы­лы­ми із­де­ніс жүр­гі­зу. 3. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. 4. Же­ке­ле­ген ба­ғыт­тар бой­ын­ша қыз­мет­ті үй­ле­сті­ру, өзді­гі­нен жұ­мыс іс­теу, құ­ры­лым­дық ше­шім қа­лып­та­сты­ру, әр­түр­лі де­реккөз­де­рі­нен ақ­па­рат­ты алу мен өң­деу, ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық ке­ңі­стікте жұ­мыс іс­теу. 5. Ком­пью­тер­лік мо­дель­де­уді, жал­пы және ар­найы бағ­дар­ла­ма­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну ар­қы­лы есеп­те­уді жү­зе­ге асы­ру. 6. Жұ­мыс жос­па­рын әзір­леу, ЖҚЗ ҒЖ ҒА пай­да­ла­ну­дың озық тә­жі­ри­бе­сін қол­да­ну. 7. Тәу­е­кел­ді тал­дау, жұ­мыстар­ды тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма­ға, нор­ма­тив­тік-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ға сәй­кес жүр­гі­зу. 8. Ма­те­ри­ал­дар­ды дай­ын­дау, жа­ри­я­ла­у­ға ғы­лы­ми ма­қа­ла­лар­ды дай­ын­дау және тех­ни­ка­лық есеп­те­ме­лер­ді ре­сім­деу. Бі­лі­мі: 1. ЖҚЗ ҒЖ ҒА-ның мис­си­я­сын жос­пар­лау, ЖҚЗ ҒЖ ҒА бас­қа­ру, ЖҚЗ ҒЖ ҒА ұшу ди­на­ми­ка­сын тал­дау са­ла­сын­да­ғы бі­лім­дер. 2. Жа­ра­ты­лы­ста­ну ғы­лы­мы және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл пән­де­рін бі­лу. 3. Жер­ді қа­шық­тық­тан зондта­уда қол­да­ны­ла­тын фи­зи­ка­лық қа­ғи­дат­тар. 4. Іс­кер­лік әкім­ші­лік ету, жо­ба­лар­ды бас­қа­ру са­ла­ла­рын­да­ғы бі­лім­дер. 5. Ақ­па­рат­ты тал­дау әді­сте­ме­ле­рі. 6. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 7. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі­нің негіз­де­рі. 8. Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар, мем­ле­ке­та­ра­лық, ұлт­тық, са­ла­лық стан­дарт­тар және ұй­ым­ның стан­дарт­та­ры. 9. Ең­бек­ті ғы­лы­ми ұй­ым­да­сты­ру. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Ко­ман­да­лық жұ­мысты қа­лып­та­сты­ру. Өз бе­тін­ше оқу. Өзін-өзі ба­қы­лау. Шап­шаң­дық. Орын­да­у­шы­лық, тал­да­ма­лық қа­бі­лет­ті­лік. Ын­та­лы­лық. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Жүй­е­лік ой­лау. Бас­қа­ру қа­бі­лет­ті­лі­гі. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 1210 Бас кон­струк­тор «Бас кон­струк­тор» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 1210 Кә­сіп ата­уы Бас кон­струк­тор СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 8 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры. Ең­бек функ­ци­я­сы ЖҚЗ ҒЖ ҒА бас­қа­ра­тын кә­сі­по­рын жұ­мысын тал­дау және ба­ға­лау Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Кә­сі­по­рын­ның да­му стра­те­ги­я­сын анық­тау, күр­де­лі өн­ді­рі­стік ғы­лы­ми про­це­стер­ді бас­қа­ру. 2. Бір-бі­рі­мен бай­ла­ны­са­тын кә­сі­по­рын­дар­мен және ко­опе­ра­ция кә­сі­по­рын­да­ры­мен және са­ла­ның бас­қа ұй­ым­да­ры­мен өза­ра әре­кет ету. 3. Жұ­мысын ти­ім­ді ұй­ым­да­сты­ра бі­лу, қыз­мет нәти­же­ле­рін өзді­гі­нен ба­ға­лау, жұ­мыс то­бы­ның мақ­са­тын қа­лып­та­сты­ру, қой­ы­л­ған мін­дет­те­ме­лер­ді бө­лу мен орын­да­уды үй­ле­сті­ру, қыз­мет­кер­лер­ге тә­жі­ри­бе бе­ру және кө­мек көр­се­ту, ал­ған ақ­па­рат­ты тал­дау, он­да­ғы ба­сты­ла­рын бө­лу, оның негі­зін­де жа­ңа бі­лім жа­сау. 4. Жа­ңа бі­лім алу­дың әді­сте­ме­сін және ар­найы құ­рал­да­рын пай­да­ла­на оты­рып, өзі неме­се топ құ­ра­мын­да ғы­лы­ми із­де­ніс жүр­гі­зу. 5. Ақ­па­рат­тық ма­те­ри­ал­дар­ды пай­да­ла­ну. 6. Же­ке­ле­ген ба­ғыт­тар бой­ын­ша қыз­мет­ті үй­ле­сті­ру, өзді­гі­нен жұ­мыс іс­теу, құ­ры­лым­дық ше­шім қа­лып­та­сты­ру, әр­түр­лі де­реккөз­дер­ден ақ­па­рат алу және өң­деу, ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық ке­ңі­стікте жұ­мыс іс­теу. 7. Ком­пью­тер­лік мо­дель­де­уді, жал­пы және ар­найы бағ­дар­ла­ма­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну ар­қы­лы есеп­те­уді жү­зе­ге асы­ру. 8. Жұ­мыс жос­па­рын әзір­леу, ЖҚЗ ҒЖ ҒА пай­да­ла­ну­дың озық тә­жі­ри­бе­сін қол­да­ну. 9. Тәу­е­кел­ді тал­дау, жұ­мыстар­ды тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма­ға, нор­ма­тив­тік-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ға сәй­кес жүр­гі­зу. 10. Ма­те­ри­ал­дар­ды дай­ын­дау, жа­ри­я­ла­у­ға ғы­лы­ми ма­қа­ла­лар­ды дай­ын­дау және тех­ни­ка­лық есеп­те­ме­лер­ді ре­сім­деу. Бі­лі­мі: 1. Іс­кер­лік әкім­ші­лік ету, пер­со­нал­ды бас­қа­ру са­ла­ла­рын­да бі­лім­дер. 2. Жа­ра­ты­лы­ста­ну ғы­лы­мы және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл пән­де­рін бі­лу. 3. Жер­ді қа­шық­тық­тан зондта­уда қол­да­ны­ла­тын фи­зи­ка­лық қа­ғи­дат­тар. 4. ЖҚЗ ҒЖ ҒА мән­де­рі және па­ра­метр­ле­рі. 5. Ақ­па­рат­ты тал­дау әді­сте­ме­ле­рі. 6. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 7. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі­нің негіз­де­рі. 8. Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар, мем­ле­ке­та­ра­лық, ұлт­тық, са­ла­лық стан­дарт­тар және ұй­ым­ның стан­дарт­та­ры. 9. Ең­бек­ті ғы­лы­ми ұй­ым­да­сты­ру. 10. Ең­бек­ті қор­ғау, өнер­к­ә­сіп­тік, өрт және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік, электр қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі. 11. Пер­со­нал­ды бас­қа­ру негіз­де­рі. 12. Пси­хо­ло­гия негіз­де­рі. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Ко­ман­да­лық жұ­мысты қа­лып­та­сты­ру. Ти­ім­ді ком­му­ни­ка­ция. Өзін-өзі ба­қы­лау. Өз жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру. Орын­да­у­шы­лық, тал­да­ма­лық қа­бі­лет­ті­лік. Ын­та­лы­лық. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Бас­қа­ру қа­бі­лет­ті­лі­гі. Жүй­е­лік ой­лау. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс - Кә­сіп­тік стан­дарт­тың тех­ни­ка­лық де­ректе­рі Әзір­ле­ген «Қа­зақ­стан Ға­рыш Са­па­ры» ұлт­тық ком­па­ни­я­сы» ак­ци­о­нер­лік қо­ға­мы Нұс­қа нө­мі­рі және шы­ға­ры­л­ған жы­лы 2-нұс­қа, 2017 жыл Қай­та қа­ра­удың бо­лжал­ды кү­ні 2020 жыл

Қазақстан Республикасы Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2018 жылғы 19 желтоқсандағы № 216/НҚ бұйрығына 2-қосымша «Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау деректерін қабылдау және өңдеу» кәсіптік стандарты

Тарау 1. Жалпы ережелер

1. «Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау деректерін қабылдау және өңдеу» кәсіптік стандарты Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесінің деректерін қабылдау және өңдеу саласындағы маманға, оның дағдыларына, біліктеріне және құзыреттіліктеріне қойылатын біліктілік талаптарды белгілейді. Осы кәсіптік стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

1) біліктілік – нақты еңбек функцияларын сапалы орындауға жұмыскер дайындығының, оның білімі, машықтары және дағдыларының дәрежесі;

2) біліктілік деңгейі – еңбек іс-қимылдарының күрделілігі, стандартты еместігі, жауапкершілігі және дербестілігі өлшемдеріне қарай сараланатын жұмыскердің даярлық деңгейіне және құзыреттілігіне қойылатын талаптардың жиынтығы. Біліктілік деңгейі ұлттық және салалық біліктілік шеңберлері дескрипторларының деңгейіне және мазмұнына сәйкес келеді;

3) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндетін шешуге бағытталған өзара байланысқан іс-қимылдар жиынтығы;

4) еңбекті ғылыми ұйымдастыру – еңбекті ұйымдастыру саласында ғылыми және тәжірибелік жетістіктерге негізделген еңбекті ұйымдастыруды жетілдіру процесі;

5) Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау – ғарыш кеңістігінен құрлық, мұхит және атмосфера элементтерінің өзіндік және шағылысқан сәулеленуін бақылау мен өлшеу арқылы Жер беті туралы ақпарат алу процесі;

6) Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау ақпараттық өнімдері – пайдаланушының қажеттіліктеріне немесе алдын ала белгіленген өңдеу деңгейіне сәйкес таратуға тағайындалған немесе ұсынылған Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау деректері;

7) Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау алғашқы деректері – Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау аппаратурасынан алынатын және электрмагниттік сигналдар түрінде радиоарна бойынша ақпаратты қабылдағыш жерүсті құралдарына тарайтын немесе фотоүлдір, электрондық және басқа ақпарат тасымалдаушыларын пайдалану арқылы жеткізілетін өңделмеген деректер;

8) Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау алғашқы деректерін алдын ала (стандарттық) өңдеу – аппараттық-бағдарламалық құралдармен Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау алғашқы деректерін геометриялық және радиометриялық түзету, сондай-ақ алынған суреттерді стандарттық немесе белгіленген картографиялық кескінге келтіру;

9) Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш жүйесі – ғарыш түсірілімдері арқылы ғылыми, әлеуметтік-экономикалық, экологиялық және қорғаныс міндеттерін шешу мақсатында Жер беті және жер беті құрылымы туралы кеңістіктік деректерді жинауға, жаратылыстық табиғи параметрлер мен құбылыстардың, табиғи ресурстардың, қоршаған ортаның, сондай-ақ антропогендік факторлар мен түзілімдердің сипаттамасын және уақытша құбылмалылығын сипаттауға арналған жүйе;

10) Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау деректері – Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтаудың ғарыш аппаратынан тікелей алынған алғашқы деректер, сондай-ақ оларды алдын ала өңдеу (радиометрлік және геометриялық түзету) нәтижесінде алынған материалдар;

11) Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау деректерін қабылдау – Жерді қашықтықтан зондтау ғарыш аппараттарынан сигналдарды қабылдау процесі және оларды электрондық файлдарға өзгерту, сондай-ақ әртүрлі ақпарат тасымалдаушыларына сақтау;

12) Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау деректерін өңдеу – әртүрлі мақсаттарда кейінгі пайдалану, сондай-ақ әртүрлі тақырыптық карталарды құру үшін мәліметтерді алу мақсатында Жер бетінің математикалық картографиялық үлгілерін алу үшін Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтауды өзгерту алгоритмдерін қолдану процесі;

13) Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау қызметі – ғарыш және жерүсті Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау құралдарын пайдалану, Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау деректерін қабылдау, тіркеу, сақтау, өңдеу және тарату;

14) кәсіби кіші топ – еңбек функцияларының тұтас жиынтығынан және оларды орындауға қажетті құзыреттіліктерден қалыптасқан кәсіптер жиынтығы;

15) кәсіптік стандарт – кәсіби қызметтің нақты саласында біліктілік деңгейіне және құзыреттілікке, еңбек мазмұнына, сапасына және жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

16) кәсіп – арнайы даярлық нәтижесінде игерілген және білім туралы тиісті құжаттармен расталатын белгілі бір білімді, машықтарды және практикалық дағдыларды талап ететін адамның еңбек қызметі кәсіптерінің негізгі түрі;

17) кәсіптік топ – ортақ интеграциялық негізі (ұқсас немесе бір-біріне жақын міндет, объектілер, технологиялар, оның ішінде еңбек құралдары) бар және еңбек функциялары мен оларды орындау үшін құзыреттіліктердің ұқсас жиынтығын көздейтін кәсіби кіші топтардың жиынтығы;

18) құзыреттілік – жұмыскердің кәсіби және еңбек қызметінде білімін, машықтарын және тәжірибесін қолдану қабілеті;

19) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

20) тақырыптық шифрді шығарып оқу – Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау деректері негізінде Жер беті туралы ақпаратты алу, тақырыптық карталарды құру мақсатында аэро- және ғарыш түсірілімдерінің материалдарын талдау;

21) фотограмметриялық өңдеу – фотограмметриялық түсірілімнің метрлік және фотометрлік ақпаратын фотограмметриялық түсірілім объектісі туралы геометриялық және семантикалық ақпаратқа өзгертумен байланысты технологиялық процесстердің жиынтығы.

3. Осы кәсіптік стандартта мынадай қысқартулар қолданылады:

1) СБШ–салалық біліктілік шеңбері;

2) БА – Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2012 жылғы 21 мамырдағы № 201-ө-м бұйрығымен бекітілген Басшылардың, мамандардың және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7755 болып тіркелген);

3) ЖҚЗ – Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау.

Тарау 2. Кәсіптік стандарттың паспорты

4. Кәсіптік стандарттың атауы: «Жерді қашықтықтан зондтау деректерін қабылдау және өңдеу».

5. Кәсіптік стандартты әзірлеу мақсаты: Жерді қашықтықтан зондтау деректерін қабылдау және өңдеу бойынша кәсіптік қызмет саласындағы маманға, оның дағдыларына, біліктеріне және құзыреттіліктеріне қойылатын біліктілік талаптарды белгілеу, мамандарды даярлау және қайта даярлау талаптарын анықтау, оларды бағалау және аттестаттау үшін негіз.

6. Кәсіптік стандарттың қысқаша сипаттамасы: ЖҚЗ ғарыш жүйесінің деректерін қабылдау және өңдеу– ЖҚЗ деректерін қабылдау бойынша жабдықтардың штаттық тәртіпте жұмыс істеуін қамтамасыз етуді және ЖҚЗ деректерін қабылдау, алғашқы (радиометриялық және геометриялық түзетулер) және фотограмметриялық, тематикалық өңдеуді қамтиды.

7. Негізгі топ: Физикалық және инженерлік қызмет бағыттары саласындағы біліктілік деңгейі орташа мамандар, табиғи және инженерлік ғылымдар саласының мамандары, ұйымдардың және олардың құрылымдық бөлімшелерінің (қызметтерінің) басшылары. Кәсіптік топ: Электрондық есептеу машинасына және әртүрлі компьютерлік құрылғыларға қызмет көрсету жөніндегі техниктер мен операторлар, инженерлер мен тектес кәсіптер мамандары, мамандандырылған (өндірістік-пайдалану) бөлімшелерінің (қызметтерінің) басшылары, ұйымдардың басшылары.

Тарау 3. Кәсіптер карточкалары

8. Кәсіптер тізбесі:

1) техник-бағдарламашы – СБШ бойынша 4-біліктілік деңгейі;

2) инженер – СБШ бойынша 5-біліктілік деңгейі;

3) техникалық қызмет көрсету бойынша жетекші инженер – СБШ бойынша 6-біліктілік деңгейі;

4) бас инженер – СБШ бойынша 7-біліктілік деңгейі;

5) бас конструктор – СБШ бойынша 8-біліктілік деңгейі. Кәсіптер карточкалары осы кәсіптік стандартқа қосымшада көрсетілген.

