Об утверждении Правил разработки и утверждения схем развития теплоснабжения Күшіне енбеген

06.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 19.12.2025. Бұл — корпустағы соңғы редакция.
Басқа 0
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларын бекіту туралы «Жылу энергетикасы туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 8-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:
Тармақ 1
1. Қоса беріліп отырған Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидалары бекітілсін.
Тармақ 2
2. Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Электр энергетикасын дамыту департаменті Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен:
Тармақша 1
1) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуді;
Тармақша 2
2) осы бұйрықты ресми жариялағаннан кейін Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің интернет-ресурсында орналастыруды;
Тармақша 3
3) осы бұйрықты Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркегеннен кейін он жұмыс күні ішінде Қазақстан Республикасы Энергетика министрлігінің Заң қызметі департаментіне осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтерді ұсынуды қамтамасыз етсін.
Тармақ 3
3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының энергетика вице-министріне жүктелсін.
Тармақ 4
4. Осы бұйрық 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі және ресми жариялануға тиіс. «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрлігі «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасының Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасының Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасының Су ресурстары және ирригация министрлігі «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика министрлігі «КЕЛІСІЛДІ» Қазақстан Республикасының Экология және табиғи ресурстар министрлігі
Басқа 0. Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидалары
Қазақстан Республикасы Энергетика министрі 2025 жылғы 19 желтоқсандағы № 493-н/қ Бұйрығымен бекітілген Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидалары
Бөлім 1. 1-бөлім. Жалпы ережелер
1-бөлім. Жалпы ережелер
Тармақ 1
1. Осы Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) «Жылу энергетикасы туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Заң) 8-бабы 1-тармағының 1) тармақшасына сәйкес әзірленді және жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу мен бекіту тәртібін айқындайды.
Тармақ 2
2. Осы Қағидаларда мынадай негізгі ұғымдар пайдаланылады:
Тармақша 1
1) жеке жылумен жабдықтау жүйесі – жеке тұрғын үйді жылыту мұқтаждығы үшін орталықтандырылған және жергілікті жылумен жабдықтау жүйелерінің жылу желілеріне қосылмай, бірден-бір тұтынушыны автономды жылу энергиясы көзінен жылу энергиясымен қамтамасыз ететін жылумен жабдықтау жүйесі;
Тармақша 2
2) жергілікті жылумен жабдықтау жүйесі – бір жеке немесе заңды тұлғаға тиесілі не кондоминиум объектісінің ортақ мүлкінің құрамына кіретін және орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесінің желілері болып табылмайтын жылу желілері арқылы бір немесе бірнеше жылу энергиясы көзінен бір немесе бірнеше жылу энергиясын тұтынушы үшін жұмыс істейтін жылумен жабдықтау жүйесі;
Тармақша 3
3) жылу жүктемесінің тығыздығы – жылу энергиясын тұтынушылардың жылу жүктемесінің көрсетілген тұтынушылардың жылу энергиясын тұтыну объектілері орналасқан аумақтың ауданына (мегаватт сағат/жыл*километр квадрат) және (немесе) қолданыстағы немесе ықтимал жылу трассасының ұзындығына (мегаватт сағат/жыл*километр) қатынасы;
Тармақша 4
4) жылу энергетикасының нысаналы көрсеткіштері – ұзақ мерзімді (стратегиялық) перспективада қол жеткізу жоспарланатын түйінді көрсеткіштердің мәні;
Тармақша 5
5) жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштері – жылу энергетикасының жай-күйін бағалайтын негізгі көрсеткіштер (индикаторлар);
Тармақша 6
6) жылу энергиясы көзінің қолда бар қуаты – қуаттың техникалық шектеулерін шегергендегі жылу энергиясы көзінің белгіленген қуаты;
Тармақша 7
7) жылумен жабдықтауды дамыту схемасы (бұдан әрі – схема) – осы Заңға және Қағидаға сәйкес әзірленетін және бекітілетін, тиісті аумақтың ерекшеліктері ескеріле отырып, жылу энергиясымен қамтамасыз ету жөніндегі көрсетілетін қызметті ұсынуға перспективалық қажеттілікті қамтамасыз ету мақсатында тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің жылу энергетикасын дамыту жөніндегі әрекеттер кешенін сипаттайтын және негіздейтін құжат;
Тармақша 8
8) жылумен жабдықтау схемасының электрондық моделі – жылумен жабдықтауды дамыту схемаларының электрондық нысандағы құжаты;
Тармақша 9
9) оңтайлылықтың қосымша өлшемшарттары – ұсынылатын сценарийді таңдау үшін негізгі өлшемшартқа қосымша пайдаланылатын өлшемшарттар (парниктік газдар шығарындыларының көлемі, технологиялардың перспективалылығы, операциялық шығындар деңгейі және басқа қосымша өлшемшарттар);
Тармақша 10
10) оңтайлылықтың негізгі өлшемшарты – сценарийлерді бағалаудың интегралды экономикалық өлшемшарты (жылумен жабдықтауға келтірілген жалпы шығындардың минимумы немесе осыған ұқсас өлшемшарт);
Тармақша 11
11) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесі – тұтынушылардың (тұрмыстық қажеттіліктер үшін жылу энергиясын пайдаланатын) жиынтық қосылған жүктемесі жиырма мегаваттан асатын жылу желілері арқылы тұтынушыларға жылу жеткізгішті тасымалдай отырып, бір немесе бірнеше жылу энергиясы көзінен жылумен жабдықтайтын жүйе;
Тармақша 12
12) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесін дамыту сценарийі (бұдан әрі – сценарий) – жылумен жабдықтаудың сапасы мен сенімділігіне қойылатын талаптар сақталған кезде жылу энергиясына перспективалық, оның ішінде ұзақ мерзімді сұранысты қанағаттандыруды және жылу энергетикасының белгіленген нысаналы көрсеткіштеріне қол жеткізуді қамтамасыз ететін елді мекеннің жылумен жабдықтау жүйелері үшін жылу энергетикасы объектілерін салу, реконструкциялау және жаңғырту жобаларының өзара байланысты техникалық шешімдерінің жиынтығы;
Тармақша 13
13) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесінің аймағы – шекаралары осы орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесіне кіретін жылу желілеріне тұтынушылардың неғұрлым қашықтан қосылу нүктелері бойынша белгіленетін аумақ;
Тармақша 14
14) резервтік сценарий – негізгі сценарийді іске асыру мүмкін болмаған жағдайда енгізілуге тиіс қысқа тізімдегі сценарий;
Тармақша 15
15) сценарийлердің қысқа тізімі (бұдан әрі – қысқа тізім) – терең талдауға және салыстыруға жататын, қаралатын аумақты орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесі бойынша оңтайлылықтың негізгі өлшемшартының ең жақсы мәндері бар сценарийлердің тізбесі;
Тармақша 16
16) тереңдетілген талдау үшін технологиялардың және (немесе) іс-шаралардың тізбесі – жаңартылатын және баламалы энергия көздерінің, технологиялардың, сондай-ақ қаралатын аумақта пайдалану үшін мүмкін болатын, олардың техникалық іске асырылуын және шығарындыларды төмендету әлеуетін алдын ала талдау нәтижелері бойынша қалыптастырылған көміртегі көздерін пайдалану кезінде көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларын төмендету жөніндегі шаралардың тізбесі;
Тармақша 17
17) ұсынылатын сценарий – қысқа тізім сценарийлерін талдау және салыстыру нәтижелері бойынша таңдалған оңтайлылықтың негізгі және қосымша өлшемшарттары бойынша ең үздік сценарий. Осы Қағидаларда пайдаланылатын өзге де ұғымдар мен терминдер жылу энергетикасы туралы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қолданылады.
Тармақ 3
3. Схема жылу энергиясына перспективалық сұранысты қанағаттандыру, қоршаған ортаға ең аз зиянды әсер ету, отын-энергетикалық ресурстарды ұтымды пайдалану және жылу энергетикасының белгіленген нысаналы көрсеткіштеріне қол жеткізу кезінде сапалы, сенімді және экономикалық тиімді жылумен жабдықтауды қамтамасыз ету мақсатында әзірленеді.
Тармақ 4
4. Схема әртүрлі жылумен жабдықтау жүйелерінің оңтайлы үйлесімін ескере отырып, республикалық маңызы бар қала, астана, аудан, облыстық маңызы бар қала үшін әзірленеді. Ұсынылатын сценарийді айқындау кезінде жаңартылатын және баламалы энергия көздерін қоса алғанда, қолжетімді технологиялар мен ресурстар, сондай-ақ жылу энергиясына сұраныстың өзгеру үрдістері, оның ішінде энергия тиімділігін арттыру есебінен тұтынудың төмендеуі қарастырылады.
Тармақ 5
5. Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жылу энергетикасының жұмыс істеуі және оны дамыту осы Қағидалардың 14-тармағына сәйкес ұзақ мерзімді және орта мерзімді схемалар негізінде жүзеге асырылады.
Тармақ 6
6. Схема мынадай қағидаттарды сақтай отырып жасалады:
Тармақша 1
1) техникалық регламенттердің талаптарына сәйкес тұтынушыларды жылумен жабдықтаудың қауіпсіздігі мен сенімділігін қамтамасыз ету;
Тармақша 2
2) жылумен жабдықтаудың және жылу энергиясын тұтынудың энергетикалық тиімділігін қамтамасыз ету;
Тармақша 3
3) электр және жылу энергиясының аралас өндірісін басымдықпен пайдалануды қамтамасыз ету (бұдан әрі – когенерация), жылу энергиясы көзінің пайдалы әсер ету коэффициентін арттыру және жылу энергиясы көзінің қуатын оңтайландыру, төмен көміртекті отынға көшу, экономикалық негізділікті ескере отырып, жылу энергиясының баламалы және жаңартылатын көздерін пайдалану;
Тармақша 4
4) жылумен жабдықтау субъектілері мен тұтынушылар мүдделерінің теңгерімін сақтау;
Тармақша 5
5) ұзақ мерзімді перспективада тұтынушы үшін жылу энергиясының бірлігіне шаққандағы жылумен жабдықтауға жұмсалатын орташа шығындарды азайту.
Тармақша 6
6) Схема елді мекендерді дамытуға арналған бас жоспарда белгіленген тиісті мерзімдермен үйлестіріліп, 10-15 жыл мерзімге әзірленеді.
Тармақ 7
7. Заңның 20-бабы 4-тармағына сәйкес схема:
Тармақша 1
1) жылу энергетикасының нақты көрсеткіштерін;
Тармақша 2
2) жылу энергетикасының нысаналы көрсеткіштерін;
Тармақша 3
3) жылу энергетикасының жоспарлы көрсеткіштерін;
Тармақша 4
4) әкімшілік-аумақтық бірліктің ерекшеліктерін ескере отырып, әртүрлі жылумен жабдықтау жүйелерінің оңтайлы үйлесімін;
Тармақша 5
5) жылу энергиясымен қамтамасыз ету бойынша көрсетілетін қызметке ағымдағы және перспективалық сұранысты қанағаттандыруды;
Тармақша 6
6) елді мекендердің бекітілген бас жоспарлары, шағын елді мекендерді дамыту және салу схемаларын;
Тармақша 7
7) барлық тұтынушыларды жылу энергиясымен қамтамасыз ету жөніндегі қызметтерге қол жеткізуге және оларға ақы төлеу деңгейіне тең жағдайларды (кемсітпейтін тәсіл);
Тармақша 8
8) жылумен жабдықтаудың сапасы мен сенімділігін, қоршаған ортаға ең аз зиянды әсерді қамтамасыз ету, энергия үнемдейтін және ресурс үнемдейтін технологияларды дамыту, жаңартылатын энергия көздерін пайдалануды кеңейту, Қазақстан Республикасының Заңына және өзге де нормативтік құқықтық актілеріне сәйкес қаржыландыруды және өзге де факторларды қамтамасыз ету жөніндегі талаптарды ескере отырып, жылу энергетикасын дамытудың оңтайлы шешімдерін ескереді.
