Об утверждении Типовых правил деятельности организаций образования со… — 08.08.2026

Басқа 0

Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім беру ұйымдарын қоспағанда, тиісті типтердегі және түрлердегі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларын бекіту туралы «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 5-бабы 68) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

Тармақ 1

1. Қоса беріліп отырған:

Тармақша 1

1) осы бұйрыққа 1-қосымшаға сәйкес Мектепке дейiнгi ұйымдар қызметiнiң үлгілік қағидалары;

Тармақша 2

2) осы бұйрыққа 2-қосымшаға сәйкес Орта білім беру ұйымдары (бастауыш, негізгі орта және жалпы орта) қызметінiң үлгілік қағидалары;

Тармақша 3

3) осы бұйрыққа 3-қосымшаға сәйкес Техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары;

Тармақша 4

4) осы бұйрыққа 4-қосымшаға сәйкес Орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары;

Тармақша 5

5) осы бұйрыққа 5-қосымшаға сәйкес Мамандандырылған білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары;

Тармақша 6

6) осы бұйрыққа 6-қосымшаға сәйкес Арнайы білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары;

Тармақша 7

7) осы бұйрыққа 7-қосымшаға сәйкес Жетiм балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған бiлiм беру ұйымдары қызметiнiң үлгілік қағидалары;

Тармақша 8

8) осы бұйрыққа 8-қосымшаға сәйкес Балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары;

Тармақша 9

9) осы бұйрыққа 9-қосымшаға сәйкес Ересектерге арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары бекітілсін.

Тармақ 2

2. «Тиісті үлгідегі және түрдегі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2018 жылғы 30 қазандағы № 595 бұйрығымен (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17657 болып тіркелген) бекітілген 1, 2, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10-қосымшалары күші жойылсын.

Тармақ 3

3. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Мектепке дейiнгi және орта білім беру комитеті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:

Тармақша 1

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

Тармақша 2

2) осы бұйрық ресми жарияланғаннан кейін оны Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;

Тармақша 3

3) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Заң департаментіне осы тармақтың 1), 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.

Тармақ 4

4. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Оқу-ағарту вице-министріне жүктелсін.

Тармақ 5

5. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

Басқа 1. Мектепке дейiнгi ұйымдар қызметiнiң үлгілік қағидалары

Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 20222 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығына 1-қосымша Мектепке дейiнгi ұйымдар қызметiнiң үлгілік қағидалары

Тарау 1. 1-тарау. Жалпы ережелер

1-тарау. Жалпы ережелер

Тармақ 1

1. Мектепке дейінгі ұйымдар қызметiнiң үлгілік қағидалары (бұдан әрi – Қағидалар) «Бiлiм туралы» Қазақстан Республикасының Заңының (бұдан әрі – «Білім туралы» Заң) 5-бабы 68) тармақшасына сәйкес әзiрленген және мектепке дейінгі ұйымдар қызметінiң тәртiбiн айқындайды.

Тармақ 2

2. Мектепке дейінгі ұйымдардың міндеттері:

Тармақша 1

1) мектеп жасына дейінгі тәрбиеленушілердің өмірін және денсаулығын қорғау;

Тармақша 2

2) тәрбиеленушілердің, оның ішінде ерекше білім беру қажеттіліктері және жеке мүмкіндіктері бар тәрбиеленушілердің дене, зияткерлік және жеке тұлғалық дамуын қамтамасыз ететін оңтайлы жағдайлар жасау;

Тармақша 3

3) сапалы мектепалды даярлықты қамтамасыз ету;

Тармақша 4

4) тәрбиеленушінің толыққанды дамуын қамтамасыз ету үшін отбасымен тығыз ынтымақтастықта болу;

Тармақша 5

5) ата-аналарға тәрбиеленушілерді тәрбиелеу, оқыту, дамыту және денсаулығын сақтау бойынша консультативтік және әдістемелік көмек көрсету;

Тармақша 6

6) баланың даралығы мен субъективтілігін қолдауға бағытталған өзгеретін ойын және тақырыптық зоналарды (аймақтарды), инклюзивті дамыту ортасын құру;

Тармақ 3

3. Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың қолжетімділігі мен вариативтілігін қамтамасыз ету, қауіпсіз және жайлы білім беру жағдайларын жасау үшін Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 22 ақпандағы № 50 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8390 болып тіркелген) бекітілген Білім беру ұйымдары түрлерінің номенклатурасында қарастырылған мектепке дейінгі ұйымдардың түрлері құрылады.

Тармақ 4

4. Мектепке дейінгі ұйымдар: 1-3-ке, 10-ға дейін және одан да көп топтар санымен түрлі жас топтарының болуымен; 5 күндік жұмыс аптасымен балалардың 4, 9, 10, 5, 12, 24 сағат болуымен; 6 күндік жұмыс аптасымен балалардың 4, 9, 10, 12, 24 сағат болуымен ерекшеленеді.

Тармақ 5

5. Мектепке дейінгі ұйымдардың түрлері: бөбекжай-бақша - бір жастағы және 1-сыныпқа қабылданғанға дейінгі балаларға арналған бөбек жастағы және мектеп жасына дейінгі топтардың болуын қарастырады; балабақша - үш жастағы және 1-сыныпқа қабылданғанға дейінгі балаларға арналған мектеп жасына дейінгі топтардың болуын қарастырады; отбасылық бөбекжай - отбасы мүшелерінің тікелей қатысуымен құрылады және әртүрлі жастағы топтардың (бір-үш жастағы балалар, үш-бес жастағы балалар) болуын қарастырады; санаториялық бөбекжай-бақша - бір жастағы және 1-сыныпқа қабылданғанға дейінгі бөбек жастағы және мектеп жасына дейінгі топтардың болуын қарастырады және балалар ауруларының диагнозына байланысты дәрілік және физиотерапиялық емдеуді, сауықтыру-профилактикалық шараларды (шынықтыруды, емдік дене шынықтыруды, массажды) жүргізеді; мектепке дейінгі шағын орталық - бір жастағы және 1-сыныпқа қабылданғанға дейінгі балаларға арналған бөбек жастағы және мектеп жасына дейінгі топтардың болуын қарастырады, балалардың толық немесе жарты күн болуымен білім беру ұйымдарының жанында жұмыс істейді; арнайы бөбекжай-бақша - бір жастағы және 1-сыныпқа қабылданғанға дейінгі ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды тәрбиелеу, оқыту, дамыту, күтім жасау және сауықтыру үшін арнайы жағдайлар жасайтын мектепке дейінгі ұйым; арнайы балабақша – үш жастағы және 1-сыныпқа қабылданғанға дейінгі ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды тәрбиелеу, оқыту, дамыту, күтім жасау және сауықтыру үшін арнайы жағдайлар жасайтын мектепке дейінгі ұйым.

Тармақ 6

6. Мектепке дейінгі ұйымның негізгі құрылымдық бірлігі жас тобы болып табылады, топтар жас ерекшелігі бір немесе жас ерекшелігі әртүрлі қағидасы бойынша жасақталады.

Тармақ 7

7. Жас ерекшелігі бір қағидасы бойынша жас топтарының толықтырылуы:

Тармақша 1

1) ерте жас тобы (1 жастағы балалар) – 10 баладан артық емес;

Тармақша 2

2) кіші топ (2 жастағы балалар) – 20 баладан артық емес;

Тармақша 3

3) ортаңғы топ (3 жастағы балалар) - 25 баладан артық емес;

Тармақша 4

4) ересек топ (4 жастағы балалар) – 25 баладан артық емес;

Тармақша 5

5) мектепалды даярлық тобы (сыныбы) (5 жастағы балалар) - 25 баладан артық емес.

Тармақ 8

8. Жас ерекшелігі әртүрлі қағидасы бойынша жас топтарының толықтырылуы:

Тармақша 1

1) топта жас ерекшелігі екі түрлі (1 жастағы балалар, 2 жастағы балалар) балалар болған жағдайда– 15 баладан артық емес;

Тармақша 2

2) топта жас ерекшелігі үш түрлі (3 жастағы балалар, 4 жастағы балалар, 5 жастағы балалар) балалар болған жағдайда – 20 баладан артық емес.

Тармақ 9

9. Мектепке дейінгі ұйымдарды жабдықтармен және жиһазбен қамтамасыз ету «Мектепке дейінгі, орта білім беру ұйымдарын, сондай-ақ арнайы білім беру ұйымдарын жабдықтармен және жиһазбен жарақтандыру нормаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 22 қаңтардағы № 70 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13272 болып тіркелген) сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 10

10. Мектепке дейінгі ұйымдарда ата-аналарының немесе заңды өкілдерінің мүдделері ескеріле отырып, ерекше білім беру қажеттіліктері бар тәрбиеленушілерді тәрбиелеу мен оқыту психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның ұсынымдарына сәйкес:

Тармақша 1

1) мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасы, оның ішінде қысқартылған немесе жеке оқу бағдарламасы бойынша жас топтарында (үш тәрбиеленушіден артық емес);

Тармақша 2

2) және (немесе) тәрбие мен оқытудың арнайы бағдарламасы бойынша бұзылыс түрлері негізіндегі арнайы топтарда қарастырылады.

Тармақ 11

11. Мектепке дейінгі ұйымдар өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының заңдарын, осы Қағидалар мен мектепке дейінгі ұйымдар жарғысын және Қазақстан Республикасының мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту жүйесін реттейтін өзге де нормативтік құқықтық актілерін басшылыққа алады.

Тармақ 12

12. Мектепке дейiнгi ұйымдар бiр жастағы және 1-сыныпқа қабылданғанға дейін тәрбиеленушілерді тәрбиелеу, оқыту, дамуындағы ауытқуды түзету және әлеуметтік бейімдеу, дамыту және медициналық бақылау, сондай-ақ қарау, бағу және сауықтыру бойынша мемлекеттік білім беру тапсырысын, мемлекет қаржыландыратын қызмет көрсету көлемін, оның ішінде тәрбиленушілерге инклюзивті білім беруді іске асыру үшін орындауды қамтамасыз етеді. Мектепке дейінгі ұйымдар Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2025 жылғы 29 сәуірдегі № 92 бұйрығымен бекітілген Білім беру ұйымдарындағы психологиялық-педагогикалық қолдау қызметінің жұмыс істеу қағидаларына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 36047 болып тіркелді) сәйкес тәрбиеленушілерге, оның ішінде ерекше білім беруді қажет ететін балаларға (адамдарға) психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетеді.

Тармақ 13

13. Тәрбиеленушілерді мемлекеттік және мемлекеттік білім беру тапсырысы орналастырылған жекеменшік мектепке дейінгі ұйымдарға қабылдау Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 19 маусымдағы № 254 бұйрығымен бекітілген Мектепке дейінгі білім беру саласында мемлекеттік қызметтер көрсету қағидаларына сәйкес (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 20883 болып тіркелген) (бұдан әрі – Мемлекеттік көрсетілетін қызметтер қағидалары) жүзеге асырылады. Осы тармақтың бірінші абзацында көрсетілген балаларды Қазақстан Республикасының аумағындағы мектепке дейінгі ұйымдарға қабылдау білім беру саласындағы ақпараттандыру объектілері арқылы жолдамаларды есепке алудың, кезектіліктің және берудің бірыңғай базасы арқылы жүзеге асырылады.

Тармақ 14

14. Мектепке дейінгі ұйымдар өз қызметін келесі кезеңдер бойынша ұйымдастырады:

Тармақша 1

1) 1 қыркүйек пен 31 мамыр аралығында – оқу жылы («Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің міндетін атқарушының 2016 жылғы 12 тамыздағы № 499 бұйрығымен бекітілген бағдарламаның (бұдан әрі –Бағдарлама) мазмұнын меңгеру кезеңі (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14235 болып тіркелген); 1 қыркүйек пен 31 мамыр аралығында – мектептердің (лицейлердің, гимназиялардың) мектепалды сыныптары үшін оқу жылы (Бағдарлама мазмұнын меңгеру кезеңі), оқу жылы бойы мектептің (лицейдің, гимназияның) ішкі тәртіп ережелеріне сәйкес каникулдар белгіленеді;

Тармақша 2

2) 1 маусым мен 31 тамыз аралығында – жазғы сауықтыру кезеңі;

Тармақша 3

3) мектепке дейінгі ұйым психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның ұсынымдарына сәйкес мүмкіндіктері шектеулі балаларды қоспағанда, алты жасқа толған тәрбиеленушілерді шығаруды олар мектепалды даярлық бойынша жалпы білім беретін оқу бағдарламасын меңгергеннен кейін жыл сайын 1 маусымнан бастап 1 тамыз аралығындағы кезеңде жүзеге асырады; мектепалды даярлық бағдарламасын өткен тәрбиеленушілерді мектептердің (лицейлердің, гимназиялардың) мектепалды сыныптарынан шығару психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның ұсынымдарына сәйкес мүмкіндіктері шектеулі балаларды қоспағанда, жыл сайын 31 мамырда жүзеге асырылады;

Тармақша 4

4) ағымдағы жылы 1-31 тамыз аралығында: тәрбиеленушілер бір жас тобынан басқасына олардың күнтізбелік жылдың соңына дейінгі толық жасын ескере отырып ауыстырылады; ағымдағы күнтізбелік жылдың бірінші жартысында мектепке дейінгі ұйымның мектепалды тобына қабылданған балалар мектепалды топқа қайта қабылданады; мектептердің (лицейлердің, гимназиялардың) мектепалды сыныптарын жинақтауда тәрбиеленушілердің ағымдағы күнтізбелік жылдағы толық бес жасы және психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның ұсынымдарына сәйкес мүмкіндіктері шектеулі балаларды ескере отырып, жүзеге асырылады.

Тармақ 15

15. Мектепке дейінгі ұйымда тәрбиеленушінің орны:

Тармақша 1

1) тәрбиеленуші ауырған, денсаулық сақтау және басқа ұйымдарда емделген, сауықтырылған, денсаулығын түзеткен және оңалтылған (көрсетілімі бойынша анықтама және қорытынды ұсынған жағдайда) кезде;

Тармақша 2

2) тәрбиеленушінің ата-анасының бірі немесе заңды өкілі тәрбиеленушінің жылына екі айдан артық емес мерзімде демалысқа немесе емделуге жазбаша өтініш ұсынған жағдайда;

Тармақша 3

3) елді мекенде төтенше жағдай (әлеуметтік, табиғи, техногенді сипаттағы төтенше жағдайлар), карантин енгізілген кезеңде сақталады.

Тармақ 16

16. Тәрбиеленушілер мектепке дейінгі ұйымдардан:

Тармақша 1

1) мектепке дейінгі ұйым мен тәрбиеленушінің ата-анасының немесе өзге де заңды өкілінің арасындағы шарттың талаптары бұзылған;

Тармақша 2

2) тәрбиеленуші бір айдан астам дәлелсіз себеппен және әкімшілікке ескертпей, мектепке дейінгі ұйымға келмеген;

Тармақша 3

3) дәрігерлік консультациялық комиссия анықтамасының негізінде тәрбиеленушінің келуiне кедергi болатын медициналық қарсы көрсетілімдер болған жағдайларда шығарылады.

Тармақ 17

17. Ата-аналардан немесе заңды өкілдерден алынатын ай сайынғы төлемақы мөлшері:

Тармақша 1

1) мемлекеттік коммуналдық қазыналық кәсіпорындар ұйымдық-құқықтық нысанында құрылған мемлекеттік мектепке дейiнгi ұйымдарда және мемлекеттік білім беру тапсырысы орналастырылған жекеменшік мектепке дейінгі ұйымдарда тәрбиеленушінің жасына қарамастан тамақтануға кететін шығынның 100 пайызын құрайды; жергілікті атқарушы органның шешімі бойынша тәрбиеленушілерді тамақтандыруға кететін шығындар жергілікті бюджеттен ішінара немесе толығымен өтеледі;

Тармақша 2

2) ерекше білім беру қажеттіліктері бар тәрбиеленушілерге арналған санаториялық балабақшаларда, мектепке дейінгі ұйымдарда тәрбиеленушілерді күтіп-бағу тегін негізде ұсынылады;

Тармақша 3

3) мемлекеттік білім беру тапсырысы орналастырылғандарды қоспағанда, жекеменшік мектепке дейінгі ұйымдарда мектепке дейінгі ұйымның құрылтайшысы белгілейді.

Тармақ 18

18. Түрлеріне, ведомстволық бағыныстылығына қарамастан мектепке дейінгі ұйымдар, оның ішінде жаңадан құрылғандары, сондай-ақ мемлекеттік мектепке дейінгі ұйымдардың басшылары және педагогтері Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіпте аттестаттаудан өтеді.

Тарау 2. 2-тарау. Мектепке дейiнгі ұйымдар қызметінің тәртібi

2-тарау. Мектепке дейiнгі ұйымдар қызметінің тәртібi

Тармақ 19

19. Мектепке дейінгі ұйымдар «Білім туралы» Заңның 41-бабы мен осы Қағидалар негізінде өз жарғысын әзірлейді.

Тармақ 20

20. Мектепке дейінгі ұйымдар:

Тармақша 1

1) өз жарғысында белгіленген функциялардың орындалуын;

Тармақша 2

2) Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17669 болып тіркелген) Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттiк жалпыға мiндеттi стандартының (бұдан әрі - Стандарт), Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 20 желтоқсандағы № 557 бұйрығымен бекітілген Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу жоспарларының (бұдан әрі – Үлгілік жоспарлар) (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8275 болып тіркелген) және Бағдарламаның толық көлемде іске асырылуын;

Тармақша 3

3) тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастыруда қолданылатын нысандардың, әдістердің, тәсілдердің, құралдардың тәрбиеленушілердің жас, психикалық-физиологиялық ерекшелiктерiне, қабілеттеріне, қызығушылықтары мен қажеттілiктеріне сәйкестігін;

Тармақша 4

4) мектепке дейінгі ұйымның штатына кіретін медициналық қызметкерлер тәрбиеленушілерді ағымдағы медициналық бақылауды, иммундау және профилактикалық тексерулерді алғашқы медициналық-санитариялық көмек көрсетудің аумақтық медициналық ұйымдарымен бірлесіп ұйымдастыруды;

Тармақша 5

5) мектепке дейінгі ұйымның басшысы бекітетін және әр жас тобында ілінетін он күндік ас мәзірін құрастыруды;

Тармақша 6

6) тәрбиеленушілерді теңгерімді тамақтандыру балалардың жас ерекшеліктері, денсаулық жағдайы, мектепке дейінгі ұйымның жұмыс тәртібі, маусымдық азық-түліктердің болуы, оның жиілігі ескеріліп, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 9 шілдедегі № ҚР ДСМ-59 (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23469 болып тіркелген) «Мектепке дейінгі ұйымдарға және сәбилер үйлеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларына және мектепке дейінгі ұйымның жарғысына сәйкес айқындауды;

Тармақша 7

7) тәрбиеленушілерде, оның ішінде теңгерімді дұрыс тамақтану мен табиғи және жаңа піскен өнімдерді тұтынуды насихаттау арқылы тамақтану мәдениетін қалыптастыруды;

Тармақша 8

8) білім беру саласындағы уәкілетті органның ақпараттық жүйесімен автоматты түрде ақпараттармен алмасуды және мәліметтерді өзектендіруді;

Тармақша 9

9) білім беру саласындағы уәкілетті органның ақпараттық жүйесімен ақпараттық өзара әрекеттесудің регламентін бекітуді қамтамасыз етеді.

Тармақ 21

21. Мемлекеттік мектепке дейінгі ұйымдардағы штат саны «Мемлекеттік білім беру ұйымдары қызметкерлерінің үлгі штаттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің міндетін атқарушынын 2023 жылғы 21 шілдедегі № 224 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33166 болып тіркелген) Мектепке дейінгі тәрбие мен оқыту ұйымдары қызметкерлерінің үлгі штаттарына сәйкес белгіленеді. Штаттық кесте және педагогтердің тарификациясы мектепке дейінгі ұйымдардың ресми сайттарында орналастырылады.

Тармақ 22

22. Педагог қызметімен айналысуға педагогикалық немесе тиісті бейіні бойынша өзге де кәсіптік білімі бар және тәрбиеленушілерді тәрбиелеу және оқыту, білім беру қызметін әдістемелік қолдау немесе ұйымдастыру бойынша педагогтің кәсіптік қызметін жүзеге асыратын тұлға жіберіледі.

Тармақ 23

23. Мектепке дейінгі ұйымдар мен мектепалды сыныптардың педагогтері кәсіптік қызметті жүзеге асыруда Стандарттың талаптарын сақтай отырып, тәрбиелеу-білім беру процесін ұйымдастырудың нысандары мен тәсілдерін өздері таңдайды.

Тармақ 24

24. Мектепке дейінгі ұйымдар мен мектепалды сыныптарының педагогтері өз қызметінде тиісті кәсіптік құзыреттерге ие болуы, өзінің кәсіби шеберлігін, зерттеу, зияткерлік және шығармашылық деңгейін үздіксіз жетілдіруі, оның ішінде кемінде бес жылда бір рет біліктілік санаты деңгейін арттыруы (растауы) тиіс.

Тармақ 25

25. Мектепке дейінгі ұйымдар мен мектепалды сыныптардың педагогтері «Міндетті медициналық қарап-тексерулерге жататын адамдардың нысаналы топтарын, сондай-ақ оларды жүргізу тәртібі мен мерзімділігін, зертханалық және функционалдық зертттеулердің көлемін, медициналық қарсы көрсетілімдерді, зиянды және (немесе) қауіпті өндірістік факторлардың, жұмысқа орналасқан кезде орындау кезінде міндетті алдын ала медициналық қарап-тексерулер және мерзімдік міндетті медициналық қарап-тексерулер жүргізілетін кәсіптер мен жұмыстардың тізбесін және «Алдын ала міндетті медициналық қарап-тексерулер өткізу» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 15 қазандағы № ҚР ДСМ-131/2020 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21443 болып тіркелген) сәйкес жыл сайын медициналық зерттеп-қараудан өтеді.

Тармақ 26

26. Мектепке дейінгі ұйымдар жұмыс күндері және демалыс күндері осы мектепке дейінгі ұйыммен қамтылған және қамтылмаған тәрбиеленушілер үшін білім беру, сауықтыру сипатындағы қосымша ақылы қызметтер көрсетеді.Ақылы қызметтер көрсетуден түскен қаражат мамандарға жалақы төлеуге, құралдар сатып алуға, «Білім туралы» Заңның 63-бабына сәйкес тиісті дамытушы орта құруға бағытталады.

Тармақ 27

27. Отбасы мен тәрбиеленушіні әлеуметтiк-педагогикалық қолдау мақсатында мектепке дейінгі тәрбиемен және оқытумен қамтылмаған балалардың ата-аналары үшін білім беру ұйымдарында ата-аналардың қажеттіліктері ескеріліп, консультациялық пункттер құрылады.

Тармақ 28

28. Аз қамтылған және көп балалы отбасылардан, мүгедектігі бар балаларды тәрбиелеп отырған отбасылардан шыққан 1-2 жастағы балаларды тәрбиелеу және оқыту үшін мектепке дейінгі ұйымдардың жанынан қысқа мерзімді топтар құрылады.

Тармақ 29

29. Мектепке дейiнгi ұйымдарды басқару дара басшылық және алқалық басқару қағидаларына сәйкес құрылады. Алқалық басқару нысандары педагогикалық, әдістемелік, қамқоршылық кеңестер болып табылады.

Тармақ 30

30. Мектепке дейінгi ұйымды тiкелей басқаруды басшы жүзеге асырады.

Тармақ 31

31. Мектепке дейінгі ұйым мен заңды өкілдер арасындағы өзара қарым-қатынас баланы мектепке дейінгі ұйымға қабылдаған кезде жасалатын шартпен реттеледі.

Тармақ 32

32. Білім беру процесіне қатысушылар тәрбиеленушілер, тәрбиеленушілердің заңды өкілдері, педагогтер болып табылады.

Басқа 2. Орта білім беру (бастауыш, негізгі орта және жалпы орта) ұйымдары қызметінiң үлгілік қағидалары

Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 20222 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығына 2-қосымша Орта білім беру (бастауыш, негізгі орта және жалпы орта) ұйымдары қызметінiң үлгілік қағидалары

Тарау 1. 1-тарау. Жалпы ережелер

1-тарау. Жалпы ережелер

Тармақ 1

1. Осы Орта білім беру ұйымдары (бастауыш, негізгі орта және жалпы орта) қызметінiң үлгілік қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңының (бұдан әрі – «Білім туралы» Заң) 5-бабы 68) тармақшасына сәйкес әзірленген және «Назарбаев зияткерлік мектептері» Дербес білім беру ұйымын қоспағанда, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын ұйымдар (бұдан әрі – білім беру ұйымдары) қызметінің тәртібін айқындайды.

Тармақ 2

2. Білім беру ұйымдары өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының заңдарын, осы Қағидаларды және білім беру ұйымының жарғысын басшылыққа алады.

Тармақ 3

3. Осы Үлгілік қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылды:

Тармақша 1

1) әлеуметтік оңалту – кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың, қадағалаусыз және панасыз қалудың профилактикасы жүйесінің органдары мен мекемелері жүзеге асыратын арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж кәмелетке толмағанды құқықтық, әлеуметтік, дене бітімі, психикалық, педагогикалық, моральдық және (немесе) материалдық жағынан қалпына келтіруге бағытталған шаралар кешені;

Тармақша 2

2) әскерге шақыруға дейінгі тереңдетілген даярлықты мамандандырылған білім беру ұйымы – жалпы орта білім алуды және әскерге шақыруға дейінгі тереңдетілген және дене шынықтыру даярлығының қосымша білім беру бағдарламаларын, әскери-техникалық мамандықтар бойынша білім берудің кейінгі деңгейлерінде оқуды жалғастыру мүмкіндігін қамтамасыз етеді, негізгі орта білім беру аяқталғаннан кейін медициналық куәландыру көрсеткіштері бойынша 15-16 жастағы еркек жынысты балаларды конкурстық негізде қабылдауды жүзеге асырады;

Тармақша 3

3) арнайы мектеп – бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің арнайы оқу бағдарламаларын іске асыратын, мүмкіндігі шектеулі балаларды оқыту мен тәрбиелеу үшін арнайы жағдайлар жасайтын оқу орны;

Тармақша 4

4) бастауыш мектеп – бастауыш білім беретін оқу бағдарламаларын, сондай-ақ білім алушылар мен тәрбиеленушілерге қосымша білім берудің оқу бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

Тармақша 5

5) бейін алды даярлық - білім алушының жеке білім беру траекториясының негізгі орта білім беруді таңдауын мақсатты педагогикалық қолдау;

Тармақша 6

6) бейіндік мектеп – жалпы орта білімнің білім беру оқу бағдарламасын іске асыратын оқу орны;

Тармақша 7

7) бейінді оқыту - білім алушылардың мүдделерін, бейімділігі мен қабілеттерін ескере отырып, оқытуды саралау және даралау процесі, білім беру процесін ұйымдастыру;

Тармақша 8

8) гимназия – білім алушылардың бейiмділiгi мен қабiлеттерiне сәйкес қоғамдық-гуманитарлық және басқа бағыттар бойынша кеңейтілген және тереңдетілген білім беруді қамтамасыз ететін бастауыш, негiзгi орта және жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін және қосымша білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

Тармақша 9

9) жалпы білім беретін және кешкі мектептер жанындағы оқу-консультациялық пункт-мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарына сәйкес Қазақстан Республикасының Конституциясымен кепілдендірілген орта білім алу үшін жергілікті басқару органдарының шешімі бойынша кәсіпорындарда, мекемелерде және білім беру ұйымдарында құрылатын пункт;

Тармақша 10

10) жалпы білім беретін мектеп - бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, сондай-ақ білім алушылар мен тәрбиеленушілерге қосымша білім берудің оқу бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

Тармақша 11

11) жалпы білім беретін мектеп жанындағы интернат – тиісті білім беретін мектептері жоқ елді мекендерде тұратын білім алушылардың жалпы орта білім алуын қамтамасыз ететін білім беру ұйымы;

Тармақша 12

12) желілік мектептер – орналасқан жеріне қарамастан бірыңғай мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламасын іске асыратын орта білім беру ұйымдары;

Тармақша 13

13) кәмілетке толмаған баланы қамтамасыз ету - кәмілетке толмағанның ата-анасының немесе басқа да заңды өкілдерінің оның толыққанды дамуы, оның мүліктілік және мүліктілік емес құқықтарын, мүдделерін және мемлекеттің ең төменгі әлеуметтік стандарттарын қорғауы үшін жағдай жасауы;

Тармақша 14

14) кәмілетке толмаған баланы тәрбиелеу – балаға қоғамда қабылданған және оның рухани, дене бітімі, психикалық, мәдени, адамгершілік тұрғыдан дамуына және әлеуметтік ортаның теріс ықпалынан қорғауға бағытталған мінез-құлық ережелері мен нормаларын дамыту бойынша ата-аналар немесе басқа да заңды өкілдер, сондай-ақ мемлекеттік органдар қызметкерлері тарапынан ықпал етудің үздіксіз процесі;

Тармақша 15

15) көп балалы және аз қамтылған отбасылардың балаларына арналған мектеп-интернат – Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2012 жылғы 12 наурыздағы «Әлеуметтік көмек көрсетілетін азаматтарға әлеуметтік көмектің мөлшерін, көздерін, түрлерін және оны беру қағидаларын бекіту туралы» № 320 қаулысына (бұдан әрі – № 320 Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысы) сәйкес мемлекеттік жәрдемақы алатын отбасылар балаларының, мемлекеттік әлеуметтік көмек алмайтын отбасылар балаларының, ата-анасы немесе оларды алмастыратын тұлғалардың өмір сүру жағдайы, еңбегі, денсаулық жағдайы бойынша отбасыларға көмек берілетін, ең төменгі күнкөріс деңгейінің шамасынан төмен кіріс кіретін отбасылар балаларының жалпы орта білім алуын қамтамасыз ететін білім беру ұйымы;

Тармақша 16

16) қосымша білім беретін мектеп-орталық – құрылымдық бөлімшесінде қосымша білім беру орталығы бар жалпы білім беретін орта мектеп;

Тармақша 17

17) лицей – білім алушылардың бейiмділiгi мен қабiлеттерiне сәйкес кеңейтілген және тереңдетілген жаратылыстану-математикалық білім беруді қамтамасыз ететін негiзгi орта және жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін және қосымша білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

Тармақша 18

18) мектеп-интернат – аз тұрғыны бар елді мекендерде тұратын білім алушылардың жалпы орта білім алуын қамтамасыз ететін білім беру ұйымы;

Тармақша 19

19) мектеп-интернат-колледж жалпы орта, техникалық және кәсіптік білім беретін, жататын орнымен қамтамасыз ететін дербес заңды тұлға болып табылады;

Тармақша 20

20) негізгі орта мектеп – бастауыш және негізгі орта білім беретін оқу бағдарламаларын, сондай-ақ білім алушылар мен тәрбиеленушілерге қосымша білім берудің оқу бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

Тармақша 21

21) оқу-өндірістік комбинаты (мектепаралық, курстық) – жергілікті атқарушы органдармен қаржыландырылатын, оқушыларды мамандықты саналы түрде таңдау арқылы қоғамдық өмірге бейімделуін қамсыздандыратын, мемлекеттік білім беру ұйымы.

Тармақша 22

22) санаториялық мектеп-интернат – белгіленген режимді сақтай отырып, білім алушылардың жалпы орта білім алуды, қалпына келтіру емін, медициналық оңалту мен демалысты, туберкулезге қарсы емдеу-профилактикалық іс-шараларды жүргізуді қамтамасыз ететін білім беру ұйымы;

Тармақша 23

23) тiрек мектеп (ресурс орталығы) – шағын жинақталған мектеп оқушыларының сапалы бiлiм алуға қолжетiмдiлiгiн қамтамасыз ету мақсатында білім алушылардың қысқа мерзiмдi сессиялық сабақтарын, аралық және қорытынды аттестатталуын өткiзу үшiн таяу маңдағы шағын жинақталған мектептердiң бiлiм беру ресурстары оның базасында шоғырланатын орта бiлiм беру ұйымы;

Тармақша 24

24) тірек мектеп (ресурстық орталық) жанындағы интернат – білім беру ресурстарына сессиялық сабақтар және білім алушыларды аралық және қорытынды аттестаттау кезеңінде тұрумен қоса жақын орналасқан шағын жинақты мектептер білім алушыларының сапалы білім алуын қолжеткізуді қамтамасыз етеді;

Тармақша 25

25) халықаралық мектеп – Халықаралық Бакалавриат ұйымында авторландырудан немесе халықаралық институционалдық аккредиттеуден өткен өз бетінше әзірленген кіріктірілген білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымы;

Тармақша 26

26) шағын жинақты мектеп – білім алушылар контингенті шағын, сынып-жинақтары біріктірілген және оқу сабақтарын ұйымдастырудың өзіндік нысаны бар жалпы білім беретін мектеп.

Тармақ 4

4. Бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім беру деңгейлері:

Тармақша 1

1) бастауыш;

Тармақша 2

2) негізгі орта;

Тармақша 3

3) жалпы білім беретін мектептерде іске асырылады.

Тармақ 5

5. Білім беру ұйымдарының міндеттері:

Тармақша 1

1) білікті жеке тұлғаны қалыптастыруға және дамытуға бағытталған үлгілік оқу бағдарламаларын меңгеру арқылы білім алушылардың функциялық сауаттылығын дамытуға жағдайлар жасау;

Тармақша 2

2) «Білім туралы» Заңның 5-бабының 14) тармақшасына сәйкес әзірленген білім алушылардың тиісті мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартында көзделген ғылымдардың базистік негіздерін алуын қамтамасыз ету;

Тармақша 3

3) жеке тұлғаның шығармашылық, рухани және дене бітімі мүмкiндіктерін дамыту, адамгершіліктің және салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру;

Тармақша 4

4) азаматтылықққа және патриотизмге, өз Отаны – Қазақстан Республикасына сүйіспеншілікке, мемлекеттiк рәміздерді және қазақ тілін құрметтеуге, халық дәстүрлерін қадірлеуге, Конституцияға қарсы және қоғамға қарсы кез келген көріністерге төзбеушілікке тәрбиелеу;

Тармақша 5

5) белсенді азаматтық ұстанымы бар жеке тұлғаны тәрбиелеу, республиканың қоғамдық-саяси, экономикалық және мәдени өміріне араласу қажеттіліктерін, жеке тұлғаның өз құқықтары мен міндеттеріне саналы көзқарасын қалыптастыру;

Тармақша 6

6) отандық және әлемдік мәдениеттің жетістіктеріне баулу, қазақ халқының және Қазақстан Республикасында тұратын басқа да ұлттардың тарихын, әдет-ғұрпы мен дәстүрлерін зерделеу болып табылады;

Тармақша 7

7) барлық оқушылардың ерекше білім беруге қажеттіліктерін және жеке мүмкіндіктерін ескере отырып, білім алуға тең қолжетімділікті қамтамасыз етуге жағдайлар жасау.

Тармақ 6

6. Білім беру ұйымдары өз қызметін «Білім туралы» Заңның 5-бабының 19) тармақшасына сәйкес берілген лицензияның негізінде жүзеге асырады.

Тармақ 7

7. Жеке адамның қажеттіліктері мен мүмкіндіктері ескеріле отырып, білім беру бағдарламаларының мазмұнына, білім берудің әрбір деңгейін алуға қол жеткізу жағдайларының жасалуына қарай оқыту күндізгі, кешкі, сырттай оқыту, экстернат, қашықтықтан оқыту нысанында жүзеге асырылады.

Тармақ 8

8. Тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктерде (жекелеген объектілерде) төтенше жағдай, шектеу іс-шаралары, оның ішінде карантин енгізілген, төтенше жағдайлар жарияланған жағдайларда «Білім туралы» Заңның 37-2-бабының 2-тармағына сәйкес жергілікті атқарушы органдар мен білім беру ұйымдары білім беру саласындағы уәкілетті орган айқындайтын тәртіппен барлық білім алушылар үшін қашықтан оқытуды енгізеді.

Тармақ 9

9. Білім беру ұйымдарында ата-аналардың (заңды өкілдердің) мүдделері ескеріле отырып, ерекше білім беруге қажеттілігі бар білім алушыларды оқыту:

Тармақша 1

1) үлгілік оқу бағдарламасы, оның ішінде қысқартылған немесе жеке оқу бағдарламасы бойынша жалпы сыныпта (үш баладан артық емес);

Тармақша 2

2) және (немесе) арнайы оқу жоспарлары мен бағдарламалары бойынша даму бұзылыстарының түрлері негізіндегі арнайы сыныптарда қарастырылған. Білім беру ұйымдары Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2022 жылғы 12 қаңтардағы № 6 бұйрығымен (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 26513 болып тіркелді) бекітілген Мектепке дейінгі, орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру, қосымша білім беру ұйымдарында психологиялық-педагогикалық қолдап отыру қағидаларына сәйкес білім алушылар мен тәрбиеленушілерге, оның ішінде ерекше білім беруді қажет ететін адамдарға (балаларға) психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетеді.

Тармақ 10

10. Ерекше білім беруге қажеттілігі бар білім алушыларды жалпы білім беретін ұйымнан арнайы білім беру ұйымына ауыстыру психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның қорытындысы мен ұсынымының негізінде ата-аналарының (заңды өкілдерінің) келісімімен жүзеге асырылады.

Тармақ 11

11. Денсаулық жағдайы бойынша дәрігерлік-кеңес комиссиясының (ДКК) қорытындысы негізінде ұзақ уақыт білім беру ұйымдарына бара алмайтын азаматтар үшін үйде немесе тиісті үлгілік оқу жоспарларына сәйкес стационарлық көмек көрсететін, сондай-ақ қалпына келтіріп емдеу және медициналық оңалту ұйымдарында тегін жеке оқыту ұйымдастырылады. Үйде оқыту кезінде ерекше білім беруге қажеттілігі бар балалар психофизикалық мүмкіндіктеріне байланысты жалпы білім беретін, қысқартылған немесе арнайы бағдарламалармен оқиды.

Тармақ 12

12. Мектепке қабылдау және бір орта білім беру ұйымынан басқасына ауыстыру тәртібі Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2018 жылғы 12 қазандағы № 564 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерін мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17553 болып тіркелген) (бұдан әрі - № 564 бұйрық) бекітілген Бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгілік қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 13

13. Бұрын шетелдік мектептерде оқыған білім алушылар Қазақстан Республикасына келгеннен кейін Қазақстан Республикасының мектептерінде оқуды жалғастырады. Мектептердің әкімшіліктері жергілікті білім беру басқармаларымен бірлесіп, олардың білім деңгейін анықтау үшін Комиссиялар құрады, оның жұмысының қорытындысы бойынша білім алушыны қазақстандық мектептің тиісті сыныбына қабылдау туралы шешім қабылданады.

Тармақ 14

14. Білім беру ұйымдарында білім алушының, заңды өкілдерінің өзара қарым-қатынастары тараптардың құқықтары мен міндеттерін, оқу мерзімдерін, жекеменшік білім беру ұйымдарында оқу төлемінің мөлшерін айқындайтын шартпен реттеледі.

Тармақ 15

15. Он алты жасқа дейінгі балаларды білім беру ұйымдарынан шығаруға құқыққа қарсы әрекеттер жасағаны, білім беру ұйымының жарғысын өрескел және бірнеше рет бұзғаны үшін білім беру ұйымын мемлекеттік басқару органының шешімі бойынша ерекше жағдайларда рұқсат етіледі. Жетім балаларды және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды шығару туралы шешім қорғаншылық және қамқоршылық органдарының келісімімен қабылданады.

Тармақ 16

16. Білім беру ұйымдарынан шығарылған кәмелетке толмаған балалардың жалпы орта білім алуы жергілікті атқарушы органның шешімі бойынша жалғастырылады

Тармақ 17

17. Білім беру ұйымдарында оқу процесі ағымдағы жылғы 1 қыркүйектен бастап келесі жылғы 25 мамырға дейін жүзеге асырылады. Оқу жылы ішінде каникулдар белгіленеді.

Тармақ 18

18. Қызметкер мен білім беру ұйымының еңбек қатынастары Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасымен реттеледі.

Тарау 2. 2-тарау. Білім беру ұйымдары қызметінің тәртібі

2-тарау. Білім беру ұйымдары қызметінің тәртібі

Тармақ 19

19. Білім алушылар, педагогтар, білім алушылардың заңды өкілдері білім беру процесінің субъектілері болып табылады.

Тармақ 20

20. Қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыларға білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттарды негізгі орта, жалпы орта білім беретін үлгілік оқу бағдарламалары бойынша білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар білім беру ұйымдары береді.

Тармақ 21

21. Орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарындағы педагогтерге тиісті бейіні бойынша педагогикалық немесе басқа да кәсіптік білімі бар және білім алушыларды және (немесе) тәрбиеленушілерді оқыту мен тәрбиелеу, білім беру қызметін әдістемелік сүйемелдеу немесе ұйымдастыру бойынша педагогтің кәсіптік қызметін жүзеге асыратын адамдар, сондай-ақ «Педагог мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабы 1-тармағына сәйкес педагогикалық қайта даярлаудан өткен адамдар жатады.

Тармақ 22

22. Білім беру ұйымдары қызметкерлерінің жұмыс уақытының ұзақтығы Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес белгіленеді.

Тармақ 23

23. Білім беру ұйымдарының педагогтары «Міндетті медициналық қарап-тексерулерге жататын адамдардың нысаналы топтарын, сондай-ақ оларды жүргізу тәртібі мен мерзімділігін, зертханалық және функционалдық зерттеулердің көлемін, медициналық қарсы көрсетілімдерді, зиянды және (немесе) қауіпті өндірістік факторлардың, жұмысқа орналасқан кезде орындау кезінде міндетті алдын ала медициналық қарап-тексерулер және мерзімдік міндетті медициналық қарап-тексерулер жүргізілетін кәсіптер мен жұмыстардың тізбесін және «Алдын ала міндетті медициналық қарап-тексерулерден өткізу» мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 15 қазандағы № ҚР ДСМ-131/2020 бұйрығына сәйкес (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21443 болып тіркелген) жыл сайын медициналық тексеруден өтеді.

Тармақ 24

24. Білім беру ұйымдары оқу процесін «Қазақстан Республикасындағы бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің үлгілік оқу жоспарларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 8 қарашадағы № 500 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8170 болып тіркелген), «Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім деңгейлерінің таңдау курстарының үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 16 қыркүйектегі № 399 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29767 болып тіркелген) сәйкес жүзеге асырады. Білім беру ұйымдары, үлгілік оқу жоспарын, оның ішінде оқу процесі жүзеге асырылатын қысқартылған оқу жүктемесі бар үлгілік оқу жоспарларын дербес таңдап алады.

Тармақ 25

25. Бастауыш білім берудің үлгілік оқу бағдарламалары баланың жеке басын қалыптастыруға, оның жеке қабілеттерін, оқу ісіндегі оң талпынысы мен машықтарын: негізгі мектептің білім беру бағдарламаларын кейіннен меңгеру үшін оқудың, жазудың, есептеудің, коммуникативтік дағдылардың, шығармашылық тұрғыдан өзін-өзі көрсетудің, мінез-құлық мәдениетінің берік дағдыларын дамытуға бағытталған.

Тармақ 26

26. Негізгі орта білім берудің үлгілік оқу бағдарламалары білім алушылардың ғылымдар жүйесінің базалық негіздерін меңгеруіне, олардың бойында тұлғааралық және этносаралық қатынастың жоғары мәдениетін қалыптастыруға, жеке адамның өзін-өзі билеуіне және кәсіптік бағдарлануына бағытталған. Үлгілік оқу бағдарламасы білім алушылардың бейіналды даярлығын қамтиды.

Тармақ 27

27. Жалпы орта білім берудің үлгілік оқу бағдарламалары бейіндік оқытуды енгізе отырып, дифференциациялау, интеграциялау және білім беру мазмұнын кәсіптік бағдарлау негізінде әзірленген.

Тармақ 28

28. Білім беру ұйымдарында оқу және тәрбие процесі үлгілік оқу бағдарламаларына және жұмыс оқу жоспарларына сәйкес жүзеге асырылады. Базистiк оқу жоспарының вариативтік бөлiгiнiң құрамына кiретiн және нақты ұйымның ерекшелігін көрсететiн оқу пәндерi бойынша оқу жұмыс жоспарын және бағдарламаларын әзiрлеудi білім беру ұйымы дербес жүзеге асыруға құқылы. Орта білім беру ұйымдары оқу жұмыс жоспарының үлгілік оқу жоспаларына және мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарына сәйкес қамтамасыз етеді.

Тармақ 29

29. Білім беру ұйымдарында қосымша білім берудің үлгілік оқу бағдарламалары іске асырылады.

Тармақ 30

30. Білім беру ұйымдарында оқыту процесі үлгілік оқу жоспарының негізінде құрылады, жылдық күнтізбелік оқу жұмыс кестесімен және сабақтар кестесімен регламенттеледі.

Тармақ 31

31. Білім беру ұйымдары білім алушылардың мемлекеттік тіл ретінде қазақ тілін білуін, сондай-ақ білім берудің тиісті деңгейінің мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына сәйкес орыс тілін және шет тілдерінің біреуін оқып-үйренуін қамтамасыз етеді.

Тармақ 32

32. Білім алушылардың, тәрбиеленушілердің оқу жүктемесі, сабақ режимі мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты, санитариялық қағидалардың, үлгілік оқу жоспарлары мен білім беру саласындағы денсаулық сақтау және білім беру органдарының ұсынымдары негізінде дайындалған білім беру ұйымдары бекітетін ережелермен айқындалады.

Тармақ 33

33. Білім беру ұйымдарында балалар мен жасөспірімдерді медициналық қамтамасыз ету «Білім беру объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 5 тамыздағы № ҚР ДСМ-76 бұйрығына сәйкес ұйымдастырылады (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23890 болып тіркелген) (бұдан әрі – № ҚР ДСМ-76 бұйрық).

Тармақ 34

34. Білім беру ұйымындағы сабақтар кестесін оның басшысы не оны алмастыратын тұлға бекітеді. Сабақ кестесінде оқу сабақтарының күнделікті саны, ұзақтығы және реті көрсетіледі. Білім беру ұйымдарындағы сабақ кестесі білім алушылар мен тәрбиеленушілердің тамақтануы мен белсенді демалуы үшін ұзақтығы жеткілікті үзілістерді көздейді.

Тармақ 35

35. Жалпы білім беру ұйымдарының барлық түрінде білім алушылар үшін сабақтар арасындағы үзілістің ұзақтығы кемінде бес минут, үлкен үзіліс (екінші немесе үшінші сабақтан кейін) отыз минутты құрайды. Бір үлкен үзілістің орнына екінші және төртінші сабақтан кейін әрқайсысы он бес минуттан екі үзіліс жасау қарастырылады.

Тармақ 36

36. Жалпы білім беру ұйымдарында сабақтың ұзақтығы қырық бес минуттан аспайды. Бірінші сыныптарда оқу жүктемесін бірте-бірте арттыра отырып, оқу сабақтарының сатылы режимін қолданылады. Қыркүйекте үш сабақ отыз бес минуттан, қазаннан бастап қырық бес минуттан жоспарланады. Сабақтарда дене шынықтыру минуттарын және көзге арналған жаттығулар өткізіледі. Бірінші сынып білім алушылары үшін жыл бойы қосымша бір апталық каникул көзделеді. Бастауыш мектепте қосарланған сабақтарды өткізу қарастырылмайды

Тармақ 37

37. Бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің үлгілік оқу бағдарламаларын білім алушылардың игеруін бақылау мақсатында білім беру ұйымдары «Орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары үшін білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылауды, оларды аралық және қорытынды аттестаттауды өткізудің үлгілік қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2008 жылғы 18 наурыздағы № 125 бұйрығына сәйкес (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5191 болып тіркелген) (бұдан әрі – № 125 бұйрығы) білім алушылардың үлгерімін ағымдық бақылауды және қорытынды аттестаттауды жүзеге асырады.

Тармақ 38

38. Білім беру ұйымдары бір күндегі ең жоғары оқу жүктемесін белгілеуде, өздерінің жарғыларында айқындалатын оқыту нысандарын, құралдарын және әдістерін таңдауда дербес болады.

Тармақ 39

39. Білім беру ұйымдары, білім алушылардың бойында патриоттық тәрбиені, айналасындағыларға толерантты қарым-қатынасты, сыбайлас жемқорлыққа қарсы мәдениетті, іскерлік қарым-қатынас дағдыларын, тамақтану мәдениетін, оның ішінде денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті органның санитариялық-эпидемиологиялық қорытындысы немесе білім алушыларды тамақпен қамтамасыз етуге арналған шарт негізінде тамақтандыру объектілерінің жұмыс істеуін қамтамасыз ету жолымен теңгерімді дұрыс тамақтануды және табиғи және жаңа піскен өнімдерді тұтынуды насихаттау арқылы қалыптастыруды қамтамасыз етеді.

Тармақ 40

40. Орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында тиісті жағдайлар жасау үшін № ҚР ДСМ-76 бұйрығымен бекітілген санитариялық қағидаларына сәйкес оқу жайларымен бірге алаңы бар материалдық активтердің меншік не шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару немесе сенімгерлік басқару, немесе жалға алу құқығына тиесілі материалдық активтердің (оқу кабинеттерінің, жарақтандыру нормаларына сәйкес жабдықтар мен жиһаздардың, бастауыш білім беру деңгейі үшін жеке пайдалануға арналған жабдықталған шкафтардың; компьютерлік сыныптармен, интернет желісіне қосылған компьютерлермен қамтылудың, оқу зертханалардың, спорт залдардың, медициналық пункттердің, асхана немесе буфеттің), ғимараттардың (оқу корпустарының) болуы, сондай-ақ орта білім беру ұйымының жайларында және (немесе) оған іргелес аумақтарда бейнебақылаудың болуы қажет.

Тармақ 41

41. Орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары білім беру саласындағы уәкілетті органның ақпараттық жүйесімен автоматтандырылған ақпарат алмасуды және деректерді өзектендіруді және ұлттық білім беру деректер қорындағы деректерді өзектендіруді қамтамасыз етеді.

Тармақ 42

42. Білім беру ұйымының басшысы «Білім туралы» Заңның 44-бабының 3 тармағына сәйкес лауазымға тағайындалады және лауазымнан босатылады.

Тармақ 43

43. Білім беру ұйымдарында алқалық басқару органдары құрылады. Педагогикалық, қамқоршылық, әдістемелік кеңестер және педагогтік әдеп жөніндегі кеңес білім беру ұйымдарының алқалық басқару нысандары болып табылады.

Тармақ 44

44. Оқу пәндерін тереңдетіп оқытатын білім беру ұйымдарына әр сыныпқа 4 сағат есебінен факультативтерді және оқушылардың таңдауы бойынша қосымша курстарды ұйымдастыруға қаржы бөлінеді..

Тармақ 45

45. Мемлекеттік мектептерде ақылы білім беру қызметі бюджеттен қаржыландырылатын негізгі білім беру қызметі шеңберінде және оның орнына көрсетіледі.

Тарау 3. 3-тарау. Оқыту бейіні бойынша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

3-тарау. Оқыту бейіні бойынша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 46

46. Оқыту бейіні бойынша білім беру ұйымдарының негізгі түрлері мыналар болып табылады:

Тармақша 1

1) гимназия;

Тармақша 2

2) лицей;

Тармақша 3

3) бейіндік мектеп;

Тармақ 47

47. Гимназияның негізгі мақсаттары мен міндеттері:

Тармақша 1

1) жоғары деңгейлі мәдениеттi, қоғам өмiрiне бейiмделген, кәсiптік білім беру бағдарламаларын саналы түрде таңдауға және меңгеруге дайын зияткер тұлғаны қалыптастыру;

Тармақша 2

2) жалпы орта білім берудің жалпы білім беру бағдарламаларын сапалы меңгеру үшін неғұрлым қабілетті және дайындығы бар оқушыларға оңтайлы жағдай жасау.

Тармақ 48

48. Гимназия жалпы орта білім беретін 1-11(12) сыныптар базасында келесі құрылым бойынша ұйымдастырылады:

Тармақша 1

1) бастауыш білім беру деңгейі (бастауыш мектептің 1-4 сыныптары) оқу қызметiнiң негiзгi дағдысы мен машығын, теориялық ойлау элементтерiн, өзiн-өзi бақылау және өзiн-өзi түзету дағдысын меңгеруді қамтамасыз етеді, сондай-ақ баланың жеке қабiлетiн анықтауға бағытталған;

Тармақша 2

2) негізгі орта білім беру деңгейі (негiзгi мектептiң 5-9 (10) сыныптары) базалық дайындықпен қатар оқушының бейіналды дайындығын қамтамасыз ететін негізгі мектептің негiзгi және қосымша жалпы білім беру бағдарламаларын меңгеру негізінде оқушы тұлғасының қалыптасуын қамтамасыз етедi. Осы сатыда ішкі және сыртқы дифференциация негізінде оқушының базалық дайындығының аяқталуын қамтамасыз етеді;

Тармақша 3

3) жалпы орта білім беру деңгейі (жоғары мектептің 10-11(12) сыныптары) оқытудың бейіндік бағдарламаларын меңгеру негізінде оқушының жалпы орта білім беру дайындығын аяқтауды қамтамасыз етеді. Гимназияның негізгі орта және жалпы орта білім беру деңгейлеріндегі ұйымдары дербес білім беру мекемелері ретінде жұмыс істей алады.

Тармақ 49

49. Гимназиялар (гуманитарлық, лингвистикалық, эстетикалық бейіндегі, көп бейінді) жоғары біліктi педагогтер, қажеттi ғылыми-әдiстемелiк, оқу, материалдық жағдайлар болған жағдайда дербес, жалпы білім беретін мектептердің құрамында немесе тиісті бейіндегі жоғары оқу орындарының жанында құрылады.

Тармақ 50

50. Гимназия Жарғысын гимназия кеңесі (педагогикалық кеңес) қабылдайды және жергілікті атқарушы биліктің білім беруді басқару органдары бекітеді.

Тармақ 51

51. Гимназия базасында ғылыми-әдістемелік ұсынымдарға, жаңа үлгідегі оқу-тәрбие мекемелерінің модельдеріне, оқу қызметін ұйымдастырудың құрылымдары, мазмұны мен нысандарына тәжірибелік тексеру жүзеге асырылады.

Тармақ 52

52. Лицейдің негiзгi мақсаттары мен мiндеттерi:

Тармақша 1

1) жоғары деңгейлі мәдениеттi, қоғам өмiрiне бейiмделген, кәсiптік білім беру бағдарламаларын саналы түрде таңдауға және меңгеруге дайын зияткер тұлғаны қалыптастыру;

Тармақша 2

2) жалпы орта білім берудің жалпы білім беру бағдарламаларын сапалы меңгеру үшін неғұрлым қабілетті және дайындығы жоғары оқушыларға оңтайлы жағдай жасау;

Тармақша 3

3) білім алушыларды кәсіптік оқытуға бағдарланған пәндер бойынша дайындау.

Тармақ 53

53. Лицей жалпы білім беретін мектептің 5-11 (12) сыныптарының базасында келесі құрылым бойынша ұйымдастырылады:

Тармақша 1

1) негізгі орта білім беру деңгейінің (негізгі мектептің 5-9 (10) сыныптары) деңгейі оқушының базалық дайындықпен қатар бейіналды даярлығын, негізгі және қосымша жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын меңгеру негізінде оқушының жеке тұлғасын қалыптастыру жағдайларын қамтамасыз етеді;

Тармақша 2

2) жалпы орта білім беру деңгейі (орта мектептің 10-11 (12) сыныптары) бейіндік оқу бағдарламаларын меңгеру негізінде білім алушының жалпы білім беретін даярлығын аяқтауды қамтамасыз етеді.

Тармақ 54

54. Лицейлер жоғары біліктi педагогтер, қажеттi ғылыми-әдiстемелiк, оқу, материалдық жағдайлар болған жағдайда дербес, жалпы білім беретін мектептердің құрамында немесе тиісті бейіндегі жоғары оқу орындарының жанында Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы қолданыстағы заңнамада көрсетілген тәртіппен құрылады.

Тармақ 55

55. Лицейдің Жарғысын лицей кеңесі (педагогикалық кеңес) қабылдайды және жергілікті атқарушы биліктің білім беруді басқару органдары бекітеді.

Тармақ 56

56. Лицей базасында ғылыми-әдістемелік ұсынымдарға, жаңа үлгідегі оқу-тәрбие мекемелерінің модельдеріне, оқу қызметін ұйымдастырудың құрылымдары, мазмұны мен нысандарына тәжірибелік тексеру жүзеге асырылады.

Тармақ 57

57. Бейіндік мектептің негізгі мақсаттары мен міндеттері:

Тармақша 1

1) білім алушыларға тиісті бағыттар бойынша жеке білім беру бағдарламаларын таңдау мүмкіндігін беру;

Тармақша 2

2) жаратылыстану-математикалық, қоғамдық-гуманитарлық және технологиялық бағыттар бойынша жалпы орта білім беру мазмұнының дифференциациялануын, интеграциялануын және кәсіби бағдарлануын қамтамасыз ету;

Тармақша 3

3) кәсіптік оқытуға бағытталған пәндер бойынша білім алушыларды дайындау арқылы оқытудың алдағы траекториясын анықтау;

Тармақша 4

4) білім алушыларды мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартында анықталған оқу пәндерінің базалық деңгейін арттыра отырып бейінді пәндер бойынша оқыту;

Тармақша 5

5) білім алушыларды тиісті бейіндегі жоғары білім алуға бағыттау;

Тармақша 6

6) жоғары деңгейлі мәдениеттi, қоғам өмiрiне бейiмделген, кәсiптік білім беру бағдарламаларын саналы түрде таңдауға және меңгеруге дайын зияткер тұлғаны қалыптастыру.

Тармақ 58

58. Бейіндік мектеп бағыттар бойынша білім беру оқу бағдарламаларын меңгеру негізінде білім алушының жалпы білім беру дайындығын аяқтауды қамтамасыз етеді.

Тармақ 59

59. Бейіндік мектептің ұйымдастырушылық-құқықтық нысанын білім беру саласындағы уәкілетті орган анықтайды.

Тармақ 60

60. Бейіндік мектепті құру және тарату жергілікті атқарушы органның құзырына жатады.

Тармақ 61

61. Бейіндік мектептің базасында ғылыми-әдістемелік ұсынымдарға, жаңа үлгідегі оқу-тәрбие мекемелерінің модельдеріне, оқу қызметін ұйымдастырудың құрылымдары, мазмұны мен нысандарына сынақ жүзеге асырылады.

Тармақ 62

62. Бейіндік мектеп тұлға, қоғам, мемлекет мүдделері үшін оқытуды және тәрбиелеуді жүзеге асырады, денсаулықты сақтауды және тұлғаның жан-жақты дамуына қолайлы жағдайлар жасауды, оның ішінде білім алушылардың өздігінен білім алуға және қосымша білім алуға деген қажеттіліктерін қанағаттандыру мүмкіндіктерін қамтамасыз етеді.

Тармақ 63

63. Гимназиялар мен лицейлерге қабылдау № 564 бұйрығымен бекітілген Бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгі қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 64

64. Оқушыларды қабылдау, сыныптан-сыныпқа көшіру, оқудан шығару оқу үлгерімінің нәтижесі бойынша (рейтингілік балмен) гимназия, лицей Кеңесінің (педагогикалық кеңес) шешіміне және гимназия, лицей Жарғысына сәйкес жүргізіледі.

Тармақ 65

65. Оқудан шығарылған білім алушылар мектеп-гимназияның, мектеп-лицейдің жалпы білім беретін сыныптарында оқуын жалғастырады немесе аудандық (қалалық) білім бөлімімен тұрғылықты жері бойынша жалпы білім беретін мектепке ауысады.

Тармақ 66

66. Жалпыға міндетті негізгі және қосымша бағдарламалардың меңгерілуін іске асыратын гимназия мен лицейлерде, бейіндік мектептерде оқу және тәрбие процесін ұйымдастыру мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары негізінде әзірленген оқу бағдарламаларына, оқу жұмыс жоспарларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 67

67. Гимназия, лицей және бейіндік мектептердің жеке оқу жоспарларын білім беру ұйымының әкімшілігі бекітеді және өңірлік білім басқармаларымен (бөлімімен) келісіледі.

Тармақ 68

68. Вариативті оқу бағдарламалары және гимназияның кәсіптік бағытталған арнайы курстары жоғары оқу орындарының тиісті кафедраларымен келісіледі. Гимназиялық компонент:

Тармақша 1

1) әрбір гимназияның жеке таңдауымен бейіндік оқытуды, жеке дамыту бағдарламасын, инновациялық әдістер мен оқыту технологияларын пайдаланумен;

Тармақша 2

2) гимназияның мақсаттары мен міндеттеріне жауап беретін қосымша білім беру бағдарламаларын іске асыру үшін жаңа оқу бағдарламаларын, бейіндік пәндерді енгізумен қамтамасыз етіледі.

Тармақ 69

69. Гимназиялардың және лицейлердің вариативтік және кәсіптік бағдарланған арнайы курстарының оқу бағдарламалары жоғары оқу орындарының тиісті кафедраларымен келісіледі. Лицей компоненті:

Тармақша 1

1) әрбір лицейдің жеке таңдауымен бейіндік оқытуды, жеке дамыту бағдарламасын, инновациялық әдістер мен оқыту технологияларын пайдаланумен;

Тармақша 2

2) лицейдің мақсаттары мен міндеттеріне жауап беретін қосымша білім беру бағдарламаларын іске асыру үшін жаңа оқу бағдарламаларын, бейіндік пәндерді енгізумен қамтамасыз етіледі.

Тармақ 70

70. Гимназияларда, лицейлер мен бейіндік мектептерде оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру және оларды басқару осы Қағидаларға сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 71

71. Оқуда жоғары нәтижеге жеткен, шығармашылық және ғылыми-зерттеу қызметіне бейімділік танытқан оқушыларға лицей қорынан, жоғары оқу орындарынан түскен және басқа да қаражаттан стипендия тағайындалады.

Тармақ 72

72. Гимназияда, лицейде, бейіндік мектепте білім деңгейiн, оқу мерзiмiн, оқуға төленетiн ақы көлемін, басқа да жағдайларды анықтайтын гимназия мен білім алушылардың, тәрбиеленушiлердiң, олардың ата-аналарының (заңды өкiлдердiң) арасындағы шартпен реттелетiн оқу жоспарының пәндері бойынша оқушылардың жеке жұмысын ауыстырмайтын ақылы қосымша білім беру қызметін ұйымдастыру мүмкiн.

Тармақ 73

73. Гимназия, лицей, бейіндік мектеп үлгілік штат негізінде құрылған жеке штаттық кесте бойынша жұмыс істейді.

Тармақ 74

74. Гимназияға, лицейге, бейіндік мектепке жалпы басшылықты құрамына тиісті жоғары оқу орнының өкілдері кіретін гимназияның Кеңесі немесе педагогикалық кеңесі жүзеге асырады.

Тармақ 75

75. Бейінді мектеп білім алушылардың контингентін қалыптастыру білім алушылардың мүдделерін, бейімділігі мен қабілеттерін ескере отырып, білім алушылардың тұратын аумағын есепке алмай негізгі орта білім беру деңгейінде оқуды аяқтағаннан кейін жүзеге асырылады.

Тармақ 76

76. Бейіндік мектептердің оқу жоспарлары жеке өзіндік дамуды, коммуникативті қабілеттерді, ақпараттар мен технологияларды қолдануды, мәселелерді шешуді, тапқырлық пен шығармашылықты қалыптастыратын білім алудағы дербестікті қамтамасыз ететін білім берудің вариативтілігін қарастырады.

Тармақ 77

77. Үлгілік оқу жоспарының вариативті компонентін іске асыратын қолданбалы курстардың және таңдау бойынша курстардың оқу бағдарламаларын білім беру саласындағы жергілікті атқарушы орган бекітеді.

Тармақ 78

78. Бейіндік мектепте оқу-тәрбие процесі оқу-тәрбие жұмысын жоспарлау және оның іске асырылуын бақылау негізінде ұйымдастырылады.

Тармақ 79

79. Бейінді пәндерді жүргізу кезінде сынып оқушыларының саны бейіндік мектептерде 24 және одан көп болса, сыныпты 2 топқа бөлу жүзеге асырылады.

Тармақ 80

80. Таңдау бойынша курстарды жүргізу кезінде білім алушылар тобы жеке 11 және 12-сынып білім алушыларының санынан жинақталады.

Тармақ 81

81. Оқу-тәрбие жұмысын жоспарлау оқу жоспарлары мен бағдарламаларының толық көлемде уақытылы және сапалы орындалуын қамтамасыз етуі керек. Бейіндік мектепте оқу-тәрбие жұмысын жоспарлау оқу жылына арналған оқу-тәрбие процесінің жоспарын және сабақтар кестесін бекіту арқылы жүзеге асырылады.

Тармақ 82

82. Бейіндік мектептегі тәрбие жұмыстарының жүйесі отансүйгіштікті, азаматтықты, этникааралық толеранттылықты, жоғары адамгершілік пен өнегелікті қалыптастыруға, сондай-ақ функционалды сауаттылықты, білім алушылардың, тәрбиеленушілердің жан-жақты қызығушылықтары мен қабілеттерін дамытуға бағытталған.

Тармақ 83

83. Оқытудың формалары мен әдістері білім беру нәтижелеріне қол жеткізудің сәттілігін, алынған білімдерді оқу және практикалық қызметте қолдану қабілетін қамтамасыз ететін логикалық, сыни және құрылымдық ойлауды қалыптастыруға бағытталған.