«Жерді ғарыштан қашықтықтан зондтау деректерін қабылдау және өңдеу» кәсіптік стандартына қосымша Кәсіптер карточкалары «Тех­ник-бағ­дар­ла­ма­шы» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 3122 Кә­сіп ата­уы Ком­пью­тер­лік құ­ры­л­ғы­лар­ға қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша тех­ник СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 4 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз, II са­нат, I са­нат Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры (мүм­кін­ді­гін­ше). Ең­бек функ­ци­я­сы ЖҚЗ де­ректе­рін қа­был­дау және өң­деу про­це­сі­нің ап­па­рат­тық-бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым­ның штат­тық жұ­мыс іс­те­уін қам­та­ма­сыз ету Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Стан­дарт­тық прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау. 2. Қой­ы­л­ған кә­сіп­тік мін­дет­те­ме­лер­ді ше­шу үшін қа­жет­ті ақ­па­рат­ты өз бе­тін­ше із­деу. 3. Сыз­ба­лар­ды, схе­ма­лар­ды, тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны оқи бі­лу. 4. Ком­пью­тер­лік жаб­дық­тар­ды жөн­деу/қай­та жөн­деу, жи­нақ­тау, кор­по­ра­тив­тік же­лі­ні күй­ге кел­ті­ру. 5. Жал­пы және ар­найы мақ­сат­та­ғы бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым­мен жұ­мыс іс­теу. 6. Бағ­дар­ла­ма­лау, сон­дай-ақ жөн­деу және қыз­мет көр­се­ту, ап­па­рат­тық-бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым дағ­ды­ла­рын мең­ге­ру. 7. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. 8. Кә­сіп­тік мақ­сат­та­ғы мәт­ін­дер­ді құ­ру және ре­дак­ци­я­лау дағ­ды­ла­ры. Бі­лі­мі: 1. Де­ректер ба­за­сын бас­қа­ру, бағ­дар­ла­ма­лау са­ла­сын­да­ғы бі­лім. 2. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар, жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі, ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­ет­те­рін­де, жұ­мыс нұс­қа­улық­та­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия, қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­тар және тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 3. Ең­бек­ті қор­ғау, өнер­к­ә­сіп­тік, өрт және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік, электр қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Дер­бес­тік. Тәр­тіп­ті­лік. Өз бе­ті­мен оқу­ға қа­бі­лет­ті­лік. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 2149 Ин­же­нер «Ин­же­нер» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 2149 Кә­сіп ата­уы Ин­же­нер СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 5 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз, II са­нат, I са­нат Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Ор­та­дан кей­ін­гі бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры бі­лім. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры (мүм­кін­ді­гін­ше). Ең­бек функ­ци­я­сы ЖҚЗ де­ректе­рін қа­был­дау және ал­ғаш­қы (стан­дарт­тық), фо­то­грам­мет­ри­я­лық өң­деу, сон­дай-ақ ЖҚЗ де­ректе­рі­нің шиф­рін ашу. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 8. Қой­ы­л­ған кә­сіп­тік мін­дет­те­ме­лер­ді ше­шу үшін қа­жет­ті ақ­па­рат­ты өз бе­тін­ше із­деу. 9. Қа­зір­гі за­ман­ғы бағ­дар­ла­ма­лық құ­рал­дар­ды қол­да­ну. 10. ЖҚЗ де­ректе­рін ра­дио­мет­ри­ка­лық және гео­мет­ри­ка­лық тү­зе­ту дағ­ды­ла­ры. 11. Тал­дау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу 12. Кә­сіп­тік мақ­сат­та­ғы мәт­ін­дер­ді құ­ру және ре­дак­ци­я­лау дағ­ды­ла­ры. 13. ЖҚЗ де­ректе­рін фо­то­грам­мет­ри­я­лық өң­деу. 14. ЖҚЗ де­ректе­рі­нің шиф­рін ашу. Бі­лі­мі: 4. Қа­шық­тық­тан зондтау де­ректе­рін ал­ғаш­қы (стан­дарт­тық) өң­деу са­ла­сын­да­ғы бі­лім. 5. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар, жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі, ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­ет­те­рін­де, жұ­мыс нұс­қа­улық­та­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия, қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­тар және тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 6. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Дер­бес­тік. Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу. Бі­лім­ді және дағ­ды­лар­ды жүй­е­леу. Өз бе­ті­мен оқу. Тәр­тіп­ті­лік. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Кә­сі­по­рын­ның кор­по­ра­тив­тік мә­де­ни­е­тіне ни­ет­ті­лік. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 2145 Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша же­тек­ші ин­же­нер «Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша же­тек­ші ин­же­нер» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 2145 Кә­сіп ата­уы Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту жө­нін­де­гі же­тек­ші ин­же­нер СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 6 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры. Ең­бек функ­ци­я­сы ЖҚЗ де­ректе­рін қа­был­дау және өң­деу жұ­мыста­рын сүй­е­мел­деу Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 7. Алын­ған де­ректер­ді тү­сін­ді­ру. 8. ЖҚЗ де­ректе­рін тал­дау үшін қа­зір­гі за­ман­ғы бағ­дар­ла­ма­лық құ­рал­дар­ды қол­да­ну. 9. Қой­ы­л­ған мақ­сат­тар­ға сәй­кес де­ректер­ді тал­дау әді­сте­ме­лі­гін таң­дау, қо­ры­тын­ды және тұ­жы­рым­да­ма жа­сау. 10. Алын­ған де­ректер­ді жиын­тық­тау. 11. ЖҚЗ де­ректе­рін өң­деу әді­сте­ме­лі­гін же­тіл­ді­ру жө­нін­де ұсы­ны­стар дай­ын­дау. 12. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. 13. Кә­сіп­тік мақ­сат­та­ғы мәт­ін­дер­ді құ­ру және ре­дак­ци­я­лау дағ­ды­ла­ры. Бі­лі­мі: 11. ЖҚЗ негіз­де­рі. 12. Жа­ра­ты­лы­ста­ну ғы­лы­мы және ма­те­ма­ти­ка­лық ба­ғыт­тар са­ла­сын­да­ғы бі­лім­дер. 13. ЖҚЗ қол­да­ны­ла­тын фи­зи­ка­лық қа­ғи­дат­та­ры. 14. ЖҚЗ ға­рыш жүй­е­сі­нің ға­рыш ап­па­рат­та­рын бас­қа­ру үшін бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым­ның мән­де­рі және па­ра­метр­ле­рі. 15. Ақ­па­рат­ты тал­дау әді­сте­ме­ле­рі. 16. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 17. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі негіз­де­рі. 18. Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар, мем­ле­ке­та­ра­лық, ұлт­тық, са­ла­лық стан­дарт­тар және ұй­ым­ның стан­дарт­та­ры. 19. Ең­бек­ті қор­ғау, өнер­к­ә­сіп­тік, өрт және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік, электр қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі. 20. Пси­хо­ло­гия негіз­де­рі. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Тәр­тіп­ті­лік. Өзін-өзі ба­қы­лау. Өз жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ра бі­лу. Өз бе­тін­ше оқу. Орын­да­у­шы­лық, тал­да­ма­лық қа­бі­лет­ті­лік. Ын­та­лы­лық. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Бас­қа­ру­шы­лық қа­бі­лет­ті­лік. Кә­сі­по­рын­ның кор­по­ра­тив­тік мә­де­ни­е­тіне ни­ет­ті­лік. Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 1229 Бас ин­же­нер «Бас ин­же­нер» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 1229 Кә­сіп ата­уы Бас ин­же­нер СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 7 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры. Ең­бек функ­ци­я­сы ЖҚЗ де­ректер­ді қа­был­дау және өң­деу жұ­мыста­рын үй­ле­сті­ру Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 9. Жұ­мысын ти­ім­ді ұй­ым­да­сты­ру­ды бі­лу. 10. Қыз­мет нәти­же­ле­рін өзді­гі­нен ба­ға­лау. 11. Жұ­мыс то­бы­ның мақ­са­тын қа­лып­та­сты­ру. 12. Қой­ы­л­ған мін­дет­те­ме­лер­ді бө­лу мен орын­да­уды үй­ле­сті­ру. 13. Қыз­мет­кер­лер­ге тә­жі­ри­бе бе­ру және кө­мек көр­се­ту. 14. Алын­ған ақ­па­рат­ты тал­дау, оның ішін­де ба­сты­сын ай­қын­дау, оның негі­зін­де жа­ңа бі­лім дай­ын­дау. 15. Жа­ңа бі­лім алу­дың әді­сте­ме­сін және ар­найы құ­рал­да­рын пай­да­ла­на оты­рып, өзі неме­се топ құ­ра­мын­да ғы­лы­ми із­де­ніс жүр­гі­зу. 16. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. 17. Бө­лек ба­ғыт­тар бой­ын­ша қыз­мет­ті үй­ле­сті­ру, өзді­гі­нен жұ­мыс іс­теу, құ­ры­лым­дық ше­шім қа­лып­та­сты­ру дағ­ды­ла­ры. 18. Әр­түр­лі де­реккөз­де­рі­нен ақ­па­рат­ты алу мен өң­деу. 19. Ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық ке­ңі­стікте жұ­мыс іс­теу. 20. Ком­пью­тер­лік мо­дель­де­уді, жал­пы және ар­найы бағ­дар­ла­ма­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну ар­қы­лы есеп­те­уді жү­зе­ге асы­ру. 21. Жұ­мыс жос­па­рын әзір­леу. 22. ЖҚЗ ға­рыш ап­па­ра­ты пай­да­ла­ну­дың озық тә­жі­ри­бе­сін қол­да­ну. 23. Тәу­е­кел­ді тал­дау. 24. Тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма­ға, нор­ма­тив­тік-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ға сәй­кес жұ­мыстар­ды жүр­гі­зу. 25. Ма­те­ри­ал­дар­ды дай­ын­дау, жа­ри­я­ла­у­ға ғы­лы­ми ма­қа­ла­лар­ды дай­ын­дау және тех­ни­ка­лық есеп­те­ме­ні рә­сім­деу. Бі­лі­мі: 10. ЖҚЗ де­ректе­рін өң­деу са­ла­сын­да­ғы бі­лім­дер. 11. Жа­ра­ты­лы­ста­ну ғы­лы­мы және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл пән­де­рін бі­лу, ЖҚЗ қол­да­ны­ла­тын фи­зи­ка­лық қа­ғи­дат­тар. 12. Іс­кер­лік әкім­ші­лік ету және бас­қа­ру (ме­недж­мент) об­лы­ста­рын­да бі­лім­дер. 13. Ақ­па­рат­ты тал­дау әді­сте­ме­ле­рі. 14. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 15. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі негіз­де­рі. 16. Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар, мем­ле­ке­та­ра­лық, ұлт­тық, са­ла­лық стан­дарт­тар және ұй­ым­ның стан­дарт­та­ры. 17. Ең­бек­ті ғы­лы­ми ұй­ым­да­сты­ру. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Ко­ман­да­лық жұ­мысты қа­лып­та­сты­ру. Дер­бес­тік. Өз жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру. Шап­шаң­дық. Орын­да­у­шы­лық, тал­да­ма­лық қа­бі­лет­ті­лік. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Бас­қа­ру­шы­лық қа­бі­лет­ті­лік. Кә­сі­би бі­лі­мі мен тә­жі­ри­бе­сін син­тез­деу. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 1210 Бас кон­струк­тор «Бас кон­струк­тор» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 1210 Кә­сіп ата­уы Бас кон­струк­тор СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 8 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры. Ең­бек функ­ци­я­сы ЖҚЗ де­ректе­рін қа­был­дау және өң­деу кә­сі­пор­ны­ның жұ­мысын тал­дау және ба­ға­лау Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Кә­сі­по­рын­ның да­му стра­те­ги­я­сын анық­тау, күр­де­лі өн­ді­рі­стік ғы­лы­ми про­це­стер­ді бас­қа­ру. 2. Бір-бі­рі­мен бай­ла­ны­са­тын кә­сі­по­рын­дар­мен және ко­опе­ра­ция кә­сі­по­рын­да­ры­мен және са­ла­ның бас­қа да ұй­ым­дар­мен өза­ра әре­кет ету. 3. Жұ­мысын ти­ім­ді ұй­ым­да­сты­ру­ды бі­лу. 4. Қыз­мет нәти­же­ле­рін өзді­гі­нен ба­ға­лау. 5. Жұ­мыс то­бы­ның мақ­са­тын қа­лып­та­сты­ру. 6. Қой­ы­л­ған мін­дет­те­ме­лер­ді бө­лу мен орын­да­уды үй­ле­сті­ру. 7. Қыз­мет­кер­лер­ге тә­жі­ри­бе бе­ру және кө­мек көр­се­ту. 8. Алын­ған ақ­па­рат­ты тал­дау, оның ішін­де ба­сты­сын ай­қын­дау, оның негі­зін­де жа­ңа бі­лім дай­ын­дау. 9. Жа­ңа бі­лім алу­дың әді­сте­ме­сін және ар­найы құ­рал­да­рын пай­да­ла­на оты­рып, өзі неме­се топ құ­ра­мын­да ғы­лы­ми із­де­ніс жүр­гі­зу. 10. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. 11. Бө­лек ба­ғыт­тар бой­ын­ша қыз­мет­ті үй­ле­сті­ру, өзді­гі­нен жұ­мыс іс­теу, құ­ры­лым­дық ше­шім қа­лып­та­сты­ру дағ­ды­ла­ры. 12. Әр­түр­лі де­рек көз­де­рі­нен ақ­па­рат­ты алу мен өң­деу. 13. Ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық ке­ңі­стікте жұ­мыс іс­теу. 14. Ком­пью­тер­лік мо­дель­де­уді, жал­пы және ар­найы бағ­дар­ла­ма­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну ар­қы­лы есеп­те­уді жү­зе­ге асы­ру. 15. Жұ­мыс жос­па­рын әзір­леу. 16. ЖҚЗ ға­рыш ап­па­ра­тын пай­да­ла­ну­дың озық тә­жі­ри­бе­сін қол­да­ну. 17. Тәу­е­кел­ді тал­дау. 18. Тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма­ға, нор­ма­тив­тік-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ға сәй­кес жұ­мыстар­ды жүр­гі­зу. 19. Ма­те­ри­ал­дар­ды дай­ын­дау, жа­ри­я­ла­у­ға ғы­лы­ми ма­қа­ла­лар­ды дай­ын­дау және тех­ни­ка­лық есеп­те­ме­ні ре­сім­деу. Бі­лі­мі: 13. ЖҚЗ са­ла­сын­да­ғы бі­лім­дер, ЖҚЗ қол­да­ны­ла­тын фи­зи­ка­лық қа­ғи­дат­тар. 14. ЖҚЗ де­ректе­рін қа­был­дау және өң­деу үшін бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым­ның мән­де­рі және па­ра­метр­ле­рі. 15. ЖҚЗ нәти­же­ле­рін өң­деу әді­сте­рі. 16. Іс­кер­лік әкім­ші­лік ету және бас­қа­ру (ме­недж­мент) об­лы­ста­рын­да бі­лім­дер. 17. Жа­ра­ты­лы­ста­ну ғы­лы­мы және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл пән­де­рін бі­лу. 18. Ақ­па­рат­ты тал­дау әді­сте­ме­сі. 19. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 20. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі негіз­де­рі. 21. Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар, мем­ле­ке­та­ра­лық, ұлт­тық, са­ла­лық стан­дарт­тар және ұй­ым­ның стан­дарт­та­ры. 22. Ең­бек­ті ғы­лы­ми ұй­ым­да­сты­ру. 23. Ең­бек­ті қор­ғау, өнер­к­ә­сіп­тік, өрт және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік, электр қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі. 24. Пси­хо­ло­гия негіз­де­рі. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Ко­ман­да­лық жұ­мысты қа­лып­та­сты­ру. Өз жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ру. Орын­да­у­шы­лық, тал­да­ма­лық қа­бі­лет­ті­лік. Бас­қа­ру­шы­лық қа­бі­лет­ті­лік. Кә­сі­би бі­лі­мі мен тә­жі­ри­бе­сін син­тез­деу. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс - Кә­сіп­тік стан­дарт­тың тех­ни­ка­лық де­ректе­рі Әзір­ле­ген «Қа­зақ­стан Ға­рыш Са­па­ры» ұлт­тық ком­па­ни­я­сы» ак­ци­о­нер­лік қо­ға­мы Нұс­қа нө­мі­рі және шы­ға­ры­л­ған жы­лы 2-нұс­қа, 2017 жыл Қай­та қа­ра­удың бо­лжал­ды кү­ні 2020 жыл

Қазақстан Республикасы Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2018 жылғы 19 желтоқсандағы № 216/НҚ бұйрығына 3-қосымша «Ғарыш аппараттары мен ғарыш жүйелерін жобалау» кәсіби стандарты

Тарау 1. Жалпы ережелер

1. «Ғарыш аппараттары мен ғарыш жүйелерін жобалау» кәсіби стандарты ғарыш аппараттары мен ғарыш жүйелерін жобалау бойынша кәсіптік қызмет саласындағы маманға, оның дағдыларына, біліктеріне және құзыреттеріне қойылатын біліктілік талаптарды белгілейді. Кәсіби стандарт: кәсіптік қызмет мазмұнына бірыңғай талаптарды жасау, жаңа технологиялардың пайда болуы мен еңбек нарығының қажеттілігін есепке ала отырып, біліктілік талаптарды анықтау; қызметкерлердің еңбек саласы мен кәсіптік білімі саласындағы өзара іс-қимылды реттеу; қызметкерлердің білім беру стандарттарын, даярлау, біліктілікті арттыру және кәсіптік қайта даярлау бағдарламаларын әзірлеу үшін талаптарды регламенттеу; персоналды аттестаттау мен сертификаттау кезінде қызметкерлердің құзыретін бағалау үшін талаптарды регламенттеу; персоналды басқару, еңбектің сапасы, уәждемесі мен ынталандыру жүйесін жасау, ұлттық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ету саласында міндеттерді кең көлемде шешуге және басқаларға арналған.

2. Осы кәсіби стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

1) біліктілік – нақты еңбек функцияларын сапалы орындауға жұмыскер дайындығының, оның білімі, машықтары және дағдыларының дәрежесі;

2) біліктілік деңгейі – еңбек іс-қимылдарының күрделілігі, стандартты еместігі, жауапкершілігі және дербестілігі өлшемдеріне қарай сараланатын жұмыскердің даярлық деңгейіне және құзыреттілігіне қойылатын талаптардың жиынтығы. Біліктілік деңгейі ұлттық және салалық біліктілік шеңберлері дескрипторларының деңгейіне және мазмұнына сәйкес келеді;

3) ғарыш аппараты – ғарыш кеңістігін зерттеу және (немесе) пайдалану мақсатында ғарыш кеңістігіне шығаруға арналған техникалық құрылғы;

4) ғарыш жүйесі – ғарыш кеңістігіндегі міндеттерді шешуге арналған функционалдық-өзара байланысты орбиталық және жерүсті техникалық құралдарының жиынтығы;

5) еңбек жағдайлары – еңбекке ақы төлеу, еңбекті нормалау, еңбек міндеттерін орындау, жұмыс уақыты мен тынығу уақытының режимі жағдайлары, кәсіптерді (лауазымдарды) қоса атқару, қызмет көрсету аймақтарын кеңейту, жұмыста уақытша болмаған жұмыскердің міндеттерін атқару, еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау тәртібі, техникалық, өндірістік-тұрмыстық жағдайлар, сондай-ақ тараптардың келісуі бойынша өзге де еңбек жағдайлары;

6) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндетін шешуге бағытталған өзара байланысқан іс-қимылдар жиынтығы;

7) еңбекті ғылыми ұйымдастыру – еңбекті ұйымдастыру саласында ғылыми және практикалық жетістіктерге негізделген еңбекті ұйымдастыруды жетілдіру процесі;

8) кәсіби кіші топ – еңбек функцияларының тұтас жиынтығынан және оларды орындауға қажетті құзыреттіліктерден қалыптасқан кәсіптер жиынтығы;

9) кәсіби стандарт – кәсіби қызметтің нақты саласында біліктілік деңгейіне және құзыреттілікке, еңбек мазмұнына, сапасына және жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

10) кәсіп – арнайы даярлық нәтижесінде игерілген және білім туралы тиісті құжаттармен расталатын белгілі бір білімді, машықтарды және практикалық дағдыларды талап ететін адамның еңбек қызметі кәсіптерінің негізгі түрі;

11) кәсіптік топ – ортақ интеграциялық негізі (ұқсас немесе бір-біріне жақын міндет, объектілер, технологиялар, оның ішінде еңбек құралдары) бар және еңбек функциялары мен оларды орындау үшін құзыреттіліктердің ұқсас жиынтығын көздейтін кәсіби кіші топтардың жиынтығы;

12) конструкторлық құжаттама – бұйымды әзірлеу, даярлау, бақылау, пайдалану, жөндеу және қайта өңдеу үшін керек деректері бар құжаттар;

13) құзыреттілік – жұмыскердің кәсіби және еңбек қызметінде білімін, машықтарын және тәжірибесін қолдану қабілеті;

14) кәсіби міндет – еңбек функциясын іске асырумен және кәсіби қызметінің анықталған саласындағы қажетті нәтижеге қол жеткізумен байланысты әрекеттері туралы нормативтік ұсынысы;

15) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы;

16) үш өлшемді үлгілеу – көлемді объектілерді бейнелеу үшін арналған әдістер мен компьютерлік бағдарламалық қамтылымның жиынтығы.

3. Осы кәсіби стандартта мынадай қысқартулар қолданылады:

1) СБШ – салалық біліктілік шеңбері;

2) ҒА – ғарыш аппараты;

3) КҚ – конструкторлық құжаттама;

4) БА – Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2012 жылғы 21 мамырдағы № 201-ө-м бұйрығымен бекітілген Басшылардың, мамандардың және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7755 болып тіркелген).

Тарау 2. Кәсіби стандарттың паспорты

4. Кәсіби стандарттың атауы: «Ғарыш аппараттары мен ғарыш жүйелерін жобалау».

