Об утверждении Регламента Житикаринского районного маслихата Қолданыста

Жітіқара аудандық мәслихатының Регламенті туралы Қазақстан Республикасы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Заңының 8-бабы 3-тармағының 5) тармақшасына сәйкес Жітіқара аудандық мәслихаты ШЕШТІ: Жітіқара аудандық мәслихатының ұсынылған Регламенті бекітілсін.

Жітіқара аудандық мәслихатының 2004 жылғы 21 шілдедегі сессиясының № 95 шешімімен бекітілген Жітіқара аудандық мәслихатының РЕГЛАМЕНТІ Аудандық мәслихаттың регламенті мәслихат сессиясын өткізу, оның органдарын қалыптастыру және олардың қызметтерін ұйымдастырудың тәртіптері мен шарттарын, сондай-ақ депутаттардың өкілеттігін белгілейді.

1. Жалпы ережелер

1. Жітіқара аудандық мәслихаты - ауданның халқы сайлайтын, халықтың еркін білдіретін және Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес оны іске асыру үшін қажетті шараларды белгілейтін және олардың жүзеге асырылуын бақылайтын жергілікті өкілді орган.

2. Мәслихаттың қызметі Қазақстан Республикасының Конституциясы, «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық Заңы, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңы, өзге де Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілері және осы Регламентпен реттеледі.

3. Мәслихат аппараты мәслихат пен оның органдарын ұйымдастырушылық, құқықтық, материалдық-техникалық және өзге де қамтамасыз етуді , сондай-ақ, депутаттарға өздерінің өкілеттігін іске асыруға көмек көрсетеді жүзеге асырады.

4. Мәслихаттың ісін жүргізу мен мәслихатқа түсетін хаттарды өндеу аппаратқа жүктеледі және Қазақстан Республикасының «Әкімшілік рәсімдер туралы» Заңы және өзге де Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің талаптарына сәйкес жүзеге асырады.

5. Мәслихат хатшысы осы Регламентінің сақталуын қамтамасыз етеді.

2. Жұмыстарды жоспарлау

6. Аудандық мәслихат өз жұмысын перспективалық (жылдық) жоспар негізінде жасайды. Жоспар жобасы мынадай тәртіпте құрылады: депутаттар, тұрақты комиссиялар, аудан әкімі сессияда, тұрақты комиссияда қарауға арналған мәселелер бойынша, сондай-ақ, алдынғы жоспарланған өткен жылдың 1 желтоқсанына дейінгі депутаттардың оқуы мен негізгі шаралары жөнінде аудандық мәслихат хатшысына өз ұсыныстарын енгізеді. Перспективалық жоспар жобасы жаңа жыл басында жасалады және ұсыныстар енгізу мен танысу үшін барлық депутаттарға беріледі.

7. Аудандық мәслихат жұмысының жоспары сессияға қатысқан депутаттардың көпшілік даусымен бекітіледі. Кезекті сессияларда жоспарлар түзетілуі мүмкін. Бекітілген жұмыс жоспары аудандық мәслихат депутаттарына, сондай-ақ қажетті жағдайда атқарушы органдарының басшыларына, аудан әкіміне және басқа да лауазымды тұлғаларға жіберіледі.

3. Аудандық мәслихат сессиясын шақыру әзірлеу және өткізу тәртібі

8. Мәслихат қызметінің негізгі нысаны сессия болып табылады, онда мәслихаттың қарауына заңдармен қарастырылған мәселелер шешіледі.

9. Жаңадан сайланған мәслихаттың бірінші сессиясын аудандық мәслихат үшін белгіленген депутаттар санының кемінде төрттен үші болған ретте, мәслихат депутаттары тіркелген күннен бастап отыз күн мерзімінен кешіктірмей, тиісті аумақтық сайлау комиссиясының төрағасы шақырады.

10. Мәслихаттың кезекті сессиясы кемінде жылына төрт рет шақырылады және оны мәслихат сессиясының төрағасы жүргізеді.

11. Мәслихаттың кезектен тыс сессиясын аудандық мәслихатқа сайланған депутаттар санының кемінде үштен бірінің, сондай-ақ аудан әкімінің ұсынысы бойынша мәслихат сессиясының төрағасы шақырады және жүргізеді. Кезектен тыс сессия оны өткізу туралы шешім қабылданған күннен бастап бес күн мерзімнен кешіктірілмей шақырылады. Кезектен тыс сессияда оны шақыруға негіз болған ерекше мәселелер қаралуы мүмкін.

12. Мәслихат хатшысы мәслихат сессиясын шақыру уақыты мен өткізілетін орны туралы, сондай-ақ сессияның қарауына енгізілетін мәселелер туралы депутаттарға, халыққа және әкімге сессияға кемінде он күн қалғанда хабарлайды, ал кезектен тыс сессия шақырылған жағдайда кемінде үш күн бұрын хабарлайды. Мәслихат хатшысы сессияның қарауына енгізілетін мәселелер бойынша қажетті материалдарды депутаттарға және әкімге - сессияға кемінде бес күн қалғанда, ал кезектен тыс сессия шақырылған жағдайда кемінде үш күн қалғанда табыс етеді.

13. Мәслихат сессиясы жалпы отырыс нысанында өткізіледі.