Тармақ 8
8. Схеманы әзірлеу кезінде жылу энергетикасы субъектілерінің дамуының барлық нұсқаларының әсерін бағалау және салыстыру жүргізіледі, оның ішінде, бірақ онымен шектелмей:
Тармақша 1
1) ғимараттарды терможаңғырту немесе жылу энергиясының жаңа көздерін салу, жұмыс істеп тұрғандарын реконструкциялау (жаңғырту);
Тармақша 2
2) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесінің жаңа аймақтарын ұйымдастыру немесе жылу энергиясының жергілікті көздерін салу, жеке жылытуға көшу;
Тармақша 3
3) жабық, тәуелсіз жылумен жабдықтау жүйесіне көшу жылумен жабдықтаудың ашық, тәуелді жүйесін сақтау;
Тармақша 4
4) жылу энергиясының баламалы көздерін қолдану, жылумен жабдықтаудың дәстүрлі көздерін пайдалану;
Тармақша 5
5) жаңартылатын энергия көздерін қолдану, қол жеткізуге болатын ең жақсы көрсеткіштері бар дәстүрлі жылумен жабдықтау көздерін пайдалану (реконструкциялаудан немесе жаңа құрылыстан кейін).
Тармақ 9
9. Әзірленетін схема жылу энергиясының әртүрлі көздерінің, оның ішінде жаңартылатын энергия көздерінің сенімді және тиімді бірлескен жұмысын қамтамасыз етуді, ғимараттарды терможаңғыртуды орындауды және экономикалық орындылығын ескере отырып, энергия тиімді технологиялар мен шешімдерді енгізуді және осы әкімшілік-аумақтық бірлік пен жылу энергиясын өндіру мен тасымалдаудың тиісті кәсіпорындары үшін жылу энергетикасының нысаналы көрсеткіштеріне қол жеткізуді ескеруге тиіс.
Тармақ 10
10. Әр түрлі опциялар мен техникалық шешімдерді талдауды орындау кезінде басым таңдау:
Тармақша 1
1) жылу энергиясын кәдеге жарату қазандықтарынан, өнеркәсіптік кәсіпорындардың ілеспе жылуынан, рекуперациядан, ең аз шығарындылары бар отынды пайдаланатын көздерден, жаңартылатын жылу энергиясы көздерінен когенерация әдісімен алынған жылу энергиясын пайдалану;
Тармақша 2
2) сенімді жылумен жабдықтауды қамтамасыз ету үшін жабық, тәуелсіз жүйелерге көшу;
Тармақша 3
3) 50 киловаттан астам жылу энергиясын (жылу энергиясы, жылыту, желдету, кондиционерлеу және ыстық сумен жабдықтау шығыстарын қоса алғанда) орташа сағаттық тұтынумен барлық объектілерде ауа райын реттейтін автоматтандырылған жылу пунктін енгізу;
Тармақша 4
4) қайтару температурасын төмендету арқылы беру және қайтару температурасының айырмашылығын арттыру;
Тармақша 5
5) желілік судың сорғы станцияларында жиілікті реттейтін жетекті енгізу;
Тармақша 6
6) жылу желілерін реконструкциялау және жаңадан салу кезінде пенополиуретанды оқшаулағышы бар алдын ала оқшауланған құбырларды пайдалану;
Тармақша 7
7) жылу ағынының тығыздығын, экономикалық негізділігі мен орындылығын ескере отырып, орталықтандырылған жылыту жүйелерін пайдалану;
Тармақша 8
8) жылу энергиясы көздерін кеңейту және (немесе) жаңадан салумен салыстыру бойынша көппәтерлі тұрғын үйлерді және бюджеттік ұйымдардың ғимараттарын терможаңғырту болып табылады.
Тармақ 11
11. Орындалатын талдау 25 (жиырма бес) жылдан кем емес мерзімге жоспарлауды ескере отырып, қабылданған шешімдердің экономикалық және экологиялық орындылығын ескереді.
Тармақ 12
12. Схеманың жобасы осы Қағидаларға, Заңға, Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс қызметі туралы заңнамасына және Қазақстан Республикасының жылу энергетикасы саласындағы заңнамасының талаптарына және сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы мемлекеттік нормативтерге сәйкес бекітілген аумақтық жоспарлау құжаттарына сәйкес әзірленеді.
Бөлім 2. 2-бөлім. Схеманың құрылымы
2-бөлім. Схеманың құрылымы
Тармақ 13
13. Схема мыналарды:
Тармақша 1
1) алдыңғы схеманы іске асыру қорытындыларының сипаттамасын (бар болса);
Тармақша 2
2) жылу энергетикасы саласында айқындалған мақсаттар мен міндеттерді;
Тармақша 3
3) тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктегі жылу энергетикасының ағымдағы жай-күйін сипаттауды және талдауды: талдаудың мақсатын, кезеңдері мен тәсілдерін; жергілікті жердің жалпы сипаттамаларын және жылумен жабдықтау құрылымдарын; жылуды тұтынуды; орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелерін (жалпы ережелер, жылу генерациялау көздері, жылу энергиясын тасымалдау және беру); жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелерін;
Тармақша 4
4) әкімшілік-аумақтық бірліктің жылу энергетикасында жылу өндіру кезінде көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын азайту жөніндегі іс-шараларды талдауды: жалпы ережелерді; орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелері үшін алдын ала талдауды (жаңартылатын энергия көздерінің әлеуетін және орталықтандырылған жылумен жабдықтау үшін баламалы көздерді алдын ала талдау, көміртекті энергия көздерін пайдалану кезінде көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын азайту жөніндегі іс-шараларды алдын ала талдау, алдын ала талдаудың қорытындыларын шығару); орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелеріне арналған терең талдауды (жалпы ережелер, жаңартылатын энергия көздері және баламалы жылу энергиясы көздерін пайдалана отырып, көміртегі диоксидін (CO₂) төмендету жөніндегі іс-шараларды терең талдау, көміртекті энергия көздерін пайдалану кезінде көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларын азайту жөніндегі іс-шараларды терең талдау, қорытындыларды шығару және талдау қорытындылары бойынша перспективалы технологиялар мен іс-шараларды бағалауды ұсыну); жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелері үшін көміртегі диоксидінің (CO₂) төмендеу әлеуетін бағалауды;
Тармақша 5
5) сценарийлерді әзірлеуді: жалпы ережелерді; орталықтандырылған жылумен жабдықтау сұранысының болжамды даму нұсқаларын; сценарийлерді; әртүрлі сценарийлер үшін инвестициялар мен операциялық шығындарды бағалауды;
Тармақша 6
6) сценарийлерді салыстыруды және ұсынылатын (негізгі) сценарийді таңдауды: сценарийлерді экономикалық модельдеудің мақсаты мен тәсілдерін; модельдеу үшін бастапқы деректер мен болжамды көрсеткіштерді; сценарийлерді экономикалық модельдеуді; когенерациямен сценарийлерді модельдеу ерекшеліктерін;
Тармақша 7
7) әкімшілік-аумақтық бірліктің ұсынылатын сценарийінің және оны іске асыру жөніндегі техникалық шаралардың сипаттамасын;
Тармақша 8
8) әкімшілік-аумақтық бірліктің ұсынылатын сценарийін қаржыландыру стратегиясын және оны іске асыру жөніндегі техникалық шараларды әзірлеуді көздейді.
Бөлім 3. 3-бөлім. Схеманы әзірлеу және бекіту тәртібі
3-бөлім. Схеманы әзірлеу және бекіту тәртібі
Тармақ 14
14. Тиісті әкімшілік-аумақтық бірлік бекітілген елдi мекеннiң бас жоспары, өңірлер аумақтарын қала құрылысын жоспарлаудың кешенді схемасы бар болса, аралық кезеңдерді айқындап және кемінде әрбір 5 (бес) жылда бір рет өзектілендіре отырып, елдi мекеннiң бас жоспарын, өңірлер аумақтарын қала құрылысын жоспарлаудың кешенді схемасының қолданылу мерзіміне арналған орта мерзімді схемасын әзірлейді. Тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің елдi мекеннiң бас жоспары, өңірлер аумақтарын қала құрылысын жоспарлаудың кешенді схемасы болмаған не жаңа елдi мекеннiң бас жоспары, өңірлер аумақтарын қала құрылысын жоспарлаудың кешенді схемасын әзірлеген кезде аралық кезеңдерді айқындап және кемінде әрбір 5 (бес) жылда бір рет өзектілендіре отырып, жаңа елдi мекеннiң бас жоспары, өңірлер аумақтарын қала құрылысын жоспарлаудың кешенді схемасы әзірленеді. Аудан схемасын әзірлеу кезінде, аудандар аумақтарын қала құрылысын жоспарлаудың кешенді схемасы болмаған жағдайда, схема тиісті аудан аумағында орналасқан елді мекендердің бас жоспарларын және шағын елді мекендерді дамыту мен құрылыс схемаларын ескере отырып әзірленеді. Схемаға өзгерістер мен толықтырулар енгізу рәсіміне осы Қағидаларда көзделген схеманы әзірлеу және бекіту тәртібі қолданылады.
Тармақ 15
15. Схемаларды республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары әзірлейді. Заңның 8-бабы 2-тармағының 1) тармақшасына сәйкес облыстардың жергілікті атқарушы органдары қажет болған жағдайда тиісті облыстың аудандық және облыстық маңызы бар қалаларының жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеуге және іске асыруға қаржыландыруды қамтамасыз етеді. Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу кезінде жылу энергетикасының нысаналы көрсеткіштеріне қол жеткізу үшін жергілікті жағдайларды ескере отырып, іс-шараларды қаржыландыру көздерін, мерзімдерін, көлемдерін, басымдылығын осы Қағиданың 144-тармағына сәйкес айқындайды. Схеманы әзірлеу үшін мамандандырылған ұйымдар (ғылыми, жобалау, зерттеу, консультациялық, сараптамалық) және Қазақстан Республикасының мемлекеттік сатып алу туралы заңнамасына сәйкес өзге тұлғалар, сондай-ақ жылу энергетикасы субъектілері, заңды тұлғалардың бірлестіктері, қоғамдық ұйымдары тартылады. Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдарында әзірлеу процесін сүйемелдейтін, деректерді жинауға жәрдемдесетін, мүдделі тұлғаларды, жұртшылықты тартуды ұйымдастыратын, сондай-ақ схеманы әзірлеудің жекелеген кезеңдерінде талқылауға және аралық шешімдер қабылдауға қатысатын, атап айтқанда:
Тармақша 1
1) тереңдетілген талдауда қаралатын энергия көздерінің, технологиялардың және көміртегі диоксидінің (CO₂) эмиссияларын төмендету әлеуеті жоғары шаралардың тізімі бойынша;
Тармақша 2
2) қаралатын сценарийлердің сипаттамалары бойынша;
Тармақша 3
3) қабылданатын жорамалдар мен оңтайлылық өлшемшарттары бойынша;
Тармақша 4
4) сценарийлерді бағалау, қысқа тізімді қалыптастыру және ұсынылатын сценарийді таңдау бойынша жобалау топтары құрылады.
Тармақ 16
16. Әзірлеу қорытындысы бойынша республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органы схеманың жобасын республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті өкілді органына бекітуге ұсынады.