5. Кәсіби стандартты әзірлеу мақсаты: Ғарыш аппараттары мен ғарыш жүйелерін жобалау кезінде қажетті құзыреттіліктер сипаттамасы. Кадрлар даярлау және қайта даярлау, оларды бағалау және аттестаттау талаптарын анықтау негізінде қолданылады.

6. Кәсіби стандарттың қысқаша сипаттамасы: Ғарыш аппараттары мен ғарыш жүйелерін жобалау қазіргі заманғы әдістер мен жобалау, құрастыру, есептеу, математикалық, физикалық және компьютерлік модельдеу құралдарын қолдана отырып, бәсекеге қабілетті ғарыш аппараттарын, ғарыш жүйелерін және олардың құрамдас бөліктерін құрастыруды қамтиды.

7. Негізгі топ: Табиғи және инженерлік ғылымдар саласының мамандары, ұйымдардың және олардың құрылымдық бөлімшелерінің (қызметтерінің) басшылары. Кәсіптік топ: Инженерлер мен тектес кәсіптер мамандары, мамандандырылған (өндірістік-пайдалану) бөлімшелерінің (қызметтерінің) басшылары.

Тарау 3. Кәсіптер карточкалары

8. Кәсіптер тізбесі:

1) инженер-конструктор – СБШ бойынша 5-біліктілік деңгейі;

2) техникалық қызмет көрсету бойынша жетекші инженер – СБШ бойынша 6-біліктілік деңгейі;

3) бас инженер – СБШ бойынша 7 -біліктілік деңгейі;

4) бас конструктор – СБШ бойынша 8-біліктілік деңгейі. Кәсіптер карточкалары осы кәсіби стандартқа қосымшада көрсетілген.