Тармақ 84

84. Бейіндік мектептер сынып ұжымын фронтальды оқыту формасынан интерактивті, инновациялық, жобалау-зерттеу технологияларын, сандық инфрақұрылымды пайдалана отырып, әр білім алушының жеке білім алу траекториясын іске асыруға көшуді қамтамасыз етеді.

Тармақ 85

85. Бейіндік мектептегі жалпы орта білім беру мазмұны «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасының мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының (бұдан әрі – МЖМБС) талаптарына сәйкес айқындалады.

Тармақ 86

86. Жарғылық мақсаттар мен міндеттерге сәйкес бейіндік мектеп ақылы негізде ақылы қызметтерді көрсету туралы келісім жасай отырып, қосымша білім беру бағдарламаларын ұсынуға және қолданыстағы заңнамаға сәйкес МЖБС талаптарынан тыс қосымша білім беру қызметтерін көрсетуге құқылы.

Тармақ 87

87. Бейіндік мектептерде алқалық басқару органдары құрылады. Алқалық басқару нысандары: қамқоршылық кеңес, педагогикалық, әдістемелік (оқу-әдістемелік, ғылыми-әдістемелік) кеңестер, ата-аналар комитеті және т.б. болып табылады.

Тармақ 88

88. Бейіндік мектептің ұйымдастыру құрылымы, басқару жүйесі және барлық қызметкерлерінің лауазымдық міндеттері мектептің білім беру үлгісінің ерекшеліктеріне сәйкес әзірленеді.

Тармақ 89

89. Бейіндік мектепте жұмыс істеу үшін педагогикалық ұжым жоғары білікті педагогтерден: жоғары санатты мұғалімдерден, магистрлерден, сондай-ақ ғылым кандидаттары мен докторлардан құралады.

Тармақ 90

90. Гимназия мен лицейлерге білім алушылардың таңдауы бойынша факультативтерге және қосымша курстар ұйымдастыруға әр сыныпқа 4 сағат есеппен, сондай-ақ әр сыныпқа үйiрмелер мен студиялар, ғылыми қоғамдар және т.б. ұйымдастыру үшiн мұғалімдерге 0,25 ставкада, және/немесе шарт негiзiнде жоғары білікті мамандарға жекелеген курстар мен дәрістерге ақы төлеу үшін мектепке жылына 1500 сағат есебiне қаражат бөлiнедi. Факультативтік сабақтар және таңдау бойынша курстар топтарда 10-нан астам адам болған жағдайда өткізіледі.

Тармақ 91

91. Мемлекеттік гимназиялар мен лицейлерде ақылы білім беру қызметі бюджеттен қаржыландырылатын негізгі білім беру қызметі шеңберінде және оның орнына көрсетіледі.

Тармақ 92

92. Гимназиялар, лицейлер және бейіндік мектептер:

Тармақша 1

1) білім беру, ғылым, мәдениет салалары бойынша халықаралық қызметтерге қатысуға;

Тармақша 2

2) ынтымақтастық туралы, оқытушылар мен оқушыларды алмастыру туралы шетелдiк білім беру орындарымен келісім жасауға. Шетелге жолдама беру үшін мұғалiмдер мен оқушыларды таңдауды лицей кеңесi жүзеге асырады;

Тармақша 3

3) қолданыстағы заңнамаға сәйкес бірлескен білім беру ұйымдарын құруға құқылы.

Тарау 4. 4-тарау. Оқытуды ұйымдастыру жағдайы бойынша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

4-тарау. Оқытуды ұйымдастыру жағдайы бойынша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 93

93. Оқытуды ұйымдастыру жағдайы бойынша ұйымдарының негізгі түрлері мыналар болып табылады:

Тармақша 1

1) шағын жинақты мектеп ( бұдан әрі - ШЖМ), тірек мектеп;

Тармақша 2

2) түзету мекеме жанындағы жалпы білім беретін мектеп;

Тармақша 3

3) кешкі мектеп;

Тармақша 4

4) девиантты мінез-құлықты балаларға арналған білім беру ұйымы;

Тармақша 5

5) ерекше режимде ұстайтын балаларға арналған білім беру ұйымы;

Тармақша 6

6) аурухана жанындағы мектеп. Оқытуды ұйымдастыру жағдайы бойынша білім беру ұйымдары бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің білім беру бағдарламаларын іске асырады.

Тармақ 1. 1-параграф. Шағын жинақты мектептер, тірек мектептері қызметінің үлгілік қағидалары

1-параграф. Шағын жинақты мектептер, тірек мектептері қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 94

94. ШЖМ негізгі мақсаттары мен міндеттері:

Тармақша 1

1) сапалы бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімге қол жеткізуді қамтамасыз ету және кеңейту;

Тармақша 2

2) оқытудың ақпараттық-коммуникациялық технологияларын қолдану;

Тармақша 3

3) сапалы білім беруді қамтамасыз ету мақсатында тірек мектептерінде (ресурстық орталықта) ШЖМ-ның білім беру ресурстарын біріктіру;

Тармақша 4

4) ШЖМ білім алушылары үшін бейінеалды даярлау және бейіндік оқыту бойынша жағдай жасау;

Тармақша 5

5) тірек мектебінде (ресурстық орталықта) нұсқаушы, аралық және қорытынды сессиялық сабақтар және магниттік мектеп оқушылары үшін сесияаралық кезеңді ұйымдастыру;

Тармақша 6

6) біріктірілген сыныптарда оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру.

Тармақ 95

95. Тұрғындарының саны аз әрбір елді мекенде бастауыш ШЖМ білім алушылардың саны 5-тен 40 адамға дейін; негізгі ШЖМ білім алушылардың саны 41-ден 80 адамға дейін; орта ШЖМ білім алушылардың саны 81-ден 180 адамға дейін болған жағдайда жұмыс істейді.

Тармақ 96

96. ШЖМ-да сыныпты екі топқа бөлуге білім алушылар саны 16 және одан артық болғанда:

Тармақша 1

1) оқыту қазақ тілінде жүргізілмейтін сыныптарда – қазақ тілі мен әдебиеті;

Тармақша 2

2) шетел тілі;

Тармақша 3

3) көркем еңбек;

Тармақша 4

4) информатике жүргізу кезінде жүзеге асырылады. ШЖМ-да сыныпты екі топқа бөлуге білім алушылар саны 16 және одан артық болғандаоқыту орыс тілінде жүргізілмейтін сыныптарда – орыс тілі мен әдебиеті сабақтарын жүргізу кезінде болады.

Тармақ 97

97. ШЖМ-да оқу-тәрбие процесі біріктірілген немесе жеке сыныптарда білім алушылардың жас ерекшеліктерін ескере отырып оқытуға сәйкес қамтамасыз етіледі. ШЖМ-дағы 2-11 сыныптардың толымдығына 3 және одан артық адамға дейін рұқсат беріледі. Әртүрлі жастағы оқыту әдістемелерін қолдану кезінде 1, 2 жас айырмасын ескере отырып, екі немесе үш сыныпты біріктіруге жол беріледі. Сыныптарды біріктіру кезінде оқу сабақтарын ұйымдастырудың өзгермелі кестесі қолданылады. Бірінші сынып, бітіруші сыныптың білім алушыларын басқа сыныптарымен біріктіріп оқыту қарастырылмайды.

Тармақ 98

98. Тірек мектебі мен магниттік ШЖМ-ның оқу қызметі тірек мектебі (ресурстық орталық) мен магниттік мектептердің бірлескен педагогикалық кеңесінде бекітілген бірыңғай оқу жоспары негізінде жүзеге асырылады.

Тармақ 99

99. Магниттік мектептердің 5-11 сынып білім алушылары үшін инвариантты компоненттің оқу пәндерін оқыту арқылы оқу сессияларын өткізіледі: бастапқы – қазанның бірінші онкүндігі (10 күн), аралық – ақпанның бірінші онкүндігі (10 күн), қорытынды – сәуірдің үшінші онкүндігі (10 күн). 8-1-сыныптардың білім алушылары үшін тірек мектептер базасында оқу сессияларын өткізу міндетті, 5-7-сыныптар ұшін – білім беру ұйымының қалауы бойынша. 100.Сессия кезеңінде тірек мектеп (ресурстық орталық) қосымша білім беру орталығы және толық күндік мектеп ретінде жұмыс істейді

Тармақ 101

101. Магниттік мектептердің білім алушылары үшін тірек мектепте оқу сессияларын өткізу кезінде жергілікті атқарушы органдар білім беруді басқару органының тиісті бұйрығымен ресімделетін тасымалдауға, тамақтануға және тұруға қаражат қарастырады.

Тармақ 102

102. Сессияаралық кезеңде білім алушылардың оқу-танымдық қызметі ШЖМ-да тірек мектеп (ресурстық орталық) пән мұгалімдерінің қашықтан қолдауымен өтеді.

Тармақ 103

103. ШЖМ білім алушыларының оқу сессиялары әлеуметтік, табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайларға, аурудың алдын алу және емдеу, санитарлық- эпидемияға қарсы және санитарлық-алдын алу іс-шараларға байланысты, қолайсыз ауа райы кезеңінде қашықтан оқытуға ауыстырылады.

Тармақ 104

104. Облыстық әдістемелік кабинеттер (орталықтар) оқу жұмыс жоспарларын әзірлеу, күнтізбелік-тақырыптық жоспарлау, жеке оқыту бағдарламаларын жасау, қашықтықтан оқыту нысанының мазмұны, бейінді бағытты ескере отырып, оқыту әдістері мен арнайы курстар бойынша жұмысты үйлестіруді жүзеге асырады.

Тармақ 2. 2-параграф. Түзеу мекемелеріндегі жалпы білім беретін мектептері қызметінің үлгілік қағидалары

2-параграф. Түзеу мекемелеріндегі жалпы білім беретін мектептері қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 105

105. Түзеу мекемелеріндегі жалпы білім беретін мектептер (бұдан әрі - Мектеп) облыстардың және республикалық маңызды бар қалалардың білім басқармаларының келісуімен облыстардың және республикалық маңызды бар қалалардың қылмыстық-атқару жүйесі органдарының ұсынысына сәйкес жергілікті атқарушы органдардың шешімімен құрылады.

Тармақ 106

106. Мектептің құрылтай құжаттары Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы заңнамасында белгіленген тәртіппен қалыптастырылады.

Тармақ 107

107. Мектептің негізгі мақсаты мен міндеттері:

Тармақша 1

1) жасы отызға жетпеген сотталғандардың бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білімді міндетті алуы;

Тармақша 2

2) отыз жастан асқан сотталғандардың қалауы бойынша жалпы орта білім алуы;

Тармақша 3

3) кәсібі (мамандығы) жоқ сотталғандардың техникалық және кәсіптік білім алуы.

Тармақ 108

108. Мектептің білім беру процесін Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы қолданыстағы заңнамасына сәйкес жүзеге асырады.

Тармақ 109

109. Мектеп қызметін ұйымдастыру ерекшеліктері Мектеп Жарғысымен және осы Үлгілік қағидалармен айқындалады. Мектептің қызметі Қазақстан Республикасының лицензиялау туралы заңнамасына сәйкес лицензиялауға жатады.

Тармақ 110

110. Мектепке негізгі орта және жалпы орта білімі жоқ сотталғандар білім туралы құжаттардың негізінде қабылданады. Сотталғандардың білім деңгейін анықтау үшін тестілеу өткізіледі.

Тармақ 111

111. Қабылдау түзеу мекемесінің басшысымен келісілген Мектеп директорының бұйрығымен ресімделеді. Сыныптарды толықтыру оқу жылы бойы жүргізіледі. Білім алушылардың міндеттері Мектеп Жарғысымен және Түзеу мекемелерінің ішкі тәртіп ережелерімен белгіленеді.

Тармақ 112

112. Мектепте оқу процесі қолданыстағы Үлгілік оқу жоспарларына және бағдарламаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 113

113. Мектепке басшылық жасауды білім беру саласындағы заңнамада белгіленген тәртіппен тағайындалған директор жүзеге асырады.

Тармақ 114

114. Мектеп директоры түзеу мекемесі басшысының келісімі бойынша Мектептің басшы қызметкерлерін, педагогтерді тағайындайды және лауазымнан босатады. Оларды тағайындау және босату тәртібі Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 115

115. Мектеп директорының, басшы қызметкерлердің, педагогтердің құқықтары мен міндеттері Мектеп Жарғысымен және түзеу мекемесінің ішкі тәртіп ережелерімен белгіленеді.

Тармақ 116

116. Мектеп директоры мен педагогтер Жасақ тәрбиешілері кеңесінің құрамына кіреді, мекеме әкімшілігімен бірлесіп, сотталғандармен жүргізілетін тәрбие және әлеуметтік-психологиялық жұмыстарға қатысады.

Тармақ 117

117. Түзеу мекемесінің әкімшілігі:

Тармақша 1

1) міндетті жалпы білім беру және кәсіптік оқытуға жататын сотталғандардың есебін жүргізеді;

Тармақша 2

2) Мектеп әкімшілігінің, педагогтердің және техникалық персоналдың сотталғандарды оқыту, тәрбиелеу мәселелері бойынша мекеме бөлімдері мен қызметтерінің қызметкерлерімен өзара іс-қимыл жасауын қамтамасыз етеді;

Тармақша 3

3) Мектептің педагогикалық ұжымына мекеменің сотталғандарды оқыту, түзеу мәселелері жөніндегі қызметін реттейтін құқықтық және әдістемелік құжаттарды зерделеуде көмек көрсетеді;

Тармақша 4

4) Мектеп қызметкерлерінің мекемеде белгіленген режимдік талаптарды сақтауына бақылау жасайды;

Тармақша 5

5) Мектеп қызметкерлерінің түзеу мекемелерінің аумағында болған уақытында олардың қауіпсіздігі мен еңбегін қорғауды қамтамасыз етеді;

Тармақша 6

6) Мектепте сотталғандардың сабаққа қатысуларына күнделікті бақылауды жүзеге асырады.

Тармақ 118

118. Мектептің педагогикалық ұжымы:

Тармақша 1

1) мекеме әкімшілігімен бірлесіп міндетті білім алуға жататын жасы отызға толмаған және жалпы орта білімі жоқ сотталғандарды толық қамтуды қамтамасыз ету жұмысын жүргізеді;

Тармақша 2

2) сотталғандарды ұстау режимінің талаптарын ескере отырып, оқу жоспарлары мен бағдарламаларына сәйкес білім беру процесін ұйымдастырады;

Тармақша 3

3) білім алушыларға сабақтарға дайындалуына, өз бетінше білім алу әдістерін меңгеруіне, мекеме әкімшілігіне сотталғандардың рухани-адамгершілік тәрбиесіне, оларды әлеуметтік бейімдеу мен оңалту жұмысына көмек көрсетеді;

Тармақша 4

4) мекеме әкімшілігінің алдында оқудағы және тәртіп сақтаудағы жетістіктері үшін білім алушыларды көтермелеу туралы ұсыным жасайды;

Тармақша 5

5) Мектеп қызметкерлерінің түзеу мекемелерінің ішкі тәртіп ережелерінде белгіленген сотталғандармен өзара қарым-қатынасты сақтауын қамтамасыз етеді;

Тармақша 6

6) оқу-әдістемелік құралдардың, жабдықтар мен басқа да мүліктің сақталуын қамтамасыз етеді. 119.Мектеп педагогтеріне түзету мекемелері қағидаларының талаптарын бұзған жағдайда мекеме аумағына қіруге тыйым салынады.

Тармақ 120

120. Жабдықтарды сатып алу, сондай-ақ мектеп орынжайларын ұстауға байланысты шығыстар (коммуналдық қызмет көрсетулер, ағымдағы жөндеу және өзге шығындар), қызмет көрсету персоналының еңбекақысын төлеу түзеу мекемелерінің қаражаты есебінен жүргізіледі. Басшы қызметкерлер мен педагогтердің, оқу-тәрбие қызметкерлерінің еңбекақысын төлеу, оқулықтарды сатып алу және жеткізу білім беруге көзделген жергілікті бюджет қаражаты есебінен жүргізіледі.

Тармақ 3. 3-параграф. Кешкі мектептері қызметінің үлгілік қағидалары

3-параграф. Кешкі мектептері қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 121

121. Кешкі (ауысымды) мектеп Қазақстан Республикасының азаматтарына, жұмыс істейтін және жұмыссыз шетел азаматтарына (Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамалары шеңберінде) негізгі орта және жалпы орта білім алуға мүмкіндік береді.

Тармақ 122

122. Кешкі мектеп негізгі орта және жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, сондай-ақ өзіндік ерекшеліктері мен мүмкіндіктеріне қарай – қосымша білім беру бағдарламаларын іске асырады.

Тармақ 123

123. Кешкі (ауысымды) мектеп мемлекеттік мекеме немесе коммуналдық мемлекеттік қазыналық кәсіпорын ретінде құрыла алады.

Тармақ 124

124. Мектеп бір уақытта бір білім беру ұйымының шегінде мынадай нысандар бойынша оқытуды жүзеге асырады: күндізгі, кешкі, сырттай, жеке, экстернат.

Тармақ 125

125. Білім беру бағдарламаларын меңгеру шарттары мен тәртібі осы Қағидалармен және мектеп Жарғысымен белгіленеді.

Тармақ 126

126. Мектепті құру, қайта құру және жою "Білім туралы" Заңына сәйкес, облыстардың және республикалық маңызы бар қалалары білім басқармаларының келісімі бойынша жергілікті атқарушы органдардың шешімімен жүзеге асырылады.

Тармақ 127

127. Кешкі мектеп:

Тармақша 1

1) үлкен қалаларда – кемінде 100 білім алушы,

Тармақша 2

2) шағын қалаларда – кемінде 80 білім алушы,

Тармақша 3

3) қала типіндегі кенттерде – кемінде 50 білім алушы;

Тармақша 4

4) ауылдық жерлерде – кемінде 30 білім алушы болған жағдайда құрылады.

Тармақ 128

128. Кешкі және сырттай оқыту нысандарында сыныптар кемінде 9 білім алушы болған жағдайда ашылады.

Тармақ 129

129. Қажетті қаражат пен жағдайлар болған жағдайда жергілікті басқару органдарының шешімі бойынша кешкі мектептер жанынан оқу-кеңес беру пункттері, толықтығы аз (1-ден 8-ге дейін білім алушы) сырттай оқу сыныптары немесе топтары ашылады.

Тармақ 130

130. Кешкі мектеп, білім беру кәсіпорындары мен ұйымдарында оқу-кеңес беру пункттерін, сыныптар, сырттай оқыту топтарын ашады.

Тармақ 131

131. Күндізгі жалпы білім беретін мектептер жанында оқу-кеңес беру пункттері, сырттай оқыту сыныптары мен жеке топтар, сондай-ақ күндізгі жалпы білім беретін мектептерде кешкі бөлімдер:

Тармақша 1

1) қалаларда кемінде 50 білім алушы;

Тармақша 2

2) қала типіндегі кенттерде кемінде 30 білім алушы, ауылды жерлерде кемінде 15 білім алушы болған жағдайда ашылады.

Тармақ 132

132. Күндізгі, сырттай оқу нысандары бойынша оқу-кеңес беру пункттерінің білім беру процесін ұйымдастыру осы Қағидалар негізінде жүзеге асырылады.

Тармақ 133

133. Кешкі мектеп пәндерді тереңдетіп оқытатын сыныптарды, өтемдік және түзете оқыту сыныптарын (топтарды) ашадығ

Тармақ 134

134. Кешкі мектептің барлық деңгейіндегі сыныптардың толықтырылуы күндізгі оқыту нысаны бойынша төмендегі құрамда бекітіледі:

Тармақша 1

1) қалалық білім беру ұйымдарында – 20 білім алушы;

Тармақша 2

2) шағын қалаларда және қала типіндегі кенттерде – 15 білім алушы;

Тармақша 3

3) ауылдық білім беру ұйымдарында – 10 білім алушы.

Тармақ 135

135. Сыныпта 24 және одан да көп білім алушы болған жағдайда орыс тілді мектептерде қазақ тілі мен әдебиетін, шет тілдерін, көркем еңбек, информатиканы кіші топтарға бөліп оқыту жүргізіледі.

Тармақ 136

136. Кіші топтарға бөліп оқыту кешкі оқытудың сырттай нысанына қарастырылмайды.

Тармақ 137

137. Кешкі мектепке қабылданады:

Тармақша 1

1) қалалар мен аудандар әкімдіктерінің жанындағы кәмелетке толмағандардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияның шешімі бойынша өмірлік қиын жағдайда жүрген 15 жастан кіші емес білім алушылар;

Тармақша 2

2) 18 жасқа толған негізгі және жалпы орта білімі жоқ азаматтар.

Тармақ 138

138. Кешкі мектепке қабылдау келесі құжаттар негізінде жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) ата-аналарының (заңды өкілдерінің, 18 жасқа толмаған адамдар үшін) өтініштері, жеке өтініші (18 жасқа толған адамдар үшін);

Тармақша 2

2) қалалар мен аудандар әкімдіктерінің жанындағы кәмелетке толмағандардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияның шешімдері (18 жасқа толмаған адамдар үшін);

Тармақша 3

3) негізгі орта білім туралы аттестат (бар болса);

Тармақша 4

4) оқудың соңғы жылындағы үлгерім табелі;

Тармақша 5

5) білім беру ұйымының академиялық анықтамасы (осы оқу орнында өткен жалпы білім беретін пәндер бойынша сағаттар мен бағалар санын міндетті түрде көрсете отырып);

Тармақша 6

6) жеке басын куәландыратын құжат немесе туу туралы куәлік;

Тармақша 7

7) жұмыс орнынан анықтама (жұмыс істейтіндер үшін тоқсанына 1 (бір) рет мерзімді түрде ұсынылады);

Тармақша 8

8) «Денсаулық сақтау саласындағы есепке алу құжаттамасының нысандарын, сондай – ақ оларды толтыру жөніндегі нұсқаулықтарды бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 30 қазандағы № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығымен бекітілген-075/у нысанындағы медициналық анықтама (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21579 болып тіркелген) (бұдан әрі – бұйрық ҚР ДСМ-175/2020);

Тармақша 9

9) тұрғылықты жерінен мекенжай мәліметтерін ұсыну.

Тармақ 139

139. Кешкі мектепке қабылдау оқу жылы басталғанға дейін жүргізіледі және мектеп директорының бұйрығымен ресімделеді.

Тармақ 140

140. Басқа білім беру ұйымдарынан келген тұлғалар оқу жылының барысында тиісті сыныптарға қабылданады (қорытынды және ағымдық бағалары ескеріле отырып).

Тармақ 141

141. Кешкі мектептегі білім алушылар контингенті жылына екі рет анықталады: әрбір жартыжылдық басында.

Тармақ 142

142. Кешкі мектеп білім беру процесін екі сатылы жалпы білім беру бағдарламаларының деңгейлеріне сәйкес жүзеге асырады:

Тармақша 1

1) II саты – негізгі орта білім (меңгеру мерзімі: 3 жыл: 7, 8, 9 (10) сыныптар).

Тармақша 2

2) III саты – жалпы орта білім (меңгеру мерзімі: 2 жыл: 10, 11 (12) сыныптар).

Тармақ 143

143. Кешкі мектепте білім беру процесін ұйымдастыру жалпы білім беретін оқу бағдарламаларымен, оқу жұмыс жоспарымен реттеледі.

Тармақ 144

144. Кешкі мектеп жылдық күнтізбелік оқу кестесін белгілеуде, бағалау жүйесін, білім алушыларды аттестаттау тәртібі мен мерзімін таңдауда дербес.

Тармақ 145

145. Кешкі мектепте оқу жылы 1 қыркүйек пен 25 мамыр аралығында созылады.

Тармақ 146

146. Кешкі мектеп, кәсіпорындармен уағдаластық бойынша, қосымша білім беру қызметі, оның ішінде ақылы қызмет ретінде білім алушылардың кәсіптік дайындық жұмысын жүргізе алады.

Тармақ 147

147. Сырттай немесе кешкі оқыту сабақтарын сессиялық режимде ұйымдастыру кезінде сессиялардың уақытын Мектептің педагогикалық кеңесі белгілейді.

Тармақ 148

148. Білім алушыларды кешкі мектепке қабылдау тәртібінің Заңда қарастырылмаған бөлігібілім беру ұйымының Жарғысымен белгіленеді. Оқушыларды мектепке қабылдау олардың мекенжайына, тұрғылықты ауданына және әлеуметтік мәртебесіне қарамастан жүзеге асырылады.

Тармақ 149

149. Білім алушылардың құқықтары мен міндеттері мектептің Жарғысымен, мектептің ішкі тәртіп ережелерімен белгіленеді.

Тармақ 150

150. Кешкі мектепте білім алушыларға жұмыстан қол үзбей қысқартылған жұмыс аптасына, жұмыс орны бойынша қосымша ақылы демалыс пен Қазақстан Республикасының еңбек заңнамаларында белгіленген тәртіпте ұсынылатын басқа да жеңілдіктер алуға құқық берілген.

Тармақ 151

151. Негізгі орта және жалпы орта білім беру курстары бойынша бағдарламаларды меңгеру бітірушілерді міндетті қорытынды аттестаттаумен аяқталады.

Тармақ 152

152. Кешкі мектеп бітірушілеріне олар қорытынды аттестаттаудан өткеннен кейін тиісті білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжат беріледі.

Тармақ 153

153. Кешкі мектепті жалпы басқаруды өкілдік орган – Педагогикалық кеңес жүзеге асырады, оның құзыреті мектеп Жарғысымен белгіленеді.

Тармақ 154

154. Кешкі мектептегі білім беру процесін жетілдіру мақсатында Әдістемелік кеңес, әдістемелік бірлестіктер, психологиялық және әлеуметтік-педагогикалық қызмет құрылады. Олардың қызметі мектеп Жарғысында және қолданыстағы білім беру саласындағы заңнамада белгіленген тәртіпте жүзеге асырылады.

Тармақ 155

155. Кешкі мектеп өзінің Жарғысы, мөрі, банкте есеп шоты бар дербес заңды тұлға болып табылады.

Тармақ 156

156. Мектеп жеке ғимаратта орналасуы тиіс. Ерекше жағдайларда, жергілікті Әкімдіктер жалға алған ғимаратта болуы қажет.

Тармақ 157

157. Мектеп қызметін қаржылық қамтамасыз ету қолданыстағы заңнамада белгіленген тәртіпте жүзеге асырылады.

Тармақ 4. 4-параграф. Девиантты мінез-құлықты балаларға арналған білім беру ұйымы қызметінің үлгілік қағидалары

4-параграф. Девиантты мінез-құлықты балаларға арналған білім беру ұйымы қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 158

158. Осы қағидалардағы девиантты мінез-құлықты балаларға арналған білім беру ұйымдары – «Құқық бұзушылық профилактикасы туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 80-бабының 1-тармағында көрсетілген кәмелетке толмағандарды тәрбиелеуді, оқытуды және әлеуметтік оңалтуды қамтамасыз ететін арнаулы білім беру ұйымдары (бұдан әрі – арнаулы білім беру ұйымдары).

Тармақ 159

159. Арнаулы білім беру ұйымы заңды тұлға болып табылады, оқшауланған мүлкі, өз атауы бар, мөрі мен мөртаңбалары, белгіленген үлгідегі бланкілері, сондай-ақ банкте шоті болады және тәрбиеленушілердің психофизиологиялық ерекшеліктеріне, денсаулық сақтау, кәмелетке толмағандардың құқықтары мен мүдделерін қорғау талаптарына сәйкес тәрбие бағдарламасын дербес әзірлейді.

Тармақ 160

160. Арнаулы білім беру ұйымы өзінің жарғысын Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексі, «Білім туралы», «Құқық бұзушылық профилактикасы туралы», «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы», «Мемлекеттік мүлік туралы» Қазақстан Республикасының заңдары және осы Қағидалар негізінде әзірлейді.

Тармақ 161

161. Арнаулы білім беру ұйымының міндеттері:

Тармақша 1

1) кәмелетке толмағандарды әлеуметтік бейімдеу және оңалту;

Тармақша 2

2) кәмелетке толмағандардың арасында құқық бұзушылықтардың, қадағалаусыз және панасыз қалудың және қоғамға жат қылықтардың алдын алу;

Тармақша 3

3) кәмелетке толмағандардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету;

Тармақша 4

4) кәмелетке толмағандардың заңға бағыну мінез-құлықтарын қалыптастыру;

Тармақша 5

5) оқыту және тәрбиелеу процесінің үздіксіздігі мен біртұтастығын қамтамасыз ету.

Тармақ 162

162. Арнаулы білім беру ұйымдары оқыту-тәрбиелеу мекемелері болып табылады және әкімшілік ықпал ету шараларына алып келетін құқық бұзушылықты үнемі жасайтын, бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім алудан қасақана жалтарып жүрген, отбасынан, білім беру ұйымдарынан үнемі өз бетінше кетіп қалатын, өзге де қоғамға жат мінез-құлық жасайтын он бір жастан он сегіз жасқа дейінгі кәмелетке толмағандарды тәрбиелеу, оқыту және әлеуметтік оңалту мақсатында құрылады.

Тармақ 163

163. Арнаулы білім беру ұйымдары кәмелетке толмаған әйел және ер жынысты бөлек орналастыруды қамтамасыз ету ескеріле отырып құрылады. Ер және әйел жынысты тәрбиеленушілердің, сондай-ақ 15-18 жастағы 11-14 жастағы тәрбиеленушілердің жатын корпустарын оқшаулау міндетті шарт болып табылады.

Тармақ 164

164. Тәрбиеленушілердің тұру жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар № ҚР ДСМ-76 бұйрығымен белгіленеді.

Тармақ 165

165. Арнаулы білім беру ұйымдарында оқу-тәрбие процесін қамтамасыз ететін ғимараттар мен құрылыстар кешені: тәрбиеленушілерге арналған белгіленген нормативтер бойынша жабдықталған оқу және тұрғын үй-жайлар, ас блогы, изоляторы бар медициналық пунктке арналған үй-жай, клуб, спорт қалашығы, оқу-өндірістік шеберханалар, ауыл, бау-бақша немесе өзге де шаруашылық болады.

Тармақ 166

166. Изоляторы бар медициналық пункттің қызметі арнайы білім беру ұйымының басшылығымен және денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органымен реттеледі. Қажет болған жағдайда арнайы білім беру ұйымы денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдарының бейінді медициналық мекемелерінің көмегін пайдаланады.

Тармақ 167

167. Жергілікті атқарушы органдар арнаулы білім беру ұйымдарын құру, қайта ұйымдастыру және тарату туралы шешімді білім беру саласындағы уәкілетті органның келісімі бойынша қабылдайды.

Тармақ 168

168. Арнаулы білім беру ұйымындағы кәмелетке толмағандарға арнаулы әлеуметтік қызметтер кешенін көрсету арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж адамдарға арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету саласындағы қолданыстағы заңнамаға сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 169

169. Кәмелетке толмаған алты айдан бір жылға дейінгі мерзімге арнаулы білім беру ұйымдарына жіберілуі мүмкін. Өмір сүру және тәрбиелеу жағдайлары бойынша бұрынғы тұрғылықты жерінде қалдыруға болмайтын күдікті кәмелетке толмаған қылмыстық процесті жүргізетін органның қаулысы бойынша қорғаншылық және қамқоршылық органдардың қатысуымен қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезеңінде тұру үшін арнаулы білім беру ұйымына орналастырылады. Кәмелетке толмағандарды арнаулы білім беру ұйымдарына жолдау туралы мәселені қарау кезінде прокурордың қатысуы міндетті.

Тармақ 170

170. Кәмелетке толмағандарды арнаулы білім беру ұйымдарына орналастыру үшін қажетті құжаттарды жинауды кәмелетке толмағандарды анықтауды және есепке алуды жүзеге асыратын қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын органдар, ішкі істер органдары қамтамасыз етеді. Арнаулы білім беру ұйымына жіберілетін әрбір кәмелетке толмаған адамға:

Тармақша 1

1) кәмелетке толмаған адамды арнаулы білім беру ұйымына жіберу туралы сот шешімі;

Тармақша 2

2) туу туралы куәлік (жеке куәлік);

Тармақша 3

3) білім алушының жеке ісі;

Тармақша 4

4) № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығымен бекітілген № 065/е нысаны бойынша профилактикалық екпелердің картасы және «Бала денсаулығы паспорты» 026/у-3 есеп нысанын толтыру және жүргізу жөніндегі Нұсқаулықты бекіту туралы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2003 жылғы 24 маусымдағы № 469 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 2423 болып тіркелген) бекітілген № 026/у-3 есепке алу нысаны (бұдан әрі – толтыру және жүргізу жөніндегі Нұсқаулық);

Тармақша 5

5) отбасының құрамы, отбасының әлеуметтік мәртебесі туралы мәліметтерді, ата-аналарына және өзге де заңды өкілдеріне толық деректерді, олардың нақты тұратын жерін, жұмыс орнын, кәмелетке толмаған баланы күтіп-бағу және тәрбиелеу үшін жағдайлардың бар-жоғын көрсете отырып, отбасының тұрғын үй-тұрмыстық жағдайын зерттеп-қарау актісі;

Тармақша 6

6) жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының тәрбиеленушілері (түлектері) қатарынан кәмелетке толмағандарға ата-ана қамқорлығының жоқтығын растайтын құжаттар;

Тармақша 7

7) оқу орнынан мінездеме;

Тармақша 8

8) әскерге шақыру жасындағы адамдар үшін тіркеу куәлігі.

Тармақша 9

9) қылмыстық процесті жүргізетін органның қаулысына сәйкес жүзеге асырылады. Жеке істің құжаттары, сондай-ақ кәмелетке толмағандар туралы мәліметтер жетім балалар мен ата – анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың, сондай-ақ баланы отбасына қабылдауға тілек білдірген адамдардың республикалық дерекқорына (бұдан әрі-Республикалық дерекқор) кәмелетке толмағанды арнайы білім беру ұйымына қабылдаған кезден бастап 1 (бір) жұмыс күнінен кешіктірілмей енгізіледі.

Тармақ 171

171. Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 23 ақпандағы № ҚР ДСМ-17 бұйрығымен (бұдан әрі – № ҚР ДСМ-17 бұйрығы) (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 26931 болып тіркелген) бекітілген Кәмелетке толмағандарды арнаулы білім беру ұйымдарында және ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарында бағып-күтуге және оқытуға кедергi болатын аурулардың тізбесіне сәйкес көрсетілген ұйымдарда бағып-күту мен оқытуға кедергі болатын аурулары бар кәмелетке толмағандарды арнаулы білім беру ұйымдарына орналастыруға болмайды.

Тармақ 172

172. Алкогольдік ішімдіктерді, есірткі құралдарын және психотроптық заттарды, сол тектестерді теріс пайдаланатын кәмелетке толмағандарды арнаулы білім беру ұйымдарына жіберу туралы мәселені қарау кезінде оларға психикаға белсенді әсер ететін заттарды қолдануға байланысты психикалық, мінез-құлық бұзылуынан (ауруынан) емделуден өтуді тағайындаудың орындылығы міндетті түрде зерделенеді.

Тармақ 173

173. Арнаулы білім беру ұйымдарының әкімшілігі:

Тармақша 1

1) кәмелетке толмағандарды күтіп-бағудың арнаулы жағдайларын қамтамасыз етедi, бұған көрсетілген мекеменiң аумағын күзету, тәрбиеленушiлердiң жеке қауiпсiздiгi және олардың терiс әсерден барынша қорғалуы, көрсетілген мекеменiң аумағына бөгде адамдардың еркiн кiруiн және одан тәрбиеленушiлердiң өз бетінше кетіп қалуын шектеу, кәмелетке толмағандарды тәулiк бойы қабылдау, кәмелетке толмағандарды, оның iшiнде ұйқыға бөлiнген уақытта байқау және бақылау, кәмелетке толмағандарды, олардың заттары мен ұйықтайтын үй-жайларын жеке қарап-тексеруді жүргізу кіреді;

Тармақша 2

2) кәмелетке толмағанның арнаулы білім беру ұйымында орта білім алуын қамтамасыз етеді;

Тармақша 3

3) көрсетілген мекеменің орналасқан жері бойынша және кәмелетке толмағандардың тұрғылықты жері бойынша ішкі істер органдарына олардың өз бетінше кетіп қалу фактілері туралы хабар береді және оларды іздестіру мен қайтаруға тікелей қатысады;

Тармақша 4

4) кәмелетке толмағанның тұрғылықты жерi бойынша кәмелетке толмағандардың iстері және олардың құқықтарын қорғау жөнiндегi комиссияға мекемеде болу мерзiмi аяқталғанға дейiн кемінде бiр ай бұрын оның көрсетілген мекемеден шығуы туралы хабархатты, сондай-ақ кәмелетке толмаған балаға мiнездеменi және онымен алдағы уақытта құқық бұзушылықтың жеке профилактикасы жөніндегі шараларды жүргiзу және оның жұмысқа орналасуы мен тұрмыстық жағдайын жасауға жәрдемдесу қажеттiгi туралы ұсынымдарды жiбередi.

Тармақ 174

174. Кәмелетке толмағандарды арнаулы ұйымдарға жеткізу ювеналдық полиция қызметкерлерінің ілесіп жүруімен Қазақстан Республикасында белгіленген тәртіппен Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталықтары немесе Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталықтары арқылы жүзеге асырылады.

Тармақ 175

175. Оқуға қабылдау арнайы білім беру ұйымы директорының немесе оның міндетін атқарушы лауазымды тұлғаның бұйрығымен ресімделеді. Кәмелетке толмағандар оқитын сыныпты анықтау білім туралы қолда бар құжаттардың негізінде жүргізіледі.

Тармақ 176

176. Кәмелетке толмағандардың арнаулы білім беру ұйымдарында болуының сот айқындаған мерзімін қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын органның немесе ішкі істер органының өтініші бойынша арнаулы білім беру ұйымы орналасқан жердегі сот мынадай:

Тармақша 1

1) кәмелетке толмағанның өтінішхаты негізінде кәмелетке толмаған баланың жалпы білім беретін немесе кәсіптік даярлықты аяқтауы қажет болған;

Тармақша 2

2) әкiмшiлiк ықпал ету шараларына алып келетін құқық бұзушылықты үнемі жасаған, орта бiлiм алудан қасақана жалтарған, арнаулы бiлiм беру ұйымынан өз бетінше кетіп қалған, өзге де қоғамға жат мінез-құлық жасаған жағдайларда ғана ұзартуы мүмкін.

Тармақ 177

177. Тәрбиеленушілерді арнаулы білім беру ұйымынан шығару сот айқындаған мерзім аяқталғаннан кейін ұйым директорының бұйрығымен жүзеге асырылады.

Тармақ 178

178. Кәмелетке толмағанның арнаулы білім беру ұйымында болуы, егер арнаулы білім беру ұйымы орналасқан жердегі сот кәмелетке толмаған өзінің түзелуі үшін енді осы шараны қолдануды қажет етпейді деген тұжырымға келсе, мекеме әкімшілігінің не кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі аумақтық комиссияның ұсынуы негізінде сот тәртібімен мерзімінен бұрын тоқтатылуы мүмкін.

Тармақ 179

179. Арнаулы білім беру ұйымдарының тәрбиеленушісі қылмыс белгілері бар іс-әрекет жасаған жағдайда, қылмыстық жауаптылық басталатын жасқа толғанға дейін ол ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарына жолдануы мүмкін.

Тармақ 180

180. Кәмелетке толмағандарды бір арнайы білім беру ұйымынан екіншісіне ауыстыру ерекше жағдайларда тәрбиеленушілердің жеке қауіпсіздігін қамтамасыз ету, құқық бұзушылықтардың алдын алу және кәмелетке толмағандардың топтарын құқыққа қарсы немесе қоғамға қарсы бағыттаумен ажырату мақсатында білім беруді басқару органдарымен келісу бойынша жүзеге асырылады.

Тармақ 181

181. Арнаулы білім беру ұйымдарынан мерзімінен бұрын немесе сот айқындаған мерзімнің аяқталуына байланысты кететін кәмелетке толмағандар одан әрі орналастырылатын жерге ата - аналарының немесе басқа да заңды өкілдерінің ілесіп жүруімен, ал олардың келуі мүмкін болмаған жағдайда, арнаулы білім беру ұйымы қызметкерлерінің ілесіп жүруімен жіберіледі.

Тармақ 182

182. Арнаулы білім беру ұйымдарының әкімшілігі шығып қалудың барлық жағдайларында түлектерге мекемеде болған кезеңінде олардың пайдалануында болған маусымдық киім мен аяқ киім жиынтығын береді.

Тармақ 183

183. Кәмелетке толмағандарды арнаулы білім беру ұйымдарынан шығарған кезде оларды алып жүретін адамдарға: кәмелетке толмағанға тиесілі заттар, ақша, жеке құжаттар, аттестат немесе білімі мен еңбек даярлығы туралы анықтама, мінездеме, жүргізілген егулер туралы және эпидемиологиялық орта туралы мәліметтерді міндетті түрде көрсете отырып, медициналық картадан үзінді беріледі.

Тармақ 184

184. Кәмелетке толмағандар арнаулы білім беру ұйымдарынан:

Тармақша 1

1) сот айқындаған мерзім аяқталған кезде, осы мерзім аяқталатын күні;

Тармақша 2

2) егер арнаулы білім беру ұйымы орналасқан жердегі сот кәмелетке толмаған бала өзінің түзелуі үшін енді осы шараны қолдануды қажет етпейді деген тұжырымға келсе, мекеме әкімшілігінің не кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі аумақтық комиссияның ұсынуы негізінде сот тәртібімен мерзімінен бұрын;

Тармақша 3

3) кәмелетке толмағанды ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына жіберу кезінде;

Тармақша 4

4) «Құқық бұзушылық профилактикасы туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 80-бабының 12-тармағына сәйкес кәмелетке толмаған осы мекемеде бола алмайтын мән-жайлар туындаған кезде шығарылады.

Тармақ 184-1

184-1. Кәмелетке толмаған тұрғылықты жері бойынша келгеннен кейін жергілікті атқарушы орган үш жұмыс күні ішінде кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияның қарауына оңалту жоспарын жасай отырып, оны алдағы уақытта одан әрі оқыту, жұмыспен қамту мәселесін шығаруға міндетті.

Тармақ 185

185. Білім беру ұйымдарындағы оқу-тәрбие жұмысы МЖМБС негізінде әзірленген білім беру бағдарламалары бойынша жүзеге асырылады.

Тармақ 186

186. Негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша қорытынды аттестаттаудан өткен тәрбиеленушілерге негізгі орта білім туралы немесе жалпы орта білім туралы аттестат беріледі, ол жеке істерінде сақталады және арнайы білім беру ұйымдарынан шыққан кезде қол қойғызып, олардың қолына беріледі. Қалған тәрбиеленушілерге бітіру кезінде барлық пәндер бойынша бағалары көрсетілген табель беріледі.

Тармақ 187

187. Арнаулы білім беру ұйымында кәмелетке толмағандарды оқыту мен тәрбиелеу олардың жас және жеке ерекшеліктері ескеріле отырып, сараланып жүргізіледі. Білімдеріндегі олқылықтары бар тәрбиеленушілер үшін білімді теңестіру бағдарламасы қолданылады.

Тармақ 188

188. Арнаулы білім беру ұйымында еңбекке баулу кәмелетке толмағандардың жасы мен дене бітімінің дамуын ескере отырып, оқу-өндірістік шеберханаларда, оқу-тәжірибе учаскесінде және қосалқы шаруашылықта күніне екі сағаттан төрт сағатқа дейін жүзеге асырылады.

Тармақ 189

189. Тәрбиеленушілерді арнаулы білім беру ұйымында кәсіптік даярлау Қазақстан Республикасының Білім беру саласындағы қолданыстағы заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

Тармақ 190

190. Біліктілік емтиханын тапсырған тәрбиеленушілерге нақты мамандық бойынша тиісті біліктілік деңгейі беріледі және біліктілік беру туралы куәлік (сертификат) беріледі. Технология оқытушысының немесе өндірістік оқыту шеберінің жоғары немесе орта кәсіптік білімі, нақты мамандық бойынша жоғары өндірістік біліктілігі және тиісті мамандық бойынша жұмыс тәжірибесі болуы тиіс.

Тармақ 191

191. Өзін-өзі даярлау бойынша сабақтар күн тәртібінде арнайы бөлінген сағаттарда педагогтердің басшылығымен өткізіледі.

Тармақ 192

192. Тәрбиеленушілерді оқу-тәрбие процесіне және әлеуметтік оңалтуға байланысты емес іс-шараларға тартуға тыйым салынады.

Тармақ 193

193. Арнаулы білім беру ұйымдарында көтермелеу және жазалау шаралары қолданылады.

Тармақ 194

194. Тәрбиеленушілерге Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен хат алмасуға, сәлемдемелер, сәлемдемелер, бандерольдер (рұқсат етілген заттар мен өнімдер тізбесін сақтай отырып), ақша аударымдарын алуға рұқсат етіледі.

Тармақ 195

195. Білім алушылардың ақшалай қаражатын жұмсауға арнайы білім беру ұйымы әкімшілігінің немесе педқызметкерлерінің рұқсаты бойынша және бақылауымен жол беріледі.

Тармақ 196

196. Сақтауға тыйым салынған заттардың бар екендігі туралы деректер болған кезде арнайы білім беру ұйымының әкімшілігі оқушының заттарын, келіп түскен сәлемдемелерді, бандерольдер мен сәлемдемелерді тексеруді жүргізеді.

Тармақ 197

197. Арнайы білім беру ұйымдарының аумағында сенбіліктер, толық тазалау, өзіне-өзі қызмет көрсету жұмыстары кезінде тәрбиеленушілерді денсаулығына қауіпті орындарды, сондай-ақ жалпы пайдалану орындарын жинау үшін тарту қарастырылмайды.

Тармақ 198

198. Директордың құқықтық тәрбие жөніндегі орынбасарын, құқықтық тәрбие жөніндегі кезекшіні педагогикалық немесе заң білімі және балалармен жұмыс тәжірибесі бар адамдар арасынан арнайы ұйымның директоры тағайындайды. Құқықтық тәрбие бойынша кезекшілердің саны штат кестесіне сәйкес білім алушылар санының 10% есебінен айқындалады.

Тармақ 199

199. Арнайы білім беру ұйымы өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының заңнамасын, осы Қағидаларды және білім беру ұйымының жарғысын басшылыққа алады.

Тармақ 200

200. Арнаулы білім беру ұйымына тікелей басшылықты Қазақстан Республикасының Білім беру саласындағы заңнамасына сәйкес тағайындалатын директор жүзеге асырады.

Тармақ 201

201. Арнаулы білім беру ұйымдарында алқалы басқару органдары құрылады.

Тармақ 202

202. Арнаулы білім беру ұйымдарын қаржыландыру жергілікті бюджет қаражатынан жүзеге асырылады.

Тармақ 203

203. Қосымша, демеушілік қаражатты есепке алу және жұмсау Қазақстан Республикасының бюджет заңнамасына сәйкес жүргізіледі.

Тармақ 5. 5-параграф. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымы қызметінің үлгілік қағидалары

5-параграф. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымы қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 204

204. Осы Қағидаларда ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдары оқыту-тәрбиелеу мекемесі болып табылады және «Құқық бұзушылық профилактикасы туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 81-бабы 2-тармағында көрсетілген кәмелетке толмағандарды тәрбиелеудің, оқытудың және әлеуметтік оңалтудың ерекше жағдайларын қамтамасыз ету мақсатында құрылады.

Тармақ 205

205. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдары он бір жастан он сегіз жасқа дейінгі кәмелетке толмағандар үшін еркек және әйел жынысты адамдарды бөлек орналастыру шартымен құрылады.

Тармақ 206

206. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымы заңды тұлға болып табылады, оқшауланған мүлкі, өз атауы бар мөрі мен мөртаңбалары, белгіленген үлгідегі бланкілері, сондай-ақ банкте шоты болады және тәрбиеленушілердің психофизиологиялық ерекшеліктеріне, денсаулық сақтау, кәмелетке толмағандардың құқықтары мен мүдделерін қорғау талаптарына сәйкес тәрбиелеу бағдарламасын дербес әзірлейді.

Тармақ 207

207. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымы өзінің жарғысын Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексі, «Білім туралы», «Құқық бұзушылық профилактикасы туралы», «Қазақстан Республикасындағы баланың құқықтары туралы», «Мемлекеттік мүлік туралы» Қазақстан Республикасының заңдары және осы Қағидалар негізінде әзірлейді.

Тармақ 208

208. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымының міндеттері:

Тармақша 1

1) кәмелетке толмағандарды әлеуметтік бейімдеу және оңалту;

Тармақша 2

2) кәмелетке толмағандар арасындағы құқық бұзушылықтардың, қадағалаусыз, панасыз қалудың және қоғамға жат іс-әрекеттердің алдын алу болып табылады;

Тармақша 3

3) кәмелетке толмағандардың құқықтары мен заңды мүдделерін қорғауды қамтамасыз ету болып табылады;

Тармақша 4

4) кәмелетке толмағандардың заңға бағынатын мінез-құлқын қалыптастыру;

Тармақша 5

5) оқыту мен тәрбиелеу процесінің үздіксіздігі мен бірлігін қамтамасыз ету болып табылады.

Тармақ 209

209. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарында тәрбиеленушілердің тұру жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар № ҚР ДСМ-76 бұйрығына сәйкес белгіленеді.

Тармақ 210

210. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарында оқу-тәрбие процесін қамтамасыз ететін ғимараттар мен құрылыстар кешені: тәрбиеленушілерге арналған оқу және тұрғын үй-жайлар, ас блогы, изоляторы бар медициналық пунктке арналған үй-жай, клуб, спорт алаңы, оқу-өндірістік шеберханалар, ауыл немесе бау-бақша шаруашылығы болуға тиіс.

Тармақ 211

211. Изоляторы бар медициналық пункттің қызметі арнайы білім беру ұйымының басшылығымен және денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органымен реттеледі. Қажет болған жағдайда арнайы білім беру ұйымы денсаулық сақтауды мемлекеттік басқарудың жергілікті органдарының бейінді медициналық мекемелерінің көмегін пайдаланады.

Тармақ 212

212. Жергілікті атқарушы органдар ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарын құру, қайта ұйымдастыру және тарату туралы шешімді білім беру саласындағы уәкілетті органның келісімі бойынша қабылдайды.

Тармақ 213

213. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымындағы кәмелетке толмағандарға арнаулы әлеуметтік қызметтер кешенін көрсету арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж адамдарға арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету саласындағы қолданыстағы заңнамаға сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 214

214. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына тәрбиелеудің, оқытудың ерекше жағдайларын қажет ететiн және арнаулы педагогикалық тәсілді талап ететiн:

Тармақша 1

1) қылмыстық құқық бұзушылық жасаған, қылмыстық жауаптылық басталатын жасқа толмауына не татуласуына байланысты сотқа дейінгі тергеп-тексеру тоқтатылған;

Тармақша 2

2) егер олар ауырлығы орташа қылмыс немесе ауыр қылмыс жасағаны үшін сотталған болса және сот Қазақстан Республикасы Қылмыстық кодексінің 83-бабында көзделген тәртіппен қылмыстық жауаптылықтан және жазадан босатса, он бiр жастан он сегiз жасқа дейiнгi кәмелетке толмағандар орналастырылады. Қылмыстық жауаптылық басталатын жасқа толмаған кәмелетке толмағандарды ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына жіберудің орындылығы туралы шешімді ішкі істер органының ұсынуы бойынша сот қабылдайды. Кәмелетке толмағанды ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына жіберу туралы мәселені қарау кезінде прокурордың қатысуы міндетті. Осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген кәмелетке толмағанды ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына жіберу туралы ұсынуды ішкі істер органдары көрсетілген кәмелетке толмағанға қатысты қылмыстық істі тоқтату туралы қаулы шығарылған күннен бастап отыз тәулік ішінде сотқа жібереді. Айрықша жағдайларда бұл мерзім ішкі істер органдарының немесе прокурордың қаулысы негізінде отыз тәулікке дейін ұзартылуы мүмкін. Ішкі істер органдарының ұсынуы сотқа жіберер алдында кәмелетке толмағанға және оның заңды өкілдеріне танысу үшін ұсынылады. Мүдделі адамдар ұсынылған материалда ішкі істер органдарының ұсынуымен танысқандығы туралы тиісті жазба жасайды.

Тармақ 215

215. Кәмелетке толмаған ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына алты айдан екі жылға дейінгі мерзімге мынадай негіздер бойынша жіберілуі мүмкін:

Тармақша 1

1) соттың шешімі – осы Қағидалардың 214-тармағының 1) тармақшасында көрсетілген адамдарға қатысты;

Тармақша 2

2) соттың үкімі – осы Қағидалардың 214-тармағының 2) тармақшасында көрсетілген адамдарға қатысты.

Тармақ 216

216. Кәмелетке толмағандарды ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына орналастыру үшін қажетті құжаттарды жинауды ішкі істер органдары қамтамасыз етеді. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына жіберілетін әрбір кәмелетке толмаған балаға:

Тармақша 1

1) кәмелетке толмаған адамды ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына жіберу туралы сот шешімі; ;

Тармақша 2

2) туу туралы куәлік (жеке куәлік);

Тармақша 3

3) оқушының жеке ісі;

Тармақша 4

4) № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығына сәйкес № 065/е нысаны бойынша профилактикалық екпелер картасы және Толтыру және жүргізу жөніндегі нұсқаулықтарымен бекітілген 026/у-3 есептік нысаны;

Тармақша 5

5) отбасының құрамы, отбасының әлеуметтік мәртебесі туралы мәліметтерді, ата-аналарына және өзге де заңды өкілдеріне толық деректерді, олардың нақты тұратын жерін, жұмыс орнын, кәмелетке толмаған баланы күтіп-бағу және тәрбиелеу үшін жағдайлардың бар-жоғын көрсете отырып, отбасының тұрғын үй-тұрмыстық жағдайын зерттеп-қарау актісі;

Тармақша 6

6) жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының тәрбиеленушілері (түлектері) қатарынан кәмелетке толмағандарға ата-ана қамқорлығының жоқтығын растайтын құжаттар;

Тармақша 7

7) оқу орнынан мінездеме;

Тармақша 8

8) әскерге шақыру жасындағы адамдар үшін тіркеу куәлігі.

Тармақ 217

217. № ҚР ДСМ-17 бұйрығымен бекітілген Кәмелетке толмағандарды арнаулы білім беру ұйымдарында және ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарында бағып-күтуге және оқытуға кедергi болатын аурулардың тізбесіне сәйкес көрсетілген ұйымдарда бағып-күту мен оқытуға кедергі болатын аурулары бар кәмелетке толмағандарды ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарына орналастыруға болмайды. Алкогольдік ішімдіктерді, есірткі құралдарын және психотроптық заттарды, сол тектестерді теріс пайдаланатын кәмелетке толмағандарды ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына жіберу туралы мәселені қарау кезінде оларға психикаға белсенді әсер ететін заттарды қолдануға байланысты психикалық, мінез-құлық бұзылуынан (ауруынан) емделуден өтуді тағайындаудың орындылығы міндетті түрде зерделенеді. Жеке істің құжаттары, сондай-ақ кәмелетке толмағандар туралы мәліметтер республикалық дерекқорға кәмелетке толмағанды ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына қабылдаған кезден бастап 1 (бір) жұмыс күнінен кешіктірілмей енгізіледі. Кәмелетке толмағандарды ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына орналастыру үшін қажетті құжаттарды жинауды және жеткізуді ішкі істер органдары қамтамасыз етеді. Өмір сүру және тәрбиелеу жағдайлары бойынша бұрынғы тұрғылықты жерінде қалдыруға болмайтын кәмелетке толмаған күдікті қылмыстық процесті жүргізетін органның қаулысы бойынша қорғаншы және қамқоршы органдардың қатысуымен қылмыстық іс бойынша іс жүргізу кезеңінде тұру үшін ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына орналастырылуы мүмкін.

Тармақ 218

218. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарының әкімшілігі:

Тармақша 1

1) кәмелетке толмағандарды күтіп-бағудың арнаулы жағдайларын қамтамасыз етеді, бұған ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымының аумағын күзету, тәрбиеленушілердің жеке қауіпсіздігі және олардың теріс әсерден барынша қорғалуы, ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымының аумағына бөгде адамдардың еркін кіруін және одан тәрбиеленушілердің өз бетінше кетіп қалуын шектеу, кәмелетке толмағандарды тәулік бойы, оның ішінде ұйқыға бөлінген уақытта байқау және бақылау, кәмелетке толмағандарды, олардың заттары мен ұйықтайтын үй-жайларын жеке қарап-тексеруді жүргізу кіреді;

Тармақша 2

2) ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымының орналасқан жері бойынша және кәмелетке толмағандардың тұрғылықты жері бойынша ішкі істер органдарына олардың өз бетінше кетіп қалу фактілері туралы хабар береді және оларды іздестіру мен қайтаруға тікелей қатысады;

Тармақша 3

3) кәмелетке толмағанның ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымында орта білім алуын қамтамасыз етеді;

Тармақша 4

4) кәмелетке толмағанның тұрғылықты жері бойынша кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияға, ішкі істер органдарына ұйымда болу мерзімі аяқталғанға дейін кемінде бір ай бұрын оның ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымынан шығуы туралы хабархатты, сондай-ақ кәмелетке толмағанға мінездемені және онымен алдағы уақытта жеке профилактикалық жұмыс жүргізу және оның жұмысқа орналасуға және тұрмыстық жағдайын жасауға жәрдемдесу қажеттігі туралы ұсынымдарды жібереді.

Тармақ 219

219. Кәмелетке толмағанның ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымында болуы, егер ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымы орналасқан жердегі сот кәмелетке толмаған өзінің түзелуі үшін енді осы шараны қолдануды қажет етпейді деген тұжырымға келсе, мекеме әкімшілігінің, ішкі істер органдарының ұсынуы негізінде сот тәртібімен мерзімінен бұрын тоқтатылуы мүмкін.

Тармақ 219-1

219-1. Кәмелетке толмағанның ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымында болуының сот айқындаған мерзімі ішкі істер органының ұсынысы бойынша сотпен мынадай:

Тармақша 1

1) кәмелетке толмағанның келісімімен не оның өтінішхаты бойынша кәмелетке толмағанның жалпы білім беретін немесе кәсіптік даярлауды аяқтауы қажет болған;

Тармақша 2

2) қылмыстық жауаптылық басталатын жасқа толғанға дейін қылмыстық құқық бұзушылық белгілері бар іс-әрекет жасаған жағдайларда ғана ұзартылуы мүмкін.

Тармақ 220

220. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымынан шығатын кәмелетке толмағандар тұратын жерлеріне ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымы қызметкерлерінің ілесіп жүруімен жеткізіледі. Шығып қалудың барлық жағдайларында ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымының әкімшілігі түлектерге осы мекемеде болған кезеңде олардың пайдалануында болған маусымдық киім мен аяқ киім жиынтығын береді.

Тармақ 221

221. Кәмелетке толмағандар ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарынан:

Тармақша 1

1) сот айқындаған мерзім аяқталған кезде, осы мерзім аяқталатын күні;

Тармақша 2

2) егер ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымы орналасқан жердегі сот кәмелетке толмаған бала өзінің түзелуі үшін енді осы шараны қолдануды қажет етпейді деген тұжырымға келсе, мекеме әкімшілігінің, ішкі істер органдарының ұсынуы негізінде сот тәртібімен мерзімінен бұрын;

Тармақша 3

3) «Құқық бұзушылық профилактикасы туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 81-бабы 13-тармағына сәйкес кәмелетке толмағанның аталған мекемеде болуына мүмкіндік бермейтін мән-жайлар туындаған кезде шығарылады.

Тармақ 221-1

221-1. Кәмелетке толмаған тұрғылықты жері бойынша келгеннен кейін жергілікті атқарушы орган үш жұмыс күні ішінде кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау жөніндегі комиссияның қарауына оңалту жоспарын жасай отырып, оны алдағы уақытта одан әрі оқыту, жұмыспен қамту мәселесін шығаруға міндетті.

Тармақ 222

222. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарындағы оқу-тәрбие жұмысы мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары негізінде әзірленген білім беру бағдарламалары бойынша жүзеге асырылады. Негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары бойынша қорытынды аттестаттаудан өткен тәрбиеленушілерге негізгі орта білім туралы не жалпы орта білім туралы аттестат беріледі. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарының тәрбиеленушілерін оқыту мен тәрбиелеу олардың жас және жеке ерекшеліктері ескеріле отырып, сараланып жүзеге асырылады.

Тармақ 223

223. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарында кәмелетке толмағандарды оқыту мен тәрбиелеу олардың жас және жеке ерекшеліктері ескеріле отырып, сараланып жүргізіледі.

Тармақ 224

224. Арнайы білім беру ұйымында еңбекке баулу кәмелетке толмағандардың жасы мен дене бітімінің дамуын ескере отырып, оқу-өндірістік шеберханаларда, оқу-тәжірибе учаскесінде және қосалқы шаруашылықта күніне екі сағаттан төрт сағатқа дейін жүзеге асырылады.

Тармақ 225

225. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарында тәрбиеленушілерді кәсіптік даярлау Қазақстан Республикасының білім беру саласындағы қолданыстағы заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

Тармақ 226

226. Біліктілік емтиханын тапсырған тәрбиеленушілерге нақты мамандық бойынша тиісті біліктілік деңгейі беріледі және біліктілік беру туралы куәлік (сертификат) беріледі.

Тармақ 227

227. Өзін-өзі даярлау бойынша сабақтар күн тәртібінде арнайы бөлінген сағаттарда педагогтердің басшылығымен өткізіледі.

Тармақ 228

228. Тәрбиеленушілерді оқу-тәрбие процесіне және әлеуметтік оңалтуға байланысты емес іс-шараларға тартуға тыйым салынады.

Тармақ 229

229. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарында көтермелеу және жазалау шаралары қолданылады.

Тармақ 230

230. Көтермелеу және жазалау шараларын қолдану құқығын директор мен оның орынбасарлары пайдаланады. Мұғалімдер мен тәрбиешілер жазалау және көтермелеу шараларын ауызша алғыс, ескерту немесе ауызша сөгіс түрінде қолдана алады.

Тармақ 231

231. Тәрбиеленушілерге Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен хат алмасуға, сәлемдемелер, сәлемдемелер, бандерольдер (рұқсат етілген заттар мен өнімдер тізбесін сақтай отырып), ақша аударымдарын алуға рұқсат етіледі. Білім алушылардың ақшалай қаражатты жұмсауына арнайы білім беру ұйымы тәрбиешісінің рұқсатымен және бақылауымен жол беріледі.

Тармақ 232

232. Сақтауға тыйым салынған заттардың бар екендігі туралы деректер болған кезде арнайы білім беру ұйымының әкімшілігі оқушының заттарын, келіп түскен сәлемдемелерді, бандерольдер мен сәлемдемелерді тексеруді жүргізеді.

Тармақ 233

233. Арнайы білім беру ұйымдарының аумағында сенбіліктер, толық тазалау, өзіне-өзі қызмет көрсету жұмыстары кезінде тәрбиеленушілерді денсаулығына қауіпті орындарды, сондай-ақ жалпы пайдалану орындарын жинау үшін тарту қарастырылмайды.

Тармақ 234

234. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымы өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының заңнамасын, осы Ережені және Орталықтың жарғысын басшылыққа алады.

Тармақ 235

235. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымына тікелей басшылықты Қазақстан Республикасының Білім беру саласындағы заңнамасына сәйкес тағайындалатын директор жүзеге асырады.

Тармақ 236

236. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарында алқалы басқару органдары құрылады.

Тармақ 237

237. Ерекше режимде ұстайтын білім беру ұйымдарын қаржыландыру жергілікті бюджет қаражатынан жүзеге асырылады.

Тармақ 238

238. Қосымша, демеушілік қаражатты есепке алу және жұмсау Қазақстан Республикасының бюджет заңнамасына сәйкес жүргізіледі.

Тармақ 6. 6-параграф. Аурухана жанындағы мектептер қызметінің үлгілік қағидалары

6-параграф. Аурухана жанындағы мектептер қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 239

239. Аурухана жанындағы мектептер Қазақстан Республикасының Білім беру саласындағы заңнамасына сәйкес құрылады. Аурухана жанындағы мектеп ұзақ уақыт емделіп жатқан балаларға 1-11 (12) сынып аралығында білім алу құқығын береді.

Тармақ 240

240. Аурухана жанындағы мектептің қызметі мектеп Жарғысымен және осы Үлгілік ережелермен реттеледі, ол Қазақстан Республикасының Лицензиялау туралы заңнамасына сәйкес лицензиялауға жатады.

Тармақ 241

241. Аурухана жанындағы мектептің білім беру процесі бекітілген Үлгілі оқу жоспарына сәйкес жүзеге асырылады. Базистік оқу жоспарының вариативтік бөлігінің құрамына кіретін және нақты ұйымның ерекшелігін көрсететін оқу пәндері бойынша оқу жұмыс жоспары мен бағдарламаларын әзірлеуді мектеп дербес жүзеге асыруға құқылы.

Тармақ 242

242. Аурухана жанындағы мектепте сабақтар аптасына 5 рет (сенбі және жексенбіден басқа) өткізіледі, апталық оқу жүктемесі реттеледі (аптасына 3 сағаттан 20 сағатқа дейін).

Тармақ 243

243. Аурухана жанындағы мектепте оқыту жалпы білім беретін мектептерде білім алушылар айналысатын оқулықтар мен бағдарламалар бойынша жүзеге асырылады. Аурухана жанындағы мектептерде оқулықтармен қамтамасыз ету мемлекеттік бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылады.

Тармақ 244

244. Аурухана жанындағы мектепте оқыту нысаны білім алушының денсаулық жағдайына сәйкес анықталады: Жеке (негізгі аурудың ауырлығына қарай) немесе сыныптық-сабақтық.