14. Мәслихаттың бірінші сессиясын тиісті сайлау комиссиясының төрағасы ашады және мәслихат сессиясының төрағасы сайланғанға дейін жүргізеді. Одан әрі сессияны мәслихат сессиясының төрағасы жүргізеді.

15. Егер мәслихат депутаттары жалпы санының кемінде үштен екісі мәслихат сессиясына қатысса, ол заңды болады. Шешімдер, сессияға қатысып отырған депутаттардың жалпы санының көпшілік даусымен қабылданады. Депутат сессия жұмысына қатысуға міндетті, ал егер дәлелді себептермен сессия жұмысына қатысуға мүмкіндігі болмаған жағдайда, ол туралы сессия төрағасына немесе мәслихат хатшысына хабар етеді.

16. Мәслихат сессиясы төрағасының шақыруы бойынша, жергілікті атқарушы органдар басшылары, аудан аумағында орналасқан ұйымдардың басшылары мен өзге де лауазымды тұлғалары мәслихат сессиясына келуге және мәслихаттың құзырына жататын мәселелер бойынша ақпараттар беруге міндетті.

17. Мәслихат сессиясы, әдетте, ашық сипатта болады. Мәслихат сессиясы төрағасының немесе мәслихат сессиясына қатысып отырған депутаттар санының үштен бірінің ұсынысы бойынша қабылданатын мәслихат шешімімен, егер қатысып отырған депутаттардың жалпы санының көпшілігі осы үшін дауыс берсе, жабық сессиялар өткізуге жол беріледі.

18. Баяндама және қосалқы баяндама үшін уақытты баяндамашыларымен келісе отырып сессия төрағасы белгілейді. Жарыс сөз баяндаушыларға жеті минутқе дейін уақыт беріледі, өзге де уақыт ерекше белгіленеді; сауалдар енгізу үшін бес минутқе дейін, анықтамалар, хабарлаулар, ұсыныстар, мәселелер, дауыс берудің себептері, мәжілістер жүргізу тәртібі, үміткерлерді талқылау жөнінде баяндау үшін - үш минутқа дейін уақыт беріледі. Қажетті жағдайларда сессия төрағасы депутаттардың келісімімен сөз алушылар мен баяндамашылар уақытын ұзартуы мүмкін.

19. Сессия төрағасының өз бастамасымен немесе қатысып отырған депутаттардың жалпы санының көпшілігінің ұсынысы бойынша сессия жұмысында үзіліс жарияланады. Сессияның ұзақтығын мәслихат белгілейді. Сессия жұмысында мәслихат шешімі бойынша мәслихат белгілеген он бес күнтізбелік күннен аспайтын мерзімге үзіліс жасалуы мүмкін.

20. Депутат жарыс сөзде сөйлеу үшін сөз беру өтінішті сессия төрағасына жазбаша да, ауызша де жібереді. Тұрақты комиссия тапсырмасы бойынша сессияда сөз алған депутатқа, сессияда сөз кезектен тыс беріледі. Сессияда сөз алушылар өз сөзінде мәслихат депутаттарының және басқа да адамдардың абыройына мен намысына нұқсан келтіретін әдепсіз, дөрекі, қорлайтын сөздер қолдануға, депутаттық этика тәртібін бұзуға, заңсыз әрекеттерге баруға, әдейі жалған ақпаратты пайдалануға, қайсібір адамның атына негізсіз айып салуға құқы жоқ. Осы талаптарды бұзған жағдайда төрағалық етуші сөз сөйлеушіні ескерту жасайды, ал талапты бұзу қайталанған жағдайда, сөзден айырады.

21. Жарыс сөзді тоқтату, сессия шешімі бойынша сессияға қатысушы депутаттардың ашық дауысымен жүргізіледі.

22. Әр мәселе бойынша депутаттың дауыс беруде бір дауысы болады және оны «иә» немесе «қарсы» деп береді, не дауыс беруден қалыс қалады. Депутат дауыс беру құқығын жеке жүзеге асырады, дауыс беру кезінде болмағанда, шешім қабылдағаннан кейін дауыс беруге құқылы емес. Дауыс берілу техникасында және тәртібінде қателер болғаны айқындалса сессия шешімі бойынша қайта дауыс беру жүргізіледі.

4. Мәслихат актілері жобаларын ресімдеу мен әзірлік тәртіптері

23. Мәслихаттың өз құзыретіндегі мәселелер бойынша шығаратын шешімдері мәслихаттың актілері болып табылады.

24. Мәслихат өз қызметінде:

1) жалпы мемлекеттік сыртқы және ішкі саясатқа, қаржы және инвестициялық саясатқа сәйкес келмейтін шешімдердің қабылдануына жол бермеуге;

2) ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз етуде Қазақстан Республикасының мүдделерін сақтауға;

3) қызметтің қоғамдық маңызы бар салаларында белгіленген жалпы мемлекеттік стандарттарды ұстануға;

4) азаматтардың құқықтары мен заңды мүдделерінің сақталуын қамтамасыз етуге міндетті.

25. Мәслихатқа Қазақстан Республикасының шегінде бірыңғай еңбек рыногын, капиталды, қаржыны қалыптастыруға, тауарлар мен қызмет көрсетуді еркін алмасуға кедергі келтіретін шешімдер қабылдауға тыйым салынады.