Тармақ 17
17. Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті өкілді органы бекітуге ұсынған сәттен бастап күнтізбелік 30 (отыз) күн ішінде схеманың жобасын қарайды. Схема жобасын қарау қорытындысы бойынша республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті өкілді органы мынадай шешімдердің бірін қабылдайды:
Тармақша 1
1) схеманы бекіту туралы;
Тармақша 2
2) нақты ескертулерді көрсете отырып, схеманың жобасын республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органына пысықтауға қайтару туралы.
Тармақ 18
18. Схеманың жобасы пысықтауға қайтарылған жағдайда республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органы күнтізбелік 30 (отыз) күн ішінде схеманың жобасын пысықтайды және республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті өкілді органының қарауына қайта жібереді. Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті өкілді органының ескертулерін ескере отырып пысықталған схема жобасын қайта қарау мерзімі күнтізбелік 15 (он бес) күннен аспайды. Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті өкілді органы қайта қараған кезде схема жобасының тек жаңа және (немесе) пысықталған ережелері бойынша ғана ескертулер мен ұсыныстар беріледі.
Бөлім 4. 4-бөлім. Схеманың сипаттамасы
4-бөлім. Схеманың сипаттамасы 1-кіші бөлім. Алдыңғы схеманы іске асыру қорытындыларының сипаттамасы (бар болса)
Тармақ 19
19. Схемада:
Тармақша 1
1) алдыңғы схеманың нысаналы көрсеткіштеріне қол жеткізуді талдау;
Тармақша 2. 2-кіші бөлім. Жылу энергетикасы саласында айқындалған мақсаттар мен міндеттер
2) схеманың қолданылу кезеңінде жылу энергетикасы саласында іске асырылған жобалар мен бағдарламаларды талдау, оның ішінде энергия ресурстарын үнемдеу, баламалы және жаңартылатын энергетикалық ресурстарды, отынның жергілікті түрлерін пайдалану, экологиялық мақсаттарға қол жеткізу жөніндегі энергия үнемдеу іс-шаралары мен ұсынымдарды енгізуді бағалау көрсетіледі. 2-кіші бөлім. Жылу энергетикасы саласында айқындалған мақсаттар мен міндеттер
Тармақ 20
20. Схемада:
Тармақша 1
1) схеманың қолданылу кезеңіне арналған әкімшілік-аумақтық бірліктің жылу энергетикасы саласында айқындалған мақсаттар мен міндеттер;
Тармақша 2. 3-кіші бөлім. Тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктегі жылу энергетикасының ағымдағы жай-күйін сипаттау және талдау
2) тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктер, жылу энергиясын өндіру және тасымалдау секторлары бойынша жылу энергетикасының нысаналы көрсеткіштері көрсетіледі. 3-кіші бөлім. Тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктегі жылу энергетикасының ағымдағы жай-күйін сипаттау және талдау
Тарау 1. 1-тарау. Талдаудың мақсаты, кезеңдері мен тәсілдері
1-тарау. Талдаудың мақсаты, кезеңдері мен тәсілдері
Тармақ 21
21. Осы схеманың бөлімінде бар жағдайды талдау нәтижелері (талдауға мақсат, кезеңдер мен тәсілдер) көрсетіледі.
Тармақ 22
22. Қолданыстағы жағдайды талдаудың мақсаты қарастырылып отырған аумақта жұмыс істейтін жылумен жабдықтау жүйелерін және жылумен жабдықтаудың болашақ дамуына әсер ететін проблемаларды сипаттау болып табылады.
Тармақ 23
23. Сипаттама мынадай бағыттар бойынша жүргізіледі:
Тармақша 1
1) қарастырылып отырған аумақтың және жылумен жабдықтау құрылымының жалпы сипаттамалары;
Тармақша 2
2) жылуды тұтыну;
Тармақша 3
3) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесі: жалпы мәліметтер; жылу генерациялау көздері; жылу тасымалдау және беру;
Тармақша 4
4) жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелері.
Тармақ 24
24. Қолданыстағы жағдайды талдаудың негізгі кезеңдері: деректер болмаған кезде бастапқы деректерді жинау және ауыстыру әдістерін келісу; әр бөлім бойынша жағдайдың сипаттамасы; елді мекенді жылумен жабдықтаудың қазіргі жай-күйі туралы қорытындыны талдау және қалыптастыру.
Тармақ 25
25. Сипаттама мен талдау соңғы 3 (үш) жылдағы ақпаратқа негізделеді керек. Негіздеме болған кезде және (немесе) жобалау тобының ұсынымы бойынша қосымша кезеңдердің деректері пайдаланылады.
Тармақ 26
26. Ақпарат:
Тармақша 1
1) жылумен жабдықтау субъектілерінің есептілігі;
Тармақша 2
2) жергілікті атқарушы органдардың есептілігі;
Тармақша 3
3) схемаларды әзірлеу шеңберінде берілетін сауалнама парақтары;
Тармақша 4
4) жалпыға қол жетімді көздер (статистикалық деректер және басқалар) негізінде жиналады.
Тармақ 27
27. Қажетті ақпарат болмаған кезде жобалау тобымен келісу бойынша ауыстырылған (есептік немесе бағалау) деректер қабылданады. Ауыстыру әдістері сараптамалық бағалауға және (немесе) жалпы қабылданған тәсілдерге негізделеді және схеманың тиісті бөлімдерінде негізделеді.
Тармақ 28
28. Талдау нәтижелерін тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің жылумен жабдықтау субъектілері талқылауға тиіс.
Тарау 2. 2-тарау. Жергілікті жердің жалпы сипаттамалары және жылумен жабдықтау құрылымдары
2-тарау. Жергілікті жердің жалпы сипаттамалары және жылумен жабдықтау құрылымдары
Тармақ 29
29. Осы схеманың бөлімінде жылумен жабдықтаудың болашақ дамуына әсер ететін негізгі факторларды ескере отырып, схема әзірленетін елді мекен және оны жылумен жабдықтау құрылымы сипатталады.
Тармақ 30
30. Сипаттама мыналарды:
Тармақша 1
1) тұрғын үй орамдарының, өнеркәсіп пен мекемелердің және жерүсті су объектілері, пайдалы қазбалар және басқа табиғи объектілер сияқты негізгі табиғи объектілердің схемасы, географиялық орналасуы әзірленетін аумақтың орналасуы мен шекараларын;
Тармақша 2
2) аумақтың техникалық-экономикалық сипаттамалары, оның ішінде халық саны мен табысының динамикасы туралы, сондай-ақ әкімшілік-аумақтық бірлікте орналасқан өнеркәсіптік кәсіпорындар туралы мәліметтерді;
Тармақша 3
3) бекітілген бас жоспардың, әкімшілік-аумақтық бірлікті дамытудың басқа да жоспарларының болуы туралы мәліметтерді;
Тармақша 4
4) желілік (электр, газ, су) және көлік инфрақұрылымы туралы мәліметтер;
Тармақша 5
5) орталықтандырылған, жергілікті және жеке жылумен жабдықтаудың қолданыстағы аймақтарын, сондай-ақ жылу энергиясының негізгі көздерінің орналасуын;
Тармақша 6
6) ҚР ҚЖ 2.04-01-2017 «Құрылыс климатологиясы» сәйкес климаттық сипаттамаларын: жылыту кезеңіндегі сыртқы ауаның есептік орташа температурасын; 0,92 қамтамасыз ете отырып, ең суық бес күндік ауа температурасын; ең суық айдың орташа жел жылдамдығын; жылыту кезеңінің ұзақтығын; күн сәулесінің орташа жылдық (айлар бойынша) ұзақтығын қамтиды.
Тармақ 31
31. Мысал ретінде сипаттамада картографиялық және кестелік нысандары пайдаланады.
Тармақ 32
32. Талдау негізінде елді мекенді жылумен жабдықтауды дамытуды айқындайтын негізгі факторлар туралы, оның ішінде:
Тармақша 1
1) экономиканың, халықтың, әл-ауқат деңгейінің даму дәрежесі мен динамикасы;
Тармақша 2
2) көміртекті және жаңартылатын табиғи ресурстардың болуы және оларды пайдалану дәрежесі;
Тармақша 3
3) инфрақұрылымның даму дәрежесі мен динамикасы;
Тармақша 4
4) жылыту маусымының ұзақтығын және жылу жүйесінің сенімділігіне, жаңартылатын энергия көздерін пайдалануға қойылатын арнайы талаптарды негіздейтін климаттық факторлар туралы қорытынды қалыптастырады.
Тарау 3. 3-тарау. Жылуды тұтыну
3-тарау. Жылуды тұтыну
Тармақ 33
33. Бұл схеманың бөлімінде әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жылу тұтынудың сипаттамалары және оған әсер ететін факторлар сипатталады.
Тармақ 34
34. Негізгі деректер осы Қағидаларға 1, 2, 3, 4 және 5-қосымшаларға сәйкес схемада көрсетіледі:
Тармақша 1
1) ағымдағы сәттегі жағдай бойынша және аралық кезеңдерді бөле отырып, ұзақ мерзімді кезеңге бекітілген елдi мекеннiң бас жоспарын ескере отырып, елді мекеннің құрамдас бөліктері бөлінісінде тұрғын үй қорының, әкімшілік және өндірістік ғимараттардың алаңы (аудандық жоспарлау жобасы);
Тармақша 2
2) ағымдағы сәттегі жағдай бойынша және аралық кезеңдерді бөле отырып, ұзақ мерзімді кезеңге бекітілген елдi мекеннiң бас жоспарын ескере отырып, елді мекеннің құрамдас бөліктері бөлінісінде халық саны;
Тармақша 3
3) түсіндірме жазбалары бар әзірленген және бекітілген егжей-тегжейлі жоспарлау жобалары;
Тармақша 4
4) тұрғын үйлер мен бюджеттік ұйымдар ғимараттарының жылытылатын алаңы – жергілікті атқарушы органдардың деректері бойынша;
Тармақша 5
5) тұрғын үйлер мен бюджеттік ұйымдардың ғимараттарын салу сипаттамалары, қызмет ету мерзімі, энергия тиімділігі сыныбы және (немесе) терможаңғырту мәртебесі (жергілікті атқарушы органдардың мәліметтеріне сәйкес);
Тармақша 6
6) басқа тұтынушылардың (жергілікті атқарушы органдардың мәліметтеріне сәйкес өнеркәсіптің, кәсіпкерлік субъектілерінің) тұтыну сипаттамалары;
Тармақша 7
7) соңғы 5 (бес) жылдағы жылу энергиясын жалпы тұтыну динамикасы;
Тармақша 8
8) соңғы 3 (үш) жылдағы нақты жылу шығыны: орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелерін тұтынушылар (жылумен жабдықтаушы компаниялардың абоненттері туралы дерекқорында); жергілікті жылумен жабдықтау жүйелері операторларының абоненттері туралы дерекқорында немесе тұтынуды есептік бағалау негізінде (мысалы, газдың, көмірдің нақты тұтынылуы туралы ақпарат және жылу ысырабын түзете отырып, көздердің пайдалы әсер коэффициенті, сондай-ақ жылытылатын алаңдағы жылу шығысының нормативтері немесе өзге де ақпараттар); тұтынуды есептік бағалау базасында жеке жылумен жабдықтау жүйелерін тұтынушылар (жергілікті жылумен жабдықтау жүйелеріне арналған тәсілге ұқсас); жылу энергиясы көздерін нақты тұтыну немесе нақты өндіру туралы дерекқорында орталықтандырылған және жергілікті жылумен жабдықтау жүйелерінің сағаттық жүктемесі.