Тармақ 245

245. Аурухана жанындағы мектепте білім алушыларға жеке іс ресімделеді және оқуға қабылдау туралы бұйрық шығарылады.

Тармақ 246

246. Ауруханалар жанындағы мектептерде сыныптық, өзіндік және бақылау жұмыстары жүргізіледі, білім алушылардың білімі бағаланады, ал тоқсан аяқталғаннан кейін тоқсандық бағалар қойылады.

Тармақ 247

247. Оқу жылы аяқталғаннан кейін 1-8 (9) сынып білім алушыларына жылдық және қорытынды бағалар қойылады және мектеп бойынша бұйрықпен келесі сыныпқа ауыстырылады.

Тармақ 248

248. 9, 11 (12) - сыныптардың білім алушылары қорытынды мемлекеттік аттестаттауға мемлекеттік бітіру емтихандары нысанында қатысады. Емтихан және қорытынды бағалардың қорытындысы бойынша білім алушыларға мемлекеттік үлгідегі құжаттар беріледі.

Тарау 5. 5-тарау. Халықаралық мектеп қызметінің үлгілік қағидалары

5-тарау. Халықаралық мектеп қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 249

249. Халықаралық мектептер қызметінің негізгі мақсаты – қазіргі қоғамдағы өзгерістерге оңай бейімделе алатын, әлемдік деңгейде ойлай алатын және оның дамуына сындарлы үлес қоса алатын тұлғаның интеллектуалдық, физикалық және әлеуметтік дамуына ықпал ететін үйлесімді және перспективті білім беруді қамтамасыз ету.

Тармақ 250

250. Халықаралық мектеп білім беру процесінде қазақстандық мектептердің және халықаралық мектептік білім берудің үздік педагогикалық тәжірибесін қолдану арқылы аталған мақсаттарға қол жеткізуді, білім беру бағдарламаларын жоғары ғылыми-әдістемелік жарақтандыруды, педагогикалық ұжымның тұрақты кәсіби дамуын қамтамасыз етеді.

Тармақ 251

251. Халықаралық мектептердің қызметі мынадай қағидаттарда құрылады:

Тармақша 1

1) мектептің білім беру бағдарламасын интернационалдандыру – білім беру процесінің оқушы бойында Қазақстан Республикасының Конституциясына, Қазақстан Республикасының заңдарына, өз халқының мәдениетіне деген құрмет сезімін қалыптастыруға бағытталуы;

Тармақша 2

2) интеграция – мектептің халықаралық білім беру қоғамдастығында толық құқылы мүше болуы, мектеп бітірушілерге халықаралық үлгідегі мектепті аяқтағандығы туралы құжат алу мүмкіндігін беру, халықаралық деңгейдегі педагогті қалыптастыру;

Тармақша 3

3) академиялық еркіндік – мектептегі білім беру құрылымын (деңгейлерін) таңдау, білім беру бағдарламаларын әзірлеу және жүзеге асыру, оқу қызметінің нысандары мен әдістері, дербестік және өзін-өзі басқару, қаржылық-экономикалық, әкімшілік басқарудағы дербестігі;

Тармақша 4

4) автономдылық және өзін-өзі басқарушылық – қаржылық-экономикалық, әкімшілік басқарудағы дербестік;

Тармақша 5

5) жариялылық және транспаренттілік – мектепті Халықаралық Бакалавриат ұйымының білім беру бағдарламаларын халықаралық авторландырудан және/немесе халықаралық институционалдық аккредиттеуден міндетті өткізу, мектептің халықаралық білім беру ұйымдарына мүше болуы, қызметтің барлық бағыттары бойынша ақпараттық ашықтықты қамтамасыз ету;

Тармақша 6

6) әлеуметтік жауапкершілік – мектеп бітірушілеріне Қазақстан Республикасының жоғары оқу орындарына түсу кезінде білім беру гранттарын алу үшін конкурсқа қатысуға мүмкіндік беретін білім беру деңгейін қамтамасыз ету;

Тармақ 252

252. Халықаралық мектеп өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, Қазақстан Республикасының заңнамасын, Қазақстан Республикасы мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарын, құрылтайшының (құрылтайшылардың) жергілікті құжаттарын, осы Үлгілік қағидаларды, Мектеп жарғысын басшылыққа алады.

Тармақ 253

253. Халықаралық мектеп жеке тұлғаның, қоғамның, мемлекеттің мүдделерінде оқыту мен тәрбиелеуді жүзеге асырады, жеке тұлғаның денсаулығын сақтауды және жан-жақты дамуы үшін, оның ішінде өздігінен оқуда және қосымша білім алуда білім алушының қажеттіліктерін қанағаттандыру мүмкіндіктеріне қолайлы жағдайлар жасауды қамтамасыз етеді.

Тармақ 254

254. Халықаралық мектептердің ұйымдастырушылық-құқықтық нысаны құрылтайшының (құрылтайшылардың) шешімімен анықталады.

Тармақ 255

255. Халықаралық мектепте саяси партиялардың, қоғамдық-саяси және діни қозғалыстар мен ұйымдардың ұйымдастырушылық құрылымдарының құрылуына және қызмет ету қарастырылмайды.

Тармақ 256

256. Халықаралық мектепті құрылтайшы (құрылтайшылар) осы Үлгілік қағидаларда көрсетілген шарттарды сақтаған жағдайда өзінің бастамасы бойынша құрады.

Тармақ 257

257. Оқу орнын ашу туралы құрылтайшының (құрылтайшылардың) бұйрығы және мектептің Жарғысы халықаралық мектептің құрылтай құжаттары болып табылады. Мектеп қызметінің негізгі бағыттарын құрылтайшы (құрылтайшылар) реттейді.

Тармақ 258

258. Заңды тұлға ретінде Халықаралық мектептің Жарғысы, банктік мекемелерде есептік және басқа да шоттары, мөрі, мөртаңбасы, өзінің атауы бар бланкілері болады

Тармақ 259

259. Халықаралық мектеп білім беру қызметін жүргізу құқығына лицензия алған сәттен бастап білім беру қызметін жүргізуге құқылы.

Тармақ 260

260. Халықаралық мектеп өзінің қызметі туралы ақпаратты Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігіне үнемі ұсынып отырады.

Тармақ 261

261. Халықаралық мектеп тиісті халықаралық білім беру ұйымдары белгілеген кезеңділікпен тұрақты негізде Халықаралық Бакалавриаттың бағдарламалары бойынша авторландырудан және/немесе халықаралық институционалдық аккредиттеуден өтеді.

Тармақ 262

262. Халықаралық мектеп білім беруді дамыту және жетілдіру мақсатында кешендер құруға, мекемелердің, кәсіпорындардың және қоғамдық ұйымдардың, оның ішінде халықаралық ұйымдардың қатысуымен қауымдастықтар, одақтар және өзге де бірлестіктер құруға және қызметіне қатыса алады, Қазақстан Республикасының қоғамдық-саяси, экономикалық және мәдени өміріне білім алушылар мен педагогтердің қатысуын қамтамасыз етеді.

Тармақ 263

263. Халықаралық мектеп шетелдік кәсіпорындармен, мекемелермен және ұйымдармен тікелей байланыс орнатуға, сыртқы экономикалық қызметті жүзеге асыруға және банктік және басқа да кредиттік мекемелерде валюталық шоттары болады.

Тармақ 264

264. Медициналық қызмет көрсетуді әкімшілік және педагогтермен қатар білім алушылардың денсаулығы мен дене дамуын, емдік-профилактикалық іс-шараларды жүргізуді, санитариялық-гигиеналық нормаларды, білім алушылардың тамақтану режимі мен сапасын қамтамасыз ететін штаттық медициналық персонал қамтамасыз етеді.

Тармақ 265

265. Халықаралық мектепке қабылдау тәртібін мектептің құрылтайшысы белгілейді және бекітеді және білім алушылардың, олардың ата-аналарының (оларды алмастыратын адамдардың) құқықтары мен міндеттері мектептің Жарғысымен және Жарғыда көзделген өзге де жергілікті актілермен айқындалады.

Тармақ 266

266. Халықаралық мектепте оқытуды жергілікті және Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес білім беру ұйымдары жалдаған шетелдік педагогтер жүзеге асырады.

Тармақ 267

267. Қызметкер мен мектеп әкімшілігінің қарым-қатынасы, шарттары Қазақстан Республикасының еңбек заңнамаларына сәйкес реттеледі.

Тармақ 268

268. Халықаралық мектепті басқару мектептің Жарғысына сәйкес демократиялылық, ашықтық, жалпы адами құндылықтардың басымдығы, адамның денсаулығы мен өмірін қорғау, жеке тұлғаның еркін дамуы қағидаттарында жүзеге асырылады.

Тармақ 269

269. Халықаралық мектептің ұйымдастырушылық құрылымы, басқару жүйесі және барлық қызметкерлерінің лауазымдық міндеттері мектептің білім беру моделінің ерекшеліктеріне сәйкес әзірленеді және мектеп Жарғысы және басқа да жергілікті мектеп актілерімен қарастырылған тәртіпте бекітіледі.

Тармақ 270

270. Мектептің қаржы-шаруашылық қызметін құрылтайшы (құрылтайшылар) регламенттейді және меншік нысанына байланысты.

Тармақ 271

271. Халықаралық мектеп Қазақстан Республикасы Мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарты мен халықаралық білім беру бағдарламаларының талаптарын ескере отырып дербес әзірленген білім берудің біріктірілген оқу бағдарламаларын іске асырады.

Тармақ 272

272. Негізгі мектептің білім алушылары Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне және мектептің Жарғысына сәйкес мемлекеттік және/немесе халықаралық сыртқы аттестаттауға қатысады. Негізгі мектептің курсы үшін қорытынды аттестаттаудан сәтті өткен негізгі мектептің бітірушілеріне негізгі мектепті бітіргені туралы мемлекеттік және/немесе халықаралық үлгілердегі құжаттар беріледі.

Тармақ 273

273. Халықаралық мектепті аяқтаған бітірушілерге жалпы орта білім туралы аттестат және (немесе) халықаралық үлгідегі құжат беріледі.

Тармақ 274

274. Халықаралық мектепте оқыту мен тәрбиелеу жүргізілетін тілді (тілдерді) құрылтайшы (құрылтайшылар), мектептің Жарғысы және тіл саясаты айқындайды.

Тармақ 275

275. Қазақ тілі мен әдебиеті, Қазақстан тарихы мен географиясы мектептің білім беру бағдарламасына қосу үшін міндетті пәндер болып табылады.

Тармақ 276

276. Халықаралық мектеп сыныптар мен топтардың қажетті санының жұмыс істеуі үшін жағдайлар жасаумен оқушылардың оқу тілін таңдау құқығын іске асырады.

Тармақ 277

277. Жарғылық мақсаттары мен міндеттеріне сәйкес халықаралық мектеп оның мәртебесін айқындайтын негізгі оқу бағдарламаларының шегінен тыс қосымша білім беру бағдарламаларын іске асыруы және қосымша білім беру қызметтерін көрсетуі мүмкін.

Тармақ 278

278. Халықаралық мектепте білім беру процесі халықаралық білім беру бағдарламаларын ескеріп МЖМБС сәйкес мектеп дербес әзірлейтін жұмыс оқу жоспарының және/немесе кіріктірілген білім беру бағдарламаларының негізінде ұйымдастырылады

Тармақ 279

279. Халықаралық мектеп Қазақстан Республикасының заңнамаларына және мектептің Жарғысында белгіленген шектерде оқыту мен тәрбиелеудің нысандарын, құралдары мен әдістерін таңдауда дербес болады.

Тармақ 280

280. Халықаралық мектеп оқушылардың оқудағы жетістіктерінің деңгейін бағалаудың біріктірілген қазақстандық және/немесе халықаралық жүйесін пайдаланады.

Тармақ 281

281. Жылдық күнтізбелік оқу кестесін халықаралық мектеп дербес, құрылтайшымен (құрылтайшылармен) келісім бойынша әзірлейді және бекітеді.

Тармақ 282

282. Халықаралық мектепте тәрбиелеу жұмыстарының жүйесі отансүйгіштікті, тарихты, қазақ халқының мәдениетіне, салт-дәстүріне сыйлауға, азаматтылықты, жоғары адамгершілік пен өнегелікті қалыптастыруға, сонымен қатар функционалды сауаттылықты, оқушыларды, тәрбиеленушілердің жан-жақты қызығушылықтары мен қабілеттерін дамытуға бағытталған.

Тармақ 282-1

282-1. Білім берудің уәкілетті органының үлгілік оқу жоспарлары мен оқу-тәрбие жұмысының жоспарларын келісуі.

Тармақ 283

283. Халықаралық мектепті басқару осы Үлгілік қағидаларына, мектептің Жарғысына және құрылтайшылық құжаттарына сәйкес демократиялылық, ашықтық, жалпы адами құндылықтардың басымдығы, адамның өмірі мен денсаулығын қорғау, жеке тұлғаның еркін дамуы принциптерінде жүзеге асырылады.

Тармақ 284

284. Халықаралық мектептің ұйымдастырушылық құрылымы, басқару жүйесі және барлық қызметкерлердің лауазымдық міндеттері мектептің білім беру моделінің ерекшеліктеріне сәйкес әзірленеді.

Тармақ 285

285. Халықаралық мектепте жұмыс істеу үшін педагогикалық ұжым халықаралық емтихан алушыларды, тренерлерді, сарапшыларды қосқанда жоғары білікті қазақстандық және шетелдік педагогтер санынан құрылады.

Тармақ 286

286. Халықаралық мектептің қызметін қаржыландырудың негізгі көзі ақылы білім беру қызметтерін көрсетуден түскен кіріс болып табылады.

Тармақ 287

287. Білім беру ұйымы қызметкерлерінің инновациялық қызметін ынталандыру үшін халықаралық мектеп еңбекақы төлеудің нысаны мен жүйесін Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасына сәйкес дербес айқындайды.

Тарау 6. 6-тарау. Интернаттық білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

6-тарау. Интернаттық білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 288

288. Интернаттық білім беру ұйымдарының түрлері:

Тармақша 1

1) әскерге шақыруға дейінгі тереңдетілген даярлықты мамандандырылған білім беру ұйымы;

Тармақша 2

2) жалпы білім беретін мектеп жанындағы интернат;

Тармақша 3

3) көп балалы және аз қамтылған отбасылардың балаларына арналған мектеп-интернат;

Тармақша 5

5) санаториялық мектеп-интернат;

Тармақша 6

6) тірек мектеп (ресурстық орталық) жанындағы интернат.

Тармақ 289

289. Облыстық, қалалық туберкулезге қарсы диспансер жанындағы жергілікті денсаулық сақтау органдарының комиссиясы облыстық, республикалық маңызы бар қалалардың білім және денсаулық сақтау басқармаларының жолдамалары бойынша оқу жылы басталғаннан немесе жарты жылдан бастап алты жастағы балаларды қабылдауды жүзеге асырады. Бос орындар болған жағдайда оқу жылы басталғаннан кейін оқушыларды қабылдауға рұқсат етіледі. Сынып пен топтың толымдылығы 20 баладан аспайды, толық сауыққанға дейін (туберкулезге қарсы диспансерді есептен шығарғанға дейін) оқу жарты жылдығынан кем болмайды. Балалардың болу мерзімі медициналық көрсеткіштер бойынша 5-10 айға ұзартылуы мүмкін және оны Комиссия қарайды. 1-5-сыныптардағы сабақтардың ұзақтығы 35 минут, 6-11(12) – сыныптарда – 40 минут. Әр сабақтың алдында дене шынықтыру жаттығулары өткізіледі;

Тармақ 290

290. Интернаттық білім беру ұйымдарының негізгі қызметі:

Тармақша 1

1) балалардың білім алуы үшін жағдайлар жасау, зияткерлік, тұлғалық, әлеуметтік, дене, шығармашылық дамуын қамтамасыз ету;

Тармақша 2

2) МЖМБС-ға сәйкес бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, мамандандырылған және арнайы жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары негізінде әзірленген қосымша білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыру;

Тармақша 3

3) жалпы орта білім алуда білім алушылардың жайлы және қауіпсіздік өмір сүру жағдайын қамтамасыз ету болып табылады.

Тармақ 291

291. Интернаттық білім беру ұйымдарында оқу-тәрбие процесі Жалпы орта білімнің жалпы орта білім беретін бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының үлгілік қағидаларына және осы Үлгілік қағидаға, ішкі тәртіптің жарғысы мен қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 292

292. Медицина қызметкері балалардың денсаулығын нығайту бойынша профилактикалық іс-шараларды өткізуді, интернаттық ұйымдардың санитарлық-гигиеналық жай-күйі мен тамақтануды бақылауды, балалардың келуіне орай жұмыстың гигиеналық негізделген режимін ұйымдастыруды қамтамасыз етеді.

Тармақ 293

293. «Әлеуметтік көмек көрсетілетін азаматтарға әлеуметтік көмектің мөлшерін, көздерін, түрлерін және оны беру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің № 320 қаулысына сәйкес оқушылар киіммен, аяқ киіммен, жұмсақ мүкәммалмен, жеке гигиеналық заттармен, оқулықтармен, ойыншықтармен қамтамасыз етіледі.

Тармақ 294

294. «Білім туралы» Заңының 6-бабына сәйкес балалардың ерекше жеке қажеттіліктерін ескере отырып, мектеп-интернаттарын материалдық-техникалық қамсыздандыру, жағдай тудыру, жарақтандыру және жабдықтау жергілікті атқарушы органдармен іске асырылады.

Тарау 7. 7-тарау. Біріктірілген білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

7-тарау. Біріктірілген білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 295

295. Біріктірілген білім беру ұйымдарының негізгі түрлері:

Тармақша 1

1) мектеп-гимназия;

Тармақша 2

2) мектеп-лицей;

Тармақша 3

3) қосымша білім беру мектеп-орталығы;

Тармақша 4

4) мектеп-интернат-колледж;

Тармақша 5

Тармақша 6

6) оқу-өндірістік комбинаты (мектепаралық, курстық);

Тармақша 7

7) оқу-тәрбие орталығы (кешені);

Тармақша 9

9) дарынды балалар мен талантты жастарды анықтау және қолдау орталығы.

Тармақ 1. 1-параграф. Мектеп-гимназиялар, мектеп-лицейлері қызметінің үлгілік қағидалары

1-параграф. Мектеп-гимназиялар, мектеп-лицейлері қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 296

296. Мектеп-гимназиялар, мектеп-лицейлердің мақсаты бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің білім беру бағдарламаларын және білім алушыларға тереңдетіп, бейіндетіп, саралап оқытуды қарастыратын, сондай-ақ қосымша жалпы білім беру бағдарламаларын сапалы меңгеруі үшін қолайлы жағдайлар жасау болып табылады.

Тармақ 297

297. Аталған мақсатын жүзеге асыру үшін мектеп-гимназиялар, мектеп-лицейлер келесі тапсырмаларды іске асырады:

Тармақша 1

1) кәсіптік білім бағдарламасын игеруге және таңдауға дайын, қоғамдағы өмірге бейімделген, мәдениеті жоғары интелектуалды тұлғаны қалыптастыру;

Тармақша 2

2) оқуға қабілетті, дарынды білім алушыларды анықтау;

Тармақша 3

3) гимназия және лицей сынып білім алушыларын білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарт деңгейін арттыру арқылы оқыту;

Тармақша 4

4) оқытудың инновациялық әдістері мен технологияларын қолдану негізінде білім алушылардың өзіндік танымдық қызмет және шығармашылық қабілет дағдыларын дамыту;

Тармақша 5

5) шығармашылық әлеуетін арттыруға қолайлы жағдайлар жасау;

Тармақша 6

6) жалпы білім беру процесінде алдыңғы қатардағы шетелдік және отандық педагогикалық тәжірибені пайдалану, педагогтардың кәсіби құзіреттілігі мен шығармашылығын арттыру.

Тармақ 298

298. Мектеп-гимназияның бағыттары: гуманитарлық, тілдік, эстетикалық және көпсалалық бағытта болуы мүмкін.

Тармақ 299

299. Мектеп-лицейдің бағыттары: жаратылыстану-математикалық, экономикалық, сондай-ақ көпбейінді болуы мүмкін.

Тармақ 2. 2-параграф. Қосымша білім беретін мектеп-орталықтары қызметінің үлгілік қағидалары

2-параграф. Қосымша білім беретін мектеп-орталықтары қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 300

300. Қосымша білім беретін мектеп-орталық (бұдан әрі – Орталық) қызметінің мақсаты бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, қосымша білім берудің жалпы білім беретін оқу бағдарламасын жүзеге асыру.

Тармақ 301

301. Аталған мақсатты жүзеге асыруда Орталықтың негізгі міндеттері:

Тармақша 1

1) ұлттық және қоғамдық құндылық негізінде жеке тұлғаны дамыту және қалыптастыруға бағытталған сапалы білім алу үшін жағдай жасау,ғылыми және әдістемелік жетістіктерге жеткізу;

Тармақша 2

2) білім алушыларды кәсіби-бағдарлық жұмыспен қамтамасыз ету;

Тармақша 3

3) жеке тұлғаның шығармашылық, рухани, дене бітімінің мүмкіндіктерін дамыту, олардың қабілеттерін ашу;

Тармақша 4

4) адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру, даралығын дамыту үшін жағдай жасау арқылы зердесін байыту;

Тармақша 5

5) азаматтық пен патриотизмге, өз Отаны – Қазақстан Республикасына деген сүйіспеншілікке, мемлекеттiк рәміздерді және мемлекеттік тілді құрметтеуге, халық дәстүрлерін қадірлеуге, Конституцияға қайшы және қоғамға қарсы кез-келген көріністерге төзбеушілікке тәрбиелеу;

Тармақша 6

6) белсенді азаматтық ұстанымы бар жеке тұлғаны тәрбиелеу, республиканың қоғамдық-саяси, экономикалық және мәдени өміріне араласу қажеттілігін, жеке тұлғаның өз құқықтары мен міндеттеріне саналы көзқарасын қалыптастыру;

Тармақша 7

7) білім алушыларды экологиялық мәдениетке тәрбиелеу, оларды табиғатты қорғау қызметіне тарту;

Тармақша 8

8) қоғамдық өмірге бейімдеу;

Тармақша 9

9) бос уақытын мағыналы өткізуді ұйымдастыру;

Тармақша 10

10) оқушылардың оқуы үшін қауіпсіз және ыңғайлы жағдай жасау.

Тармақ 302

302. Орталық 1-11 сыныптардың сынып жетекшілерін, педагог-ұйымдастырушыларды, әлеуметтік педагогті, қосымша білім беретін педагогтарды және оқушыларды біріктіреді. Орталықты басқару жұмысын директордың тәрбие ісі жөніндегі орынбасары атқарады.

Тармақ 303

303. Орталықтың жұмысы мектеп директорының тәрбие ісі жөніндегі орынбасары оқу жылына құрған мектептің оқу-тәрбие жұмысының жоспарына сәйкес құрылады және мектеп директорының бұйрығымен бекітіледі.

Тармақ 304

304. Орталық сабақтан тыс уақытта клубтар, студиялар, үйірмелер, секциялар ұйымдастырады.

Тармақ 305

305. Орталықтың жоспарлаған жұмысы келесі бағыттар бойынша жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) тәрбие бағыты бойынша: денешынықтыру-спорттық, туристік-өлкетанымдық, көркем-эстетикалық, табиғи-ғылыми, экологиялық-биологиялық, әскери-отаншылдық;

Тармақша 2

2) бейіндік бағыт бойынша: жаратылыстану-математикалық, қоғамдық-гуманитарлық.

Тармақ 306

306. Орталық барлық мектептерге қызмет етеді, барлық қалаушылар үшін, сондай-ақ өзге мектептердің оқушылары үшін де есігі ашық.

Тармақ 3. 3-параграф. Мектептер-интернаттар-колледждер қызметінің үлгілік қағидалары

3-параграф. Мектептер-интернаттар-колледждер қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 307

307. Мектептер-интернаттар-колледждердің негізгі мақсаты бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, кәсіптік және техникалық жалпы орта білім беру бағдарламаларын іске асыру болып табылады.

Тармақ 308

308. Мектептер-интернаттар-колледждердің негізгі мақсатын жүзеге асыруда келесі міндеттерді атқарады:

Тармақша 1

1) ұлттық және қоғамдық құндылық негізінде жеке тұлғаны дамыту және қалыптастыруға бағытталған сапалы білім алу үшін жағдай жасау,ғылыми және әдістемелік жетістіктерге жеткізу;

Тармақша 2

2) кәсіби бағытта оқушыларды жұмыспен қамсыздандыру;

Тармақша 3

3) нарықтық еңбек талаптарына сай өндірісте оқыту, теориялық білім мен өндіріс арасындағы қарым-қатынасты байланыстыра отырып, білім жүйесін дамыту;

Тармақша 4

4) еңбек нарқы және қоғамдық талаптардың өзгеруіне байланысты заманауи бейімделуге себеп болатын, білімде жаңа технологияларды тиімді қолдану және енгізу;

Тармақша 5

5) оқушылардың интернатта тұруына қауіпсіз және ыңғайлы жағдай жасау.

Тармақ 309

309. Мектептер-интернаттар-колледждер орта білім беру ұйымдары жоқ ауылды жерде тұратын білім алушыларды қабылдауды қамтамасыз етеді.

Тармақ 310

310. Мектептер-интернаттар-колледждерде білім алушыларға академиялық демалыс тағайындау білім саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 311

311. Мектептер-интернаттар-колледждер "Білім туралы" Заңына сәйкес ұйымның оқу-тәрбие процесінде, кадрларды іріктеу мен орналастыруда, оқу-әдістемелік, қаржы-шаруашылық қызметтінде дербес.

Тармақ 312

312. Медициналық персонал оқушылардың денсаулығын сақтау және нығайту, алдын-алу іс-шараларын өткізу, мектептер-интернаттар-колледждердің санитарлы-гигиеналық жағдайын қадағалау, оқушылардың тәуліктік мекендеуін есепке ала отырып, гигиенаға негізделген жұмыс кестесін ұйымдастыруды қамтамасыз етеді.

Тармақ 313

313. Мектептер-интернаттар-колледждерді сәйкес құрал материалды техникалық жабдықтау Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 4. 4-параграф. Оқу-сауықтыру орталықтары қызметінің үлгілік қағидалары

4-параграф. Оқу-сауықтыру орталықтары қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 5. 5-параграф. Оқу-өндірістік комбинаты қызметінің үлгілік қағидалары

5-параграф. Оқу-өндірістік комбинаты қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 324

324. Оқу-өндірістік комбинаты (бұдан әрі – Комбинат) "Көркем еңбек" пәнін, сондай-ақ қолданбалы курстардың, таңдау бойынша курстардың қосымша сағаттарын және еңбекке тәрбиелеу, кәсіптік бағдарлау және еңбек қызметіне білім алушыларды дайындау мақсатын көздейтін қосымша білім беру бағдарламаларын оқыту бөлігінде негізгі орта білім берудің жалпы білім беру бағдарламаларын іске асырады.

Тармақ 325

325. Комбинаттың қызметінің мақсаты:

Тармақша 1

1) білім алушыларды еңбек және кәсіптік оқуына қажетті жағдайлар жасау;

Тармақша 2

2) кәсіби бағдарлау жұмыстарын жүргізу.

Тармақ 326

326. Аталған мақсаттарға жету үшін комбинат келесі міндеттерді іске асырады:

Тармақша 1

1) білім алушылармен кәсіби бағдарлау жұмысын жүргізу;

Тармақша 2

2) білім алушылардың мүдделеріне, медициналық-физиологиялық көрсеткіштеріне, бейімділіктеріне, қызығушылығына сәйкес, экономикалық білімдер негіздерін және кәсіби бағыттануды қалыптастыру, еңбекке саналы көзқарасын тәрбиелеу, нарық жағдайындағы өмір мен еңбекке дайындау;

Тармақша 3

3) негізгі орта және жалпы орта білім беру ұйымдарының 7-11 (12) сынып білім алушыларының кәсіби мүдделерін айқындау, дамыту және бекіту, олардың қоғамдық пайдасы бар еңбектерін ұйымдастыру, техникалық шығармашылығын, жасампаздық пен өнертапқыштығын дамыту;

Тармақша 4

4) мемлекеттік және басқа меншік түріндегі мекемелермен келісім-шарт және өзара тиімді әріптестік негізінде өндірістік қызметті іске асыру.

Тармақ 327

327. Комбинат білім алушыларды оқытуға, тәрбиелеуге, еңбек және кәсіби дайындауға қажетті жағдайлар болған жағдайда құрылтайшылар тарапынан қалаулары бойынша жергілікті атқару органдарымен құрылады.

Тармақ 328

328. Комбинаттың заңды тұлға құқығы жарғылық қаржы-шаруашылық қызметін жүргізу құқықтары мемлекеттік тіркеуден өткеннен кейін, ал білім беру қызметін атқару лицензия алған уақыттан бастап күшіне енеді.

Тармақ 329

329. Комбинаттың оқу процесі, бекітілген оқу жоспарына сәйкес жүргізіледі және сабақ кестесімен реттеледі.

Тармақ 330

330. Комбинат орта білім беру ұйымдарымен бірлесіп және аудандық (қалалық) білім бөлімінің келісімі бойынша білім алушылардың контингентін анықтайды.

Тармақ 331

331. Комбинат мынадай бағыттар бойынша білім беру қызметін жүзеге асырады:

Тармақша 1

1) орта білім беру ұйымдарының 7-9 (10) сыныптарына арналған «Көркем еңбек» пәнінің стандарттарына сәйкес;

Тармақша 2

2) орта білім беру ұйымдарында кәсіби бағдар жұмыстарын, 7-11 (12) сынып білім алушыларының кәсіби дайындығын жүзеге асыру.

Тармақ 332

332. Өз таңдауы негізінде бейіні (бағыты) бойынша Комбинатта оқыған орта білім беру ұйымдарының түлектерін қорытынды аттестаттау № 125 бұйрығына сәйкес Комбинат жүзеге асырады. Мектепаралық оқу-өндірістік комбинатта кәсібі бойынша (мамандығы) біліктілік емтиханы, орта білім беру ұйымдарында қорытынды аттестаттау басталуына екі апта бұрын аяқталады.

Тармақ 333

333. Комбинаттағы оқу процесінің қатысушылары білім алушылар, педагогтер және инженер-педагог қызметкерлер, өндірістік оқыту шеберлері (нұсқаушылары), ата-аналар (немесе заңды өкілдер) болып табылады.

Тармақ 6. 6-параграф. Оқу-тәрбиелік орталығы қызметінің үлгілік қағидалары

6-параграф. Оқу-тәрбиелік орталығы қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 334

334. Оқу-тәрбиелік орталық (кешен) (бұдан әрі - ОТО) жалпы жалпы білім беретін орта мектептің құрылымына кіреді.

Тармақ 335

335. ОТО негізгі міндеті бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, қосымша білімнің жалпы білім берудегі оқу бағдарламасын жүзеге асыру.

Тармақ 336

336. Аталған мақсатқа жетү үшін ОТО келесі міндеттерді іске асырады:

Тармақша 1

1) ұлттық және қоғамдық құндылық негізінде жеке тұлғаны дамыту және қалыптастыруға бағытталған сапалы білім алу үшін жағдай жасау,ғылыми және әдістемелік жетістіктерге жеткізу;

Тармақша 2

2) білім алушыларды кәсіби-бағдарлық жұмыспен қамтамасыз ету;

Тармақша 3

3) жеке тұлғаның шығармашылық, рухани, дене бітімінің мүмкіндіктерін дамыту, олардың қабілеттерін ашу;

Тармақша 4

4) адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру, даралығын дамыту үшін жағдай жасау арқылы зердесін байыту;

Тармақша 5

5) азаматтық пен патриотизмге, өз Отаны – Қазақстан Республикасына деген сүйіспеншілікке, мемлекеттiк рәміздерді және мемлекеттік тілді құрметтеуге, халық дәстүрлерін қадірлеуге, Конституцияға қайшы және қоғамға қарсы кез-келген көріністерге төзбеушілікке тәрбиелеу;

Тармақша 6

6) белсенді азаматтық ұстанымы бар жеке тұлғаны тәрбиелеу, республиканың қоғамдық-саяси, экономикалық және мәдени өміріне араласу қажеттілігін, жеке тұлғаның өз құқықтары мен міндеттеріне саналы көзқарасын қалыптастыру;

Тармақша 7

7) қоғамдық өмірге бейімдеу;

Тармақша 8

8) бос уақытын мағыналы өткізуді ұйымдастыру;

Тармақша 9

9) оқушылардың оқуы үшін қауіпсіз және ыңғайлы жағдай жасау;

Тармақ 337

337. ОТО бір немесе бірнеше ұқсас пәндердің мұғалімдерін біріктіреді. Әдістемелік бірлестіктердің басшылары ОТО басшылық етеді.

Тармақ 338

338. ОТО білім алушыларға сабақтан тыс тәрбиелеу жұмысын ұйымдастырады, қосымша білім береді.

Тармақ 339

339. ОТО ішінде мұғалімдер мен тәрбиешілердің әдістемелік бірлестігі жұмыс істейді.

Тармақ 340

340. Әр ОТО – ол өзіне оқу кабинеттерді, сондай ақ ОТО қызмет мазмұнына сәйкес рәсімделген рекреация мен кіреберістері бар дербес бөлімше.

Тармақ 341

341. ОТО әдістемелік, анықтамалық әдебиетпен, сөздіктермен, теле-радиоаппаратурамен жабдықталған.

Тармақ 7. 7-параграф. Оқу орталықтары қызметінің үлгілік қағидалары

7-параграф. Оқу орталықтары қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 342

342. Оқу орталықтары білім басқармасының ақпараттандыру мен цифрландыру аясындағы құрылым бөлімшесі ретінде іске қосылады.

Тармақ 343

343. Оқу орталықтарының негізгі мақсаты ақпараттандыру мен цифрландыруды енгізу процесін қолдау мен үйлестіруді қамтамасыз ету.

Тармақ 344

344. Аталған мақсатқа қол жету үшін Оқу орталығы келесі міндеттерді жүзеге асырады:

Тармақша 1

1) ақпараттандыру мен цифрландыру инфрақұрылымының қызмет етуі мен дамуын, сондай-ақ сәйкесінше территорияда үслестіруді қалыптастыру, қамтамасыз ету;

Тармақша 2

2) электронды оқыту жүйесінде ақпараттық, аналитикалық, консалтингтік қызмет түрін көрсету, интерактивті сабақ өткізу;

Тармақша 3

3) шағын кешенді мектептер мен тірек мектептерді бір білім беру кеңістігіне шоғырландыру және қашықтан оқытуда сессияаралық әрекеттесуін қамтамасыз ету.

Тармақ 345

345. Оқу орталығы оқыту-ақпараттық, көрсету залдарымен, компьютерлік сыныптармен қамсыздандырылады.

Тармақ 346

346. Оқу орталығы ақпараттандыру мен цифрландырудың тиімділігін жоғарлату және қолдану бойынша әдістемелік нұсқаулықтар дайындайды, қашықтықтан оқу сұрақтары бойынша қажетті материалдарды белгіленген ретте білім мекемелерінен жинау және талдауды жүзеге асырады, тәжірибе алмасу бойынша басқа да ақпараттық материалдарды, қашықтықтан оқу мәселелері бойынша нұсқаулар, цифрландырудың тиімді енгізудің жағдайы мен деңгейін зерттеп, талдау жасайды.

Тармақ 347

347. Оқу орталығының қызметі оған жүктелген міндеттерге сәйкес, дербес атқарылатын жұмыс жоспарының негізінде құрылады.

Тармақ 8. 8-параграф. Дарынды балаларды анықтау және қолдау орталықтары қызметінің үлгілік қағидалары

8-параграф. Дарынды балаларды анықтау және қолдау орталықтары қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 348

348. Дарынды балаларды анықтау және қолдау орталықтары (бұдан әрі – Орталық) дарынды балалар мен талантты жастарды анықтау, қолдау, оқыту, дамыту, сүйемелдеу және әлеуметтендіру, сондай-ақ «Ел үміті» бастамасының жобаларын іске асыру үшін құрылады.

Тармақ 349

349. Орталық қызметінің мақсаты білім алушылардың қабілеттерін диагностикалау, Дарынды балаларды анықтау, зияткерлік дайындық деңгейін арттыруға жәрдемдесу, отбасылардың әлеуметтік жағдайы мен қаржылық мүмкіндіктеріне қарамастан, зияткерлік және жеке әлеуетін іске асыру, кәсіби өзін-өзі анықтау үшін жағдай жасау болып табылады.

Тармақ 350

350. Орталық келесі міндеттерді жүзеге асырады:

Тармақша 1

1) дарынды балаларды анықтау және психологиялық-педагогикалық қолдау үшін жүйелі тәсілді әзірлеу;

Тармақша 2

2) дарынды балаларға психологиялық-педагогикалық консультациялар;

Тармақша 3

3) білім алушылардың кәсіптік бағдары;

Тармақша 4

4) дарынды балаларды анықтау және қолдау үшін материалдық-техникалық және оқу-әдістемелік база құру;

Тармақша 5

5) желілік өзара іс-қимыл жүйесін және дарынды балалармен жұмыс бойынша бірыңғай ақпараттық кеңістікті қалыптастыру;

Тармақша 6

6) дарынды балалардың бірыңғай тізілімі - дарынды балалардың электрондық дерекқорын құру;

Тармақша 7

7) дарынды балаларды анықтау және қолдау бойынша жұмысты ұйымдастыруды әдістемелік қамтамасыз ету;

Тармақша 8

8) дарынды балаларды дамытуға бағытталған жобаларды іске асыруға жәрдемдесу;

Тармақша 9

9) педагогтарға дарынды балалармен жұмыс әдістерін меңгеруге көмек көрсету;

Тармақша 10

10) сауықтыру орталықтары мен лагерьлерде олимпиадалар, конкурстар, тренингтер, бейінді ауысымдарды ұйымдастыру және өткізу;

Тармақша 11

11) дарынды балаларды, сондай-ақ педагогтарды атаулы қолдау тетігін құру;

Тармақша 12

12) дарынды балаларды қолдау және дамыту үшін қосымша оқытуды ұйымдастыру;

Тармақша 13

13) дарынды балалармен жұмысты жоспарлау, бақылау және талдау;

Тармақша 14

14) дарынды балаларды анықтау және қолдау бойынша педагогтердің оң тәжірибесін тарату;

Тармақша 15

15) республикалық және халықаралық деңгейдегі жалпы білім беретін пәндер бойынша зияткерлік іс-шаралар өткізу (турнирлер, марафондар, конкурстар, ойындар, фестивальдар, ғылыми жарыстар мен олимпиадалар).

Тармақ 351

351. Дарынды балаларды анықтау және қолдау орталығы қызметінің бағыттары дарынды балаларды анықтау және қолдау жүйесін ұйымдастыру-экономикалық қамтамасыз ету, дарынды балаларды психологиялық-педагогикалық сүйемелдеу, дарынды балалардың тізілімін жүргізу, дарынды балалармен жұмыс істейтін педагогтарды әдістемелік сүйемелдеу.

Тармақ 352

352. Орталық келесі қызметтерді көрсете алады – оқушылардың қабілеттерін диагностикалау; кәсіптік бағдарлау; дарынды балаларға және олардың заңды өкілдеріне психологиялық-педагогикалық кеңес беру; таланттар тізілімін жүргізу және Қазақстан Республикасының қолданыстағы заңнамасына қайшы келмейтін басқа да қызметтер.

Басқа 3. Техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 20222 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығына 3-қосымша Техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Тарау 1. 1-тарау. Жалпы ережелер

1-тарау. Жалпы ережелер

Тармақ 1

1. Осы Техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 5-бабы 68) тармақшасына (бұдан әрі – «Білім туралы» Заң) сәйкес әзірленді және техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары (бұдан әрі – ТжКБ ұйымы) қызметінің тәртібін айқындайды.

Тармақ 2

2. Осы үлгілік Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады:

Тармақша 1

1) дуальды оқыту – кәсіпорынның (ұйымның), оқу орнының және білім алушының тең жауапкершілігі кезінде білім беру ұйымындағы оқытуды білім алушыларға жұмыс орындарын бере отырып және өтемақы төлемін төлей отырып, кәсіпорындағы (ұйымдағы) өндірістік оқыту мен кәсіптік практиканың міндетті кезеңдерімен ұштастыратын кадрлар даярлау нысаны;

Тармақша 2

2) колледж – жалпы орта, техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны

Тармақша 3

3) жоғары колледж – жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің интеграцияланған модульдік білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

Тармақша 4

4) училище – мәдениет саласындағы негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік немесе орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны.

Тармақша 5

5) техникалық және кәсіптік білім беру – білікті жұмысшы кадрлар мен орта буын мамандарын даярлауға бағытталған білім беру.

Тармақ 3

3. Техникалық және кәсіптік білім «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген), (бұдан әрі – Станндарт) техникалық және кәсіптік білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес негізгі орта және (немесе) жалпы орта, техникалық және кәсіптік білім беру базасында училищелерде, колледждерде және жоғары колледждерде жүзеге асырылады.

Тармақ 4

4. ТжКБ ұйымдарының түрлері «Білім беру ұйымдары түрлерінің номенклатурасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 22 ақпандағы № 50 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8390 болып тіркелген) сәйкес айқындалады.

Тармақ 5

5. ТжКБ ұйымдарының міндеттері:

Тармақша 1

1) ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және кәсіптік қалыптастыруға бағытталған сапалы білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау;

Тармақша 2

2) жеке тұлғаның шығармашылық, рухани және физикалық мүмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру, жеке тұлғаның дамуына жағдай жасау арқылы зияткерлікті байыту;

Тармақша 3

3) азаматтыққа және патриотизмге, өз Отаны - Қазақстан Республикасына сүйіспеншілікке, мемлекеттік рәміздер мен мемлекеттік тілді құрметтеуге, халық дәстүрлерін қастерлеуге, Конституцияға қайшы және қоғамға жат кез келген көріністерге төзбеуге тәрбиелеу;

Тармақша 4

4) белсенді азаматтық ұстанымы бар жеке адамды тәрбиелеу, республиканың қоғамдық-саяси, экономикалық және мәдени өміріне қатысу қажеттілігін, жеке адамның өз құқықтары мен міндеттеріне саналы көзқарасын қалыптастыру;

Тармақша 5

5) отандық және әлемдік мәдениеттің жетістіктеріне баулу; қазақ және республиканың басқа да халықтарының тарихын, әдет-ғұрыптары мен дәстүрлерін зерделеу; қазақ, орыс, шет тілдерін меңгеру;

Тармақша 6

6) педагогтердің әлеуметтік мәртебесін арттыруды қамтамасыз ету;

Тармақша 7

7) білім беру ұйымдарының дербестігін, дербестігін кеңейту, білім беруді басқаруды демократияландыру;

Тармақша 8

8) қоғам мен экономиканың қажеттіліктеріне жауап беретін білім беру сапасын бағалаудың ұлттық жүйесінің жұмыс істеуі;

Тармақша 9

9) кәсіптік білім берудің қоғам мен еңбек нарығының өзгеретін қажеттіліктеріне тез бейімделуіне ықпал ететін оқытудың жаңа технологияларын, оның ішінде кредиттік, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды енгізу және тиімді пайдалану;

Тармақша 10

10) жалпы оқыту, жұмыс орны бойынша оқыту және еңбек нарығының қажеттіліктері арасындағы өзара байланысты қамтамасыз ететін және әркімге білім мен құзыреттілікке негізделген қоғамда өзінің жеке әлеуетін барынша пайдалануға көмектесетін өмір бойы оқыту жүйесін дамыту;

Тармақша 11

11) білім беруді, ғылымды және өндірісті интеграциялау;

Тармақша 12

12) білім алушылардың кәсіби уәждемесін қамтамасыз ету;

Тармақша 13

13) жұмыс берушілермен және басқа да әлеуметтік әріптестермен белсенді өзара іс-қимыл жасау арқылы техникалық және кәсіптік білім берудің озық дамуын қамтамасыз ету;

Тармақша 14

14) білім алушылардың жеке ерекшеліктерін ескере отырып, арнайы жағдайлар жасау болып табылады.

Тармақ 6

6. ТжКБ ұйымдары өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына, Қазақстан Республикасының Заңдарына, осы Қағидаларға және ТжКБ ұйымдарының жарғыларына сәйкес «Білім туралы» Заңның 41-бабына сәйкес жүзеге асырады.

Тармақ 7

7. ТжКБ ұйымдары бір немесе бірнеше білім беру бағдарламаларын іске асыратын және білім алушыларға білім мен тәрбие беруді қамтамасыз ететін заңды тұлғалар болып табылады.

Тарау 2. 2-тарау. Техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары қызметінің тәртібі

2-тарау. Техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары қызметінің тәртібі

Тармақ 8

8. ТжКБ ұйымдары «Білім туралы» Заңда, осы Қағидаларда және ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының жарғыларында белгіленген шекте оқу-тәрбие процесін ұйымдастыруда, кадрларды іріктеу мен орналастыруда, оқу-әдістемелік, қаржы-шаруашылық қызметін ұйымдастыруда дербес болады.

Тармақ 9

9. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын ТжКБ білім беру ұйымдары өз қызметін қолданыстағы «Білім туралы» Заңның 42-бабына сәйкес берілген лицензияның негізінде жүзеге асырады.

Тармақ 10

10. Оқу-тәрбие процесін ұйымдастырудың негізі ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары жүзеге асыратын оқу-тәрбие жұмысын жоспарлау мен есепке алу болып табылады.

Тармақ 11

11. ТжКБ білім беру бағдарламаларының мазмұны: білікті жұмысшы кадрлар даярлау кезінде:

Тармақша 1

1) жалпы білім беретін, жалпы гуманитарлық, жалпы экономикалық, жалпы кәсіптік, арнайы пәндерді зерделеуді немесе жалпы білім беретін пәндердің модулін, жалпыға міндетті базалық және кәсіптік модульдерді зерделеуді;

Тармақша 2

2) зертханалық-практикалық сабақтарды орындауды;

Тармақша 3

3) өндірістік оқытудан және кәсіптік практикадан өтуді;

Тармақша 4

4) аралық және қорытынды мемлекеттік аттестаттаудан өтуді; орта буын мамандарын даярлау кезінде:

Тармақша 1

1) жалпы білім беретін, жалпы гуманитарлық, әлеуметтік-экономикалық, жалпы кәсіптік, арнайы пәндер немесе жалпы білім беретін пәндердің модулін, жалпыға міндетті базалық және кәсіптік модульдерді зерделеуді;

Тармақша 2

2) зертханалық-практикалық сабақтарды орындауды;

Тармақша 3

3) өндірістік оқудан және кәсіптік практикадан өтуді;

Тармақша 4

4) егер жұмыс оқу бағдарламалары мен жоспарында өзгеше жұмыс түрлері көзделмесе, курстық және дипломдық (жазбаша немесе практикалық) жұмысты орындауды;

Тармақша 5

5) аралық және қорытынды мемлекеттік аттестаттаудан өтуді көздейді.

Тармақ 12

12. Мәдениет және өнер мамандықтары бойынша ТжКБ білім беру бағдарламалары көрсетілген мамандықтар бойынша білім алушыларды ерте кәсібилендіру қағидаты мен даярлау ерекшеліктері ескеріле отырып әзірленеді.

Тармақ 13

13. Оқыту ұзақтығы бағдарламалардың күрделілігі мен берілетін біліктілік деңгейіне байланысты және ТжКБ МЖБМ-мен айқындалады. ТжКБ білім беру бағдарламалары жалпы орта білімі бар азаматтар үшін жалпы кәсіптік, әлеуметтік-экономикалық, арнайы пәндерді зерделеуді және таңдаған мамандығы бойынша болашақ кәсіптік қызметті айқындайтын оқу-өндірістік жұмыстарды орындауды көздейді. ТжКБ білім беру бағдарламалары теориялық және өндірістік оқыту бағдарламаларынан және кәсіптік практикадан тұрады. Дуальді оқыту пайдаланылатын техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламалары білім беру ұйымдарындағы теориялық оқытуды және кәсіпорын (ұйым) базасында кәсіптік практика нысанындағы жалпы кәсіптік, арнаулы пәндердің және (немесе) базалық, кәсіптік модульдердің оқу уақыты көлемінің кемінде алпыс пайызын құрайтын өндірістік оқытуды көздейді. Жалпы білім беретін пәндер бойынша сабақтар (қазақ тілі мен әдебиеті – оқыту қазақ тілінде жүргізілмейтін топтарда, орыс тілі мен әдебиеті – оқыту орыс тілінде жүргізілмейтін топтарда, шет тілі, информатика, дене шынықтыру), жалпы гуманитарлық, жалпы кәсіптік және арнайы пәндер және (немесе) модульдер бойынша зертханалық жұмыстар мен практикалық сабақтар, сондай-ақ тізбесі жұмыс оқу жоспарына сәйкес айқындалатын шеберханаларда (зертханаларда, білім беру ұйымдарында, оқу полигондарында және оқу шаруашылықтарында) өндірістік оқыту бойынша сабақтар өткізу кезінде оқу топтарының саны 15 адамнан аспайтын кіші топтарға бөлінеді. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар адамдар үшін шеберханаларда (зертханаларда, білім беру ұйымдарында, оқу полигондарында және оқу шаруашылықтарында) өндірістік оқыту жүргізу кезінде және практикалық сабақтарда оқу топтарының саны 8 адамнан аспайтын кіші топтарға бөлінеді.

Тармақ 14

14. Оқу-тәрбие жұмысын жоспарлау оқу жоспарлары мен бағдарламаларының толық көлемде уақытылы және сапалы орындалуын қамтамасыз етеді. Техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында оқу-тәрбие жұмысын жоспарлау оқу жылына арналған бекітілген оқу-тәрбие процесінің графигі мен теориялық және практикалық сабақтардың кестесі негізінде жүзеге асырылады.

Тармақ 15

15. Оқу жұмыс жоспарлары мен оқу жұмыс бағдарламаларын білім беру бағдарламалары және жалпы білім беретін пәндер циклінің немесе модулінің үлгілік оқу бағдарламалары негізінде ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын ұйымдар әзірлейді. Білім беру бағдарламаларын Стандартқа сәйкес ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын ұйымдар әзірлейді және бекітеді. Техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламалары білім беру бағдарламаларының тізілімінде қамтылады. ТжКБ ұйымдары үшін жалпы білім беретін пәндер циклінің немесе модулінің үлгілік оқу бағдарламаларын «Білім туралы» Заңның 5-бабы 40) тармақшасына сәйкес білім беру саласындағы уәкілетті орган әзірлейді және бекітеді.

Тармақ 16

16. Жеке адамның қажеттіліктері мен мүмкіндіктерін ескере отырып, білім беру бағдарламаларының мазмұнына, техникалық және кәсіптік бiлiм беру ұйымдарында білім алуға қолжетімділік жағдайларының жасалуына қарай оқыту мынадай нысандарда жүзеге асырылады: күндізгі, кешкі және сырттай оқу (сырттай, кешкі нысанда білім алуға рұқсат етілетін мамандықтар мен біліктіліктер бойынша) және (немесе) онлайн-оқыту. ТжКБ ұйымдары Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2022 жылғы 12 қаңтардағы № 6 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 26513 болып тіркелді) бекітілген Мектепке дейінгі, орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру, қосымша білім беру ұйымдарында психологиялық-педагогикалық қолдап отыру қағидаларына сәйкес білім алушылар, оның ішінде ерекше білім беруді қажет ететін адамдарға (балаларға) психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетеді.

Тармақ 17

17. Техникалық және кәсіптік бiлiм беру ұйымдарына оқуға қабылдау тәртібі ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын бiлiм беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгілік қағидаларына және «Білім туралы» Заңның 5-бабының 63) тармақшасына сәйкес белгіленеді. Әскери мамандықтар бойынша техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдау тиісті деңгейдегі білім беру бағдарламаларын іске асыратын әскери, арнайы оқу орындарына оқуға қабылдау қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 18

18. Білім алушыларды ауыстыру тәртібі Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 20 қаңтардағы № 19 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10297 болып тіркелген). Білім алушыларды беру ұйымдарының түрлері бойынша ауыстыру және қайта қабылдау қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады. Әскери мамандықтар бойынша білім алушыларды ауыстыру және қайта қабылдау Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің 2016 жылғы 22 қаңтардағы № 37 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13239 болып тіркелген) Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігіне ведомстволар бағынысты әскери органдарына ауыстуру және қайта қабылдау Қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 19

19. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында білім алушыларға академиялық демалыстар беру Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2014 жылғы 4 желтоқсандағы № 506 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10475 болып тіркелген) Білім беру ұйымдарында білім алушыларға академиялық демалыстар беру қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 20

20. Білім алушылардың үлгерімін бақылау, аралық және қорытынды аттестаттау Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2008 жылғы 18 наурыздағы № 125 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде тіркелген № 5191 болып тіркелген) Білім алушылардың үлгеріміне ағымдық бақылау, аралық және қорытынды аттестаттау өткізудің үлгілік қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 21

21. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарындағы тіл саясаты Қазақстан Республикасының Конституциясына және «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 22

22. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында, оқу жылы оқу процесінің графигіне сәйкес басталады және аяқталады. Білім алушылар үшін оқу жылы ішінде кемінде екі рет демалыс белгіленеді. Академиялық кезеңдер мен каникул ұзақтығын ТжКБ ұйымы дербес айқындайды. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын ұйымдарда сабақ кестесі оқу процесінің графигіне және жұмыс оқу жоспарларына сәйкес жасалaды. Аудиториялық сабақтардың барлық түрлері үшін ұзақтығы 45 минут академиялық сағат белгіленеді. Педагогтер үшін сабақтар арасындағы үзілістер кезінде білім алушылармен бір мезгілде тынығу және тамақтану уақыты ТжКБ ұйымының ішкі тәртіп қағидаларымен айқындалады. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында әскери мамандықтар бойынша аудиториялық сабақтардың барлық түрлері үшін ұзақтығы кемінде 40 минут академиялық сағат белгіленеді.

Тармақ 23

23. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары, білім алушылардың тамақтану мәдениетін, оның ішінде теңгерімді дұрыс тамақтануды насихаттау арқылы қалыптастыруды қамтамасыз етеді.

Тармақ 24

24. Кредиттік оқыту технологиясы бойынша оқу процесін ұйымдастыру Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2023 жылғы 28 наурыздағы № 75 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32140 болып тіркелген) бекітілген Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында кредиттік оқыту технологиясы бойынша оқу процесін ұйымдастыру қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 25

25. ТжКБ бiлiм беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында оқу сабақтары сабақтар, дәрістер, семинарлар, практикалық сабақтар, зертханалық, бақылау және өзіндік жұмыстар, консультациялар, әңгімелесулер, факультативтік сабақтар, курстық және дипломдық жобалар (курстық және дипломдық жұмыстар) және практикалар түрінде өткізіледі.

Тармақ 26

26. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының оқу процесінің қатысушылары студенттер, педагогтер және кәмелетке толмаған студенттердің заңды өкілдері болып табылады.

Тармақ 27

27. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында бiлiм алушыларға студенттер, кадеттер, курсанттар, тыңдаушылар жатады.

Тармақ 28

28. ТжКБ ұйымдарында қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыларға білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжат беріледі. Мемлекеттік үлгідегі білім туралы құжаттарды ТжКБ білім беру бағдарламалары бойынша, білім беру бағдарламаларының тізіліміне енгізілген, білім беру қызметімен айналысуға лицензиясы бар мемлекеттік аттестаттаудан өткен ТжКБ білім беру ұйымдары береді.

Тармақ 29

29. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарындағы педагогтерге тиісті бейін бойынша педагогикалық немесе өзге де кәсіптік білімі бар және педагогтің білім алушыларды және (немесе) тәрбиеленушілерді оқыту және тәрбиелеу, әдістемелік сүйемелдеу немесе білім беру қызметін ұйымдастыру жөніндегі кәсіптік қызметін жүзеге асыратын адамдар, сондай-ақ «Педагог мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабының 1-тармағына сәйкес педагогикалық қайта даярлаудан өткен адамдар жатады.

Тармақ 30

30. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын ТжКБ білім беру ұйымдарындағы педагогтер саны және педагогтер лауазымдарының тізбесі «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 43-бабы 1-тармағына сәйкес айқындалады.

Тармақ 31

31. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының штат саны «Мемлекеттік білім беру ұйымдары қызметкерлерінің үлгі штаттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің м.а. 2023 жылғы 21 шiлдедегi № 224 бұйрығы ((Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33166 болып тіркелген) Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары қызметкерлерінің үлгі штаттарына сәйкес белгіленеді.

Тармақ 32

32. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында мамандықтар бойынша кадрлар даярлау бейініне қарай оқу-тәрбие процесін басқару үшін мамандықтар (кәсіптер) топтары, оқыту нысаны және тілдері бойынша бөлімдер және басқа да құрылымдық бөлімшелер құрылады.

Тармақ 33

33. Құрылымдық бөлімшелерде (құзіреттілік орталықтарда) басшылық етуді ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымының басшысы тағайындайтын меңгеруші жүзеге асырады. Құрылымдық бөлімшелерде (құзіреттілік орталықтарда) ерекше қызметтері ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының Жарғымен айқындалады.

Тармақ 34

34. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында бөлімшелер (күндізгі, сырттай, кешкі) кадрлар даярлау кезінде бір немесе бірнеше мамандықтар бойынша құрылады.

Тармақ 35

35. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын ТжКБ ұйымдарындағы оқу процесі білім беру ұйымдарындағы теориялық оқытуды, сондай-ақ өндірістік оқыту шеберінің, оқу – өндірістік шеберханаларда, оқу шаруашылықтарында және оқу полигондарында практика жетекшісінің басшылығымен, кәсіпорындар (ұйымдар) базасында тәлімгердің, өндірістік оқыту шеберінің, практика жетекшісінің басшылығымен орындалатын өндірістік оқыту мен кәсіптік практиканы қамтиды. Кәсіптік практиканың түрлері, мерзімдері мен мазмұны оқу жұмыс бағдарламаларымен және оқу жұмыс жоспарларымен айқындалады. ТжКБ ұйымдарының кәсіптік практикасын ұйымдастыру және өткізу «кәсіптік практиканы ұйымдастыру және өткізу қағидаларын және техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары үшін практика базалары ретінде кәсіпорындарды (ұйымдарды) айқындау қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 29 қаңтардағы № 107 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13395 болып тіркелген) сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 36

36. Дуальды оқыту «мектепке дейінгі ұйымдар, орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары үшін білім беру қызметтерін көрсетудің үлгілік шартының, кәсіптік практиканы өткізуге арналған үлгілік шарттың және техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары үшін дуальды оқыту туралы үлгілік шарттың нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 28 қаңтардағы № 93 бұйрығымен бекітілген дуальды оқыту туралы үлгілік шарттың нысаны негізінде жасалатын дуальды оқыту туралы, (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13227 болып тіркелген) сәйкес жүзеге асырылады. Өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өту кезеңінде білім алушыға еңбек тәртіптемесінің қағидалары қолданылады. Өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өту уақытында білім алушы білім алушының еңбек өтіліне есептелетін белгілі бір функционалдық міндеттерді орындайды және осы уақыт ішінде өтемақы төлемі жүргізілуі мүмкін. Өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өтетін адамдарға еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі талаптар қолданылады. Дуальді оқыту туралы шарт негізінде кәсіпорын (ұйым) өндірістік оқыту мен кәсіптік практикаға басшылықты жүзеге асыру үшін білім алушыға тәлімгерді бекітеді. Дуальды оқыту бойынша оқу процесін ұйымдастыру «Дуальды оқытуды ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 21 қаңтардағы № 50 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13422 болып тіркелген) сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 37

37. Шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару құқығындағы Мемлекеттік кәсіпорындардың ұйымдық-құқықтық нысанында ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын ТжКБ білім беру ұйымдары «Білім туралы» Заңның 63-бабына сәйкес Стандарттарының талаптарынан тыс тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) ақылы қызметтер көрсету туралы шарт жасай отырып, ақылы негізде ұсынады.

Тармақ 38

38. Кәсіптік практиканы ұйымдастыру және өткізу Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 29 қаңтардағы № 107 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13395 болып тіркелген) Кәсіптік практиканы ұйымдастыру мен өткізу қағидаларының негізінде жүзеге асырылады.

Тармақ 39

39. Оқу-өндірістік шеберханалар, оқу шаруашылықтары, оқу полигондары, құзіреттілік орталықтар – мамандықтар бойынша кадрларды даярлау бейініне қарай жалпыға міндетті мемлекеттік білім беру стандарттарының талаптарына сәйкес өндірістік оқыту мен кәсіптік практиканың оқу жұмыс бағдарламаларының мазмұнын іске асыруды қамтамасыз ету мақсатында құрылатын кәсіптік білім беру ұйымдарының құрылымдық бөлімшелері. Оқу-өндірістік шеберханалар:

Тармақша 1

1) теориялық оқытуды өндірістік еңбекпен үйлестіруді;

Тармақша 2

2) білім алушылардың оқу жұмыс жоспарлары мен бағдарламаларына сәйкес кәсіптік дағдылар алуын;

Тармақша 3

3) өнім шығаруды ұйымдастыруды, шеберханалар үшін құрал-саймандар мен құралдарды, кабинеттер мен зертханалар үшін көрнекі құралдар мен аспаптар жасауды, сондай-ақ жабдықтарды, машиналар мен тетіктерді жөндеуді;

Тармақша 4

4) кәсіпорындарға, ұйымдарға және халыққа ақылы қызметтер көрсетуді қамтамасыз ететін оқу және өндірістік база болып табылады. Оқу шаруашылықтарында немесе құзіреттілік орталықтарда өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы технологиялары бойынша (оқу шаруашылығының алқаптары мен фермаларында) ауылшаруашылық жұмыстарының әр алуан түрлері жүргізіледі. Оқу полигондарында немесе құзіреттілік орталықтарда автомобильдерді, тракторларды, өздігінен жүретін әртүрлі машиналарды жүргізу, әртүрлі жабдықтар мен тетіктерді қызмет көрсету және пайдалану бойынша оқыту жүргізіледі.

Тармақ 40

40. Оқу шеберханаларындағы немесе құзіреттілік орталықтардағы, оқу шаруашылықтарындағы оқу-өндірістік жұмыстардың тізбесі, мазмұны және оларды орындау бойынша талаптарды олар үшін кадрлар даярлау жүзеге асырылатын жұмыс берушілермен келісім бойынша тікелей ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымы айқындайды.

Тармақ 41

41. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында басқару Қазақстан Республикасының заңнамасына, осы Қағидаларға және оқу орнының жарғысына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 42

42. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымы басшысының жауапкершілігі «Білім туралы» Заңның 45-бабының 3) тармақшасына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 43

43. ТжКБ ұйымдарында мемлекеттік бақылау «Білім туралы» Заңның 59-бабына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 44

44. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын ТжКБ білім беру ұйымдарының педагогтері жыл сайын «Міндетті медициналық қарап-тексерулерге жататын адамдардың нысаналы топтарын, сондай-ақ оларды жүргізу тәртібі мен мерзімділігін, зертханалық және функционалдық зерттеулердің көлемін, медициналық қарсы көрсетілімдерді, зиянды және (немесе) қауіпті өндірістік факторлардың, жұмысқа орналасқан кезде орындау кезінде міндетті алдын ала медициналық қарап-тексерулер және мерзімдік міндетті медициналық қарап-тексерулер жүргізілетін кәсіптер мен жұмыстардың тізбесін және «Алдын ала міндетті медициналық қарап-тексерулерден өткізу» мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2020 жылғы 15 қазандағы № ҚР ДСМ-131/2020 бұйрығына сәйкес (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21443 болып тіркелген) жүргізіледі.

Тармақ 45

45. ТжКБ-да алқалық басқару органдары құрылады. ТжКБ-ны алқалық басқарудың нысандары – педагогикалық, оқу-әдістемелік, қамқоршылық кеңестер және педагогикалық әдеп жөніндегі кеңестер болып табылады.

Тармақ 46

46. Кітапханалар қорының болуы толық оқу кезеңіне білім алушылар контингентіне қарай және оқыту тілдері бойынша үлгілік оқу жоспарларына, ТжКБ білім беру бағдарламаларына сәйкес баспа және (немесе) электрондық басылымдар форматында қалыптасады.

Тармақ 47

47. Жеке тұлғаның қажеттіліктері мен мүмкіндіктерін ескере отырып, білім беру бағдарламаларының мазмұнына, ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында білім алуға қолжетімділік жағдайларының жасалуына қарай оқыту күндізгі, кешкі, сырттай, экстернат және білім беруде ерекше қажеттіліктері бар адамдар (балалар) үшін қашықтықтан оқыту нысанында жүзеге асырылады.

Тармақ 48

48. Қашықтықтан оқыту ТжКБ ұйымдарында «Қашықтан оқытуды ұсыну бойынша білім беру ұйымдарына қойылатын талаптарды және бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша қашықтан оқыту бойынша оқу процесін ұйымдастыру қағидаларын және техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша онлайн-оқыту нысанында оқу процесін ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2023 жылғы 27 қарашадағы № 349 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33682 болып тіркелген) сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 49

49. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары автоматтандырылған ақпарат алмасуды және білім беру саласындағы уәкілетті органның ақпараттық жүйесімен деректердің өзектілігін қамтамасыз етеді. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары білім беру саласындағы уәкілетті органның ақпараттық жүйесімен ақпараттық өзара іс-қимыл регламентін бекітуді қамтамасыз етеді.

Тармақ 50

50. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын ТжКБ білім беру ұйымдары білім алушыларға жұмысшы біліктіліктерін, «орта буын маманы» біліктіліктерін береді.

Тармақ 51

51. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары сапалы білім беру қызметтерін ұсыну мақсатында «Педагог мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 18-бабының 1-тармағына сәйкес басшы кадрлар мен педагогтердің біліктілігін арттыруды қамтамасыз етеді.