26. Мәслихаттардың жергілікті бюджет кірістерін қысқартуды немесе жергілікті бюджет шығыстарын ұлғайтуды көздейтін шешімдерінің жобалары әкімнің оң қорытындысы болған жағдайда ғана қарауға енгізілуі мүмкін.

27. Мәслихаттың өз құзыреті шегінде және азаматтардың құқықтарына, бостандықтары мен міндеттеріне қатысты қабылдаған шешімдері заңдарда белгіленген тәртіпте ресми жариялануға тиіс және ол тиісті аумақта орындалуға міндетті.

28. Мәслихаттың жалпыға бірдей міндетті маңызы бар, ведомствоаралық сипаттағы немесе азаматтардың құқықтарына, бостандықтарына мен міндеттеріне қатысты шешімдерін заңдарда белгіленген тәртіпте Әділет министрлігінің аумақтық органдарының мемлекеттік тіркеуіне жатады.

29. Мәслихаттың Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарына сәйкес келмейтін шешімдерін мәслихаттың өзінің жоюы не сот тәртібімен жойылуы мүмкін.

30. Мәслихат шешімдері жобаларын дайындау, аудандық мәслихатының аппаратымен Қазақстан Республикасы «Нормативтік құқықтық актілер туралы», «Әкімшілік рәсімдер туралы» Заңдардың және осы Регламент талаптарына сәйкес жүзеге асырады. Мүдделелі органдары келісімімен, бірінші басшылардың немесе олардың орындағыларының қолдары қойылып, құжаттардың жобалары әзірлеушімен мемлекеттік және орыс тілдерінде беріледі. Жобалар міндетті түрде қарастырылған мәселелерге қарай мүдделелік, құзырлылық күші бар, атқарушы органдармен келісіледі.

31. Мәслихатқа белгіленген мерзімде берілетін жобалардың деркезінде сапалы әзірленуіне, жобалардың мемлекеттік және орыс тілдеріндегі түпнұсқамен сәйкестілігіне жобаны әзірлеуші органның бірінші басшысы жеке жауап береді.

32. Мәслихат сессия хатшысының бұрыштама қойылған шешім жобасы қарастырылған мәселені сессия мәжілісінің күн тәртібіне енгізу үшін немесе әзірлеушіге жетілдіру және (немесе) қосымша келісім үшін мәслихат аппаратына жіберіледі.

33. Мәслихат шешіміне сессия төрағасы және сессия хатшысы қол қояды. Олар қол қойғаннан кейін түпнұсқа актілеріне түзету енгізуіне жол берілмейді. Сессия шешімдері, депутаттар енгізілген ескертулер мен ұсыныстарды есепке ала отырып, үш күн мерзім ішінде бекітілу кезінде редакцияланады. Әділет органдарында тіркеуге жататын сессия шешімдері ресми басылымда жарияланады және тіркеуден кейін тиісті мекенжайға жіберіледі. Лауызым нұсқаулығына сәйкес оларға жүктелген міндеттерді есепке ала отырып, мәслихат шешімінің дер кезіндегі тіркелуі мен жіберілу жауапкершілігін мәслихат аппараты қызметкерлері атқарады. Сессия хаттамасы мәслихат аппаратымен ресімделеді.

5. Сессия төрағасы және аудандық мәслихатының хатшысы

34. Мәслихат сессиясының төрағасы - өз депутаттарының арасынан сайланатын, мәслихаттың лауазымды тұлғасы.

35. Мәслихаттың кезекті сессиясының төрағасы мәслихаттың жұмыс жоспарын есепке ала отырып, мәслихаттың алдынғы сессиясында сайланады. Кезекті сессияның төрағасы болмаған жағдайда оның өкілеттігін мәслихат хатшысы жүзеге асырады. Мәслихат депутаты мәслихат сессиясының төрағасы болып күнтізбелік жыл ішінде екі реттен артық сайлана алмайды.

36. Мәслихат сессиясының төрағасы сессиясының отырысын жүргізеді, баяндау мен баяндама үшін сөз береді, шешімдер жобаларын дауыс беруге қояды, дауыс беру қорытындысын хабарлайды, президиумге түскен мәселелерді, өтініштер мен ұсыныстарды жария етеді, сессия отырыс кезінде залда тәртіпті қамтамасыз етеді. Сессия президиумынде төрағадан басқа аудандық мәслихатының хатшысы, аудан әкімі, сессия шешімі бойынша басқа да адамдар болуы мүмкін.

37. Мәслихат сессиясының төрағасы:

1) мәслихат сессиясын шақыру туралы шешім қабылдайды;

2) мәслихат сессиясын әзірлеуге басшылық жасауды жүзеге асырады, сессияның күн тәртібін қалыптастырады;

3) мәслихат сессиясының отырысын жүргізеді, мәслихат Регламентінің сақталуын қамтамасыз етеді;

4) мәслихаттың сессиясында қабылданған немесе бекітілген мәслихаттың шешіміне, хаттамаларға, өзге де құжаттарға қол қояды.

38. Кезекті сессияның төрағасы депутаттардың үштен бірінің, сондай-ақ, аудан әкімнің ұсынысы бойынша мәслихаттың кезектен тыс сессиясын шақыру туралы шешім қабылдайды. Аудандық мәслихаттың хатшысы кезектен тыс сессияны ашады және мәслихаттың кезектен тыс сессия төрағасын сайлағанға дейін сессияны жүргізеді.