«Ғарыш аппараттары мен ғарыш жүйелерін жобалау» кәсіби стандартына қосымша Кәсіптер карточкалары «Ин­же­нер-кон­струк­тор» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 2145 Кә­сіп ата­уы Ин­же­нер-кон­струк­тор СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 5 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз, II са­нат, I са­нат Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Ор­та бі­лім­нен кей­ін­гі бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры бі­лім. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры (мүм­кін­ді­гін­ше). 1-ең­бек функ­ци­я­сы Жұ­мыстар­ды тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма­ға және ғы­лы­ми-зерт­теу жұ­мыстар­ға сәй­кес орын­дау Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Өз жұ­мысын ти­ім­ді ұй­ым­да­сты­ру, өз қыз­ме­ті­нің нәти­же­ле­рін өзі ба­ға­лау, өз жұ­мысы­ның, оның ішін­де ғы­лы­ми-зерт­теу жұ­мыста­рын жүр­гі­зу ке­зін­де дағ­ды­ла­ры­на ие бо­лу. 2. Әр­түр­лі де­реккөз­де­рі­нен ақ­па­рат алу және өң­деу, ал­ған ақ­па­рат­ты тал­дау, он­да­ғы ба­сты­лар­ды бө­ліп, оның негі­зін­де жа­ңа бі­лім жа­сау. 3. Дер­бес ком­пью­тер­ді мең­ге­ру. 4. Жал­пы және ар­найы мақ­сат­та­ғы бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым­мен жұ­мыс іс­теу. 5. Ар­найы құ­рал­дар мен жа­ңа бі­лім алу­дың әді­сте­рін пай­да­ла­на оты­рып, өзі неме­се топ құ­ра­мын­да ғы­лы­ми із­де­ніс жүр­гі­зу. 6. Жа­ра­ты­лы­ста­ну және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл бі­лім­де­рін, сон­дай-ақ ғы­лы­ми зерт­те­улер жүр­гі­зу ке­зін­де прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­ні пай­да­ла­ну. 7. Ға­рыш жүй­е­сі­нің тұ­тас, сон­дай-ақ оның же­ке­ле­ген құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің жай-күйі мен да­муы­ның ке­ле­ше­гін тал­дау. 8. Ғы­лы­ми-зерт­теу жұ­мыста­ры­ның нәти­же­ле­рін өң­деу және тал­дау, зерт­те­ме­лер­ден жа­ңа­шыл­дық эле­мент­те­рін та­бу. 9. Кә­сіп­тік қыз­мет­тің әзір­ле­не­тін объ­ек­ті­ле­рі­нің па­тент­тік та­за­лы­ғы­на тал­дау жүр­гі­зу. 10. Па­тент­тер­ді ре­сім­деу үшін ма­те­ри­ал­дар­ды ұсы­ну, ғы­лы­ми ма­қа­ла­лар­ды жа­ри­я­ла­у­ға дай­ын­дау және тех­ни­ка­лық есеп­те­ме­лер­ді ре­сім­деу. 11. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. 12. Кә­сіп­тік мақ­сат­та­ғы мәт­ін­дер­ді құ­ру және ре­дак­ци­я­лау дағ­ды­ла­ры. Бі­лі­мі: 1. ҒА жо­ба­лау, құ­ра­с­ты­ру және өн­ді­рі­сі­нің негіз­де­рі. 2. Жа­ра­ты­лы­ста­ну және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл пән­де­рі. 3. Ин­же­нер­лік қыз­мет­тің құқық­тық негіз­де­рі. 4. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 5. Мет­ро­ло­гия, стан­дарт­тау және сер­ти­фи­кат­тау негіз­де­рі. 6. ҒА және ға­рыш жүй­е­сі құ­ры­лы­сы­ның негіз­де­рі. 7. Па­тент­теу негіз­де­рі. 8. Күр­де­лі жүй­е­лер­ді жо­ба­лау негіз­де­рі. 9. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі­нің негіз­де­рі. 10. Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар, мем­ле­ке­та­ра­лық, ұлт­тық, са­ла­лық стан­дарт­тар және ұй­ым стан­дарт­та­ры. 11. Ең­бек­ті қор­ғау, өнер­к­ә­сіп­тік, өрт және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік, электр қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі. 12. Пси­хо­ло­гия негіз­де­рі. 2-ең­бек функ­ци­я­сы Ға­рыш ап­па­рат­та­ры­ның, ға­рыш жүй­е­ле­рі­нің және олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің жо­ба­ла­рын әзір­леу Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Кә­сіп­тік мін­дет­тер­ді ше­шу ке­зін­де ма­те­ма­ти­ка, жа­ра­ты­лы­ста­ну, гу­ма­ни­тар­лық және эко­но­ми­ка­лық ғы­лым­дар­дың негіз­гі ере­же­ле­рін пай­да­ла­ну. 2. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. 3. Ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық ке­ңі­стікте жұ­мыс іс­теу, жал­пы және ар­найы мақ­сат­та­ғы бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым­ды пай­да­ла­на оты­рып ком­пью­тер­лік үл­гі­леу, есеп­те­улер жүр­гі­зу. 4. Жүй­е­лік көз­қа­рас ба­за­сын­да­ғы тех­но­ло­ги­я­лар­ды пай­да­ла­на оты­рып, қой­ы­л­ған мін­дет­тер­ді ше­шу­дің рет­ті­лі­гін әзір­леу. 5. Бас­қа қыз­мет­кер­лер­ге бі­лі­мін бе­ру үшін өз тә­жі­ри­бе­сін жүй­е­леу. 6. Кә­сіп­тік қыз­мет­тің әзір­ле­не­тін объ­ек­ті­ле­рі­нің па­тент­тік та­за­лы­ғы­на тал­дау жүр­гі­зу. 7. Кә­сіп­тік мақ­сат­та­ғы мәт­ін­дер­ді құ­ру және ре­дак­ци­я­лау дағ­ды­ла­ры. Бі­лі­мі: 1. ҒА жо­ба­лау, құ­ра­с­ты­ру және өн­ді­рі­сі­нің негіз­де­рі. 2. Жа­ра­ты­лы­ста­ну және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл пән­де­рі. 3. Жо­ба­ның ба­за­лық шар­тта­ры бо­лып та­бы­ла­тын негіз­гі па­ра­метр­лер. 4. Жо­ба­лау әді­сте­рі мен ке­зең­де­рі, фи­зи­ка­лық және ма­те­ма­ти­ка­лық үл­гі­лер­ді құ­ру, олар­ды нақ­ты про­це­стер мен эле­мент­тер­ге қол­да­ну­шы­лық қа­ғи­дат­та­ры. 5. Ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жо­ба­лау жүй­е­сі­нің негіз­де­рі. 6. ҒА және ға­рыш жүй­е­сі құ­ры­лы­сы­ның негіз­де­рі. 7. Тех­ни­ка­лық-эко­но­ми­ка­лық және функ­ци­о­нал­дық-ба­ға­лық тал­да­уды өт­кі­зу негіз­де­рі. 8. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 9. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі­нің негіз­де­рі. 10. Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар, мем­ле­ке­та­ра­лық, ұлт­тық, са­ла­лық стан­дарт­тар және ұй­ым стан­дарт­та­ры. 11. Ең­бек­ті қор­ғау, өнер­к­ә­сіп­тік, өрт және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік, электр қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі. 12. Пси­хо­ло­гия негіз­де­рі. 3-ең­бек функ­ци­я­сы Жо­ба­лау-кон­струк­тор­лық құ­жат­та­ма­ны әзір­леу және ға­рыш ап­па­рат­та­рын, ға­рыш жүй­е­ле­рін және олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рін жа­сау про­це­сін сүй­е­мел­деу. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Ға­рыш тех­ни­ка­сы­ның жа­ңа үл­гі­ле­рін жа­сау ке­зін­де ал­дың­ғы озық ин­же­нер­лік тә­жі­ри­бе­ні қол­да­ну. 2. Қа­зір­гі за­ман­ғы ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жо­ба­лау жүй­е­ле­рі­мен және элек­трон­дық құ­жат ай­на­лы­мы жүй­е­ле­рі­мен жұ­мыс іс­теу. 3. Қол­же­тім­ді ақ­па­рат көз­де­рі­мен және де­ректер ба­за­сы­мен жұ­мыс іс­теу. 4. Үш өл­шем­ді ком­пью­тер­лік үл­гі­ле­уді орын­дау. 5. Қол­да­ны­с­та­ғы ма­те­ри­ал­дар­ды, кү­ті­ле­тін тәу­е­кел­дер­ді және мүм­кін бо­ла­тын бас тар­ту­лар­ды есеп­ке ала оты­рып, ҒА мен ға­рыш жүй­е­сі­нің құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің жай-күй­ін бо­лжау, оң­тай­лан­ды­ру және жұ­мыс іс­те­уін зерт­теу үшін жүй­е­лік көз­қа­рас әді­сте­рі мен қа­зір­гі за­ман­ғы бағ­дар­ла­ма­лық өнім­дер­ді пай­да­ла­на оты­рып, әзір­ле­не­тін ҒА мен ға­рыш жүй­е­сі­нің құ­рам­дас бө­лік­те­рін ма­те­ма­ти­ка­лық үл­гі­ле­уді жүр­гі­зу. 6. Тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма­ға, нор­ма­тив­тік-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ға және дай­ын­дау мен жи­нақ­та­удың тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­та­ры­на сәй­кес жо­ба­лық-кон­струк­тор­лық жұ­мыстар жүр­гі­зу. 7. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. 8. Ұсы­ны­ла­тын тех­ни­ка­лық ше­шім­дер­ді негіз­деу. 9. Әзір­ле­не­тін объ­ек­ті­лер­ді да­яр­ла­уда ба­қы­ла­удың негіз­гі әді­сте­рін қол­да­ну. 10.Жо­ба­лық кон­струк­тор­лық және жұ­мыстық КҚ, тех­ни­ка­лық та­лап­тар­дан ауыт­қу­ды тал­дау. 11.КҚ өзге­рі­сте­рі ту­ра­лы ха­бар­ла­ма­лар­ды әзір­леу және ке­лі­су. 12.Бас­қа қыз­мет­кер­лер­ге бі­лі­мін бе­ру үшін өз тә­жі­ри­бе­сін жүй­е­леу. 13.Кә­сіп­тік мақ­сат­та­ғы мәт­ін­дер­ді құ­ру және ре­дак­ци­я­лау дағ­ды­ла­ры. Бі­лі­мі: 1. ҒА жо­ба­лау, құ­ра­с­ты­ру және өн­ді­рі­сі­нің негіз­де­рі. 2. Жа­ра­ты­лы­ста­ну және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл пән­де­рі. 3. ҒА және ға­рыш жүй­е­сіне, сон­дай-ақо­лар­дың құ­рам­дас бө­лі­гіне тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма. 4. ҒА мен оның құ­рам­дас бө­лік­те­рін дай­ын­дау тех­но­ло­ги­я­сы. 5. Әзір­ле­ну­де­гі кон­струк­ци­я­ның мақ­са­ты, негіз­гі эле­мент­те­рі және іс-қи­мы­лы­ның қа­ғи­дат­та­ры, оған қой­ы­ла­тын тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 6. Өн­ді­рі­стік жаб­дық­тың негіз­гі тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры мен мүм­кін­дік­те­рі. 7. Өн­ді­рі­стік учас­ке­лер мен құ­ры­лым­дық бө­лім­ше­лер­ді ма­ман­дан­ды­ру­ды бі­лу. 8. Қа­зір­гі за­ман­ғы ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жо­ба­лау жүй­е­ле­рі, үш өл­шем­ді үл­гі­леу мен элек­трон­дық құ­жат ай­на­лы­мы­ның жүй­е­ле­рі. 9. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 10. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі­нің негіз­де­рі. 11. Бұй­ым­ды ақ­па­рат­тық қол­дау тех­но­ло­ги­я­сы. 12. Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар, мем­ле­ке­та­ра­лық, ұлт­тық, са­ла­лық стан­дарт­тар және ұй­ым стан­дарт­та­ры. 13. Ең­бек­ті қор­ғау, өнер­к­ә­сіп­тік, өрт және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік, электр қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі. 14. Пси­хо­ло­гия негіз­де­рі. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Дер­бес­тік. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Өзін-өзі ба­қы­лау. Өз жұ­мысын ұй­ым­да­сты­ра бі­лу. Ын­та­лы­лық. Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 2145 Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша же­тек­ші ин­же­нер «Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша же­тек­ші ин­же­нер» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 2145 Кә­сіп ата­уы Же­тек­ші ин­же­нер СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 6 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе.Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры. Ең­бек функ­ци­я­сы Ға­рыш ап­па­рат­та­рын, ға­рыш жүй­е­ле­рін және олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рін дай­ын­дау және сы­на­удан өт­кі­зу про­це­сте­рін сүй­е­мел­деу, сы­нау нәти­же­ле­рін тал­дау және пай­да­ла­ну ба­ры­сын­да ға­рыш ап­па­рат­та­ры­ның, ға­рыш жүй­е­ле­рі­нің және олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің жұ­мысын тал­дау мен ба­ға­лау. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. ҒА және ға­рыш жүй­е­сі­нің құ­рам­дас бө­лік­те­рін сы­нау бағ­дар­ла­ма­ла­ры мен әді­сте­ме­ле­рін әзір­леу. 2. Сы­нақ нәти­же­ле­рін тал­дау үшін қа­зір­гі за­ман­ғы бағ­дар­ла­ма­лық құ­рал­ды қол­да­ну. 3. Ба­қы­лау-өл­шеу ас­пап­та­ры­нан мә­лі­мет­тер алу, олар­ды тү­сін­ді­ру. 4. КҚ ақа­улық­та­ры мен сәй­кес­сіз­ді­гін тал­дау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу. 5. Ақа­улық­тар­ды анық­тау және олар­дың сал­да­рын тал­дау әді­сте­рін мең­ге­ру. 6. КҚ өзге­рі­сте­рі ту­ра­лы ха­бар­ла­ма­лар­ды әзір­леу және ке­лі­су. 7. ҒА және ға­рыш жүй­е­сі құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің пай­да­ла­ну-тех­ни­ка­лық си­патта­ма­сы­ның көр­сет­кіш­те­рін тү­сін­ді­ру. 8. ҒА және ға­рыш жүй­е­сін пай­да­ла­ну нәти­же­ле­рі бой­ын­ша де­ректер­ді қол­да­ну. 9. Ға­рыш тех­ни­ка­сы­ның ұқсас бұй­ым­да­рын дай­ын­дау мен пай­да­ла­ну тә­жі­ри­бе­сін тал­дау. 10. Қой­ы­л­ған мақ­сат­тар­ға сәй­кес ке­ле­тін де­ректер­ді тал­дау әді­сте­ме­ле­рін таң­дау, тұ­жы­рым­дар мен қо­ры­тын­ды­лар жа­сау. 11. Алын­ған де­ректер­ді жиын­тық­тау. 12. ҒА және ға­рыш жүй­е­сі­нің құ­рам­дас бө­лік­те­рін же­тіл­ді­ру жө­нін­де ұсы­ны­стар дай­ын­дау. 13. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. 14. Сы­нақ жүр­гі­зу ке­зін­де же­ке қор­ға­ныс құ­рал­да­рын қол­да­ну. 15. Кә­сіп­тік мақ­сат­та­ғы мәт­ін­дер­ді құ­ру және ре­дак­ци­я­лау дағ­ды­ла­ры. Бі­лі­мі: 1. ҒА жо­ба­лау, құ­ра­с­ты­ру және өн­ді­рі­сі­нің негіз­де­рі. 2. Жа­ра­ты­лы­ста­ну және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл пән­де­рі. 3. ҒА мен ға­рыш жүй­е­сі­нің және олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің құ­ры­лы­сы­ның негіз­де­рі. 4. ҒА және ға­рыш жүй­е­сіне, сон­дай-ақ олар­дың құ­рам­дас бө­лі­гіне тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма. 5. ҒА және ға­рыш жүй­е­сі­нің жо­ба­ла­на­тын құ­рам­дас бө­лік­те­рін пай­да­ла­ну шар­тта­ры. 6. Сы­нақ өт­кі­зу үшін жаб­дық­тың мақ­са­ты мен па­ра­метр­ле­рі. 7. Сы­нақ нәти­же­ле­рін тал­да­уды орын­дау үшін қол­да­на­тын бағ­дар­ла­ма­лық құ­рал­дар. 8. Сы­нақ өт­кі­зу ре­гла­мент­те­рі. 9. Нақ­ты пай­да­ла­ну жағ­дай­ла­рын ұқса­сты­ру үшін сы­нақ ке­зін­де пай­да­ла­ны­ла­тын фи­зи­ка­лық қа­ғи­дат­тар. 10. Сы­нақ нәти­же­ле­рін өң­деу әді­сте­рі. 11. Жа­сал­ған ҒА және ға­рыш жүй­е­сі­нің құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің фи­зи­ка­лық және ме­ха­ни­ка­лық си­патта­ма­сы. 12. Жа­сал­ған ҒА және ға­рыш жүй­е­сі­нің құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің жұ­мыс іс­теу және пай­да­ла­ну шар­тта­ры­ның қа­ғи­дат­та­ры. 13. Ақ­па­рат­ты тал­дау әді­сте­ме­ле­рі. 14. Қа­зір­гі за­ман­ғы ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жо­ба­лау жүй­е­ле­рі, үш өл­шем­ді үл­гі­леу мен элек­трон­дық құ­жат ай­на­лы­мы­ның жүй­е­ле­рі. 15. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 16. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі­нің негіз­де­рі. 17. Бұй­ым­ды ақ­па­рат­тық қол­дау тех­но­ло­ги­я­сы. 18. Нор­ма­тив­тік құ­жат­тар, мем­ле­ке­та­ра­лық, ұлт­тық, са­ла­лық стан­дарт­тар және ұй­ым стан­дарт­та­ры. 19. Ең­бек­ті қор­ғау, өнер­к­ә­сіп­тік, өрт және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік, электр қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі. 20. Пси­хо­ло­гия негіз­де­рі. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Ти­ім­ді ком­му­ни­ка­ция. Өзін-өзі ба­қы­лау. Орын­да­у­шы­лық, тал­да­ма­лық қа­бі­ле­ті. Ын­та­лы­лық. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 1229 Бас ин­же­нер «Бас ин­же­нер» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 1229 Кә­сіп ата­уы Бас ин­же­нер СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 7 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры. 1- ең­бек функ­ци­я­сы Мис­си­я­ны тал­да­уды дай­ын­дау бой­ын­ша үй­ле­сті­ру жұ­мыста­ры/ мұқ­таж­дық­ты анық­тау. ҒА ҒЖ және олар­дың құ­рам­дас бө­лі­гін ал­дын ала жо­ба­лау (эс­киз жо­ба­сы) жө­нін­де­гі жұ­мыстар­ды үй­ле­сті­ру. Әзір­леу про­це­сін то­лық жо­ба­ла­уды (Жұ­мыс жо­ба­сын) үй­ле­сті­ру. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Же­ке­ле­ген ба­ғыт­тар бой­ын­ша ғы­лы­ми-зерт­теу қыз­мет­те­рін үй­ле­сті­ру. 2. Өз жұ­мысын ти­ім­ді ұй­ым­да­сты­ру, өз қыз­ме­ті­нің нәти­же­ле­рін өзі ба­ға­лау, өз жұ­мысы­ның, оның ішін­де ғы­лы­ми-зерт­теу жұ­мыста­рын жүр­гі­зу ке­зін­де дағ­ды­ла­ры­на ие бо­лу. 3. Жұ­мыс то­бы­ның мақ­са­тын қа­лып­та­сты­ру, қой­ы­л­ған мін­дет­тер­ді бө­лу және орын­да­луын үй­ле­сті­ру. 4. Кон­струк­тив­тік ше­шім­дер ұсы­ну. 5. Қыз­мет­кер­лер­мент­ә­жі­ри­бе ал­ма­су. 6. Әр­түр­лі де­реккөз­де­рі­нен ақ­па­рат алу және өң­деу, ал­ған ақ­па­рат­ты тал­дау, он­да­ғы ба­сты­ла­рын бө­ліп, оның негі­зін­де жа­ңа бі­лім жа­сау. 7. Ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық ке­ңі­стікте жұ­мыс іс­теу, жал­пы және ар­найы мақ­сат­та­ғы бағ­дар­ла­ма­лық қам­ты­лым­ды пай­да­ла­на оты­рып ком­пью­тер­лік үл­гі­леу, есеп­те­улер жүр­гі­зу. 8. Ар­найы құ­рал­дар мен жа­ңа бі­лім алу­дың әді­сте­рін пай­да­ла­на оты­рып, өзі неме­се топ құ­ра­мын­да ғы­лы­ми із­де­ніс жүр­гі­зу. 9. ҒА және ға­рыш жүй­е­сі­нің құ­рам­дас бө­лік­те­рін құ­ра­с­ты­ру бой­ын­ша жұ­мыс жос­па­рын әзір­леу және олар­дың орын­да­луын үй­ле­сті­ру. 10. Ға­рыш тех­ни­ка­сы­ның жа­ңа үл­гі­ле­рін жа­сау ке­зін­де ал­дың­ғы озық ин­же­нер­лік тә­жі­ри­бе­ні қол­да­ну. 11. Қа­зір­гі за­ман­ғы ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жо­ба­лау жүй­е­ле­рі­мен және элек­трон­дық құ­жат ай­на­лы­мы жүй­е­ле­рі­мен жұ­мыс іс­теу. 12. Үш өл­шем­ді ком­пью­тер­лік үл­гі­ле­уді орын­дау. 13. Қол­да­ны­с­та­ғы ма­те­ри­ал­дар­ды, кү­ті­ле­тін тәу­е­кел­дер­ді және мүм­кін бо­ла­тын бас тар­ту­лар­ды есеп­ке ала оты­рып, ҒА мен ға­рыш жүй­е­сі­нің құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің жай-күй­ін бо­лжау, оң­тай­лан­ды­ру және жұ­мыс іс­те­уін зерт­теу үшін жүй­е­лік көз­қа­рас әді­сте­рі мен қа­зір­гі за­ман­ғы бағ­дар­ла­ма­лық өнім­дер­ді пай­да­ла­на оты­рып, әзір­ле­не­тін ҒА мен ға­рыш жүй­е­сі­нің құ­рам­дас бө­лік­те­рін ма­те­ма­ти­ка­лық үл­гі­ле­уді жүр­гі­зу. 14. Тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма­ға, нор­ма­тив­тік-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ға және дай­ын­дау мен жи­нақ­та­удың тех­но­ло­ги­я­лық та­лап­та­ры­на сәй­кес жо­ба­лық-кон­струк­тор­лық жұ­мыстар жүр­гі­зу. 15. Ғы­лы­ми-зерт­теу жұ­мыста­ры­ның нәти­же­ле­рін өң­деу және тал­дау, зерт­те­ме­лер­ден жа­ңа­шыл­дық эле­мент­те­рін та­бу. 16. Кә­сіп­тік қыз­мет­тің әзір­ле­не­тін объ­ек­ті­ле­рі­нің па­тент­тік та­за­лы­ғы­на тал­дау жүр­гі­зу. 17. Па­тент­тер­ді ре­сім­деу үшін ма­те­ри­ал­дар­ды ұсы­ну, ғы­лы­ми ма­қа­ла­лар­ды жа­ри­я­ла­у­ға дай­ын­дау және тех­ни­ка­лық есеп­те­ме­лер­ді ре­сім­деу. 18. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. Бі­лі­мі: 1. ҒА жо­ба­лау, құ­ра­с­ты­ру және өн­ді­рі­сі­нің негіз­де­рі. 2. Жа­ра­ты­лы­ста­ну және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл пән­де­рі. 3. ҒА және ға­рыш жүй­е­сіне, сон­дай-ақ олар­дың құ­рам­дас бө­лі­гіне тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма. 4. Жо­ба­ның ба­за­лық шар­тта­ры бо­лып та­бы­ла­тын негіз­гі па­ра­метр­лер. 5. Жо­ба­лау әді­сте­рі мен ке­зең­де­рі, фи­зи­ка­лық және ма­те­ма­ти­ка­лық үл­гі­лер­ді құ­ру, олар­ды нақ­ты про­це­стер мен эле­мент­тер­ге қол­да­ну­шы­лық қа­ғи­дат­та­ры. 6. Әзір­ле­ну­де­гі кон­струк­ци­я­ның мақ­са­ты, негіз­гі эле­мент­те­рі және іс-қи­мы­лы­ның қа­ғи­дат­та­ры, оған қой­ы­ла­тын тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 7. Тех­ни­ка­лық ағы­л­шын ті­лін бі­лу. 8. Мет­ро­ло­гия, стан­дарт­тау және сер­ти­фи­кат­тау негіз­де­рі. 9. ҒА мен ға­рыш жүй­е­сі­нің және олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің құ­ры­лы­сы. 10. Па­тент­та­ну негіз­де­рі. 11. Күр­де­лі жүй­е­лер­ді жо­ба­лау негіз­де­рі. 12. Бұй­ым­ды ақ­па­рат­тық қол­дау тех­но­ло­ги­я­сы. 13. Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент, мем­ле­ке­та­ра­лық, ұлт­тық, са­ла­лық стан­дарт­тар және ұй­ым стан­дарт­та­ры. 14. Өн­ді­рі­стік жаб­дық­тың негіз­гі тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры мен мүм­кін­дік­те­рі. 15. Ең­бек­ті қор­ғау, өнер­к­ә­сіп­тік, өрт және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­дік, электр қа­уіп­сіз­ді­гі­нің негіз­де­рі. 16. Ең­бек­ті ғы­лы­ми ұй­ым­да­сты­ру. 17. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі­нің негіз­де­рі. 18. Пер­со­нал­ды бас­қа­ру негіз­де­рі. 19. Пси­хо­ло­гия негіз­де­рі. 2- ең­бек функ­ци­я­сы ҒА және ҒЖ және олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рін әзір­леу про­це­сте­рін сүй­е­мел­деу. ҒА және ҒЖ және олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің сы­на­уын дай­ын­дау және өт­кі­зу про­це­сін сүй­мел­деу, олар­дың сы­нау нәти­же­ле­рін тал­дау. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Жұ­мыс жос­па­рын әзір­леп, олар­дың орын­да­луын үй­ле­сті­ру. 2. Ұсы­ны­ла­тын тех­ни­ка­лық ше­шім­дер­ді негіз­деу. 3. Әзір­ле­не­тін объ­ек­ті­лер­ді да­яр­ла­уда ба­қы­ла­удың негіз­гі әді­сте­рін қол­да­ну. 4. Жо­ба­лық кон­струк­тор­лық және жұ­мыстық КҚ, тех­ни­ка­лық та­лап­тар­дан ауыт­қу­ды тал­дау. 5. КҚ өзге­рі­сте­рі ту­ра­лы ха­бар­ла­ма­лар­ды әзір­леу және ке­лі­су. 6. ҒА және ға­рыш жүй­е­сін, олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рін сы­нау жос­па­рын, бағ­дар­ла­ма­сы­н­ж­әне әді­сте­ме­сін әзір­леу. 7. КҚ ақа­улық­та­ры мен сәй­кес­сіз­ді­гін тал­дау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу және ке­лі­су. 8. Ба­қы­лау-өл­шеу ас­пап­та­ры­нан мә­лі­мет­тер алу, олар­ды тү­сін­ді­ру. 9. Ақа­улық­тар­ды анық­тау және олар­дың сал­да­рын тал­дау әді­сте­рін мең­ге­ру. 10. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. Бі­лі­мі: 1. Өнер­к­ә­сіп­тік (бас­қа­ру) қыз­ме­ті­нің эко­но­ми­ка­лық негіз­де­рін бі­лу. 2. ҒА жо­ба­лау, құ­ра­с­ты­ру және өн­ді­рі­сі­нің негіз­де­рі. 3. Жа­ра­ты­лы­ста­ну және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл пән­де­рі. 4. ҒА мен ға­рыш жүй­е­сі­нің және олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің құ­ры­лы­сы. 5. ҒА мен оның құ­рам­дас бө­лік­те­рін дай­ын­дау тех­но­ло­ги­я­сы. 6. Өн­ді­рі­стік жаб­дық­тың негіз­гі тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры мен мүм­кін­дік­те­рі. 7. Жа­са­ла­тын кон­струк­ци­я­ны дай­ын­дау үшін негіз­гі тех­но­ло­ги­я­лық опе­ра­ци­я­лар. 8. Өн­ді­рі­стік учас­ке­лер мен құ­ры­лым­дық бө­лім­ше­лер­ді ма­ман­дан­ды­ру. 9. ҒА және ға­рыш жүй­е­сі­нің жо­ба­ла­на­тын құ­рам­дас бө­лік­те­рін пай­да­ла­ну шар­тта­ры. 10. Нақ­ты пай­да­ла­ну жағ­дай­ла­рын ұқса­сты­ру үшін сы­нақ ке­зін­де пай­да­ла­ны­ла­тын фи­зи­ка­лық қа­ғи­дат­тар. 11. Сы­нақ өт­кі­зу үшін жаб­дық­тың мақ­са­ты мен па­ра­метр­ле­рі. 12. Сы­нақ нәти­же­ле­рін тал­да­уды орын­дау үшін қол­да­на­тын бағ­дар­ла­ма­лық құ­рал­дар. 13. Сы­нақ өт­кі­зу ре­гла­мент­те­рі. 14. Сы­нақ нәти­же­ле­рін өң­деу әді­сте­рі. 15. Бұй­ым­ды ақ­па­рат­тық қол­дау тех­но­ло­ги­я­сы. 16. Ең­бек­ті ғы­лы­ми ұй­ым­да­сты­ру. 17. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі­нің негіз­де­рі. 18. Пер­со­нал­ды бас­қа­ру қа­ғи­дат­та­рын бі­лу. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Ко­ман­да­лық жұ­мысты қа­лып­та­сты­ру. Ти­ім­ді ком­му­ни­ка­ция. Өзін-өзі ба­қы­лау. Ын­та­лы­лық. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Бас­қа­ру қа­бі­ле­ті. Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 1210 Бас кон­струк­тор «Бас кон­струк­тор» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 1210 Кә­сіп ата­уы Бас кон­струк­тор СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 8 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры. Ең­бек функ­ци­я­сы Пай­да­ла­ну ба­ры­сын­да ға­рыш ап­па­рат­та­ры­ның, ға­рыш жүй­е­ле­рі­нің және олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің жұ­мысын тал­дау және ба­ға­лау. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Кә­сі­по­рын­ның (ға­рыш тех­ни­ка­сы­ның ар­найы кон­струк­тор­лық-тех­но­ло­ги­я­лық бю­ро­сы) да­му стра­те­ги­я­сын ай­қын­дау. 2. Күр­де­лі өн­ді­рі­стік және ғы­лы­ми про­це­стер­ді бас­қа­ру. 3. Бір-бі­рі­мен бай­ла­ны­са­тын кә­сі­по­рын­дар­мен және ко­опе­ра­ция кә­сі­по­рын­да­ры­мен және са­ла­ның бас­қа ұй­ым­да­ры­мен өза­ра әре­кет ету. 4. ҒА және ға­рыш жүй­е­сін жо­ба­лау бой­ын­ша жұ­мысты ұй­ым­да­сты­ру. 5. ҚР ға­рыш қыз­ме­ті са­ла­сын­да­ғы ағым­да­ғы және ұзақ мер­зім­де­гі бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­ле­у­ге және іс­ке асы­ру­ға қа­ты­су. 6. Ға­рыш жүй­е­ле­рі мен ке­шен­де­рін құ­ру бой­ын­ша тә­жі­ри­бе-кон­струк­тор­лық жұ­мыстар­ды жүр­гі­зу­ді жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру. 7. Қой­ы­л­ған мақ­сат­тар­ға сәй­кес ке­ле­тін де­ректер­ді тал­дау әді­сте­ме­ле­рін таң­дау, тұ­жы­рым­дар мен қо­ры­тын­ды­лар жа­сау. 8. Ға­рыш тех­ни­ка­сы­ның ұқсас бұй­ым­да­рын дай­ын­дау мен пай­да­ла­ну тә­жі­ри­бе­сін тал­дау. 9. ҒА, ға­рыш жүй­е­сін және олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рін же­тіл­ді­ру жө­нін­де ұсы­ны­стар дай­ын­дау. 10. Анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар­ды қол­да­ну. Бі­лі­мі: 1. Пер­со­нал­ды бас­қа­ру қа­ғи­дат­та­ры. 2. Өнер­к­ә­сіп­тік (бас­қа­ру) қыз­ме­ті­нің эко­но­ми­ка­лық негіз­де­рі. 3. Жа­ра­ты­лы­ста­ну және ма­те­ма­ти­ка­лық цикл пән­де­рі. 4. ҒА жо­ба­лау, құ­ра­с­ты­ру және өн­ді­рі­сі­нің негіз­де­рі. 5. Әзір­лен­ген ҒА және ға­рыш жүй­е­сі­нің құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің фи­зи­ка­лық және ме­ха­ни­ка­лық си­патта­ма­сы. 6. Жа­сал­ған ҒА және ға­рыш жүй­е­сі­нің құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің жұ­мыс іс­теу және пай­да­ла­ну шар­тта­ры­ның қа­ғи­дат­та­ры. 7. ҒА мен ға­рыш жүй­е­сі­нің және олар­дың құ­рам­дас бө­лік­те­рі­нің құ­ры­лы­сы. 8. Ақ­па­рат­ты тал­дау әді­сте­ме­ле­рі. 9. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 10. «Ға­рыш жүй­е­ле­рі­нің ұлт­тық опе­ра­тор­ла­рын ай­қын­дау және «Ға­рыш жүй­е­ле­рі­нің ұлт­тық опе­ра­тор­ла­рын, сон­дай-ақ олар­дың мін­дет­те­рі мен функ­ци­я­ла­рын ай­қын­дау ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 31 ма­мыр­да­ғы № 721 қа­улы­сы­ның кү­ші жой­ыл­ды деп та­ну ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2016 жы­л­ғы 13 жел­тоқ­сан­да­ғы № 795 қа­улы­сы. 11. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 12. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 13. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар. 14. Жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі, ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­ет­тер­де, жұ­мыс нұс­қа­улық­та­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия, қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­тар және тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 15. ҒА мен оның құ­рам­дас бө­лік­те­рін дай­ын­дау тех­но­ло­ги­я­сы. 16. Жа­са­ла­тын кон­струк­ци­я­ны дай­ын­дау үшін негіз­гі тех­но­ло­ги­я­лық опе­ра­ци­я­лар. 17. Ең­бек­ті ғы­лы­ми ұй­ым­да­сты­ру. 18. Са­па ме­недж­мен­ті жүй­е­сі­нің негіз­де­рі. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Ко­ман­да­лық жұ­мысты қа­лып­та­сты­ру. Ти­ім­ді ком­му­ни­ка­ция. Өзін-өзі ба­қы­лау. Өзін-өзі ұй­ым­да­сты­ру. Ын­та­лы­лық. Бас­қа­ру қа­бі­ле­ті. Ко­ман­да­да жұ­мыс іс­теу. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс - Кә­сі­би стан­дарт­тың тех­ни­ка­лық де­ректе­рі Әзір­ле­ген «Қа­зақ­стан Ға­рыш Са­па­ры» ұлт­тық ком­па­ни­я­сы» ак­ци­о­нер­лік қо­ға­мы Нұс­қа нө­мі­рі және шы­ға­ры­л­ған жы­лы 2-нұс­қа, 2017 жыл Қай­та қа­ра­удың бо­лжал­ды кү­ні 2020 жыл

Қазақстан Республикасы Қорғаныс және аэроғарыш өнеркәсібі министрінің 2018 жылғы 19 желтоқсандағы № 216/НҚ бұйрығына 4-қосымша «Зымыран-ғарыш техникасы мен жерүсті ғарыш инфрақұрылымының объектілерін пайдалану» кәсіби стандарты

Тарау 1. Жалпы ережелер

1. «Зымыран-ғарыш техникасы мен жерүсті ғарыш инфрақұрылымының объектілерін пайдалану» кәсіби стандарты ғарыш қызметі саласындағы қызметкерлердің (мамандардың) біліктілік деңгейіне, құзыреттілігіне, мазмұнына, еңбек сапасы мен жағдайына қойылатын талаптарды айқындайды. Кәсіби стандарт: кәсіби қызмет мазмұнына қойылатын бірыңғай талаптарды әзірлеуге, еңбек нарығының жаңа технологиялары мен қажеттіліктерінің пайда болуын еске ала отырып, біліктілік талаптарын нақтылау; ғарыш саласындағы қызметкерлердің (мамандардың) еңбек саласы мен кәсіби білім беру саласының өзара әрекеттесуін реттеу; мамандардың білім беру стандарттарын, даярлау бағдарламаларын, біліктілігін арттыру және кәсіби қайта даярлауын әзірлеуге арналған талаптарды регламенттеу; персоналды аттестаттау және сертификаттау кезінде ғарыш саласындағы қызметкерлердің құзыреттілігін бағалауға арналған талаптарын регламенттеу; персоналды басқару саласындағы міндеттердің кең шеңберін шешуге, еңбек сапасының, ұлттық өнімнің бәсекеге қабілеттілігін, уәждемесі мен ынталандыруының жүйелерін және басқаларды құруды қамтамасыз етуге арналған.