Тармақ 52

52. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын ТжКБ білім беру ұйымдары ел экономикасы салалары үшін кадрларға қажеттіліктің қысқа мерзімді, орта мерзімді болжамын, өңірлік еңбек нарығының қажеттілігін ескере отырып, ТжКБ ұйымдарында білім алушыларды қабылдауды талап етілетін мамандықтар бөлінісінде жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.

Тармақ 53

53. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында тиісті жағдайлар жасау үшін материалдық активтердің (оқу кабинеттері, компьютерлік сыныптармен, интернет желісіне қосылған компьютерлермен жарақтандырылу, оқу зертханалары, өндірістік шеберханалар, полигондар, спорт залдары, медициналық пункттер, асханалар немесе буфеттер), ғимараттардың (оқу корпустары, өндірістік шеберханалар): меншік не шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару құқығында тиесілі, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 5 тамыздағы № ҚР ДСМ-76 ДСМ-76 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23890 болып тіркелген) бұйрығымен бекітілген «Білім беру объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларына сәйкес алаңы бар оқу үй-жайларын сенімгерлік басқару), сондай-ақ ТжКБ ұйымының үй-жайларында және (немесе) іргелес аумақтарында бейнебақылаудың болуы қажет.

Тармақ 54

54. ТжКБ білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 5 тамыздағы № ҚР ДСМ-76 бұйрығымен бекітілген «Білім беру объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23890 болып тіркелген) санитариялық қағидаларының, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 26 шiлдедегi № ҚР ДСМ-67 бұйрығымен бекітілген «Коммуналдық мақсаттағы объектілерге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 28925 болып тіркелген) санитариялық қағидаларының, Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2022 жылғы 21 ақпандағы № 55 бұйрығымен бекітілген Өрт қауіпсіздігі қағидаларының нормаларын (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 26867 болып тіркелген) сақтай отырып білім алушылардың жатақханаларда, жалға берілетін хостелдерде және қонақүйлерде қауіпсіз тұруы үшін жағдай жасайды.

Басқа 4. Орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 20222 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығына 4-қосымша Орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Тарау 1. 1-тарау. Жалпы ережелер

1-тарау. Жалпы ережелер

Тармақ 1

1. Осы Орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Білім туралы» 2007 жылғы 27 шілдедегі Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі – «Білім туралы» Заң) 5-бабы 68) тармақшасына сәйкес әзірленген және орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары (бұдан әрі – ОБК ұйымы) қызметінің тәртібін айқындайды.

Тармақ 2

2. Осы үлгілік Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады:

Тармақша 1

1) жоғары колледж – жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің интеграцияланған модульдік білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

Тармақша 2

2) дуальды оқыту – кәсіпорынның (ұйымның), оқу орнының және білім алушының тең жауапкершілігі кезінде білім беру ұйымындағы оқытуды білім алушыларға жұмыс орындарын бере отырып және өтемақы төлемін төлей отырып, кәсіпорындағы (ұйымдағы) өндірістік оқыту мен кәсіптік практиканың міндетті кезеңдерімен ұштастыратын кадрлар даярлау нысаны;

Тармақша 3

3) училище – мәдениет саласындағы негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік немесе орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын оқу орны;

Тармақша 4

4) қолданбалы бакалавриат – білім беру бағдарламалары «қолданбалы бакалавр» біліктілігін бере отырып, кадрлар даярлауға бағытталған орта білімнен кейінгі білім;

Тармақша 5

5) қолданбалы бакалавр – орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын меңгерген адамдарға берілетін біліктілік.

Тармақ 3

3. ОБК білім беру бағдарламалары орта білімі бар (жалпы орта немесе техникалық және кәсіптік) азаматтар қатарынан қолданбалы бакалаврларды даярлауға бағытталған. ОБК білім беру бағдарламалары «Білім туралы» Заңның 33-бабына сәйкес жоғары колледждерде немесе училищелерде іске асырылады.

Тармақ 4

4. ОБК ұйымдарының міндеттері:

Тармақша 1

1) ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтар, ғылым мен практика жетістіктері негізінде жеке адамды қалыптастыруға, дамытуға және кәсіптік қалыптастыруға бағытталған сапалы білім алу үшін қажетті жағдайлар жасау;

Тармақша 2

2) жеке тұлғаның шығармашылық, рухани және физикалық мүмкіндіктерін дамыту, адамгершілік пен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру, жеке тұлғаның дамуына жағдай жасау арқылы зияткерлікті байыту;

Тармақша 3

3) азаматтыққа және патриотизмге, өз Отаны - Қазақстан Республикасына сүйіспеншілікке, мемлекеттік рәміздер мен мемлекеттік тілді құрметтеуге, халық дәстүрлерін қастерлеуге, Конституцияға қайшы және қоғамға жат кез келген көріністерге төзбеуге тәрбиелеу;

Тармақша 4

4) белсенді азаматтық ұстанымы бар жеке адамды тәрбиелеу, республиканың қоғамдық-саяси, экономикалық және мәдени өміріне қатысу қажеттілігін, жеке адамның өз құқықтары мен міндеттеріне саналы көзқарасын қалыптастыру;

Тармақша 5

5) отандық және әлемдік мәдениеттің жетістіктеріне баулу; қазақ халқының және республиканың басқа да халықтарының тарихын, әдет-ғұрпы мен дәстүрлерін зерделеу, мемлекеттік, орыс, шет тілдерін меңгеру;

Тармақша 6

6) педагогтердің әлеуметтік мәртебесін арттыруды қамтамасыз ету;

Тармақша 7

7) білім беру ұйымдарының дербестігін, дербестігін кеңейту, білім беруді басқаруды демократияландыру;

Тармақша 8

8) қоғам мен экономиканың қажеттіліктеріне жауап беретін білім беру сапасын бағалаудың ұлттық жүйесінің жұмыс істеуі;

Тармақша 9

9) кәсіптік білім берудің қоғам мен еңбек нарығының өзгеретін қажеттіліктеріне тез бейімделуіне ықпал ететін оқытудың жаңа технологияларын, оның ішінде кредиттік, ақпараттық-коммуникациялық технологияларды енгізу және тиімді пайдалану;

Тармақша 10

10) жалпы оқыту, жұмыс орны бойынша оқыту және еңбек нарығының қажеттіліктері арасындағы өзара байланысты қамтамасыз ететін және әркімге білім мен құзыреттілікке негізделген қоғамда өзінің жеке әлеуетін барынша пайдалануға көмектесетін өмір бойы оқыту жүйесін дамыту;

Тармақша 11

11) білім беруді, ғылымды және өндірісті интеграциялау;

Тармақша 12

12) білім алушылардың кәсіби уәждемесін қамтамасыз ету;

Тармақша 13

13) жұмыс берушілермен және басқа да әлеуметтік әріптестермен белсенді өзара іс-қимыл жасау арқылы техникалық және кәсіптік білім берудің озық дамуын қамтамасыз ету;

Тармақша 14

14) білім алушылардың жеке ерекшеліктерін ескере отырып, арнайы жағдайлар жасау болып табылады.

Тармақ 5

5. ОБК ұйымдары өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына, Қазақстан Республикасының Заңдарына, осы Қағидаларға және «Білім туралы» Заңның 41-бабына сәйкес ОБК ұйымдарының жарғыларына сәйкес жүзеге асырады.

Тармақ 6

6. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары өз қызметін «Білім туралы» Заңына сәйкес берілген лицензияның негізінде жүзеге асырады.

Тарау 2. 2-тарау. Орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары қызметінің тәртібі

2-тарау. Орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары қызметінің тәртібі

Тармақ 7

7. ОБК білім беру бағдарламалары «Білім туралы» Заңның 33-бабына және «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген), (бұдан әрі – Стандарт) бекітілген ОБК мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес іске асырылады.

Тармақ 8

8. ОБК бiлiм беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары Қазақстан Республикасының заңнамасында, осы Қағидаларда және ОБК ұйымдардың жарғыларында белгіленген шектерде оқу және тәрбие процесін жүзеге асыруда, кадрларды іріктеу мен орналастыруда, оқу-әдістемелік, қаржы-шаруашылық және өзге де қызметте дербес болады.

Тармақ 9

9. Оқу және тәрбие процесін ұйымдастырудың негізі ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымы жүзеге асыратын оқу, оқу-әдістемелік және тәрбие жұмысын жоспарлау және есепке алу болып табылады.

Тармақ 10

10. ОБК білім беру бағдарламаларының мазмұны «Білім туралы» Заңның 20-бабының 2-тармағына сәйкес бакалавриаттың білім беру бағдарламаларының жекелеген модульдерін немесе пәндерін қоса отырып, техникалық және кәсіптік білім берудің модульдерге интеграцияланған білім беру бағдарламаларын зерделеуді көздейді. ОБК білімнің білім беру бағдарламалары білім беру бағдарламаларының тізілімінде қамтылады. Білім беру бағдарламаларының тізілімі «Білім туралы» Заңның 7-бабының 2-тармағына сәйкес білім беру саласындағы ақпараттандыру объектісінде қамтылған.

Тармақ 11

11. ОБК бiлiм беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында оқу және тәрбие жұмысын жоспарлау оқу жылына арналған оқу-тәрбие процесінің графигі мен теориялық және практикалық сабақтардың кестесін бекіту арқылы жүзеге асырылады. Оқу-тәрбие процесінің графигі мен оқу сабақтарының кестесін ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымының басшысы бекітеді.

Тармақ 12

12. Оқу жұмыс жоспарлары мен оқу жұмыс бағдарламаларын білім беру бағдарламалары негізінде ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын ұйымдар әзірлейді. Білім беру бағдарламаларын Стандартқа сәйкес ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын ұйымдар әзірлейді және бекітеді.

Тармақ 13

13. Жеке адамның қажеттіліктері мен мүмкіндіктерін ескере отырып, білім беру бағдарламаларының мазмұнына, ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында білім алуға қолжетімділік жағдайларының жасалуына қарай оқыту күндізгі, кешкі, сырттай оқу нысанында жүзеге асырылады. ОБК ұйымдары Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2022 жылғы 12 қаңтардағы № 6 бұйрығымен (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 26513 болып тіркелді) бекітілген Мектепке дейінгі, орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру, қосымша білім беру ұйымдарында психологиялық-педагогикалық қолдап отыру қағидаларына сәйкес білім алушылар, оның ішінде ерекше білім беруді қажет ететін адамдарға (балаларға) психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетеді.

Тармақ 14

14. Оқыту ұзақтығы бағдарламалардың күрделілігі мен берілетін біліктілік деңгейіне байланысты және ОБК МЖМБС-мен айқындалады. Жалпы орта білімі бар азаматтарға арналған ОБК білім беру бағдарламалары жалпы кәсіптік, әлеуметтік-экономикалық және арнайы пәндерді оқуды және таңдаған мамандық бойынша болашақ кәсіптік қызметті айқындайтын оқу-өндірістік жұмыстарды жүзеге асыруды көздейді. ОБК білім беру бағдарламалары теориялық және өндірістік оқыту бағдарламаларынан және кәсіптік практикадан тұрады. Кәсіпорындарда (ұйымдарда) өндірістік оқытудан және кәсіптік практикадан өту кезеңінде ақылы қызметтерден алынған кірістер есебінен білім алушыларды жазатайым оқиғалардан ерікті негізде сақтандыру жүзеге асырылады. Дуальді оқыту пайдаланылатын техникалық және кәсіптік білімнің білім беру бағдарламалары білім беру ұйымдарындағы теориялық оқытуды және кәсіпорын (ұйым) базасында кәсіптік практика нысанындағы жалпы кәсіптік, арнаулы пәндердің және (немесе) базалық, кәсіптік модульдердің оқу уақыты көлемінің кемінде алпыс пайызын құрайтын өндірістік оқытуды көздейді. Жалпы білім беретін пәндер бойынша сабақтар (қазақ тілі мен әдебиеті – оқыту қазақ тілінде жүргізілмейтін топтарда, орыс тілі мен әдебиеті – оқыту орыс тілінде жүргізілмейтін топтарда, шет тілі, информатика, дене шынықтыру), жалпы гуманитарлық, жалпы кәсіптік және арнайы пәндер және (немесе) Базалық және кәсіптік модульдер бойынша зертханалық жұмыстар мен практикалық сабақтар, сондай-ақ тізбесі оқу жұмыс жоспарына сәйкес айқындалатын сабақтарды шеберханаларда (зертханаларда, білім беру ұйымдарында, оқу полигондарында және оқу шаруашылықтарында) өткізу кезінде оқу топтары саны 15 адамнан аспайтын кіші топтарға бөлінеді. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар адамдар үшін шеберханаларда (зертханаларда, білім беру ұйымдарында, оқу полигондарында және оқу шаруашылықтарында) өндірістік оқыту жүргізу кезінде және практикалық сабақтарда оқу топтарының саны 8 адамнан аспайтын кіші топтарға бөлінеді.

Тармақ 15

15. ОБК ұйымдарға оқуға қабылдау тәртібі «Білім туралы» Заңның 5-бабы 63) тармақшасына сәйкес ОБК бiлiм беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгілік қағидаларына сәйкес белгіленеді.»;

Тармақ 16

16. Білім алушыларды ауыстыру тәртібі Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 20 қаңтардағы № 19 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10297 болып тіркелген) Білім алушыларды беру ұйымдарының түрлері бойынша ауыстыру және қайта қабылдау қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 17

17. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында білім алушыларға академиялық демалыстар беру Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2014 жылғы 4 желтоқсандағы № 506 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10475 болып тіркелген) бекітілген Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында білім алушыларға академиялық демалыстар беру қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 18

18. ОБК бiлiм беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарындағы тіл саясаты Қазақстан Республикасының Конституциясына және «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 19

19. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында, оқу жылы оқу процесінің графигіне сәйкес басталады және аяқталады. Білім алушылар үшін оқу жылы ішінде кемінде екі рет демалыс белгіленеді. Академиялық кезеңдер мен каникул ұзақтығын ОБК ұйымы дербес айқындайды. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын ұйымдарда сабақ кестесі оқу процесінің графигіне және жұмыс оқу жоспарларына сәйкес жасалaды. Аудиториялық сабақтардың барлық түрлері үшін ұзақтығы 45 минут академиялық сағат белгіленеді. Педагогтер үшін сабақтар арасындағы үзілістер кезінде білім алушылармен бір мезгілде тынығу және тамақтану уақыты ТжКБ ұйымының ішкі тәртіп қағидаларымен айқындалады.

Тармақ 20

20. Кредиттік оқыту технологиясы бойынша оқу процесін ұйымдастыру Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2023 жылғы 28 наурыздағы № 75 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 32140 болып тіркелген) бекітілген Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарында кредиттік оқыту технологиясы бойынша оқу процесін ұйымдастыру қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 21

21. Орта білімнен кейінгі білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында оқу сабақтары сабақтар, дәрістер, семинарлар, практикалық сабақтар, зертханалық, бақылау және өзіндік жұмыстар, консультациялар, әңгімелесулер, факультативтік сабақтар, курстық және дипломдық жобалар, жұмыстар және оқу сабақтарының басқа да нысандары түрінде өткізіледі.

Тармақ 22

22. Білім алушылар, кәмелетке толмаған білім алушылардың заңды өкілдері, педагогтер ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының білім беру процесінің қатысушылар болып табылады.

Тармақ 23

23. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын ОБК ұйымдарындағы білім алушыларға студенттер, кадеттер, курсанттар, тыңдаушылар жатады.

Тармақ 24

24. ОБК ұйымдарында қорытынды аттестаттаудан өткен білім алушыларға «Білім туралы» Заңның 39-бабына сәйкес мемлекеттік үлгідегі білім туралы құжат беріледі.

Тармақ 25

25. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарындағы педагогтерге тиісті бейін бойынша педагогикалық немесе өзге де кәсіптік білімі бар және педагогтің білім алушыларды және (немесе) тәрбиеленушілерді оқыту және тәрбиелеу, әдістемелік сүйемелдеу немесе білім беру қызметін ұйымдастыру жөніндегі кәсіптік қызметін жүзеге асыратын адамдар, сондай-ақ «Педагог мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 10-бабының 1-тармағына сәйкес педагогикалық қайта даярлаудан өткен адамдар жатады.

Тармақ 26

26. ОБҚ білім беру бағдарламаларын іске асыратын ОБҚ ұйымдарындағы педагогтер санын және педагогтер лауазымдарының тізбесі «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 43-бабы 1-тармағына сәйкес айқындалады.

Тармақ 27

27. ОБК бiлiм беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының штат саны «Мемлекеттік білім беру ұйымдары қызметкерлерінің үлгі штаттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің м.а. 2023 жылғы 21 шiлдедегi № 224 бұйрығы ((Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33166 болып тіркелген) Техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары қызметкерлерінің үлгі штаттарына сәйкес белгіленеді.

Тармақ 28

28. Мамандықтар бойынша кадрлар даярлау бейініне қарай оқу-тәрбие процесін басқару үшін ОБК бiлiм беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында, қажет болған жағдайда одан тыс жерлерде мамандықтар (кәсіптер) топтары бойынша бөлімшелер және басқа да құрылымдық бөлімшелер құрылады. Бөлімшелер (күндізгі, сырттай, кешкі) бір немесе бірнеше ұқсас мамандықтар мен кәсіптер бойынша кадрлар даярлау кезінде құрылады.

Тармақ 29

29. Құрылымдық бөлімшелерде (құзіреттілік орталықтарда) басшылық етуді ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымының басшысы тағайындайтын меңгеруші жүзеге асырады. Құрылымдық бөлімшелерде (құзіреттілік орталықтарда) ерекше қызметтері ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарының Жарғымен айқындалады.

Тармақ 30

30. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарындағы бөлімшелер (күндізгі, сырттай, кешкі) бір немесе бірнеше мамандық бойынша кадрлар даярлау кезінде құрылады. ОБК білімнің білім беру бағдарламалары бойынша оқу күндізгі, кешкі, сырттай оқу және (немесе) онлайн-оқыту нысандарында жүзеге асырылады.

Тармақ 31

31. Дуальды оқыту «Мектепке дейінгі ұйымдар, орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары үшін білім беру қызметтерін көрсетудің үлгілік шартының, кәсіптік практиканы өткізуге арналған үлгілік шарттың және техникалық және кәсіптік білім беру ұйымдары үшін дуальды оқыту туралы үлгілік шарттың нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 28 қаңтардағы № 93 бұйрығымен бекітілген дуальды оқыту туралы үлгілік шарттың нысаны негізінде жасалатын дуальды оқыту туралы, (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13227 болып тіркелген) сәйкес жүзеге асырылады. Өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өту кезеңінде білім алушыға еңбек тәртіптемесінің қағидалары қолданылады. Өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өту уақытында білім алушы білім алушының еңбек өтіліне есептелетін белгілі бір функционалдық міндеттерді орындайды және осы уақыт ішінде өтемақы төлемі жүргізілуі мүмкін. Өндірістік оқыту мен кәсіптік практикадан өтетін адамдарға еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі талаптар қолданылады. Дуальді оқыту туралы шарт негізінде кәсіпорын (ұйым) өндірістік оқыту мен кәсіптік практикаға басшылықты жүзеге асыру үшін білім алушыға тәлімгерді бекітеді. Дуальды оқыту бойынша оқу процесін ұйымдастыру «Дуальды оқытуды ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 21 қаңтардағы № 50 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13422 болып тіркелген) сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 32

32. Шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару құқығындағы мемлекеттік кәсіпорындардың ұйымдық-құқықтық нысанындағы ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары «Білім туралы» Заңның 63-бабына сәйкес Стандарттарының талаптарынан тыс мынадай тауарларды (жұмыстарды, көрсетілетін қызметтерді) ақылы қызметтер көрсету туралы шарт жасай отырып, ақылы негізде ұсынады.

Тармақ 33

33. Кәсіптік практиканың түрлері, мерзімдері мен мазмұны оқу жұмыс бағдарламаларымен және оқу жұмыс жоспарларымен айқындалады. Кәсіптік практиканы өткізу үшін ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын ОБК ұйымдары шарттық негізде (Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрлігінің Білім беру ұйымдарынан басқа) практикалар базасы ретінде кәсіпорындарды (ұйымдарды) айқындайды, олармен келісілген жұмыс оқу бағдарламаларын және кәсіптік практикадан өтудің күнтізбелік кестелерін бекітеді. Шарттарда практика базалары болып табылатын ОБК ұйымдарының, кәсіпорындардың (ұйымдардың) және білім алушылардың міндеттері мен жауапкершілігі айқындалады. Кәсіптік практикаға арналған шығындарды ОБК ұйымдары және практика базалары болып табылатын кәсіпорындар (ұйымдар) көздейді және жасалған шарттармен айқындалады.

Тармақ 34

34. Оқу-өндірістік шеберханалар, оқу шаруашылықтары, оқу полигондары, құзіреттілік орталықтар – мамандықтар бойынша кадрлар даярлау бейініне қарай мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттарының талаптарына сәйкес өндірістік оқыту мен кәсіптік практиканың оқу жұмыс бағдарламаларының мазмұнын іске асыруды қамтамасыз ету мақсатында құрылатын кәсіптік білім беру ұйымдарының құрылымдық бөлімшелері. Оқу-өндірістік шеберханалар:

Тармақша 1

1) теориялық оқытуды өндірістік еңбекпен үйлестіруді;

Тармақша 2

2) білім алушылардың оқу жоспарлары мен бағдарламаларына сәйкес кәсіптік дағдылар алуын;

Тармақша 3

3) өнім шығаруды ұйымдастыруды, шеберханалар үшін құрал-саймандар мен құралдарды, кабинеттер мен зертханалар үшін көрнекі құралдар мен аспаптар жасауды, сондай-ақ жабдықтарды, машиналар мен тетіктерді жөндеуді;

Тармақша 4

4) кәсіпорындарға, ұйымдарға және халыққа ақылы қызмет көрсетуді қамтамасыз ететін оқу және өндірістік база болып табылады. Оқу шаруашылықтарында немесе құзіреттілік орталықтарда өсімдік шаруашылығы және мал шаруашылығы технологиялары бойынша (оқу шаруашылығының алқаптары мен фермаларында) зертханалық-практикалық сабақтар мен ауылшаруашылық жұмыстарының әр алуан түрлері жүргізіледі. Оқу полигондарында немесе құзіреттілік орталықтарда автомобильдерді, тракторларды, өздігінен жүретін әртүрлі машиналарды жүргізу; әртүрлі жабдықтар мен тетіктерге қызмет көрсету және пайдалану бойынша оқыту жүргізіледі.

Тармақ 35

35. Оқу шеберханаларындағы, оқу шаруашылықтарындағы, құзіреттілік орталықтардағы оқу-өндірістік жұмыстардың тізбесін, мазмұны және оларды орындау бойынша талаптарды олар үшін кадрлар даярлау жүзеге асырылатын жұмыс берушілермен келісім бойынша, тікелей орта білімнен кейінгі білім берудің білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымы айқындайды.

Тармақ 36

36. Кәсіптік практика мен өндірістік оқыту оқу-өндірістік шеберханаларда, зертханаларда, полигондарда, білім беру ұйымдарының оқу шаруашылықтарында, сондай-ақ тікелей өндірісте және тиісті бейіндегі ұйымдарда жүзеге асырылады.

Тармақ 37

37. ОБК бiлiм беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында басқару Қазақстан Республикасының заңнамасына, осы Қағидаларға және оқу орнының жарғысына сәйкес дара басшылық және алқалылық қағидаттарында жүзеге асырылады.

Тармақ 38

38. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымы басшысының жауапкершілігі «Білім туралы» Заңның 45-бабының 3) тармақшасына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 39

39. ОБК бiлiм беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымының басшысы «Білім туралы» Заңның 44-бабының 3) тармақшасына сәйкес лауазымға тағайындалады және лауазымнан босатылады.

Тармақ 40

40. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын ОБК білім беру ұйымдарының педагогтері жыл сайын «Міндетті медициналық қарап-тексерулерге жататын адамдардың нысаналы топтарын, сондай-ақ оларды жүргізу тәртібі мен мерзімділігін, зертханалық және функционалдық зерттеулердің көлемін, медициналық қарсы көрсетілімдерді, зиянды және (немесе) қауіпті өндірістік факторлардың, жұмысқа орналасқан кезде орындау кезінде міндетті алдын ала медициналық қарап-тексерулер және мерзімдік міндетті медициналық қарап-тексерулер жүргізілетін кәсіптер мен жұмыстардың тізбесін және «Алдын ала міндетті медициналық қарап-тексерулерден өткізу» мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің м.а. 2020 жылғы 15 қазандағы № ҚР ДСМ-131/2020 бұйрығына сәйкес (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21443 болып тіркелген) жүргізіледі.

Тармақ 41

41. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымын алқалық басқару нысандары педагогикалық, оқу-әдістемелік, қамқоршылық және педагогикалық этика жөніндегі кеңестер болып табылады.

Тармақ 42

42. ОБК ұйымдарында мемлекеттік бақылау «Білім туралы» Заңның 59-бабына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 43

43. Кітапханалар қорының болуы толық оқу кезеңіне білім алушылар контингентіне қарай және оқыту тілдері бойынша үлгілік оқу жоспарларына, ОБК білім беру бағдарламаларына сәйкес баспа және (немесе) электрондық басылымдар форматында қалыптасады.

Тармақ 44

44. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары автоматтандырылған ақпарат алмасуды және білім беру саласындағы уәкілетті органның ақпараттық жүйесімен деректердің өзектілігін қамтамасыз етеді. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары білім беру саласындағы уәкілетті органның ақпараттық жүйесімен ақпараттық өзара іс-қимыл регламентін бекітуді қамтамасыз етеді.

Тармақ 45

45. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары сапалы білім беру қызметтерін ұсыну мақсатында «Педагог мәртебесі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 18-бабының 1-тармағына сәйкес басшы кадрлар мен педагогтердің біліктілігін арттыруды қамтамасыз етеді.

Тармақ 46

46. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын ОБК білім беру ұйымдары ел экономикасының салалары үшін кадрларға қажеттіліктің қысқа мерзімді, орта мерзімді болжамын, талап етілетін мамандықтар бөлінісінде өңірлік еңбек нарығының қажеттілігін ескере отырып, ОБК ұйымдарында білім алушыларды қабылдауды жүзеге асыруды қамтамасыз етеді.

Тармақ 47

47. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарында тиісті жағдайлар жасау үшін материалдық активтердің (оқу кабинеттері, компьютерлік сыныптармен, интернет желісіне қосылған компьютерлермен жарақтандырылу, оқу зертханалары, өндірістік шеберханалар, полигондар, спорт залдары, медициналық пункттер, асханалар немесе буфеттер), ғимараттардың (оқу корпустары, өндірістік шеберханалар): меншік не шаруашылық жүргізу немесе жедел басқару құқығында тиесілі, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 5 тамыздағы № ҚР ДСМ-76 ДСМ-76 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23890 болып тіркелген) бұйрығымен бекітілген «Білім беру объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларына сәйкес алаңы бар оқу үй-жайларын сенімгерлік басқару), сондай-ақ ОБК ұйымының үй-жайларында және (немесе) іргелес аумақтарында бейнебақылаудың болуы қажет.

Тармақ 48

48. ОБК білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 5 тамыздағы № ҚР ДСМ-76 бұйрығымен бекітілген «Білім беру объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23890 болып тіркелген) санитариялық қағидаларының, Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 26 шiлдедегi № ҚР ДСМ-67 бұйрығымен бекітілген «Коммуналдық мақсаттағы объектілерге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 28925 болып тіркелген) санитариялық қағидаларының, Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2022 жылғы 21 ақпандағы № 55 бұйрығымен бекітілген Өрт қауіпсіздігі қағидаларының нормаларын (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 26867 болып тіркелген) сақтай отырып білім алушылардың жатақханаларда, жалға берілетін хостелдерде және қонақүйлерде қауіпсіз тұруы үшін жағдай жасайды.

Тармақ 49

49. ОБК ұйымдарында қашықтықтан оқыту «Қашықтан оқытуды ұсыну бойынша білім беру ұйымдарына қойылатын талаптарды және бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша қашықтан оқыту бойынша оқу процесін ұйымдастыру қағидаларын және техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламалары бойынша онлайн-оқыту нысанында оқу процесін ұйымдастыру қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2023 жылғы 27 қарашадағы № 349 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33682 болып тіркелген) сәйкес жүзеге асырылады.

Басқа 5. Мамандандырылған білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 20222 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығына 5-қосымша Мамандандырылған білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Тарау 1. 1-тарау. Жалпы ережелер

1-тарау. Жалпы ережелер

Тармақ 1

1. Осы Мамандандырылған білім беру ұйымдарының қызметінің үлгілік қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Бiлiм туралы»Қазақстан Республикасының Заңының (бұдан әрі – «Бiлiм туралы» Заң) 5-бабы 68) тармақшасына сәйкес әзірленді және мамандандырылған білім беру ұйымдары қызметінің тәртібін айқындайды.

Тармақ 2

2. Мамандандырылған білім беру ұйымы-мамандандырылған жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын ұйымдар.

Тармақ 3

3. Мамандандырылған білім беру ұйымы өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына, Қазақстан Республикасының заңдарына, сондай-ақ осы Қағидаларға және олардың негізінде әзірленген жарғыға сәйкес жүзеге асырады. Жарғыны мамандандырылған білім беру ұйымы әзірлейді.

Тармақ 4

4. Мамандандырылған білім беру ұйымдарының мақсаты – серпінді дамып келе жатқан ортада өзін өзі белсендіруге дайын бәсекеге қабілетті тұлғаны және дарынды балалардың функционалдық сауаттылығын дамыту үшін жағдайларды қамтамасыз ету.

Тармақ 5

5. Мамандандырылған білім беру ұйымдарының міндеттері:

Тармақша 1

1) тереңдетілген білім беруді іске асыру;

Тармақша 2

2) елдің зияткерлік әлеуетін сақтау және көбейту;

Тармақша 3

3) дарынды балаларды оқытудың дараландырылған сипатын және білім алушылардың мамандандырылған үлгілік оқу бағдарламаларын сапалы игеруін қамтамасыз ету;

Тармақша 4

4) дарынды балалардың өзіндік, жобалық және зерттеу іс-әрекетінің дағдыларын жетілдіру;

Тармақша 5

5) ұлттық мақтаныш, азаматтық абырой, Отанға, өз халқына деген сүйіспеншілік сезіміне ие азамат пен патриоттың әлеуметтік белсенді тұлғасын қалыптастыру.

Тармақ 6

6. Мамандандырылған білім беру ұйымының мынадай бағыттары бар: жаратылыстану-математикалық, қоғамдық-гуманитарлық, экономикалық, технологиялық, музыкалық, хореографиялық, көркем-эстетикалық, әскери, спорттық.

Тармақ 7

7. Мамандандырылған білім беру ұйымдарының түрлері Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 22 ақпандағы № 50 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8390 болып тіркелген) Білім беру ұйымдары түрлерінің номенклатурасында көзделген.

Тарау 2. 2-тарау. Мамандандырылған білім беру ұйымдары қызметінің тәртібі

2-тарау. Мамандандырылған білім беру ұйымдары қызметінің тәртібі

Тармақ 8

8. Мамандандырылған білім беру ұйымдарын құру «Бiлiм туралы» Заңның 6-бабының 6) тармақшасына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 9

9. Мамандандырылған үлгілік оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары өз қызметін «Бiлiм туралы» Заңның 57-бабына сәйкес берілген лицензияның негізінде жүзеге асырады.

Тармақ 10

10. Мамандандырылған білім беру ұйымдарының қызметін жүзеге асыру үшін жоғары білікті кадрлардың, қажетті материалдық-техникалық базаның және тиісті оқу-әдістемелік қамтамасыз етудің және білім беру процесін ғылыми сүйемелдеудің болуы қажет. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды оқыту үшін олардың жеке қажеттіліктерін ескере отырып, қажетті жағдайлар жасалады.

Тармақ 11

11. Мамандандырылған білім беру ұйымына қабылдау тәртібі Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2018 жылғы 12 қазандағы № 564 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 17553 болып тіркелген) Бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдарына оқуға қабылдаудың үлгілік қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 12

12. Мамандандырылған білім беру ұйымдарында білім беру процесін ұйымдастыру мамандандырылған білім беру ұйымдары үшін үлгілік оқу жоспарлары негізінде әзірленген үлгілік оқу жоспарлары бойынша жүзеге асырылады.

Тармақ 13

13. Мамандандырылған білім беру ұйымы жұмыс оқу жоспарын және мамандандырылған үлгілік оқу бағдарламаларын әзірлеуді дербес жүзеге асырады. Оқу жұмыс жоспарларын мамандандырылған білім беру ұйымының басшысы бекітеді және білім беру саласындағы атқарушы органдармен келісіледі.

Тармақ 14

14. Мамандандырылған білім беру ұйымы білім алушылардың сұраныстарына және кадр әлеуетінің мүмкіндіктеріне сәйкес бейіндік пәндер, сондай-ақ таңдау бойынша курстар, элективті курстар және мамандандырылған компонент ішіндегі білім салаларын айқындайды.

Тармақ 15

15. Мамандандырылған білім беру ұйымдарына саралап және жекелеп оқыту міндеттерін шешу, оқушылардың зерттеушілік қызығушылығын дамыту үшін әрбір бейіндік пән бойынша әр сыныпқа аптасына 4 сағат есебінен қаражат, және оқушылырдың шығармашылық және зерттеушілік қызметін дамыту бойынша жеке сабақтан тыс жұмыстар үшін әр сыныпқа 0,25 ставка және шарт негiзiнде жоғары білікті мамандарға жекелеген курстар мен дәрістерге ақы төлеу үшін мектепке жылына 1500 сағат есебiне қаражат бөлiнедi. Таңдау бойынша факультативтік сабақтар мен курстар топтарда кемінде 10 адам болған кезде өткізіледі.

Тармақ 16

16. Мамандандырылған білім беру ұйымдарының әрбір деңгейдегі сынып-жиынтықтарының және сыныптардағы білім алушылардың саны тиісті жағдайлар болған кезде қалыптастырылады.

Тармақ 17

17. Қазақ (орыс тілінде оқытылатын сыныптар үшін) және орыс (қазақ тілінде оқытылатын сыныптар үшін) тілдерін, ақпараттық-есептеу техникасының, ритмика, хореография, музыка, дене тәрбиесі, технология, көркем пәндер негіздерін оқу, сондай-ақ бейіндік пәндер бойынша зертханалық, практикалық жұмыстарды жүргізу кезінде сыныптарды 2 топқа, шет тілдерін және шетел тілінде оқытатын пәндерді оқыту кезінде 3 топқа бөлуге рұқсат етіледі.

Тармақ 18

18. Жалпы орта білім беру деңгейінде таңдау бойынша пәндерді (тереңдетілген деңгей) шет тілінде оқу кезінде сыныптарды 2-3 кіші топқа бөлуге рұқсат етіледі.

Тармақ 19

19. Сыныптарды қосымша бөлу жүйесі, икемді вариативтік кесте, деңгейлік бөлу жүйесі, консультациялар және таңдау бойынша пәндер арқылы жалпы орта білім беру деңгейінде бейіндік саралауды жүзеге асыру мамандандырылған білім беру ұйымының толық күн режимінде жұмысын талап етеді.

Тармақ 20

20. Мамандандырылған білім беру ұйымдарындағы сабақ кестесі білім алушылар мен тәрбиеленушілердің тамақтануы мен белсенді демалуы үшін ұзақтығы жеткілікті үзілісті көздейді.

Тармақ 21

21. Мамандандырылған үлгілік оқу бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары білім алушылар мен тәрбиеленушілерде патриоттық тәрбиені, айналасындағыларға толерантты көзқарасты, іскерлік қарым-қатынас дағдыларын, тамақтану мәдениетін, оның ішінде теңгерімді дұрыс тамақтануды және табиғи және жаңа піскен өнімдерді тұтынуды насихаттау арқылы қалыптастыруды қамтамасыз етеді.

Тармақ 22

22. Мамандандырылған білім беру ұйымы білім беру саласындағы уәкілетті органның ақпараттық жүйесімен автоматтандырылған ақпарат алмасуды және деректерді өзектендіруді қамтамасыз етеді. Мамандандырылған білім беру ұйымы білім беру саласындағы уәкілетті органның ақпараттық жүйесімен ақпараттық өзара іс-қимыл регламентін бекітуді қамтамасыз етеді.

Тармақ 23

23. Мамандандырылған білім беру ұйымын басқару Қазақстан Республикасының заңнамасына, осы Қағидаларға, мамандандырылған білім беру ұйымының жарғысына және құрылтай құжаттарына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 24

24. Педагогикалық, оқу-әдістемелік, қамқоршылық кеңестер мамандандырылған білім беру ұйымының алқалық басқару нысандары болып табылады.

Тармақ 25

25. Тікелей басшылықты «Бiлiм туралы» Заңның 44-бабының 3) тармақшасына сәйкес және қамқоршылық кеңесінің келісімі бойынша тағайындалатын басшы жүзеге асырады.

Тармақ 26

26. Мамандандырылған білім беру ұйымы басшысының жауапкершілігі «Бiлiм туралы» Заңның 45-бабының 3) тармақшасына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 27

27. Мамандандырылған білім беру ұйымының басшысы «Бiлiм туралы» Заңның 45-бабының 5) тармақшасына сәйкес аттестаттаудан өтеді.

Тармақ 28

28. Материалдық-техникалық және кадрлық қамтамасыз етуді, оқу-тәрбие процесін ұйымдастыру мәселелері бойынша мамандандырылған білім беру ұйымы шарттық негізде өзінің қызмет бағытына сәйкес жоғары оқу орындарымен және ғылыми мекемелермен өзара іс-қимыл жасайды.

Тармақ 29

29. Мамандандырылған білім беру ұйымдарын қаржыландыру «Бiлiм туралы» Заңның 62-бабына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 30

30. Мамандандырылған білім беру ұйымының қызметін қаржыландыру:

Тармақша 1

1) мемлекеттік - жергілікті және республикалық бюджет қаражаты;

Тармақша 2

2) «Бiлiм туралы» Заңның 63-бабына сәйкес ақылы білім беру қызметтерін көрсетуден және басқа да қызмет түрлерінен алынған қаражат есебінен жүзеге асырылады.

Тармақ 31

31. Мамандандырылған білім беру ұйымы білім беру саласындағы уәкілетті және жергілікті атқарушы органдар желісі бойынша, сондай-ақ өз бастамасы бойынша бюджеттен тыс қаражат есебінен халықаралық қызметке қатысады.

Тармақ 32

32. Мамандандырылған білім беру ұйымы оқыту, тағылымдамадан өту, тәжірибе алмасу, семинарлар, конференциялар, олимпиадалар, конкурстар жұмысына қатысу бойынша халықаралық қызметті жүзеге асырады.

Тармақ 33

33. Мамандандырылған білім беру ұйымын қайта ұйымдастыру және тарату «Бiлiм туралы» Заңның 6-бабының 6) тармақшасына сәйкес жүзеге асырылады.

Басқа 6. Арнайы білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 20222 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығына 6-қосымша Арнайы білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Тарау 1. 1-тарау. Жалпы ережелер

1-тарау. Жалпы ережелер

Тармақ 1

1. Осы Арнайы білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – «Бiлiм туралы» Заң) 5-бабы 68) тармақшасына және «Кемтар балаларды әлеуметтік және медициналық-педагогикалық түзеу арқылы қолдау туралы" Қазақстан Республикасының Заңына (бұдан әрі – Заң) сәйкес әзірленді және арнайы білім беру ұйымдары қызметінің тәртібін айқындайды.

Тармақ 2

2. Осы Қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады:

Тармақша 1

1) мүмкіндігі шектеулі бала (балалар) – белгiленген тәртiппен расталған, туа бiткен, тұқым қуалаған, жүре пайда болған аурулардан немесе жарақаттардың салдарынан тiршiлiк етуi шектелген, дене және (немесе) психикалық кемiстiгi бар он сегiз жасқа дейiнгi бала (балалар);

Тармақша 2

2) ерекше білім беруді қажет ететін адамдар (балалар) – тиісті деңгейде білім алу және қосымша білім алу үшін арнаулы жағдайларға тұрақты немесе уақытша қажеттілік көріп жүрген адамдар (балалар);

Тармақша 3

3) білім алу үшін арнаулы жағдайлар – ерекше білім беруді қажет ететін адамдардың (балалардың), сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі балалардың оларсыз білім беру бағдарламаларын меңгеруі мүмкін болмайтын, оқу, сондай-ақ арнаулы, жеке дамыту мен түзеу-дамыту бағдарламаларын және оқыту әдістерін, техникалық, оқу және өзге де құралдарды, тыныс-тіршілік ортасын, психологиялық-педагогикалық қолдап отыруды, медициналық, әлеуметтік және өзге де көрсетілетін қызметтерді қамтитын жағдайлар;

Тармақша 4

4) ерекше білім беру қажеттіліктерін бағалау – білім алу үшін қажетті арнаулы жағдайларды айқындау;

Тармақ 3

3. Арнайы білім беру ұйымдары өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Білім туралы» Заңды және осы Қағидаларды басшылыққа алады.

Тармақ 4

4. Арнайы білім беру ұйымдарына мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандартына сәйкес мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білімнің жалпы білім беретін оқу бағдарламалары, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын, түзету-дамыту бағдарламалары негізінде әзірленген арнайы оқу бағдарламаларын, психологиялық-медициналық-педагогикалық тексеру және консультация беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары жатады.

Тармақ 5

5. Арнайы білім беру ұйымы дербес заңды тұлға болып табылады және «Бiлiм туралы» Заңның 6-бабының 2-тармағының 6) тармақшасына және 3-тармағының 5-тармақшасына сәйкес құрылады.

Тармақ 6

6. Зердесі қалыпты балалар оқитын орта білім беру ұйымдарының арнайы сыныптарында білім беру қызметін бейін бойынша педагогикалық білімі бар педагогтер жүзеге асырады. Интеллектуалды жеткіліксіздігі бар балалар оқитын аранйы сыныптарда білім беру қызметін бейін бойынща педагогикалық білімі бар мұғалімдер жүзеге асырады. Түзету компонентінің сабақтарын арнайы педагогтар жүргізеді. Аутизм (аутистік спектрдің бұзылыстары) бар балаларды қолдау орталығында (бұдан әрі – аутизм орталығы) арнайы психологиялық-педагогикалық қолдауды аутизм орталығында оқытудан өткен педагогтер көрсетеді. Арнайы білім беру ұйымдары (арнайы мектеп-интернаттар) тәрбиешілерінің педагогикалық білімі болады.

Тармақ 7

7. Білім алу нысандары (үйде оқыту, еркін қатысу және жеке бару) біріктірілген

Тармақ 8

8. Білім беру сапасын қамтамасыз ету және арнайы білім беру ұйымдарында жеке және сараланған тәсілді іске асыру үшін білім алушылардың ерекше білім алу қажеттіліктерін бағалау жүргізіледі. Білім алушылардың ерекше білім берілуіне қажеттіліктерін бағалауды педагог, психолог, логопед, педагог-дефектолог, клиникалық педагог жүзеге асырады

Тармақ 9

9. Білім алушыларды басқа арнайы білім беру ұйымдарына ауыстыру психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның (бұдан әрі – ПМПК) қорытындысы мен ұсынымының негізінде ата-аналарының (заңды өкілдерінің) келісімімен жүзеге асырылады.

Тармақ 10

10. Әлеуметтiк-тұрмыстық бағдары бойынша факультативтiк сабақтар өткiзу кезiнде сынып педагогикалық кеңестің шешімімен екi топқа бөлiнедi. Қоғамға пайдалы өндiргiш еңбектi ұйымдастыру кезiнде бесінші сыныптан бастап, білім алушылардың еңбекке даярлығы бейiнiн ескере отырып, сынып топтарға бөлінеді. Кәсіби-еңбекке үйрету жөнiндегi сабақтар үшін сыныптар, бесінші сыныптан бастап, ал ақыл-ой кемістігі бар балалар үшiн төртінші сыныптан бастап екi топқа бөлiнедi.

Тармақ 11

11. Арнайы білім беру ұйымдарында дәрі-дәрмекпен және физиотерапевтік емдеу, климатотерапия және шынықтыру, емдік дене шынықтыру, массаж және психотерапия жүргізіледі.

Тармақ 12

12. Білім беру ұйымдарында алқалы басқару органдары құрылады. Білім беру ұйымын алқалық басқару нысандары педагогикалық, қамқоршылық және әдістемелік кеңестер болып табылады.

Тармақ 13

13. Арнайы білім беру ұйымдары жергілікті жағдайларға байланысты қосалқы шаруашылықтар, оқу-тәжірибелік учаскелер, оқу-өндірістік шеберханалар құрады.

Тарау 2. 2-тарау. Арнайы бөбекжайлар мен арнайы балабақшалар қызметінің тәртібі

2-тарау. Арнайы бөбекжайлар мен арнайы балабақшалар қызметінің тәртібі

Тармақ 14

14. Арнайы бөбекжайлар мен арнайы балабақшалар өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Білім туралы» Заңды, Заңды, осы Қағидаларды басшылыққа алады. Арнайы бөбекжайлар мен арнайы балабақшалар қызметін үйлестіру және әдістемелік қамтамасыз етуді Ерекше білім беруді қажет ететін балаларды тәрбиелеу және оқыту «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 5 тамыздағы № 348 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген) (бұдан әрі – МЖМБС), «Қазақстан Республикасында мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу жоспарларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 20 желтоқсандағы № 557 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8275 болып тіркелген) (бұдан әрі – Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу жоспарлары), «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің м.а. 2016 жылғы 12 тамыздағы № 499 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14235 болып тіркелген) (бұдан әрі – Мектепке дейінгі тәрбие және оқыту үлгілік бағдарламалары) сәйкес жүзеге асырылады. Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Арнайы және инклюзивті білім беруді дамытудың ұлттық ғылыми-практикалық орталығы жүзеге асырады.

Тармақ 15

15. Арнайы бөбекжайлар мен арнайы балабақшалар төмендегі санаттағы балаларға арнап ашылады:

Тармақша 1

1) көру қабілеті зақымдалған балалар;

Тармақша 2

2) есту қабілеті зақымдалған балалар;

Тармақша 3

3) сөйлеу тілінде ауыр түрде бұзылыстары бар балалар;

Тармақша 4

4) тірек-қимыл аппаратында бұзылыстары бар балалар;

Тармақша 5

5) зердесі зақымдалған балалар;

Тармақша 6

6) психикалық дамуы тежелген балалар;

Тармақша 7

7) осы тармақта көрсетілген балалар санаттарын араластыру кезінде.

Тармақ 16

16. Мектепке дейінгі тәрбиелеу және оқыту ұйымдарында арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар болмаған кезде осы Қағидалардың 15-тармағында көрсетілген балалардың әртүрлі санаттары үшін арнайы топтар ашылады.

Тармақ 17

17. Балаларды арнайы бөбекжайлар мен балабақшаларға жіберу және ауыстыру ПМПК қорытындысы мен ұсынымдары негізінде ата-аналардың (заңды өкілдердің) келісімімен болады.

Тармақ 18

18. Арнайы жағдайлар жасау үшін арнайы мектепке дейінгі білім беру ұйымының педагогтері (тәрбиешілері) баланың ерекше білім алуға қажеттіліктерін бағалауды жүзеге асырады.

Тармақ 19

19. Арнайы бөбекжай мен балабақшадағы оқу сабақтарының кестесін мектепке дейінгі білім беру ұйымының әкімшілігі дайындайды және бекітеді. Арнайы педагогтер мен психолог жеке/шағын топтық/топтық түзету сабақтарын білім беру ұйымының әкімшілігі бекіткен кестеге сәйкес оқу күні бойы және сабақтан тыс уақытта өткізеді. Арнайы бөбекжай мен арнайы балабақшалардың педагогтері қажет болған жағдайда ата-аналарға (заңды өкілдерге) балаларды тәрбиелеу және дамыту мәселелері бойынша кеңес береді.

Тармақ 20

20. Арнайы балабақшалар Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген нормалар аумағында оқу-тәрбиелеу үдерісі, кадрларды іріктеу мен орналастыру, ғылыми, қаржылық-шаруашылық және өзге де қызметті жүзеге асыруда өздігінен әрекеттенеді.

Тармақ 21

21. Арнайы бөбекжай мен балабақшада топтардағы балалар саны Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің «Мектепке дейінгі ұйымдарға және сәбилер үйлеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларын бекіту туралы» 2021 жылғы 9 шілдедегі № ҚР ДСМ-59 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23469 болып тіркелген) (бұдан әрі – Санитариялық қағидалар) сәйкес айқындалады.

Тармақ 22

22. Арнайы бөбекжай мен балабақшаларды жарақтандыру және жабдықтау Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 22 қаңтардағы № 70 «Мектепке дейінгі, орта білім беру ұйымдарын, сондай-ақ арнайы білім беру ұйымдарын жабдықтармен және жиһазбен жарақтандыру нормаларын бекіту туралы» бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13272 болып тіркелген) (бұдан әрі – Жабдықтармен және жиһазбен жарақтандыру нормалары) сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 23

23. Есту, көру және тірек-қимыл аппаратында бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен арнайы балабақшаларда зердесі зақымдалған (ақыл-ой кемістігі бар) білім алушылар анықталған жағдайда күрделі бұзылыстары бар балаларға арналған топтар құрылады. Топтағы балалар саны толық болмаған кезде топтар әртүрлі жастағы және даму бұзылыстарын ескере отырып жинақталады.

Тармақ 1. 1-параграф. Көру қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар қызметінің тәртібі

1-параграф. Көру қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар қызметінің тәртібі

Тармақ 24

24. Көру қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшаларға төмендегі балалар қабылданады:

Тармақша 1

1) көзі көрмейтін (толық көрмейтін, жарық сезуі немесе қалдық көруі жақсы көретін көзінде түзетумен 0,04-ке дейін);

Тармақша 2

2) нашар көретін (көру өткірлігі жақсы көретін көзінде 0,05-тен 0,04-ке дейін және көзілдірікпен түзетуі бар);

Тармақша 3

3) плеоптикалық емдеуді қажет ететін оптикалық түзету жағдайларында жақсы көретін көздегі көру өткірлігі 0,7-ге дейін амблиопиясы (дисбинокулярлық, рефракциялық, обскурациялық) бар;

Тармақша 4

4) ортопто-плеопто-хирургиялық-ортоптикалық немесе тек ортоптикалық емдеуді қажет ететін қылилығы бар.

Тармақ 25

25. Көру қабілеті зақымдалған балаларды оқыту мен тәрбиелеудің арнайы шарттары:

Тармақша 1

1) көру қабілетінің зақымдалу дәрежесі және сипатын ескере отырып, тифлотехникалық құралдар мен арнайы жабдықтарды қолдану. Көзі көрмейтін балаларға арналған жабдықтар жарық сезгіш және көру мен сезу арқылы қабылдау құралдарын пайдалануға негізделеді. Түзету жұмыстарында көру қабілеті зақымдалған балалар үшін оқу ақпаратының қолжетімділігін кеңейтуге арналған арнайы дидактикалық материалдар және арнайы көрнекі құралдар қолданылады;

Тармақша 2

2) тифлопедагогтің тарапынан балаларға көру қабілетін дамыту (көзі көрмейтін балалармен – сезіну және нәзік моториканы дамыту бойынша), әлеуметтік-тұрмыстық және кеңістіктікті бағдарлау бойынша шағын топтық және жеке сабақтар түрінде арнайы педагогикалық көмек көрсетуі;

Тармақша 3

3) емдеу аппаратурасы және құралдары бар арнайы жабдықталған кабинетте офтальмолог дәрігер мен ортоптист мейірбикенің емдеу-қалпына келтіру жұмыстарын жүзеге асыруы.

Тармақ 26

26. Көзі көрмейтін және нашар көретін, зердесі зақымдалған (жеңіл және орташа деңгейде ақыл-ой бұзылыстар), тірек-қимыл аппараты бұзылыстары бар немесе есту қабілеті зақымдалған балаларға жеке дамыту бағдарламаларына сәйкес арнайы педагогикалық көмек көрсетіледі.

Тармақ 27

27. Көру қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы бөбекжай мен балабақшада «Мемлекеттік білім беру ұйымдары қызметкерлерінің үлгі штаттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2023 жылғы 21 шілдедегі № 224 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілері мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33166 болып тіркелген) (бұдан әрі – Үлгі штаттар) сәйкес дефектолог (тифлопедагог) лауазымы мынадай ретте қарастырылады:

Тармақша 1

1) көзі көрмейтін балаларға арналған бір топқа 1 штаттық бірлік;

Тармақша 2

2) нашар көретін балаларға арналған бір топқа 1 штаттық бірлік;

Тармақша 3

3) жақсы көрінетін көзінде көзілдіріктің көмегімен түзету 0,4-тен аспайтын қалдық көру қабілеті бар, амблиопия және қылилығы бар 15 балаға 1 штаттық бірлік.

Тармақ 2. 2-параграф. Есту қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар қызметінің тәртібі

2-параграф. Есту қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар қызметінің тәртібі

Тармақ 28

28. Есту қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшаларға төмендегі балалар қабылданады:

Тармақша 1

1) қатты дауысқа жауап бермейтін;

Тармақша 2

2) қатты дауысқа жауап беретін;

Тармақша 3

3) құлақ жарғағының түбінде сөйлеу тілі дауысына жауап беретін;

Тармақша 4

4) есту қабілетінің орташа айырылуы 90 децибелден астам құлақ жарғағының жанында естілуі жоғары айтылған кейбір сөйлеу дыбыстарын (а, о, у, р) ажырататын;

Тармақша 5

5) сөйлеу аймағында есту қабілетінің орташа айырылуы (жиілігі 500-ден 4000 Герцке дейін) 40-тан 80 децибел және одан жоғары естімейтін, нашар еститін, кейіннен есту қабілетінен айырылған;

Тармақша 6

6) белсенді сөйлеу тілін қабылдау және дамыту деңгейі төмен кохлеарлық импланты бар;

Тармақша 7

7) бастапқыда зердесі сақталған есту қабілеті зақымдалған балалар аутизмі, аутистік спектрдің бұзылыстары бар;

Тармақша 8

8) мектепке дейінгі жаста есту қабілетінен айырылған, бірақ сөйлеу тілі айтарлықтай бұзылыстармен сақталған;

Тармақша 9

9) сөйлеу аймағында есту қабілетінің орташа айырылуы кезінде 40-тан 80 децибелге дейін сөйлеу тілін (құлақ жарғағынан үш метрге дейінгі қашықтықта әдеттегі сөйлеу көлемінің сөздері мен сөз тіркестерін) ажырататын және есту қабілетінің төмендеуі салдарынан сөйлеу тілінің әртүрлі дәрежеде дамымауы бар;

Тармақша 10

10) сөйлеу тілі саласында есту қабілетінен 80-нен 90 децибелге дейін айырылған (диагностикалық (сынамалы) оқытуға жол беріледі);

Тармақша 11

11) есту (аудиториялық) нейропатиясы бар және есту қабілетінен 40-тан 80 децибелге дейін айырылған кезде сөйлеу арқылы қабылдау қабілеті бұзылған.

Тармақ 29

29. Есту қабілеті зақымдалған балаларды оқыту мен тәрбиелеудің арнайы шарттары:

Тармақша а

а) дыбыс күшейткіш аппаратураны пайдалану;

Тармақша б

б) есту қабілеті зақымдалған балаларға сурдопедагог тарапынан есту арқылы қабылдауын дамыту және айтылым мен сөйлеу тілінің басқа жақтарын қалыптастыру бойынша топтық, шағын топтық және жеке сабақтар түрінде арнайы педагогикалық көмек көрсету;

Тармақша в

в) естімейтін білім алушыларды оқытуда қосымша оқу құралы ретінде дактильді және ымдау тілін пайдалану;

Тармақша г

г) мінез-құлығы және қарым-қатынас барысында мәселелері бар балаларға психологиялық көмек көрсету

Тармақ 30

30. Зердесі зақымдалған (ақыл-ойының жеңіл және орташа түрде бұзылыстары бар), тірек-қимыл аппараты бұзылыстары бар немесе көру қабілеті зақымдалған естімейтін және нашар еститін балаларға жеке даму бағдарламаларына сәйкес арнайы педагогикалық көмек көрсетіледі.

Тармақ 3. 3-параграф. Сөйлеу тілінің ауыр түрдегі бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы бөбекжай мен балабақшалар қызметінің тәртібі

3-параграф. Сөйлеу тілінің ауыр түрдегі бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы бөбекжай мен балабақшалар қызметінің тәртібі

Тармақ 31

31. Сөйлеу тілінің ауыр түрдегі бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы бөбекжай мен балабақшаларға төмендегі балалар қабылданады:

Тармақша 1

1) сөйлеу тілі дамуының тежелуі бар;

Тармақша 2

2) алалия, афазия, дизартрия, ринолалия, тұтығуының салдарынан 1-3 деңгейдегі сөйлеу тілінің жалпы дамымауы бар;

Тармақша 3

3) кохлеарлық имплантпен;

Тармақша 4

4) бастапқыда зердесі сақталған балалар аутизмі, аутистік спектрдегі бұзылыстары мен сөйлеу тілінің ауыр түрдегі бұзылыстары бар.

Тармақ 32

32. Сөйлеу тілінде бұзылыстары бар балаларды оқытудың арнайы шарттары:

Тармақша 1

1) барлық сабақтарда және сабақтан тыс уақытта топтық, шағын топтық және жеке сабақтар түрінде логопедиялық көмек көрсету;

Тармақша 2

2) сөйлеу тілі режимін сақтай отырып, сөйлеу тілін дамыту, сөйлеу дағдыларын бекіту бойынша тәрбие сабақтарын өткізу;

Тармақша 3

3) қарым-қатынасы мен мінез-құлқы бұзылған балаларға психологиялық көмек көрсету.

Тармақ 4. 4-параграф. Тірек-қимыл аппаратының бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар қызметінің тәртібі

4-параграф. Тірек-қимыл аппаратының бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар қызметінің тәртібі

Тармақ 33

33. Арнайы бөбекжай мен балабақшаға тірек-қимыл аппаратының бұзылыстары бар төмендегі балалар қабылданады:

Тармақша 1

1) өз бетінше қозғалып, жеке қолдауды талап етпейтіндер;

Тармақша 2

2) арнайы жүріп-тұру құралдары және (немесе) техникалық орын толтыру (қосалқы) құралдарының көмегімен қозғалатындар;

Тармақша 3

3) арнайы балабақшаға кедергісіз орта құрып, қол жеткізу үшін арнайы жағдайлармен қамтамасыз етілген жағдайда өз бетімен жүре алмайтындар. Ол жағдайларға пандустар, кең жақтауы бар есіктер, мүгедектер арбасын көтергіштер, баспалдақтар бойымен құрылатын көтергіштер, автоматты түрде ашылатын есіктер жатады.

Тармақ 34

34. Тірек-қимыл аппараты бұзылған әрі жеңіл және (немесе) орташа деңгейде ақыл-ой кемістігі бар балаларға арнайы педагогикалық көмек жеке дамыту бағдарламаларына сәйкес атқарылады.

Тармақ 35

35. Тірек-қимыл аппаратының бұзылыстары бар балаларды тәрбиелеу мен оқытудың арнайы шарттарына төмендегілер жатады:

Тармақша 1

1) кедергісіз орта құрып, әмбебап дизайн жасау: пандустар, кең жақтауы бар есіктер, мүгедектер арбасын көтергіштер, баспалдақтар бойымен құрылатын көтергіштер, автоматты түрде ашылатын есіктер және т. б.;

Тармақша 2

2) арнайы ұйымдастырылған қозғалыс режимін сақтау;

Тармақша 3

3) нақты түрде байқалатын зердесі, сөйлеу тілі, мінез-құлығы және қарым-қатынас барысында бұзылыстары болған кезде арнайы топтық, шағын топтық және жеке сабақтар түрінде педагогикалық, логопедиялық және психологиялық көмек көрсету;

Тармақша 4

4) топтар бойынша емдік дене шынықтыру сабақтарын өткізу: өздігінен жүретіндер, жеке қолдауды талап етпейтіндер; қозғалыс белсенділігі орташа түрде шектелген; қимыл-қозғалысында бұзылыстары айқын (ауыр) (ата-аналары не заңды өкілдерімен бірлесіп айналысады);

Тармақша 5

5) арнайы жабдықталған кабинеттерде физиотерапиялық ем-шаралар, уқалау, ортопедиялық жұмысты қамтамасыз ету; материалдық-техникалық базасы болған жағдайда: емдік жүзу, атпен жүру және т.б. іс-шаралар.

Тармақ 5. 5-параграф. Зердесі зақымдалған балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар қызметінің тәртібі

5-параграф. Зердесі зақымдалған балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар қызметінің тәртібі

Тармақ 36

36. Зердесі зақымдалған балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшаларға ақыл-ой кемістігі бар және шығу тегі әртүрлі зерде бұзылыстары бар балалар, сондай-ақ зерде зақымдалуымен қатар аутизмі бар балалар қабылданады.

Тармақ 37

37. Зерде зақымдалуының ауырлығы мен сипатына байланысты психикалық дамуы тежелген, жеңіл және орташа деңгейде ақыл-ой кемістігі бар балаларға арналған арнайы топтар құрылады.

Тармақ 38

38. Зердесі зақымдалған балаларды тәрбиелеу мен оқытудың арнайы шарттары:

Тармақша 1

1) зердесі зақымдалған (ақыл-ой кемістігі бар) балаларды МЖББС-на бағдарланбаған арнайы оқу бағдарламалары бойынша оқыту мен тәрбиелеу;

Тармақша 2

2) дефектолог (олигофренопедагог), логопед, психологтың топтық, шағын топтық және жеке сабақтар түрінде көмек көрсетуі;

Тармақша 3

3) емдік дене шынықтыру, әлеуметтік-тұрмыстық бағдарлау бойынша сабақтар өткізу.

Тармақ 6. 6-параграф. Психикалық дамуы тежелген балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар қызметінің тәртібі

6-параграф. Психикалық дамуы тежелген балаларға арналған арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар қызметінің тәртібі

Тармақ 39

39. Психикалық дамуы тежелген балаларға арналған арнайы балабақшаларға шығу тегі әртүрлі, оның ішінде кохлеарлық импланты бар, балалар аутизмі бар психикалық дамуы тежелген балалар қабылданады.

Тармақ 40

40. Психикалық дамуы тежелген балаларға арналған арнайы оқыту шарттарына дефектологтің (олигофренопедагогтің), логопедтің, психологтің топтық, шағын топтық және жеке сабақтар түріндегі арнайы психологиялық-педагогикалық көмегі жатады.

Тармақ 7. 7-параграф. Балалар санатын қоса атқаратын арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар қызметінің тәртібі

7-параграф. Балалар санатын қоса атқаратын арнайы бөбекжайлар мен балабақшалар қызметінің тәртібі

Тармақ 41

41. Арнайы бөбекжайлар мен балабақшалардың контингенті осы Ереженің 15-тармағында көрсетілген балалар, оның ішінде күрделі бұзылыстары бар балалар (есту және көру қабілеттерінің аралас бұзылыстары, ақыл-ой және есту қабілетінің бұзылыстары, есту қабілетінің бұзылыстары және балалардың церебральды сал ауруы, көру қабілетінің бұзылыстары және балалардың церебральды сал ауруы) санаттарынан құрылады. Оқыту жетекші бұзылысы бойынша тәрбиеленушілерден қалыптастырылатын, Санитариялық қағидаларға сәйкес жинақталатын арнайы топтарда тиісті санаттағы тәрбиеленушілерге арналған Үлгілік оқу жоспарлары және оқу бағдарламалары бойынша жүзеге асырылады.

Тарау 3. 3-тарау. Арнайы мектептер, арнайы мектеп-интернаттар, «балабақша-мектеп-интернат» арнайы кешендері, «мектеп-интернат-колледж» арнайы кешендері қызметінің үлгілік қағидалары

3-тарау. Арнайы мектептер, арнайы мектеп-интернаттар, «балабақша-мектеп-интернат» арнайы кешендері, «мектеп-интернат-колледж» арнайы кешендері қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 42

42. Арнайы мектептер өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын, «Білім туралы» Заңды, осы Қағидаларды басшылыққа алады. Балаларды арнайы мектептерде/сыныптарда оқыту және тәрбиелеу МЖББС-на, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 8 қарашадағы № 500 «Қазақстан Республикасындағы бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің үлгілік оқу жоспарларын бекіту туралы» бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8170 болып тіркелген) және Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 3 сәуірдегі № 115 «Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндер, таңдау бойынша курстар және факультативтер бойынша үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8424 болып тіркелген) сәйкес жүзеге асырылады. Арнайы мектептердің қызметін үйлестіру және әдістемелік қамтамасыз етуді Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Арнайы және инклюзивті білім беруді дамытудың ұлттық ғылыми-практикалық орталығы жүзеге асырады.

Тармақ 43

43. Арнайы мектептер төмендегі санаттағы балаларға арнап ашылады:

Тармақша 1

1) көру қабілеті зақымдалған балалар;

Тармақша 2

2) есту қабілеті зақымдалған балалар;

Тармақша 3

3) сөйлеу тілінде ауыр түрде бұзылыстары бар балалар;

Тармақша 4

4) тірек-қимыл аппаратында бұзылыстары бар балалар;

Тармақша 5

5) зердесі зақымдалған балалар;

Тармақша 6

6) психикалық дамуы тежелген балалар;

Тармақша 7

7) эмоционалды-ерік саласы және мінез-құлық бұзылыстары бар балалар;

Тармақша 8

8) осы тармақта көрсетілген балалар санаттарын араластыру кезінде.