39. Мәслихат сессияның төрағасы өз қызметін басқа жұмыстан босатылмаған негізде жүзеге асырады.

40. Мәслихат сессиясында дауыс беру кезінде депутаттардың дауысы тең бөлінген жағдайда, мәслихат сессиясының төрағасы шешуші дауыс құқығын пайдаланады.

41. Мәслихаттың хатшысы тұрақты негізде жұмыс істейтін лауазымды адам болып табылады.

42. Мәслихат хатшысы:

1) мәслихат сессиясын және оның қарауына енгізілетін мәселелерді әзірлеуді ұйымдастырады, хаттама жасалуын қамтамасыз етеді және сессия төрағасымен бірге мәслихат сессиясында қабылданған немесе бекітілген шешімдерге, өзге де құжаттарға қол қояды;

2) мәслихат депутаттарының өз өкілеттіктерін жүзеге асыруына жәрдемдеседі, оларды қажетті ақпаратпен қамтамасыз етеді, депутаттарды мәслихат сессияларына, оның тұрақты комиссияларының және өзге де органдарының жұмысына және сайлау округтеріндегі жұмысқа қатысуы үшін қызметтік міндеттерін орындаудан босатуға байланысты мәселелерді қарайды;

3) депутаттар сауалдарының және депутаттық өтініштердің қаралуын бақылайды;

4) мәслихат аппаратының қызметіне басшылық жасайды, оның қызметшілерін қызметке тағайындайды және қызметтен босатады;

5) сайлаушылар өтініштері туралы және олар бойынша қабылданған шаралар туралы мәслихатқа ұдайы, жылына кемінде бір рет ақпарат беріп отырады;

6) мәслихаттың жергілікті өзін-өзі басқару органдарымен өзара іс-қимылын ұйымдастырады;

7) өз құзыретіндегі мәселелер бойынша әкімдер шығарады;

8) мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарының және депутаттық топтардың қызметін үйлестіреді;

9) мемлекеттік органдармен, ұйымдармен, жергілікті өзін-өзі басқару органдарымен және қоғамдық бірлестіктермен қарым-қатынастарда мәслихат атынан өкіл болады;

10) мәслихат шешімдерінің жариялануын қамтамасыз етеді, олардың орындалуына бақылау жасау жөніндегі іс - шараларды белгілейді;

11) мәслихат шешімі бойынша өзге де міндеттерді орындайды.

43. Мәслихаттың хатшысы болмаған кезде оның өкілеттігін мәслихат сессиясы төрағасының шешімі бойынша мәслихат тұрақты комиссияларының бірінің төрағасы уақытша жүзеге асырады.

6. Аудандық мәслихаттың комиссиялары

44. Мәслихат өз өкілеттігі мерзіміне тұрақты комиссиялар құрады. Қажет болған жағдайда, мәслихат тұрақты комиссияларды жаңадан құрып, таратып және қайта ұйымдастыра алады. Тұрақты комиссиялар өз жұмысын мәслихат сессиясында бекітілген перспективалық жоспар бойынша жасайды.

45. Тұрақты комиссиялардың тізбесі мен сан құрамын мәслихат белгілейді. Тұрақты комиссиялардың төрағалары мен мүшелерін өз депутаттары арасынан тиісті мәслихат сайлайды.

46. Тұрақты комиссиялар өздерін сайлаған мәслихат алдында жауапты және жылына бір рет өз қызметі туралы есеп береді.

47. Тұрақты комиссиялар:

1) аталған мәслихат сессиясының күн тәртібі бойынша, сондай-ақ мәслихат сессиясында қаралатын кез келген мәселе бойынша мәслихатқа, мәслихат сессиясының төрағасына, мәслихат хатшысына ұсыныс енгізуге;

2) өздерінің құзырына жататын әрі мәслихат сессиясының қарауына енгізілген мәселелер бойынша қорытындылар беруге;

3) өздерінің құзырына жататын мәселелер бойынша мәслихат сессияларында баяндамалар мен қосымша баяндамалар ұсынуға;

4) өз құзыреті шегінде сессияда жергілікті атқарушы органдар басшыларының есептерін тыңдау туралы мәслихатқа ұсыныс енгізуге;

5) комиссияның жұмысына мәслихаттың басқа да депутаттарын, сондай-ақ мемлекеттік органдар, ұйымдар, жергілікті өзін-өзі басқару органдары өкілдерін және азаматтарды тартуға құқылы.

48. Әкімият, орталық атқарушы органдардың жергілікті бюджеттен қаржыландырылатын аумақтық бөлімшелерінің, атқарушы органдардың лауазымды адамдары, ұйымдар белгіленген тәртіпте тұрақты комиссияларға олардың құзыретіндегі мәселелер бойынша қажетті ақпарат беруге міндетті.

49. Тұрақты комиссиялардың отырысы қажеттілігіне қарай шақырылады және егер отырысқа олардың құрамына кіретін депутаттар санының жартысынан астамы қатысса, заңды болып есептеледі.