2. Осы кәсіби стандартта мынадай терминдер мен анықтамалар қолданылады:

1) біліктілік – нақты еңбек функцияларын сапалы орындауға жұмыскер дайындығының, оның білімі, машықтары және дағдыларының дәрежесі;

2) біліктілік деңгейі – еңбек іс-қимылдарының күрделілігі, стандартты еместігі, жауапкершілігі және дербестілігі өлшемдеріне қарай сараланатын жұмыскердің даярлық деңгейіне және құзыреттілігіне қойылатын талаптардың жиынтығы. Біліктілік деңгейі ұлттық және салалық біліктілік шеңберлері дескрипторларының деңгейіне және мазмұнына сәйкес келеді;

3) ғарыштық бас бөлік – пайдалы жүк, аралық бөлікпен бірге ағыстатқыштың және екпiндеткiш блоктың жиынтығы;

4) ғарыштық мақсаттағы зымыран – тасымалдағыш зымыран мен ғарыштық бас бөліктің жиынтығы;

5) еңбек функциясы – еңбек процесінің бір немесе бірнеше міндетін шешуге бағытталған өзара байланысқан іс-қимылдар жиынтығы;

6) жерүсті ғарыш инфрақұрылымы – бір немесе бірнеше функцияларды орындау үшін арналған техникалық объектілері: тасымалдау, сақтау, белгіленген дайындықтарға келтіру және ұстау, техникалық қызмет көрсету, зымыран ғарыш кешенін дайындау және іске қосу, зымыран-ғарыш техникасы ұшуының белсенді телімінде телеметриялық және траекториялық өлшемдер жүргізу, сондай-ақ оларды қамтамасыз ету;

7) зымыран-ғарыш кешені – ғарыш аппараты бар тасымалдағыш зымыранының қабылдауын, сақтауын, іске қосуға дайындауы мен іске қосуын қамтамасыз ететін тасымалдағыш зымыранның және техникалық құралдарының, ғимараттарының, технологиялық жабдықтары мен коммуникацияларының жиынтығы;

8) зымыран-ғарыш техникасы – тасымалдағыш зымыран, тасымалдағыш зымыранның сатылары, екпiндеткiш блоктары, ағыстатқыштары, ғарыштық мақсаттағы зымырандардың басқа да ықтимал құрама бөліктері, ғарыш аппараттары;

9) зымыран-ғарыш техникасы және жерүсті ғарыш инфрақұрылымы объектілерін пайдалану – ғарыш кеңістігінде техникалық дұрыс жағдайды, мақсатты қолдануға дайындықты қамтамасыз ету, спутниктердің және ғарыш кемелерінің дайындықтары мен ұшыруларын қамтамасыз ету, жолаушылар мен жүк тасымалына техникалық қызмет көрсету, жөндеу және сүйемелдеу. Зымыран-ғарыш техникасы объектілері мен ғарыш зымыран кешенінің жерүсті ғарыш инфрақұрылымы объектілерін құру/жетілдіру жағдайында қосымша өнімнің (зымыран-ғарыш техникасы өнімдері мен жерүсті ғарыш инфрақұрылымы объектілері) өмірлік цикл сатыларының іс-шараларына көңіл қойылу керек: жобалау, тәжірибелік үлгілер әзірлеу, сынаулар, қолданатын ұйымға тасымалдау, зымыран-ғарыш техникасы мен жерүсті ғарыш инфрақұрылымының құрама бөліктері өнімдерінің тәжірибелік және сериялық үлгілерін автономдық, кешенді, ведомствоаралық сынаулар, жөндеу/пысықтау, қайта құру, жетілдіру;

10) кәсіби кіші топ – еңбек функцияларының тұтас жиынтығынан және оларды орындауға қажетті құзыреттіліктерден қалыптасқан кәсіптер жиынтығы;

11) кәсіби міндет – еңбек функциясын іске асырумен және кәсіби қызметтің белгілі бір саласында қажетті нәтижеге қол жеткізумен байланысты әрекеттер туралы нормативтік түсінік;

12) кәсіби стандарт – кәсіби қызметтің нақты саласында біліктілік деңгейіне және құзыреттілікке, еңбек мазмұнына, сапасына және жағдайларына қойылатын талаптарды айқындайтын стандарт;

13) кәсіп – арнайы даярлық нәтижесінде игерілген және білім туралы тиісті құжаттармен расталатын белгілі бір білімді, машықтарды және практикалық дағдыларды талап ететін адамның еңбек қызметі кәсіптерінің негізгі түрі;

14) кәсіптік топ – ортақ интеграциялық негізі (ұқсас немесе бір-біріне жақын міндет, объектілер, технологиялар, оның ішінде еңбек құралдары) бар және еңбек функциялары мен оларды орындау үшін құзыреттіліктердің ұқсас жиынтығын көздейтін кәсіби кіші топтардың жиынтығы;

15) құзыреттілік – жұмыскердің кәсіби және еңбек қызметінде білімін, машықтарын және тәжірибесін қолдану қабілеті;

16) салалық біліктілік шеңбері – салада танылатын біліктілік деңгейлерінің құрылымдық сипаттамасы.

3. Осы кәсіптік стандартта мына қысқартулар қолданылады:

1) СБШ – салалық біліктілік шеңбері;

2) БА – Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2012 жылғы 21 мамырдағы № 201-ө-м бұйрығымен бекітілген Басшылардың, мамандардың және басқа да қызметшілер лауазымдарының біліктілік анықтамалығы (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7755 болып тіркелген);

3) ЖҒИ – жерүсті ғарыш инфрақұрылымы;

4) ЗҒК – зымыран-ғарыш кешені;

5) ҒЗК– ғарыш зымыран кешені;

6) ҒМЗ – ғарыштық мақсаттағы зымыран;

7) ЗҒТ – зымыран-ғарыш техникасы;

8) ПҚ – пайдалану құжаттамасы;

9) ҚБ – құрама бөліктер;

10) ҚББ – құю-бейтараптандыру бекеті;

11) ҚБКЖ – құрама бөліктер және керек-жарақтар;

12) ТЗ – тасымалдағыш зымыран;

13) ТК – техникалық кешен;

14) СК – старттық кешен;

15) ӨҚО – өндірістік қауіпті объектілер;

16) ТКЖ – тәжірибе-конструкторлық жұмыстар.

Тарау 2. Кәсіби стандарттың паспорты

4. Кәсіби стандарттың атауы: «Зымыран-ғарыш техникасы мен жерүсті ғарыш инфрақұрылымының объектілерін пайдалану».

5. Кәсіби стандартты әзірлеу мақсаты: Зымыран-ғарыш техникасы мен жерүсті ғарыш инфрақұрылымының объектілерін пайдалану бойынша кәсіптік қызмет саласында қызметкерлердің (мамандардың) еңбек біліктілігі, құзыреті, мазмұны, сапасы мен жағдайының деңгейіне талаптар орнату.

6. Кәсіби стандарттың қысқаша сипаттамасы: Зымыран-ғарыш техникасы мен жерүсті ғарыш инфрақұрылым объектілерін пайдалану – ЖҒИ объектілері мен ЗҒТ-ның зымыран-ғарыш қаражаттарының дұрыс техникалық жағдайын, сенімді және апатсыз пайдалануын қамтамасыз ету және қолдау, ғарыш кеңістігінде спутниктер мен ғарыш кемелерінің, жолаушы және жүк тасымалының дайындығы мен ұшырылуын қамтамасыз ету.

7. Негізгі топ: Физикалық және инженерлік қызмет бағыттары саласындағы біліктілік деңгейі орташа мамандар, табиғи және инженерлік ғылымдар саласының мамандары, ұйымдардың және олардың құрылымдық бөлімшелерінің (қызметтерінің) басшылары. Кәсіптік топ: физикалық және инженерлік қызмет бағыттары саласындағы техниктер, инженерлер мен тектес кәсіптер мамандары, мамандандырылған (өндірістік-пайдалану) бөлімшелердің (қызметтердің) басшылары, ұйым басшылары.

Тарау 3. Кәсіптер карточкалары

8. Кәсіптер тізбесі:

1) техник-механик – СБШ бойынша 4-біліктілік деңгейі;

2) Жөндеу және сынақтау бойынша инженер – СБШ бойынша 5-біліктілік деңгейі;

3) техникалық қызмет көрсету бойынша жетекші инженер – СБШ бойынша 6-біліктілік деңгейі;

4) Бас инженер - СБШ бойынша 7-біліктілік деңгейі;

5) Бас конструктор – СБШ бойынша 8-біліктілік деңгейі. Кәсіптер карточкалары осы кәсіби стандартқа қосымшада көрсетілген.