Тармақ 44

44. Арнайы мектептер жалпы білім беретін мектептермен ортақ білім алушыларды оқыту, тәрбиелеу, дамыту міндеттерін, сондай-ақ бұзылған қызметтерді түзету және қалпына келтіру міндеттерін шешеді, оларға төмендегілер жатады:

Тармақша 1

1) бастауыш (0-4 сынып) және негізгі (5-10 сынып) орта білім беру деңгейлерінде оқытудың ұзартылған мерзімдері;

Тармақша 2

2) оқытудың арнайы әдістері, тәсілдері мен құралдары;

Тармақша 3

3) техникалық және орын толтыру құралдары;

Тармақша 4

4) тіршілік ету ортасы;

Тармақша 5

5) арнайы дайындалған мұғалімдер;

Тармақша 6

6) психологиялық-педагогикалық көмек (логопедтер, арнайы педагогтар: сурдопедагогтар, тифлопедагогтар, олигофренопедагогтар, психологтар, әлеуметтік педагогтар, ЕДШ нұсқаушылары);

Тармақша 7

7) дамудың кемшіліктерін түзеу, әлеуметтік, қарым-қатынастық дағдыларды қалыптастыруды қамтамасыз ететін оқу жоспарының арнайы пәндері;

Тармақша 8

8) медициналық, әлеуметтік. Арнайы жағдай жасау мақсатында мектеп педагогтері мен мамандары оқушылардың білім алудағы ерекше қажеттіліктерін бағалауды жүзеге асырады.

Тармақ 45

45. Арнайы мектептерге/сыныптарға білім алушыларды қабылдау Заңға сәйкес олардың ата-аналары (заңды өкілдерінің) келісімімен ПМПК қорытындысы мен ұсынымдары негізінде жүзеге асырылады.

Тармақ 46

46. Арнайы мектептер болмаған жағдайда жалпы білім беретін мектептерде осы Ереженің 43-тармағында көрсетілген балаларға арналған арнайы сыныптар ашылады.

Тармақ 47

47. Білім алушыларды арнайы мектеп/сыныптан басқа білім беру ұйымына ауыстыруды баланың ата-анасы немесе өзге де заңды өкілдерінің келісімімен ПМПК қорытындысы негізінде білім беруді басқару органдары жүзеге асырады.

Тармақ 48

48. Білім алушының қажеттіліктері мен мүмкіндіктерін ескере отырып, білім беру үдерісі облыс, республикалық маңызы бар қала, астананың жергілікті атқарушы органы берген рұқсатпен қашықтықтан оқыту, сондай-ақ экстернат түрінде ұйымдастырылады. Білім алудың әртүрлі нысандарын үйлестіруге рұқсат беріледі.

Тармақ 49

49. Мектепке дейінгі тәрбиелеу мен оқытудың Үлгілік оқу жоспарлары мен оқу бағдарламаларының негізінде оқу жұмыс жоспарлары мен бағдарламалары әзірленеді, олар педагогикалық кеңесте қарастырылады және білім беруді басқару органымен келісім бойынша ұйым басшысы тарапынан бекітіледі. Түзету компонентінің үлгілік оқу бағдарламалары негізінде жеке/шағын топтық/топтық түзету сабақтарының бағдарламалары жасалады.

Тармақ 50

50. Зердесі қалыпты білім алушыларға арналған арнайы мектептерде/сыныптарда білім беру қызметін бейіні бойынша педагогикалық білімі бар педагогтер жүзеге асырады. Зердесі зақымдалған білім алушыларға арналған мектептерде/сыныптарда білім беру қызметін «Дефектология» («Арнайы педагогика») мамандығы және «Олигофренопедагогика» білім беру бағдарламасы бойынша жоғары педагогикалық білімі бар мұғалімдер жүзеге асырады.

Тармақ 51

51. Үлгілік оқу жоспарларының түзету компонентінің сабақтарын «Дефектология» («Арнайы педагогика») мамандығы және арнайы мектеп түріне сәйкес білім беру бағдарламасы бойынша жоғары педагогикалық білімі бар педагогтер, қажет болған жағдайда белгіленген тәртіппен аттестаттаудан өткен психологтар жүргізеді. Түзету компонентіндегі пәндер бойынша білім алушылардың жетістіктерін бағалау кезінде балдық бағалау пайдаланылмайды.

Тармақ 52

52. Есту, көру қабілеттері зақымдалған және тірек-қимыл аппараты бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы мектептерде зердесі зақымдалған (ақыл-ой кемістігі бар) білім алушылар анықталған жағдайда 4-6 білім алушыны қамтитын арнайы сыныптар ашылады. Балаларды сыныпта оқыту ПМПК қорытындысы мен ұсынымдары негізінде және білім беру үдерісі жағдайында психологиялық-медициналық-педагогикалық бақылау барысында жасалған жеке оқу бағдарламалары бойынша жүзеге асырылады.

Тармақ 53

53. Оқу аптасының ұзақтығын тиісті білім беруді басқару органының келісімі бойынша педагогикалық кеңес белгілейді және жарғыда бекітіледі.

Тармақ 54

54. Сабақтар мен сабақ кестесіндегі оқу пәндерінің және жеке/шағын топтық/топтық түзету сабақтарының күнделікті саны, ұзақтығы, реттілігі көрсетіледі.

Тармақ 55

55. Жеке/шағын топтық/топтық түзету сабақтары мектеп кеңесі талқылайтын және білім беру ұйымының басшысы бекітетін кестеге сәйкес оқу күні бойы және сабақтан тыс уақытта өткізіледі.

Тармақ 56

56. Арнайы мектептер оқу-тәрбие үдерісін жүзеге асыру, кадрларды іріктеу мен орналастыру, ғылыми, қаржылық-шаруашылық және өзге де қызметте дербес болып табылады.

Тармақ 57

57. Арнайы мектептер жергілікті жағдайларға байланысты қосалқы шаруашылық, оқу-тәжірибелік жерлер, оқу-өндірістік шеберханалар құра алады.

Тармақ 58

58. Арнайы мектептердің/сыныптардың педагогтері қажет болған жағдайда ата-аналар (заңды өкілдер) үшін отбасылық тәрбие және дамыту сабақтарын ұйымдастыру мәселелері бойынша кеңестер, сондай-ақ жалпы білім беретін мектептердің педагогтеріне мүмкіндіктері шектеулі балаларды психологиялық-педагогикалық қолдау мәселелері бойынша кеңес береді.

Тармақ 59

59. Арнайы мектептердің/сыныптардың түлектері «Білім туралы құжаттардың түрлерін, білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттардың нысандарын және оларды есепке алу мен беру қағидаларын, білім туралы өзіндік үлгідегі құжаттардың мазмұнына қойылатын негізгі талаптарды және оларды есепке алу мен беру қағидаларын, сондай-ақ білім беру ұйымдарында білім алуды аяқтамаған адамдарға берілетін анықтаманың нысанын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 28 қаңтардағы № 39 бұйрығына (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылы 27 ақпанда № 10348 тіркелді) сәйкес мемлекеттік үлгідегі аттестат алады.

Тармақ 60

60. Арнайы мектептердегі/сыныптардағы сыныптардағы балалар саны «Білім беру объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 5 тамыздағы № ҚР ДСМ-76 бұйрығына (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2021 жылғы 6 тамызда № 23890 болып тіркелді) сәйкес (бұдан әрі – Санитарлық ережелер) айқындалады.

Тармақ 61

61. Сыныптардағы балалар саны жеткіліксіз болған жағдайда білім беру үдерісі шағын жинақталған мектеп түрі бойынша ұйымдастырылады.

Тармақ 62

62. Арнайы мектептерді материалдық-техникалық тұрғыдан жарақтандыру Жабдықтармен және жиһазбен жарақтандыру нормаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 1. 1-параграф. Көру қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

1-параграф. Көру қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

Тармақ 63

63. Көру қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы мектепке/сыныпқа төмендегі балалар қабылданады:

Тармақша 1

1) көзі көрмейтін (толық көрмейтін);

Тармақша 2

2) көзі көрмейтін – көру сезімінің толық болмауы, жарық сезуі немесе қалдық көруі бар (жақсы көретін көзінде 0,04-ке дейін түзетумен);

Тармақша 3

3) жарық қабылдағыштық қасиеті бар;

Тармақша 4

4) жақсы көретін көзінде 0,04 және одан төмен қалдықты көруі бар және одан төмен ауыстырылатын түзетумен;

Тармақша 5

5) оптикалық түзету жағдайында жақсы көретін көзінде 0,05-0,4 көру өткірлігімен.

Тармақ 64

64. Балаларды арнайы мектепке/сыныпқа жолдау үшін офтальмологиялық көрсеткіштер офтальмологиялық тексеру деректері негізінде жеке белгіленеді.

Тармақ 65

65. Көру қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы мектептерде/сыныптарда сыныптар толық жинақталмаған жағдайда көзі көрмейтін және нашар көретін балалар бірлесіп оқиды.

Тармақ 66

66. Көру қабілеті зақымдалған білім алушылар Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңына сәйкес оқудың кез келген кезеңінде жалпы білім беретін мектепке ауыстырылады.

Тармақ 67

67. Көру қабілеті зақымдалған балаларды оқытудың арнайы шарттары:

Тармақша 1

1) көзі көрмейтін білім алушыларды Брайль бедерлі-нүктелі қарпімен басылған жалпы білім беретін мектептердің оқулықтары, оқу құралдары және әдебиеттермен; бедерлі суреттер, сызбалар, схемалар, сипау арқылы қабылданатын басқа да суреттер және безендірулермен қамтамасыз ету;

Тармақша 2

2) нашар көретін білім алушыларды жалпы білім беретін мектептердің үлкейтілген қаріппен басылған оқулықтары, оқу құралдары, әдебиеттермен және көру арқылы қабылдауға қолжетімді арнайы өзгертілген бейнелермен қамтамасыз ету;

Тармақша 3

3) тифлотехникалық құралдарды бұзылған көру қызметтерін түзету немесе орнын толтыру мақсатында, сондай-ақ көру қабілетін дамыту және қалпына келтіру үшін пайдалану: оптикалық (лупалар, көзілдіріктер, моно- және бинокулярлар, проекциялық ұлғайтқыш құралдар); телевизиялық; жарық техникалық және т.б.

Тармақша 4

4) қалдық көру және көру арқылы қабылдау қабілетін қорғау және дамыту, әлеуметтік-тұрмыстық және кеңістіктікте бағдарлау, ымдау мен пантомимиканы дамыту, сөйлеу тілінің дамуының кемшіліктерін түзету, түзету ырғағын дамыту бойынша сабақтар өткізу.

Тармақша 5

5) емдеу аппаратурасы және құралдары бар арнайы жабдықталған кабинетте офтальмолог дәрігер мен ортоптист мейірбикенің емдеу-қалпына келтіру жұмыстарын жүзеге асыруы.

Тармақ 2. 2-параграф. Есту қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

2-параграф. Есту қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

Тармақ 68

68. Есту қабілеті зақымдалған балаларға арналған арнайы мектепке/сыныпқа төмендегі балалар қабылданады:

Тармақша 1

1) қатты дауысқа жауап бермейтін;

Тармақша 2

2) қатты дауысқа жауап беретін;

Тармақша 3

3) құлақ жарғағының түбінде сөйлеу тілі дауысына жауап беретін;

Тармақша 4

4) есту қабілетінің орташа айырылуы 90 децибелден астам құлақ жарғағының жанында естілуі жоғары айтылған кейбір сөйлеу дыбыстарын (а, о, у, р) ажырататын;

Тармақша 5

5) сөйлеу аймағында есту қабілетінің орташа айырылуы кезінде 40-тан 80 децибелге дейін сөйлеу тілін (құлақ жарғағынан үш метрге дейінгі қашықтықта әдеттегі сөйлеу көлемінің сөздері мен сөз тіркестерін) ажырататын және есту қабілетінің төмендеуі салдарынан сөйлеу тілінің әртүрлі дәрежеде дамымауы бар;

Тармақша 6

6) мектепке дейінгі жаста есту қабілетінен айырылған, бірақ әжептәуір бұзылыстары бар сөйлеу тілі сақталған;

Тармақша 7

7) сөйлеу тілі саласында есту қабілетінен 80-нен 90 децибелге дейін айырылған (диагностикалық (сынамалы) оқытуға жол беріледі);

Тармақша 8

8) есту (аудиториялық) нейропатиясы бар және есту қабілетінен 40-тан 80 децибелге дейін айырылған кезде сөйлеу арқылы қабылдау қабілеті бұзылған;

Тармақша 9

9) кохлеарлық имплантпен, қабылдау (түсіну) және белсенді сөйлеу тілінің даму деңгейі төмен.

Тармақ 69

69. Есту қабілеті зақымдалған балаларды оқытудың арнайы шарттары:

Тармақша 1

1) дыбыс күшейткіш аппаратураны пайдалану;

Тармақша 2

2) естімейтін білім алушыларды оқытуда қосымша оқу құралы ретінде дактильді және ымдау тілін пайдалану;

Тармақша 3

3) есту кабинетінде сөйлеу тілін есту қабілетін дамыту және ауызекі сөйлеу тілінің айту жағын қалыптастыру бойынша сабақтар, түзету ырғағы, ымдау тілі бойынша сабақтар өткізу.

Тармақ 3. 3-параграф. Сөйлеу тілінің ауыр түрдегі бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

3-параграф. Сөйлеу тілінің ауыр түрдегі бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

Тармақ 70

70. Сөйлеу тілінің ауыр түрдегі бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы мектепке/сыныпқа төмендегі балалар қабылданады:

Тармақша 1

1) 1-2 деңгейдегі сөйлеу тілінің жалпы дамымауы, оның ішінде алалия, афазия, дизартрия (анартрия) бар;

Тармақша 2

2) ринолалия, ринофония, ауыр дәрежедегі тұтығу, жазбаша сөйлеу тілінің ауыр түрдегі бұзылыстары (аграфия, дисграфия, алексия, дислексия) бар;

Тармақша 3

3) балалар аутизмі және аутистік спектрдегі бұзылыстармен қабаттасқан 1-2 деңгейдегі сөйлеу тілінің жалпы дамымауы (бір сыныпта аутистік спектрдегі бұзылыстары бар екі баладан артық емес);

Тармақша 4

4) кохлеарлық импланты бар.

Тармақ 71

71. Сөйлеу тілінде бұзылыстары бар балаларды оқытудың арнайы шарттары:

Тармақша 1

1) сөйлеу тілі режимін сақтай отырып, барлық сабақтарда және сабақтан тыс уақытта логопедтік көмек көрсету;

Тармақша 2

2) қарым-қатынасы мен мінез-құлқы бұзылған балаларға психологиялық көмек көрсету;

Тармақша 3

3) білім алушылардың сөйлеу тілінің даму деңгейін ескере отырып, екінші және үшінші тілді үйрену.

Тармақ 4. 4-параграф. Тірек-қимыл аппаратының бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

4-параграф. Тірек-қимыл аппаратының бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

Тармақ 72

72. Тірек-қимыл аппаратының бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы мектепке/сыныпқа төмендегі балалар қабылданады:

Тармақша 1

1) өз бетінше қозғалып, жеке қолдауды талап етпейтіндер;

Тармақша 2

2) арнайы жүріп-тұру құралдары және (немесе) техникалық орын толтыру (қосалқы) құралдарының көмегімен қозғалатындар;

Тармақша 3

3) өз бетімен жүре алмайтындар.

Тармақ 73

73. Тірек-қимыл аппаратының бұзылыстары бар балаларды оқытудың арнайы шарттары ретінде төмендегі жағдайлар болып табылады:

Тармақша 1

1) кедергісіз орта құрып, әмбебап дизайн жасау: пандустар, кең жақтауы бар есіктер, мүгедектер арбасын көтергіштер, баспалдақтар бойымен құрылатын көтергіштер, автоматты түрде ашылатын есіктер және т.б.;

Тармақша 2

2) арнайы ұйымдастырылған қозғалыс режимін сақтау;

Тармақша 3

3) зердесі, сөйлеу тілі, мінез-құлығы және қарым-қатынас барысында бұзылыстары болған кезде арнайы педагогикалық, логопедтік және психологиялық көмек көрсету;

Тармақша 4

4) топтар бойынша емдік дене шынықтыру сабақтарын өткізу: өздігінен жүретіндер, жеке қолдауды талап етпейтіндер; қозғалыс белсенділігі орташа түрде шектелген; қимыл-қозғалысында бұзылыстары айқын (ауыр) (ата-аналары не заңды өкілдерімен бірлесіп айналысады);

Тармақша 5

5) арнайы жабдықталған кабинеттерде физиотерапиялық ем-шаралар, уқалау, ортопедиялық жұмысты қамтамасыз ету; материалдық-техникалық базасы болған жағдайда: емдік жүзу, атпен жүру және т.б.

Тармақ 5. 5-параграф. Зердесі зақымдалған балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

5-параграф. Зердесі зақымдалған балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

Тармақ 74

74. Зердесі зақымдалған балаларға арналған арнайы мектепке/сыныптарға төмендегі балалар қабылданады:

Тармақша 1

1) жеңіл түрде зердесі зақымдалған (жеңіл ақыл-ой кемістігі бар);

Тармақша 2

2) орташа түрде зердесі зақымдалған (орташа ақыл-ой кемістігі бар).

Тармақ 75

75. Ақыл-ой кемістігі бар балаларға арналған арнайы оқыту шарттары:

Тармақша 1

1) зердесі зақымдалған білім алушыларды оқыту жалпы білім беретін мектептердің Үлгілік оқу бағдарламаларының мазмұнына бағдарланбаған арнайы оқу бағдарламалары және арнайы оқулықтар бойынша;

Тармақша 2

2) зердесі зақымдалған білім алушыларды сынып педагогінің және психологиялық-педагогикалық қолдау мамандарының балалардың мүмкіндіктерін психологиялық-педагогикалық зерделеу негізінде жасалған және жарты жылдан аспайтын мерзімге арналған жеке оқу бағдарламаларына сәйкес оқыту;

Тармақша 3

3) өлшемді сипаттамалық бағалау және бес баллдық шкаланы пайдалана отырып, оқу жетістіктерін бағалау. Орташа түрде зердесі зақымдалған білім алушылардың жетістіктерін бағалау кезінде балдық бағалау пайдаланылмайды;

Тармақша 4

4) сөйлеу тілі мен мінез-құлығының айқын түрдегі бұзылыстары болған жағдайда логопедиялық және психологиялық көмек көрсету;

Тармақша 5

5) емдік дене шынықтыру, әлеуметтік-тұрмыстық бағдарлау бойынша сабақтар.

Тармақ 76

76. Орташа түрде зердесі зақымдалған оқыту жеке сыныптарда немесе педагогикалық кеңестің шешімі бойынша жеңіл түрдегі зердесі зақымдалған білім алушылармен бірлесіп ұйымдастырылады.

Тармақ 77

77. Жалпы еңбекке дайындық, кәсіби-еңбекке оқыту, әлеуметтік-тұрмыстық бағдарлау бойынша сабақтар үшін сыныптың білім алушылары екі топқа бөлінеді.

Тармақ 78

78. Топтарды еңбек түрлері бойынша жинақтау білім алушылардың дене және психикалық жағдайы мен мүмкіндіктерін ескере отырып, дәрігердің ұсынымдары негізінде жүзеге асырады.

Тармақ 78

78. Арнайы мектепте 10-шы өндірістік сынып терең кәсіптік оқытуды жүзеге асырады.

Тармақ 80

80. Арнайы мектепте еңбекке оқыту жұмысшы кадрларға қажеттілікке бағдарланған өңірлік, жергілікті жағдайларды негізге ала отырып, тәрбиеленушілердің дене және психикалық дамуы, денсаулығы, мүмкіндіктері, сондай-ақ олардың заңды өкілдерінің мүдделерін ескере отырып, білім алушыны жеке еңбек қызметі үшін даярлауды қамтитын еңбек саласын таңдау негізінде жүзеге асырылады.

Тармақ 81

81. Ақыл-ой бұзылыстары жеңіл түрде балаларды мектепте оқыту еңбекке баулу бойынша емтиханмен аяқталады. Білім алушылар белгіленген тәртіппен соңғы емтихандардан босатылуы мүмкін. Ақыл-ой бұзылыстары орташа түрдегі білім алушылар еңбекке даярлау пәндері бойынша бітіру емтиханын тапсырмайды.

Тармақ 82

82. Зердесі зақымдалған балаларға арналған арнайы мектептің білім алушылары екінші жылға (қайта оқуға) қалдырылмайды.

Тармақ 6. 6-параграф. Психикалық дамуы тежелген балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

6-параграф. Психикалық дамуы тежелген балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

Тармақ 83

83. Психикалық дамуы тежелген балаларға арналған арнайы мектепке/сыныпқа шығу тегі әртүрлі, оның ішінде кохлеарлық импланты бар, балалар аутизмі және аутистік спектрдегі бұзылыстары бар (сыныпта аутистік спектрдегі бұзылыстары бар 2 баладан артық емес болуы керек) психикалық дамуы тежелген балалар қабылданады;

Тармақ 84

84. Жалпы білім беретін мектепте психикалық дамуы тежелген балалар үшін сыныптарды жасақтау бастауыш білім беру деңгейінде – 0, 1-сынып және ережеден тыс 2-сыныпта жүзеге асырылады.

Тармақ 85

85. Психикалық дамуы тежелген білім алушылар оқудың кез келген кезеңінде жалпы білім беретін мектепке/сыныпқа ауыстырылады.

Тармақ 86

86. Он екі жастан кейінгі балаларда психикалық дамуының тежелуі шекаралық деңгейдегі зерде дамуындағы бұзылысқа жатады.

Тармақ 87

87. Психикалық дамуы тежелген балаларға арналған арнайы оқыту шарттарына төмендегілер жатады:

Тармақша 1

1) педагогикалық қорғау режимі (бірінші ауысымда ұзартылған күн режимінде оқыту, қозғалыс белсенділігі және үзілістерде демалу мақсатында жеткілікті уақытты қамтамасыз ету);

Тармақша 2

2) сөйлеу тілі, мінез-құлық және қарым-қатынас бұзылыстары болған жағдайда логопед пен психолог көмегін атқару;

Тармақша 3

3) білімдегі олқылықтардың орнын толтыру бойынша жеке/топтық сабақтар өткізу.

Тармақ 7. 7-параграф. Эмоционалды-ерік саласы мен мінез-құлқының бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

7-параграф. Эмоционалды-ерік саласы мен мінез-құлқының бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы мектептер қызметінің тәртібі

Тармақ 88

88. Эмоционалды-ерік саласы мен мінез-құлқының бұзылыстары бар балаларға арналған арнайы мектептер/сыныптарға эмоционалды-ерік саласы мен мінез-құлқының бұзылыстары бар балалар, оның ішінде балалар аутизмі және аутистік спектрдегі бұзылыстары бар балалар қабылданады.

Тармақ 89

89. Арнайы мектеп/сынып контингентін жинақтау және оқу-тәрбие үдерісін ұйымдастыру білім алушылардың жеке ерекшеліктерін ескере отырып жүзеге асырылады.

Тармақ 90

90. Балаларға түзете-дамыту көмегін психолог, арнайы педагог, логопед көрсетеді.

Тармақ 8. 8-параграф. Балалар санатын қоса жұмыс атқаратын арнайы мектептер қызметінің тәртібі

8-параграф. Балалар санатын қоса жұмыс атқаратын арнайы мектептер қызметінің тәртібі

Тармақ 91

91. Арнайы мектептердің контингенті осы Ереженің 43-тармағының 1), 2), 3), 4), 5), 6) тармақшаларында көрсетілген балалар санатынан құрылады. Оқыту жетекші бұзылысы бойынша білім алушылардан жинақталатын арнайы сыныптарда Санитариялық ережелер, тиісті санаттағы білім алушыларға арналған Үлгілік оқу жоспарлары мен оқу бағдарламаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тарау 3. 3-тарау. Психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация қызметінің тәртібі

3-тарау. Психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация қызметінің тәртібі

Тармақ 92

92. Психологиялық-медициналық-педагогикалық консультация балаларды тексеруды және оларға консультация беруді, ерекше білім беру қажеттіліктерін және білім алу үшін арнаулы жағдайларды бағалауды, білім беру бағдарламасын айқындауды жүзеге асыратын, сондай-ақ мүмкіндігі шектеулі балаларды арнаулы психологиялық-педагогикалық қолдауға жіберетін білім беру ұйымы болып табылады.

Тармақ 93

93. ПМПК қызметінің негізгі бағыттары:

Тармақша 1

1) ерекше білім беру қажеттіліктерін анықтау және бағалау мақсатында туғаннан бастап 18 жасқа дейінгі балаларды психологиялық-медициналық-педагогикалық тексеру;

Тармақша 2

2) балалардың ерекше білім беру қажеттіліктерін анықтау, жалпы білім беру мен арнайы білім беру ұйымдарында оларды қанағаттандыру жөнінде ұсынымдар беру;

Тармақша 3

3) ерекше білім беруді қажет ететін бала үшін білім беру бағдарламасының түрін белгілеу;

Тармақша 4

4) ерекше білім беруді қажет ететін балалар дамуының ауытқуларын болдырмау және жеңу, оларды оқыту және тәрбиелеу мәселелері бойынша отбасына кеңес беру;

Тармақша 5

5) ерекше білім беруді қажет ететін балаларды оқыту және тәрбиелеу мәселелері бойынша мұғалімдерге, тәрбиешілерге, мектепке дейінгі және мектеп ұйымдарының мамандарына консультациялық-әдістемелік көмек көрсету;

Тармақша 6

6) білім беру, медициналық, әлеуметтік қызметтері туралы ақпарат ұсыну мақсатында білім беру, әлеуметтік қорғау, денсаулық сақтау органдарымен, қоғамдық ұйымдармен ерекше білім беруді қажет ететін балаларды уақытылы анықтау бойынша бірлескен жұмыс;

Тармақша 7

7) ерекше білім беруді қажет ететін балалардың есебін жүргізу және жиынтық есептілікті қалыптастыру. Облыстық, қалалық психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияларға әдістемелік басшылықты Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Арнайы және инклюзивті білім беруді дамытудың Ұлттық ғылыми-практикалық орталығы жүзеге асырады.

Тармақ 94

94. Балаларды ПМПК-ға жіберу ата-аналардың (заңды өкілдердің), білім беру, денсаулық сақтау ұйымдарының бастамасы бойынша ата-аналардың (заңды өкілдердің) келісімімен жүзеге асырылады. ПМПК-ға балаларды қабылдау алдын ала тіркеу бойынша ата-аналарының (заңды өкілдерінің) еріп жүруімен жүзеге асырылады.

Тармақ 95

95. ПМПК-дың материалдық-техникалық және оқу-әдістемелік жабдықталуы Жабдықтармен және жиһазбен жабдықтау нормаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 96

96. Консультацияға алдын ала жазуды, балаларды тіркеуді және құжаттамаларын есепке алуды тіркеуші жүзеге асырады.

Тармақ 97

97. Тексеру мен кеңес беруді дәрігер-невропатолог, дәрігер-психиатр, психолог, мұғалім-логопед (логопед), арнайы педагог (дефектолог): олигофренопедагог, сурдопедагог, тифлопедагог, әлеуметтік педагог және ПМПК меңгерушісі жүзеге асырады. Қажет болған жағдайда медициналық бейіндегі басқа мамандар Үлгілік штаттарға сәйкес 0,5 мөлшерлемеге немесе сағаттық еңбекақы төлеу шарттарында тексеруге және консультация беруге тартылады.

Тармақ 98

98. Ерекше білім беруді қажет ететін балаларды есепке алуды, қызмет көрсетілетін аумақтағы балалардың саны мен олардың қажеттіліктері туралы жиынтық есептілікті қалыптастыруды статист жүзеге асырады.

Тармақ 99

99. Бастапқы тексеру баланың дамуы туралы әлеуметтік-психологиялық және медициналық мәліметтерді жинауды, психологтің, педагогтердің (әлеуметтік педагогтің, арнайы педагогтің, логопедтің) тексеруін, баланың психикалық-тілдік және әлеуметтік-коммуникативтік дамуының деңгейі мен ерекшеліктерін бағалауды, ерекше білім беру қажеттіліктерін анықтауды және ата-аналарына (заңды өкілдеріне) консультация беруді қамтиды. Бастапқы тексеру бір-төрт қабылдау барысында жүргізіледі. Қабылдау ұзақтығы тексеру мақсатына байланысты 15 минуттан 1 сағатқа дейін. Қайта тексеру ерекше білім беру қажеттіліктерін қайта бағалау, ПМПК-ның жалпы қорытындысы мен ұсынымдарын нақтылау немесе өзгерту мақсатында, диагностикалық топтардағы сабақтарынан немесе білім беру ұйымдарындағы сынақ сабақтарынан кейін, зерде немесе сөйлеу тілінің даму деңгейін нақтылау үшін тағайындалады. Бақылау тексеруі баланың даму немесе оқу динамикасын бақылау үшін тағайындалады.

Тармақ 100

100. Тексеру нәтижелері баланың даму картасында көрсетіледі. Тексеру нәтижелері негізінде осы Ережелердің 1-қосымшасына сәйкес, дамудың бұзылу түрі, білім беру бағдарламасының түрі және басқа да ерекше білім беру қажеттіліктері туралы алқалық шешімді қамтитын, ПМПК-ның жалпы қорытындысы мен ұсынымдары жасалады.

Тармақ 101

101. ПМПК баланың жеке қажеттіліктеріне қарай ерекше білім беру қажеттіліктерін бағалауды жүзеге асырады. Арнайы білім беру қажеттіліктерін бағалау негізінде келесі шарттар ұсынылады, соның ішінде:

Тармақша 1

1) оқу жоспары мен оқу бағдарламаларын өзгерту;

Тармақша 2

2) оқу нәтижелерін (оқушының жетістіктерін) бағалау тәсілдерін өзгерту;

Тармақша 3

3) оқытудың нұсқалық, арнайы және балама әдістерін пайдалану;

Тармақша 4

4) оқулықтарды, оқу құралдарын таңдау, жеке оқу материалдарын дайындау;

Тармақша 5

5) оқыту формасын таңдау (арнайы сынып, жалпы сынып, психологиялық-педагогикалық қолдау кабинеті);

Тармақша 6

6) кедергісіз орта құру және оқу орнын бейімдеу;

Тармақша 7

7) компенсаторлық және техникалық құралдарға қажеттілік;

Тармақша 8

8) арнайы психологиялық-педагогикалық көмек (психологтің, логопедтің, арнайы педагогтің (дефектолог): олигофренопедагогтің, сурдопедагогтің, тифлопедагогтің көмегі);

Тармақша 9

9) педагог-ассистенттің көмегі;

Тармақша 10

10) әлеуметтік-педагогикалық көмек.

Тармақ 102

102. Балалардың мектепке дейінгі және мектептік жалпы білім беру және арнайы білім беру ұйымдарына түсуі барысында ПМПК ерекше білім беру қажеттіліктерін бағалауды жүзеге асырады. ПМПК-да ерекше білім беру қажеттіліктерін қайта бағалау ата-аналардың (заңды өкілдердің) бастамасы және мектепке дейінгі және мектеп ұйымдарының сұранысы бойынша және психологиялық-педагогикалық қолдау қызметінің шешімі негізінде, кез-келген оқу кезеңінде жүзеге асырылады. Денсаулық сақтау және әлеуметтік қорғау ұйымдарының сұранысы бойынша білім беру бағдарламасы мен ерекше білім беру қажеттіліктерін айқындау мақсатында ПМПК денсаулық сақтау ұйымдарының балалар үйінде және медициналық-әлеуметтік мекемелерде мүмкіндігі шектеулі балаларға тексеру жүргізеді.

Тармақ 103

103. ПМПК жалпы білім беру және арнайы білім беру ұйымдарындағы балалардың ерекше білім беру қажеттіліктерін қанағаттандыру бойынша ұсынымдар дайындайды, ата-аналарына консультация береді. Қажет болған жағдайда ПМПК мамандары ата-аналарға, мамандарға, мұғалімдерге (тәрбиешілерге) ерекше білім беруді қажет ететін балаларды үй жағдайында, жалпы білім беру және арнайы ұйымдар жағдайында дамыту, оқыту және тәрбиелеу бойынша кеңестік көмек көрсетеді.

Тармақ 104

104. Ата-аналардың (заңды өкілдердің) қолына осы Ереженің 1-қосымшасына сәйкес форма бойынша ерекше білім беру қажеттіліктері, білім беру бағдарламасының түрі көрсетілген ПМПК қорытындысы мен ұсынымдары беріледі. Білім беру ұйымын таңдау құқығы ата-аналарға беріледі.

Тармақ 105

105. Алғашқы медициналық-санитарлық көмек көрсету ұйымдары скрининг жүргізу нәтижелері бойынша ерте жастағы балаларды жіберген кезде, ПМПК баланың консультацияда тексеруден өткені туралы ақпаратты тиісті денсаулық сақтау ұйымына ұсынады.

Тармақ 106

106. Қажет болған жағдайда ПМПК балалар мен жасөспірімдерді денсаулық сақтау ұйымдарына жібереді: медициналық тексеру, емдеу, мүгедектікті рәсімдеу және үйде оқыту үшін медициналық көрсетілімдерді айқындау үшін. Психикалық және мінез-құлықтық бұзылыстары (ауруларға), соның ішінде психикаға белсенді әсер ететін заттарды пайдалану салдарынан, және де суицидтік мінез-құлық бойынша күдіктенген кезде, балалар мен жасөспірімдер психикалық денсаулық орталықтарына жіберіледі.

Тармақ 107

107. Қажет болған жағдайда ПМПК тексеру нәтижелері бойынша балаларды әлеуметтік қорғау органдарына әлеуметтік қызметтер мен әлеуметтік көмек көрсету мәселесін шешу үшін жібереді.

Тармақ 108

108. «Орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдарының педагогтері жүргізу үшін міндетті құжаттардың тізбесін және олардың нысандарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 6 сәуірдегі № 130 бұйрығымен (бұдан әрі - Құжаттардың тізбесі) бекітілген 2-қосымшасына сәйкес форма бойынша ПМПК-да жүргізіледі:

Тармақша 1

1) алдын ала жазылу журналы;

Тармақша 2

2) баланың даму картасы.

Тармақ 109

109. ПМПК-да есепте тұрған бала туралы деректер құпия сипатта болады, балаланың даму картасынан үзінді көшірмелер Қазақстан Республикасының 2013 жылғы 21 мамырдағы «Дербес деректер және оларды қорғау туралы» Заңына сәйкес білім беру, денсаулық сақтау ұйымдарының, құқық қорғау органдарының және білім беру мен денсаулық сақтау саласының орталық уәкілетті органдардың жазбаша сұранысы бойынша беріледі.

Тармақ 110

110. Ата-аналарға (заңды өкілдерге) баланың даму картасынан үзінді көшірме мен оны оқыту мен тәрбиелеу жөнінде жазбаша ұсынымдар сұраныстары бойынша беріледі.

Тармақ 111

111. Қажет болған жағдайда мектеп жасындағы балаларға жалпы және арнайы білім беру ұйымдарында сынамалық оқыту жағдайында 3-12 ай ішінде; ерте және мектепке дейінгі жастағы балаларға - ПМПК-да құрылған диагностикалық топтарда диагностикалық зерделеу жүргізіледі. Диагностикалық топтардағы балаларға динамикалық зерделеу психологиялық-педагогикалық жұмыс барысында қажетті қызметтерді көрсетумен жүзеге асырылады.

Тармақ 112

112. Балаларды диагностикалық топқа кіргізу, болу мерзімін ұзарту немесе қысқарту, 3 айдан бір жылға дейінгі болу мерзімінің ұзақтығын көрсете отырып, ПМПК қорытындысы мен ұсынымдары негізінде жүзеге асырылады.

Тармақ 113

113. Тексеру нәтижелері бойынша ПМПК мамандары диагностикалық топтарда жеке дамыту бағдарламасын жасайды, оқыту формасы (жеке немесе топтық) мен апталық оқу-дамыту сабақтарының санын белгілейді.

Тармақ 114

114. Жеке оқу-дамыту көмегін мамандар балалардың ерекше білім беру қажеттіліктеріне байланысты көрсетеді:

Тармақша 1

1) психолог;

Тармақша 2

2) арнайы педагог (дефектолог): олигофренопедагог, сурдопедагог, тифлопедагог; мұғалім-логопед (логопед);

Тармақша 3

3) әлеуметтік педагог;

Тармақша 4

4) тәрбиеші, тәрбиешінің көмекшісі;

Тармақша 5

5) дене шынықтыру мұғалімі (емдік дене шынықтыру бойынша нұсқаушы).

Тармақ 115

115. Диагностикалық топтарда дамытушы диагностикалық оқыту күнтізбелік жыл бойы бір жастық немесе әр-түрлі жастық қағида бойынша жеке, кіші топтық және топтық формада ұйымдастырылады.

Тармақ 116

116. ПМПК мамандарының жұмыс күнінің ұзақтығы – аптасына 24 сағат, меңгерушілердің, тіркеушілердің, статисттердің жұмыс күнінің ұзақтығы – аптасына 30 сағат.

Тармақ 117

117. ПМПК-да балаларды тексеру және кеңес беру кезінде осы Қағидалардың 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 128 тармақтарында көрсетілген психологиялық-медициналық-педагогикалық тексеру және кеңес беру шарттары, талаптары мен бағдарламалары жүзеге асырылады. Туғаннан 18 жасқа дейінгі балаларды психологиялық-медициналық-педагогикалық тексеру келесілерді қамтиды:

Тармақша 1

1) неврологиялық денсаулығын, сенсомомторлық және психикалық-тілдік ерекшеліктерін бағалау, неврологиялық бұзылыстары мен ауруларын анықтау және олардың бала дамуына, тәрбиесі мен оқуына келтіретін әсерін анықтау мақсатында жүргізілетін неврологиялық тексеру. Балаларды дамытуды, оқытуды және тәрбиелеуді қамтамасыз ету үшін емдеу және емдеу (қорғау) режимі мәселелері бойынша отбасына консультация береді;

Тармақша 2

2) психикалық денсаулығын, психикалық-тілдік ерекшеліктерін бағалау, психикалық бұзылыстары мен ауруларын анықтау және олардың бала дамуына, тәрбиесі мен оқуына келтіретін әсерін анықтау мақсатында жүргізілетін неврологиялық тексеру. Отбасына балаларды емдеу және емдік (қорғаушылық) режимінің мәселелері бойынша (қажет болған жағдайда) консультация беру және ұсынымдар беру;

Тармақша 3

3) зерде және эмоционалды-тұлғалық дамуының деңгейі мен ерекшеліктерін бағалау, психикалық дамуының бұзылыс түрін белгілеу мақсатында жүргізілетін психологиялық тексеру. Отбасына баланы психикалық дамыту, оқыту және тәрбиелеу мәселелері бойынша кеңес беру және ұсынымдар әзірлеу (қажет болған жағдайда);

Тармақша 4

4) сөйлеу тілінің даму деңгейі мен ерекшеліктерін бағалау, сөйлеу тілінің бұзылыс түрін анықтау мақсатында жүргізілетін логопедтік тексеру; Отбасына баланың сөйлеу тілін дамыту, оқыту және тәрбиелеу мәселелері бойынша кеңес беру және ұсынымдар әзірлеу (қажет болған жағдайда);

Тармақша 5

5) баланың білім, білік, дағдылары көлемін бағалау, олардың жасына, бағдарламасына және оқыту сатысына сәйкестігін анықтау мақсатында жүргізілетін педагогикалық тексеру. Отбасына баланы оқыту және тәрбиелеу мәселелері бойынша кеңес беру және ұсынымдар әзірлеу (қажет болған жағдайда);

Тармақша 6

6) балалардың әлеуметтік қолдауға мұқтаждықтары мен қажеттіліктерін анықтау мақсатында балаға және оның отбасына жүргізілетін әлеуметтік-педагогикалық тексеру. Отбасына әлеуметтік даму, әлеуметтік-тұрмыстық дағдыларды қалыптастыру мәселелері бойынша кеңес беру және ұсынымдар әзірлеу (қажет болған жағдайда).

Тармақ 118

118. Психологиялық-медициналық-педагогикалық тексеру және кеңес беру бағдарламаларын орындау кезінде ПМПК тіркеушісі ата-аналардың өтініші бойынша ата-аналардың шағымдары мен сұраныстарын анықтайды (баланың дамуына не кедергі келтіреді және консультациядан не күтеді). Анамнестикалық мәліметтерді және баланың дамуының әлеуметтік жағдайын алдын ала жинау жүргізіледі. Балаларды психологиялық-медициналық-педагогикалық тексеру және ата-аналарға консультация беру мынадай тәртіппен жүргізіледі.

Тармақша 1

1) Медициналық және әлеуметтік-психологиялық анамнезбен танысу. Баланың жасына, коммуникативтік, сөйлеу және ақыл-ой даму деңгейіне, басқа да бұзылулардың (есту, көру, тірек-қимыл аппараты) болуына байланысты тексеру стратегиясы мен тактикасын айқындау. Тексеру жүргізу үшін жағдайларды ұйымдастыру.

Тармақша 2

2) Мамандарды таныстыру, ұсыну. Сұраныстар мен шағымдарды нақтылау. Тексеру барысында мамандардың ата-аналармен сұхбаты.

Тармақша 3

3) Психологиялық тексеру. Баланың жасына, сөйлеу қабілетінің болуына немесе болмауына байланысты, сөйлеу қабілеті дамымаған ерте жастағы және мектеп жасына дейінгі балаларға, сөйлеу тілі дамыған мектеп жасына дейінгі балаларға, сөйлеу тілі дамыған балаларға арналған үш зерттеу стратегиясының бірі таңдалады.

Тармақша 4

4) Логопедтік тексеру.

Тармақша 5

5) Педагогикалық тексеру.

Тармақша 6

6) Неврологиялық және психиатриялық тексеру жатады.

Тармақша 7

7) Әлеуметтік-педагогикалық тексеру. Әртүрлі тексерістердің реттілігі баланың жеке ерекшеліктеріне және тексеру жағдайына байланысты өзгереді.

Тармақша 8

8) тексеру нәтижелерін алқалық талқылау (психоневрологиялық және соматикалық денсаулық проблемаларының (медициналық тексеру нәтижелері бойынша) және баланың әлеуметтік-психикалық бейімделуіне эмоционалды-коммуникативтік және психорекулярлық даму ерекшеліктерінің (бұзушылықтарының) әсерін бағалау: нақты жағдай контекстіндегі іс-әрекет, қарым-қатынас, мінез-құлық, оқыту және тәрбиелеу).

Тармақша 9

9) отбасында, білім беру ұйымдарында оқыту мен тәрбиелеудің арнайы жағдайларын жасау жөніндегі ерекше білім беру қажеттіліктерін және тиісті ұсынымдарды айқындау.

Тармақша 10

10) ПМПК-ның жалпы қорытындысын жасау немесе қосымша тексеру жүргізу қажеттігі туралы шешім қабылдау (бастапқы тексеру бір-төрт қабылдау ішінде жүргізіледі).

Тармақша 11

11) баланың даму проблемалары бойынша ата-аналарға кеңес беру, оларды еңсеру жолдары мен жағдайлары туралы ұсынымдар беру. Қажет болған жағдайда ПМПК мамандарымен жеке отбасылық кеңестер өткізіледі, медициналық, психологиялық-әлеуметтік-педагогикалық сипаттағы нақты жеке ұсыныстар жасалады.

Тармақша 12

12) кері байланыс (ата-аналардың сұрақтарына жауаптар, ата-аналардың ұсынылған ұсынымдарды түсінуін нақтылау).

Тармақ 119

119. Психологиялық-педагогикалық тексерудің шарттары мен талаптары мыналарды қамтиды:

Тармақша 1

1) Тексеру баланың жақсы көңіл-күйі мен жағымды эмоционалды жағдайы жағдайында жүргізіледі. Білім алушы үшін психологиялық жайлылық атмосферасын құру керек: эмоционалды түрде қолдау, баланы мадақтау, өтініштерді, тапсырмаларды, талаптарды орындауға мәжбүрлемеу, егер ол бас тартса, теріс ескертулер мен бағалауды, оның ішінде қателіктерді (сараптама жағдайын қоспағанда) болдырмау.

Тармақша 2

2) тексеру процесінде ата-аналардың қатысуымен баланың мінез-құлқына, іс-әрекетіне, жүйке-психикалық денсаулығының жай-күйіне түсініктеме беру және бағалау қажет емес. Сондай-ақ, баланың қатысуымен ата-аналардың теріс ескертулері мен теріс сипаттамаларын сыпайы түрде тоқтату керек. Қажет болған жағдайда тексерудің бір бөлігі бөлмеде ата-анасының қатысуынсыз жүргізіледі.

Тармақша 3

3) эксперименттік зерттеу барысында тапсырмалардың баланың жасы мен мүмкіндіктеріне қол жеткізуін, ал тапсырмаларға нұсқаулар берген кезде – олардың іс-қимыл тәртібін түсінуін қамтамасыз ету қажет. Психикалық функцияны немесе дағдыларды зерттеу бір емес, бірнеше ұқсас әдістермен жүзеге асырылады.

Тармақша 4

4) сенсорлық және қозғалыс бұзылыстары бар балаларды тексеру кезінде баланы тексеру үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз ететін арнайы әдістемелер мен қосалқы жабдықтар пайдаланылады.

Тармақша 5

5) ПМПК-ның оқу қызметін зерттеу үшін мүмкіндіктері шектеулі балалардың барлық санаттарына арналған жалпы білім беретін және арнайы мектеп ұйымдарының оқу бағдарламалары, бастауыш мектептің жекелеген оқу пәндері бойынша оқулықтары болуы тиіс.

Тармақ 120

120. Психологиялық-педагогикалық тексеру әдістері мыналарды қамтиды:

Тармақша 1

1) баламен әңгімелесу, бақылау, эксперименттік психологиялық-педагогикалық тексеру.

Тармақша 2

2) ата-аналардан сұрау, сауалнама жүргізу, мектеп құжаттамасын зерделеу: мұғалімнің педагогикалық сипаттамасы, психологиялық-педагогикалық қолдау қызметінің ұсынысы мен қорытындысы, оқу пәндері бойынша үлгерім табелі, оқушының жазбаша жұмыстары. Психологиялық-педагогикалық тексеру үшін ПМПК мамандары үшін әдістемелік ұсыныстарға сәйкес әдістер, тесттер қолданылады

Тармақ 121

121. Ерте жастағы балаларды тексеру кезінде тексерудің мынадай тәртібі қолданылады:

Тармақ 122

122. Байланыс және өзара әрекеттесу орнатылады. Балаға бейтаныс ортаға бейімделуге уақыт беріледі.

Тармақша 1

1) баланың заттармен стихиялық белсенділігі мен іс-әрекетіне бақылау жүргізіледі, баланың іс-әрекетіне, бірлескен ойынға біртіндеп қосылу, ойыншықтармен іс-әрекетке еліктеуге тарту жүзеге асырылады.

Тармақша 2

2) баланың өз атына реакциясы тексеріледі, бірге көңіл бөлу реакциясы, эмоционалды байланыс (көзқарас, күлімсіреу, сөздер), дене байланысы (жанасу, сипау, слоғу) мұқият қолданылады.

Тармақ 123

123. Моториканы зерттеу жүргізіледі, соның ішінде:

Тармақша 1

1) ірі моториканы зерттеу (дене қалпын сақтау (өз бетінше отыру (7-9 ай), сүйену немесе өз бетінше тұру (11-12 ай – тепе-теңдік және тірек реакциясы), дененің бір қалпынан екіншісіне ауысу (бүйіріне жату жағдайынан аунау, қолдарына сүйеніп көтерілу, жату жағдайынан отыру, отыру жағдайынан тұру, сүйеніп тұру), қозғалу (іште еңбектену (7 ай), еңбектеу (8 ай), тіректе сүйеніп жүрі, өз бетінше жүру);

Тармақша 2

2) ұсақ моториканы зерттеу (заттарды алақанмен, бас бармақты тартып, ұсақ заттарды пинцетпен және қысқышпен ұстап алу, қолдың функцияларын тексерк (қол жеткізу, ұстау, ұстап тұру, босату, заттарды беру), заттарды манипуляциялау әртүрлі манипуляцияларды орындау үшін әртүрлі сылдырмақтар ұсынылады (шайқау, соғу, лақтыру, аузына тарту, ойыншықты бір қолынан екінші қолына беру (6 ай), жұмсақ шарларды, ойыншықтарды қысу, жырту (еліктеу), созу, тізбектік (қайталанатын) әрекеттер (7 ай), допты итеріп, лақтыру ұсынылады, затты қағу, екі-үш затпен бір уақытта айла-шарғы жасау, бимануальдық белсенділік тексеріледі (қол шапалақтау (8 ай), оң және сол қолмен әрекет ету мүмкіндігі беріледі).

Тармақ 124

124. Танымдық дамуды зерттеу жүргізіледі, соның ішінде:

Тармақша 1

1) көру зейінін (есте сақтау) зерттеу.

Тармақша 2

2) нақты манипуляцияларға арналған заттармен әрекеттерді зерттеу (нәтижеге бағытталған әрекеттер) (сенсорлық әсер алу үшін түймені басады, заттарды қораптан шығарады (9 ай), заттардың қасиеттерін есепке алуға негізделген функционалды әрекеттер (қораптарды ашады және жабады, заттарды қояды және шығарады, машинаны, допты домалатады, пирамида сақиналарын алып тастайды, текшені текшеге қояды (10-12 ай). Егер нәресте заттармен әрекет етпесе, онда еліктеу заттарымен цилиндрлермен, пирамидалармен (сақиналарды алып тастау және байлау), сенсорлық әсері бар ойыншықпен (түймені басу), барабанмен (барабанды таяқпен барабанмен) әрекеттерді орындау ынталандырылады.

Тармақ 125

125. «Ана-бала» қарым-қатынасының сипатын (айғақтар болған кезде) тексеру жүргізіледі. Дамудың әлеуметтік жағдайы туралы анамнез деректері пайдаланылады, ата-аналар сауалнамасы қолданылады.

Тармақ 126

126. Ерте жастағы балаларды тексеру кезінде мынадай шарттар мен талаптар орындалады: Тексеру баланың әл-ауқаты мен жағымды эмоционалды жағдайы жағдайында жүргізіледі. Мектеп жасына дейінгі бала үшін психологиялық жайлылық атмосферасын құру қажет. Эмоционалды қолдау, баланы мадақтау, егер ол бас тартса, өтініштерді, тапсырмаларды, талаптарды орындауға мәжбүрлемеу. Тапсырмаларды орындау барысында теріс ескертулер мен бағалардан, оның ішінде қателерді көрсеткенде (сараптама жағдайын қоспағанда) аулақ болу керек. Қоршаған орта туралы білім мен идеяларды анықтау үшін баламен әңгімелесу оны қолдағысы келген жағдайда жүзеге асырылады. Әңгіме тікелей емес, жанама мәселелерге негізделуі керек, ол тұрақты сұрау сипатына ие болмауы керек. Тәжірибелік тексеруді жеңіл тапсырмалардан бастау керек, содан кейін күрделісін ұсыну керек. Шаршау кезінде балаға демалу ұсынылады. Ойын әрекетін зерделеу үшін бөлмеде ойыншықтардың тақырыптық жиынтығы бар ойын бұрышы болуы керек: «Отбасы» (қуыршақ жиһазы, ыдыс–аяқ, балаларды бейнелейтін қуыршақтар (жынысы, бойы), ересектер (анасы, әкесі), «Аурухана», «Дүкен», сондай-ақ балалар мультфильмдерінен, кітаптардан, ойындардан ойыншық кейіпкерлері, машиналар (жүк, жеңіл автомобиль, автобус, экскаватор), текшелер мен құрылыс материалдары, дизайнер, жануарлар ойыншықтары). Баланың мектепке дейінгі ұйымдардың бағдарламасын меңгеру дәрежесін зерттеу мақсатында (оған барған жағдайда) ПМПК мүмкіндігі шектеулі балалардың барлық санаттары үшін жалпы білім беретін және арнайы мектепке дейінгі ұйымдардың үлгілік бағдарламаларымен қамтамасыз етіледі. Сенсорлық және қозғалыс бұзылыстары бар балаларды тексеру кезінде арнайы әдістер мен қосалқы жабдықтар қолданылады. Психологиялық-педагогикалық тексерудің негізгі әдістері – құжаттаманы зерттеу, баламен, оның ата-аналарымен әңгімелесу (сұрау), бақылау, әдістерді, тесттерді, тапсырмаларды қолдана отырып эксперименттік зерттеу.

Тармақ 127

127. Мектепке дейінгі жастағы балаларды тексеру кезінде тексерудің мынадай тәртібі қолданылады:

Тармақша 1

1) ПМПК тіркеушісі ата-аналар консультацияға жүгінген кезде ата-аналардың шағымдары мен сұраныстарын нақтылайды (баланың дамуына не кедергі келтіреді және консультациядан не алады деп күтеді);

Тармақша 2

2) консультация мамандары анамнестикалық мәліметтерді және баланың әлеуметтік даму жағдайын алдын ала жинауды жүзеге асырады;

Тармақша 3

3) Медициналық және әлеуметтік-психологиялық анамнезбен танысуды, тексеру стратегиясы мен тактикасын айқындауды, тексеру жүргізу үшін жағдайлар ұйымдастыруды, танысуды, мамандар ұсынуды, сұраныстар мен шағымдарды нақтылауды, тексеру барысында мамандардың ата-аналарымен сөйлесуін және тексеру түрлерін (психологиялық, логопедтік, педагогикалық, неврологиялық, психиатриялық, әлеуметтік-педагогикалық) қамтитын психологиялық-медициналық-педагогикалық тексеру жүргізіледі. Әртүрлі тексеру реттілігі баланың жеке ерекшеліктеріне және тексеру жағдайына байланысты өзгереді;

Тармақша 4

4) психоневрологиялық және соматикалық денсаулық проблемаларының (медициналық тексеру нәтижелері бойынша) және психикалық-сөйлеу дамуының ерекшеліктерінің (бұзылуларының) баланың әлеуметтік-психикалық бейімделуіне (іс-әрекеті, қарым-қатынасы, мінез-құлқы, нақты жағдай мәнмәтініндегі оқыту мен тәрбиелеу) әсерін бағалауды қамтитын тексеру нәтижелерін алқалық талқылау жүргізіледі;

Тармақша 5

5) отбасында, білім беру ұйымдарында оқыту мен тәрбиелеудің ерекше жағдайларын жасау жөніндегі ерекше білім беру қажеттіліктерін және тиісті ұсынымдарды айқындау жүргізіледі;

Тармақша 6

6) ПМПК-ның жалпы қорытындысы немесе қосымша тексеру жүргізу қажеттігі туралы шешім жасалады (бастапқы тексеру бір-төрт қабылдау ішінде жүргізіледі);

Тармақша 7

7) баланың даму проблемалары бойынша ата-аналарға консультация беру, оларды еңсеру жолдары мен жағдайлары туралы ұсынымдар беру жүзеге асырылады. ПМПК мамандарымен жеке отбасылық кеңестер өткізіледі, медициналық, психологиялық-әлеуметтік-педагогикалық сипаттағы нақты жеке ұсыныстар жасалады.

Тармақша 8

8) кері байланыс іске асырылады (ата-аналардың сұрақтарына жауаптар, ата-аналардың ұсынылған ұсынымдарды түсінуін нақтылау).

Тармақ 128

128. Мектеп жасына дейінгі балаларды тексеру кезінде келесі шарттар мен талаптар орындалады: Тексеру баланың әл-ауқаты мен жағымды эмоционалды жағдайы жағдайында жүргізіледі. Мектеп жасына дейінгі бала үшін психологиялық жайлылық атмосферасы жасалады. Эмоционалды қолдау, баланы мадақтау жүзеге асырылады. Тапсырмаларды орындау барысында теріс ескертулер мен бағалау, оның ішінде қателерді көрсету кезінде (сараптама жағдайын қоспағанда) пайдаланылмайды. Қоршаған орта туралы білім мен идеяларды анықтау үшін баламен әңгіме өткізіледі. Әңгіме тұрақты сұрауларсыз жанама мәселелерге негізделген. Эксперименттік тексеру оңай тапсырмалардан басталады, содан кейін күрделі тапсырмалар ұсынылады. Шаршау жән кезінде балаға демалу ұсынылады. Ойын әрекетін зерттеу үшін ойыншықтардың тақырыптық жиынтығы бар ойын бұрышы (қуыршақ жиһазы, ыдыс–аяқ, балаларды бейнелейтін қуыршақтар (жынысы, бойы әр түрлі), ересектер (анасы, әкесі), сондай-ақ балалар мультфильмдеріндегі, кітаптардағы, ойындардағы ойыншық кейіпкерлері, машиналар (жүк, жеңіл, автобус, экскаватор), текшелер, құрылыс материалы, конструктор, жануарлар ойыншықтары) қолданылады. Баланың мектепке дейінгі ұйымның бағдарламасын меңгеру дәрежесін зерттеу мақсатында (оған барған жағдайда) ПМПК мүмкіндігі шектеулі балалардың барлық санаттары үшін жалпы білім беретін және арнайы мектепке дейінгі ұйымдардың үлгілік бағдарламаларымен қамтамасыз етіледі. Сенсорлық және қозғалыс бұзылыстары бар балаларды тексеру кезінде арнайы әдістер мен қосалқы жабдықтар қолданылады. Психологиялық-педагогикалық тексерудің негізгі әдістері-құжаттаманы зерттеу, баламен, оның ата-аналарымен әңгімелесу (сұрау), бақылау, әдістерді, тесттерді, тапсырмаларды қолдана отырып эксперименттік зерттеу. Психологиялық-педагогикалық тексеру мектеп жасына дейінгі балалардың психикалық даму стандарттарын ескере отырып жүргізіледі, ПМПК мамандары үшін әдістемелік ұсыныстарға сәйкес психологиялық-педагогикалық тексерудің әдістері мен әдістері қолданылады.

Тармақ 129

129. Мектеп жасындағы балаларды тексеру кезінде тексерудің мынадай тәртібі қолданылады: Медициналық және әлеуметтік-психологиялық анамнезбен, баланың әлеуметтік даму тарихымен, оқу проблемалары мен қиындықтарымен, мектеп құжаттамасымен танысу жүзеге асырылады. Зерттеу стратегиясы мен тактикасы анықталады. Тексеру үшін жағдайлар ұйымдастырылады. Отбасымен танысу, мамандарды таныстыру өткізіледі. Сұраныстар мен шағымдар нақтыланады. Тексеру барысында мамандардың ата-аналармен әңгімесі өткізіледі. Баламен байланыс орнатуды, танымдық белсенділікті (ойлауды, зейінді, қабылдауды, есте сақтауды, сөйлеуді арнайы зерттеуді) қамтитын психологиялық тексеру жүргізіледі. Тиісті айғақтармен, сондай-ақ ата-аналардың өтініші немесе шағымдарымен эмоционалды-ерік саласы, тұлғааралық қатынастар зерделенеді. Логопедиялық тексеру жүргізіледі, оған мыналар кіреді:

Тармақша 1

1) ауызша сөйлеуді зерттеу (фонетикалық-фонематикалық, лексикалық-грамматикалық жақтар, фразалық және үйлесімді сөйлеу);

Тармақша 2

2) жазуды зерттеу жазу және оқу процестерін қамтиды. Тексеру барысында сөйлеудің коммуникативті, реттеуші және танымдық функцияларының даму деңгейі бағаланады (логопед және психолог). Педагогикалық зерттеу жүргізіледі, оған жалпы білім қорын және қоршаған орта, оқу іс-әрекеті туралы идеяларды зерттеу, мектептегі білім беру бағдарламалары мен мінез-құлықтың әлеуметтік ережелерін игеру кіреді. Даму ерекшеліктерін зерделеу жалпы және ұсақ моториканы, ақпаратты сенсорлық өңдеуді зерттеуді қамтиды. Мектеп жасындағы балаларды тексеру медициналық тексеруді (неврологиялық және психиатриялық) қамтиды. Әртүрлі тексерулердің реттілігі баланың жеке ерекшеліктеріне және зерттеу жағдайларына байланысты өзгереді. Зерттеу нәтижелерін алқалы талқылау жүргізіледі. Психоневрологиялық және соматикалық денсаулық проблемаларының (медициналық тексеру нәтижелері бойынша) және психо-сөйлеу дамуының ерекшеліктерінің (бұзылуларының) баланың әлеуметтік-психикалық бейімделуіне әсерін бағалау жүзеге асырылады (оқу қызметі, қарым-қатынас, мінез-құлық, нақты жағдай контекстіндегі оқыту және тәрбиелеу). ПМПК-ның жалпы қорытындысы немесе қосымша тексеру жүргізу қажеттігі туралы шешім жасалады. Ерекше білім беру қажеттіліктері анықталады. Ата-аналар, мұғалімдер, білім беру ұйымдарының мамандары үшін жалпы ұсынымдар жасалады. Ата-аналарға тексеру нәтижелері туралы ақпарат және ПМПК қорытындысы беріледі, баланы дамыту, оқыту және тәрбиелеу мәселелері бойынша отбасына консультация беріледі. Сондай-ақ емдеу, оқыту, тәрбиелеу және дамытудың түрлі мәселелері бойынша мамандардың жеке консультациялары мен ұсынымдары, оның ішінде жазбаша түрде жүргізіледі. Жеке консультациялар жеке уақытта өткізіледі. Ата-аналардың сұрақтарына жауап беру, ата-аналардың ұсынылған ұсыныстарды түсінуін нақтылау арқылы кері байланыс жасалады.

Тармақ 130

130. Мектеп жасындағы балаларды тексеру кезінде мынадай шарттар мен талаптар орындалады. Тексеру баланың әл-ауқаты мен жағымды эмоционалды жағдайы жағдайында өткізіледі. Білім алушы үшін психологиялық жайлылық атмосферасы жасалады. Эмоционалды қолдау, баланы мадақтау жүзеге асырылады. Тапсырмаларды орындау барысында теріс ескертулер мен бағалау, оның ішінде қателерді көрсету кезінде (сараптама жағдайын қоспағанда) пайдаланылмайды. Қоршаған орта туралы білім мен идеяларды анықтау үшін баламен әңгіме өткізіледі. Әңгіме тұрақты сұрауларсыз жанама мәселелерге негізделген. Тексеру барысында ата-аналардың қатысуымен баланың мінез-құлқына, іс-әрекеттеріне, жүйке-психикалық денсаулығының жай-күйіне түсініктеме беру және бағалау қажет емес. Сондай-ақ, әдепті түрде ата-аналардың балаға қатысты жағымсыз ескертулері мен теріс сипаттамалары оның қатысуымен тоқтатылады. Ата-аналар балаға теріс әсер еткен кезде тексерудің бір бөлігі бөлмеде ата-аналардың қатысуынсыз жүргізіледі. Эксперименттік зерттеу барысында тапсырмалардың баланың жасына және мүмкіндіктеріне қол жетімділігі қамтамасыз етіледі, ал тапсырмаларға нұсқаулар берген кезде олардың іс-әрекет тәртібін түсінуі қамтамасыз етіледі. Психикалық функцияны немесе дағдыларды зерттеу бір емес, бірнеше, жақын әдістермен жүзеге асырылады. Сенсорлық және қимыл-қозғалыс бұзылыстары бар балаларды тексеру кезінде баланы тексеру үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз ететін арнайы әдістемелер мен қосалқы жабдықтар пайдаланылады. ПМПК оқу қызметін зерттеу үшін мүмкіндігі шектеулі балалардың барлық санаттарына арналған жалпы білім беретін және арнайы мектеп ұйымдарының оқу бағдарламаларымен, бастауыш мектептің жекелеген оқу пәндері бойынша оқулықтармен қамтамасыз етіледі.

Тармақ 131

131. Аутизмі бар баланы психологиялық-педагогикалық тексеру шарттары мыналарды қамтиды.

Тармақша 1

1) Тексеру жағдайында баланың назарын қорқытатын және/немесе қатты тартатын, оны заттармен әрекеттен алшақтату мүмкін болмайтын заттар болмйды. Ата-аналардан баланың қорқатын нәрселері (бейтаныс адамдар, кез-келген заттар, ойыншықтар (мысалы, жұмсақ, үлпілдек немесе механикалық ойыншықтар) алдын ала анықталады. Балаларды тексеру кезінде медициналық нысанды киюге жол берілмейді.

Тармақша 2

2) тексеру баланың жақсы көңіл-күйі, оң немесе бейтарап эмоционалды жағдайы болған жағдайда жүргізіледі. Егер бала соматикалық дисфункционалды болса, ұйықтағысы келсе немесе басқа себептермен үнемі байланыс жасаудан бас тартса, онда жаңа тексеру тағайындалады.

Тармақша 3

3) тексеруге арналған бөлменің ауданы баланың кеңістікте еркін қозғалу мүмкіндіктеріне сәйкес келеді. Зерттеуге арналған жабдықта ынталандырушы эксперименттік материалдан басқа, қарапайым балалар ойыншықтарында аутист балалар үшін әдетте қызықты болатын заттар мен ойыншықтар бар (сенсорлық әсері бар ойыншықтар мен заттар, физиологиялық доп және сенсорлық доптар, сабын көпіршіктері, әртүрлі текстураның беті бар заттар, текшелер, жолақтар, цилиндрлер, сақиналар, арқандар, сусымалы материал).

Тармақша 4

4) аутист бала айқын үрей, бейтаныс адамдар мен жерден қорқу, тексеруге негативизм байқалса, байланыс біртіндеп орнатылады.