50. Мәслихаттың тұрақты комиссиялары өз құзыретіндегі мәселелер бойынша қаулылар қабылдайды. Тұрақты комиссиялардың қаулысы комиссия мүшелері жалпы санының көпшілік даусымен қабылданады. Комиссияның отырысында дауыс беру кезінде депутаттардың дауысы тең бөлінген жағдайда, тұрақты комиссияның төрағасы шешуші дауыс құқығын пайдаланады. Тұрақты комиссияның қаулысы мен отырыстың хаттамасына оның төрағасы қол қояды, ал бірнеше тұрақты комиссияның бірлескен отырысы өткізілген жағдайда, тиісті комиссиялардың төрағалары қол қояды.

51. Тұрақты комиссиялар өз бастамасы бойынша немесе мәслихат шешімі бойынша көпшіліктік тыңдаулар өткізе алады. Көпшіліктік тыңдаулар депутаттардың, атқарушы органдар, өзін-өзі басқару органдары, ұйымдар, бұқаралық ақпарат құралдары өкілдерінің, азаматтардың қатысуымен осы комиссиялардың кеңейтілген отырыстары түрінде тұрақты комиссияның қарауына жататын мейлінше маңызды және қоғамдық мәні бар мәселелерді талқылау мақсатында өткізіледі.

52. Көпшіліктік тыңдаулар мәслихат шешімінің жобасы бойынша ұсыныстар жасау және тыңдауға қатысушылар пікірін қорыту мен есепке алу, жағдайды олығырақ білу мақсатында мәслихаттың кезекті сессиясының күн тәртібіне енгізілген мәселені әзірлеу барысында жүргізілуі мүмкін.

53. Аудандық мәслихатының хатшысы көпшілік тыңдаулардың уақыты мен өткізілетін орны туралы, сондай-ақ, талқылауға енгізілетін мәселесі туралы депутаттарға және тұрғындарға тындауларына кемінде 10 күн қалғанда хабарлайды.

54. Мәслихаттың құзырына жатқызылған мәселелерді сессияларда қарауға әзірлеу мақсатында не мәслихат хатшысы уақытша комиссиялар құруға құқылы. Уақытша комиссиялардың құрамын, міндеттерін, өкілеттік мерзімдерін және құқықтарын мәслихат оларды құру кезінде белгілейді. Мәслихаттың уақытша комиссиялары өз құзыретіндегі мәселелер бойынша қорытындылар қабылдайды. Уақытша комиссия жұмысына қатысқаны үшін ақы төленбейді.

55. Мәслихат жергілікті бюджеттің атқарылуын бақылау үшін өз өкілеттігі мерзіміне тексеру комиссиясын сайлайды. Тексеру комиссиясының төрағасын мәслихат депутаттар арасынан сайлайды. Аудандық мәслихаттардың тексеру комиссиясының төрағасы өз қызметін басқа жұмыстан босатылған негізде жүзеге асырады. Тексеру комиссиясының жұмысына мәслихат депутаты емес адамдар да шарт негізінде тартылуы мүмкін. Тексерулер мәслихаттың, тексеру комиссиясының не мәслихат хатшысының шешімдерімен, мәслихаттың сайланған депутаттары санының кемінде үштен бірінің талап етуі бойынша, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген өзге де жағдайларда жүргізілуі мүмкін. Тексеру нәтижесі бойынша тексеру комиссиясы акт жасап, ол туралы мәслихат пен әкімиятқа хабарлайды. Тексеру комиссиясының өкілеттігі мен жұмыс тәртібі Қазақстан Республикасының "Республикалық және жергілікті бюджеттерді орындауын бақылау туралы" Заңы, Қазақстан Республикасы "Бюджет жүйесі туралы" Заңына сәйкес жүзеге асырады.

7. Аудандық мәслихаттың депутаты

56. Депутат:

1) мәслихаттың және өзі құрамына сайланған оның органының жұмысына қатысуға;

2) өз округі сайлаушыларымен тұрақты байланыс жасауға, оларға мәслихаттың жұмысы, оның тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарының қызметі, мәслихат шешімдерінің орындалуы туралы ұдайы хабарлап отыруға, мәслихат шешімдерінің орындалуын ұйымдастыруға және бақылау жасауға қатысуға;

3) сайлаушылардан өзіне келіп түскен өтініштерін қарауға, азаматтарды жеке қабылдауды ұдайы жүргізуге міндетті.

57. Мәслихат депутаты жалпы мемлекеттік мүдделерді ескере отырып, тиісті әкімшілік-аумақтық бөліністегі халықтың еркін білдіреді.

58. Мәслихат депутатының өкілеттігі тиісті аумақтық сайлау комиссиясы оны депутат ретінде тіркелген кезден басталып, мәслихат өкілеттігі тоқталған кезден бастап тоқтайды.

59. Депутат өз міндеттерін жүйелі түрде орындамаса, оның ішінде мәслихат сессиясының жалпы отырыстарына дәлелді себептерсіз қатарынан үш реттен артық қатыспаса, депутаттық өкілеттілігі мерзімінен бұрын тоқтатылады.