«Зымыран-ғарыш техникасы мен жерүсті ғарыш инфрақұрылымының объектілерін пайдалану» кәсіби стандартына қосымша Кәсіптер карточкалары «Тех­ник-ме­ха­ник» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 3115 Кә­сіп ата­уы Тех­ник-ме­ха­ник СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 4 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз, II са­нат, I са­нат Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры (мүм­кін­ді­гін­ше). 1-ең­бек функ­ци­я­сы Штат­тық ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін­де жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар жаб­дық­та­ры­ның жұ­мыс іс­те­уіне ав­то­ном­дық сы­нақ­тау және тек­се­ру, рет­теу, күй­ге кел­ті­ру және жөн­де­уді жүр­гі­зу, сон­дай-ақ ҚБ РКН дай­ын­дау және ЗҒТ іс­ке қо­суын жүр­гі­зу бой­ын­ша ЗҒТ жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­рын­да және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін­де штат­тық опе­ра­ци­я­ла­рын орын­дау. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Бел­гі­лі жағ­да­ят­та стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар орын­дау. 2. ҚБ­КЖ сай­ман­да­ры мен құ­рал­да­рын, өл­шеу ас­пап­та­рын пай­да­ла­на бі­лу. 3. Же­ке қор­ғау құ­рал­да­рын пай­да­ла­на бі­лу. 4. Сыз­ба­лар, схе­ма­лар, тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­сын оқи бі­лу. 5.Өзіне бе­кі­ті­л­ген құ­ры­л­ғы­лар­да жұ­мыс іс­теу прак­ти­ка­лық дағ­ды­ла­ры. 6. Апат­тық және/не өн­ді­рі­стік қиын жағ­дай­лар­да әре­кет ету дағ­ды­ла­ры. 7. Штат­тық ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін­де жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар жаб­дық­та­ры­ның жұ­мыс іс­те­уіне ав­то­ном­дық сы­нақ­тау және тек­се­ру, рет­теу, күй­ге кел­ті­ру және жөн­де­уді жүр­гі­зу дағ­ды­ла­ры. 8. ЖҒИ және ЗҒТ штат­тық объ­ек­ті­ле­рін­де жаб­дық­тар­дың жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­ры­ның жұ­мыс іс­те­уін тек­се­ру. Бі­лі­мі: 1. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 2. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 3. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 5. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 11892 бо­лып тір­кел­ген). 6. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар. 7. Жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі 8. Ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де, жұ­мыс нұс­қа­ма­ла­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­ги­я­сы (ПҚ). 9. Қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­тар мен тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 10. Қол­да­ны­ла­тын жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар тех­но­ло­ги­я­ла­ры­ның негіз­де­рі. 11. Негіз­гі тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры, сын­дар­лы ерекше­лік­те­рі, ар­на­у­лы, жұ­мыс қа­ғи­дат­та­ры және жаб­дық­ты пай­да­ла­ну ере­же­ле­рі. 12. Жаб­дық­ты тек­се­ру және ақа­улық­тар­ды ай­қын­дау әді­сте­рі. 13. Жаб­дық­тың жұ­мыс іс­теу ре­жи­мі­нің па­ра­метр­ле­рін, си­патта­ма­ла­ры мен де­ректе­рін өл­ше­удің әді­сте­рі мен құ­рал­да­ры. 2-ең­бек функ­ци­я­сы Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ле­рін жүр­гі­зу жо­лы­мен штат­тық ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін­де жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар жаб­дық­та­ры­ның тү­зу қал­пын ұста­уды қол­ға алу, сон­дай-ақ штат­тық ЗҒТ ЗҒТ жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­ры жаб­дық­та­ры­ның тү­зу қал­пын қал­пы­на кел­ті­ру бой­ын­ша іс­ке қо­су­дан кей­ін­гі жұ­мыста­рын орын­дау. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Бел­гі­лі жағ­да­ят­та стан­дарт­ты прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар орын­дау. 2. ҚБ­КЖ сай­ман­да­ры мен құ­рал­да­рын, өл­шеу ас­пап­та­рын пай­да­ла­на бі­лу. 3. Же­ке қор­ғау құ­рал­да­рын пай­да­ла­на бі­лу. 4. Сыз­ба­лар, схе­ма­лар, тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­сын оқи бі­лу. 5. Өзіне бе­кі­ті­л­ген құ­ры­л­ғы­лар­да жұ­мыс іс­теу прак­ти­ка­лық дағ­ды­ла­ры. 6. Апат­тық және/не өн­ді­рі­стік қиын жағ­дай­лар­да әре­кет ету дағ­ды­ла­ры. 7. Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ле­рін жүр­гі­зу жо­лы­мен штат­тық ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін­де жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар жаб­дық­та­ры­ның тү­зу қал­пын ұста­уды қол­ға алу. 8. Штат­тық ЗҒТ ЗҒТ жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­ры жаб­дық­та­ры­ның тү­зу қал­пын қал­пы­на кел­ті­ру бой­ын­ша іс­ке осу­дан кей­ін­гі жұ­мыста­рын орын­дау дағ­ды­ла­ры. Бі­лі­мі: 1. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 2. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 3. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 5. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 11892 бо­лып тір­кел­ген). 6. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар. 7. Жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі 8. Ар­найы, экс­плу­а­та­ция және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де, жұ­мыс нұс­қа­ма­ла­рын­да (ПҚ) қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­ги­я­ны бі­лу. 9. Қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­тар мен тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 10. Қол­да­ны­ла­тын жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар тех­но­ло­ги­я­ла­ры­ның негіз­де­рі. 11. Негіз­гі тех­ни­ка­лық си­патта­ма­ла­ры, сын­дар­лы ерекше­лік­те­рі, ар­на­у­лы, жұ­мыс қа­ғи­дат­та­ры және жаб­дық­ты пай­да­ла­ну ере­же­ле­рі. 12. Жаб­дық­ты тек­се­ру және ақа­улық­тар­ды ай­қын­дау әді­сте­рі. 13. Жаб­дық­тың жұ­мыс іс­теу ре­жи­мі­нің па­ра­метр­ле­рін, си­патта­ма­ла­ры мен де­ректе­рін өл­ше­удің әді­сте­рі мен құ­рал­да­ры. 14. ЖҒИ құ­ра­мын­да қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рін (ӨҚО) қа­уіп­сіз пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың негіз­де­рін бі­лу. 15. Аг­ре­гат­тар­дың, жүй­е­лер­дің, ке­шен объ­ек­ті­ле­рі­нің құ­ра­ма бө­лік­те­рі­нің, ЖҒИ, ЗҒТ жүй­е­ле­рі­нің тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық пай­да­ла­нуын ұй­ым­да­сты­руы­ның өза­ра әре­кет­те­су, құ­ры­лым қа­ғи­да­ла­рын бі­лу. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Кә­сі­по­рын­ның кор­по­ра­тив­тік мә­де­ни­е­тіне бей­ім­ді­лі­гі. Тәр­тіп­ті­лік. Оқу­ға, жа­ңа бі­лім, бі­лік­тер және дағ­ды­лар алу­ға қа­бі­лет­ті­лік. Дер­бес­тік. Бас­шы­ның қой­ған мін­дет­те­ме­сіне сәй­кес өз қыз­ме­тін жос­пар­лау. Мін­дет­тел­ген тап­сыр­ма­ны орын­да­у­ға же­ке жа­у­ап­кер­ші­лік. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 2149 Жөн­деу және сы­нақ­тау бой­ын­ша ин­же­нер «Жөн­деу және сы­нақ­тау бой­ын­ша ин­же­нер» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 2149 Кә­сіп ата­уы Жөн­деу және сы­нақ­тау бой­ын­ша ин­же­нер СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 5 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз, II са­нат, I са­нат Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Тех­ни­ка­лық және кә­сі­би бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Ор­та­дан кей­ін­гі бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры бі­лім. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры (мүм­кін­ді­гін­ше). 1-ең­бек функ­ци­я­сы Жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар­ды тү­зу тех­ни­ка­лық қал­пын­да ұстау, ПҚ ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-жар­лық­шы құ­жат­та­ры­на сәй­кес тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ле­рін (ре­гла­мент­тер­ді) жос­пар­лау және жүр­гі­зу, сон­дай-ақ ең­бек­ті қор­ғау және өнер­к­ә­сіп­тік қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры­на сәй­кес, ПҚ-мен қа­рас­ты­ры­л­ған жұ­мыс орын­да­рын ұй­ым­да­сты­ру. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Мы­на ба­ғыт­тар бой­ын­ша ЖҒИ, ЗҒИ объ­ек­ті­ле­рі­нің тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық жүй­е­ле­рін пай­да­ла­ну және сы­нақ­тау: ТК (СК)-да ҚБ РН дай­ын­дау жүй­е­сі, бас­қа­ру жүй­е­сі, старт­тық жаб­дық құ­ра­лы, май құю жабды­ғы, крио­ген­ді жаб­дық және то­ңа­зы­ту­ға ар­нал­ған тех­ни­ка, га­з­бен жаб­дық­тау, электр­мен жаб­дық­тау, бай­ла­ныс жүй­е­ле­рі, ақ­па­рат­ты жи­нау және өң­деу жүй­е­сі. 2. Мы­на жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ра және орын­дау бі­лу: ЗҒТ жа­ңа бұй­ым­да­рын иге­ру және олар­ды пай­да­ла­ну­ға ен­гі­зу бой­ын­ша экс­пе­ри­мен­тал­ды жұ­мыстар жүр­гі­зу, дай­ын бұй­ым­дар­дың сы­нақ­та­рын жүр­гі­зу; 3. ЗҒТ бұй­ым­да­ры­на тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ле­рін ұй­ым­да­сты­ру, тех­но­ло­ги­я­лық тәр­тіп­ті ұста­ну және тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­ты дұ­рыс пай­да­ла­ну. 4. ЗҒТ бұй­ым­да­ры­ның се­нім­ді­лі­гін арт­ты­ру бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу. 5. Пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру және ПҚ-ға сәй­кес штат­тық ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін­де жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар­ды пай­да­ла­ну. 6. Ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­іне, ҚБ­КЖ тол­ты­руы­на, өл­шеу құ­рал­да­рын тек­се­ру­ге өті­нім­дер ре­сім­деу. 7. Ең­бек­ті қор­ғау және өнер­к­ә­сіп­тік қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры­на сәй­кес, ПҚ-мен қа­рас­ты­ры­л­ған жұ­мыс орын­да­рын ұй­ым­да­сты­ру дағ­ды­ла­ры. 8. Ба­ғы­ны­шты пай­да­ла­ну­шы­лық пер­со­на­лын (тех­ник, те­мір ұста­сы және бас­қа­ла­ры) дай­ын­да­уды ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау. 9. Апат­тық және/не өн­ді­рі­стік қиын жағ­дай­лар­да әре­кет ету дағ­ды­ла­ры. Бі­лі­мі: 1. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 2. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 3. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 5. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 11892 бо­лып тір­кел­ген). 6. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар. 7. Жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі. 8. Ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де, жұ­мыс нұс­қа­ма­ла­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия. 9. Қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­та­ры мен тех­ни­ка­лық та­лап­та­ры. 10. Ба­ка­лавр­лар мен дай­ын­дау ба­ғыт­тар бой­ын­ша ма­ман­дар: -ға­ры­штық тех­ни­ка және тех­но­ло­ги­я­ла­ры (5B074600); -авиа­ци­я­лық және зы­мы­ран-ға­рыш тех­ни­ка­сы (5В071400*, 5В071800*, 5В074300*, 160400**); -стан­дарт­тау, мет­ро­ло­гия және сер­ти­фи­кат­тау (050732). 11. ЖҒИ, ЗҒТ тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық пай­да­ла­нуы­ның негіз­де­рін бі­лу. 12. ЖҒИ құ­ра­мын­да қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рін (ӨҚО) қа­уіп­сіз пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың негіз­де­рін бі­лу, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. 13. Же­ке жағ­дай­лар­да ор­та­ша кә­сі­би бі­лі­мін алу­мен неме­се ор­та­ша (то­лық) жал­пы бі­лім бе­ру ба­за­сын­да ық­ти­мал. 14. Пай­да­ла­ну­шы ұй­ым мен са­ла мас­шта­бын­да пер­со­нал­ды жос­пар­лы оқы­ту (дай­ын­дау) жүй­е­сін­де ал­ған бі­лім­дер. 2-ең­бек функ­ци­я­сы ПҚ-ға сәй­кес ЗҒТ жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­рын және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін штат­тық жұ­мыста­ры­на жос­пар­лау және дай­ын­дау (ҚБЗҒТ, ЗҒТ-мен жұ­мыста­ры­на дай­ын­дау), сон­дай-ақ ба­ғы­ны­шты пай­да­ла­ну­шы­лық пер­со­на­лы­ның қыз­ме­тін бас­қа­ру, олар­мен ПҚ және ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғауы­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес орын­да­ла­тын жұ­мыста­ры­ның орын­да­луын ба­қы­лау. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Мы­на ба­ғыт­тар бой­ын­ша ЖҒИ, ЗҒИ объ­ек­ті­ле­рі­нің тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық жүй­е­ле­рін пай­да­ла­ну және сы­нақ­тау: ТК (СК)-да ҚБ РН дай­ын­дау жүй­е­сі, бас­қа­ру жүй­е­сі, старт­тық жаб­дық құ­ра­лы, май құю жабды­ғы, крио­ген­ді жаб­дық және то­ңа­зы­ту­ға ар­нал­ған тех­ни­ка, га­з­бен жаб­дық­тау, электр­мен жаб­дық­тау, бай­ла­ныс жүй­е­ле­рі, ақ­па­рат­ты жи­нау және өң­деу жүй­е­сі. 2. Мы­на жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ра және орын­дау бі­лу: ЗҒТ жа­ңа бұй­ым­да­рын иге­ру және олар­ды пай­да­ла­ну­ға ен­гі­зу бой­ын­ша экс­пе­ри­мен­таль­ді жұ­мыста­рын жүр­гі­зу, дай­ын бұй­ым­дар­дың сы­нақ­та­рын жүр­гі­зу; 3. ЗҒТ бұй­ым­да­ры­на тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ді ұй­ым­да­сты­ру, тех­но­ло­ги­я­лық тәр­тіп­ті ұста­ну және тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­ты дұ­рыс пай­да­ла­ну. 4. ЗҒТ бұй­ым­да­ры­ның се­нім­ді­лі­гін арт­ты­ру бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­леу. 5. Тех­но­ло­ги­я­лық тәр­тіп­ті ұста­ну­ды және тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­ты дұ­рыс пай­да­ла­ну­ды ба­қы­лау. Апат­тық жағ­дай­лар­да әре­кет ету дағ­ды­ла­ры. 6. Ба­ғы­ны­шты пай­да­ла­ну­шы­лық пер­со­на­лы­ның қыз­ме­тін бас­қа­ру, олар­мен ПҚ және ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғауы­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес орын­да­ла­тын жұ­мыста­ры­ның орын­да­луын ба­қы­лау. 7. Өза­ра әре­кет­те­су­ді ұй­ым­да­сты­ру және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рі­нің ұй­ым­дар-әзір­ле­у­ші­ле­рі­мен және ұй­ым­дар-өн­ді­ру­ші­ле­рі­мен, пай­да­ла­на­тын ұй­ым­ның бір-бі­рі­мен бай­ла­ны­сты бө­лім­ше­ле­рі­мен өза­ра әре­кет­те­суі. Өнер­к­ә­сіп­тің ұй­ым­да­сты­ру­шы­ла­ры­мен орын­да­ла­тын жұ­мыстар­ды ба­қы­лау. 8. ПҚ-ға сәй­кес ЗҒТ жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­рын және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін штат­тық жұ­мыста­ры­на жос­пар­лау және дай­ын­дау (ЗҒТ ҚБ, ЗҒТ-мен жұ­мыста­ры­на дай­ын­дау). 9. Бе­кі­ті­л­ген ЗҒТ жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­рын­да және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін­де штат­тық жұ­мыста­рын орын­дау, ба­қы­лау және құ­жат­тық рә­сім­деу. 10. Штат­тық ЗҒТ жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­ры жыб­дық­та­ры­ның тү­зу қал­пын қал­пы­на кел­ті­ру бой­ын­ша іс­ке қо­су­дан кей­ін­гі жұ­мыста­рын дай­ын­дау, орын­дау және құ­жат­тық рә­сім­деу. Бі­лі­мі: 1. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 2. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 3. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 5. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 6. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар. 7. Жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі. 8. Ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де, жұ­мыс нұс­қа­ма­ла­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия. 9. Қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­та­ры мен тех­ни­ка­лық та­лап­та­ры. 10. Ба­ка­лавр­лар мен дай­ын­дау ба­ғыт­тар бой­ын­ша ма­ман­дар: ға­ры­штық тех­ни­ка және тех­но­ло­ги­я­ла­ры (5B074600); авиа­ци­я­лық және зы­мы­ран-ға­рыш тех­ни­ка­сы (5В071400*, 5В071800*, 5В074300*, 160400**); стан­дарт­тау, мет­ро­ло­гия және сер­ти­фи­кат­тау (050732). 11. ЖҒИ, ЗҒТ тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық пай­да­ла­нуы­ның негіз­де­рін бі­лу. 12. ЖҒИ құ­ра­мын­да қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рін (ӨҚО) қа­уіп­сіз пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың негіз­де­рін бі­лу, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. 13. Бі­лік­ті­лік арт­ты­ру кур­ста­рын­да алын­ған сер­ти­фи­кат­тар­мен рас­тал­ған қо­сым­ша бі­лім­дер. 14. Пай­да­ла­ну­шы ұй­ым мен са­ла мас­шта­бын­да пер­со­нал­ды жос­пар­лы оқы­ту (дай­ын­дау) жүй­е­сін­де ал­ған бі­лім­дер. 15. ЖҒИ және ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рі­нің өнім­де­рін пай­да­ла­ну­дың прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сі. 16. Тех­ни­ка­лық ку­әлан­ды­ру­ла­рын, ав­то­ном­дық және ке­шен­ді сы­нақ­та­рын, жұ­мыс іс­те­у­ге тек­се­ру­ін жүр­гізу­ге штат­тық ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рі­нің жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­ры­ның жаб­дық­та­рын құ­жат­та­ма­лық және тех­ни­ка­лық дай­ын­дау. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Өз тә­жі­ри­бе­сін бас­қа қыз­мет­кер­лер­ге бе­ру үшін жүй­е­лен­ді­ре бі­лу. Ко­ман­да­лық жұ­мысқа ба­ғыт­ты­лы­ғы. Ұй­ым­да­сты­ру қа­бі­лет­ті­лі­гі. Ком­му­ни­ка­бель­ді­лік. Ұй­ым­шыл­дық. Кә­сіп­ті­лік (кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лі­гі). Өз бе­тін­ше оқу. Қой­ы­л­ған мін­дет­тер­дің ше­ші­лу­іне жа­у­ап­кер­ші­лік. Тәр­тіп­ті­лік. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 2145 Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша же­тек­ші ин­же­нер «Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша же­тек­ші ин­же­нер» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 2145 Кә­сіп ата­уы Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша же­тек­ші ин­же­нер СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 6 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры. 1-ең­бек функ­ци­я­сы ПҚ-ға сәй­кес штат­тық ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін­де жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар­ды пай­да­ла­ну­ды жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру мен ба­қы­ла­уы және пай­да­ла­нуы, сон­дай-ақ ең­бек­ті қор­ғау және өнер­к­ә­сіп­тік қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры­на сәй­кес, ПҚ-мен қа­рас­ты­ры­л­ған жұ­мыс орын­да­рын ұй­ым­да­сты­ру­ды ба­қы­лау. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. ЖҒИ, ЗҒИ объ­ек­ті­ле­рі­нің тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық жүй­е­ле­рін пай­да­ла­ну және сы­нақ­тау. 2.  Жо­ға­ры­да си­паттал­ған жұ­мыстар­ды орын­дай­тын қыз­мет­кер­лер­ді ұй­ым­да­сты­ру және бас­шы­лық ету. 3. Есеп­тік тех­ни­ка­лық ма­те­ри­ал­да­рын, со­ның ішін­де ТКЖ шар­тта­ры бой­ын­ша қа­был­дау. 4.  Бағ­дар­ла­ма­лы­қ­ә­ді­сте­ме­лік құ­жат­та­ры­ның орын­да­луын ке­лі­су және ұй­ым­да­сты­ру. 5.  