Тармақ 132

132. Аутизмі бар баланы психологиялық-педагогикалық тексерудің негізгі әдістері мыналарды қамтиды:

Тармақша 1

1) анамнестикалық мәліметтер жинау, баланың даму тарихын, медициналық және психологиялық-педагогикалық құжаттарды зерделеу;

Тармақша 2

2) сауалнама және ата-аналармен әңгімелесу (M-CHAT (М-ЧАТ), ата-аналарға арналған диагностикалық карталар). Бала туралы қосымша ақпарат алу үшін ата-аналарға балаға сипаттаманы еркін түрде немесе белгілі бір жоспарға сәйкес жазу ұсынылады;

Тармақша 3

3) баланы бақылау (баланың ата-аналармен, мамандармен қарым-қатынасы мен өзара іс-қимылының ерекшеліктері, сондай-ақ оның ойындары мен мінез-құлқы);

Тармақша 4

4) әдістемелерді, тестілерді, тапсырмаларды пайдалана отырып, баланың психикалық дамуының әртүрлі аспектілерін эксперименттік зерттеу. Бағдарламада қарым-қатынас пен әлеуметтік өзара әрекеттесу ерекшеліктерін зерттеу үшін аутизмді диагностикалық тексеру жоспарынан бөлек әдістер мен әдістер қолданылады. Аутизмі бар балаларды психологиялық-педагогикалық тексеру балалардың психикалық даму нормативтерін ескере отырып жүргізіледі, психологиялық-педагогикалық тексерудің әдістері мен әдістемелері пайдаланылады.

Тармақ 133

133. Психологиялық-педагогикалық тексерудің нәтижесі ерекше білім беруді қажет ететін балалардың әлеуметтік-педагогикалық классификациясына сәйкес даму бұзылыстарын бағалауды қамтитын ПМПК қорытындысы болып табылады. Ерекше білім беруді қажет ететін балаларды әлеуметтік-педагогикалық жіктеуге мыналар кіреді:

Тармақша 1

1) есту қабілетінің зақымдалуы: нашар еститін, естімейтін және кохлеарлы импланты бар бала. Денсаулық сақтау ұйымының сурдолог-дәрігерінің есту жағдайы туралы және ПМПК сурдопедагогінің есту-тілдік қабылдауының даму деңгейі туралы қорытындысы негізінде қойылады.

Тармақша 2

2) көру қабілетінің зақымдалуы: нашар көретін, көрмейтін бала. денсаулық сақтау ұйымының офтальмолог-дәрігерінің көру қабілетінің жағдайы туралы және ПМПК тифлопедагогінің көріп қабылдауының даму деңгейі туралы қорытындысы негізінде қойылады.

Тармақша 3

3) тірек-қозғалыс аппаратының бұзылысы: жеке күтімді талап етпей өз бетінше жүріп-тұратындар; арнайы жүріп-тұру құралдарының және (немесе) техникалық компенсаторлық (көмекші) құралдардың көмегімен жүріп-тұратындар; бірге еріп жүретін тұлғаның көмегін талап етіп өз бетінше жүріп-тұрмайтындар. ПМПК невропатолог-дәрігерінің және/немесе тірек-қозғалыс аппараты функциясының жағдайы туралы денсаулық сақтау ұйымы хирургының қорытындысы негізінде қойылады.

Тармақша 4

4) зерде зақымдалуы: жеңіл, орташа, ауыр және терең зерде зақымдалуы (жеңіл, орташа, ауыр және терең ақыл-ой кемістігі диагноздарына сәйкес келеді). ПМПК және/немесе денсаулық сақтау ұйымының психиатр-дәрігерінің зерде жағдайы туралы және ПМПК психологінің зерденің даму деңгейі туралы қорытындысы негізінде қойылады.

Тармақша 5

5) Психикалық дамудың тежелуі. ПМПК психиатр-дәрігерінің және/немесе ПМПК психологының психикалық даму деңгейі туралы қорытындысы негізінде қойылады.

Тармақша 6

6) сөйлеу тілінің дамымау түрі, формасы және деңгейі көрсетілген сөйлеу тілінің бұзылысы: фонетикалық-фонематикалық, сөйлеу тілінің жалпы дамымауы, тұтығу, ринолалия, дизартрия, дисграфия, дислексия және т.б. ПМПК невропатолог-дәрігерінің және ПМПК логопедінің сөйлеу бұзылысының түрі туралы қорытындысы негізінде қойылады.

Тармақша 7

7) қарым-қатынас және әлеуметтік өзара іс-әрекеттің бұзылысы немесе қиындықтары (аутизм және аутисттік спектрдің бұзылуы диагноздарына сәйкес келеді). ПМПК және/немесе денсаулық сақтау ұйымының психиатр-дәрігерінің және/немесе ПМПК психологының әлеуметтік-коммуникативтік даму ерекшеліктері мен деңгейі туралы қорытындысы негізінде қойылады.

Тармақша 8

8) мінез-құлықтың бұзылыстары немесе қиындықтары (гипебелсенділік және зейін тапшылығының синдромы диагнозына және басқа мінез-құлық бұзылыстарына сәйкес келеді, соның ішінде әлеуметтік-психологиялық факторларға байланысты). ПМПК және/немесе денсаулық сақтау ұйымының психиатр-дәрігерінің және/немесе ПМПК психологының мінез-құлық ерекшеліктері туралы қорытындысы негізінде қойылады.

Тарау 4. 4-тарау. Психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеттері қызметінің үлгілік ережелері

4-тарау. Психологиялық-педагогикалық түзеу кабинеттері қызметінің үлгілік ережелері

Тармақ 134

134. ППТК жеке, топтық және шағын топтық сабақтар нысанында жеке дамыту бағдарламаларын іске асыратын арнайы білім беру ұйымы болып табылады.

Тармақ 135

135. ППТК басқа арнайы білім беру ұйымдарына баратын балаларды қоспағанда, туғаннан 18 жасқа дейінгі психофизикалық дамуында бұзылысы бар балалар мен жасөспірімдерге кешенді психологиялық-педагогикалық көмек көрсетеді.

Тармақ 136

136. Елді мекенде арнайы ұйымдар болмаған жағдайда, ППТК мүмкіндігі шектеулі балалардың барлық санаттарына арнайы психологиялық-педагогикалық көмекті қамтамасыз етеді.

Тармақ 137

137. ППТК мүмкіндігі шектеулі балаларды оқыту, дамыту және тәрбиелеу мәселелерінде білім беру ұйымдарының педагогтеріне консультациялық және әдістемелік көмек көрсетеді.

Тармақ 138

138. ППТК-ны басқару дара басшылық және алқалық басқару айқындамаларымен құрылады. Алқалық басқару нысандары педагогикалық, әдістемелік кеңестер болып табылады.

Тармақ 139

139. ППТК-ны тікелей басқаруды басшы (меңгеруші) жүзеге асырады.

Тармақ 140

140. ППТК қызметін үйлестіруді және әдістемелік қамтамасыз етуді Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Арнайы және инклюзивті білім беруді дамытудың ұлттық ғылыми-практикалық орталығы жүзеге асырады.

Тармақ 141

141. ППТК-да мүмкіндіктері шектеулі балалар ПМПК қорытындысы мен ұсынымдары негізінде және ата-аналарының (заңды өкілдерінің) келісімімен қабылданады.

Тармақ 142

142. Мүмкіндігі шектеулі балаларға психологиялық-педагогикалық қызмет көрсету сабақтың бір циклына жасалатын кабинет пен баланың ата-анасы (заңды өкілдері) арасындағы шарт негізінде реттеледі. ППТК-да балаларға көмек көрсету ұзақтығы «Психологиялық-педагогикалық қолдау саласындағы жергілікті атқарушы органдар көрсететін мемлекеттік көрсетілетін қызметтерді көрсету тәртібін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2020 жылғы 27 мамырдағы № 223 бұйрығына (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2020 жылғы 28 мамырда № 20744 болып тіркелді) (бұдан әрі - № 223 бұйрық) сәйкес айқындалады және 90 күннен 365 күнге дейін болуы мүмкін.

Тармақ 143

143. Бала ППТК-ға түскен кезде оның ерекшеліктерін, сондай-ақ пәнаралық командалық бағалау жүргізу қажеттілігін анықтау мақсатында баланы психологиялық-педагогикалық зерделеу жүргізіледі. Баланың дамуын пәнаралық командалық бағалау осы Ереженің 2-қосымшасына сәйкес көрсеткіштер бойынша тағайындалады. Баланың психофизикалық дамуын пәнаралық командалық және жеке бағалау ерекше білім беру қажеттіліктерін, түзету-дамытушылық оқытудың негізгі бағыттарын анықтау және психологиялық-педагогикалық көмектің тиімді әдістерін таңдау мақсатында жүргізіледі.

Тармақ 144

144. Мүмкіндігі шектеулі баланың психофизикалық дамуын бағалауды арнайы педагог (дефектолог) жүзеге асырады: олигофренопедагог, сурдопедагог, тифлопедагог; мұғалім-логопед, педагог-психолог, ЕДШ нұсқаушысы, әлеуметтік педагог.

Тармақ 145

145. Командалық және жеке бағалау нәтижелерінің негізінде балаға көмек пен қызмет көрсету көлемі, сабақтың ұзақтығы белгіленеді, баланың жеке-дамыту бағдарламасы (бұдан әрі – ЖДБ) әзірленеді.

Тармақ 146

146. Кабинетте түзету-дамыту көмегін ұйымдастыру Құжаттардың тізбесімен бекітіліген 3-қосымшаға сәйкес түзету сабақтарының жоспарымен, жеке-дамыту бағдарламалары мен сабақ кестесімен реттеледі. Сабақ кестесінде түзету-дамыту сабақтарының күнделікті саны, ұзақтығы және реттілігі көрсетіледі. ППТК-да психологиялық-педагогикалық дамыту көмегін: арнайы педагог (дефектолог): олигофренопедагог, сурдопедагог, тифлопедагог; мұғалім-логопед (логопед), педагог-психолог (психолог), ЕДШ нұсқаушысы жүзеге асырады. Арнайы педагогтар, логопед-мұғалім және психолог баланың дамуына психологиялық-педагогикалық бағалау жүргізеді, ЖДБ жасайды, психологиялық-педагогикалық дамытушылық көмек көрсетеді және дамыту, оқыту және тәрбиелеу мәселелері бойынша отбасына кеңес береді. Әлеуметтік педагог мүмкіндігі шектеулі балалардың ерекше білім алу қажеттіліктерін бағалауға және баланың жеке даму бағдарламасын, сондай-ақ отбасына көмек бағдарламаларын әзірлеуге қатысады. Ата-аналарға әлеуметтік-құқықтық мәселелер бойынша, оның ішінде әлеуметтік қызметтерді, мүгедектігі бар балаларды оңалтудың техникалық және өзге де қосалқы құралдарын алу бойынша консультация береді. Мүмкіндігі шектеулі балалармен әлеуметтік-тұрмыстық және бейімделу дағдыларын дамыту бойынша шағын топтық және немесе топтық сабақтар өткізеді. Әдіскер арнайы психологиялық-педагогикалық қолдаудың мазмұнын, нысандарын, әдістерін анықтауда әдістемелік көмек көрсетеді, командалық және жеке бағалауды ұйымдастыру, ЖДБ және отбасына көмек бағдарламаларын әзірлеу бойынша мамандардың жұмысын үйлестіреді. Музыкалық жетекші балалармен топтық және / немесе жеке музыкалық дамыту сабақтарын өткізеді. Жеке сабақтарды өткізу кезінде музыкалық жетекші ЖДБ жасайды және музыкалық терапия әдістерін қолдана отырып, балаларға дамып келе жатқан көмек көрсетеді. Музыкалық терапия бойынша жеке сабақтар пәнаралық командалық бағалау ұсынысы бойынша өткізіледі. Тіркеуші мүмкіндігі шектеулі баланың құжаттарын тіркейді және оларды психологиялық-педагогикалық көмек алу үшін келген кабинет басшысына береді. Мамандарды жұмысқа қажетті материалдармен қамтамасыз етеді (жеке-дамыту бағдарламалары, сабаққа қатысу табельдері, ведомостьтар және т.б.).

Тармақ 147

147. Кәсіби қызметті жүзеге асыру кезінде ППТК мамандары мен педагогтер мүмкіндіктері шектеулі баланың ерекше білім беру қажеттіліктерін сақтай отырып, психологиялық-педагогикалық әдістерді, тәрбие-білім беру және түзету-дамыту процесін ұйымдастыру тәсілдері мен нысандарын таңдауда еркін болады.

Тармақ 148

148. ППТК штаттық құрамы жүгінген балалардың саны және олардың әртүрлі мамандардың қызметтеріне қажеттіліктері негізінде қалыптастырылады.

Тармақ 149

149. Түзеу-дамыту көмегі мынадай нысаны ұсынылады:

Тармақша 1

1) жеке;

Тармақша 2

2) кіші топ/топ;

Тармақша 3

3) қысқа мерзімді болу топтары;

Тармақша 4

4) мүмкіндігі шектеулі баланың отбасына психологиялық-педагогикалық кеңес беру;

Тармақша 5

5) әлеуметтік-құқықтық мәселелер бойынша кеңес беру;

Тармақша 6

6) отбасылық кеңес беру. Психологиялық-педагогикалық көмек көрсету нысаны (жеке, шағын топтық, топтық түзету-дамыту сабақтары) баланың психофизикалық жағдайы мен мінез-құлқының ерекшеліктерімен, пәнаралық командалық бағалау мамандарының ұсыныстарымен анықталады.

Тармақ 150

150. Оқытудың мазмұны Құжаттардың тізбесімен бекітіліген 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша кабинет басшысы бекітетін жеке-дамыту бағдарламасымен айқындалады. ЖДБ пәнаралық командалық бағалау ұсыныстарының негізінде әзірленеді және баланың психофизикалық дамуының барлық аспектілерін қамтиды.

Тармақ 151

151. 0-ден 1 жасқа дейінгі балаларға бекітілген кестеге сәйкес ата-аналар үшін айына 1-2 рет консультациялық сабақтар ұйымдастырылады. Ерте жастағы балалар үшін (1-3 жас) ата-аналардың қатысуымен жеке және топтық сабақтар өткізіледі.

Тармақ 152

152. ППТК-ға апта сайын келу мүмкіндігі жоқ ата-аналардың сұрауы бойынша мүмкіндігі шектеулі балалар үшін қашықтан оқыту форматында түзете-дамыта оқыту курсын жүргізуге жол беріледі.

Тармақ 153

153. ППТК-да үй-жайлар болған кезде балалардың қысқа мерзімді болу топтары, ата-аналарға (заңды өкілдерге) арналған консультациялық пункттер құрылады.

Тармақ 154

154. Мүмкіндігі шектеулі балаларды қысқа мерзімді топтар жағдайында оқыту және тәрбиелеу МЖМБС, үлгілік оқу жоспарлары және үлгілік оқу бағдарламалары бойынша жүзеге асырылады.

Тармақ 155

155. Топтар балалардың психофизикалық даму деңгейін және мінез-құлық ерекшеліктерін ескере отырып, бір жастағы немесе әртүрлі жастағы қағидат бойынша жинақталады

Тармақ 156

156. Топтардың толықтырылуы Санитариялық қағидаларға сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 157

157. Арнайы психологиялық-педагогикалық қолдау, оқыту мен тәрбиелеу Жабдықтармен және жиһазбен жабдықтау және олардың нормаларына сәйкес арнайы әдістер мен қазіргі заманғы оқыту технологияларын, сондай-ақ арнайы жабдықтарды қолдана отырып, балалардың психофизикалық ерекшеліктері ескеріле отырып жүзеге асырылады.

Тармақ 158

158. Педагогтер (арнайы педагог (дефектолог) үшін нормативтік оқу жүктемесі: олигофренопедагог, сурдопедагог, тифлопедагог; мұғалім-логопед, педагог-психолог, дене шынықтыру мұғалімі, музыка қызметкері), ЕДШ нұсқаушысы үшін аптасына 18 сағатты, қысқа мерзімді болу топтарының тәрбиешілері үшін – 25 сағатты; басшы, әдіскер, әлеуметтік педагог, тіркеуші үшін-30 сағатты құрайды.

Тармақ 159

159. ППТК-ға баруға жалпы медициналық қарсы көрсетілімдер болып табылады:

Тармақша 1

1) декомпенсация сатысындағы соматикалық аурулар;

Тармақша 2

2) асқынған инфекциялық аурулар;

Тармақша 3

3) созылмалы ерекше емес аурулар (туберкулез және т. б.);)

Тармақ 160

160. Жеке сабақтарға медициналық қарсы көрсетілімдер:

Тармақша 1

1) емге төзімді жиілікке қарамастан құрысудың үлкен ұстамалары;

Тармақша 2

2) әртүрлі генездегі айқын көрінген энцефалопатиялық және психопат тәрізді мінез-құлық бұзылыстары (емдеу кезеңіне)

Тармақ 161

161. Топтық сабақтарға медициналық қарсы көрсетілімдер:

Тармақша 1

1) айына 1 және одан да көп рет жиілігі бар эпилепсияның үлкен ұстамалары және аптасына 2-3 және одан да көп рет жиілігі бар шағын немесе тырыспайтын ұстамалар;

Тармақша 2

2) әртүрлі генездегі энцефалопатиялық және психопат тәрізді мінез-құлықтың бұзылуы (емдеу кезеңінде).

Тарау 5. 5-тарау. Оңалту орталықтары қызметінің тәртібі

5-тарау. Оңалту орталықтары қызметінің тәртібі

Тармақ 162

162. Оңалту орталығы (бұдан әрі – Орталық) жеке, топтық және кіші топтық сабақтар нысанында жеке дамыту және түзету-дамыту бағдарламаларын іске асыратын арнайы білім беру ұйымы болып табылады.

Тармақ 163

163. Орталық басқа арнайы білім беру ұйымдарына баратын балаларды қоспағанда, туғаннан 18 жасқа дейінгі психофизикалық дамуында кемістігі бар балалар мен жасөспірімдерге кешенді психологиялық-педагогикалық және медициналық-әлеуметтік көмек көрсетеді.

Тармақ 164

164. Орталық білім беру ұйымдарының мамандарына мүмкіндігі шектеулі балаларды оқыту, дамыту және тәрбиелеу мәселелері бойынша консультативтік және әдістемелік көмек көрсетеді.

Тармақ 165

165. Орталық басқармасы дара басшылық және алқалық басқару қағидаттарында құрылады. Алқалық басқару нысандары педагогикалық, әдістемелік кеңестер болып табылады.

Тармақ 166

166. Орталықты басқаруды басшы (меңгеруші) жүзеге асырады.

Тармақ 167

167. Орталықтың қызметін үйлестіруді және әдістемелік қамтамасыз етуді Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрлігінің Арнайы және инклюзивті білім беруді дамытудың Ұлттық ғылыми-практикалық орталығы жүзеге асырады.

Тармақ 168

168. Орталыққа мүмкіндігі шектеулі балалар ПМПК қорытындысы мен ұсынымдары негізінде және ата-аналарының (заңды өкілдерінің) келісімімен қабылданады.

Тармақ 169

169. Орталыққа туғаннан бастап үш жасқа дейінгі ерте жастағы мүмкіндіктері шектеулі балалар, сондай-ақ ауыр және күрделі бұзылулары бар балалар басым тәртіппен қабылданады.

Тармақ 170

170. Мүмкіндігі шектеулі балаларға психологиялық-педагогикалық қолдау және медициналық-әлеуметтік қызметтер көрсету бір сабақ циклына жасалатын оңалту орталығы мен баланың ата-анасы (заңды өкілі) арасындағы шарт негізінде реттеледі.

Тармақ 171

171. Орталықта балаларға көмек көрсету ұзақтығы № 223 бұйрығына сәйкес айқындалады және 3 айдан 12 айға дейін болуы мүмкін.

Тармақ 172

172. Бала Орталыққа түскен кезде оның ерекшеліктерін, сондай-ақ пәнаралық командалық бағалау жүргізу қажеттілігін анықтау мақсатында баланы психологиялық-педагогикалық зерделеу жүргізіледі. Баланың дамуын пәнаралық командалық бағалау осы Ереженің 4-қосымшасына сәйкес көрсеткіштер бойынша тағайындалады. Баланың психофизикалық дамуын пәнаралық командалық және жеке бағалау ерекше білім беру қажеттіліктерін, түзету-дамытушылық оқытудың негізгі бағыттарын анықтау және психологиялық-педагогикалық көмектің тиімді әдістерін таңдау мақсатында жүргізіледі.

Тармақ 173

173. Мүмкіндіктері шектеулі баланың психикалық-дене дамуын бағалауды арнайы педагог (дефектолог) жүзеге асырады: олигофренопедагог, сурдопедагог, тифлопедагог; мұғалім-логопед, педагог-психолог, ЕДШ нұсқаушысы және/немесе дене шынықтыру мұғалімі, дәрігер-реабилитолог, әлеуметтік педагог. 174 . Командалық және жеке бағалау нәтижелерінің негізінде балаға көмек пен қызмет көрсету көлемі, сабақтың ұзақтығы белгіленеді, баланың жеке-дамыту бағдарламасы (бұдан әрі – ЖДБ) әзірленеді.

Тармақ 175

175. Орталықта түзету-дамыту процесін ұйымдастыру осы Ереженің 5-қосымшасына сәйкес түзету сабақтарының жоспарымен, жеке-дамыту бағдарламалары мен сабақ кестесімен реттеледі. Сабақ кестесінде түзету-дамыту сабақтарының күнделікті саны, ұзақтығы және реттілігі көрсетіледі. Орталықта психологиялық-педагогикалық дамыту көмегін: арнайы педагог (дефектолог): олигофренопедагог, сурдопедагог, тифлопедагог; мұғалім-логопед (логопед), педагог-психолог (психолог) жүзеге асырады. Арнайы педагогтар, логопед-мұғалім және психолог баланың дамуына психологиялық-педагогикалық бағалау жүргізеді, ЖДБ жасайды, психологиялық-педагогикалық дамытушылық көмек көрсетеді және дамыту, оқыту және тәрбиелеу мәселелері бойынша отбасына кеңес береді. Әлеуметтік педагог мүмкіндігі шектеулі балалардың ерекше білім алу қажеттіліктерін бағалауға және баланың жеке даму бағдарламасын, сондай-ақ отбасына көмек бағдарламаларын әзірлеуге қатысады. Ата-аналарға әлеуметтік-құқықтық мәселелер бойынша, оның ішінде әлеуметтік қызметтерді, мүгедектігі бар балаларды оңалтудың техникалық және өзге де қосалқы құралдарын алу бойынша консультация береді. Мүмкіндігі шектеулі балалармен әлеуметтік-тұрмыстық және бейімделу дағдыларын дамыту бойынша шағын топтық және немесе топтық сабақтар өткізеді. Әдіскер психологиялық-педагогикалық көмектің мазмұнын, нысандарын, әдістерін анықтауда әдістемелік көмек көрсетеді, командалық және жеке бағалауды ұйымдастыру, ЖДБ және отбасына көмек бағдарламаларын әзірлеу бойынша мамандардың жұмысын үйлестіреді. Музыкалық жетекші балалармен топтық және / немесе жеке музыкалық дамыту сабақтарын өткізеді. Жеке сабақтарды өткізу кезінде музыкалық жетекші ЖДБ жасайды және музыкалық терапия әдістерін қолдана отырып, балаларға дамтушылық көмек көрсетеді. Музыкалық терапия бойынша жеке сабақтар пәнаралық командалық бағалау ұсынысы бойынша өткізіледі. Тіркеуші мүмкіндігі шектеулі баланың құжаттарын тіркейді және оларды психологиялық-педагогикалық көмек алу үшін жүгінген орталық басшысына береді. Мамандарды жұмысқа қажетті материалдармен қамтамасыз етеді (жеке-дамыту бағдарламалары, сабаққа қатысу табельдері, ведомостьтар және т.б.).

Тармақ 176

176. ОО-да медициналық көмекті:

Тармақша 1

1) дәрігер-невропатолог;

Тармақша 2

2) дәрігер-реабилитолог;

Тармақша 3

3) медбике-массажист;

Тармақша 4

4) ЕДШ нұсқаушысы жүзеге асырады. Медициналық көмек дәрі-дәрмекпен емдеу, шынығу, емдік дене шынықтыру, массаж түрінде көрсетіледі. Массажға жіберілген мүмкіндігі шектеулі балаларды алғашқы тексеруді дәрігер-невропатолог жүзеге асырады. ЕДШ-ға жіберілген мүмкіндіктері шектеулі балаларды бастапқы тексеруді оңалтушы дәрігер жүзеге асырады, ол ЕДШ нұсқаушыларының өткізілетін іс-шараларының стратегиясын айқындайды. Емдік дене шынықтырумен айналысу жерде залда және бассейнде (бар болса) жүргізіледі. Дәрігер-реабилитолог тірек-қимыл аппаратыныңы бұзылыыымы бар және қозғалысы дамуының бұзылысы бар балаларға арналған жеке-дамыту бағдарламасын әзірлеу бойынша жұмысты үйлестіреді, емдік дене шынықтыру құралдары мен әдістерін пайдалану реттілігін анықтайды, техникалық және өзге де қосымша оңалту құралдарын іріктеуді жүзеге асырады. ЕДШ нұсқаушысы және / немесе дене шынықтыру мұғалімі баланың физикалық дамуына бағалау жүргізеді, моториканы қалыптастыру бойынша ЖДБ құрастырады, дамытушылық көмек көрсетеді және отбасына денені дамыту мәселелері бойынша кеңес береді.

Тармақ 177

177. Орталықтың мамандары кәсіби қызметті жүзеге асыру кезінде мүмкіндіктері шектеулі баланың ерекше білім беру қажеттіліктерін сақтай отырып, психологиялық-педагогикалық әдістерді, тәрбие-білім беру және түзету-дамыту процесін ұйымдастыру тәсілдері мен нысандарын таңдауда еркін болады.

Тармақ 178

178. Орталықтың штаттық құрамы өтініш берген балалардың саны және олардың әр түрлі мамандардың қызметтеріне қажеттілігі негізінде қалыптастырылады.

Тармақ 179

179. Түзеу-дамыту көмегі мынадай нысанда ұсынылады:

Тармақша 1

1) жеке;

Тармақша 2

2) шағын топ/топ;

Тармақша 3

3) аз мерзімді болу топтары;

Тармақша 4

4) мүмкіндіктері шектеулі баланың отбасына психологиялық-педагогикалық консультация беру;

Тармақша 5

5) әлеуметтік-құқықтық мәселелер бойынша консультация беру;

Тармақша 6

6) отбасылық консультация беру. Психологиялық-педагогикалық көмек көрсету нысаны (жеке, шағын топтық, топтық түзету-дамыту сабақтары) баланың психикалық-дене жағдайы мен мінез-құлқының ерекшеліктерімен, пәнаралық командалық бағалау мамандарының ұсыныстарымен анықталады.

Тармақ 180

180. Оқытудың мазмұны Құжаттардың тізбесімен бекітіліген 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша орталық басшысы бекітетін жеке-дамыту бағдарламасымен айқындалады. ЖДБ пәнаралық командалық бағалау ұсыныстарының негізінде әзірленеді және баланың психикалық дамуының барлық аспектілерін қамтиды.

Тармақ 181

181. 0-ден 1 жасқа дейінгі балаларға бекітілген кестеге сәйкес ата-аналар үшін айына 1-2 рет консультациялық сабақтар ұйымдастырылады. Ерте жастағы балалар үшін (1-3 жас) ата-аналардың қатысуымен жеке және топтық сабақтар өткізіледі.

Тармақ 182

182. Орталыққа апта сайын келу мүмкіндігі жоқ ата-аналардың сұратуы бойынша мүмкіндігі шектеулі балалар үшін қашықтықтан оқыту форматында түзете-дамыта оқыту циклын жүргізуге жол беріледі.

Тармақ 183

183. Орталықта үй-жайлар болған кезде балалардың күндізгі, аз мерзімді болу топтары, ата-аналарға (заңды өкілдерге) арналған консультациялық пункттер құрылады.

Тармақ 184

184. Күндізгі және қысқа мерзімді топтар жағдайында мүмкіндігі шектеулі балаларды оқыту мен тәрбиелеу МЖМБС, үлгілік оқу жоспарлары және «үлгілік оқу бағдарламалары бойынша мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 185

185. Топтар балалардың психикалық-дене даму деңгейін және мінез-құлық ерекшеліктерін ескере отырып, бір жастағы немесе әртүрлі жастағы айқындама бойынша жинақталады.

Тармақ 186

186. Топтардың толықтырылуы Қазақстан Республикасы Санитариялық қағидаларға сәйкес балалардың санаты мен жасына байланысты белгіленеді.

Тармақ 187

187. Психологиялық-педагогикалық көмек, оқыту мен тәрбиелеу Жабдықтармен және жиһазбен жабдықтау және олардың нормаларына сәйкес арнайы әдістер мен қазіргі заманғы оқыту технологияларын, сондай-ақ арнайы жабдықтарды қолдана отырып, балалардың психофизикалық ерекшеліктері ескеріле отырып жүзеге асырылады.

Тармақ 188

188. Педагогтер (арнайы педагог (дефектолог) үшін нормативтік оқу жүктемесі: олигофренопедагог, сурдопедагог, тифлопедагог; мұғалім-логопед, педагог-психолог, дене шынықтыру мұғалімі, музыка қызметкері), ЕДШ нұсқаушысы үшін аптасына 18 сағатты, күндізгі және қысқа мерзімді топтардың тәрбиешілері үшін – 25 сағатты; басшы, әдіскер, әлеуметтік педагог, медицина қызметкерлері, тіркеуші үшін-30 сағатты құрайды.

Тармақ 189

189. Оңалту орталығына баруға жалпы медициналық қарсы көрсетілімдер::

Тармақша 1

1) декомпенсация сатысындағы соматикалық аурулар;

Тармақша 2

2) асқынған инфекциялық аурулар;

Тармақша 3

3) созылмалы ерекше емес аурулар (туберкулез және т. б.);)

Тармақ 190

190. Жеке сабақтарға медициналық қарсы көрсетілімдер:

Тармақша 1

1) емге төзімді жиілікке қарамастан құрысудың үлкен ұстамалары;

Тармақша 2

2) әр түрлі генездегі айқын энцефалопатиялық және психопат тәрізді мінез-құлық бұзылыстары (емдеу кезеңінде).

Тармақ 191

191. Топтық сабақтарға медициналық қарсы көрсетілімдер:

Тармақша 1

1) айына 1 және одан да көп рет жиілігі бар эпилепсияның үлкен ұстамалары және аптасына 2-3 және одан да көп рет жиілігі бар шағын немесе тырыспайтын ұстамалар;

Тармақша 2

2) әртүрлі генездегі энцефалопатиялық және психопат тәрізді мінез-құлықтың бұзылуы (емдеу кезеңінде).

Тарау 6. 6-тарау. Аутизмі (аутистік спектр бұзылыстары) бар балаларды қолдау орталығы қызметінің үлгілік қағидалары

6-тарау. Аутизмі (аутистік спектр бұзылыстары) бар балаларды қолдау орталығы қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 192

192. Аутизм орталығы – жеке даму бағдарламаларын (бұдан әрі – Қолдау бағдарламалары), жеке даму жоспарын (бұдан әрі – ЖДЖ), «Аутизм. Әлем баршаға ортақ» бағдарламасы аясында аутизмі бар (аутистік спектрдің бұзылыстары) балаларға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету, түзету-дамыту бағдарламаларын жүзеге асыратын арнайы білім беру ұйымы.

Тармақ 193

193. Аутизм орталығында психологиялық-педагогикалық қолдау жеке; кіші топтық/топтық түрде; аутизмі (аутистік спектр бұзылыстары) бар баланың отбасына психологиялық-педагогикалық кеңес беру және оқыту түрінде ұсынылады.

Тармақ 194

194. Аутизм орталығы аутизмі (аутистік спектр бұзылыстары) бар балаларға, оның ішінде білім беру ұйымдарында, арнайы білім беру ұйымдарында оқитын, аутизмі (аутистік спектр бұзылыстары) бар балаларға психологиялық-педагогикалық қолдау болмаған жағдайда психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетеді.

Тармақ 195

195. Аутизм орталығы білім беру ұйымдарының мамандарына аутизмі (аутистік спектр бұзылыстары) бар балаларды оқыту, түзету, дамыту және тәрбиелеу мәселелері бойынша кеңес береді және әдістемелік көмек көрсетеді.

Тармақ 196

196. Аутизм орталығын басқару дара басшылық және алқалық басқару қағидаттарында құрылады. Алқалық басқару нысаны әдістемелік кеңес болып табылады.

Тармақ 197

197. Аутизм орталығын тікелей басқаруды директор жүзеге асырады.

Тармақ 198

198. Аутизм орталығына ПМПК қорытындысы мен ұсынымдары негізінде және ата-аналарының (заңды өкілдерінің) келісімімен аутизмі (аутистік спектр бұзылыстары) бар балалар қабылданады. АСБ скринингін жүргізу және консультациялық-диагностикалық көмек алу мақсатында ата-аналардың (заңды өкілдердің) қолдау Аутизм орталығына ПМПК ұсынымы мен қорытындысынсыз өтініш жасауына жол беріледі.

Тармақ 199

199. Аутизм орталығында психологиялық-педагогикалық қызметті ұйымдастыру осы Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес жұмыс оқу жоспарымен және Орталық директоры бекітетін оқу сабақтарының кестесімен реттеледі.

Тармақ 200

200. Орталықта психологиялық-педагогикалық қолдауды клиникалық педагогтер жүзеге асырады. Супервайзер (әдіскер) психологиялық-педагогикалық көмектің мазмұнын, нысандарын, әдістерін анықтауда әдістемелік көмек көрсетеді, клиникалық педагогтердің командалық және жеке бағалауды ұйымдастыру бойынша, ЖДЖ және отбасына көмек бағдарламаларын әзірлеу бойынша жұмысын үйлестіреді. Әлеуметтік педагог ата-аналарға әлеуметтік-құқықтық мәселелер бойынша, оның ішінде әлеуметтік жәрдемақылар, қызметтер, мүгедек балаларды оңалтудың техникалық және өзге де қосалқы құралдарын алу бойынша кеңес береді. Тіркеуші ерекше білім беруге қажеттілігі бар баланың құжаттарын тіркейді және оларды психологиялық-педагогикалық көмек алу үшін жүгінген кабинет басшысына береді. Мамандарды жұмысқа қажетті материалдармен қамтамасыз етеді.

Тармақ 201

201. Психологиялық-педагогикалық қолдау балалардың психофизикалық ерекшеліктерін ескере отырып, «Аутизм. Әлем баршаға ортақ» бағдарламасына сәйкес оқытудың арнайы әдістері мен қазіргі заманғы технологияларын қолдана отырып жүзеге асырылады.

Тармақ 202

202. Аутизм орталығында балаларға психологиялық-педагогикалық қолдау көрсету ұзақтығы «Аутизм. Әлем баршаға ортақ» білім беру бағдарламасы және аутизмі (аутистік спектрдің бұзылыстары) бар балалардың даму ерекшелігіне сәйкес аптасына 3 рет қарқындылығымен, цикл – 36 сабақ. Сабақтың ұзақтығы – 60 минут.

Тармақ 203

203. Орталықта психологиялық-педагогикалық қолдау көрсетудің (қызмет көрсету) тәртібі:

Тармақша 1

1) ПМПК қорытындысы бойынша баланы Құжаттардың тізбесімен бекітіліген 2-қосымшаға сәйкес қолдау орталығында тіркеу (www. chis.kz).

Тармақша 2

2) Баланың алғашқы консультациясы және анамнестикалық деректерін Құжаттардың тізбесімен бекітіліген 2-қосымшаға сәйкес жинау.

Тармақша 3

3) Баланың психофизикалық жағдайын клиникалық педагогпен диагностикалық тексеру (MCHAT-R (Modified Checklist for Autismin Toddlers) (М-ЧАТ-А), ADOS-2 (Autism, Diagnosis, Observation, Schedule) (АДОС-2), құрылымданбаған бақылау).

Тармақша 4

4) ABLLS – R (ЭЙБИЛЛС-А) базалық сөйлеу және оқу дағдыларын бағалау хаттамасына немесе тіршілік-тынысы мен денсаулығының жұмыс істеуінің, шектелуінің халықаралық сыныптамасына (бұдан әрі – ҚХС) сәйкес функционалдық талдау (бұдан әрі – ФТ).

Тармақша 5

5) Құжаттардың тізбесімен бекітіліген 2-қосымшаға сәйкес ФТ нәтижелері бойынша ДЖБ әзірлеу.

Тармақ 204

204. ЖДЖ іске асыру мынадай қолдау бағдарламалары шеңберінде жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) «Ерте қолдау» бағдарламасы ата-ана мен 0-ден 3 жасқа дейінгі баланың өзара әрекеттесуіне бағытталған. Сабақтың ұзақтығы - 60 минут, циклдің ұзақтығы-36 сабақ.

Тармақша 2

2) «Оқыту дағдыларын дамыту» бағдарламасы 3 жастан 10 жасқа дейінгі баланың оқу дағдыларын дамытуға бағытталған.

Тармақша 3

3) «JASPER сөйлеу дағдыларын дамыту» бағдарламасы 3 жастан 7 жасқа дейінгі балалардың сөйлеу және ойын дағдыларын дамытуға бағытталған.

Тармақша 4

4) «Әлеуметтік дағдыларды дамыту» бағдарламасы 5 жастан бастап баланың әлеуметтік дағдыларын дамытуға бағытталған.

Тармақша 5

5) «Өмірлік дағдыларды дамыту» бағдарламасы 5 жастан бастап баланың өзіне-өзі қызмет көрсету дағдыларын қалыптастыруға бағытталған.

Тармақша 6

6) «Қарқынды курс» бағдарламасы баланың психологиялық даму деңгейі мен жасын ескере отырып, оның тіршілік әрекеті дағдыларын дамытуға бағытталған, баламен жеке сабақтар жүргізу және ата-аналарды жеке оқыту арқылы іске асырылады. Сабақтың ұзақтығы - 60 минут, курстың ұзақтығы -10 сабақ, осы бағдарлама шеңберіндегі сабақтар күн сайын өткізіледі.

Тармақша 7

7) Бағдарламаның дефектолог/психолог әрбір сабақтың қорытындысы бойынша күн сайын мониторинг жүргізеді және цикл аяқталғаннан кейін баланың дамуын қорытынды бағалайды (қайталама ФТ).

Тармақша 8

8) Цикл аяқталғаннан кейін дефектолог/психолог қалыптасқан дағдыларды бекіту және үйде жаңа дағдыларды қалыптастыру үшін ата-аналарға ұсыныстар жасайды.

Тармақша 9

9) клиникалық педагог бекітілген кесте бойынша цикл бойы ата-аналар үшін жеке және топтық сабақтар нысанында оқыту семинарларын, тренингтерді, вебинарларды, консультацияларды, супервизияларды өткізеді.

Тармақ 205

205. Бастапқы диагностикалық кеңес беруді, балалармен сабақ өткізуді, ата-аналарды кесте бойынша оқытуды қашықтықтан жүзеге асыруға рұқсат етіледі.

Тармақ 206

206. Аутизм орталығының штаттық құрамы жүгінген балалардың саны және олардың қызметтерге қажеттілігі негізінде қалыптастырылады.

Тармақ 207

207. Клиникалық педагог, супервайзер, әлеуметтік педагог үшін нормативтік оқу жүктемесі аптасына 18 сағатты, директор, Тіркеуші үшін 30 сағатты құрайды.

Басқа 6-1. Психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның қортындысы

Арнайы білім беру ұйымдары қызметінің Үлгілік ережесіне 1-қосымша Психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның қортындысы Мекенжайы _____________________________________________ Телефон ________________________________________________ Берілді _________________________________________________ Кеңестен өткені жайлы __________ күні _____ айы ______ жылы

Тармақ 1

1. Қорытынды ____________

Тармақ 2

2. Білім беру бағдарламасы және ерекше білім беру қажеттіліктері бойынша ұсынымдар: _______________ Қорытынды мен ұсынымдар жарамды (қолданылу мерзімін көрсету) _______ ПМПК меңгерушісі _____________ Мамандар ____________________

Басқа 6-2. Пәнаралық командалық бағалауды жүргізуге арналған көрсеткіштер

Арнайы білім беру ұйымдары қызметінің Үлгілік ережесіне 2-қосымша Пәнаралық командалық бағалауды жүргізуге арналған көрсеткіштер № Балалар санаты Жасы ПМПК қорытындысы 1 Ерте жастағы балалар 0-3 жас 0 Сөйлеуді дамытудың кідірісінен басқа кез келген бұзылыстармен 2 Мектепке дейінгі жастағы балалар 3-6 жас Қарым-қатынас пен әлеуметтік өзара әрекеттестіктің бұзылуы Тірек-қимыл аппаратының бұзылуы Ақыл-ой кемістігі (орташа және ауыр ақыл-ой кемістігі) Күрделі бұзылулар (дамудағы 2-ден астам бұзылулардың үйлесуі) Көру, есту қабілетінің айқын зақымдалуы (мүгедектік болған кезде) 3 Мектеп жасындағы балалар 6-18 Қарым-қатынас пен әлеуметтік өзара әрекеттестіктің бұзылуы Күрделі бұзылулар (дамудағы 2-ден астам бұзылулардың үйлесуі) Мүгедектік болған кезде көру, есту, тірек-қимыл аппаратының, зерденің (орташа және ауыр) зақымдалуы

Басқа 6-3. ППТК түзету сабақтарының жоспары

Арнайы білім беру ұйымдары қызметінің Үлгілік ережесіне 3-қосымша ППТК түзету сабақтарының жоспары ЕРТЕ ЖАС (0-3 ЖАС). САБАҚТЫҢ ҰЗАҚТЫҒЫ 35 МИНУТ № Даму бұзылыстарының санаттары Түзету-дамыту сабақтары Отбасылық кеңес беру ЕДШ Командалық бағалау Логопед Арнайы педагог Психолог Жеке Шағын топтық Жеке Шағын топтық Жеке Шағын топтық Жеке Шағын топтық 1 Ақыл-ой дамуының тежелуі (мотор және ақыл-ой дамуы бұзылған) - 1 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 3 - Бір цикл үшін 2 рет 2 Сөйлеу тілі дамуының тежелуі 1 (көрсеткіштер бойынша) 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 3 Эмоционалды-коммуникативті дамудың кешігуі (аутизм диагнозына сәйкес келеді) - - - 4 - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 4 Есту қабілетінің зақымдалуы - - 1 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 5 Көру қабілетінің зақымдалуы 2 Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет МЕКТЕПКЕ ДЕЙІНГІ ЖАС (3-7 (8) ЖАС) САБАҚТЫҢ ҰЗАҚТЫҒЫ 35-45 МИНУТ 1. Психикалық дамудың тежелуі 2 - - ((көрсеткіштер бойынша) Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 2 Зерденің зақымдалуы (жеңіл) 1 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - 2 (көрсеткіштер бойынша) Бір цикл үшін 2 рет 3. Зерденің зақымдалуы (орташа) - - 2 1 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - 2 (көрсеткіштер бойынша) Бір цикл үшін 2 рет 4 Зерденің зақымдалуы (ауыр) 3 Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) Бір цикл үшін 2 рет 1. Кейбір мотор қиындықтарымен өздігінен қозғалатын тірек-қимыл аппаратының (бұдан әрі – ТҚА) бұзылуы - 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 2 Бір цикл үшін 2 рет 2. Техникалық және өзге де көмекші құралдардың көмегімен қозғалатын ТҚА бұзылуы 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 2 - Бір цикл үшін 2 рет 3. Өздігінен қозғалмайтын ТҚА бұзылуы - - 2 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 3 - Бір цикл үшін 2 рет 4 1 – деңгейдегі сөйлеудің жалпы дамымауы (бұдан әрі-СЖД) 1 2 - - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 5 2 деңгейдегі СЖД 2 1 - - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 6 3 деңгейдегі СЖД 2 - - - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 7 3 және 4 дәрежедегі құлақ мүкістігі және КИ бар бала - - 1 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 8 Көру қабілетінің зақымдалуы 2 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 9 Қарым-қатынас пен әлеуметтік өзара әрекеттестіктің бұзылуы немесе қиындықтары (аутизм диагнозына сәйкес келеді) 2 4 - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 10 Мінез-құлықтың бұзылуы немесе қиындықтары 2 - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 11 Күрделі бұзылыстар 2 - 3 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 2 - жылына 2 рет МЕКТЕП ЖАСЫ 7 (8) ЖАСТАН 18 ЖАСҚА ДЕЙІН САБАҚТЫҢ ҰЗАҚТЫҒЫ 45 МИНУТ 1 1 және 2 деңгейдегі СЖД 1 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 2 3 деңгейдегі СЖД - 2 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 4 ТҚА бұзылуы - 2 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 2 - жылына 2 рет 5 Есту қабілетінің зақымдалуы - - - 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 6 Көру қабілетінің зақымдалуы - - 2 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 7 Оқу, жазу және есептеудің нақты бұзылуы 2 - - - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 9 Қарым-қатынас пен әлеуметтік өзара әрекеттестіктің бұзылуы немесе қиындықтары (аутизм диагнозына сәйкес келеді) . - 1 2 Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 10 Мінез-құлықтың бұзылуы немесе қиындықтары 2 Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 11 Күрделі бұзылулар (көрсеткіштер бойынша) - 2 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 2 - жылына 2 рет Ескертпе: «Көрсеткіш бойынша» - командалық бағалау хаттамасында жазылуы тиіс пәнаралық командалық бағалау нәтижелері бойынша белгіленетін көмек көлемі. «Отбасылық консультациялар» – отбасына әзірленген көмек бағдарламасының нәтижелері бойынша психолог және немесе әлеуметтік педагог жүргізетін, консультацияларды командалық бағалау нәтижелері бойынша белгіленетін көмек көлемі.

Басқа 6-4. Пәнаралық командалық бағалауды жүргізуге арналған көрсеткіштер

Арнайы білім беру ұйымдары қызметінің Үлгілік ережесіне 4-қосымша Пәнаралық командалық бағалауды жүргізуге арналған көрсеткіштер № Балалар санаты Жасы ПМПК қорытындысы 1 Ерте жастағы балалар 0-3 Сөйлеу тілінің дамуы бұзушылықтарынан басқа кез келген бұзушылықтармен 2 Мектеп жасына дейінгі балалар 3-6 Қарым-қатынас пен әлеуметтік өзара әрекеттестіктің бұзылуы Тірек-қимыл аппаратының бұзылуы Ақыл-ой кемістігі (орташа және ауыр ақыл-ой кемістігі) Күрделі бұзылулар (дамудағы 2-ден астам бұзылулардың үйлесуі) Көру, есту қабілетінің айқын зақымдалуы (мүгедектік болған кезде) 3 Мектеп жасындағы балалар 6-18 Қарым-қатынас пен әлеуметтік өзара әрекеттестіктің бұзылуы Күрделі бұзылулар (дамудағы 2-ден астам бұзылулардың үйлесуі) Мүгедектік болған кезде көру, есту, тірек-қимыл аппаратының, интеллектінің (орташа және ауыр) бұзылуы

Басқа 6-5. Оңалту орталығының түзету сабақтарының жоспары

Арнайы білім беру ұйымдары қызметінің Үлгілік ережесіне 5-қосымша Оңалту орталығының түзету сабақтарының жоспары ЕРТЕ ЖАС (0-3 ЖАС). САБАҚТЫҢ ҰЗАҚТЫҒЫ 35 МИНУТ № Даму бұзылыстарының санаттары Түзету-дамыту сабақтары Отбасылық кеңес беру ЕДШ Командалық бағалау Логопед Арнайы педагог Психолог Жеке Шағын топтық Жеке Шағын топтық Жеке Шағын топтық Жеке Шағын топтық 1 Ақыл-ой дамуының тежелуі (мотор және ақыл-ой дамуы бұзылған) - 1 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 3 - Бір цикл үшін 2 рет 2 Сөйлеу тілі дамуының тежелуі 1 (көрсеткіштер бойынша) 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 3 Эмоционалды-коммуникативті дамудың кешігуі (аутизм диагнозына сәйкес келеді) - - - 4 - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 4 Есту қабілетінің зақымдалуы - - 1 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 5 Көру қабілетінің зақымдалуы 2 Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет МЕКТЕПКЕ ДЕЙІНГІ ЖАС (3-7 (8) ЖАС) САБАҚТЫҢ ҰЗАҚТЫҒЫ 35-45 МИНУТ 1. Психикалық дамудың тежелуі 2 - - 2 (көрсеткіштер бойынша) Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 2. Зерденің зақымдалуы (жеңіл) 1 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - 2 (көрсеткіштер бойынша) Бір цикл үшін 2 рет 3. Зерденің зақымдалуы (орташа) - - 2 1 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - 2 (көрсеткіштер бойынша) Бір цикл үшін 2 рет 4 Зерденің зақымдалуы (ауыр) 3 Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) Бір цикл үшін 2 рет 1. Кейбір мотор қиындықтарымен өздігінен қозғалатын тірек-қимыл аппаратының (бұдан әрі – ТҚА) бұзылуы - 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 2 Бір цикл үшін 2 рет 2. Техникалық және өзге де көмекші құралдардың көмегімен қозғалатын ТҚА бұзылуы 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 2 - Бір цикл үшін 2 рет 3. Өздігінен қозғалмайтын ТҚА бұзылуы - - 2 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 3 - Бір цикл үшін 2 рет 4 1 – деңгейдегі сөйлеудің жалпы дамымауы (бұдан әрі-СЖД) 1 2 - - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 5 2 деңгейдегі СЖД 2 1 - - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 6 3 деңгейдегі СЖД 2 - - - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 7 3 және 4 дәрежедегі құлақ мүкістігі және КИ бар бала - - 1 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 8 Көру қабілетінің зақымдалуы 2 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - Бір цикл үшін 2 рет 9 Қарым-қатынас пен әлеуметтік өзара әрекеттестіктің бұзылуы немесе қиындықтары (аутизм диагнозына сәйкес келеді) 2 4 - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 10 Мінез-құлықтың бұзылуы немесе қиындықтары 2 - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 11 Күрделі бұзылыстар 2 - 3 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 2 - жылына 2 рет МЕКТЕП ЖАСЫ 7 (8) ЖАСТАН 18 ЖАСҚА ДЕЙІН САБАҚТЫҢ ҰЗАҚТЫҒЫ 45 МИНУТ 1 ТҚА бұзылуы 1 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 2 Есту қабілетінің зақымдалуы - 2 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 4 Көру қабілетінің зақымдалуы - 2 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 2 - жылына 2 рет 5 Оқу, жазу және есептеудің нақты бұзылуы - - - 2 - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 6 Қарым-қатынас пен әлеуметтік өзара әрекеттестіктің бұзылуы немесе қиындықтары (аутизм диагнозына сәйкес келеді) - - 2 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 7 Мінез-құлықтың бұзылуы немесе қиындықтары 2 - - - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 9 Күрделі бұзылулар . - 1 2 Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 10 ТҚА бұзылуы 2 Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) - - жылына 2 рет 11 Есту қабілетінің зақымдалуы (көрсеткіштер бойынша) - 2 - - - Айына 4 консультация (көрсетілім бойынша) 2 - жылына 2 рет Ескертпе: «Көрсеткіш бойынша» - командалық бағалау хаттамасында жазылуы тиіс пәнаралық командалық бағалау нәтижелері бойынша белгіленетін көмек көлемі. «Отбасылық консультациялар» – отбасына әзірленген көмек бағдарламасының нәтижелері бойынша психолог және немесе әлеуметтік педагог жүргізетін, консультацияларды командалық бағалау нәтижелері бойынша белгіленетін көмек көлемі.

Басқа 6-6. Жұмыс оқу жоспары

Арнайы білім беру ұйымдары қызметінің Үлгілік ережесіне 6-қосымша Жұмыс оқу жоспары № Түзету-дамыту жұмысы (курс 36 сабақ. Қарқындылығы аптасына 3 рет. Сабақтың ұзақтығы 60 минут) № Көмек бағдарламалары Жас Түзету-дамыту сабақтары Құрылымдық анализ Отбасымен жұмыс жеке топтық кеңес беру супервизирование 1 «Ерте қолдау» 0-3 көрсеткіштер бойынша + Бір цикл үшін 2 рет күн сайын курс аяқталғаннан кейін сұрау бойынша 2 «Білім алу дағдыларын дамыту» 3-10 + + 3 «Сөйлеу дағдыларын дамыту» (ДЖАСПЕР әдістемесі бойынша) 4-7 + 4 «Әлеуметтік дағдыларды дамыту» 5 жастан бастап көрсеткіштер бойынша + 5 «Өмірлік дағдыларды дамыту» 5 жастан бастап + 6 «Интенсивті курс» сұраныс бойынша + Цикл үшін 1 рет II Диагностилық іс-шаралар Іс-шаралар Көрсеткіштер Ұзақтығы Нәтиже Мерзімдері 1 Алғашқы кеңес беру және баланың анамнестикалық деректерін жинау + 90 мин Баланың даму картасы бір рет 2 M-CHAT - R-аутизм спектрінің бұзылу қаупін бағалау скринингі (АСБ) 16 айдан 30 айға дейін 30 мин Сауалнама 6 айдан кейін қайта 3 Баланың психофизикалық жағдайын диагностикалық тексеру - ADOS-2 Ақыл-ой жасын (12 айдан бастап) және қарсы көрсеткіштерді ескере отырып 60 мин Аутистік көріністердің айқындылық дәрежесі туралы қорытынды, көмек бағдарламасына жіберу Бастапқы және қайталама өтініш III Отбасын оқыту Іс-шара Ұзақтығы Оқыту формасы Сағат саны Мерзімі Жауаптылар 1 Семинар 60 мин Күндізгі 40 Басталғанға дейін және ағымда. цикл Супервайзер, клиникалық педагог 10-12 2 Консультация 30-60 мин Күндізгі Шарт жасасу кезінде және сұраныс бойынша Цикл бойы супервайзер 3 Супервизия 60 мин Онлайн Сұраныс бойынша цикл аяқталғаннан кейін Клиникалық педагог 4 Вебинар 60 мин Онлайн 20 Басталғанға дейін және ағымда. цикл Супервайзер, клиникалық педагог 1-12 IV Мамандарды оқыту Іс-шара Ұзақтығы Оқыту формасы Сағат саны Исполнители: 1 Семинар 5 күн Күндізгі 40 Супервайзер, клиникалық педагог 2 Вебинар (онлайн семинар) Онлайн 20 3 Консультация Сұраныс бойынша Күндізгі / онлайн 1 4 Супервизия 6 мес Онлайн 36 5 Ақпараттық сессия Сұраныс бойынша Күндізгі / Онлайн 2 сағат

Басқа 7. Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығына 7-қосымша Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Тарау 1. 1-тарау. Жалпы ережелер

1-тарау. Жалпы ережелер

Тармақ 1

1. Осы Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары (бұдан әрі – қағидалар) «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – «Білім туралы» Заң) 5-бабы 68) тармақшасына сәйкес әзірленді және жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының қызметін реттейді.

Тармақша 1

1) арнаулы әлеуметтік көрсетілетін қызметтер – адамның тыныс-тіршілігін объективті түрде бұзатын негіздерді еңсеру үшін адамға (отбасына) жағдай жасауды қамтамасыз ететін және оның қоғам өміріне басқа азаматтармен бірдей қатысу мүмкіндіктерін жасауға бағытталған көрсетілетін қызметтер кешені;

Тармақша 2

2) баланың заңды өкілдері – ата-ана, бала асырап алушылар, қорғаншы, қамқоршы, патронат тәрбиелеуші, баланы қабылдайтын ата-аналар Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес балаға қамқорлық жасауды, білім, тәрбие беруді, оның құқықтары мен мүдделерін қорғауды жүзеге асыратын олардың орнындағы басқа да адамдар; 📌 Ескерту. 2) тармақша 01.07.2025 бастап қолданысқа енгізіледі - ҚР Оқу-ағарту министрінің 31.03.2025 № 59 бұйрығымен.

Тармақша 3

3) арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж адам (отбасы) – Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодексінің 133-бабында көзделген, адамның тыныс-тіршілігін объективті түрде бұзатын, ол өз бетінше еңсере алмайтын негіздер бойынша осындай деп танылған адам (отбасы);

Тармақша 4

4) арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталықтары-қызметі арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаждықтың алдын алу жөніндегі шараларды жүзеге асырумен байланысты заңды тұлғаларға тұрақты немесе уақытша (күндізгі) болу, сондай-ақ ақпараттық, консультациялық, делдалдық қызметтер көрсету арқылы арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсететін білім беру органдарының қарамағындағы ұйымдар;

Тармақша 5

5) кәмелетке толмағандарды бейiмдеу орталықтары – ата-анасын немесе басқа да заңды өкiлдерiн анықтау үшiн үш жастан он сегiз жасқа дейiнгi қадағалаусыз және панасыз қалған балаларды, уақтылы орналастырылуы мүмкiн болмаған жағдайда ата-анасының немесе оларды алмастыратын адамдардың қамқорлығынсыз қалған балаларды, қорғаншылық және қамқоршылық органы балалардың өмiрiне немесе денсаулығына тiкелей қатер төнген кезде ата-анасынан (олардың бiреуiнен) немесе қамқорлыққа алған басқа адамдардан алып қойған балаларды, арнаулы бiлiм беру ұйымдарына жiберiлетiн балаларды, сондай-ақ әлеуметтiк бейiмсiздiкке және әлеуметтiк депривацияға әкеп соққан қатыгездiкпен қарау салдарынан арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қабылдауды және уақытша бағып-ұстауды қамтамасыз ететiн, бiлiм беру органдарының қарамағындағы ұйым.

Тармақ 3

3. Жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдары (бұдан әрі – Ұйым) – жетім балаларға, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға, қараусыз және панасыз қалған балаларға, сондай-ақ арнаулы әлеуметтік көмекке мұқтаж балаларға тұрғылықты орын бере отырып, тәрбиелеу, білім алу үшін қолайлы жағдайлар жасалатын білім беру жүйесінің ұйымдары Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне сәйкес көрсетілетін қызметтер.

Тармақ 4

4. Ұйымдарының түрлері «Білім беру ұйымдары түрлерінің номенклатурасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 22 ақпандағы № 50 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8390 болып тіркелген) айқындалған.

Тармақ 5

5. Мемлекеттік ұйымдарында оқитын және (немесе) тәрбиеленетін жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар толық мемлекеттік қамтамасыз етіледі.

Тармақ 6

6. Ұйым өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына, Қазақстан Республикасының Әлеуметтік кодексіне, «Білім туралы» Заңына, «Қазақстан Республикасындағы Баланың құқықтары туралы» (бұдан әрі – «Бала құқықтары туралы» Заң) заңдарға, осы Қағидаларға сәйкес жүзеге асырады.

Тарау 2. 2 тарау. Білім беру ұйымдары қызметінің тәртібі жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар үшін

2 тарау. Білім беру ұйымдары қызметінің тәртібі жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалар үшін

Тармақ 7

7. Ұйым тәрбиеленушілердің психофизиологиялық ерекшеліктеріне, денсаулықты сақтау, жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балалардың, арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балалардың құқықтары мен мүдделерін қорғау талаптарына сәйкес тәрбие бағдарламасын әзірлейді.

Тармақ 8

8. Орталықтың міндеттері:

Тармақша 1

1) мемлекеттiк көмек пен қолдауды қажет ететiн балаларға жататын орын бере отырып өмip сүру, оқыту және тәрбиелеу үшiн қажеттi жағдайларды қамтамасыз ету арқылы білім беру бағдарламаларын игеруге жағдай жасау;

Тармақша 2

2) тәрбиеленушілердің жақын туыстарын анықтау және оларды жақын туыстарының отбасына қайтару жөнінде шаралар қабылдауда қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын органдарға жәрдем көрсету;

Тармақша 3

3) тәрбиеленушілерді асырап алушы отбасыларындағы (қорғаншылыққа, патронатқа, асырап алуға, баланы қабылдайтын отбасына) өмірге психологиялық дайындау;

Тармақша 4

4) кәмелетке толмағандарға, заңды өкілдерге арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж әлеуметтік және психологиялық көмек көрсету;

Тармақша 5

5) кәмелетке толмағандардың әлеуметтік мәртебесін анықтау бойынша жұмыс;

Тармақша 6

6) кәмелетке толмағандар арасында қадағалаусыз және панасыз қалудың алдын алу бойынша профилактикалық жұмыс;

Тармақша 7

7) тұлғаның шығармашылық, рухани және дене мүмкiндiктерiн дамыту, адамгершілiк және салауатты өмiр сүру салтының берiк негiздерiн қалыптастыру, дара тұлғаны дамыту үшiн жағдайларды жасау арқылы зияткерлікті байыту;

Тармақша 8

8) азаматтық пен елжандылыққа, өз еліне - Қазақстан Республикасына сүйiспеншiлiкке, мемлекеттiк рәмiздердi құрметтеуге, халық дәстүрлерiн қастерлеуге, Конституцияға қайшы және қоғамға қарсы кез келген көрiнiстерге төзбеуге тәрбиелеу;

Тармақша 9

9) Қазақстан Республиканың қоғамдық-саяси, экономикалық және мәдени өмiрiне қатысу қажеттiлiгiн, жеке адамның өз құқықтары мен мiндеттерiне саналы көзқарасын қалыптастыру;

Тармақша 10

10) әлемдiк және отандық мәдениеттiң жетiстiктерiне баурау, қазақ халқы мен басқа да халықтардың тарихын, әдет-ғұрып дәстүрлерiн зерделеу, мемлекеттiк, орыс, шетел тiлдерiн білу;

Тармақша 11

11) оқытудың жаңа технологияларын енгiзу, бiлiм берудi ақпараттандыру;

Тармақша 12

12) тәрбиеленушілерді әлеуметтік қорғауды, медициналық- психологиялық-педагогикалық оңалтуды және әлеуметтік бейімдеуді қамтамасыз ету;

Тармақша 13

13) тәрбиеленушілерге оқыту, тәрбиелеу, емдеу, әлеуметтік бейімдеу, оңалту және қоғамға кіріктіру үшін жағдай жасауды қамтамасыз ету.

Тармақ 9

9. Ұйымда балалардың тұрақты және уақытша (күндіз) болуы үшін әртүрлі жастағы және бір жастағы топтар құрылады. Топтардағы балалар саны он бес адамнан аспауы тиіс.

Тармақ 10

10. Ұйымда медициналық қызмет көрсетуді ұйымның әкімшілігімен және денсаулық сақтау жүйесінің аумақтық ұйымдарымен бірлесіп, балалардың денсаулығын сақтауды, олардың психофизикалық жай-күйін нығайтуды, профилактикалық іс-шараларды жүргізуді, Қазақстан Республикасының халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы заңнамасы талаптарының сақталуын қамтамасыз ететін штаттық медициналық персонал жүзеге асырады.

Тармақ 11

11. Ұйым мынадай блоктардан тұрады:

Тармақша 1

1) тұрғын үй-тұрмыстық блок (жатын бөлмелер, сабақтарға арналған сынып, ойын бөлмесі, кинозал, кітапхана, гигиена бөлмелері);

Тармақша 2

2) медициналық блок;

Тармақша 3

3) әкімшілік-шаруашылық блок (асхана, қызметтік кабинеттер және шаруашылық үй-жайлар).

Тармақ 12

12. Ұйымның техникалық жарақтандырылуы кәмелетке толмағандарды тәулік бойы бақылау үшін еркін кіру және ұйымнан тыс шығу мүмкіндігімен қамтамасыз етеді.

Тармақ 13

13. Медициналық көрсеткіштер бойынша бұл балаларды тәрбиелеу мен оқыту «Бала құқықтары туралы» Заңға сәйкес бөлек жүзеге асырылатын жағдайларды қоспағанда, бір отбасында тұратын немесе туыстық қатынастарда тұратын балалар бір ұйымға жіберіледі.

Тармақ 14

14. Күн тәртібі тәрбиеленушілердің ұйымда тәулік бойы болуын ескере отырып жасалады.

Тармақ 15

15. Жалпы білім беретін мектептердегі оқу-тәрбие процесі «Қазақстан Республикасының бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің үлгілік оқу жоспарларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 8 қарашадағы № 500 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8170 болып тіркелген) сәйкес жүзеге асырылады. Ұйымда тәрбие жұмысы балалар мен ересектердің ынтымақтастығы қағидаттарында тәрбиеленушілердің мүдделерін, бейімділігі мен психофизикалық ерекшеліктерін ескере отырып жүргізіледі. Жергілікті атқарушы органдар мектеп жасындағы тәрбиеленушілерді тиісті елді мекеннің жалпы білім беретін мектебінде мектебі жоқ ұйымдардың оқуын қамтамасыз етеді.

Тармақ 16

16. Ұйымда тәрбиеленушілердің патриоттық, азаматтық, интернационализм, жоғары мораль мен адамгершілікті қалыптастыруға, сондай-ақ жан-жақты қызығушылықтары мен қабілеттерін дамытуға бағытталған түрлі клубтар, секциялар, үйірмелер, студиялар құрылады. Ұйым тәрбиеленушілердің мүдделерін ескере отырып, жалпы білім беретін мектепте, оқушылар сарайлары мен үйлерінде, жас техниктер мен жас натуралистер станцияларында, Спорт және музыка мектептерінде, мектептен тыс ұйымдарда үйірмелерге, секцияларға баруын қамтамасыз етеді.

Тармақ 17

17. Мектепке дейінгі жастағы ұйымдардың тәрбиеленушілерін тәрбиелеу, оқыту және олардың күн тәртібі «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің міндетін атқарушының 2016 жылғы 12 тамыздағы № 499 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14235 болып тіркелген) бекітілген мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың мемлекеттік жалпыға міндетті стандартына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 18

18. Ұйымда болған уақытта әрбір тәрбиеленушіге кепілдік беріледі:

Тармақша 1

1) оның өмірі мен денсаулығын қорғау;

Тармақша 2

2) оның қадір-қасиетін қорғау;

Тармақша 3

3) күш көрсету, моральдық немесе психикалық зорлық-зомбылықтың барлық нысандарынан қорғау;

Тармақша 4

4) оның шығармашылық қабілеттері мен мүдделерін дамыту;

Тармақша 5

5) дамуында орын алған кемшіліктерді түзетуде білікті көмек алу;

Тармақша 6

6) оның бейімділігіне, қабілеттеріне, қалауы мен денсаулық жағдайына сәйкес қосымша білім беру, сауықтыру қызметтерін алуға құқығы бар.