60. Депутат:

1) Сайлауға және мәслихат сессиясының төрағасы, мәслихат хатшысы, тексеру комиссиясының төрағасы, тұрақты комиссияның төрағасы немесе мүшесі болып сайлануға, мәслихаттың өзге де органдарына сайлануға;

2) Мәслихат сессиясы мен оның тұрақты комиссияларында және өзге де органдарда қарау үшін мәселелер ұсынуға, оларды қарауға және шешімдер қабылдауға қатысуға;

3) тиісті мәслихаттың аумағында орналасқан жергілікті атқарушы органдар мен ұйымдарға мәслихаттың құзыретіне жатқызылатын мәселелер бойынша сауалдар беруге және жолданымдар жіберуге;

4) сессияда тиісті мәслихат аумағында орналасқан жергілікті атқарушы орган мен ұйымдардың лауазымды адамдарының мәслихаттың құзыретіне жатқызылған мәселелер бойынша есептерін тыңдау туралы ұсыныстар енгізуге;

5) тиісті әкімият отырыстарының жұмысына қатысуға;

6) мәслихат пен оның органдары отырыстарының стенограммаларымен және хаттамаларымен танысуға;

7) саяси партиялардың депутаттық тобы түрінде депутаттық бірлестіктер құруға құқылы. Саяси партияның депутаттық тобы мәслихаттың кемінде бес депутатын біріктіруге тиіс. Саяси партиялардың депутаттық тобын тіркеу мәслихат сессиясында жүзеге асырылады.

8) заңдарда және мәслихат регламентінде көзделген өзге де іс-әрекеттерді жүзеге асыруға құқылы.

61. Депутаттық қызметті мәселелері бойынша депутат мемлекеттік органдарда, қоғамдық бірлестіктерге, мемлекеттік мекемелерге кіруге, сонымен қатар олардың басшыларының және лауазымды тұдғалардың міндетті қабылдауында кедергісіз болуына құқығы бар. Кіру депутаттық куәлік бойынша жүргізіледі.

62. Депутат регламентте белгіленген тәртіппен мәслихат сессияларын, тұрақты комиссияларының және өзге де органдарының отырыстарын өткізу кезеңінде, депутаттық өкілеттіктерді жүзеге асыру уақытында оған негізгі жұмыс орны бойынша жергілікті бюджеттің қаражаты есебінен орташа жалақысы, бірақ осы қызметте бір жылға дейінгі жұмыс стажы бар аудан әкімі аппараты басшысының жалақысынан аспайтын мөлшерде және жол жүру уақыты ескеріліп, мәслихат және тұрақты комиссиялардың қызметтеріне қатысты келіп түскен құжаттармен танысу және қарау, сессиялар, мәслихаттың тұрақты комиссиялары мен өзге де органдарының отырыстары өтетін мерзімдегі іссапар шығыстары өтеле отырып, қызметтік міндеттерін орындалудан босатылады.

8. Депутаттық сауал. Бақылау өкілеттігін жүзеге асыру

63. Депутаттық сауал - депутаттың мәслихат сессиясында мемлекеттік органдарының лауазымды адамдарына осы органның немесе лауазымды адамның құзыретіне кіретін мәселелер бойынша негізделген түсінік беру немесе айқындама баяндау жөніндегі талабы ресми үндеу болып табылады. Депутат қойылған сауалда өзі жүгініп отырған нақты лауазымды тұлғаны және күтілетін жауаптың (ауызша немесе жазбаша) нысанын көрсетуі міндетті. Мәслихат аппараты сауалдың сессияда жариялаған сәттен бастап, үш күн мерзім ішінде тиісті мемлекеттік органның лауазымды тұлғасына жазбаша сауал жібереді. Депутаттық сауал аудандық мәслихаттың сессиясында мынандай тәртіппен қаралады:

1) депутаттық сауалмен сөйлеген сөзі - 5 минутқа дейін;

2) депутаттық сауалға лауазымды адамның жауабы - 15 минутқа дейін. Сауалға жауап беру жөнінде ашық жарыс сөз болуы мүмкін. Сауалдың жауабын тыңдап болғаннан соң, депутаттық сауал авторы, сондай-ақ, басқа да депутаттар сауалдағы қойылған мәселе бойынша сұрақтар қоюы мүмкін. Лауазымды тұлғаға қойылған депутаттық сауал бойынша депутаттардың сұрақтарына жауаптар 10 минутқа дейін беріледі. Депутаттық сауалға қайтарған жауаптың және оны талқылаудың нәтижесі бойынша сессия шешімі қабылданады. Сауалға және оған жауап бұқаралық ақпарат құралдарында жариялануы мүмкін.

64. Аудандық мәслихаттың шешімдерін атқарылуына бақылау жасауды оның хатшысы жүзеге асырады. Атқарушы органдарының басшылары және ведомстволардың, ұйымдардың өзге де лауазымды тұлғалары шешімдерін іске асыру туралы есеп береді.

65. Мәслихат депутаттарынан сессияға түскен ұсыныстар мен ескертулер, мәслихат аппараты жинақтап қорытынды және атқарушы органдар, мекемелер мен ұйымдардың басшыларына жіберіледі, олар қабылданған шаралар туралы бір айдын ішінде мәслихат хатшысына ақпарат беруге міндетті.

66. Аудандық мәслихаттың шешімдерінің, депутаттар мен сайлаушылардың сауалдарының, өтініштерінің орындау барысы туралы мәслихат хатшысы депутаттарға сессияларда ұдайы хабарлап отырады.