Сы­нақ­тар нәти­же­ле­рін тал­дау және сы­нақ нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ше­шім­дер жо­ба­ла­рын дай­ын­дау. 6. Пай­да­ла­ну­шы, есеп­тік құ­жат­та­ма­сын және қыз­мет­тік хат ал­ма­су­ла­рын жүр­гі­зу. 7. Қыз­мет жұ­мысы ке­зін­де нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ды ба­ғыт­тау және қол­да­ну прак­ти­ка­лық дағ­ды­ла­ры. 8. Прак­ти­ка­лық қыз­мет­тік жұ­мыс ба­ры­сын­да ал­ған бі­лім­дер мен дағ­ды­лар­ды қол­да­на бі­лу. 9.  Өзі­нің қыз­мет­тік уа­қы­тын дұ­рыс жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ра бі­лу. 10. Ауыр өн­ді­рі­стік жағ­дай­да дұ­рыс әре­кет ете бі­лу. 11. ЖҒИ және ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін­де прак­ти­ка­лық дағ­да­ла­ры. 12. Жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар­ды тү­зу тех­ни­ка­лық қал­пын­да ұста­уды жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау, ПҚ ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-жар­лық­шы құ­жат­та­ры­на сәй­кес тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ле­рін (ре­гла­мент­тер­ді) жос­пар­лау. 13. Ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­іне, ҚБ­КЖ тол­ты­руы­на, өл­шеу құ­рал­да­рын тек­се­ру­ге өті­нім­дер рә­сім­деу. 14. Ба­ғы­ны­шты пай­да­ла­ну­шы­лық пер­со­на­лы­ның қыз­ме­тін бас­қа­ру, олар­мен ПҚ және ең­бек қа­уіп­сіз­ді­гі мен қор­ғауы­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес орын­да­ла­тын жұ­мыста­ры­ның орын­да­луын ба­қы­ла­у­ға бас­шы­лық ету іс­кер­лі­гі. Бі­лі­мі: 1. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 2. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 3. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 5. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 11892 бо­лып тір­кел­ген). 6. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар. 7. Ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де, жұ­мыс нұс­қа­ма­ла­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия. 8.Қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­тар мен тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 9. Ма­гистр (ба­ка­лаври­ат­тың иге­рі­л­ген бағ­дар­ла­ма­сы негі­зін­де), ЗҒТ бұй­ым­да­ры мен ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну­дың прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сі. 10. ЖҒИ, ЗҒТ тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық жүй­е­ле­рі­нің пай­да­ла­ну ұй­ым­да­сты­ру­дың құ­ры­лы­мын, құ­ра­ма бө­лік­те­рі­нің, жүй­е­лер­дің, ке­шен объ­ек­ті­ле­рі­нің өза­ра әре­кет­те­су прин­ципте­рін бі­лу. 11. ЖҒИ құ­ра­мын­да қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рін (ӨҚО) қа­уіп­сіз пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың негіз­де­рін бі­лу. 2-ең­бек функ­ци­я­сы Ба­ғы­ны­шты пай­да­ла­ну­шы­лық пер­со­на­лын (II­ж­әнеI са­нат­та­ғы ин­же­нер­лер) дай­ын­да­уды ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау. Өза­ра әре­кет­те­су­ді жос­пар­лау мен ұй­ым­да­сты­ру және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рі­нің ұй­ым­дар-әзір­ле­у­ші­ле­рі­мен және ұй­ым­дар-өн­ді­ру­ші­ле­рі­мен ре­кла­ма­ци­я­лық жұ­мыста­рын жүр­гі­зу ба­ры­сын­да өза­ра әре­кет­те­суі, пы­сық­тау (же­тіл­ді­ру­ді), сы­нақ­тар­ды жүр­гі­зу. Кә­сі­по­рын­дар-әзір­ле­у­ші­лер­мен, да­яр­ла­у­шы­лар­мен, сон­дай-ақ ма­ман­дан­ды­ры­л­ған ұй­ым­дар­мен ав­тор­лық және тех­ни­ка­лық қа­да­ға­лау ба­ғы­ты бой­ын­ша өза­ра әре­кет­те­су. Өнер­к­ә­сіп­тің ұй­ым­да­сты­ру­шы­ла­ры­мен орын­да­ла­тын жұ­мыстар­ды ба­қы­лау. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Сы­нақ­тар нәти­же­ле­рін тал­дау және сы­нақ­тар нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ше­шім­дер дай­ын­дау. 2. Тех­ни­ка­лық ди­а­гно­сти­ка­лау және ре­сур­стың та­ғай­ын­дал­ған көр­сет­кіш­те­рін ұзар­ту бой­ын­ша жұ­мыстар­ды жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру. 3. ЖҒИ, ЗҒИ объ­ек­ті­ле­рі­нің тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық жүй­е­ле­рін пай­да­ла­ну және сы­нақ­тау. 4.  Жо­ға­ры­да си­паттал­ған жұ­мыстар­ды орын­дай­тын қыз­мет­кер­лер­ді ұй­ым­да­сты­ру және бас­шы­лық ету. 5. Есеп­тік тех­ни­ка­лық ма­те­ри­ал­да­рын, со­ның ішін­де СБШ шар­тта­ры бой­ын­ша қа­был­дау. 6.  Бағ­дар­ла­ма­лы­қ­ә­ді­сте­ме­лік құ­жат­та­ры­ның орын­да­луын ке­лі­су және ұй­ым­да­сты­ру. 7. Сы­нақ­тар нәти­же­ле­рін тал­дау және сы­нақ нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ше­шім­дер жо­ба­ла­рын дай­ын­дау. 8. Пай­да­ла­ну­шы, есеп­тік құ­жат­та­ма­сын және қыз­мет­тік хат ал­ма­су­ла­рын жүр­гі­зу. 9. Қыз­мет жұ­мысы ке­зін­де нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ды ба­ғыт­тау және қол­да­ну правк­ти­ка­лық дағ­ды­ла­ры. 10. Прак­ти­ка­лық қыз­мет­тік жұ­мыс ба­ры­сын­да ал­ған бі­лім­дер мен дағ­ды­лар­ды қол­да­на бі­лу. 11. Өзі­нің қыз­мет­тік уа­қы­тын дұ­рыс жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ра бі­лу. 12. Ауыр өн­ді­рі­стік жағ­дай­да дұ­рыс әре­кет ете бі­лу. 13. ЖҒИ және ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін­де прак­ти­ка­лық дағ­да­ла­ры. 14. Тех­ни­ка­лық ше­шім­де­рін, тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды рә­сім­деу, тех­ни­ка­лық хат ал­ма­су­лар­ды жүр­гі­зу. Шет­кі ұй­ым­дар­мен орын­дал­ған жұ­мыстар­дың нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ак­ті­лер­ді (тех­ни­ка­лық құ­жат­тар­ды) рә­сім­деу және ке­лі­су. 15. Жал­пы объ­ек­ті­лік мін­дет­те­рін ше­шу ба­ры­сын­да пай­да­ла­ны­ла­тын ұй­ым­ның шек­тес бө­лім­ше­ле­рі­мен өза­ра әре­кет­те­су ба­ры­сын­да ке­шен­ді тал­дау өт­кі­зу. 16. Шар­ттар, ТКЖ бой­ын­ша есеп­тік ма­те­ри­ал­да­ры бой­ын­ша тех­ни­ка­лық есеп­тік ма­те­ри­ал­да­рын қа­был­дау. Ес­кер­ту­лер мен ұсы­ны­стар­ды тал­дау, рә­сім­деу. 17. ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін және ЗҒТ пай­да­ла­ну­дың бас­қа­ру жүй­е­сін же­тіл­ді­ру бой­ын­ша ұсы­ны­стар­ды әзір­леу (өз қыз­ме­ті ба­ғы­ты­на сәй­кес). 18. Өз қыз­ме­ті­нің ба­ғы­ты бой­ын­ша ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы құ­жат­тар мен жұ­мыс бе­ру­ші­нің жер­гі­лік­ті ак­ті­ле­рі­нің жо­ба­ла­рын әзір­леу, ке­лі­су­ге ұсы­ну. Бі­лі­мі: 1. ЖҒИ, ЗҒТ тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық жүй­е­ле­рі­нің құ­ры­лы­мын, аг­ре­гат­та­ры­ның, жүй­е­ле­рі­нің, құ­ра­ма бө­лік­те­рі­нің, ке­шен объ­ек­ті­ле­рі­нің өза­ра әре­кет­те­су, пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың прин­ципте­рін бі­лу. 2. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар. 3. Ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де, жұ­мыс нұс­қа­ма­ла­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия. 4. Қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­тар мен тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 5. Ма­гистр (ба­ка­лаври­ат­тың иге­рі­л­ген бағ­дар­ла­ма­сы негі­зін­де), ЗҒТ бұй­ым­да­ры мен ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну­дың прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сі. 6. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 7. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 8. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 9. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 10. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 11892 бо­лып тір­кел­ген). 11. ЖҒИ құ­ра­мын­да қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рін (ӨҚО) қа­уіп­сіз пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың негіз­де­рін бі­лу. 3-ең­бек функ­ци­я­сы Жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар­дың тех­ни­ка­лық ку­әлан­ды­ру­ла­рын, ав­то­ном­дық және ке­шен­ді сы­нақ­та­рын, жұ­мыс іс­те­у­ге тек­се­ру­ін жүр­гі­зу­ді жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау ( тұ­та­стай ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін қам­ти­ды). Өз қыз­ме­ті ба­ғы­ты­на сәй­кес ҚР ға­рыш қыз­ме­ті са­ла­сын­да­ғы ағым­да­ғы және ұзақ мер­зім­ді бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­ле­у­ге және іс­ке асы­ры­луы­на қа­ты­су, сон­дай-ақ бағ­дар­ла­ма­лық-әді­сте­ме­лік құ­жат­та­рын әзір­ле­у­ге, ке­лі­су­ге және ұй­ым­да­сты­ру­ға қа­ты­су. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар­дың тех­ни­ка­лық ку­әлан­ды­ру­ла­рын, ав­то­ном­дық және ке­шен­ді сы­нақ­та­рын, жұ­мыс іс­те­у­ге тек­се­ру­ін жүр­гі­зу­ді жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау ( тұ­та­стай ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін қам­ти­ды). 2. ПҚ-ға сәй­кес ЗҒТ жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­рын және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін штат­тық жұ­мыста­ры­на жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау (ЗҒТ ҚБ, ЗҒТ-мен жұ­мыста­ры­на дай­ын­дау). 3. ЖҒИ, ЗҒИ объ­ек­ті­ле­рі­нің тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық жүй­е­ле­рін пай­да­ла­ну және сы­нақ­тау. 4. Жо­ға­ры­да си­паттал­ған жұ­мыстар­ды орын­дай­тын қыз­мет­кер­лер­ді ұй­ым­да­сты­ру және бас­шы­лық ету. 5. Есеп­тік тех­ни­ка­лық ма­те­ри­ал­да­рын, со­ның ішін­де ТКЖ шар­тта­ры бой­ын­ша қа­был­дау. 6. Бағ­дар­ла­ма­лы­қ­ә­ді­сте­ме­лік құ­жат­та­ры­ның орын­да­луын ке­лі­су және ұй­ым­да­сты­ру. 7. Сы­нақ­тар нәти­же­ле­рін тал­дау және сы­нақ нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ше­шім­дер жо­ба­ла­рын дай­ын­дау. 8. Пай­да­ла­ну­шы, есеп­тік құ­жат­та­ма­сын және қыз­мет­тік хат ал­ма­су­ла­рын жүр­гі­зу. 9. Қыз­мет жұ­мысы ке­зін­де нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ды ба­ғыт­тау және қол­да­ну прак­ти­ка­лық дағ­ды­ла­ры. 10. Прак­ти­ка­лық қыз­мет­тік жұ­мыс ба­ры­сын­да ал­ған бі­лім­дер мен дағ­ды­лар­ды қол­да­на бі­лу. 11. Өзі­нің қыз­мет­тік уа­қы­тын дұ­рыс жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ра бі­лу. 12. Ауыр өн­ді­рі­стік жағ­дай­да дұ­рыс әре­кет ете бі­лу. 13. ЖҒИ және ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін­де прак­ти­ка­лық дағ­да­ла­ры. 14. Бе­кі­ті­л­ген ЗҒТ жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­рын­да және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін­де штат­тық жұ­мыста­рын орын­дау, ба­қы­лау және құ­жат­тық рә­сім­деу. 15. Жүй­е­лер мен аг­ре­гат­тар жаб­дық­та­ры­ның тү­зу қал­пын қал­пы­на кел­ті­ру бой­ын­ша іс­ке қо­су­дан кей­ін­гі жұ­мыста­рын жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру және дай­ын­да­уды, орын­да­луы мен құ­жат­тық рә­сім­де­уін ба­қы­лау (тұ­та­стай ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін қам­ти­ды). Бі­лі­мі: 1. Бе­кі­ті­л­ген ЗҒТ жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­рын­да және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін­де штат­тық жұ­мыстар негіз­де­рі. 2. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 3. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 6. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 11892 бо­лып тір­кел­ген). 7. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­дар, жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі. 8. Ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де, жұ­мыс нұс­қа­ма­ла­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия. 9. Қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­тар мен тех­ни­ка­лық та­лап­тар. 10. Ма­гистр (ба­ка­лаври­ат­тың иге­рі­л­ген бағ­дар­ла­ма­сы негі­зін­де), ЗҒТ бұй­ым­да­ры мен ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну­дың прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе­сі. 11. Пай­да­ла­ну­шы ұй­ым мен са­ла мас­шта­бын­да пер­со­нал­ды жос­пар­лы оқы­ту (дай­ын­дау) жүй­е­сін­де ал­ған бі­лім­дер. 12. ЖҒИ, ЗҒТ тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық жүй­е­ле­рі­нің құ­ры­лы­мын, аг­ре­гат­та­ры­ның, жүй­е­ле­рі­нің, құ­ра­ма бө­лік­те­рі­нің, ке­шен объ­ек­ті­ле­рі­нің өза­ра әре­кет­те­су, пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың прин­ципте­рін бі­лу. 13. ЖҒИ құ­ра­мын­да қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рін (ӨҚО) қа­уіп­сіз пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың негіз­де­рін бі­лу. 14. Ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­іне, ҚБ­КЖ тол­ты­руы­на, өл­шеу құ­рал­да­рын тек­се­ру­ге өті­нім­дер ре­сім­деу негіз­де­рін бі­лу. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Кә­сі­по­рын­ның кор­по­ра­тив­тік мә­де­ни­е­тіне қа­лып­та­сты­ру. Жұ­мысты орын­да­у­ға же­ке жа­у­ап­кер­ші­лі­гі. Ко­ман­да­лық жұ­мысты қа­лып­та­сты­ру. Ком­му­ни­ка­бель­ді­лік. Ұй­ым­шыл­дық. Тәр­тіп­ті­лік. Өзін-өзі ба­қы­лау. Орын­да­у­шы­лық, тал­дау қа­бі­лет­ті­лік­те­рі. Бел­сен­ді­лік. Жа­у­ап­кер­ші­лік. Ко­ман­да­да жұ­мыс жа­сау. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 1229 Бас ин­же­нер «Бас ин­же­нер» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 1229 Кә­сіп ата­уы Бас ин­же­нер СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 7 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры. 1-ең­бек функ­ци­я­сы ЖҒИ мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рі­нің дұ­рыс тех­ни­ка­лық күй­ін қол­да­уды жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау. Бө­лім­ше­нің жүй­е­ле­рі мен аг­ре­гат­та­рын тү­зу тех­ни­ка­лық қал­пын­да ұста­уды жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау, ПҚ ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-жар­лық­шы құ­жат­та­ры­на сәй­кес тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ле­рін (ре­гла­мент­тер­ді) жос­пар­лау. Сон­дай-ақ құ­ры­лым­ның пай­да­ла­ну­шы­лық пер­со­на­лын (объ­ек­ті­ні) дай­ын­да­уды ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. ЗҒТ, ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі­нің тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық жүй­е­лер то­бын пай­да­ла­ну және сы­нақ­та­уды ұй­ым­да­сты­ру. 2. ТКЖ шар­тта­ры бой­ын­ша есеп­тік тех­ни­ка­лық ма­те­ри­ал­да­рын қа­был­дау. 3. Бағ­дар­ла­ма­лы­қ­ә­ді­сте­ме­лік құ­жат­та­ры­ның орын­да­луын ке­лі­су және ұй­ым­да­сты­ру. 4. Сы­нақ нәти­же­ле­рін тал­дау және сы­нақ нәти­же­ле­рін жал­пы­лау. 5. Өнер­к­ә­сіп­тік (тех­но­ло­ги­я­лық, пай­да­ла­ну) про­це­стер­ді орын­да­уды оң­тай­лан­ды­ру. 6. Ға­рыш қыз­ме­ті са­ла­сын­да ағым­да­ғы және ұзақ мер­зім­ді бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­ле­у­ге және іс­ке асы­ру­ға қа­ты­су. 7. Ға­рыш жүй­е­ле­рі мен ке­шен­де­рін құ­ру бой­ын­ша тә­жі­ри­бе-кон­струк­тор­лық жұ­мыстар­ға қа­ты­су. 8. Сы­нақ қыз­ме­ті мә­се­ле­ле­рін ше­шу­де жүй­е­лік ың­ғай ұй­ым­да­сты­ра бі­лу. 9. ҒЗК объ­ек­ті­ле­рін өн­ді­ру­ді (қол­да­ну­ды) пай­да­на­тын бө­лім­ше­лер­ді бас­қа­ру дағ­ды­ла­ры. 10. ПҚ-ға, ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық­бас­қа­ру­шы және нор­ма­тив­тік құ­жат­та­ры­на сәй­кес штат­тық ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну бой­ын­ша құ­ры­лым­ның (құ­ры­лым­дар­дың, объ­ек­ті­нің тұ­та­сы­мен) қыз­ме­тін жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру мен ба­қы­лау. 11. Ма­те­ри­ал­дық-тех­ни­ка­лық қам­та­ма­сыз ету, ҚБ­КЖ тол­ты­руын қам­та­ма­сыз ету, ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рі­нің өл­шеу құ­рал­да­рын тек­се­ру. 12. Ең­бек­ті қор­ғау және өнер­к­ә­сіп­тік қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры­на сәй­кес, ПҚ-мен қа­рас­ты­ры­л­ған жұ­мыс орын­да­рын ұй­ым­да­сты­ру­ды ба­қы­лау. 13. Құ­ры­лым­ның пай­да­ла­ну­шы­лық пер­со­на­лын (объ­ек­ті­ле­рін) дай­ын­да­уды ұй­ым­да­сты­ру және ба­қы­лау. 14. Құ­ры­лым (объ­ек­ті­нің) пер­со­на­лы­ның бе­кі­ті­л­ген тех­ни­ка­да өзін­дік жұ­мысқа рұқ­сат­на­ма­сын дай­ын­да­уды және ком­мис­си­я­лық жү­зе­ге асы­ру­ды ұй­ым­да­сты­ру. 15. Құ­ры­лым­ның (объ­ек­ті­нің) пер­со­на­лы­мен ПҚ­ға, қа­уіп­сіз­дік, ең­бек­ті қор­ғау және нор­ма­тив­тік құ­жат­та­ры­на сәй­кес жұ­мыста­рын орын­да­уды қам­та­ма­сыз ету. 16. Құ­ры­лым­ның (объ­ек­ті­нің) жұ­мыс орын­да­ры­на ат­те­стат­тау өт­кі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру және қам­та­ма­сыз ету. Бі­лі­мі: 1. Кон­струк­ция, іс-қи­мыл қа­ғи­дат­та­ры, ҒЗТ және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну және сы­на­уды ұй­ым­да­сты­ру, тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­дің фи­зи­ка­лық негіз­де­рі бой­ын­ша ға­рыш қыз­ме­ті­нің ая­сын­да­ғы кә­сіп­тік бі­лім. 2. ЖҒИ құ­ра­мын­да қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рін (ӨҚО) қа­уіп­сіз пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың негіз­де­рін бі­лу. 3. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 6. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 7. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 11892 бо­лып тір­кел­ген). 8. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­да­ры. 9. Жұ­мыстар­ды орын­да­удың негіз­гі әді­сте­рі, ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де, жұ­мыс нұс­қа­ма­ла­рын­да қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­ги­я­сы. 10. Қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­та­ры мен тех­ни­ка­лық та­лап­та­ры. 11. Өн­ді­рі­сті (пай­да­ла­ну­ды) бас­қа­ру­дың тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 12. Бас­қа­ру­шы­лық қыз­ме­ті қа­ғи­дат­та­ры­ның тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 13. Пай­да­ла­ну жабды­ғы қол­да­ны­сы­ның фи­зи­ка­лық негіз­де­рі мен қа­ғи­дат­та­рын бі­лу. 14. Қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рі мен ең­бек­ті қор­ғаудың қа­уіп­сіз пай­да­ла­нуын ұй­ым­да­сты­ру тәр­ті­бін бі­лу. 15. Өн­ді­рі­стік (бас­қа­ру­шы­лық) қыз­ме­ті­нің эко­но­ми­ка­лық негіз­де­рін бі­лу. 16. ЖҒИ және ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рі­нің бе­кі­ті­л­ген жүй­е­лер мен аг­ре­гат­та­рын­да­ғы штат­тық жұ­мыста­ры­ның негіз­де­рі. 2-ең­бек функ­ци­я­сы ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рі­нің әзір­ле­у­ші-ұй­ым­дар және өн­ді­ру­ші-ұй­ым­дар­мен жар­на­ма­лық жұ­мыста­рын жүр­гі­зу ба­ры­сын жос­пар­лау және өза­ра әре­кет­те­су, бө­лім­ше­ге бе­кі­ті­л­ген жаб­дық­тар­да пы­сық­тау (же­тіл­ді­ру­ді), сы­нақ­тар­ды жүр­гі­зу. Әзір­ле­у­ші-кә­сі­по­рын­дар­мен, да­яр­ла­у­шы­лар­мен, сон­дай-ақ ма­ман­дан­ды­ры­л­ған ұй­ым­дар­мен ав­тор­лық және тех­ни­ка­лық қа­да­ға­лау ба­ғы­ты бой­ын­ша өза­ра әре­кет­те­су. Өнер­к­ә­сіп­тік ұй­ым­дар орын­дай­тын жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. ЗҒТ, ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі­нің тех­ни­ка­лық және тех­но­ло­ги­я­лық жүй­е­лер то­бын пай­да­ла­ну және сы­нақ­та­уды ұй­ым­да­сты­ру. 2. ЗҒТ, ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі, ҒЗК құ­ра­ма бө­лік­те­рін пай­да­ла­ну және сы­нақ­та­уды бас­қа­ру. 3. ТКЖ шар­тта­ры бой­ын­ша есеп­тік ма­те­ри­ал­дар­ды қа­был­дау. 4. Бағ­дар­ла­ма­лы­қ­ә­ді­сте­ме­лік       құ­жат­та­ры­ның орын­да­луын ке­лі­су және ұй­ым­да­сты­ру. 4. Сы­нақ нәти­же­ле­рін тал­дау және сы­нақ нәти­же­ле­рін жал­пы­лау. 6. Өн­ді­рі­стік (тех­но­ло­ги­я­лық, пай­да­ла­ну­шы­лық) про­це­сте­рі­нің орын­да­луын оң­тай­лан­ды­ру. 7. Ға­рыш қыз­ме­ті са­ла­сын­да ағым­да­ғы және ұзақ мер­зім­ді бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­ле­у­ге және іс­ке асы­ру­ға қа­ты­су. 8. Ға­ры­штық жүй­е­ле­рі мен ке­шен­де­рін құ­ру бой­ын­ша тә­жі­ри­бе­кон­струк­тор­лық жұ­мыста­ры­на қа­ты­су. 9. Сы­нақ қыз­ме­ті мә­се­ле­ле­рін ше­шу­де жүй­е­лік ың­ғай ұй­ым­да­сты­ра бі­лу. 10. ҒЗК объ­ек­ті­ле­рін өн­ді­ру­ді (қол­джа­ну­ды) пай­да­на­тын бө­лім­ше­лер­ді бас­қа­ру дағ­ды­ла­ры. 11. Сы­нақ­тау және пай­да­ла­ну­ға ен­гі­зу жө­нін­де­гі ко­мис­си­я­сы­на қа­ты­су. Сы­нақ­тау нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ше­шім­дер жо­ба­ла­рын жа­сап шы­ға­ру. 12. Тех­ни­ка­лық ше­шім­дер­ді, тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды рә­сім­деу, хат ал­ма­су­лар­ды ке­лі­су. Шет­кі ұй­ым­дар­мен орын­дал­ған жұ­мыстар­дың нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ак­ті­лер­ді (тех­ни­ка­лық құ­жат­тар­ды) жүр­гі­зу және ке­ліс­сө­здер жүр­гі­зу. 13. Ұй­ым­ның және/неме­се шет­кі ұй­ым­дар­дың шек­тес бө­лім­ше­ле­рі­мен (объ­ек­ті­ле­рі­мен) өза­ра әре­кет­те­су­ін қам­та­ма­сыз ету. Бі­лі­мі: 1. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 2. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 3. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 5. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 11892 бо­лып тір­кел­ген). 6. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­да­ры. 7. Ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия. 8. Қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­та­ры мен тех­ни­ка­лық та­лап­та­ры. 9. Өн­ді­рі­сті (пай­да­ла­ну­ды) бас­қа­ру­дың тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 10. Бас­қа­ру­шы­лық қыз­ме­ті қа­ғи­дат­та­ры­ның тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 11. Пай­да­ла­ну жабды­ғы қол­да­ны­сы­ның фи­зи­ка­лық негіз­де­рі мен қа­ғи­дат­та­рын бі­лу. 12. Қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рі мен ең­бек­ті қор­ғаудың қа­уіп­сіз пай­да­ла­нуын ұй­ым­да­сты­ру тәр­ті­бін бі­лу. 13. Өн­ді­рі­стік (бас­қа­ру­шы­лық) қыз­ме­ті­нің эко­но­ми­ка­лық негіз­де­рін бі­лу. 14. Бө­лім­ше­лер/кә­сі­по­рын­дар мас­шта­бын­да ҒЗТ және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну және сы­на­уды ұй­ым­да­сты­ру бой­ын­ша нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­дың негіз­гі та­лап­та­рын бі­лу. 3-ең­бек функ­ци­я­сы Шар­ттар бой­ын­ша тех­ни­ка­лық есеп­тік ма­те­ри­ал­дар­ды, ТКЖ бой­ын­ша есеп­тік ма­те­ри­ал­дар­ды қа­был­да­уды ұй­ым­да­сты­ру. Жо­ғар­ғы бас­шы­лық­қа, Ес­кер­ту­лер мен ұсы­ны­стар­ды тал­дау, жи­нақ­тау, ше­шім­ді қа­лып­та­сты­ру. Өз қыз­ме­ті­нің ба­ғы­ты бой­ын­ша ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы құ­жат­та­ры мен жұ­мыс бе­ру­ші­нің жер­гі­лік­ті ак­ті­ле­рі­нің жо­ба­ла­рын әзір­леу, ке­лі­су­ге ұсы­ну. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Бағ­дар­ла­ма­лы­қ­ә­ді­сте­ме­лік       құ­жат­та­ры­ның орын­да­луын ке­лі­су және ұй­ым­да­сты­ру. 2. ЗҒТ, ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі, ҒЗК құ­ра­ма бө­лік­те­рін пай­да­ла­ну және сы­нақ­та­уды бас­қа­ру. 3. ТКЖ шар­тта­ры бой­ын­ша есеп­тік ма­те­ри­ал­да­рын қа­был­дау. 4. Сы­нақ нәти­же­ле­рін тал­дау және сы­нақ нәти­же­ле­рін жал­пы­лау. 5. Өн­ді­рі­стік (тех­но­ло­ги­я­лық, пай­да­ла­ну­шы­лық) про­це­сте­рі­нің орын­да­луын оң­тай­лан­ды­ру. 6. Ға­рыш қыз­ме­ті са­ла­сын­да ағым­да­ғы және ұзақ мер­зім­ді бағ­дар­ла­ма­лар­ды әзір­ле­у­ге және іс­ке асы­ру­ға қа­ты­су. 7. Ға­ры­штық жүй­е­ле­рі мен ке­шен­де­рін құ­ру бой­ын­ша тә­жі­ри­бе­кон­струк­тор­лық жұ­мыста­ры­на қа­ты­су. 8. Сы­нақ қыз­ме­ті мә­се­ле­ле­рін ше­шу­де жүй­е­лік ың­ғай ұй­ым­да­сты­ра бі­лу. 9. ҒЗК объ­ек­ті­ле­рін өн­ді­ру­ді (қол­джа­ну­ды) пай­да­на­тын бө­лім­ше­лер­ді бас­қа­ру дағ­ды­ла­ры. 10. ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ-ны пай­да­ла­ну­дың бас­қа­ру жүй­е­сін же­тіл­ді­ру бой­ын­ша ұсы­ны­стар бе­ру (өз қыз­ме­ті ба­ғы­ты­на сәй­кес). Бі­лі­мі: 1. Кон­струк­ция, іс-қи­мыл қа­ғи­дат­та­ры, ҒЗТ және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну және сы­на­уды ұй­ым­да­сты­ру, тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­дің фи­зи­ка­лық негіз­де­рі бой­ын­ша ға­рыш қыз­ме­ті­нің ая­сын­да­ғы кә­сіп­тік бі­лім. 2. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 3. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 6. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 11892 бо­лып тір­кел­ген). 7. Жұ­мыс та­қы­ры­бы бой­ын­ша анық­та­ма­лық ма­те­ри­ал­да­ры. 8. Ар­найы және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­ги­я­сы. 9. Қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­та­ры мен тех­ни­ка­лық та­лап­та­ры. 10. Өн­ді­рі­сті (пай­да­ла­ну­ды) бас­қа­ру­дың тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 11. Бас­қа­ру­шы­лық қыз­ме­ті­нің тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 12. Пай­да­ла­ну жабды­ғы қол­да­ны­сы­ның фи­зи­ка­лық негіз­де­рі мен қа­ғи­дат­та­рын бі­лу. 13. Қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рі мен ең­бек­ті қор­ғаудың қа­уіп­сіз пай­да­ла­нуын ұй­ым­да­сты­ру тәр­ті­бін бі­лу. 14. Өн­ді­рі­стік (бас­қа­ру­шы­лық) қыз­ме­ті­нің эко­но­ми­ка­лық негіз­де­рін бі­лу. 15. Бө­лім­ше­лер, кә­сі­по­рын­дар, ҒЗК жұ­мысы тех­но­ло­ги­я­ла­ры мас­шта­бын­да бе­кі­ті­л­ген жаб­дық­тар жұ­мыс іс­теу және өза­ра әре­кет­те­су фи­зи­ка­лық қа­ғи­дат­та­рын бі­лу. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Ана­ли­ти­ка­лық қа­бі­лет­ті­лік­те­рі. Бел­сен­ді­лік. Кор­по­ра­тив­тік көш­бас­шы­лық. Ко­ман­да­да жұ­мыс жа­сау. Өзін-өзі ұй­ым­да­сты­ра бі­лу. Стра­те­ги­я­лық ой­лау. Стра­те­ги­я­лық жос­пар­лау. Бө­лім­ше­де тәр­тіп­тің сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ете бі­лу. Бас­қа­ру­шы­лық қа­бі­лет­ті­лік­те­рі. Ти­ім­ді ком­му­ни­ка­ция. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс 1210 Бас кон­струк­тор «Бас кон­струк­тор» кә­сі­бі­нің кар­точ­ка­сы Кә­сіп ко­ды 1210 Кә­сіп ата­уы Бас кон­струк­тор СБШ бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі 8 БА бой­ын­ша бі­лік­ті­лік дең­гейі са­нат­сыз Кә­сі­би бі­лім дең­гейі Жо­ға­ры бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Жо­ға­ры оқу ор­ны­нан кей­ін­гі бі­лім, прак­ти­ка­лық тә­жі­ри­бе. Бі­лік­ті­лік­ті арт­ты­ру кур­ста­ры. 1-ең­бек функ­ци­я­сы ПҚ-ға, ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық­бас­қа­ру­шы және нор­ма­тив­тік құ­жат­та­ры­на сәй­кес ЗҒТ-ны және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну және сы­нау бой­ын­ша кә­сі­по­рын­ның (ЖҒИ ірі объ­ек­ті­сі­нің, со­ның ішін­де қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рі­нің) өн­ді­рі­стік, ша­ру­а­шы­лық және қар­жы­лы­қ­эко­но­ми­ка­лық қыз­ме­тін бас­қа­ру. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Сы­нақ­тар нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ше­шім­дер қа­был­дау. 2. Кә­сі­по­рын­ның (ҒЗК, ЖҒИ объ­ек­ті­сі­нің) да­му стра­те­ги­я­сын анық­тау, күр­де­лі өн­ді­рі­стік, ғы­лы­ми про­це­сте­рін бас­қа­ру. 3. Шек­тес кә­сі­по­рын­дар­мен және ко­опе­ра­ция кә­сі­по­рын­да­ры және са­ла­ның бас­қа да ұй­ым­дар­мен өза­ра әре­кет­те­су. 4. ЖҒИ, ЗҒТ (ҒЗК тұ­та­сы­мен, СК, ТК, ҚББ) объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну мен сы­нақ­та­уын ұй­ым­да­сты­ру. 5. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ға­рыш қыз­ме­ті са­ла­сын­да­ғы ағым­да­ғы және ұзақ мер­зім­ді бағ­дар­ла­ма­ла­рын әзір­ле­у­ге және іс­ке асы­ру­ға қа­ты­су. 6. Ға­рыш жүй­е­ле­рі мен ке­шен­де­рін құ­ру бой­ын­ша тә­жі­ри­бе­кон­струк­тор­лық жұ­мыста­рын жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру. 7. Кә­сі­по­рын­ның тех­ни­ка­лық са­я­са­тын және оны іс­ке асы­руын анық­тау. 8. ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін және ЗҒТ тү­зу тех­ни­ка­лық қал­пын­да ұста­уды бас­қа­ру. 9. ҒЗК (ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін) ға­рыш ап­па­рат­та­рын жі­бе­ру­ді қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша штат­тық жұ­мыста­рын өт­кізу­ге дай­ын­да­уды жос­пар­лау. 10. Ұй­ым­ды бі­лік­ті ма­ман­дар­мен қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша ша­ра­лар қа­был­дау іс­кер­лі­гі. Бі­лі­мі: 1. Са­ла мас­шта­бын­да ҒЗТ өнім­де­рін және ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну және сы­на­уды ұй­ым­да­сты­ру бой­ын­ша нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ды бі­лу. 2. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 3. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 6. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 11892 бо­лып тір­кел­ген). 7. Ға­рыш са­ла­сын­да және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия. 8. Қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­та­ры, қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­те­рі мен тех­ни­ка­лық жағ­дай­ла­ры. 9.Ұй­ым­ды (кә­сі­по­рын­ды) бас­қа­ру тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 10. Бас­қа­ру­шы­лық қыз­ме­ті­нің тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 11. Қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рі мен ең­бек­ті қор­ғаудың қа­уіп­сіз пай­да­ла­нуын ұй­ым­да­сты­ру тәр­ті­бін бі­лу. 12. Эко­но­ми­ка­лық қыз­ме­ті­нің тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 13. Ма­ман (ба­ка­лавр, ма­гистр, PhD док­то­ры) , жо­ға­ры (то­лық) бі­лі­мі­нің иге­рі­л­ген бағ­дар­ла­ма­сы негі­зін­де. 2-ең­бек функ­ци­я­сы Ав­то­ном­дық (ке­шен­ді) сы­нақ­тар, ҒЗК (ЗҒТ, ЖҒИ) объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну­ға қа­был­дау және ен­гі­зу бой­ын­ша ко­мис­си­я­сын бас­қа­ра­ды (қа­ты­са­ды). Сон­дай-ақ пай­да­ла­ну және сы­нақ­тау кә­сі­по­рын­да­рын ҒЗК (ЖҒИ объ­ек­ті­сін) да­мы­ту­дың стра­те­ги­я­лық ба­ғыт­та­ры бой­ын­ша ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рі­нің әзір­ле­у­ші-ұй­ы­мы және өн­ді­ру­ші-ұй­ы­мы­м­ен өза­ра әре­кет­те­су. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. Өмір сү­ру және ден­са­улық үшін қа­уіп­сіз және қо­лай­лы ең­бек жағ­дай­ын жа­сау бой­ын­ша ша­ра­лар қол­да­ну және қам­та­ма­сыз ету. 2. Сы­нақ­тар нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ше­шім­дер қа­был­дау. 3. Кә­сі­по­рын­ның (ҒЗК, ЖҒИ объ­ек­ті­сі­нің) да­му стра­те­ги­я­сын анық­тау, күр­де­лі өн­ді­рі­стік, ғы­лы­ми про­це­сте­рін бас­қа­ру. 4. Шек­тес кә­сі­по­рын­дар­мен және ко­опе­ра­ция кә­сі­по­рын­да­ры және са­ла­ның бас­қа да ұй­ым­дар­мен өза­ра әре­кет­те­су. 5. ЖҒИ, ЗҒТ (ҒЗК тұ­та­сы­мен, СК, ТК, ҚББ) объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну мен сы­нақ­та­уын ұй­ым­да­сты­ру. 6. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ға­рыш қыз­ме­ті са­ла­сын­да­ғы ағым­да­ғы және ұзақ мер­зім­ді бағ­дар­ла­ма­ла­рын әзір­ле­у­ге және іс­ке асы­ру­ға қа­ты­су. 7. Ға­рыш жүй­е­ле­рі мен ке­шен­де­рін құ­ру бой­ын­ша тә­жі­ри­бе­кон­струк­тор­лық жұ­мыста­рын жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру. 8. ҒЗК (ЖҒИ объ­ек­ті­сі­мен) ұсы­ны­ла­тын қыз­мет көр­се­ту­лер­дің тап­сы­рыс бе­ру­ші­лер­мен өза­ра әре­кет­те­се бі­лу. Бі­лі­мі: 1. ҒЗК тех­но­ло­ги­я­лық жұ­мыс мас­шта­бын­да бе­кі­ті­л­ген жаб­дық­тар­дың жұ­мыс іс­те­уі және әре­кет­те­суі фи­зи­ка­лық қа­ғи­дат­та­рын бі­лу. 2. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 3. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 6. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 11892 бо­лып тір­кел­ген). 7. Ға­рыш са­ла­сын­да және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия. 8. Қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­та­ры, қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­те­рі мен тех­ни­ка­лық жағ­дай­ла­ры. 9. Ұй­ым­ды (кә­сі­по­рын­да) бас­қа­ру тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 10. Бас­қа­ру­шы­лық қыз­ме­ті­нің тео­ри­я­сы ме­ни прак­ти­ка­сы. 11. Қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рі мен ең­бек­ті қор­ғаудың қа­уіп­сіз пай­да­ла­нуын ұй­ым­да­сты­ру тәр­ті­бін бі­лу. 12. Эко­но­ми­ка­лық қыз­ме­ті­нің тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 13. Ма­ман (ба­ка­лавр, ма­гистр, PhD док­то­ры) , жо­ға­ры (то­лық) бі­лі­мі­нің иге­рі­л­ген бағ­дар­ла­ма­сы негі­зін­де. 14. Ға­рыш са­ла­сы қыз­ме­т­ін­де және ұқсас са­ла­да кә­сіп­тік бі­лім мен тә­жі­ри­бе син­те­зі. 3-ең­бек функ­ци­я­сы Өз қыз­ме­ті ба­ғы­ты­на сәй­кес Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ға­рыш қыз­ме­ті са­ла­сын­да­ғы ағым­да­ғы және ұзақ мер­зім­ді бағ­дар­ла­ма­лар­ды жос­пар­ла­у­ға, әзір­ле­у­ге және іс­ке асы­ру­ға қа­ты­су. Кә­сі­по­рын­ның/ұй­ым­ның да­му жос­пар­ла­рын бе­кі­ту. ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рі­нің ар­на­у­лы ти­ім­ді пай­да­ла­ну­ға ба­ғыт­тал­ған ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы құ­жат­та­ры мен жұ­мыс бе­ру­ші­нің жер­гі­лік­ті ак­ті­ле­рі­нің жо­ба­ла­рын әзір­ле­уді бас­қа­ру. Бі­лік­те­рі және дағ­ды­ла­ры: 1. ЖҒИ объ­ек­ті­ле­рі мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рі­нің бә­се­ке­лес си­патта­ма­ла­рын арт­ты­ру, же­тіл­ді­ру ба­ғыт­та­рын анық­тау. 2. Сы­нақ­тар нәти­же­ле­рі бой­ын­ша ше­шім­дер қа­был­дау. 3. Кә­сі­по­рын­ның (ҒЗК, ЖҒИ объ­ек­ті­сі­нің) да­му стра­те­ги­я­сын анық­тау, күр­де­лі өн­ді­рі­стік, ғы­лы­ми про­це­сте­рін бас­қа­ру. 4. Шек­тес кә­сі­по­рын­дар­мен және ко­опе­ра­ция кә­сі­по­рын­да­ры және са­ла­ның бас­қа да ұй­ым­дар­мен өза­ра әре­кет­те­су. 5. ЖҒИ, ЗҒТ (ҒЗК тұ­та­сы­мен, СК, ТК, ҚББ) объ­ек­ті­ле­рін пай­да­ла­ну мен сы­нақ­та­уын ұй­ым­да­сты­ру. 6. Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ға­рыш қыз­ме­ті са­ла­сын­да­ғы ағым­да­ғы және ұзақ мер­зім­ді бағ­дар­ла­ма­ла­рын әзір­ле­у­ге және іс­ке асы­ру­ға қа­ты­су. 7. Ға­рыш жүй­е­ле­рі мен ке­шен­де­рін құ­ру бой­ын­ша тә­жі­ри­бе­кон­струк­тор­лық жұ­мыста­рын жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру. 8. ЖҒИ мен ЗҒТ объ­ек­ті­ле­рі­нің ар­на­у­лы ти­ім­ді пай­да­ла­ну­ға ба­ғыт­тал­ған ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы құ­жат­та­ры мен жұ­мыс бе­ру­ші­нің жер­гі­лік­ті ак­ті­ле­рі­нің жо­ба­ла­рын әзір­ле­уді бас­қа­ру. Бі­лі­мі: 1. Қыз­мет­те ко­опе­ра­тив­ті жүй­е­лер­ді құ­ру мен өза­ра әре­кет­те­сті­ру қа­бі­ле­ті және мак­ро­эко­но­ми­ка­лық пен мак­ро­әле­умет­тік жүй­е­лер­ді бас­қа­ру әдіс­на­ма­сы. 2. «Ға­рыш қыз­ме­ті ту­ра­лы» 2012 жы­л­ғы 6 қаң­тар­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы. 3. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғы­нан ға­рыш объ­ек­ті­ле­рін ұшы­ру, сон­дай-ақ оны одан тыс жер­лер­де ға­рыш қыз­ме­тіне қа­зақ­стан­дық қа­ты­су­шы­лар жү­зе­ге асы­ра­тын жағ­дай­да ұшы­ру ту­ра­лы ше­шім­дер­ді ке­лі­су және қа­был­дау қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Үкі­ме­ті­нің 2012 жы­л­ғы 26 мау­сым­да­ғы № 838 Қа­улы­сы. 4. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да ға­рыш зы­мы­ран ке­шен­де­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ция және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 523 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12129 бо­лып тір­кел­ген). 5. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның ау­ма­ғын­да, сон­дай-ақ ға­рыш ке­ңі­сті­гін­де ға­рыш жүй­е­ле­рін құ­ру және пай­да­ла­ну (қол­да­ну) қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің м.а. 2015 жы­л­ғы 29 сәу­ір­де­гі № 525 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 12090 бо­лып тір­кел­ген). 6. «Пай­да­ла­ну­дан шы­ға­ры­л­ған ға­рыш объ­ек­тiлерi мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды кә­де­ге жа­ра­ту қа­ғи­да­ла­рын бе­кі­ту ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Ин­ве­сти­ци­я­лар және да­му ми­ни­стрі­нің 2015 жы­л­ғы 28 сәу­ір­де­гі № 506 бұй­ры­ғы (Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­ді мем­ле­кет­тік тір­кеу ті­зі­лі­мін­де № 11892 бо­лып тір­кел­ген). 7. Ға­рыш са­ла­сын­да және анық­та­ма­лық әде­би­е­т­ін­де қол­да­ны­ла­тын тер­ми­но­ло­гия. 8. Қол­да­ны­с­та­ғы са­ла­лық стан­дарт­та­ры, қыз­мет ба­ғы­ты бой­ын­ша тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­те­рі мен тех­ни­ка­лық жағ­дай­ла­ры. 9.Ұй­ым­ды (кә­сі­по­рын­да) бас­қа­ру тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 10. Бас­қа­ру­шы­лық қыз­ме­ті­нің тео­ри­я­сы ме­ни прак­ти­ка­сы. 11. Қа­уіп­ті өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­ле­рі мен ең­бек­ті қор­ғаудың қа­уіп­сіз пай­да­ла­нуын ұй­ым­да­сты­ру тәр­ті­бін бі­лу. 12. Эко­но­ми­ка­лық қыз­ме­ті­нің тео­ри­я­сы мен прак­ти­ка­сы. 13. Ма­ман (ба­ка­лавр, ма­гистр, PhD док­то­ры) , жо­ға­ры (то­лық) бі­лі­мі­нің иге­рі­л­ген бағ­дар­ла­ма­сы негі­зін­де. 14. Өн­ді­рі­стік қыз­мет­тің эко­но­ми­ка­лық негіз­де­рін бі­лу және пер­со­нал­ды бас­қа­ру. 15. Ақ­па­рат­ты тал­дау әді­сі. Же­ке құ­зы­рет­ті­лік­ке қой­ы­ла­тын та­лап­тар Ана­ли­ти­ка­лық қа­бі­лет­ті­лік­те­рі. Бел­сен­ді­лік. Кор­по­ра­тив­тік көш­бас­шы­лық. Ко­ман­да­да жұ­мыс жа­сау. Өзін-өзі ұй­ым­да­сты­ра бі­лу. Стра­те­ги­я­лық ой­лау. Стра­те­ги­я­лық жос­пар­лау. Бө­лім­ше­де тәр­тіп­тің сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ете бі­лу. Бас­қа­ру­шы­лық қа­бі­лет­ті­лік­те­рі. Ти­ім­ді ком­му­ни­ка­ция. СБШ шең­бе­рін­де бас­қа кә­сіп­тер­мен бай­ла­ныс - Кә­сі­п­би стан­дарт­тың тех­ни­ка­лық де­ректе­рі Әзір­ле­ген «Бәй­те­рек» Қа­зақ­стан-Ре­сей бір­лес­кен кә­сі­пор­ны» ак­ци­о­нер­лік қо­ға­мы Нұс­қа нө­мі­рі және шы­ға­ры­л­ған жы­лы 2 нұс­қа, 2017 жыл Қай­та қа­ра­удың бо­лжал­ды кү­ні 2020 жыл