Тармақ 19

19. Ұйым тәрбиеленушілердің мүдделерін ескере отырып, олардың жалпы білім беретін мектепте, оқушылар сарайлары мен үйлерінде, жас техниктер мен жас натуралистер станцияларында, Спорт және музыка мектептерінде, сондай-ақ басқа да қосымша білім беру ұйымдарында үйірмелерге, секцияларға қатысуы арқылы белсенді дамыған жеке тұлғаны қалыптастыруға ықпал етеді.

Тармақ 20

20. Ұйым тәрбиеленушілердің пікірін ескере отырып, тиісті лицензиясы (рұқсаты) болған кезде білім беру қызметін жүзеге асыратын заңды тұлғалармен шарттар бойынша тәрбиеленушілерді кәсіптік даярлауды жүргізеді.

Тармақ 21

21. Педагогикалық, әдістемелік және қамқоршылық кеңестер ұйымды алқалық басқару нысандары болып табылады.

Тармақ 22

22. Ұйымдардың персоналын жинақтау «Мемлекеттік білім беру ұйымдары қызметкерлерінің үлгі штаттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің м.а. 2023 жылғы 21 шiлдедегi № 224 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 33166 болып тіркелген) сәйкес регламенттеледі.

Тармақ 23

23. Ұйым жергілікті жағдайларға байланысты оқу шаруашылықтарын, оқу-тәжірибе учаскелерін, оқу-өндірістік шеберханаларды құрады.

Тармақ 24

24. Еңбекке баулу және оқыту оқу шеберханаларында, қосалқы шаруашылықтарда, кәсіпорындарда, ұйымдарда жұмысшы кадрларға қажеттілікке бағдарланған өңірлік, жергілікті жағдайларды негізге ала отырып және психофизикалық дамудың, денсаулықтың, мүмкіндіктердің, сондай-ақ тәрбиеленушілердің мүдделерін ескере отырып, тәрбиеленушіні жеке еңбек қызметі үшін даярлауды қамтитын еңбек бейінін таңдау негізінде жүзеге асырылады.

Тармақ 25

25. Мемлекеттік ұйым бюджет қаражаты есебінен қаржыландырылады.

Тармақ 26

26. Ұйымдарды құру, қайта ұйымдастыру және тарату «Білім туралы» Заңның 6-бабы 2-тармағының 6) тармақшасына және 3-тармағының 5) тармақшасына сәйкес жүзеге асырылады.

Тарау 3. 3-тарау. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығы қызметінің тәртібі

3-тарау. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығы қызметінің тәртібі

Тармақ 27

27. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығында күнтізбелік жыл ішінде: әлеуметтік-тұрмыстық, әлеуметтік-медициналық, әлеуметтік-психологиялық, әлеуметтік-педагогикалық, әлеуметтік-еңбек, әлеуметтік-мәдени, әлеуметтік-экономикалық қызметтер түріндегі арнаулы әлеуметтік қызметтерді үш жастан он сегіз жасқа дейінгі:

Тармақша 1

1) жетім балалар;

Тармақша 2

2) ата-ана құқықтарының шектелуіне немесе олардан айырылуына, ата-аналарының хабар-ошарсыз кетті деп танылуына, олардың қайтыс болды деп жариялануына, әрекетке қабілетсіз (әрекет қабілеті шектеулі) деп танылуына, ата-аналарының бас бостандығынан айыру орындарында жазасын өтеуіне, ата-анасының баланы тәрбиелеуден немесе оның құқықтары мен мүдделерін қорғаудан жалтаруына, оның ішінде ата-аналары өз баласын тәрбиелеу немесе емдеу мекемесінен алудан бас тартқан кезде, оларды уақтылы орналастыру мүмкін болмаған, сондай-ақ олардың өміріне немесе денсаулығына тікелей қатер төнген кезде орган ата-анасынан (олардың бірінен) немесе қамқорлығында болған басқа да адамдардан және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған өзге де жағдайларда іріктеп алынған балалар;

Тармақша 3

3) ата-аналарын немесе басқа да заңды өкiлдерiн анықтау үшiн үш жастан он сегiз жасқа дейiнгi қадағалаусыз және панасыз қалған балалар;

Тармақша 4

4) арнайы білім беру ұйымдарына жіберілетін балалар;

Тармақша 5

5) әлеуметтік бейімсіздікке және әлеуметтік депривацияға әкеп соққан қатыгездікпен қарау салдарынан арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балалар алады.

Тармақ 28

28. Осы Қағидалардың 27-тармағының 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген, білім беру ұйымына жіберілетін кәмелетке толмағандарға органдар мынадай құжаттарды ұсынады:

Тармақша 1

1) білім басқармасының білім беру ұйымына жіберу туралы бұйрығы;

Тармақша 2

2) туу туралы куәлік (жеке куәлік) «Азаматтық хал актілері жазбаларын тіркеу пункті» ақпараттық жүйесінде мәліметтер болмаған жағдайда не Қазақстан Республикасынан тыс жерде туылған баланың (балалардың) туу туралы куәлігі электрондық нысанда немесе оның қағаз түріндегі көшірмесі;

Тармақша 3

3) денсаулық жағдайы және егулер туралы медициналық құжаттар;

Тармақша 4

4) білім туралы құжаттар (мектеп жасындағы балалар үшін);

Тармақша 5

5) баланың өмір сүру жағдайларын тексеру актісі;

Тармақша 6

6) ата-аналары туралы мәліметтер (ата-аналарының қайтыс болуы туралы куәліктердің көшірмелері, соттың шешімі (ата-аналарының ата-ана құқықтарын шектеу немесе айыру туралы, ата-аналарын хабарсыз кетті деп тану, оларды қайтыс болды деп жариялау немесе әрекетке қабілетсіз (әрекет қабілеті шектеулі) деп тану туралы), ауруы туралы анықтама, ата-аналарды іздестіру туралы анықтама және ата-аналарының болмауын немесе олардың өз балаларын тәрбиелеу мүмкін еместігін растайтын басқа да құжаттар);

Тармақша 7

7) жақын туыстарының бар-жоғы және тұрғылықты жері туралы анықтама;

Тармақша 8

8) ата-анасы қайтыс болғаннан кейін қалған мүліктің тізімдемесі, оның сақталуына жауапты адамдар туралы мәліметтер;

Тармақша 9

9) кәмелетке толмағандарға тұрғын үй алаңын бекіту туралы құжаттар. Осы Қағидалардың 27-тармағының 3) және 5) тармақшаларында көрсетілген кәмелетке толмағандарға:

Тармақша 1

1) білім басқармасының білім беру ұйымына жіберу туралы бұйрығы;

Тармақша 2

2) баланың туу туралы куәлігі (жеке куәлігі) (бар болса) «Азаматтық хал актілері жазбаларын тіркеу пункті» ақпараттық жүйесінде мәліметтер болмаған жағдайда не Қазақстан Республикасынан тыс жерде туылған баланың (балалардың) туу туралы куәлігі электрондық нысанда немесе оның қағаз түріндегі көшірмесі;

Тармақша 3

3) тұрғын үй-тұрмыстық жағдайларын тексеру актісі (тұрғылықты жерін белгілеу кезінде);

Тармақша 4

4) кәмелетке толмағанға, сондай-ақ оның ата-анасына немесе басқа да заңды өкілдеріне мінездеме (ата-анасы немесе басқа да заңды өкілдері анықталған кезде);

Тармақша 5

5) білім беру ұйымынан анықтама (мектеп жасындағы балалар үшін);

Тармақша 6

6) медициналық құжаттар (бар болса-егу паспорты және амбулаториялық карта). Осы Қағидалардың 27-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген кәмелетке толмағандарға:

Тармақша 1

1) арнайы білім беру ұйымына жіберу туралы сот қаулысы.

Тармақ 29

29. Түнгі уақытта, демалыс немесе мереке күндері осы Қағидалардың 27-тармағының 1), 2), 3) және 5) тармақшаларында көрсетілген кәмелетке толмағандар арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығына осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша кәмелетке толмағанды арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығына қабылдау туралы актінің негізінде орналастырылады, бұл туралы арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығының әкімшілігі жиырма төрт сағат ішінде Қазақстан Республикасының прокуратура органдарына жазбаша хабарлайды.

Тармақ 30

30. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығына алкогольдік, есірткілік немесе уытқұмарлық масаң күйдегі кәмелетке толмағандар, сондай-ақ психикалық, мінез-құлықтық бұзылулардың (аурулардың) айқын белгілері бар кәмелетке толмағандар орналастырылмайды.

Тармақ 31

31. Кәмелетке толмағандарды одан әрі бағып-ұстау не орналастыру туралы мәселені шешу үшін арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығының қызметкерлері үш жұмыс күні ішінде қадағалаусыз, панасыз қалу не зорлық-зомбылық, баланың өмірі мен денсаулығына қатыгезбен қарау белгілерінің болуын негіздейтін органдарға ақпарат жібереді.

Тармақ 32

32. Кәмелетке толмағандар болған алғашқы 24 сағатта арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығының қызметкерлері осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша баланың жағдайына бастапқы бағалау жүргізеді. Кәмелетке толмағандар үш тәуліктен астам уақыт болған кезде арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығының қызметкерлері осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша баланың қажеттіліктеріне терең бағалау жүргізеді және осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша баламен жұмыс істеудің жеке жоспарын жасайды.

Тармақ 33

33. Кәмелетке толмағандарды қабылдау кезінде оларға бастапқы медициналық тексеру жүргізіледі, арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығына келіп түскен сәтте кәмелетке толмағанда бар заттар мен құндылықтар алып қойылады, бұл туралы осы Қағидаларға 1-қосымшаға сәйкес нысан бойынша кәмелетке толмағанды арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығына қабылдау актісіне жазба жасалады және орталықтан шыққан кезде қайтарылады. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығына тазаланбаған киіммен келген кәмелетке толмағандарға сыртқы киімдері мен іш киімдерін ауыстыру жүргізіледі.

Тармақ 34

34. Консультациялық көмек өз бетінше және өз еркімен жүгінген балаларға және олардың заңды өкілдеріне білім басқармасының жолдамасынсыз көрсетіледі.

Тармақ 35

35. Тәрбиеленушіні арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығынан басқа ұйымға ауыстыруды Білім басқармасы психологиялық-медициналық-педагогикалық комиссияның қорытындысы және арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығының қолдаухаты негізінде жүзеге асырады. Бұл ретте білім басқармасы ауыстыру туралы тиісті бұйрық дайындайды.

Тармақ 36

36. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығының тәрбиеленушілерін шығару арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығының педагогикалық кеңесінің шешімі бойынша, ол болмаған кезде – арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығы әкімшілігінің шешімі бойынша жүргізіледі. Кәмелетке толмағандар шығып қалған жағдайда арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж қолдау орталығының қызметкерлері осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша баламен жеке жұмыс жоспарын аяқтайды.

Тармақ 37

37. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығынан шығару кезінде кәмелетке толмағандар тұрғылықты жеріне қатаң түрде ата-аналарының немесе басқа да заңды өкілдерінің еріп жүруімен жіберіледі не осы Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес нысан бойынша кәмелетке толмағанды қабылдау-беру актісі бойынша кәмелетке толмағанды бейімдеу орталығынан кәмелетке толмағанды шығару туралы бұйрықтың негізінде арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығының қызметкерлерінің алып жүруімен одан әрі орналасатын жеріне жеткізіледі.

Тармақ 38

38. Арнаулы білім беру ұйымдарына жіберілетін кәмелетке толмағандар арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығының қызметкерлерінің ілесіп жүруімен жеткізіледі. Кәмелетке толмаған қыздарды алып жүруді тек қана әйел жынысты қызметкер жүзеге асырады.

Тармақ 39

39. Кәмелетке толмағандар кәмелетке толғанға дейін отбасына тәрбиелеуге орналастыру мүмкін болмаған жағдайда оларға көмек көрсету және оларды одан әрі орналастыру мәселелерін шешу үшін алты айдан аспайтын мерзімде арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығында болады.

Тармақ 40

40. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығына келіп түскен сәттен бастап алты ай ішінде жетім бала және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған бала мәртебесі белгіленген кезде арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығына тұрақты тұруға қабылдау осы Қағидалардың 28-тармағына сәйкес белгіленген құжаттар тізбесі негізінде кейіннен отбасына орналастырылғанға дейін жүзеге асырылады.

Тармақ 41

41. Кәмелетке толмағандардың арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығында болу мерзіміне денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган жариялаған карантин кезеңі, сондай-ақ кәмелетке толмағанның ауруына байланысты денсаулық сақтау ұйымында болу уақыты кірмейді.

Тармақ 42

42. Тәрбиеленушіні арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығынан ауыстырған (шығарған) кезде жеке істер тәрбиеленуші тұратын және оқитын ұйымның өкіліне беріледі, ол туралы журналға тиісті жазба жазылады.

Тармақ 43

43. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығында қызметтер (бөлімдер) ұйымдастырылады):

Тармақша 1

1) арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды психологиялық және құқықтық қолдау және арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығының түлектерін интернаттан кейінгі сүйемелдеу қызметі (бөлімі);

Тармақша 2

2) арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды отбасылық орналастыруға жәрдемдесу және асырап алушы ата-аналарды сүйемелдеу қызметі (бөлімі).

Тармақ 44

44. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды психологиялық және құқықтық қолдау қызметінің (бөлімінің) міндеттері:

Тармақша 1

1) арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балалардың жеке және зияткерлік дамуына жәрдемдесу, өзін-өзі тәрбиелеу және өзін-өзі дамыту қабілетін қалыптастыру;

Тармақша 2

2) тез дамып келе жатқан ақпараттық қоғам жағдайында арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларға, олардың табысты әлеуметтенуіне психологиялық көмек көрсету;

Тармақша 3

3) арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж әрбір балаға оның жеке басын психологиялық-педагогикалық зерттеу негізінде көзқарасты дараландыруға ықпал ету;

Тармақша 4

4) психологиялық диагностика жүргізу және арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж тәрбиеленушілер мен балалардың шығармашылық әлеуетін дамыту;

Тармақша 5

5) арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балалардың психологиялық қиындықтары мен проблемаларын шешу бойынша психологиялық түзету жұмыстарын жүзеге асыру;

Тармақша 6

6) ата-аналар мен орталық қызметкерлеріне психологиялық проблемаларды шешуде және оқу-тәрбие жұмысының оңтайлы әдістерін таңдауда консультациялық көмек көрсету;

Тармақша 7

7) арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қабылдаушы отбасылардағы өмірге психологиялық даярлауды жүзеге асыру.

Тармақ 45

45. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығының тәрбиеленушілерін отбасылық орналастыруға жәрдемдесу және арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығының түлектерін интернаттан кейінгі сүйемелдеу және асырап алушы ата-аналарды сүйемелдеу қызметінің (бөлімінің) міндеттері:

Тармақша 1

1) баланы отбасына қайтару мақсатында арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балалардың ата-аналарымен жұмысты жүзеге асыру;

Тармақша 2

2) жетім балаларды, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды өз отбасына тәрбиелеуге қабылдауға тілек білдірген, Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын Қазақстан Республикасының азаматтарын психологиялық даярлауды жүзеге асыру;

Тармақша 3

3) отбасында өмір сүру және тәрбиелену құқықтарын іске асыру үшін арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды ата-ана қамқорлығынан айырылуының нақты мән-жайларын анықтау бойынша жұмыстарды жүзеге асыру;

Тармақша 4

4) жетім балаларды, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды өз отбасына тәрбиелеуге қабылдауға және қабылдауға тілек білдірген Қазақстан Республикасының аумағында тұрақты тұратын азаматтарға консультациялық көмек көрсету;

Тармақша 5

5) жетім балаларды және ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларды өз отбасына тәрбиелеуге қабылдаған отбасыларға психологиялық, консультациялық және өзге де көмек көрсету;

Тармақша 6

6) арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қабылдаушы отбасына орналастыру бойынша органдармен жұмысты жүзеге асыру;

Тармақша 7

7) жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған ұйымдардың түлектеріне дербес өмірге бейімделуге жәрдем көрсету;

Тармақша 8

8) жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған ұйымдар түлектерінің құқықтары мен мүдделерін қорғауға жәрдемдесу;

Тармақша 9

9) өзін-өзі қамтамасыз ету проблемаларын шешуде, арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаждықтың алдын алу мүмкіндіктерін іске асыруда қолдау;

Тармақша 10

10) еңбекқорлықты, салауатты өмір салтын, мінез-құлық мәдениетін, заңға бағыну дағдыларын қалыптастыру.

Тармақ 46

46. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығында қажеттілікке қарай басқа да қызметтер (бөлімдер) құрылады.

Тармақ 47

47. Арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығы қызметі арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаждықтың алдын алу жөніндегі шараларды жүзеге асырумен байланысты заңды тұлғаларға ақпараттық, консультациялық, делдалдық қызметтер көрсетеді.

Тармақ 48

48. Арнаулы әлеуметтік көрсетілетін қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталықтары Қазақстан Республикасы Әлеуметтік кодексінің 133-бабы 1-тармағының 1), 2), 3) және 9) тармақшаларында көзделген негіздер бойынша арнаулы әлеуметтік көрсетілетін қызметтерге мұқтаж балаларды тәрбиелеуге қабылдаған отбасыларға жетім балаларға, ата-аналарының қамқорлығынсыз қалған балаларға арналған білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларына сәйкес әлеуметтік, құқықтық, психологиялық, педагогикалық көмек көрсетуге бағытталған шаралар кешенін жүзеге асырады.

Тарау 4. 4 тарау. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығы қызметінің тәртібі

4 тарау. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығы қызметінің тәртібі

Тармақ 49

49. Мектеп жасындағы тәрбиеленушілер ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығында немесе арнайы білім беру ұйымдарында немесе тиісті елді мекеннің жалпы білім беретін мектебінің арнайы түзету сыныптарында білім алады.

Тармақ 50

50. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығының мектепке дейінгі бөлімше (топтар) орталықта мектепке дейінгі және мектеп жасындағы балалардың туыстық қатынастарын сақтау мақсатында құрылады.

Тармақ 51

51. Мектепке дейінгі бөлімше (топтар) өз қызметінде осы Қағидаларды басшылыққа алады.

Тармақ 52

52. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қолдау орталықтарында балаларды оқыту және тәрбиелеу Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген) бекітілген Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 8 қарашадағы № 500 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8170 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасындағы бастауыш, негізгі орта, жалпы орта білім берудің үлгілік оқу жоспарларына, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 03 сәуірдегі № 115 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8424 болып тіркелген) бекітілген Жалпы білім беру ұйымдарына арналған жалпы білім беретін пәндердің, таңдау курстарының және факультативтердің үлгілік оқу бағдарламаларына, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 20 желтоқсандағы № 557 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8275 болып тіркелген) бекітілген Қазақстан Республикасында мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу жоспарларына, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің м.а. 2016 жылғы 12 тамыздағы № 499 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 14235 болып тіркелген) бекітілген Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың үлгілік оқу бағдарламаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 53

53. Білім алушылардың бастауыш, негізгі орта және жалпы орта білім берудің үлгілік оқу бағдарламаларын меңгеруін бақылау мақсатында білім беру ұйымдары «Орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім беру ұйымдары үшін білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылауды, оларды аралық және қорытынды аттестаттауды өткізудің үлгілік қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2008 жылғы 18 наурыздағы № 125 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5191 болып тіркелген) сәйкес білім алушылардың үлгеріміне ағымдағы бақылауды және қорытынды аттестаттауды жүзеге асырады.

Тармақ 54

54. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қолдау орталығындағы жалпы білім беретін сыныптардың саны санитариялық нормаларды ескере отырып, білім беру процесі үшін жасалған жағдайларға байланысты және қажеттілікке (санға) қарай айқындалады. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қолдау орталығында сыныптардың толымдылығы 20 адамды құрайды.

Тармақ 55

55. Сыныпты 2 топқа бөлу қалалық жалпы білім беру ұйымдарында в сыныбын 24 және одан да көп білім алушылар, ал ауылдық ұйымдарда – 20 және одан да көп білім алушылар толтырған кезде жүзеге асырылады: оқыту қазақ тілінде жүргізілмейтін 1-11 сыныптардағы қазақ тілі бойынша; қазақ әдебиеті бойынша оқыту қазақ тілінде жүргізілмейтін 5-11 сыныптарда; қазақ және ұйғыр, тәжік және өзбек тілдерінде оқытатын 3-11 сыныптарда орыс тілінен; 1-11 сыныптарда шет тілі бойынша; информатика бойынша 5-11 сыныптарда; бейіндік пәндер бойынша; 5-11 сыныптардағы технология бойынша (сыныптың толымдылығына қарамастан ұлдар мен қыздар топтары); дене шынықтыру бойынша 5-11 сыныптарда.

Тармақ 56

56. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қолдау орталығында Мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған арнайы мектеп немесе (түзету) топтар (сыныптар) ашылады. Балаларды осы мектепке немесе топтарға (сыныптарға) айқындау психологиялық-медициналық-педагогикалық комиссияның қорытындысы негізінде ғана жүзеге асырылады.

Тармақ 57

57. Денсаулық мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған арнайы (түзету) сыныптарының 1-11 сыныптарының толықтырылуы 12 білім алушыға дейін белгіленеді. Дайындық сыныбының толықтырылуы 8 адамнан аспауы тиіс. Орташа ақыл-ой кемістігі бар балалар мен 3-тен 6 адамға дейін аралас ақауы бар балаларға арналған сыныптардың толықтырылуы.

Тармақ 58

58. Ерекше білім беру қажеттіліктері бар балаларды қолдау орталығының түлектері «Білім туралы құжаттардың түрлерін, білім туралы мемлекеттік үлгідегі құжаттардың нысандарын және оларды есепке алу мен беру қағидаларын, білім туралы өзіндік үлгідегі құжаттардың мазмұнына қойылатын негізгі талаптарды және оларды есепке алу мен беру қағидаларын, сондай-ақ білім беру ұйымдарында білім алуды аяқтамаған адамдарға берілетін анықтаманың нысанын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2015 жылғы 28 қаңтардағы № 39 бұйрығына (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылы 27 ақпанда № 10348 тіркелді) сәйкес мемлекеттік үлгідегі аттестат алады.

Тармақ 59

59. Әлеуметтік-тұрмыстық бағдарлау, кәсіптік-еңбекке оқыту бойынша арнайы сабақтар сыныпты 2 топқа бөле отырып жүргізіледі. Бұл топтарды жинақтау білім алушылардың танымдық, психофизикалық ерекшеліктерін, дәрігердің ұсынымдарын ескере отырып жүргізіледі. Кәсіптік-еңбекке оқыту бойынша топтардың толымдылығы 5-тен 7 адамға дейін.

Тармақ 60

60. Логопедтік сабақтар, емдік дене шынықтыру (бұдан әрі - ЕДШ), психомоториканы және сенсорлық процестерді дамыту бойынша топтарды жинақтау сөйлеу, қозғалыс және басқа да бұзылулардың біркелкілігі мен айқындылығын ескере отырып, Ал ЕДШ сабақтарында медициналық ұсынымдарға сәйкес жүргізіледі. Кесте бойынша сағаттар күннің бірінші және екінші жартысында беріледі. Сабақтың ұзақтығы-бір білім алушыға оқу уақытының 15-20 минуты. ЕДШ бойынша сабақтар білім алушылармен 3-5 адамнан тұратын топтарда өткізіледі. Сөйлеуді түзету бойынша логопедиялық сабақтар 2-4 адамнан тұратын топтарда, сондай-ақ жеке ұйымдастырылады.

Тармақ 61

61. Егер ақыл-ой кемістігінің күрделі нысандары бар білім алушылар жекелеген пәндер бойынша оқу бағдарламасын меңгермесе, оларды оқыту жеке жоспар бойынша жүргізіледі және олардың жеке ілгерілеуіне сәйкес бағаланады. Орталықтың педагогикалық кеңесі үлгермеу себептерін зерделеу туралы деректер негізінде балаларды жеке жоспар бойынша оқытуға көшіру туралы шешім қабылдайды. Жекелеген пәндер бойынша жеке жоспарларды педагогтер әрбір оқу жылына жасайды және оларды педагогикалық кеңес бекітеді.

Тармақ 62

62. Орталықтың оқу-тәрбие қызметі «Білім туралы» Заңның 5-бабының 14) тармақшасына сәйкес мемлекеттік жалпыға міндетті білім беру стандарттары негізінде әзірленген оқу жоспарлары мен бағдарламаларына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 63

63. Оқу аптасының ұзақтығын білім беруді басқарудың тиісті органының келісімі бойынша педагогикалық кеңес белгілейді және орталықтың жарғысында бекітіледі.

Тармақ 64

64. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығы «Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытудың, бастауыш, негізгі орта, жалпы орта, техникалық және кәсіптік, орта білімнен кейінгі білім берудің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 3 тамыздағы № 348 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29031 болып тіркелген) бекітілген білім берудің барлық деңгейлерінің мемлекеттік жалпыға міндетті стандарттарына сәйкес қазақ тілін білуді, сондай-ақ орыс тілін, шет тілдерінің бірін оқытуды қамтамасыз етеді.

Тармақ 65

65. Еңбекке баулу және тәрбиелеу жергілікті жағдайлар мен қажеттіліктерді ескере отырып, оқытуды қоғамдық пайдалы, өнімді еңбекпен біріктіру, қоршаған ортаны қорғау жөніндегі іс-шараларға қатысу, клубтар мен үйірмелердегі, оқу шеберханаларындағы, қосалқы шаруашылықтағы, оқушылар кооперативтеріндегі, басқа да оқушылар бірлестіктеріндегі, кәсіпорындардағы, фермерлік шаруашылықтардағы жұмыстар негізінде жүзеге асырылады.

Тармақ 66

66. Тиісті жағдайлар болған кезде білім алушы тәрбиеленушілерге оқу-өндірістік шеберханаларда, зертханаларда, оқу шаруашылықтарында, оқушы орындарында, құрылыс объектілерінде, егістіктерде, Тапсырыс беруші кәсіпорындардың, жұмыс берушілердің фермаларында белгіленген тәртіппен біліктілік беру туралы куәлік (куәлік) бере отырып, кәсіптік және өндірістік оқыту ұйымдастырылуы мүмкін.

Тармақ 67

67. Кәсіптік практиканың түрлері, мерзімдері мен мазмұны «Білім туралы» Заңның 38-бабының 2) тармақшасына сәйкес техникалық және кәсіптік білім беретін оқу орындарының оқу жоспарлары мен бағдарламаларында айқындалады.

Тармақ 68

68. Тәрбиеленушілердің тәрбие, еңбек, спорт, мәдени-бұқаралық жұмыстардың әртүрлі нысандарына қатысуы балалар мен ересектердің ынтымақтастығы қағидатына, қызығушылықтарды, бейімділіктер мен психофизикалық ерекшеліктерді ескере отырып, ұжымдық іс-әрекетке жеке және сараланған көзқарастардың үйлесуі негізінде құрылады.

Тармақ 69

69. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығында тәрбиеленушілердің патриоттық, азаматтық, интернационализм, жоғары мораль мен адамгершілікті қалыптастыруға, сондай-ақ жан-жақты қызығушылықтары мен қабілеттерін дамытуға бағытталған түрлі клубтар, секциялар, үйірмелер, студиялар құрылады.

Тармақ 70

70. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығының тәрбиеленушілері өз базасында кәсіподақ, мәдени-ағарту, мектептен тыс, спорттық және басқа да ұйымдар құратын музыкалық, көркем, спорттық және басқа да мектептердегі, түрлі үйірмелер мен секциялардағы сабақтарға қатыса алады, конкурстарға, олимпиадаларға, спартакиадаларға, көрмелерге, байқауларға және мектеп оқушыларымен бұқаралық іс-шаралардың басқа да нысандарына қатысалады.

Тармақ 71

71. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығына барлық күнтізбелік жыл ішінде қабылданады:

Тармақша 1

1) жетім балалар;

Тармақша 2

2) ата-ана құқықтарының шектелуіне немесе одан айырылуына, ата-аналарының хабарсыз кетті деп танылуына, олардың қайтыс болды деп жариялануына, әрекетке қабілетсіз (әрекет қабілеті шектеулі) деп танылуына, ата-анасының бас бостандығынан айыру орындарында жазасын өтеуіне, ата-анасының баланы тәрбиелеуден немесе оның құқықтары мен мүдделерін қорғаудан жалтаруына, оның ішінде ата-анасының өз баласын тәрбиелеу немесе емдеу мекемесінен алудан бас тартуына, сондай-ақ ата-анасының қамқорлығы болмаған өзге де.

Тармақ 72

72. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығына айқындау үшін білім басқармасының мынадай құжаттарды қоса бере отырып, ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығына жіберу туралы жолдамасы негіз болып табылады:

Тармақша 1

1) туу туралы куәлік (жеке куәлік) «Азаматтық хал актілері жазбаларын тіркеу пункті» ақпараттық жүйесінде мәліметтер болмаған жағдайда не Қазақстан Республикасынан тыс жерде туылған баланың (балалардың) туу туралы куәлігі электрондық нысанда немесе оның қағаз түріндегі көшірмесі;

Тармақша 2

2) денсаулық жағдайы және егулер туралы медициналық құжаттар;

Тармақша 3

3) білім туралы құжаттар (мектеп жасындағы балалар үшін);

Тармақша 4

4) баланың өмір сүру жағдайларын тексеру актісі;

Тармақша 5

5) ата-аналары туралы мәліметтер (ата-аналарының қайтыс болуы туралы куәліктердің көшірмелері, соттың шешімі (ата-аналарының ата-ана құқықтарын шектеу немесе айыру туралы, ата-аналарын хабарсыз кетті деп тану, оларды қайтыс болды деп жариялау немесе әрекетке қабілетсіз (әрекет қабілеті шектеулі) деп тану туралы), ауруы туралы анықтама, ата-аналарды іздестіру туралы анықтама және ата-аналарының болмауын немесе олардың өз балаларын тәрбиелеу мүмкін еместігін растайтын басқа да құжаттар);

Тармақша 6

6) жақын туыстарының бар-жоғы және тұрғылықты жері туралы анықтама;

Тармақша 7

7) ата-анасы қайтыс болғаннан кейін қалған мүліктің тізімдемесі, оның сақталуына жауапты адамдар туралы мәліметтер;

Тармақша 8

8) кәмелетке толмағандарға тұрғын үй алаңын бекіту туралы құжаттар;

Тармақша 9

9) психологиялық-медициналық-педагогикалық комиссияның қорытындысы.

Тармақ 73

73. Тәрбиеленушіні ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығынан басқа ұйымға ауыстыруды Білім басқармасы психологиялық-медициналық-педагогикалық комиссияның қорытындысы және орталықтың қолдаухаты негізінде жүзеге асырады. Бұл ретте білім басқармасы ауыстыру туралы тиісті бұйрық дайындайды.

Тармақ 74

74. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығының тәрбиеленушілерін шығару орталықтың педагогикалық кеңесінің шешімі бойынша, ол болмаған жағдайда – орталық әкімшілігінің шешімі бойынша жүргізіледі.

Тармақ 75

75. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығынан тәрбиеленушіні ауыстыру (шығару) кезінде жеке істер тәрбиеленуші тұратын және оқитын ұйымның өкіліне беріледі, ол туралы журналға тиісті жазба жазылады.

Тармақ 76

76. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар балаларды қолдау орталығы жергілікті жағдайларға байланысты оқу шаруашылығын, оқу-тәжірибе учаскесін, оқу-өндірістік шеберханаларды құра алады.

Тарау 5. 5 тарау. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығы қызметінің тәртібі

5 тарау. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығы қызметінің тәртібі

Тармақ 77

77. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу Орталығына қабылданады:

Тармақша 1

1) ата-аналарын немесе басқа да заңды өкiлдерiн анықтау үшiн үш жастан он сегiз жасқа дейiнгi қадағалаусыз және панасыз қалған;

Тармақша 2

2) оларды уақтылы орналастыру мүмкін болмаған жағдайда, сондай-ақ олардың өмірі мен денсаулығына тікелей қатер төнген кезде орган ата-анасынан (олардың бірінен) немесе қамқорлығында болған басқа да адамдардан іріктеп алған ата-аналарының немесе оларды алмастыратын адамдардың қамқорлығынсыз қалған балалар;

Тармақша 3

3) арнайы білім беру ұйымдарына жіберілетін балалар;

Тармақша 4

4) әлеуметтік бейімсіздікке және әлеуметтік депривацияға әкеп соққан қатыгездікпен қарау салдарынан арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балалар.

Тармақ 78

78. Кәмелетке толмағандарды кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына орналастыру үшін негіздер:

Тармақша 1

1) осы Қағидалардың 77-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген кәмелетке толмағандарға қатысты сот қаулысы;

Тармақша 2

2) осы Қағидалардың 77-тармағының 1), 2) және 4) тармақшаларында көрсетілген кәмелетке толмағандарға қатысты білім басқармасының жолдамасы;

Тармақша 3

3) кәмелетке толмағанды (оларды) осы Қағидалардың 77-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына жеткізген адамның өтініші.

Тармақ 79

79. Осы Қағидалардың 77-тармағының 1), 2) және 4) тармақшаларында көрсетілген кәмелетке толмағандар түнгі уақытта, демалыс немесе мереке күндері осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес нысан бойынша кәмелетке толмағанды кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына қабылдау туралы актінің негізінде кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына орналастырылады, бұл туралы жиырма төрт сағат ішінде кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығының әкімшілігі прокуратура органдарына жазбаша хабарлайды.

Тармақ 80

80. Осы Қағидалардың 77-тармағының 1), 2) және 4) тармақшаларында көрсетілген кәмелетке толмағандарды одан әрі күтіп-бағу не орналастыру туралы мәселені шешу үшін кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығының қызметкерлері үш тәулік ішінде баланың өмірі мен денсаулығына қатер төндіретін қадағалаусыз, панасыз қалу не зорлық-зомбылық, қатыгездік белгілерінің болуын негіздейтін білім басқармасына ақпарат жібереді.

Тармақ 81

81. Білім басқарма үш жұмыс күні ішінде кәмелетке толмағанды кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына орналастыру туралы жолдамасы дайындайды. Білім басқарманың жолдамасы бойынша кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына орналастырылған кәмелетке толмағандар көрсетілген білім басқарманың қаулысы негізінде ғана шығарылады.

Тармақ 82

82. Кәмелетке толмағандар болған алғашқы 24 сағатта кәмелетке толмағандарды кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығының қызметкерлері осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша баланың жағдайына бастапқы бағалау жүргізеді. Кәмелетке толмағандар үш тәуліктен астам уақыт болған кезде кәмелетке толмағандарды кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығының қызметкерлері осы Қағидаларға 2-қосымшаға сәйкес нысан бойынша баланың қажеттіліктеріне терең бағалау жүргізеді және осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша баламен жұмыс істеудің жеке жоспарын жасайды.

Тармақ 83

83. Кәмелетке толмағанды қабылдау және оның кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығынан шығуы кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығы директорының бұйрығымен ресімделеді. Кәмелетке толмағандар шығып қалған жағдайда кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығының қызметкерлері осы Қағидаларға 5-қосымшаға сәйкес нысан бойынша баламен жеке жұмыс жоспарын аяқтайды.

Тармақ 84

84. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына қабылданатын кәмелетке толмағандар туралы деректер осы Қағидаларға 3-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жеткізілген кәмелетке толмағандарды есепке алу журналында тіркеледі. Кәмелетке толмағанның сауалнамалық деректері және кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына орналастыру себептері нақтыланғаннан кейін оған осы Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес нысан бойынша есептік-статистикалық карточка ресімделеді.

Тармақ 85

85. Осы Қағидалардың 77-тармағының 1), 2) және 4) тармақшаларында көрсетілген кәмелетке толмағандар оларға көмек көрсету және оларды одан әрі орналастыру мәселелерін шешу үшін үш айдан аспайтын мерзімде кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығында болады.

Тармақ 86

86. Кәмелетке толмағандардың кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығында болу мерзіміне Денсаулық сақтау саласындағы уәкілетті орган жариялаған карантин кезеңі, сондай-ақ кәмелетке толмағанның ауруына байланысты стационарлық көмек көрсететін денсаулық сақтау ұйымында болу уақыты кірмейді. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығының әкімшілігі, органдар баланың одан әрі өмір сүруі үшін оның мәртебесін растайтын құжаттарды жинау жөнінде барлық қажетті шараларды қабылдайды:

Тармақша 1

1) білім басқармасының өмірлік қиын жағдайда жүрген балаларды қолдау орталығына жіберу туралы жолдамасы;

Тармақша 2

2) туу туралы куәлік (жеке куәлік) «Азаматтық хал актілері жазбаларын тіркеу пункті» ақпараттық жүйесінде мәліметтер болмаған жағдайда не Қазақстан Республикасынан тыс жерде туылған баланың (балалардың) туу туралы куәлігі электрондық нысанда немесе оның қағаз түріндегі көшірмесі;

Тармақша 3

3) денсаулық жағдайы және егулер туралы медициналық құжаттар;

Тармақша 4

4) білім туралы құжаттар (мектеп жасындағы балалар үшін);

Тармақша 5

5) баланың өмір сүру жағдайларын тексеру актісі;

Тармақша 6

6) ата-анасы туралы мәліметтер (ата-анасының қайтыс болуы туралы куәліктердің көшірмелері, ата-анасының ата-ана құқықтарын шектеу немесе одан айыру туралы, ата-анасын хабарсыз кетті немесе әрекетке қабілетсіз (әрекет қабілеті шектеулі) деп тану, оларды қайтыс болды деп жариялау туралы сот шешімі, ауруы туралы анықтама, ата-анасын іздестіру туралы анықтама, адасқан (тастанды) баланы жеткізу туралы акт, ата-ана құқықтарынан бас тарту және баланы асырап алуға келісу туралы өтініш, баланы Денсаулық сақтау ұйымында қалдыру туралы, патронаж туралы акт және ата-анасының жоқтығын немесе олардың өз балаларын тәрбиелеу мүмкін еместігін растайтын басқа да құжаттар);

Тармақша 7

7) аға-інілерінің, апа-сіңлілерінің (қарындастарының) және басқа да жақын туыстарының тұратын мекенжайы, телефоны, жұмыс орны көрсетілген олардың бар-жоғы және тұрғылықты жері туралы анықтама;

Тармақша 8

8) ата-анасы қайтыс болғаннан кейін қалған мүліктің тізімдемесі, оның сақталуына жауапты адамдар туралы мәліметтер;

Тармақша 9

9) кәмелетке толмағандарға тұрғын үйді бекіту туралы құжаттар, кезек нөмірін көрсете отырып, мемлекеттік тұрғын үй қорынан тұрғын үй алу үшін есепке қою туралы мәліметтер;

Тармақша 10

10) ата-аналарда жылжымайтын мүліктің болуы туралы мәліметтер;

Тармақша 11

11) әлеуметтік жәрдемақы алатын баланың атына жеке шот ашу туралы шарттың көшірмесі (болған жағдайда), алименттерді өндіріп алу туралы сот шешімінің көшірмесі (ата-анасы немесе оны алмастыратын адам балаға алған кезде);

Тармақша 12

12) психологиялық-медициналық-педагогикалық комиссияның қорытындысы;

Тармақша 13

13) балаға арналған сауалнама.

Тармақ 87

87. Осы Қағидалардың 77-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген кәмелетке толмағандар сот қаулысы бойынша кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығында болады, бірақ арнайы білім беру ұйымына жіберу туралы сот шешімі заңды күшіне енген кезеңнен аспайды.

Тармақ 88

88. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына алкогольдік, есірткілік немесе уытқұмарлық масаң күйдегі кәмелетке толмағандар, сондай-ақ психикалық, мінез-құлықтық бұзылулардың (аурулардың) айқын белгілері бар кәмелетке толмағандар орналастырылмайды.

Тармақ 89

89. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығында кәмелетке толмағандармен профилактикалық және бейімдеу жұмыстары жүргізіледі.

Тармақ 90

90. Ұстаудың белгіленген тәртібін бұзған кәмелетке толмағандармен психолог жеке тәрбие жұмысын жүргізеді, бұл туралы кәмелетке толмағанның жеке ісіне тиісті жазба жасалады.

Тармақ 91

91. Кәмелетке толмағандарды қабылдау кезінде оларға бастапқы медициналық тексеру жүргізіледі, кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына келіп түскен сәтте кәмелетке толмағанда бар заттар мен құндылықтар алып қойылады, бұл туралы осы Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес нысан бойынша кәмелетке толмағанды кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына қабылдау актісіне жазба жасалады және орталықтан шыққан кезде қайтарылады. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына тазаланбаған киіммен келген кәмелетке толмағандарға сыртқы киімдері мен іш киімдерін ауыстыру жүргізіледі.

Тармақ 92

92. Білім беру процесі «Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес және кәмелетке толмағандардың кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығында болу уақытын, оқу даярлығының деңгейін ескере отырып ұйымдастырылады. Қажет болған жағдайда кәмелетке толмағандардың білім алу нысаны туралы шешім психологиялық-медициналық-педагогикалық консультацияның келісімі бойынша қабылданады.

Тармақ 93

93. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына орналастырылған кәмелетке толмағандарға осы Қағидаларға 7-қосымшаға сәйкес нысан бойынша жеке істер жүргізіледі, олардың түпнұсқалары одан әрі орналасатын жеріне жіберіледі.

Тармақ 94

94. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығында ұсталатын кәмелетке толмағандармен профилактикалық және бейімдеу жұмысын ұйымдастыру үй-жайдың негіздеріне, педагогикалық елеусіздік дәрежесіне, жасына, отбасы-тұрмыстық жағдайларына қарай жүзеге асырылады.

Тармақ 95

95. Арнаулы білім беру ұйымдарына жіберілетін кәмелетке толмағандармен құқықтық оқыту және арнаулы білім беру ұйымында болудың алдағы жағдайларына әлеуметтік-педагогикалық бейімдеу бойынша жұмыс жүргізіледі.

Тармақ 96

96. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығынан шығару кезінде кәмелетке толмағандар тұрғылықты жеріне қатаң түрде ата-аналарының немесе басқа да заңды өкілдерінің еріп жүруімен жіберіледі не осы Қағидаларға 9-қосымшаға сәйкес нысан бойынша кәмелетке толмағанды қабылдау-беру актісі бойынша кәмелетке толмағанды бейімдеу орталығынан кәмелетке толмағанды шығару туралы бұйрықтың негізінде кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығының қызметкерінің алып жүруімен одан әрі орналасатын жеріне жеткізіледі.

Тармақ 97

97. Арнаулы білім беру ұйымдарына жіберілетін кәмелетке толмағандар кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығының қызметкерінің ілесіп жүруімен жеткізіледі. Кәмелетке толмаған қыздарды алып жүруді тек қана әйел жынысты қызметкер жүзеге асырады.

Тармақ 98

98. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығынан шығатын кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығының әлеуметтік педагогының алып жүруімен кәмелетке толмағандарды орналастыру орнына тегін жол жүрумен және тамақ өнімдерімен немесе жол жүру уақытына ақшалай ұстаумен қамтамасыз етіледі.

Тармақ 99

99. Кәмелетке толмаған баланы кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығынан шығарған кезде оның ата-анасына немесе басқа да заңды өкілдеріне кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығында болғаны туралы, денсаулық жағдайы туралы анықтамалар, үлгерімі туралы табель, психологиялық-педагогикалық мінездеме беріледі.

Басқа 1. Кәмелетке толмағанды арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығына орналастыру туралы акт

Жетім балалар мен қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының қызметі ата- анасының қамқорлығынсыз үлгі ережесіне 1-қосымша Кәмелетке толмағанды арнаулы әлеуметтік қызметтерге мұқтаж балаларды қолдау орталығына орналастыру туралы акт 20__ жылғы «___» _________ Қала, аудан___________ Мен,________________________________________________________________________ (лауазымы, атағы, тегі, әкесінің аты) _____________________________________________________________________________ (орталықтың атауы) _____________________________________________________________________________ (кәмелетке толмағанды жеткізген тұлғаның тегі, аты, әкесінің аты _____________________________________________________________________________ (бар болған жағдайда), жұмыс орны, лауазымы, мекенжайы, телефоны) ______________________________________________________________________________ (кәмелетке толмағанды анықтаған орын, уақыт және жағдайлар) ______________________________________ анықталған, кәмелетке толмағанды жеткізгені туралы акт жасалады. Кәмелетке толмағанның белгілері _________________________________________________ (бойы, салмағы, жасы, сөйлей білуі ерекше _______________________________________________________________________________ белгілері (меңдер, тыртықтар т.б.) денесіндегі жаңа жарақаттар, _______________________________________________________________________________ зорлық әрекеттерінің белгілері) Кәмелетке толмағаннан алынды _______________________________________________________________________________ (шыққан кезде қайтарылуға жататын _______________________________________________________________________________ заттар, бағалы заттар және құжаттар) _______________________________________________________________________________ (кәмелетке толмағанның тегін, аты-жөнін, жасын, ата-аналарын немесе басқа заңды тұлғаларын, тұрғылықты жерін, жұмыс _______________________________________________________________________________ орнын, ата-анасының лауазымын, маңызы бар басқада деректерді) (сыртынан қарағанда кәмелетке толмағанның дені сау, ауру, дене жарақаты бар) ___________________________________________________________ анықтау мүмкін болды Қолы __________________________________________________________________________ (актіні толтырған лауазымды адамның лауазымы, атағы, тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда)) _________________________________________________ (кәмелетке толмағанды жеткізген тұлғаның тегі)

Басқа 2. Жағдайды бастапқы бағалау және баланың қажеттіліктерін терең бағалау нысаны

Жетім балалар мен қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының қызметі ата- анасының қамқорлығынсыз үлгі ережесіне 2-қосымша Жағдайды бастапқы бағалау және баланың қажеттіліктерін терең бағалау нысаны Баланың деректері (тегі, аты, жынысы және жасы): Жеке іс нөмірі: Бастапқы бағалауды жүргізген қызметкерлердің тегі және аты: әлеуметтік педагог: педиатр дәрігер: тәрибиеші: психолог: Әлеуметтік педагог (баланың жағдайын бастапқы бағалау): 1. Үйде және отбасында баланың жағдайын бағалау (ата-аналар немесе заңды өкілдер өз міндеттерін орындай ма, отбасында баланың пікірімен санаса ма, баланың атын атай ма, бала отбасында физикалық немесе басқа зорлық-зомбылыққа ұшырай ма және тағы басқалар): 2. Баланың өз туыстарымен және достарымен қарым-қатынасын бағалау (бала жақын туыстарын біле ме, баланың отбасы мүшелерінің бір-біріне деген сүйіспеншілігі бар ма, баланың достары бар ма және тағы басқалар): 3. Ұйымға түсу саны: 4. Баланың әлеуметтік, құқықтық, медициналық, психологиялық-педагогикалық қажеттіліктерін бағалау: Әлеуметтік (тұрғын үймен қамтамасыз ету, жәрдемақы алу және тағы басқалар.): Құқықтық (құжаттарының болуы, құқықтық мәртебесі және тағы басқалар): Медициналық (денсаулық жағдайы, ерекше күтім, қатыгездік көрсету белгілері, тыйым салынған алкогольдік/есірткілік заттарды пайдалану және тағы басқалар.): Психологиялық (баланың/отбасының мінез-құлық/жеке тұлғалық ерекшеліктері): Білім беру (оқу орны, үлгерімі, қосымша біліммен қамтылуы, білім беру қызметтеріне қажеттілігі): 5. Қызметкерлердің жалпы бағасы және тұжырымдары: 6. Дереу іс-әрекет ету қажет: Ескертпе: тек бастапқы бағалау үшін толтырылады Педиатр-дәрігер (баланың қажеттіліктерін бағалауды терең бағалау): 7. Медициналық қажеттіліктерді бағалау (денсаулық жағдайы, ерекше күтім, қатыгездік көрсету белгілері, тыйым салынған алкогольдік/есірткілік заттарды пайдалану және тағы басқалар.): Тәрбиеші (баланың қажеттіліктерін бағалауды терең бағалау): 8. Баланың психологиялық-педагогикалық қажеттіліктерін бағалау: Қауіпсіздік (Балада қауіпсіз мінез-құлық қаншалықты қалыптасқан? Бала биіктіктен секіре ме? Жолды тыйым салынған жерден кесіп өте ме? Суық ауа райында жалаңаш жүре ме? Бейтаныс адамдармен сөйлесе ме? Әлеуметтік желілерде өзі туралы жеке мәліметтерімен бөлісе ме? тағы басқалар.) Әлеуметтік және өз-өзіне қызмет көрсету дағдылары (Бала гигиеналық процедураларды қалай орындайды (өз бетінше, ересектер тарапынан көмек көрсетуін, қарап тұруын, қадағалауын, еске салып тұруын қажет ете ме)? Бала үй тұрмысына қаншалықты бейімделген (ол не істей алады, не істегенді ұнатады)? Бала қалай киінеді (киім жасына, жынысына, мәдениетіне, дініне, жағдайына сай ма)? Отбасылық және әлеуметтік байланыстар (Бала айналасындағы адамдармен қалай қарым-қатынасқа түседі? Бала қай жастағы балалармен қарым-қатынасқа түскенді жөн көреді? Бала жақын ересектермен және балалармен достық және сенімге негізделген қарым-қатынастарды қалай орнатады? Бала қақтығыс жағдайында өзін қалай ұстайды? Бала қандас туыстарымен қарым-қатынасын сақтай ма, қарым-қатынас тәсілдері қандай?) Эмоциялық және мінез-құлықтық дамуы (Баланың көңіл-күйі көбінесе қандай? Көңіл-күйінің өзгеруіне қандай оқиғалар түрткі болуы мүмкін? Көңіл-күйінің өзгеруі баланың мінез-құлқына қалай әсер етеді? Балада қандай жағымды және жағымсыз қылықтары бар, олар мінез-құлқында қалай көрініс береді?) Сәйкестендіру (Бала өз отбасы, ұлты, мәдениеті, ана тілі, діні туралы не біледі және қандай көзқараста? Ол өз мінез-құлқында салт-дәстүрді, наным-сенімдерді ұстана ма?) Білім беру және оқыту (Бала қай мектепте және қандай бағдарлама бойынша оқиды? Баланың оқу барысына көзқарасы қандай, оқу үлгерімі қандай? Үй тапсырмасын қалай орындайды? Баланың сүйікті пәндері қандай, қиналатын пәндері қандай? Сондай нәнді оқуда қандай қиындықтар туындайды? Бала бос уақытында немен шұғылданады және немен айналысады? Баланың қандай қабілеттері, жеңістері, жетістіктері бар?) Психолог (баланың қажеттіліктерін бағалауды терең бағалау): 9. Баланың психологиялық қажеттіліктерін бағалау: Психологиялық хал-жағдайы (көбінесе басым болатын көңіл-күйі, қауіпсіздік сезімі) Басынан өткен психологиялық соққылардың салдары (Бала қандай психологиялық соққыларға шалдыққан (бауыр басу соққысы, қатыгездік көру соққысы, айырылу соққысы, тағы басқалар.), олар қалай көрініс береді (депрессия, агрессияшыл реакциялар, төмен үлгерім, тағы басқалар.)? Өзін-өзі бағалау, тұлғалық ерекшеліктері (Баланың өзі туралы қандай түсінігі бар? Баланың өзіне деген көзқарасы қандай? Баланың темпераменті қалай (қалай көрініс береді)? Баланың мінезі қандай (қалай көрініс береді)?) Қандас туыстарына, жақындарына көзқарасы: (Баланың туыстық байланыс, үлкен әулет (анасы жағынан, әкесі жағынан) туралы түсінігі қандай? Баланың анасына, әкесіне, бауырларына, ата-әжесіне, тағы басқалар көзқарасы (естеліктері, уайым-қайғылары) қандай? Қандас туыстарымен араласып тұра ма (қаншалықты жиі, қалай (көзбе-көз, әлеуметтік желілер арқылы, тағы басқалар, араласу бастамасын өзі көтере ме/араласқысы келмей ме)? Туыстарымен көріскенге дейін және содан кейін өзін қалай сезінеді? Бала отбасына оралу туралы қандай ойда, қандай сезімдер көрсетеді? Орын басушы отбасына (туыстарының қамқорлығы, асырап алушы отбасы, патронат) орналастыру мүмкіндігін қарастыра ма?) 10. Қызметкерлердің жалпы бағасы және тұжырымдары: Қызметкерлердің қолы: Күні: Ұйым басшысы тарапынан бекітілген: Күні:

Басқа 3. Баламен жеке жұмыс жоспары

Жетім балалар мен қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының қызметі ата- анасының қамқорлығынсыз үлгі ережесіне 3-қосымша Баламен жеке жұмыс жоспары 1. Жеке мәліметтер Баланың аты-жөні: Жеке істің нөмірі: Баланың туған күні: Ата-аналардың / заңды өкілдердің аты-жөні, мекен-жайы және телефоны (-дары): Баланың аға-інілері мен апа-сіңлілері, байланыс деректері: Өзге туыстары, байланыс деректері: Оқу орны/тәрбиеші/мұғалім: Баланың қосымша қажеттіліктері бар ма (мысалы, арнайы білім алу қажеттіліктері; қарым-қатынастағы қиындықтар) Жауапты қызметкер 2. Тараптардың пікірлері, тілектері мен сезімдері Баланың өз жағдайына қатысты көзқарастары, тілектері мен сезімдері қандай? Баланың жағдайы туралы ата-анасының/заңды өкілдерінің пікірі қандай? 3. Балаға күтім жасау ұйымының түрі Қандас отбасымен қайта қосылуы немесе асырап алушы отбасына орналасуы баланың мүдделері мен қалауына сәйкес келе ме? Бала мен оның ата-анасы және баланың өміріндегі басқа да маңызды адамдар арасындағы байланысты сақтау туралы кез-келген уағдаластықты сипаттаңыз. 4. Әлеуметтік педагог 1. Баланың өмірін ұйымдастыру: баланы қандас отбасына беру/орын басушы отбасына орналастыруға дайындау/жасөспірімді өз бетінше өмір сүруге дайындау (қажеттісінің астын сызыңыз) Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже 2. Қандас туыстарымен және жақындарымен байланысын сақтау (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже 3. Баланың әлеуметтік, құқықтық, медициналық, психологиялық-педагогикалық қажеттіліктерін қанағаттандыру (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже 4. Білім алу қажеттіліктері (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже 5. Баланың қажеттіліктерін қанағаттандыру Педиатр дәрігер: Денсаулық (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже (аяқтау мерзімі біткен соң): Тәрбиеші: Қауіпсіздік (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже (аяқтау мерзімі біткен соң): Әлеуметтік дағдылары мен өзіне-өзі қызмет көрсету дағдылары (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже (аяқтау мерзімі біткен соң): Отбасылық және әлеуметтік байланыстары (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже (аяқтау мерзімі біткен соң): Эмоциялық және мінез-құлықтық дамуы (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже (аяқтау мерзімі біткен соң): Сәйкестендіру (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже (аяқтау мерзімі біткен соң): Білім беру және оқыту (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже (аяқтау мерзімі біткен соң): Басқасы (тапсырманы жазыңыз): Психолог: Психологиялық хал-жағдайы (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже (аяқтау мерзімі біткен соң): Басынан өткен психологиялық соққылардың салдары (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже (аяқтау мерзімі біткен соң): Өзін-өзі бағалау, тұлғалық ерекшеліктері (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже (аяқтау мерзімі біткен соң): Қандас туыстарына, жақындарына көзқарасы (тапсырманы жазыңыз): Жауапты тұлғалар, қажетті ресурстар және олардың көздері: Белгіленген тапсырмаларды орындау көрсеткіштері: Іс-шаралар: Аяқтау мерзімдері: Нәтиже (аяқтау мерзімі біткен соң): 6. Баланы беру (басқа ұйымға ауысқан жағдайда) 7. Баламен жұмыс жоспарын қайта қарау Қайта қараудың жоспарланған күні Жүргізілген қайта қарау күні Жүргізілген қайта қарау ұсынымдары Жоспарға енгізілген өзгерістер Ата-ананың/заңды өкілдің Жоспармен келісуі: егер келісім алу мүмкін болмаса, себебін көрсетіңіз ТАӘ (бар болған жағдайда): ………………Қолы: …………………Күні: …………………… ТАӘ (бар болған жағдайда): ………………Қолы: …………………Күні: …………………… Баланың Жоспармен келісуі (егер баланың жетілуі мен түсінігі жеткілікті болса) Егер келісім алу мүмкін болмаса, себебін көрсетіңіз ТАӘ (бар болған жағдайда): ………………Қолы: ……………………Күні: ………………… Ұйым басшысының келісімі: ТАӘ (бар болған жағдайда):………………Қолы: ……………………Күні:………………… Ұйым қызметкерінің келісімі: ТАӘ (бар болған жағдайда): ………………Қолы: ………………… Күні: ………………………

Басқа 4. Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына кәмелетке толмағандарды қабылдау актісі

Жетім балалар мен қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының қызметі ата- анасының қамқорлығынсыз үлгі ережесіне 4-қосымша Нысан Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына кәмелетке толмағандарды қабылдау актісі 20__ жылғы «___» _________ сағат «___» минут Мен,_________________________________________________________________________ (лауазымы, атағы, тегі, аты-жөні) _____________________________________________________________________________ (орталықтың атауы) азаматпен, ішкі істер органының қызметкерімен ________________________ (тегі, аты, әкесінің аты, жұмыс орны, ______________________________________________________________________________ лауазымы, мекен жайы, телефоны) ______________________________________________________________________________ (кәмелетке толмағанды анықтаған орын, уақыт және жағдайлар) анықталған, кәмелетке толмағанды жеткізгені туралы акт жасалады. Кәмелетке толмағанның белгілері _________________________________________________ (бойы, салмағы, жасы, сөйлей білуі ерекше _______________________________________________________________________________ белгілері (мендер, тыртықтар т.б.) денесіндегі жаңа жарақаттар, _______________________________________________________________________________ зорлық әрекеттерінің белгілері) Кәмелетке толмағаннан алынды ___________________________________________________ (шыққан кезде қайтарылуға жататын заттар, құндылықтар және құжаттар) _______________________________________________________________________________ (кәмелетке толмағанның тегін, аты-жөнін, жасын, ата-аналарын немесе басқа заңды тұлғаларын, тұрғылықты жерін, жұмыс _______________________________________________________________________________ орнын, ата-анасының лауазымын, маңызы бар басқа деректерді) ____________________________________________________________ анықтау мүмкін болды (сыртынан қарағанда кәмелетке толмағанның дені сау, ауру, дене жарақаты бар т.б.) Қолы ___________________________________________________________________________ (қаулыны толтырған лауазымды адамның лауазымы, атағы, тегі және аты-жөні) ________________________________________________________________________________ (кәмелетке толмағанды жеткізген тұлғаның тегі)

Басқа 5. Баламен жеке жұмыс жоспарын аяқтау нысаны

Жетім балалар мен қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының қызметі ата- анасының қамқорлығынсыз үлгі ережесіне 5-қосымша Нысан Баламен жеке жұмыс жоспарын аяқтау нысаны Баланың аты Жеке істің нөмірі Істің жабылған күні (КК/АА/ЖЖ): Істің жабылу себептері: Келесі қызметтер туралы толық ақпарат:

Басқа 6. Журнал Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына жеткізілген кәмелетке толмағандарды есепке алу журналы

Жетім балалар мен қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының қызметі ата- анасының қамқорлығынсыз үлгі ережесіне 6-қосымша Нысан Журнал Кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығына жеткізілген кәмелетке толмағандарды есепке алу журналы ________________________________________________________________________________ (кәмелетке толмағандарды бейімдеу орталығының атауы) _________________________________________________________________________________ 20____жылғы «___» _______ басталды. 20__ жылғы «___» _______ аяқталды. Журналдың бағандары: Реттік нөмірі. Орталыққа жеткізілген күні мен уақыты. Кәмелетке толмағанның тегі, аты, әкесінің аты. Туған жылы, айы, күні. Ата-анасы немесе басқа заңды өкілдері туралы мәліметтер. Тұрғылықты жері, телефоны (қажет болған жағдайда кәмелетке толмағанды тәрбиеленген балалар мекемесінің атауы көрсетіледі). Кім жеткізді (толық деректер). Орталыққа орналастырудың негізі. Орталықтан кеткен күні. Кәмелетке толмаған кімге және қайда жіберілді. Берудің негіздері. Кәмелетке толмағанды берген лауазымды адамның тегі (Орталықтың қызметкері). Кәмелетке толмағанды қабылдап алған адамның тегі, аты, әкесінің аты, қолы. Журнал нөмірленеді, тігіледі және Орталықтың директорының қолымен және мөрімен бекітіледі.

Басқа 7

Жетім балалар мен қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының қызметі ата- анасының қамқорлығынсыз үлгі ережесіне 7-қосымша Нысан № ___ Есепке алу - статистикалық карточкасы 1. Тегі __________________________________________________________ 2. Аты __________________________________________________________ 3. Әкесінің аты (бар болған жағдайда) _______________________________ 4. Туған күні, айы, жылы және туған жері ____________________________ 5. Тұратын жері __________________________________________________ 6. Білімі _________________________________________________________ (оқу орны, сынып, топ) 7. Ата-анасы туралы мәліметтер _____________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (бар болған жағдайда), _________________________________________________________________ туған күні, айы, жылы, тұратын жері, жұмысы) 8. Орналастыру негізі (керегін сызу керек): осы Қағиданың 8-тармағының 3) тармақшасында көрсетілген кәмелетке толмағандарға қатысты сот қаулысы; осы Қағиданың 8-тармағының 1) және 2) тармақшаларында көрсетілген кәмелетке толмағандарға қатысты қамқоршылық және қорғаншылық органының қаулысы негіз болып табылады; осы Қағиданың 8-тармағының 4) тармақшасында көрсетілген кәмелетке толмағанды (дарды) Орталыққа жеткізген тұлғаның өтініші. 9. Ішкі істер органдарында есепте тұрды ма: (иә, жоқ) __________________ 10. Қылмыстық жауапкершілікке тартылды ма: (иә, жоқ) ________________ 11. Ерекше белгілері ______________________________________________ Ескертпе: Есепке алу-статистикалық карточкасының келесі жағы № р/б Келген күні Кеткен күні Кімге және қашан берді Есепке алу ісінің нөмірі

Басқа 8

Жетім балалар мен қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының қызметі ата- анасының қамқорлығынсыз үлгі ережесіне 8-қосымша Нысан № ___ Жеке ісі Тегі _______________________________________________________________ Аты _______________________________________________________________ Әкесінің аты (бар болғанда) ___________________________________________ Анықталған мәліметтер Тегі _______________________________________________________________ Аты _______________________________________________________________ Әкесінің аты (Бар болғанда) __________________________________________ Туған күні, айы, жылы_______________________________________________ 20__ жылғы «___» _______ түсті. 20__ жылғы «___» ______ кетті. _______ бетте. Жеке іске төмендегі құжаттар қоса беріледі: 1. Кәмелетке толмағанды Орталыққа орналастыру туралы қаулы. 2. Кәмелетке толмағанды Орталыққа қабылдаудың актісі. 3. Кәмелетке толмағанның жасын растайтын құжаттар. 4. Ата-анасының немесе басқа заңды өкілдерінің болуы, олардың тұратын жері туралы мәліметтер. 5. Профилактикалық жұмыс жүргізу материалдары. 6. Денсаулық жағдайы туралы анықтама.

Басқа 9. Кәмелетке толмағанды қабылдау - беру туралы акт

Жетім балалар мен қалған балаларға арналған білім беру ұйымдарының қызметі ата- анасының қамқорлығынсыз үлгі ережесіне 9-қосымша Нысан Кәмелетке толмағанды қабылдау - беру туралы акт Мен, ______________________________________________________________________ (лауазымы, атағы, тегі, аты-жөні) 20___ жылғы «___» ___________________ сағат ___________ минутта кәмелетке толмаған ______________________________________________________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты, (кәмелетке толмағанды Орталыққа берген ______________________________________________________________________________ кездегі жолдаманың атауы мен нөмірі, лауазымды адамдардың тегі; ______________________________________________________________________________ ата-аналарына немесе басқа заңды өкілдеріне берген кезде кәмелетке ______________________________________________________________________________ толмағанды қабылдап алушы адамның тегі, аты, әкесінің аты, туыстық ______________________________________________________________________________ дәрежесі, паспортының сериясы мен нөмірі, қашан және ______________________________________________________________________________ кімнің бергені, мекенжайы көрсетіледі) бердім. Кәмелетке толмағанмен бірге мынадай заттар, ақша, бағалы заттар, құжаттар берілді _____________________________________________________________ (атап көрсетіледі) Ескертпе ______________________________________________________________________ Тапсырдым ____________________________________________________________________ (лауазымы, тегі, қолы) Қабылдап алдым _______________________________________________________________ (баланы қабылдап алған адамның тегі, қолы) 20___ жылғы «___» __________

Басқа 8. Балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығына 8-қосымша Балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Тарау 1. 1-тарау. Жалпы ережелер

1-тарау. Жалпы ережелер

Тармақ 1

1. Осы Балаларға қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – «Білім туралы» Заң) 5-бабының 68) тармақшасына сәйкес әзірленді және балаларға қосымша білім беру ұйымдары қызметінің тәртібін айқындайды.