67. Аудандық мәслихатқа келіп түсетін хаттар тіркеледі. Орындаушыларға нұсқаулар әдетте, мәслихат хатшысының қарары нысанында беріледі. Азаматтардың өтініштері мәслихатқа түскен күннен бастап бір айға дейінгі мерзімде, ал қосымша зерделеу мен талап етілмейтіндері - 15 күннен кешіктірілмей қаралып және солар бойынша шешімдер қабылданады. Қосымша тексеру қажет жағдайларда мәслихат хатшысы мерзімді ұзартуы мүмкін, бірақ ол бір айдан аспауға тиіс, ол бір айдан аспауға тиіс, ол жайлы өтініш берушіге хабарланады. Мәслихат құзыретіне кірмейтін өтініштердің шешімдері тиісті органдарға 5 күннің ішінде жіберіледі, ол жайлы өтініш берушіге хабарланады.

68. Азаматтарды жеке қабылдауды мәслихат хатшысы мен депутаттар бекітілген кесте бойынша жүзеге асырады. Мекемелер мен ұйымдардағы азаматтарды қабылдауды жеке кесте бойынша жүргізеді.

9. Жітіқара аудандық мәслихатының депутаттарын сайлау бойынша Жітіқара аудандық, округтік және учаскелік сайлау комиссияларын құру және сайлау

69. Сайлау комиссияларының жаңа құрамын құру және сайлау - сайлау комиссияларының өкілеттік мерзімі аяқталардан кемінде екі ай бұрын басталады және өкілеттік мерзімінің бітуіне кемінде үш күн қалғанда аяқталады.

70. Бұқаралық ақпарат құралдарында, сайлау комиссияларының құрылғандығы туралы хабарлама жарияланғанға дейін кемінде үш күн қалғанда аудандық мәслихаттың хатшысы өз өкімімен депутаттардан және аппарат қызметшілерінен тұратын сайлау комиссияларының құрамын құру жөніндегі Жұмысшы тобын құрады.

71. Мәслихаттың Жұмысшы тобы саяси партиялардан және өзге де қоғамдық бірлестіктерден, олардың құрылымдық бөлімшелерінен, жоғары тұрған комиссиялардан құрылатын сайлау комиссия құрамына ұміткерлер туралы келіп түсетін ұсыныстарды жинаумен және өңдеумен айналысады. Әрбір саяси партия тиісті сайлау комиссиясының құрамына өзінің бір өкілін ұсынады. Саяси партиялар, сондай-ақ олардың құрылымдық бөлімшелері осы саяси партияның мүшесі болып табылмайтын кандидатураларды да ұсынуға құқылы. Саяси партиялардың және өзге де қоғамдық бірлестіктердің, жоғары тұрған комиссиялардың Жұмысшы тобына ұсынатын құжаттардың тізбесіне төмендегілер кіреді:

1) саяси партияны және өзге де қоғамдық бірлестікті, олардың құрылымдық бөлімшелерін әділет органдарында тіркеу туралы құжаттың көшірмесі;

2) саяси партияның және өзге де қоғамдық бірлестікті, олардың құрылымды бөлімшелерінің органы, жоғары тұрған сайлау комиссиялары отырысының кандидатты тиісті сайлау комиссиясына ұсыну туралы хаттамасынан көшірме;

3) әр кандидатқа нысан бойынша жеке іс парағы: тегі, аты, әкесінің аты, туған уақыты, ұлты (көрсетпеуге құқылы), білімі, саяси партияға қатыстылығы (көрсетпеуге құқылы), жұмыс орны, атқаратын қызметі, тұратын жері паспорт (жеке куәлігі), № ____, кім және қашан берілді, байланыс телефоны;

4) кандидаттың мәслихат атына жазылған сайлау комиссиясының жұмысына қатысуға келісімі туралы өтініші және кандидат жайлы өмірбаян мәліметтері.

72. Сайлау комиссиялары құрамының жобасын дайындау кезінде Жұмысшы тобы бірінші кезекте саяси партиялардан келіп түскен ұсыныстарды басшылыққа алады, одан кейін, келіп түскен ұсыныстар жеті мүшеден кем болған жағдайда, өзге де қоғамдық бірлестіктердің және жоғары тұрған сайлау комиссияларының кандидатуралары есепке алынады.

73. Жаңа сайлау комиссияларының құрамына келіп түскен ұсыныстардың мерзімі аяқталған кезде Жұмысшы тобы сессия шешімдерінің жобасын және сайлау комиссияларының мүшелерін сайлау бойынша бюллетеньдер дайындайды.

74. Шешімдер және бюллетеньдердің жобалары бөлек дайындалынады:

1) аудандық сайлау комиссиясы бойынша;

2) Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаттарын сайлау жөніндегі округтік сайлау комиссияларын сайлау бойынша;

3) облыстық мәслихатқа депутаттарды сайлау жөнінде округтік сайлау комиссиялары бойынша.

75. Саяси партиялардың, өзге де қоғамдық бірлестіктердің және жоғары тұрған сайлау комиссияларының, сайлау комиссиялары құрамына ұсынылған барлық кандидатуралар, олардан келіп түскен кезек бойынша шешімдердің және бюллетеньдердің жобасына енгізіледі және Жүмысшы тобының арнайы журналына тіркеледі.

76. Сайлау комиссияларының мүшелері көрсетілген бюллетеньдерді, сессияға қатысып отырған аудандық мәслихаттың барлық депутаттары алады және оларды жеке өздері толтырады. Дауыс берудің қорытындысын сессияда құрылған Есептеу комиссиясы шығарады. Есептеу комиссиясының сандық құрамы және төрағасы мәслихат сессиясында белгіленеді.