Тармақ 35
35. Талдау мыналарды:
Тармақша 1
1) картографиялық ұсынысты: аумақты салу сипаттамаларын; жылумен жабдықтау жүйелерінің аймақтарын, сондай-ақ аралас аймақтарды; көшелер мен орамдар бойынша жылу жүктемесінің тығыздығын (мегаватт сағат/(жыл*километр) және тиісінше мегаватт сағат / (жыл*квадрат километр));
Тармақша 2
2) орталықтандырылған және жергілікті жылумен жабдықтау жүйелерінің жылу жүктемесінің тәуліктік сағаттық графигін;
Тармақша 3
3) мынадай бөліністе тұтыну құрылымы туралы диаграммаларды немесе кестелерді: жылумен жабдықтау жүйелерін; тұтынушылардың түрлерін (көппәтерлі тұрғын үй, жеке тұрғын үй, бюджеттік ұйымдар, басқалар); бастапқы энергия көздерін (көмір, газ, басқа бастапқы энергия көздері) қамтиды.
Тармақ 36
36. Жылуды тұтынуды сипаттайтын жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштерінің мәндері есептеледі және келтіріледі, соның ішінде:
Тармақша 1
1) жылумен жабдықтау жүйелері бөлінісінде тұрғын үйді жылытуға арналған жылуды үлестік тұтыну;
Тармақша 2
2) жылумен жабдықтау жүйелері бөлінісінде бюджеттік ұйымдардың ғимараттарын жылытуға арналған жылуды үлестік тұтыну;
Тармақша 3
3) энергия тиімділігі С сыныбынан төмен тұрғын үй үлесі;
Тармақша 4
4) энергия тиімділігі С сыныбынан төмен бюджеттік ұйымдар ғимараттарының үлесі.
Тармақ 37
37. Мынадай, атап айтқанда:
Тармақша 1
1) соңғы 15 (он бес) жылдағы жылу тұтыну динамикасы туралы;
Тармақша 2
2) жалпы алғанда, тұтынушылардың түрлері және жылумен жабдықтау жүйелері бойынша соңғы 3 (үш) жылдағы тұтыну динамикасы туралы;
Тармақша 3
3) өткен кезеңдердің жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштерінің динамикасы және жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштерінің нақты мәндерінің нысаналы мәндерге сәйкестігі туралы;
Тармақша 4
4) Орталықтандырылған жылумен жабдықтауда қолданылмайтын жылу жүктемесінің тығыздығы жоғары аудандардың болуы туралы;
Тармақша 5
5) Орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесіне қосылған жылу жүктемесінің тығыздығы төмен аудандардың болуы туралы;
Тармақша 6
6) елді мекенде жылуды тұтынудың тәуліктік графиктері, жылу өндіру кезіндегі базалық және ең жоғары жүктемеге қойылатын талаптар туралы тұжырымдар қалыптастырылады.
Тарау 4. 4-тарау. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелері
4-тарау. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелері
Тармақ 1. 1- параграф. Жалпы мәліметтер
1- параграф. Жалпы мәліметтер
Тармақ 38
38. Бұл схеманың бөлімінде сипаттамалар сипатталады және орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелерінде жылу өндіру, тасымалдау және беру жай-күйі туралы қорытынды қалыптастырылады. Осы схеманың бөлімі үшін тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органдары, оның ішінде жылу энергетикасының жай-күйін мониторингтеу шеңберінде алынған деректерді ұсынады.
Тармақ 39
39. Мынадай жалпы мәліметтер мен негізгі деректер көрсетіледі:
Тармақша 1
1) елді мекеннің жұмыс істеп тұрған орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелері туралы – соңғы 3 (үш) жыл ішінде босатылған және жеткізілген жылу энергиясының көлемі туралы ақпарат, көздердің, жылу желілерінің және беру аймақтарының орналасқан жерін көрсете отырып, картографиялық сурет;
Тармақша 2
2) жылумен жабдықтау субъектілері туралы – меншік нысаны және ұйымдық құрылымы, негізгі қаржы-экономикалық көрсеткіштер;
Тармақша 3
3) жылумен жабдықтау субъектілері арасындағы техникалық және шаруашылық өзара қатынастар туралы;
Тармақша 4
4) соңғы 3 (үш) жыл ішінде орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелеріндегі, оның ішінде бұқаралық ақпарат құралдарына жарияланған негізгі проблемалар туралы.
Тармақ 40
40. Әрбір орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесі үшін оларды сипаттайтын жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштері есептеледі және келтіріледі, оның ішінде:
Тармақша 1
1) жылумен жабдықтау субъектілерінің кінәсінен бір тұтынушыға жылу жібермеу ұзақтығы;
Тармақша 2
2) жылумен жабдықтау субъектілерінің кінәсінен бір тұтынушыға жылуды жібермеу ұзақтығы (6 (алты) сағаттан астам) ;
Тармақша 3
3) жылудың үлестік жалпы жіберілмеуі;
Тармақша 4
4) көрсетілетін қызметтердің сапасына шағымдар саны (100 (жүз) тұтынушыға);
Тармақша 5
5) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесінің тиімділік коэффициенті;
Тармақша 6
6) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелерінде тұтынушыларға жылу босатуға арналған үлестік шығарындылар.
Тармақ 41
41. Өткен кезеңдердің жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштерінің динамикасы (деректер болған кезде), жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштерінің нақты мәндерінің нысаналы мәндерге сәйкестігі, сондай-ақ шешуді талап ететін негізгі проблемалар туралы тұжырымдар қалыптастырылады.
Тармақ 2. 2-параграф. Жылу генерациялау көздері
2-параграф. Жылу генерациялау көздері
Тармақ 42
42. Әрбір орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесі үшін жұмыс істеп тұрған жылу энергиясының көздері сипатталады, оның ішінде:
Тармақша 1
1) пайдалануға берілген жылы;
Тармақша 2
2) белгіленген қуат (негізгі, резервтік, когенерация режимінде);
Тармақша 3
3) жылу энергиясы көзінің қолда бар қуаты (негізгі, резервтік, когенерация режимінде);
Тармақша 4
4) отын түрі (негізгі, резервтік);
Тармақша 5
5) отынның калориялығы;
Тармақша 6
6) соңғы 3 (үш) жылдағы отын шығысы;
Тармақша 7
7) пайдалы әсер коэффициенті (соңғы 3 (үш) жылдағы жобалық және нақты);
Тармақша 8
8) соңғы 3 (үш) жылдағы жылу энергиясын өндіру және босату көлемі;
Тармақша 9
9) соңғы 3 (үш) жылда жылу өндіруге арналған электр энергиясының шығысы;
Тармақша 10
10) соңғы 3 (үш) жылдағы негізгі жабдықтың істен шығуы және қалпына келтіру статистикасы;
Тармақша 11
11) жылу энергиясын өндіру кезіндегі бар проблемалардың сипаттамасы;
Тармақша 12
12) жылу энергиясын босатуды есепке алу аспаптары туралы ақпарат;
Тармақша 13
13) соңғы 3 (үш) жылдағы жылу энергиясы көздерінің экологиялық көрсеткіштері;
Тармақша 14
14) соңғы 3 (үш) жылдағы экономикалық көрсеткіштер.
Тармақ 43
43. Әрбір жүйе үшін көздерді сипаттайтын жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштері келтіріледі немесе есептеледі, оның ішінде:
Тармақша 1
1) жылу көздерінің сенімділігінің кешенді деңгейі;
Тармақша 2
2) көздің кінәсі бойынша жылуды үлестік жібермеу;
Тармақша 3
3) жаңартылатын энергия көздерінен жылу өндіру үлесі;
Тармақша 4
4) когенерациялық режимде, жаңартылатын энергия көздерінен және өндірістік процестердің ағызу жылуынан жылу өндірудің үлесі;
Тармақша 5
5) жылу өндіруге арналған үлестік шығарындылар;
Тармақша 6
6) жылу өндіру тиімділігінің коэффициенті.
Тармақ 44
44. Өткен кезеңдердің жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштерінің динамикасы (деректер болған кезде) және жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштерінің нақты мәндерінің мақсатқа сәйкестігі, сондай-ақ шешуді қажет ететін негізгі мәселелер туралы тұжырымдар қалыптастырылады.
Тармақ 3. 3-параграф. Жылу энергиясын тасымалдау және беру
3-параграф. Жылу энергиясын тасымалдау және беру
Тармақ 45
45. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесі үшін жұмыс істеп тұрған жылу энергиясын тасымалдау жүйелері мен тұтыну жүйелері сипатталады, оның ішінде:
Тармақша 1
1) жылу желілерінің карталары (схемалары) және жылумен жабдықтауды дамыту схемасының электрондық моделі;
Тармақша 2
2) желілердің техникалық сипаттамалары, оның ішінде: осы желілерге қосылған жылу энергиясының көздері; магистральдық желілер – төсемнің диаметрі, ұзындығы, түрі; орамдық желілер – төсемнің диаметрі, ұзындығы, түрі; желілерді пайдалануға беру жылы; ай бойынша айналыс көлемі; ай бойынша температуралық график (бекітілген, нақты).
Тармақша 3
3) сорғы агрегаттары: осы сорғы станциясына қосылған жылу желілерінің ұзындығы; осы станцияға қосылған жылу желілерінің диаметрі; жұмыс сорғыларының саны; жұмыс нүктесіндегі жұмыс сорғыларының қысымы; жұмыс нүктесіндегі жұмыс сорғыларының шығысы; жиілік түрлендіргішінің болуы; айлар бойынша электр энергиясын тұтыну.
Тармақша 4
4) соңғы 3 (үш) жылдағы жылу желілерінің негізгі жабдықтарының істен шығуы мен қалпына келу статистикасы;
Тармақша 5
5) тұтынушылардың жылу тұтыну қондырғыларының жұмысындағы проблемаларды қоса алғанда, жылу энергиясын тасымалдау кезіндегі бар проблемалардың сипаттамасы;
Тармақша 6
6) жылу энергиясын тасымалдау жүйелерінде орнатылған берілетін жылу энергиясын есепке алу аспаптары туралы ақпарат;
Тармақша 7
7) соңғы 3 (үш) жылдағы желілердегі ысыраптар;
Тармақша 8
8) соңғы 3 (үш) жылдағы экономикалық көрсеткіштер;
Тармақша 9
9) тұтыну жүйелерінің сипаттамалары: тік, көлденең; жылыту, сондай-ақ ыстық сумен жабдықтау; жылыту кезеңінде және (немесе) жылыту кезеңінен тыс ыстық сумен жабдықтау; автоматтандырылған жылу пунктінің болуы, болмауы; тұтынушыларда орнатылған жылу энергиясын есепке алу аспаптары туралы ақпарат, оның ішінде ғимараттарда жылуды есепке алу аспаптарының болуы, сондай-ақ деректерді беруді автоматтандыру деңгейі туралы ақпарат; тұтынушылар жағында жылуды басқару жүйелерінің болуы туралы ақпарат.
Тармақ 46
46. Әрбір жүйе үшін жылуды тасымалдауды сипаттайтын жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштері есептеледі немесе келтіріледі, оның ішінде:
Тармақша 1
1) жылу желілерінің үлестік зақымдануы;
Тармақша 2
2) жылу желілеріне қосудағы бас тартулардың үлесі;
Тармақша 3
3) жылуды тасымалдау тиімділігінің коэффициенті;
Тармақша 4
4) қызмет ету мерзімі аяқталған жылу желілерінің үлесі;
Тармақша 5
5) тасымалдау кінәсі бойынша жылуды үлестік жібермеу;
Тармақша 6
6) салыстырмалы жылу ысырабы;
Тармақша 7
7) тұтынушылардың есепке алу аспаптарымен жарақтандырылуы;
Тармақша 8
8) деректерді қашықтықтан бере отырып, тұтынушылардың есепке алу аспаптарымен жарақтандырылуы.