Тармақ 2

2. Балаларға қосымша білім беру ұйымдары меншік нысанына және ұйымдық құқықтық нысанына қарамастан, бір немесе бірнеше білім беру бағдарламаларын іске асыратын және (немесе) білім алушыларды, тәрбиеленушілерді бағып-күтуді және тәрбиелеуді қамтамасыз ететін заңды тұлғалар, сондай-ақ заңды тұлға құрмай, қосымша білімнің білім беру және кәмелетке толмағандарға арналған білім беру-сауықтыру бағдарламаларын іске асыратын дара кәсіпкерлер білім беру ұйымдары болып табылады.

Тармақ 3

3. Балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарының түрлері Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 22 ақпандағы № 50 бұйрығымен бекітілген білім беру ұйымдары түрлерінің номенклатурасында көзделген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8390 болып тіркелген).

Тармақ 4

4. Балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдары өз қызметінде Қазақстан Республикасының заңнамасын, осы Қағидаларды, сондай-ақ балаларға арналған қосымша білім беру ұйымының жарғысын басшылыққа алады.

Тармақ 5

5. Балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарының қызметі «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес жүзеге асырылады: хабарлама тәртібімен – кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін көрсетпейтін балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдары (мемлекеттік балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдары және мемлекеттік білім беру тапсырысы орналастырылған жеке меншік балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдары); лицензия негізінде – кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін көрсететін ұйымдар.

Тармақ 6

6. Балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарының білім беру қызметі келесі бағыттар аясында жүзеге асырылады: профильді бағыттар (ғылыми-техникалық, туристік-өлкетану, экологиялық-биологиялық, көркем-эстетикалық, әлеуметтік-педагогикалық, әлеуметтік-қоғамдық, гуманитарлық, жаратылыстану-математикалық, спорттық, дене шынықтыру және сауықтыру, әскери-патриоттық, әскери-спорттық, тілдік, құқықтық, дебаттық, ұлттық-мәдени, театрлық, STEM, IT, цифрлық және қаржылық сауаттылық пен қауіпсіздік, жасанды интеллект, волонтерлік бағыттар). көп бейінді бағыт (кемінде 2 бейінді бағыт).

Тармақ 7

7. Балаларға қосымша білім беру жүйесіндегі білім беру процесінің негізгі қатысушылары білім алушылар, ата-аналар немесе балалардың заңды өкілдері және педагог қызметкерлері болып табылады.

Тармақ 8

8. Балаларға қосымша білім беру ұйымдары келесі білім беру бағдарламаларын іске асырады: кәмелетке толмағандарға арналған білім беру-сауықтыру бағдарламалары – кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін ұсынатын балаларға қосымша білім беру ұйымдарында; балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламалары – кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін ұсынбайтын балаларға қосымша білім беру ұйымдарында.

Тармақ 9

9. Каникул кезеңінде қажеттілікке қарай білім беру ұйымдарының базасында күндізгі және тәулік бойы болатын демалыс клубтары, орталықтары (базалары) ашылуы мүмкін.

Тармақ 10

10. Балаларға қосымша білім беру ұйымдары Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2022 жылғы 9 тамыздағы № 354 бұйрығымен бекітілген «Ұлттық білім беру деректер қоры» ақпараттық жүйесін қалыптастыру, сүйемелдеу, жүйелік-техникалық қызмет көрсету, интеграция және ақпараттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету қағидаларына сәйкес (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29187 болып тіркелген) «Ұлттық білім беру деректер қоры» ақпараттық жүйесінде (бұдан әрі – ҰБДҚ) мәліметтердің жүргізілуін және өзектендіріліп отыруын қамтамасыз етеді.

Тармақ 11

11. Балаларға арналған қосымша білім беру ұйымының жұмыс режимі Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2024 жылғы 28 тамыздағы № 227 бұйрығымен бекітілген Білім беру ұйымдарының ішкі тәртіптің үлгілік қағидаларына сәйкес балаларға арналған қосымша білім беру ұйымы әзірлеп, бекітетін ішкі тәртіп қағидаларымен белгіленеді (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34996 болып тіркелген).

Тармақ 12

12. Балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарында Қазақстан Республикасының «Білім туралы» Заңының 28-бабының 3-тармағында тыйым салынған идеяларды таратуға жол берілмейді.

Тарау 2. 2-тарау. Кәмелетке толмағандарға білім беру–сауықтыру қызметтерін көрсетпейтін балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарының қызмет тәртібі

2-тарау. Кәмелетке толмағандарға білім беру–сауықтыру қызметтерін көрсетпейтін балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарының қызмет тәртібі

Тармақ 13

13. Кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру қызметтерін көрсетпейтін балаларға қосымша білім беру ұйымдарының (әрі қарай – Ұйым) негізгі міндеттері болып табылады:

Тармақша 1

1) балаларға жалпыадамзаттық құндылықтарға негізделген тұлғаны қалыптастыруға және дамытуға бағытталған сапалы қосымша білім алуға жағдай жасау;

Тармақша 2

2) тұлғаның интеллектуалдық, шығармашылық, физикалық қабілеттерін дамыту, олардың мүмкіндіктерін іске асыру;

Тармақша 3

3) моральдік құндылықтар мен салауатты өмір салтының берік негіздерін қалыптастыру, тұлғаның даралығын дамытуға жағдай жасау арқылы интеллектін байыту;

Тармақша 4

4) азаматтықты және патриотизмді, өз Отанына деген сүйіспеншілікті, мемлекеттік рәміздер мен мемлекеттік тілге, халықтық дәстүрлерге құрметті қалыптастыру;

Тармақша 5

5) белсенді азаматтық ұстанымы бар тұлғаны тәрбиелеу, республиканың әлеуметтік-саяси, экономикалық және мәдени өміріне қатысу қажеттілігін қалыптастыру, жеке тұлғаның өз құқықтары мен міндеттеріне саналы қатынасын дамыту;

Тармақша 6

6) балаларға экологиялық мәдениетті үйрету, оларды табиғатты қорғау қызметіне тарту;

Тармақша 7

7) қоғамдық өмірге бейімдеу;

Тармақша 8

8) бос уақытты мазмұнды ұйымдастыру.

Тармақ 14

14. Ұйымдар оқу-тәрбие үдерісін жүзеге асыруда, кадрларды іріктеу және орналастыруда, ғылыми және қаржы-шаруашылық қызметте Қазақстан Республикасының заңнамасымен белгіленген шектерде тәуелсіз болып табылады.

Тармақ 15

15. Балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламалары Ұйымдар тарапынан білім алушылардың жас ерекшеліктерін, ата-аналары немесе заңды өкілдерінің сұраныстарын, сондай-ақ өңірдің ұлттық-мәдени ерекшеліктерін ескере отырып әзірленеді.

Тармақ 16

16. Мемлекеттік ұйымдардың балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламалары білім беру басқару органдарының бекітуімен, жеке ұйымдардың бағдарламалары – ұйым басшысының бекітуімен жүзеге асырылады.

Тармақ 17

17. Оқушылардың білім беру қызметі келесі түрде жүзеге асырылуы мүмкін: бір жасқа немесе әртүрлі жасқа тән топтарда; тұрақты және (немесе) ауыспалы құраммен; топтық (шеңберлер, секциялар, клубтар, жасаулар, студиялар, орталықтар, ансамбльдер, хорлар) және (немесе) жеке оқу формаларында; күндізгі және (немесе) қашықтықтан оқу формаларында.

Тармақ 18

18. Контингентті толықтыру Ұйымның қызмет ерекшеліктерін ескере отырып жүзеге асырылады.

Тармақ 19

19. Ұйымдар қамтамасыз етеді:

Тармақша 1

1) ата-аналар немесе басқа заңды өкілдерді ұйымның жарғысы және балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламаларымен таныстыру;

Тармақша 2

2) ата-аналар немесе басқа заңды өкілдерді іс-шараларға қатысуға тарту;

Тармақша 3

3) профильді бағыттағы ұйымдармен өзара әрекеттесу.

Тармақ 20

20. Ұйымдарда алқалы басқару органдары құрылады.

Тармақ 21

21. Ұйымдар ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалармен жекелей жұмыс жүргізеді.

Тармақ 22

22. Ұйымдар қылмыстық немесе девиантты мінез-құлыққа ие болып, ішкі істер органдарында есепте тұрған балаларды «Білім туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 47-бабына сәйкес басымдықпен қабылдайды.

Тармақ 23

23. Балалардың Ұйымда болуы Ұйым мен ата-аналар немесе заңды өкілдер арасында жасалатын келісім-шарт негізінде, Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

Тармақ 24

24. Сабақ кестесі Ұйымның әкімшілігі тарапынан балалардың жас ерекшеліктерін ескере отырып бекітіледі.

Тармақ 25

25. Ұйымдағы педагогикалық қызметке Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрінің 2009 жылғы 13 шілдедегі № 338 бұйрығымен бекітілген педагогтердің үлгілік біліктілік сипаттамаларына сәйкес тиісті педагогикалық немесе кәсіби білімге ие тұлғалар жіберіледі (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5750 болып тіркелген).

Тармақ 26

26. Ұйым қызметкерлері Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 15 қазандағы № ҚР ДСМ-131/2020 «Міндетті медициналық қарап-тексерулерге жататын адамдардың нысаналы топтарын, сондай-ақ оларды жүргізу тәртібі мен мерзімділігін, зертханалық және функционалдық зерттеулердің көлемін, медициналық қарсы көрсетілімдерді, зиянды және (немесе) қауіпті өндірістік факторлардың, жұмысқа орналасқан кезде орындау кезінде міндетті алдын ала медициналық қарап-тексерулер және мерзімдік міндетті медициналық қарап-тексерулер жүргізілетін кәсіптер мен жұмыстардың тізбесін және «Алдын ала міндетті медициналық қарап-тексерулерден өткізу» мемлекеттік қызметін көрсету қағидаларын бекіту туралы» бұйрығына сәйкес медициналық тексеруден өтеді (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21443 болып тіркелген).

Тармақ 27

27. Ұйымдар Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2021 жылғы 5 тамыздағы № ҚР ДСМ-76 «Білім беру объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларын бекіту туралы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 23890 болып тіркелген), сондай-ақ Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 10 тамыздағы № ҚР ДСМ-78 «Балалар сауықтыру және санаторий объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларын бекіту туралы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29092 болып тіркелген) бұйрықтарына сәйкес санитариялық-эпидемиологиялық талаптардың міндетті түрде сақталуын қамтамасыз етеді.

Тармақ 28

28. Ұйымдар Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 17 ақпандағы № ҚР ДСМ-16 «Қоғамдық тамақтану объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидаларын бекіту туралы (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 26866 болып тіркелген) және Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 21 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-302/2020 «Денсаулық сақтау және білім беру ұйымдарында тамақтану стандарттарын бекіту туралы» бұйрықтарына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21857 болып тіркелген) сәйкес тамақтануды қамтамасыз етеді.

Тармақ 29

29. Ұйымдар Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2022 жылғы 30 наурыздағы № 117 бұйрығымен бекітілген Қазақстан Республикасының білім беру саласында қызметін жүзеге асыратын, терроризм тұрғысынан осал объектілердің терроризмге қарсы қорғалуын ұйымдастыру жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес терроризмге қарсы қорғалуын қамтамасыз етеді (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 27414 болып тіркелген).

Тармақ 30

30. Ұйымдар Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің 2014 жылғы 3 қарашадағы № 68 бұйрығымен бекітілген Дене шынықтыру және спорт бойынша сабақтарды өткізу кезіндегі қауіпсіздік қағидаларының сақталуын қамтамасыз етеді (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 9923 болып тіркелген).

Тармақ 1. 1-параграф. Балалар музыка мектептері, балалар көркемөнер мектептері, балалар өнер мектептері, көркем-эстетикалық бағыттағы мектептер, оқушылар сарайларының музыка мектептері (үй, орталық, кешен, балалар мен жасөспірімдердің шығармашылық орталықтары) қызметінің тәртібі

1-параграф. Балалар музыка мектептері, балалар көркемөнер мектептері, балалар өнер мектептері, көркем-эстетикалық бағыттағы мектептер, оқушылар сарайларының музыка мектептері (үй, орталық, кешен, балалар мен жасөспірімдердің шығармашылық орталықтары) қызметінің тәртібі

Тармақ 31

31. Балалар музыка мектептерінде, балалар көркемөнер мектептерінде, балалар өнер мектептерінде, көркем-эстетикалық бағыттағы мектептерде, оқушылар сарайларының музыка мектептерінде (үй, орталық, кешен, балалар мен жасөспірімдердің шығармашылық орталықтары) (бұдан әрі – Шығармашылық мектептер) оқу жылы 1 қыркүйекте басталады.

Тармақ 32

32. Шығармашылық мектептердегі контингентті қалыптастыру 1 қыркүйекке дейін жүргізіледі.

Тармақ 33

33. Шығармашылық мектептердегі каникул мерзімі мен ұзақтығы орта білім беру ұйымдарындағы каникул мерзімдеріне сәйкес белгіленеді.

Тармақ 34

34. Мектеп жасындағы балалар үшін бір сабақтың ұзақтығы 40 минутты (академиялық сағат) құрайды.

Тармақ 35

35. Мектеп жасындағы балалардың апталық жүктемесі: бірінші оқу жылы – 4 академиялық сағат; екінші және келесі оқу жылдары – 6 академиялық сағат; эксперименттік және зерттеу топтары – 8 академиялық сағатқа дейін.

Тармақ 36

36. Балабақша жасындағы балалар үшін сабақтың ұзақтығы 25–35 минутты құрайды, апталық жүктеме 3 сабақтан аспайды.

Тармақ 37

37. Шығармашылық мектептердегі оқу-тәрбие үдерісі, соның ішінде оқушыларды сыныптан сыныпқа көшіру, Қазақстан Республикасының Білім және ғылым министрінің 2011 жылғы 29 желтоқсандағы № 543 бұйрығымен бекітілген балалар музыка мектептері, балалар көркемөнер мектептері және балалар өнер мектептерінің үлгілік оқу жоспарлары мен білім беру бағдарламаларына сәйкес жүргізіледі (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7409 болып тіркелген).

Тармақ 38

38. Шығармашылық мектептерде оқу жеке және топтық формаларда жүргізіледі.

Тармақ 39

39. Топтардың толымдығы:

Тармақша 1

1) дайындық топтары – 8-ден 10 білім алушыға дейін;

Тармақша 2

2) музыкалық-теориялық пәндер аясында топтар – 8-ден 10 білім алушыға дейін;

Тармақша 3

3) хордағы «Ұжымдық музыка ойнау» пәні аясындағы топтар – 12-ден 20 білім алушыға дейін;

Тармақша 4

4) «Ұжымдық музыка ойнау» (оркестр және ұжымдық музыка орындаудың өзге де түрлері) пәні аясындағы топтар – 6-дан 15 білім алушыға дейін;

Тармақша 5

5) шағын топтық ұжымдық музыка орындау түрлері аясындағы топтар – 2-ден 5 білім алушыға дейін. Білім алушылар саны белгіленген ең төменгі шектен төмендеген жағдайда Шығармашылық мектебі топты басқа топпен біріктіру немесе білім алушыларды олардың білім беру бағдарламалары мен қызығушылықтарын ескере отырып қайта бөлу туралы шешім қабылдайды.

Тармақ 40

40. Білім алушылар контингенті 100 адамнан кем немесе екі тілде оқыту жүзеге асырылатын шығармашылық мектептерде музыкалық-теориялық пәндер бойынша топтағы білім алушылар саны 5–10 адамды құрайды.

Тармақ 41

41. Шығармашылық мектептерінің хореографиялық бөлімдерінде оқушылар саны 8-20 адамды құрайды.

Тармақ 42

42. Шығармашылық мектебіне түсу үшін балалардың әртүрлі өнер түрлері (музыкалық, бейнелеу, хореографиялық, театр) саласындағы қабілеттерінің даму деңгейін анықтау мақсатында әңгімелесу өткізіледі.

Тармақ 43

43. Негізгі оқу курсына дайындық мақсатында дайындық топтарына қабылданады:

Тармақша 1

1) балалар музыка мектептеріне, балалар өнер мектептерінің музыкалық бөлімдеріне, оқушылар сарайларының музыка мектептеріне (үй, орталық, кешендер, балалар-жасөспірімдер шығармашылығы орталықтары) – 8 жасқа дейінгі балалар;

Тармақша 2

2) балалар көркемөнер мектептеріне, өнер мектептерінің көркемөнер бөлімдеріне, оқушылар сарайларына (үй, орталық, кешендер, балалар-жасөспірімдер шығармашылығы орталықтары) – 5-тен 12 жасқа дейінгі балалар;

Тармақша 3

3) балалар өнер мектептерінің хореография және цирк өнері бөлімдеріне – 5-тен 8 жасқа дейінгі балалар;

Тармақша 4

4) театр өнері, кино өнері, фотоөнер және басқа бөлімдерге – 6-тен 14 жасқа дейінгі балалар.

Тармақ 44

44. Шығармашылық мектептерде балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламаларын аяқтау қорытынды аттестациямен жүзеге асырылады: аралық емтихандар; мемлекеттік бітіру емтихандары.

Тармақ 45

45. Қорытынды аттестаттау материалдарын шығармашылық мектептер әзірлейді және бекітеді, білім беруді басқару органдарымен келісіледі.

Тармақ 46

46. Аралық және мемлекеттік қорытынды емтихандар кемінде бес мүшеден тұратын емтихан комиссияларымен өткізіледі. Комиссиялардың құрамын Шығармашылық мектептері қалыптастырады. Емтихан комиссиясының құрамына жоғары немесе жоғары оқу орнынан кейінгі білімі және педагогикалық қызмет өтілі кемінде үш жыл болатын тиісті бейін аясында педагогтер енгізіледі. Қорытынды аттестаттаудың объективтілігін қамтамасыз ету мақсатында мемлекеттік қорытынды емтихандарды өткізу кезінде комиссия құрамына тиісті бейін бойынша кемінде бір тәуелсіз сарапшы енгізіледі.

Тармақ 47

47. Емтихан комиссиясының төрағасын Шығармашылық мектебінің бірінші басшысы: мемлекеттік бітіру емтихандарын өткізу үшін техникалық және кәсіптік не тиісті бейіндегі жоғары білім беру ұйымдарының профессорлық-оқытушылық құрамынан; аралық емтихандарды өткізу үшін шығармашылық мектебінің педагогтары немесе әкімшілік мүшелері қатарынан.

Тармақ 48

48. Емтихан комиссиясының төрағасы емтихан комиссиясының қызметіне жалпы басшылықты жүзеге асырады және мемлекеттік бітіру емтихандарын немесе аралық емтихандарды өткізудің белгіленген тәртібін сақтауды қамтамасыз етеді.

Тармақ 49

49. Емтихан комиссиясын құру және оның қызметін жүргізу тәртібі шығармашылық мектебінің бірінші басшысы бекітетін қорытынды аттестаттау туралы ережемен анықталады.

Тармақ 50

50. Толық оқу курсынан өткен және мемлекеттік бітіру емтихандарын сәтті тапсырған білім алушылар осы Қағидаларға қосымшаға сәйкес Шығармашылық мектепті бітіру туралы куәлік алады.

Тармақ 2. 2-параграф. Оқушылар сарайларының (үй, орталық, кешен, балалар мен жасөспірімдердің шығармашылық орталықтары), жас натуралистер станцияларының (балалар экологиялық орталықтары, биологиялық орталықтар, экобиоорталықтар), жас техниктер станцияларының (балалар мен жасөспірімдердің техникалық шығармашылық орталықтары, мектептері), жас туристер станцияларының (балалар мен жасөспірімдердің туризм орталықтары) қызмет тәртібі

2-параграф. Оқушылар сарайларының (үй, орталық, кешен, балалар мен жасөспірімдердің шығармашылық орталықтары), жас натуралистер станцияларының (балалар экологиялық орталықтары, биологиялық орталықтар, экобиоорталықтар), жас техниктер станцияларының (балалар мен жасөспірімдердің техникалық шығармашылық орталықтары, мектептері), жас туристер станцияларының (балалар мен жасөспірімдердің туризм орталықтары) қызмет тәртібі

Тармақ 51

51. Оқушылар сарайларында (үйлер, орталықтар, кешендер, балалар-жасөспірімдер шығармашылығы орталықтары), жас натуралистер станцияларында (балалар экологиялық орталықтары, биологиялық орталықтар, экобиоорталықтар), жас техниктер станцияларында (орталықтар, балалар мен жасөспірімдердің техникалық шығармашылығы мектептері), жас туристер станцияларында (балалар мен жасөспірімдердің туризм орталықтары) (әрі қарай – Ұйымдар) оқу жылы 1 қыркүйекте басталады.

Тармақ 52

52. Ұйымдардың контингентін қалыптастыру 1 қыркүйекке дейін жүзеге асырылады.

Тармақ 53

53. Ұйымдардағы каникул мерзімі мен ұзақтығы орта білім беру ұйымдарындағы каникул мерзімдеріне сәйкес белгіленеді.

Тармақ 54

54. Топтардың толымдығы: бірінші оқу жылы – 10-15 адам; екінші және келесі оқу жылдары – 8-12 адам; зерттеу топтары – 6-8 адам; мектепке дейінгі топтар – 6–10 адам; ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалар – 3-6 адам.

Тармақ 55

55. Спорт және дене шынықтыру–сауықтыру топтарының толымдығы – 15–25 адам.

Тармақ 56

56. Мектеп жасындағы балалар үшін бір сабақтың ұзақтығы 40 минут (академиялық сағат).

Тармақ 57

57. Мектеп жасындағы балаларға арналған апталық жүктеме: бірінші оқу жылы – 4 академиялық сағат; екінші және келесі оқу жылдары – 6 академиялық сағат; эксперименттік және зерттеу топтары – 8 академиялық сағатқа дейін.

Тармақ 58

58. Мектепке дейінгі жастағы балалар үшін сабақтың ұзақтығы 25–35 минутты құрайды.

Тармақ 59

59. Мектепке дейінгі жастағы балаларға арналған апталық жүктеме: кіші топтар – аптасына 2 сабақтан аспайды; орта топтар – аптасына 3 сабаққа дейін; ересек және мектепке дейінгі дайындық топтары – аптасына 4 сабаққа дейін.

Тармақ 60

60. Балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламаларын меңгергені үшін оқушыларға өз үлгісі бойынша куәлік беріледі.

Тармақ 61

61. Туристік-өлкетану бағытындағы ұйымдар оқушылар үшін туристік-өлкетану, спорттық-сауықтыру және экскурсиялық іс-шараларды ұйымдастыру қызметін жүзеге асырады.

Тармақ 62

62. Туристік-өлкетану бағытындағы ұйымдардың міндеттері – оқушылар арасында туристік-өлкетану қызметін дамыту, олардың туған өлкесі туралы білімдерін қалыптастыру, қауіпсіз мінез-құлық және салауатты өмір салты дағдыларын үйрету, сондай-ақ туристік, спорттық-сауықтыру және экскурсиялық іс-шараларды ұйымдастыру.

Тармақ 63

63. Туристік-өлкетану бағытындағы ұйымдар әртүрлі күрделілік категориясына жататын жорықтар, экскурсиялар, экспедициялар, туристік жиындар, жарыстар, оқу-жаттығу жиындары түрінде қызмет атқарады.

Тармақ 64

64. Туристік-өлкетану іс-шараларын ұйымдастыру Қазақстан Республикасының білім, туризм, дене шынықтыру және спорт саласындағы заңнамалық талаптарына, сондай-ақ оқушылардың өмірі мен денсаулығын қорғау және қауіпсіздік нормаларына сәйкес жүргізіледі.

Тармақ 65

65. Туристік топтардың жетекшілері болып тиісті дайындыққа және туристік-өлкетану қызметін ұйымдастыру тәжірибесіне ие, қауіпсіздік техникасы жөніндегі нұсқаудан өткен тұлғалар тағайындалады.

Тармақ 66

66. Туристік іс-шара өткізуден бұрын маршрут әзірленеді, қажетті құжаттар рәсімделеді, қатысушыларға қауіпсіздік техникасы мен мінез-құлық ережелері бойынша нұсқау жүргізіледі.

Тармақ 67

67. Туристік топтың құрамын қатысушылардың жасы, маршруттың күрделілік категориясы және қауіпсіздік талаптары ескеріле отырып анықталады.

Тармақ 68

68. Туристік іс-шараларды өткізу кезінде білім алушылардың, тәрбиеленушілердің және қызметкерлердің өмірі мен денсаулығы үшін жауапкершілікті ұйымның басшысы көтереді. Туристік топтың жетекшісі маршруттың сақталуын, қатысушылардың тәртібін, қауіпсіздік техникасы талаптарының және іс-шараны өткізу кезіндегі мінез-құлық ережелерінің орындалуын қамтамасыз етеді. Туристік-өлкетану бағытын ұйымдастыру маршрутты әзірлеуді және бекітуді, іс-шараны материалдық-техникалық қамтамасыз етуді, қауіпсіздік техникасы аясында нұсқама жүргізуді, қажетті құжаттарды рәсімдеуді және іс-шараға дайындықты бақылауды қамтамасыз етеді.

Тармақ 69

69. Техникалық және ғылыми-техникалық бағыттағы ұйымдар балалар мен жасөспірімдердің техникалық шығармашылығы, ғылыми-техникалық модельдеу және инженерлік дайындығы саласында қызмет атқарады.

Тармақ 70

70. Техникалық және ғылыми-техникалық бағыттағы ұйымдардың міндеттері – техникалық ойлау қабілетін, конструкторлық дағдыларды, өнертабыстық қызметті дамыту, сондай-ақ оқушылардың цифрлық және инженерлік құзыреттерін қалыптастыру.

Тармақ 71

71. Техникалық және ғылыми-техникалық бағыттағы ұйымдардағы практикалық сабақтар құралдар, жабдықтар және техникалық құрылғыларды қолданумен байланысты болған жағдайда еңбек қорғау және қауіпсіздік техникасы талаптарының міндетті сақталуымен жүргізіледі.

Тармақ 72

72. Экологиялық-биологиялық бағыттағы ұйымдар балалар мен жасөспірімдердің экологиялық тәрбиесі, биологиялық білім беру және табиғатты қорғау қызметін жүзеге асырады.

Тармақ 73

73. Экологиялық-биологиялық бағыттағы ұйымдардың міндеттері – экологиялық мәдениетті қалыптастыру, зерттеу дағдыларын дамыту, табиғатқа және қоршаған ортаға қамқорлық сезімін тәрбиелеу.

Тармақ 74

74. Экологиялық-биологиялық бағыттағы ұйымдардың білім беру қызметі кружоктар, лабораториялар, оқу-тәжірибелік учаскелер, экологиялық бірлестіктер, экспедициялар және жобалық топтар түрінде ұйымдастырылады, бағыттары: экология, ботаника, зоология, агробиология, табиғатты тану, қоршаған ортаны қорғау және басқа байланысты бағыттар.

Тармақ 75

75. Экологиялық-биологиялық бағыттағы ұйымдардың білім беру қызметі тірі объектілер мен табиғи материалдармен жұмыс кезінде қауіпсіздік талаптарын ескере отырып жүргізіледі.

Тармақ 76

76. Экологиялық-биологиялық бағыттағы ұйым практикалық сабақтарды, экскурсияларды және далалық зерттеулерді қауіпсіздік техникасы талаптарын, санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды және қоршаған ортаны қорғау қағидаларын міндетті түрде сақтай отырып жүргізеді.

Тармақ 3. 3-параграф. Мектепке дейінгі дамыту кешені (орталық, академия) қызметінің тәртібі

3-параграф. Мектепке дейінгі дамыту кешені (орталық, академия) қызметінің тәртібі

Тармақ 77

77. Мектепке дейінгі дамыту кешеніндегі (орталық, академия) оқу жылы (бұдан әрі – Мектепке дейінгі орталық) 1 қыркүйекте басталады.

Тармақ 78

78. Мектепке дейінгі орталықтың контингентін қалыптастыру 1 қыркүйекке дейін жүзеге асырылады.

Тармақ 79

79. Демалыс кезеңдерінің мерзімі мен ұзақтығы Мектепке дейінгі орталық әкімшілігімен белгіленеді.

Тармақ 80

80. Білім алушылар үшін бір сабақтың ұзақтығы 25–35 минутты құрайды.

Тармақ 81

81. Апталық жүктеме көлемі: кіші топтар – аптасына 2 сабақтан аспайды; орта топтар – аптасына 3 сабаққа дейін; үлкен және мектепке дейінгі дайындық топтары – аптасына 4 сабаққа дейін.

Тармақ 82

82. Топтардың толымдығы: кіші топтар – 8–12 адам; орта және үлкен топтар – 10–15 адам; мектепке дейінгі дайындық топтары – 10–15 адам; ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалар – 3–6 адам.

Тармақ 83

83. Білім беру қызметі балалардың танымдық, сөйлеу, шығармашылық, әлеуметтік-коммуникативтік және дене дағдыларын дамыту және қалыптастыруда балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламалары аясында жүзеге асырылады.

Тармақ 84

84. Балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламаларын игеру қорытындылары жөнінде мектепке дейінгі орталық өз үлгісіндегі сертификат береді.

Тармақ 4. 4-параграф. Балалар мен жасөспірімдер спорт мектептерінің, мамандандырылған балалар мен жасөспірімдер спорт мектептерінің, олимпиадалық резервтегі мамандандырылған балалар мен жасөспірімдер спорт мектептерінің қызмет тәртібі

4-параграф. Балалар мен жасөспірімдер спорт мектептерінің, мамандандырылған балалар мен жасөспірімдер спорт мектептерінің, олимпиадалық резервтегі мамандандырылған балалар мен жасөспірімдер спорт мектептерінің қызмет тәртібі

Тармақ 85

85. Балалар-жасөспірімдер спорт мектептері, мамандандырылған балалар-жасөспірімдер спорт мектептері, олимпиадалық резервтің мамандандырылған балалар-жасөспірімдер спорт мектептері 2014 жылғы 22 қарашадағы № 106 «Спорттық резервті және жоғары жетістіктер спортшыларын даярлау бойынша оқу-жаттығу процесі жүзеге асырылатын дене шынықтыру-спорт ұйымдарының түрлерінің тізбесін және олардың қызмет қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Мәдениет және спорт министрінің бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10012 болып тіркелген) сәйкес қызметін жүзеге асырады.

Тармақ 5. 5-параграф. Балалар аула клубының және балалар әскери-патриоттық клубының қызмет тәртібі (клубтық бос уақыт ұйымдары)

5-параграф. Балалар аула клубының және балалар әскери-патриоттық клубының қызмет тәртібі (клубтық бос уақыт ұйымдары)

Тармақ 86

86. Балалар аула клубтары, балалар әскери-патриоттық клубының (клубтық бос уақыт ұйымдары) (бұдан әрі - Аула клубтары) тұрғылықты жері бойынша күнтізбелік жыл бойы қызмет атқарады.

Тармақ 87

87. Аула клубтарының міндеті – балалардың шығармашылық, спорттық және әлеуметтік дағдыларын дамытуға жағдай жасау.

Тармақ 88

88. Сабақтардың ұзақтығы 30–45 минутты құрайды.

Тармақ 89

89. Топтардың толымдығы профильді қызметке байланысты анықталады: шығармашылық және танымдық топтар – 10–15 адам; спорттық және дене шынықтыру–сауықтыру топтары – 15–25 адам; ерекше білім беру қажеттіліктері бар балалар тобы – 3–6 адам.

Тармақ 90

90. Аула клубтары білім, мәдениет, спорт ұйымдары және тұрғылықты жердегі әлеуметтік қызметтермен өзара әрекеттеседі.

Тармақ 91

91. Балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламаларын меңгергені туралы аула клубы өз үлгісіндегі сертификат береді.

Тармақ 92

92. Балалар әскери-патриоттық клубтары өз қызметін Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрінің 2017 жылғы 29 шілдедегі № 398 бұйрығымен бекітілген Қосымша білімнің білім беру бағдарламалары бойынша әскерге шақыруға дейінгі даярлық қағидаларына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15646 болып тіркелген), сондай-ақ Қазақстан Республикасының Қорғаныс министрінің 2025 жылғы 29 тамыздағы № 1181 бұйрығымен бекітілген Әскерге шақыруға дейінгі даярлық бойынша қосымша білімнің білім беру бағдарламаларына сәйкес жүзеге асырады.

Тармақ 6. 6-параграф. Балалар демалыс орталықтарының қызмет тәртібі (бейінді, көпбейінді балалардың демалыс және бос уақыт орталықтары (кешендері)

6-параграф. Балалар демалыс орталықтарының қызмет тәртібі (бейінді, көпбейінді балалардың демалыс және бос уақыт орталықтары (кешендері)

Тармақ 93

93. Балалар демалыс орталықтары (бейінді, көпбейінді балалардың демалыс және бос уақыт орталықтары (кешендері) (бұдан әрі – Балалар демалыс орталықтары) балаларды демалыс, бос уақытты ұйымдастыру қызметін жүзеге асырады.

Тармақ 94

94. Балалар демалыс орталықтары маусымдық және (немесе) қысқа мерзімді тұру сипатына ие және каникул кезеңінде қызмет атқарады.

Тармақ 95

95. Балалар демалыс орталықтары келесідей жіктеледі:

Тармақша 1

1) болу уақытына қарай – күндізгі және (немесе) тәулік бойғы болу;

Тармақша 2

2) орналастыру түрлеріне қарай: стационарлық (ғимараттар мен құрылыстар), стационарлық емес (модульдік, жылжымалы (мобильді), палаталық және киіз үйлік)).

Тармақ 96

96. Балалар демалыс орталығының ауысымының ұзақтығы 5-тен 15 күнтізбелік күнге дейін созылады.

Тармақ 97

97. Балалар демалыс орталықтарында балалардың болу ұзақтығына байланысты тамақтану және ауыз су режимі ұйымдастырылады.

Тармақ 98

98. Балаларды қабылдау кезінде балалар демалыс орталығының медициналық қызметкері олардың денсаулық жағдайын визуалды тексеруден өткізеді.

Тармақ 99

99. Балалар демалыс орталықтарында топтар балалардың жас ерекшеліктерін ескере отырып жасалады: 6–9 жас аралығындағы балалар үшін – 15-тен аспайды; 10–13 жас аралығындағы балалар үшін – 20-дан аспайды; 14–17 жас аралығындағы балалар үшін – 25-тен аспайды. Топтарды қалыптастыру кезінде қауіпсіздік талаптары, орналастыру жағдайлары және демалыс бағдарламалары ескеріледі.

Тармақ 100

100. Үйірмелер мен секциялардағы сабақтардың ұзақтығы күніне 2 академиялық сағаттан аспайды.

Тармақ 101

101. Балалар демалыс орталықтары балалардың аумақта болуын тұрақты түрде бақылауды қамтамасыз етеді. Балаларды қараусыз қалдыруға жол берілмейді.

Тармақ 102

102. Балалар демалыс орталығының басшысы балалар демалыс орталығында болған кезеңде олардың өмірі мен денсаулығы үшін Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жауапты болады.

Тармақ 103

103. Балаларды балалар демалыс орталығына қабылдау медициналық қарсы көрсетілімдердің жоқтығы негізінде жүзеге асырылады, олар Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау министрінің уақытша міндетін атқарушының 2020 жылғы 30 қазандағы № ҚР ДСМ-175/2020 «Денсаулық сақтау саласындағы есеп құжаттамасының формаларын бекіту және оларды толтыру жөніндегі нұсқаулар туралы» бұйрығына сәйкес берілген медициналық құжаттармен расталады (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 21579 болып тіркелген).

Тармақ 104

104. Күндізгі болу формасындағы балалар демалыс орталығы күніне 8 сағаттан аспайтын қызмет көрсетеді, балаларды сол күнгі қатысуы аяқталған соң міндетті түрде ата-аналарға немесе заңды өкілдерге тапсырады.

Тармақ 105

105. Балалардың 4 сағаттан артық болу кезінде күндізгі болу формасындағы балалар демалыс орталығы балалардың жас ерекшеліктерін ескере отырып, күндізгі ұйқыға үзіліс ұйымдастырады.

Тармақ 106

106. Белгіленген уақыт аяқталғаннан кейін күндізгі болу формасындағы балалар демалыс орталығының қызметкерлері балаларды ата-аналарға немесе заңды өкілдерге тапсырады.

Тармақ 107

107. Балалар демалыс орталығынан баланың өз бетінше кетуіне тек ата-аналар немесе заңды өкілдердің жазбаша рұқсаты болған жағдайда ғана жол беріледі.

Тармақ 108

108. Тәулік бойы қызмет көрсететін балалар демалыс орталығы балалардың бүкіл ауысым бойы, түнгі уақытты қоса алғанда, орталық аумағында тұруын қамтамасыз ете отырып қызмет атқарады.

Тармақ 109

109. Тәулік бойы тұруға арналған балалар демалыс орталығында жатын бөлмелерді ұйымдастыру, қызметкерлердің тәулік бойғы кезекшілігі, өрт қауіпсіздігі талаптары мен санитариялық-эпидемиологиялық нормалардың сақталуын қоса алғанда балалардың қауіпсіз тұру жағдайлары қамтамасыз етіледі.

Тармақ 110

110. Тәулік бойы қызмет көрсететін балалар демалыс орталығында түнгі уақытта балалардың тәртібі мен қауіпсіздігін бақылау үшін педагогикалық және (немесе) басқа қызметкерлер арасынан жауапты тұлғалар тағайындалады.

Тармақ 111

111. Тәулік бойы қызмет көрсететін балалар демалыс орталығында тамақтану белгіленген нормаларға сәйкес ұйымдастырылады және балаларға тәулік бойы ауыз суға қолжетімділік қамтамасыз етіледі.

Тармақ 112

112. Тәулік бойы қызмет көрсететін балалар демалыс орталығының күн тәртібі балалардың жас ерекшеліктерін ескере отырып жасалады және ұйықтау, демалыс, сауықтыру, тәрбиелік, спорттық және мәдени-бұқаралық іс-шараларға уақытты қарастырады.

Тармақ 113

113. Тәулік бойы қызмет көрсететін балалар демалыс орталығына балалардың ата-аналары немесе заңды өкілдерімен келуі ішкі тәртіп ережелерімен белгіленген уақытта жүзеге асырылады және қауіпсіздік талаптары сақталады.

Тармақ 7. 7-параграф. Балаларға арналған қосымша білім беру бойынша оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік орталықтардың қызмет тәртібі

7-параграф. Балаларға арналған қосымша білім беру бойынша оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік орталықтардың қызмет тәртібі

Тармақ 114

114. Балаларға арналған қосымша білім беру бойынша оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік орталықтар (бұдан әрі – Орталықтар) – қосымша білім беру жүйесін әдістемелік қамтамасыз ететін, үйлестіруші және дамытушы ұйымдар болып табылады.

Тармақ 115

115. Орталықтардың негізгі қызмет мақсаты – заманауи білім беру бағдарламаларын, технологиялар мен әдістемелерді әзірлеу, енгізу және тарату арқылы балаларға қосымша білім берудің сапасын арттыру.

Тармақ 116

116. Орталықтар қосымша білім берудің жағдайы мен даму перспективаларын талдайды, әдістемелік ұсыныстар, оқу бағдарламалары, оқу құралдары және басқа әдістемелік материалдар әзірлейді.

Тармақ 117

117. Орталықтар педагог қызметкерлердің біліктілігін арттыруға бағытталған семинарлар, конференциялар, тренингтер, шеберлік сыныптарын ұйымдастырады.

Тармақ 118

118. Орталықтар ғылыми-зерттеу және эксперименттік қызмет атқарады, қосымша білім беру саласындағы инновациялық бағдарламалар мен жобаларды апробациялайды.

Тармақ 119

119. Орталықтар білім беру ұйымдары, ғылыми мекемелер, қоғамдық бірлестіктер және үкіметтік емес ұйымдармен өзара әрекеттеседі.

Тармақ 120

120. Орталықтардың әдістемелік көмегі педагог қызметкерлерге, қосымша білім беру ұйымдарының басшыларына және білім беру жүйесінің мамандарына көрсетіледі. Әдістемелік көмек өтініш негізінде көрсетіледі. Өтініш орталыққа қағаз немесе электрондық форматта жолданады және өтініш беруші туралы мәліметтерді, мәселенің қысқаша сипаттамасын және жоспарланған әдістемелік қолдау формасын қамтиды. Орталық өтінішті тіркелген күннен бастап он жұмыс күні ішінде қарастырып, әдістемелік көмекті көрсету формасын анықтайды (кеңес беру, семинар, әдістемелік ұсыныстар, оқыту іс-шаралары).

Тарау 3. 3-тарау. Кәмелетке толмағандарға білім беру–сауықтыру қызметін көрсететін балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарының қызмет тәртібі

3-тарау. Кәмелетке толмағандарға білім беру–сауықтыру қызметін көрсететін балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдарының қызмет тәртібі

Тармақ 121

121. Кәмелетке толмағандарға білім беру - сауықтыру қызметтерін көрсететін балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдары - жыл бойы немесе маусымдық жұмыс істейтін балалар оқу (оқыту) - сауықтыру орталықтары (кешендері) (бұдан әрі - білім беру және денсаулық сақтау ұйымдары).

Тармақ 122

122. Білім беру - сауықтыру ұйымдары өз қызметін «Рұқсаттар және хабарламалар туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес берілген кәмелетке толмағандарға білім беру - сауықтыру қызметтерін көрсетуге лицензия негізінде жүзеге асырады.

Тармақ 123

123. Білім беру - сауықтыру ұйымдарының түрлері Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 22 ақпандағы №50 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №8390 болып тіркелген) бекітілген Білім беру ұйымдары түрлерінің номенклатурасында көзделген.

Тармақ 124

124. Бiлiм беру - сауықтыру ұйымдарының мiндеттерi:

Тармақша 1

1) балалардың бiлiм алуы, сауықтыру, бос уақытын өткізу және жан-жақты тұлғалық дамуы үшін қажетті жағдайларды қамтамасыз ету;

Тармақша 2

2) балаларға рухани-адамгершілік, азаматтық, патриоттық, эстетикалық, дене, еңбек және экологиялық тәрбие беруді қамтамасыз ету;

Тармақша 3

3) баланың тиімді әлеуметтенуіне және кәсіби бағдарлануына, коммуникативті және көшбасшылық қасиеттерін дамытуға жәрдемдесу;

Тармақша 4

4) интеллектуалдық, моральдық және физикалық жетілдіруге жеке қажеттіліктерін қанағаттандыру;

Тармақша 5

5) балалардың денсаулығын сақтау және нығайту, салауатты өмір салты дағдыларын, жалпы мәдениет пен демалыс мәдениетін дамыту.

Тармақ 125

125. Білім беру–сауықтыру ұйымдары – стационарлық нысандар болып табылады, соның ішінде балалардың білім алуына, сауықтыруына және демалысына арналған стационарлық киіз үйлер мен шатырлы нысандар, олар білім беру қызметіне қойылатын біліктілік талаптарына сәйкес бейімделген, жоғары және жоғарыдан кейінгі білім беру ұйымдарын қоспағанда, сондай-ақ олардың талаптарға сәйкестігін растайтын құжаттар тізбесі Қазақстан Республикасы Білім беру министрінің 2022 жылғы 24 қарашадағы № 473 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Реестірінде № 30721 тіркелген).

Тармақ 126

126. Білім беру-сауықтыру ұйымдары кәмелетке толмағандарға білім беру-сауықтыру бағдарламаларын іске асырады, олардың мазмұны екі модульді қамтиды және мынадай қызмет түрлерін жүзеге асыруды көздейді:

Тармақша 1

1) білім беру қызметін қамтитын: STEM-зертханалар базасында STEM-тәсілді қолдана отырып, іргелі пәндер бойынша (алгебра, геометрия, физика, химия, биология) балаларға арналған қосымша білім берудің тәжірибеге бағдарланған сабақтары, дамытушылық сабақтар, жобалау, зерттеу және шығармашылық қызмет, мастер-кластар, тренингтер, қызығушылықтар бойынша үйірмелер мен секциялар арқылы зертханалық және практикалық жұмыстар, жыл бойы жұмыс істейтін білім беру-сауықтыру ұйымдарына арналған тәрбие іс-шаралары; қызығушылықтары бойынша үйірмелер мен секциялар арқылы дамытушылық сабақтар, жобалық, зерттеу және шығармашылық қызмет, шеберлік сыныптары, тренингтер, зертханалық және практикалық жұмыстар, маусымдық жұмыс істейтін білім беру-сауықтыру ұйымдары үшін тәрбие іс-шаралары мен жобалар арқылы тәжірибеге бағдарланған сабақтар;

Тармақша 2

2) Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 2025 жылғы 7 қазандағы № 237 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 37091 болып тіркелген) бекітілген Білім беру ұйымдарында балаларды сауықтыруды және олардың демалысын ұйымдастыру қағидаларына сәйкес дене шынықтыру-сауықтыру және (немесе) емдеу-сауықтыру іс-шаралары арқылы денсаулығын сақтауға және нығайтуға, аурулардың алдын алуға бағытталған сауықтыру қызметі.

Тармақ 127

127. Кәмелетке толмағандарға арналған білім беру–сауықтыру бағдарламалары білім беру–сауықтыру ұйымдары тарапынан кәмелетке толмағандарға арналған білім беру–сауықтыру бағдарламаларын әзірлеу, келісу және бекіту ережелеріне, сондай-ақ олардың құрылымы мен мазмұнына қойылатын талаптарға сәйкес әзірленеді, бұл талаптар білім беру саласындағы уәкілетті органмен бекітілген.

Тармақ 128

128. Кәмелетке толмағандарға арналған білім беру–сауықтыру бағдарламалары білім беру–сауықтыру ұйымдары тарапынан білім беру саласындағы уәкілетті органмен келісілгеннен кейін бекітіледі.

Тармақ 129

129. Әскери-патриоттық және/немесе әскери-спорттық бағыттағы білім беру–сауықтыру ұйымдары бейіндік қызметті Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің 2017 жылғы 29 шілдедегі № 398 бұйрығымен бекітілген Қосымша білімнің білім беру бағдарламалары бойынша әскерге шақыруға дейінгі даярлық қағидаларына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Реестірінде № 15646 тіркелген) және Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің 2025 жылғы 29 тамыздағы № 1181 бұйрығымен бекітілген Әскерге дейінгі дайындық бойынша қосымша білім беру бағдарламаларына сәйкес жүзеге асырады.

Тармақ 130

130. Білім беру-сауықтыру ұйымдары Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2022 жылғы 10 тамыздағы № ҚР ДСМ-78 «Балалар сауықтыру және санаторий объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитарлық қағидаларына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 29092 болып тіркелген) және Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің 2020 жылғы 30 желтоқсандағы № ҚР ДСМ-336/2020 «Халықтың санитариялық-эпидемиологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету саласындағы мемлекеттік қызмет көрсету мәселелері туралы» бұйрықтарына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 22004 болып тіркелген) сәйкес санитариялық-эпидемиологиялық талаптардың міндетті сақталуын қамтамасыз етеді.

Тармақ 131

131. Білім беру–сауықтыру ұйымдары Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің 2022 жылғы 21 ақпандағы № 55 бұйрығымен бекітілген Өрт қауіпсіздігі ережелерінің сақталуын қамтамасыз етеді (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Реестірінде № 26867 тіркелген).

Тармақ 132

132. Білім беру–сауықтыру ұйымдары Қазақстан Республикасының білім беру саласында қызмет көрсететін, терроризмге осал нысандарға арналған антитеррористік қорғауды ұйымдастыру жөніндегі нұсқаулыққа сәйкес антитеррористік қорғаныс қамтамасыз етілуін жүзеге асырады, бұл нұсқаулық Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2022 жылғы 30 наурыздағы № 117 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Реестірінде № 27414 тіркелген).

Тармақ 133

133. Қызметкерлер мен еріктілер (педагогикалық) жасақтарының мүшелері Білім беру-сауықтыру ұйымдарында қызметке Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі сәйкес жіберіледі. Педагогикалық қызметке Қазақстан Республикасының Еңбек кодексі талаптарын және Педагогтердің лауазымдарының үлгілік біліктілік сипаттамалары (Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2009 жылғы 13 шілдедегі № 338 бұйрығымен бекітілген, Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5750 болып тіркелген) талаптарын сақтай отырып педагогтер жіберіледі.

Тармақ 134

134. Білім беру–сауықтыру ұйымдары балалар демалысын ұйымдастырушы ретінде жоғары, техникалық, кәсіптік және ортадан кейінгі білім беру ұйымдары арасындағы келісімшарттарға сәйкес ерікті (педагогикалық) топтарды тартады.

Тармақ 135

135. Білім беру–сауықтыру ұйымына балалар медициналық қарсы көрсетілімдердің жоқтығына негізделіп қабылданады, бұл медициналық құжаттар Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының 2020 жылғы 30 қазандағы № ҚР ДСМ-175/2020 бұйрығына сәйкес берілген «Денсаулық сақтау саласындағы есеп құжаттарын бекіту және оларды толтыру нұсқаулықтары» (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Реестірінде № 21579 тіркелген).

Тармақ 136

136. Балалардың Білім беру-сауықтыру ұйымында болуы Білім беру-сауықтыру ұйымы мен ата-аналар немесе заңды өкілдер арасында жасалған шарт негізінде, Қазақстан Республикасының заңнамасы талаптарын сақтай отырып жүзеге асырылады.

Тармақ 137

137. Білім беру-сауықтыру ұйымы ауысымның ұзақтығын осы Қағидалардың 147 және 148-тармақтарына сәйкес өз бетінше белгілейді.

Тармақ 138

138. Білім алушылар үшін бір сабақтың ұзақтығы 45 минутты (академиялық сағат) құрайды.

Тармақ 139

139. Білім алушылар үшін апталық жүктеменің көлемі 40 академиялық сағаттан аспайды.

Тармақ 140

140. Білім беру-сауықтыру ұйымының білім беру қызметі қызығушылықтар бойынша топтарда (үйірмелерде, секцияларда, клубтарда, жасақтарда, студияларда, орталықтарда, ансамбльдерде, хорларда) жүзеге асырылады.

Тармақ 141

141. Үйірмелер мен секциялардың сандық құрамы, сабақтардың ұзақтығы Білім беру-сауықтыру ұйымының бірінші басшысы айқындайды.

Тармақ 142

142. Білім беру-сауықтыру ұйымдары 6 жастан 18 жасқа дейінгі балаларға білім беру-сауықтыру қызметтерін көрсетеді.

Тармақ 143

143. Білім беру-сауықтыру ұйымдары қажет болған жағдайда балалардың психологиялық жай-күйін жақсартуға және олардың болу жағдайларына бейімделуіне бағытталған психологиялық-педагогикалық қызметті жүзеге асырады.

Тармақ 144

144. Білім беру-сауықтыру ұйымының басшысы балалардың Білім беру-сауықтыру ұйымында болған кезеңінде олардың өмірі мен денсаулығына Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жауапты болады.

Тармақ 145

145. Білім беру-сауықтыру ұйымдарында алқалы басқару органдары құрылады.

Тармақ 146

146. Білім беру-сауықтыру ұйымдары:

Тармақша 1

1) жыл бойы жұмыс істейтін білім беру-сауықтыру ұйымдары;

Тармақша 2

2) маусымдық жұмыс істейтін білім беру-сауықтыру ұйымдары болып бөлінеді.

Тармақ 1. 1-параграф. Жыл бойы қызмет атқаратын білім беру–сауықтыру ұйымдарының қызмет ету тәртібі

1-параграф. Жыл бойы қызмет атқаратын білім беру–сауықтыру ұйымдарының қызмет ету тәртібі

Тармақ 147

147. Жыл бойғы жұмыс істейтін білім беру-сауықтыру ұйымдары:

Тармақша 1

1) балалардың жыл бойы тұруына арналған стационарлық объектілерде (құрылыстар мен ғимараттарда) қызмет көрсетеді және олардың тұруы, тамақтануы, оқуы, қосымша білім алуы және сауықтыруы үшін қажетті инфрақұрылыммен қамтамасыз етілген;

Тармақша 2

2) ұзақтығы 15-тен 24 күнтізбелік күнге дейін ауысымдарды ұйымдастырады;

Тармақша 3

3) білім беру-сауықтыру бағдарламаларын іске асырады, бағдарламаның мазмұны екі өзара байланысты модульді қамтиды және келесі қызметтерді жүзеге асыруды қарастырады: білім беру (үйірмелер мен секциялар арқылы балаларға арналған қосымша білім беру және негізгі пәндер бойынша қосымша білім алу: алгебра, геометрия, физика, химия, биология) және сауықтыру, осы Қағидалардың 126-тармағына сәйкес.

Тармақ 2. 2-параграф. Маусымдық қызмет атқаратын білім беру–сауықтыру ұйымдарының қызмет ету тәртібі

2-параграф. Маусымдық қызмет атқаратын білім беру–сауықтыру ұйымдарының қызмет ету тәртібі

Тармақ 148

148. Маусымдық білім беру-сауықтыру ұйымдары:

Тармақша 1

1) балалардың маусымдық тұруына арналған стационарлық объектілерде (ғимараттар мен құрылыстарда), соның ішінде шатырлы және киіз үйлерде, сондай-ақ жетім балалар мен ата-анасының қарауынсыз қалған балаларға арналған ұйымдарда және мектептен тыс қосымша білім беру ұйымдарында қызмет көрсетеді және олардың тұруы, тамақтануы, қосымша білім алуы және сауықтыруы үшін қажетті инфрақұрылыммен қамтамасыз етілген;

Тармақша 2

2) жазғы маусымда ұзақтығы 10-нан 24 күнтізбелік күнге дейін ауысымдарды ұйымдастырады;

Тармақша 3

3) білім беру-сауықтыру бағдарламаларын іске асырады, бағдарламаның мазмұны екі өзара байланысты модульді қамтиды және келесі қызметтерді жүзеге асыруды қарастырады: білім беру (үйірмелер мен секциялар арқылы балаларға арналған қосымша білім беру) және сауықтыру, осы Қағидалардың 126-тармағына сәйкес.

Басқа 1798. Балалар музыкалық мектебін аяқтағаны туралы КУӘЛІК № ________________

Балаларға арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларына қосымша Балалар музыкалық мектебін аяқтағаны туралы КУӘЛІК № ________________ Осы куәлікпен расталады, ______________________________________________ (тегі, аты және (бар болған жағдайда) әкесінің аты) осы жерде оқыған: ________________________________________________________________ (балалар қосымша білім беру ұйымының толық атауы) және ______ жылы музыкалық өнер саласы бойынша балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламасын толық аяқтады «__________________________________________» (мамандығы) Бағдарлама толық көлемде игерілді. Қорытынды аттестациядан сәтті өтті. Оқу пәндері бойынша қорытынды бағалар: № Оқу пәнінің атауы Қорытынды баға 1 ___________________________________________ _____________ 2 ___________________________________________ _____________ 3 ___________________________________________ _____________ 4 ___________________________________________ _____________ 5 ___________________________________________ _____________ 6 ___________________________________________ _____________ 7 ___________________________________________ _____________ Педагогикалық кеңестің «_» _________ 20__ ж. шешімімен, хаттама № ___ бойынша осы куәлік берілді. Директор __________________ /ТАӘ/ М.О. Берілген күні: «_» _________ 20__ ж. Тіркеу нөмірі: _______ Балалар көркемөнер мектебін аяқтағаны туралы КУӘЛІК № ____ Осы куәлікпен расталады, ________________________________________________ (тегі, аты және (бар болған жағдайда), әкесінің аты) осы жерде оқыған: ___________________________________________________________ (балаларға арналған қосымша білім беру ұйымының толық атауы) және ________ жылы бейнелеу өнері саласы бойынша балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламасын толық аяқтады. Оқу пәндері бойынша қорытынды бағалар: № Оқу пәнінің атауы Қорытынды баға 1 __________________________________________ _____________ 2 __________________________________________ _____________ 3 __________________________________________ _____________ 4 __________________________________________ _____________ 5 __________________________________________ _____________ 6 __________________________________________ _____________ 7 ___________________________________________ _____________ Қорытынды аттестациядан сәтті өтті. Педагогикалық кеңестің «_» _________ 20__ ж. шешімімен, хаттама № ___ негізінде осы куәлік берілді. Директор __________________ /ТАӘ/ М.О. Берілген күні: «_» _________ 20__ ж. Тіркеу нөмірі: _______ Өнер мектебін аяқтағаны туралы КУӘЛІК № ____ Осы куәлікпен расталады, _______________________________________________ (тегі, аты және (бар болған жағдайда) әкесінің аты) осы жерде оқыған: __________________________________________________________ (өнер мектебінің толық атауы) ұйымында білім алып, ____ жылы өнер саласы бойынша балаларға арналған қосымша білім беру бағдарламасын ___________ бағыты бойынша толық меңгерді. «__________________________________________» Оқу пәндері бойынша қорытынды бағалар: № Оқу пәнінің атауы Қорытынды баға 1 ___________________________________________ _____________ 2 ___________________________________________ _____________ 3 ___________________________________________ _____________ 4 ___________________________________________ _____________ 5 ___________________________________________ _____________ 6 ___________________________________________ _____________ 7 ___________________________________________ _____________ Қорытынды аттестациядан сәтті өтті. Педагогикалық кеңестің «_» _________ 20__ ж. шешімімен, хаттама № ___ негізінде осы куәлік берілді. Директор __________________ /ТАӘ/ М.О. Берілген күні: «_» _________ 20__ ж. Тіркеу нөмірі: ______

Басқа 9. Ересектерге арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Қазақстан Республикасы Оқу-ағарту министрінің 20222 жылғы 31 тамыздағы № 385 бұйрығына 9-қосымша Ересектерге арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары

Тармақ 1

1. Осы Ересектерге арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидалары (бұдан әрі – Үлгілік қағидалар) «Білім туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – «Білім туралы» Заң) 5-бабы 68) тармақшасына сәйкес әзірленді және ересектерге арналған қосымша білім беру бағдарламаларын іске асыратын білім беру ұйымдары қызметінің тәртібін айқындайды.

Тармақ 2

2. Ересектерге қосымша білім беру (бұдан әрі – Білім беру ұйымдарында қосымша білім беру) «Білім туралы» Заңның 32-1-бабының 2-тармағына, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2013 жылғы 22 ақпандағы № 50 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8390 болып тіркелген) Білім беру ұйымдары түрлерінің номенклатурасына, сондай-ақ педагогтердің біліктілігін арттыру курстарын ұйымдастыру және өткізу, сондай-ақ педагогтің қызметін курстан кейінгі сүйемелдеу қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2016 жылғы 28 қаңтардағы № 95 бұйрығымен бекітілген (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13420 болып тіркелген).

Тармақ 3

3. Қосымша білім беру ұйымдары өз қызметін Қазақстан Республикасының Конституциясына, Қазақстан Республикасының Еңбек кодексіне (бұдан әрі – Еңбек кодексі), «Білім туралы» Заңға, білім беру қызметін регламенттейтін Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілеріне, сондай-ақ осы Үлгілік қағидаларға және олардың негізінде әзірленген білім беру ұйымының жарғысына сәйкес жүзеге асырады.

Тармақ 4

4. Қосымша білім беру ұйымдарының міндеттері «Білім туралы» Заңның 11-бабына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 5

5. Осы Үлгілік қағидаларда мынадай ұғымдар пайдаланылады:

Тармақша 1

1) қайта даярлау – басқа кәсіпті немесе мамандықты игеруге мүмкіндік беретін кәсіптік оқыту нысаны;

Тармақша 2

2) кәсіптік даярлық – белгілі бір жұмыс түрін орындау үшін қажетті жаңа немесе өзгертілген кәсіптік дағдыларды игеру үшін жеке тұлғаны дамытуға бағытталған кәсіптік оқыту нысаны;

Тармақша 3

3) біліктілікті арттыру – бұрын алған кәсіптік білімдерін, іскерліктері мен дағдыларын қолдауға, кеңейтуге, тереңдетуге және жетілдіруге мүмкіндік беретін кәсіптік оқыту нысаны.

Тармақ 6

6. Қосымша білім беру ұйымдарында білім алушылардың тұлғалары тыңдаушылар (бұдан әрі-білім алушылар) болып табылады.

Тармақ 7

7. Қосымша білім беру ұйымының құрылымы мен штаттары қосымша білім беру ұйымының мақсаттары мен міндеттеріне, ерекшелігіне, педагогтардың санына қарай қалыптастырылады және құрылтайшымен келісім бойынша айқындалады және қосымша білім беру ұйымының басшысы бекітеді.

Тармақ 8

8. Қосымша білім беру ұйымдарының функциясы мен құзыреті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген шектерде жүзеге асырылады.

Тармақ 9

9. Білім алушыларды қосымша білім беру ұйымына қабылдау және шығару қосымша білім беру ұйымы басшысының бұйрығымен жүзеге асырылады.

Тармақ 10

10. Қосымша білім беру ұйымдары Қазақстан Республикасының заңнамасында, осы Үлгілік қағидаларда және қосымша білім беру ұйымдарының жарғыларында белгіленген шектерде оқу процесін, кадрларды іріктеу мен орналастыруды, қаржы-шаруашылық және өзге де қызметті жүзеге асыруда дербес болады.

Тармақ 11

11. Қосымша білім беру ұйымдары оқытуды мынадай нысандар бойынша жүргізеді: қайта даярлау, кәсіптік даярлау, біліктілікті арттыру, тағылымдама. Қайта даярлау, кәсіптік даярлау, біліктілігін арттыру, тағылымдама жүргізіледі:

Тармақша 1

1) негізгі жұмыстан қол үзіп;

Тармақша 2

2) өндірістен қол үзбей;

Тармақша 3

3) аралас (күндізгі-қашықтықтан);

Тармақша 4

4) қашықтықтан (онлайн-режимі).

Тармақ 12

12. Қосымша білім беру ұйымдарының оқу процесі қосымша білім берудің білім беру бағдарламаларына сәйкес жүзеге асырылады. Қосымша білім берудің білім беру бағдарламалары «Білім туралы» Заңның 23-бабына сәйкес жүзеге асырылады. Ерекше білім берілуіне қажеттілігі бар адамдарға олардың жеке қажеттіліктері ескеріле отырып жағдай жасалады.

Тармақ 13

13. Қосымша білімнің білім беру бағдарламалары бойынша қайта даярлаудан, кәсіптік даярлаудан, біліктілікті арттырудан, тағылымдамадан өткен білім алушылардың (тыңдаушылардың) білім деңгейін қорытынды бағалауды комиссия жүзеге асырады, оның құрамын қосымша білім беру ұйымының басшысы бекітеді.

Тармақ 14

14. Кәсіптік даярлықтың нысанын, мазмұнын, көлемін жұмыс берушімен бірлесіп айқындайды.

Тармақ 15

15. Қосымша білім алған адамдарға біліктілік беру туралы куәлік, осы Үлгілік қағидалардың 1 және 2-қосымшаларына сәйкес белгіленген үлгідегі сертификат беріледі.

Тармақ 16

16. Қосымша білім беру мемлекеттік білім беру тапсырыстары мен жеке және заңды тұлғалармен жасалған шарттар негізінде, сондай-ақ оқу шартына сәйкес бюджет қаражаты, жұмыс берушілердің қаражаты немесе Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған өзге де қаражат есебінен жүзеге асырылады.

Тармақ 17

17. Бастауыш, негізгі орта және жалпы орта жалпы білім беретін оқу бағдарламаларын, техникалық және кәсіптік білім беру бағдарламаларын, орта білімнен кейінгі білім беру бағдарламаларын, жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білімнің білім беру бағдарламаларын іске асыратын қосымша білім беру ұйымдарында оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік жұмысты ұйымдастыру және жүзеге асыру тәртібі оқу-әдістемелік және ғылыми-әдістемелік жұмысты ұйымдастыру және жүзеге асыру қағидаларына сәйкес жүзеге асырылады, Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2007 жылғы 29 қарашадағы № 583 бұйрығымен бекітілген (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 5036 болып тіркелген).

Тармақ 18

18. Қосымша білім беру ұйымдарында кәсіптік даярлау, қайта даярлау және біліктілікті арттыру Еңбек кодексінің 118-бабына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 19

19. Қосымша білім беру ұйымын тікелей басқаруды басшы жүзеге асырады.

Тармақ 20

20. Қосымша білім беру ұйымын басқару Қазақстан Республикасының заңнамасына, тиісті үлгідегі білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларына және білім беру ұйымының жарғысына жүзеге асырылады.

Басқа 9-1. Куәлік

Ересектерге арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларына 1-қосымша Куәлік Осы куәлік ____________________________________________________ берілді, (тегі, аты, әкесінің аты(болған жағдайда)) ол ____ жылғы «___»______________ бастап ____ жылғы «___»______________ кезеңінде оқып,_____________________________________ жылы ____________ __________________________________________________________________________ (білім беру ұйымының толық атауы) ______________________________________________________________________ кәсібі бойынша толық курсын бітіріп шықты және қайта даярлаудың толық курсын бітіргеннен кейін мынандай құзыреттілігін көрсетті: Модульдің атауы Бағалары/балл _______________________ __________________________ _______________________ __________________________ Біліктілік комиссиясының шешімімен оған _____ жылғы «_____» ________________________________________________________________ біліктілігі берілді Басшы _________________________/___________________________ _____ жылғы «_____» ___________ Тiркеу нөмірі № __________ М.О.

Басқа 9-2

Ересектерге арналған қосымша білім беру ұйымдары қызметінің үлгілік қағидаларына 2-қосымша СЕРТИФИКАТ № _______ Ұйымның атауы ___________________________________________________ Осымен _________________________________________________________________ (тегі, аты, әкесінің аты (болған жағдайда) _____________________________________________________ біліктілікті арттыру/қайта даярлау курстатарын ________________________ тақырыбы бойынша _____________________ сағат көлемінде өткендігін растайды. Басшы ____________/_____________/ «___» __________ жыл Тіркеу нөмірі № _______ М.О.

Қызметтер

Навигация

Параметрлер

Аккаунт