77. Саяси партиялардан тиісті сайлау комиссиясы мүшелерінің санына (жеті) тең ұсыныстар түскен жағдайда Жұмысшы тобы мәслихат сессиясына осы сайлау комиссияның құрамына дауыс беру ұсынысын енгізеді. Сессияға қатысушы депутаттардың көпшілігі дауыс берген комиссия мүшелері сайланған болып саналады. Саяси партиялардан тиісті сайлау комиссиясының мүшелерінің санынан артық (жетіден артық) ұсыныс түскен кезде, Жұмысшы тобы мәслихат сессиясына осы сайлау комиссияны сайлау жөнінде рейтингілік дауыс беруді ұсынады. Басқаларға қарағанда көпшілік дауыстар санын жинаған кандидатуралар сайланған болып саналады. Саяси партиялардан тиісті сайлау комиссиясы мүшелерінің санынан (жетіден кем) ұсыныс түскен кезде Жұмысшы тобы бюллетеньдегі бос орынға басқа да қоғамдық бірлестіктерден келіп түскен кандидатуралар енгізіледі, ал егер аталған кандидатуралар болмаған жағдайда, жоғары тұрған сайлау комиссияларымен ұсынылады кандидатуралар (тиісті келіп түсу кезектілігі тәртібінде). Бос орынға олардың санына тең ұсыныстар түскен жағдайда Жұмысшы тобы мәслихат сессиясына осы комиссияның құрамына дауыс беру ұсынысын енгізеді. Бос орынға олардың санынан артық ұсыныс түскен кезде, Жұмысшы тобы мәслихат сессиясында комиссия құрамына саяси партиялардың өкілдерін сайлауды ұсынады, ал бос орындарға рейтингілік дауыс беруді өткізуді ұсынады. Егер дауыс беру барысында сайлау комиссиясының құрамына ұсынылған кандидатуралар саны жетіге сәйкес болғанда, мәслихат депутаттары нақты бір кандидатураға қарсылығын білдірсе, ол сол саяси партияны не қоғамдық бірлестікті танытатын кандидатураға ауыстырылады. Бүл рәсімді бір реттен артық жүргізбеу ұсынылады.

78. Бюллетеньге кандидатураның қандай саяси партиялардан (өзге де қоғамдық бірлестіктерден, жоғары тұрған сайлау комиссияларынан) ұсынғаны көрсетіле отырып, үміткердің тегі, аты, әкесінің аты енгізіледі. Бюллетеньде үміткерлер тектерінің оң жағында, депутаттар белгі қоятын шаршы бейнеленеді. Депутаттар жеті шаршыға белгі қояды.

79. Дауыс берудің нәтижелерін мәслихаттың сессиясында Есептеу комиссиясының төрағасы жариялайды.

80. Есептеу комиссиясының төрағасы сайлау комиссиясының төрағасын, орынбасарын және хатшысын сайлау жөніндегі сайлау комиссиясының ұйымдастырушылық отырысын өткізу мерзімі туралы жариялайды (оларды құрған уақыттан бастап жеті күн аралығынан кешіктірмей). Есептеу комиссиясының төрағасы сайлау комиссиясының ұйымдастырушылық отырысын жүргізетін сайлау комиссиясының мүшесі туралы жариялайды. Осы кандидатура саны жағынан ең көп дауыс алғандығы бойынша анықталады. Депутаттар дауыстары тең болған жағдайда осы кандидатура бюллетеньде орналасқан орны бойынша анықталады.

81. Мәслихат хатшысы бұқаралық ақпарат құралдарында тиісті сайлау комиссияларының құрамын жариялауды қамтамасыз етеді. Материалдар оған қосымшасымен басылымның бір номерінде басылуы керек.

82. «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңында көрсетілген жағдайда, мәслихат тиісті сайлау комиссиясының мүшесін босату туралы және шығып кеткеннің орнына сайлау туралы шешім қабылдайды. Сайлау комиссиясы мүшесінің босаған қызметін ауыстыруға осы сайлау комиссиясына олардың өкілдері кірмейтін саяси партиялардан және өзге де қоғамдық бірлестіктерден ұсыныстар қабылданады.

83. Сайлау комиссияларын сессияда сайлағанда «Қазақстан Республикасындағы сайлау туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық заңынан туындаған негізге орай, мәслихаттар олардың бір ғана ұйымдардан құрылуына жол бермеуі керек, міндетті түрде тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктіқ аумағында тұрып жатқанын міндетті түрде ескеруі қажет. Президенттікке, Парламенттің, мәслихаттардың депутаттығына, жергілікті өзін-өзі басқару органдарының мүшелігіне кандидаттар, кандидаттардың сенім білдірген адамдары, кандидаттардың жұбайы (зайыбы) мен жақын туыстары, сондай-ақ кандидаттарға тікелей бағынышты адамдар сайлау комиссияларының мүшелері бола алмайды.

10. Қорытынды ережелер Регламент әділет департаментінде мемлекеттік тіркеуден өткен сәтінен бастап қолданысқа енгізіледі. Мәслихат депутаттарымен Регламентке өзгерістер және толықтырулар туралы ұсыныстар енгізілуі мүмкін және егер сессияда қатысқан депутаттардың жартысынан артығы осыған дауыс берсе қабылданды деп есептеледі.