Тармақ 47
47. Өткен кезеңдердің жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштерінің динамикасы (деректер болған кезде) және жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштерінің нақты мәндерінің мақсатқа сәйкестігі, сондай-ақ шешуді қажет ететін негізгі мәселелер туралы тұжырымдар қалыптастырылады.
Тарау 5. 5-тарау. Жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелері
5-тарау. Жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелері
Тармақ 48
48. Жергілікті жылумен жабдықтау жүйелеріндегі жағдайды бағалау осы Қағидалардың 4-бөлім 3- кіші бөлімнің 4-тараудың 1, 2 және 3-параграфтарында көзделген тәртіппен, жергілікті жылумен жабдықтау жүйелерінің ерекшеліктерін ескеретін жеңілдетулермен жүргізіледі.
Тармақ 49
49. Жеке жылумен жабдықтау жүйелерінің жағдайын бағалау жергілікті атқарушы органдардың статистикалық және басқа ақпараты, жеке жылумен жабдықтау жүйелерінің сипаттамалары туралы арнайы зерттеулер, жабдықты берушілерден және өзге де субъектілерден алынған мәліметтер негізінде жүргізіледі.
Тармақ 50
50. Схемада:
Тармақша 1
1) жеке жүйелерді және олардың елді мекенді жылумен жабдықтаудағы рөлін жалпы бағалау;
Тармақша 2
2) пайдаланылатын отын түрлері мен технологияларын, жеке жылумен жабдықтау жүйелерінің техникалық-экономикалық тиімділігі мен экологиялық әсерін бағалау;
Тармақша 3. 4-кіші бөлім. Әкімшілік-аумақтық бірліктің жылу энергетикасында жылу өндіру кезінде көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын азайту жөніндегі іс-шараларды талдау
3) шешуді талап ететін негізгі проблемалар көрсетілуі керек. 4-кіші бөлім. Әкімшілік-аумақтық бірліктің жылу энергетикасында жылу өндіру кезінде көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын азайту жөніндегі іс-шараларды талдау
Тарау 6. 6-тарау. Жалпы ережелер
6-тарау. Жалпы ережелер
Тармақ 51
51. Осы талдау мынадай кезеңдерден тұрады:
Тармақша 1
1) орталықтандырылған жылумен жабдықтау үшін жаңартылатын және баламалы энергия көздерін пайдалана отырып, техникалық іске асырылатын іс-шаралар мен технологияларды алдын ала талдау;
Тармақша 2
2) қолданыстағы көміртегі көздерін реконструкциялау немесе бір көміртегі көзін аз шығарындылары бар көміртегі көзіне ауыстыру арқылы көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын азайту мүмкіндіктерін алдын ала талдау және осындай іс-шаралардан шығарындылардың ықтимал төмендеуін бағалау;
Тармақша 3
3) жаңартылатын және баламалы энергия көздерін пайдаланудың перспективалы ресурстары мен технологияларын, сондай-ақ орталықтандырылған жылумен жабдықтау үшін отынның көміртекті түрінен көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларын азайту мүмкіндіктерін тереңдетілген бағалау.
Тармақ 52
52. Талдау шеңберінде жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелері үшін неғұрлым төмен көміртекті көздерді пайдалану әлеуетін бағалау жүзеге асырылады. Талдау барлық қол жетімді зерттеулер мен материалдар шеңберінде жүзеге асырылады.
Тарау 7. 7-тарау. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелері үшін алдын ала талдау
7-тарау. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелері үшін алдын ала талдау
Тармақ 1. 1-параграф. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау үшін жаңартылатын энергия көздері және баламалы көздердің әлеуетін алдын ала талдау
1-параграф. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау үшін жаңартылатын энергия көздері және баламалы көздердің әлеуетін алдын ала талдау
Тармақ 53
53. Қарастырылып отырған аумақтың орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелеріндегі перспективалы көздер мен технологияларды айқындау үшін мынадай энергия көздері мен технологиялардың көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларын іске асырудың техникалық мүмкіндігі мен төмендету әлеуеті талданады:
Тармақша 1
1) геотермальды энергия;
Тармақша 2
2) өндірістік процестердің жанама жылуы;
Тармақша 3
3) елді мекеннің орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелеріне қосылмаған электр станциялары мен жылу электр орталығының жанама жылуы;
Тармақша 4
4) биомасса;
Тармақша 5
5) тікелей жылу өндіру үшін күн энергиясы;
Тармақша 6
6) қоршаған ортаның энергиясын пайдаланатын жылу сорғылары (ауа, су, сарқынды сулар, топырақ);
Тармақша 7
7) жылу өндіру үшін жаңартылатын энергия көздерінен тікелей пайдаланылатын электр энергиясы.
Тармақ 54
54. Алдын ала талдау шеңберінде осы Қағидалардың 55 және 56-тармақтарына сәйкес қаралатын аумақтағы (оның ішінде жылу желілеріне жақын) көздер мен ықтимал жарамды жер учаскелері туралы деректерді жергілікті атқарушы органдардың ақпараты, қазірдің өзінде жүргізілген нақты зерттеулер (бар болса), сондай-ақ ашық ақпарат көздері негізінде жинау жүргізіледі.
Тармақ 55
55. Мынадай көздер бойынша қалыптастырылатын ақпарат:
Тармақша 1
1) геотермальды энергия: геотермальды әлеует туралы ақпарат бар ма; тыйым салынған аймақтар бар ма және киловатт сағат/метр2 өндіру – жұмыс істеп тұрған ұңғымалардың орналасуы мен температуралық бейіндері, геотермальды энергияны пайдалануды бағалау;
Тармақша 2
2) өндірістік процестердің жанама жылуы: жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың - болат зауыттарының, техникалық көміртегі өндірісінің, қағаз фабрикаларының, деректерді өңдеу орталықтарының және басқа кәсіпорындардың (киловатт сағат) өндірістік процестерінің жанама жылуының әлеуеті; балама: орналасқан жері, экономика секторы, тұтыну көлемі киловатт сағат, жылу өндіру көлемі (киловатт сағат) және мүмкіндігінше жүктеме бейіні (киловатт сағат) көрсетілген ірі коммерциялық газ және электр энергиясын тұтынушылар тізімі;
Тармақша 3
3) елді мекеннің орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелеріне қосылмаған электр станциялары мен жылу электр орталығының жанама жылуы: елді мекеннің орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелеріне қосылмаған және одан 30 километр қашықтықтағы электр станциялары мен жылу электр орталығы үшін – жылу энергиясы көзінің номиналды және қолда бар қуаты, электр энергиясын босатудың, жылуды пайдалы босатудың, сондай-ақ жанама (қарқынды кәдеге жаратылатын) жылудың ай сайынғы көлемі;
Тармақша 4
4) биомасса: ауыл шаруашылығы және ағаш қалдықтарының, биомассаның ай сайынғы көлемі, оларды пайдалану, сақтау шарттары (көлемі, орналасуы), айналым тәртібі туралы ақпарат;
Тармақша 5
5) тікелей жылу өндіру үшін күн энергиясы: жалпыға қол жетімді деректер шеңберінен тыс сәулелену деректері бар ма; күн кадастры;
Тармақша 6
6) жылу сорғылары (ауа жылуы): қоршаған ауаның жылу әлеуеті туралы ақпарат (зерттеулер) бар ма; күнделікті (сағаттық) ауа-райы туралы мәліметтер (температура, жел);
Тармақша 7
7) жылу сорғылары (сумен жабдықтау және кәріз жүйелерінің жылуы): сарқынды сулардың жылу әлеуеті туралы ақпарат (зерттеулер) бар ма; сарқынды сулардың (елді мекеннің кәріз жүйесі, ірі сарқынды су көздері) температурасы мен көлемі туралы күнделікті (сағаттық) деректер;
Тармақша 8
8) жылу сорғылары (жерүсті су объектілерінің жылуы): жерүсті су объектілері, каналдар суларының жылу әлеуеті туралы ақпарат (зерттеулер) бар ма; тереңдігі мен өлшемі туралы деректер, күнделікті температура, температура бейіндері туралы деректер;
Тармақша 9
9) жылу сорғылары (жерасты су объектілерінің жылуы): жерасты суларының жылу әлеуеті туралы ақпарат (зерттеулер) бар ма; жер асты суларының температурасы мен көлемі туралы күнделікті деректер;
Тармақша 10
10) жылу сорғылары (топырақ): жер бетіне жақын геотермальды әлеует туралы ақпарат бар ма; тыйым салынған аймақтар, киловатт сағат/метр2 өндіру – жұмыс істеп тұрған ұңғымалардың орналасуы және температуралық бейіндері;
Тармақша 11
11) жылу өндіру үшін тікелей қосылатын жаңартылатын энергия көздері негізінде электр энергиясын өндіру бойынша қондырғылар: жел туралы деректер белгілі бір орын үшін қол жетімді ме; жұмыс істеп тұрған жүйелер үшін – эталондық жүйенің жылдық жүктеме бейіні;
Тармақ 56
56. Жер учаскелері бойынша қалыптастырылатын ақпарат:
Тармақша 1
1) жылумен жабдықтаушы ұйымның немесе жергілікті атқарушы органның меншігіндегі бос учаскелер: қаланың меншігіндегі немесе коммуналдық кәсіпорындарға тиесілі, жаңартылатын энергияны (күн, геотермальды энергия және басқа энергия көздері) пайдалануға жарамды аумақтар, жылу жеткізгіштерді орналастыру және басқалар.
Тармақша 2
2) жоспарлар: күн жылу энергиясын (фотоэлектрлік энергия), жел энергиясын және басқа көздерді пайдалану үшін жоспарланған алаңдар;
Тармақ 57
57. Жиналған ақпарат негізінде энергия көздері мен технологияларды айқындау мақсатында сапалы талдау жүргізіледі:
Тармақша 1
1) аталған жерде жарамсыз;
Тармақша 2
2) аталған жерде қолдануға жарамды;
Тармақ 58
58. Қарастырылып отырған энергия көздері мен технологиялардың алдын ала талдауының нәтижелері осы Қағидаларға 6-қосымшаға сәйкес жиынтық кесте түрінде ресімделеді. Қарастырылып отырған орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесі үшін қолжетімді деп саналатын әлеуеттер тереңдетілген талдау үшін технологиялар және (немесе) іс-шаралар тізбесіне енгізіледі. Терең талдауға жататын энергия көздері мен технологияларды жобалау тобы айқындайды.
Тармақ 2. 2-параграф. Көміртекті энергия көздерін пайдалану кезінде көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын азайту жөніндегі іс-шараларды алдын ала талдау
2-параграф. Көміртекті энергия көздерін пайдалану кезінде көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын азайту жөніндегі іс-шараларды алдын ала талдау
Тармақ 59
59. Перспективалы іс-шараларды айқындау үшін көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын азайтудың жүзеге асырылатындығы мен әлеуеті талданады:
Тармақша 1
1) қазандық агрегаттарының жұмысын оңтайландыру;
Тармақша 2
2) жоғары калориялы отынға көшу-жоғары жылу шығару қабілеті бар отынға көшу;
Тармақша 3
3) негізгі жылу техникалық жабдықты жаңғырту (жөндеу);
Тармақша 4
4) химиялық су дайындау жүйесін жаңғырту (жөндеу) немесе оны енгізу мүмкіндігі (болмаған кезде);
Тармақша 5
5) отынды жағу процестерін автоматтандыру және бақылау жүйесін жаңғырту немесе оны енгізу мүмкіндігі (болмаған кезде);
Тармақша 6
6) электр энергиясын тұтынуды қысқарту мақсатында электр қозғалтқыштарының типтік өлшемдерін оңтайландыру және (немесе) жиілікті реттелетін жетекті енгізу жолымен электр жабдығын жаңғырту;
Тармақша 7
7) отынның негізгі түрін тұтынуды азайту мақсатында қазандықты кәдеге жарату қазандықтарымен толық жарақтандыру;
Тармақша 8
8) қазандықты газға ауыстыру;
Тармақша 9
9) қазандықты газ жетегі бар жылу сорғыларымен толық жарақтандыру.
Тармақ 60
60. Тереңдетілген талдау шеңберінде осы Қағидалардың 61-тармағына сәйкес тиісті кәсіпорындардың ашық ақпарат көздері жүйесіне, жүргізілген зерттеулерде (бар болса) және тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органдарының ақпарат негізінде ықтимал іс-шаралар туралы ақпарат жинау жүргізіледі.
Тармақ 61
61. Мынадай іс-шаралар бойынша қалыптастырылатын ақпарат:
Тармақша 1
1) негізгі жылу техникалық жабдықтардың жұмысын оңтайландыру: талдаудың мақсаты – максималды пайдалы әсер коэффициенті тиімділігімен паспорттық номиналды пайдалану режимдерінен ауытқуларды анықтау және құрылымдық немесе ұйымдастырушылық-техникалық іс-шаралар есебінен тиімділікті арттыру әлеуетін айқындау;
Тармақша 2
2) жоғары калориялы отынға ауысу: талдаудың мақсаты – жұмыс істеп тұрған (немесе орнатуға болжанған) қазандықтарда отынның жаңа түрін пайдалану мүмкіндігін, сондай-ақ оның осы өңір үшін қол жетімділігін бағалау;
Тармақша 3
3) қазандықты кәдеге жарату қазандықтарымен толық жарақтандыру: өртеуге жататын қатты-тұрмыстық қалдықтардың, ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының қалдықтарының, ағаш өңдеу кәсіпорындарының қалдықтарының және басқа кәсіпорындардың саны туралы ақпарат жинау;
Тармақша 4
4) қазандықты газға ауыстыру: жергілікті жерде табиғи газ құбырларының болуы немесе сұйытылған табиғи газды әкелу мүмкіндігі туралы ақпарат жинау;
Тармақша 5
5) қазандықты газбен жұмыс істейтін жылу сорғыларымен толық жарақтандыру: газ қазандықтарының болуы туралы ақпарат жинау;
Тармақ 62
62. Ақпарат жүйесінде шараларды айқындау мақсатында іс-шаралардың перспективалығына сапалы талдау жүргізіледі:
Тармақша 1
1) пайдалануға жарамсыз;
Тармақша 2
2) схеманы тереңдетіп талдау шеңберінде қарауға жататындар.
Тармақ 3. 3-параграф. Алдын ала талдауды қорытындылау
3-параграф. Алдын ала талдауды қорытындылау
Тармақ 63
63. Қарастырылып отырған көздер мен (немесе) іс-шараларды алдын ала талдаудың нәтижелері осы Қағидаларға 7-қосымшаға сәйкес жиынтық кесте түрінде ресімделеді. Қарастырылып отырған орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесі үшін қолжетімді деп саналатын әлеуеттер тереңдетілген талдау үшін технологиялар және (немесе) іс-шаралар тізбесіне енгізіледі. Келесі кезеңде талдауға жататын энергия көздері мен технологияларды жобалау тобы айқындайды.
Тарау 8. 8-тарау. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелері үшін тереңдетілген талдау
8-тарау. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелері үшін тереңдетілген талдау
Тармақ 1. 1-параграф. Жаңартылатын энергия көздерін және баламалы көздерді пайдалана отырып, көміртегі диоксидін (CO₂) төмендету жөніндегі іс-шаралардың тереңдетілген талдауы
1-параграф. Жаңартылатын энергия көздерін және баламалы көздерді пайдалана отырып, көміртегі диоксидін (CO₂) төмендету жөніндегі іс-шаралардың тереңдетілген талдауы
Тармақ 64
64. Тереңдетілген талдаудың мақсаты:
Тармақша 1
1) жылумен жабдықтау жүйелеріне тікелей жақын орналасқан жұмыс істеп тұрған алаңдарды және (немесе) бос жер учаскелерін пайдалану;
Тармақша 2
2) әртүрлі ауа райы жағдайларында жылумен жабдықтау режимдері;
Тармақша 3
3) жылу сорғылары немесе жылу жинақтау құрылғылары сияқты басқа технологиялардың көмегімен жылу беру режимдерін жақсарту мүмкіндіктері бөлігінде тереңдетілген талдау үшін технологиялар және (немесе) іс-шаралар тізбесіне енгізілген жаңартылатын энергия көздері мен технологияларын, баламалы көздерді пайдалану мүмкіндігін нақтылау болып табылады.
Тармақ 65
65. Тереңдетілген талдау мына бағыттар бойынша жүргізіледі:
Тармақша 1
1) геотермальды энергия;
Тармақша 2
2) өнеркәсіптік процестерден және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық қызметінен жұмсалған жанама жылу;
Тармақша 3
3) Электр станциялары мен жылу электр орталығының жанама пайдаланылған жылуы;
Тармақша 4
4) биомасса;
Тармақша 5
5) тікелей жылу өндіру үшін күн энергиясы;
Тармақша 6
6) қоршаған орта энергиясын пайдаланатын жылу сорғылары (ауа, су, топырақ, сарқынды сулар);
Тармақша 7
7) жылу өндіру үшін тікелей пайдаланылатын жаңартылатын энергия көздерінен электр энергиясы.
Тармақ 66
66. Тереңдетілген талдау шеңберінде геотермальды әлеуетті айқындау, егер геологиялық жағдайлар тұрғысынан учаскелер анықталған және зерттелген жағдайда (Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес белгіленген құзыреті шегінде мемлекеттік органдардың ақпараты негізінде) жүргізіледі.
Тармақ 67
67. Егер бастапқы зерттеулер жүргізілген болса, терең геотермальды энергияның әлеуетін кеңейтілген зерделеу схеманы әзірлеу шеңберінде жүргізілуге тиіс және мыналарды:
Тармақша 1
1) жерасты зерттеулері туралы бар ақпаратты жинауды және талдауды;
Тармақша 2
2) картада геотермальды әлеуеті бар алаңдардың орналасуын көрсетуді;
Тармақша 3
3) геотермальды әлеуеті бар алаңдардың жылу желісіне дейінгі салыстырмалы орналасуы мен арақашықтығын айқындауды;
Тармақша 4
4) ықтимал пайдаланылатын технологияларды және ұңғымалардың тиісті тереңдігін айқындауды;
Тармақша 5
5) рұқсат алу мәселелерін талдауды;
Тармақша 6
6) геотермальды әлеуеті бар іске асырылатын алаңдардың оңтайлы орнын айқындауды;
Тармақша 7
7) желінің ағымдағы және болашақ жұмыс параметрлерін ескере отырып, номиналды қуатты, жылдық дайындық бейінін, өндірістің қол жеткізуге болатын көлемін және геотермальды әлеуеті бар өткізілетін алаңдардан жылу температурасын айқындауды қамтиды.
Тармақ 68
68. Геотермальды энергияны пайдалану әлеуетін айқындау қолданылатын технологияларға байланысты, мысалы:
Тармақша 1
1) жылу жеткізгіш айналатын U-тәрізді полиэтилен құбырлары бар тік немесе көлбеу ұңғымаларды пайдалану кезінде жылу алынғаннан кейін сұйықтық жылу сорғысының көмегімен топыраққа қайтарылады және жерден жылумен толықтырылады. Шығару қуаты бір зонд үшін 30-дан 100 ватт/метрге дейін, зондтар арасындағы қашықтық 6-дан 8,5 метрге дейін жетуі мүмкін. Жазда топырақтың қалпына келуіне мүмкіндік беру үшін жылу алу жылдамдығын төмендету керек. Жазда артық жылу болған кезде геотермальды зондтау өрістері артық жылу есебінен қалпына келтіріліп маусымдық қойма ретінде пайдаланылуы мүмкін;
Тармақша 2
2) геотермальды коллекторларды пайдалану кезінде тереңдігі 10 метрге дейінгі траншеяларға төселген көлденең құбырлар салынады, олар жердің жоғарғы қабаттарынан жылу алады. Мұндай жүйелер үлкен кеңістікті қажет етеді, әдетте жылытылатын ауданның аумағынан 1,5-2,5 есе көп;
Тармақша 3
3) табиғи термалды суды жылу жеткізгіш ретінде пайдалану кезінде технология бір немесе бірнеше өндіруші ұңғымалардан (бұрғылау ұңғымаларынан) тұратын дублет жүйесіне негізделеді. Мұндай жылуды тікелей орталықтандырылған жылумен жабдықтау мақсатында немесе қажет болған жағдайда жылу сорғыларының көмегімен температураны жоғарылату үшін пайдалануға болады. Геотермальды әлеуетті модельдеуге және ресурстарды кеңістікте пайдалануға тікелей әсер ететін дублет жүйелерінің орналасуын оңтайландыру үшін өндіру және айдау ұңғымалары арасындағы ең аз қашықтық ескеріледі.
Тармақ 69
69. Өнеркәсіптік процестерден және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық қызметінен жұмсалған жанама жылуды терең талдау шеңберінде:
Тармақша 1
1) өндіріс (мысалы, мұнай өңдеу зауыттары, металл өңдеу, химия өнеркәсібі);
Тармақша 2
2) көрсетілетін қызметтер (мысалы, деректерді өңдеу орталықтары, кір жуатын орындар, тоңазытқыш камералар, су шаруашылығы ұйымдары);
Тармақша 3
3) қалдықтарды кәдеге жарату (мысалы, қалдықтарды термиялық өңдеу, материалдардың ішкі циклдерін жабу);
Тармақша 4
4) энергияны түрлендіру (мысалы, конденсациялық электр станциялары, жану процестерінде пайдаланылған газдардың жылуы, сутектің электролизі) зерделенеді.
Тармақ 70
70. Терең талдау үшін өнеркәсіптік процестерден және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық қызметінен жұмсалған жанама жылудың әлеуетті көздерін сәйкестендіру жүргізіледі:
Тармақша 1
1) жалпыға қол жетімді тізілімдерді қарау;
Тармақша 2
2) компанияларды зерттеп-қарау және коммерциялық және өнеркәсіптік аймақтардағы орынды талдау;
Тармақша 3
3) климатты қорғау тұжырымдамаларынан немесе жылумен жабдықтау жоспарларынан деректерді пайдалану (бар болса).
Тармақ 71
71. Өнеркәсіптік процестерден және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық қызметінен жұмсалған жанама жылуды терең талдау шеңберінде үздіксіз немесе (немесе) мынадай энергия шығыны процестері бар салаларды:
Тармақша 1
1) металл өңдеу және құю өндірісін;
Тармақша 2
2) тамақ өнеркәсібін;
Тармақша 3
3) химия және пластмасса өнеркәсібін;
Тармақша 4
4) деректерді өңдеу орталықтарын және салқындату процестерін зерделеу талап етіледі.
Тармақ 72
72. Өнеркәсіптік процестерден және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық қызметінен жұмсалған жанама жылудың техникалық сипаттамалары қарастырылады, сапалық және сандық бағалау жүргізіледі:
Тармақша 1
1) температура деңгейі: жоғары температура >140°C, орташа температура 70-140 °C, төмен температура <70 °C – жылу желісінде пайдалану ыңғайлылығы үшін өте маңызды;
Тармақша 2
2) шығатын жылу ағыны (жылу): үздіксіз немесе үзіліссіз (неғұрлым тұрақты және жоспарлы);
Тармақша 3
3) қуат деңгейі: киловатт немесе мегаватт жылу қуаты (мысалы, 500 киловатт үздіксіз);
Тармақша 4
4) қол жетімділік және жұмыс уақыты: маусымдық, жұмыс күндері, 24 сағат, аптаның 7 (жеті) күні және басқа жұмыс уақыты;
Тармақша 5
5) жылу жеткізуші орта: ауа, су, пайдаланылған газдар – жылу алмастырғыш технологиясын таңдау кезінде өзекті. Тиісті салалардағы көрсеткіштері бар қызмет көрсету саласынан шығатын қосалқы жылу көздерінің кестесі осы Қағидаларға 8-қосымшада көрсетілген.
Тармақ 73
73. Барлық пайдаланылған жылуды тікелей пайдалануға болмайтынын ескере отырып, өнеркәсіптік процестер мен тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық қызметінен пайдаланылған жанама жылуды техникалық пайдалану және жылу желісіне интеграциялау мүмкіндіктеріне талдау жүргізіледі.
Тармақ 74
74. Техникалық пайдалану мыналарды:
Тармақша 1
1) жылу желісінен шығатын жылу ағынын ажырату үшін жылу алмастырғыш;
Тармақша 2
2) температура деңгейін желі стандартына дейін көтеруге арналған жылу сорғылары (мысалы, 50 °C -тан 70-90 °C-қа дейін);
Тармақша 3
3) Қол жетімділік тұрақты болмаған жағдайда буферлік жинақтауышты қамтиды.
Тармақ 75
75. Жұмыс істеп тұрған немесе жоспарланған жылу желісіне техникалық интеграция кезінде мыналар:
Тармақша 1
1) құбыр жолдарының трассалары: ұзындығы, еңісі, диаметрі;
Тармақша 2
2) гидравлика: тасымалдау станциясы арқылы интеграция;
Тармақша 3
3) тұтыну бейіні: жүктемені жабу үшін желідегі жылу қажеттілігімен салыстыру ескеріледі.
Тармақ 76
76. Өнеркәсіптік процестерден және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық қызметінен жұмсалған жанама жылуды терең талдау шеңберінде жылу әлеуетін бағалау жүргізіледі. Үзіліссіз көздер кезінде есептеу осы өлшемдер немесе уақытша бейіндер негізінде жүргізіледі. Үздіксіз әрекет көздері үшін жылдық пайдалы жылу беруді бағалау мынадай формула бойынша жүзеге асырылады: мұндағы: – пайдаланылатын әлеует; – термиялық әлеует; – жылу берудің пайдалы әсер коэффициенті. Жылуды рекуперациялау немесе жылу беру тиімділігінің типтік мәндері қоршаған орта мен технологияға байланысты шамамен 50-80 % құрайды. Нәтижелер жылына мегаватт сағат/жыл көрсетіледі және осы жүйенің жылу қажеттіліктерімен байланысты. Бұл жабынның үлесін бағалауға, сондай-ақ ықтимал жылу аккумуляторының өлшемдерін айқындауға мүмкіндік береді. Келесі ағынмен жылу сорғысын көтеру кезінде жылу беруді есептеу мынадай формула бойынша жеңілдетілген түрде есептелуі мүмкін (бекітілген COP деп есептесек): мұндағы: – жылу сорғысы көтерілген кезде жылу беру; – пайдаланылатын әлеует; СОР – жылу сорғысының тиімділік коэффициенті. COP мәндері тұтынушыларға жылу беру температурасына және жылу көзіне байланысты (температураның таралуы неғұрлым аз болса, COP соғұрлым жақсы болады). COP 2,5-тен 5-ке дейін кең таралған. Экономикалық орындылықты бағалау формула бойынша жылу энергиясын өндіруге жұмсалатын шығындарды ескере отырып жүргізіледі: мұндағы: LCOE – энергияның деңгейлік құны; Capex – күрделі салымдар: жылу алмастырғыш, жылу сорғысы, жинақтау багы, құбырлар, басқару жүйесі; Opex – сорғы қуаты, техникалық қызмет көрсету, қажет болған жағдайда компанияның жылуын өтеу.
Тармақ 77
77. Елді мекеннің орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелеріне қосылмаған электр станцияларының жанама жылуын талдау барысында авариялық режим туындаған кезде жылумен жабдықтауды қамтамасыз ететін резервтік газ қазандығының құрылысымен ұштастыра отырып, 50 километрге дейінгі қашықтықта орналасқан бас электр тарату станциясынан жылу беру мүмкіндігі қарастырылады. Бас электр тарату станциясының бос және қолжетімді қуаттарының болуы белгіленген жылу қуатын, жылу энергиясы көзінің қолда бар қуатын, барынша қосылған жүктемені және тиісінше жылу қуаты бойынша қорды талдаудан анықталады. Бос және қолжетімді қуаттар болған кезде осындай әлеуетті пайдалану кезінде қажетті іс-шаралар мен факторлар қарастырылады, атап айтқанда:
Тармақша 1
1) тиісті диаметр мен ұзындықтағы жылу желілерін төсеу;
Тармақша 2
2) трасса бойынша нормативтік жылу ысырабы;
Тармақша 3
3) бас электр тарату станциясында қуат беру жүйесін жаңғырту – мысалы, сорғы агрегаттарын орнату;
Тармақша 4
4) бас электр тарату станциясынан жылу тұтыну объектісіне дейін жылу жеткізгішті айдауға жұмсалатын электр энергиясын тұтыну;
Тармақша 5
5) резервтік жылу қуатын құру және тиісті қуаты резервтік-ең жоғары қазандық жолымен ең жоғары жүктемелерді қамтамасыз ету. Қазандықтың қуаты авариялық жағдайда авария жойылғанға дейін жылумен жабдықтау жүйесінде төмендетілген параметрлерде жұмыс істеуге жол берілетіндей етіп таңдалады.
Тармақ 78
78. Тереңдетілген талдау шеңберінде ауыл шаруашылығы қалдықтарын, орман шаруашылығының жанама өнімдерін және органикалық қалдықтарды қоса алғанда, биомассаны зерделеу жүзеге асырылады. Талдау барысында:
Тармақша 1
1) ауыл шаруашылығы және орман биомассасының қолжетімді көлемін шектейтін табиғат қорғау аймақтары анықталады;
Тармақша 2
2) жылуды кәдеге жарату қолданыстағы немесе жоспарланған материалдарды басқа кәдеге жаратумен қалай бәсекелесетіні қарастырылады;
Тармақша 3
3) жылуды кәдеге жарату үшін материалдарды беру логистикасының элементтері қарастырылады. Жылуды кәдеге жарату үшін биомассаның қолжетімді көлемін анықтағаннан кейін жылу алудың мүмкін технологиялары қарастырылады. Бұл талдау үшін жылу электр орталығы, биогаз қондырғыларында немесе қазандықтарда биомассаны пайдалану жөніндегі жобалар үшін эскиздік жобалардың стандартты тәсілдері пайдаланылады. Талдау өткізілетін көлікті ескере отырып, бастапқы биомассаның бұрын анықталған әлеуетін ескере отырып жүргізіледі.
Тармақ 79
79. Тереңдетілген талдау шеңберінде жылуды тікелей өндіру үшін күн энергиясын зерделеу қажет. Алаңға қойылатын талаптарға және желіге жақын орналасу қажеттілігіне байланысты учаскені мұқият таңдау өте маңызды. Әлеуетті талдау қолайлы учаскелерді ерте айқындауға, техникалық жүзеге асырылуын бағалауға және жоспарлау кезінде тәуекелдерді азайтуға мүмкіндік береді. Қарастырылып отырған аумақты талдау географиялық ақпараттық жүйенің көмегімен жүргізіледі. Негіз ретінде цифрлық учаскелер, аэрофотосуреттер, жерді пайдалану және топырақ туралы ақпарат жүйелері, сондай-ақ жер бедері модельдері пайдаланылады. Аумақты тарылту үшін алып тастау өлшемшарттары қолданылады, мысалы:
Тармақша 1
1) қорғалатын аумақтар;
Тармақша 2
2) жерүсті су объектілері, олардың су қорғау аймақтары және белдеулері, су басу аймақтары;
Тармақша 3
3) елді мекендер мен өнеркәсіптік аудандар;
Тармақша 4
4) тік беткейлер (>5%) және солтүстік жағы;
Тармақша 5
5) тығыздалған немесе қазірдің өзінде қарқынды пайдаланылатын учаскелер;
Тармақша 6
6) батпақты немесе шымтезек топырақтары бар учаскелер. Осы учаскелер алып тасталғаннан кейін тереңдетілген талдау жасалатын учаскелер қарастырылады.
Тармақ 80
80. Объектіні техникалық бағалау үшін күн сәулесі қарастырылады. Негізгі фактор – бірнеше жыл ішінде орташаланған көлденең бетіндегі қолжетімді жаһандық радиация. Жылына шамамен 1000 киловатт/сағат/ метр квадрат мәндері экономикалық тұрғыдан орынды болып саналады. Дереккөздер спутниктерден, өлшеу станцияларынан немесе нақты өңір үшін радиациялық мән-жай картасынан алынған деректер болып табылады. Техникалық бағалау Қазақстан Республикасында жаһандық көлденең сәулеленуді ескере отырып жүзеге асырылады, ол солтүстіктен оңтүстікке қарай жылына 1 095 және 1 680 киловатт/сағат/ метр квадрат аралығында ауытқиды.
Тармақ 81
81. Тікелей жылу өндіру үшін күн энергиясын тереңдетілген талдау кезінде өнімділікке тікелей әсер ететін топографиялық ерекшеліктер (жер бедері, көлбеу және бағдар) ескеріледі. Коллекторлардың біркелкі және аз жоғалуын қамтамасыз ету үшін тегіс немесе оңтүстікке қарай сәл қисайған беттерге (<5% көлбеу) артықшылық беріледі. Талдау шеңберінде алаңның мөлшері мен геометриясы зерделенеді. Үнемді жүйелер үшін кемінде 2000 метр квадрат аумақ қажет. Ең қолайлысы – көлеңкесі аз және оңай қол жетімді жинақы учаскелер. Дұрыс емес геометрия немесе кесілген жерлер ыңғайлылықты төмендетеді және дизайн мен құрылыс шығындарын арттырады.
Тармақ 82
82. Учаскені техникалық бағалаудан кейін учаскенің энергетикалық және экономикалық орындылығын бағалау үшін жылына пайдалану мүмкіндігімен жылу мөлшерінің сенімді бағасын алу үшін күтілетін жылу шығымын модельдеу жүргізіледі. Күтілетін жылу шығымын модельдеу учаске мен жүйеге қатысты бастапқы деректерге негізделген, олар мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) көлденең және көлбеу беттерде күн сәулесі (ғаламдық және тікелей);
Тармақша 2
2) коллектордың түрі мен бағыты (жалпақ коллектор, вакуумдық түтік, оңтүстікке немесе шығыс-батысқа бағытталған);
Тармақша 3
3) жүйенің өлшемі және көлеңкеленуді болдырмау үшін модульдер арасындағы қашықтық;
Тармақша 4
4) жылу тұтынушыларының бейіні, әсіресе, желіге тікелей беру үшін;
Тармақша 5
5) жылу желісіндегі беру және қайтару температурасы, сондай-ақ температура деңгейі;
Тармақша 6
6) жылу энергиясына жалпы сұраныстағы күн жылуының үлесі;
Тармақша 7
7) желіні сақтау және буферлеу қажеттіліктерін бағалау үшін күн мен жыл ішінде жүктемені жабу;
Тармақша 8
8) тоқтап қалу салдарынан жылу ысырабы, құбырлардағы ысырап, коллекторлар мен басқару жүйелеріндегі ысырап.
Тармақ 83
83. Күн энергиясын тереңдетілген талдау кезінде тікелей жылу өндіру үшін есептеулер үшін динамикалық ысыраптарды, жылу аккумуляторларын, гидравликалық интеграцияны және қажет болған жағдайда ең жоғары жүктеме қазандықтарының интеграциясын ескеретін стандартты модельдеу модельдерін немесе белгілі бір объектіге арналған коллектор өндірушілерінің модельдерін пайдаланады. Модельдеудің нәтижесі жыл сайын киловатт сағат немесе жылына мегаватт сағат учаскеде және жүйеде жылудың жылдық өндірісі болып табылады. Талдау шеңберінде үлестік өнімділік (киловатт сағат/метр квадрат*коллектордың ауданы) және ай бойынша өнімділіктің таралуы ескеріледі. Бұл болжам бастапқы экономикалық бағалауға және желі жинақтауыштары мен компоненттерінің өлшемдерін айқындауға негіз болады. Модельдеуден кейін желіге қосылу және интеграциялау іс-шараларына талдау жүргізіледі. Негізгі аспект – жұмыс істеп тұрған немесе жоспарланған жылу желілеріне жақындық. Әлеуетті жылу тұтыну және көлік ысыраптары экономикалық тиімділікке айтарлықтай әсер етеді, оны айқындау үшін мыналар қарастырылады:
Тармақша 1
1) тасымалдау станциясына немесе негізгі желіге дейінгі қашықтық;
Тармақша 2
2) жергілікті жердің бедері және құбыр жолының техникалық жүзеге асырылуы;
Тармақша 3
3) бар желіге жеткілікті қуатпен қосылу мүмкіндігі;
Тармақша 4
4) қазба көздерімен салыстырғанда күн жылуын басым реттеу;
Тармақша 5
5) артық өндіріс жағдайында санын шектеу;
Тармақша 6
6) деректерді қашықтан бақылау және тіркеу.
Тармақ 84
84. Тікелей жылу өндіру үшін күн энергиясын тереңдетілген талдау интеграцияның мүмкін тұжырымдамаларын қарастырады:
Тармақша 1
1) тікелей беру;
Тармақша 2
2) буферлік және маусымдық сақтау;
Тармақша 3
3) әртүрлі қысым деңгейінде пластиналы жылу алмастырғыш арқылы гидравликалық бөлу.
Тармақ 85
85. Тікелей жылу өндіру үшін күн энергиясын тереңдетілген талдаудағы соңғы экономикалық бағалау жердегі күн жылу жүйесінің әлеуетті үлесін қаржылық тұрғыдан бағалау үшін қажет. Бағалау шеңберінде инвестициялық және пайдалану шығыстары өндірілген жылу мөлшеріне байланысты айқындалатын жылудың теңестірілген құнын (LCOЕ) алдын ала есептеу жүзеге асырылады. Инвестициялық шығындар (Capex): коллектор алаңын, құбырларды, сақтау резервуарын, айдау станциясын, басқару технологиясын және қажет болған жағдайда жоспарлау шығындарын қамтиды. Пайдалану және техникалық қызмет көрсету шығыстары (Opex): тазалауды, қарап-тексеруді, жөндеуді, мониторингті, жалға алуды және желіні пайдалану ақысын (қажет болған жағдайда) қамтиды. Мысалы, жылына инвестициялық шығындардың 1-2 %-ы бағаланады. Жердегі күн жылу жүйесін пайдалану мерзімі 25-30 жылды құрайды, бұл ретте олар техникалық деградацияның салыстырмалы түрде төмен деңгейін көрсетеді: Аннуитет коэффициенті пайыздық мөлшерлеме мен мерзімді ескереді.
Тармақ 86
86. Тереңдетілген талдау барысында қоршаған ортаның энергиясын (ауа, су, топырақ, сарқынды сулар) пайдаланатын жылу сорғылары зерделенуге тиіс. Төменде сарқынды сулардың жылуын пайдалануды талдаудың мысалы келтірілген. Жылумен жабдықтау жүйелерінде сумен жабдықтау және кәріз жүйелерінің жылуын пайдалану тиімділігі жыл ішінде сарқынды сулардың салыстырмалы түрде жоғары және тұрақты температурасына байланысты және:
Тармақша 1
1) сарқынды сулар көздерінің жылу әлеуеті (маусымдық, температура мен көлем динамикасы және басқа көрсеткіштер):
Тармақша 2
2) жылу тұтынушыларының сипаттамалары (қашықтық, тұтыну графигі, температура және басқа да сипаттамалар) айқындалады.
Тармақ 87
87. Жылу сорғыларын тереңдетілген талдау кезінде сарқынды сулардың жылуын пайдаланудың негізгі тәсілдері ескеріледі:
Тармақша 1
1) жекелеген ғимараттардың (ғимараттар топтарының) кәріз құдықтарында немесе коллекторларында;
Тармақша 2
2) кәріз коллекторларында тазарту құрылысжайларының алдында;
Тармақша 3
3) тазарту құрылыстжайларында (тазалауға дейін немесе кейін).
Тармақ 88
88. Жылу сорғыларын тереңдетілген талдау сарқынды сулардың ықтимал көздерінің (тазарту құрылысжайлары, бассейндер, кір жуатын орындар, ауруханалар және басқа да деректер) деректерін жинаудан басталады:
Тармақша 1
1) сарқынды сулардың жылдық сағаттық температурасы (градус С);
Тармақша 2
2) сарқынды сулардың жылдық сағаттық шығысы (литр/секунд немесе метр куб/секунд);
Тармақша 3
3) сарқынды сулардың меншікті жылу сыйымдылығы (килоджоул/(килограм*градус С);
Тармақша 4
4) ең көп пайдаланылатын шығыс (литр/секунд немесе метр куб/секунд);
Тармақша 5
5) салқындату температурасы (градус С);
Тармақша 6
6) кәріз жүйелерінің өлшемдері (коллекторлар үшін – диаметрі (милиметр) және ұзындығы (метр);
Тармақша 7
7) сарқынды суларды пайдалану үшін қолжетімді температура диапазоны (градус С).
Тармақ 89
89. Сағаттық деректер болмаған жағдайда олар айлық деректер және басқа да қолжетімді ақпарат негізінде жуықталады (тән тәуліктік график, жұмыс графигі және өзге де мәліметтер). Деректер жеңілдетілген өлшемшарттардың сақталуына тексеріледі, мысалы:
Тармақша 1
1) диаметрі> 400 милиметр (кәріз коллекторлары үшін);
Тармақша 2
2) ең төменгі сағаттық тұтыну > 10 литр/секунд;
Тармақша 3
3) сарқынды сулардың температура диапазоны < 5 градус С.
Тармақ 90
90. Өлшемшарттар сақталмаған кезде сарқынды сулардың жылуын пайдалану орынсыз. Керісінше жағдайда әр дереккөз үшін:
Тармақша 1
1) жылу сорғысының жұмыс істеуі үшін сағаттық жылу қуаты мен жылу энергиясы;
Тармақша 2
2) жылу сорғысының қуаты (мегаватт) және сағаттық жылу энергиясын босату (мегаватт сағат) бағаланады. Жылу сорғысының жұмысы үшін қолжетімді сарқынды сулардың жылу қуаты формула бойынша айқындалады: мұндағы: ρ – сарқынды сулардың тығыздығы, килограмм/метр3; V – сарқынды сулардың шығысы, метр3/секунд; CP– сарқынды сулардың үлестік жылу сыйымдылығы, килоджоул/(килограмм·градус С); TH – сарқынды сулардың температурасы, С градус; TK - салқындату температурасы (жылу алмастырғыштан кейінгі сарқынды сулардың рұқсат етілген температурасы), С градус; η – жылу алмастырғыштың пайдалы әсер коэффициенті, салыстырмалы бірліктер (жылу алмастырғыштың түрі мен конструкциясына байланысты 0,4 – 0,6 салыстырмалы бірлік). t1, t2 – уақыт аралығында жылу сорғысының жұмысы үшін қолжетімді сарқынды сулардың жылу энергиясы формула бойынша айқындалады: , киловатт cағат; мұндағы Qt – жылу сорғысының t-ші сағатта жұмыс істеуі үшін қолжетімді жылу қуаты, киловатт; t1, t2 – уақыт кезеңінің басталу және аяқталу сағаты.
Тармақ 91
91. Жылу сорғысының орталықтандырылған жылумен жабдықтау желісіне болжамды интеграциясы жағдайында жылу сорғысының негізгі параметрлері таңдалған интеграция тәсілін (тікелей немесе кері ағынға) және ағын температурасын ескере отырып таңдалады. Егер жылу желісіне немесе тұтынушыға дейінгі қашықтыққа 1 мегаватт /километрден аз бөлінген сорғының жылу энергиясының орташа сағаттық жіберу болса, көздің сарқынды суларының жылуын пайдалану орынсыз болып саналады. Жылу сорғысын орталықтандырылған жылумен жабдықтау желісіне интеграциялау орынды болған жағдайда әрбір көз үшін:
Тармақша 1
1) жылу сорғысы мен қосалқы жабдықтың негізгі параметрлері;
Тармақша 2
2) электр энергиясының сағаттық шығысы (мегаватт сағат);
Тармақша 3
3) электрмен жабдықтау желісіне қосылу сипаттамалары (қажет болған жағдайда) бағаланады. Керісінше жағдайда сарқынды сулардың көзі тиісті жылу тұтынушыларының сипаттамаларын ескере отырып, жергілікті жылумен жабдықтау жүйелерінде пайдалану үшін қарастырылады. Ыстық сумен жабдықтаудың және (немесе) төмен температуралы жылуды пайдаланудың болуы (перспективасы) пайдалану тиімділігін арттыру факторы ретінде қарастырылады.
Тармақ 92
92. Жылу өндіру үшін тікелей пайдаланумен жаңартылатын энергия көздерінен электр энергиясын тереңдетілген талдау мақсатында күн немесе желден электр энергиясын өндіру жөніндегі жобалар үшін эскиздік жобалардың және техникалық-экономикалық негіздеменің стандартты тәсілдері пайдаланылады. Талдау жылу жүйесі қондырғыларын электр энергиясымен тікелей қоректендіруге жарамды бұрын анықталған алаңдар бойынша жүргізіледі. Талдау нәтижесінде бағаланған жаңартылатын энергия көздерінің, баламалы көздердің негізгі сипаттамалары (талдау нәтижелері) осы Қағидаларға 9-қосымшаға сәйкес кесте түрінде ұсынылады.
Тармақ 2. 2-параграф. Көміртекті энергия көздерін пайдалану кезінде көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын азайту жөніндегі іс-шараларды тереңдетілген талдау
2-параграф. Көміртекті энергия көздерін пайдалану кезінде көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын азайту жөніндегі іс-шараларды тереңдетілген талдау
Тармақ 93
93. Тереңдетілген талдау мынадай бағыттар бойынша жүргізіледі:
Тармақша 1
1) негізгі жылу технологиялық жабдықтың жұмысын оңтайландыру;
Тармақша 2
2) қазандықтардың жұмысын оңтайландыру;
Тармақша 3
3) жоғары калориялы отынға көшу;
Тармақша 4
4) отынның негізгі түрін тұтынуды азайту мақсатында қазандықтарды қалдықтарды кәдеге жаратушы қазандықтармен толық жарақтандыру;
Тармақша 5
5) қазандықты газға ауыстыру;
Тармақша 6
6) газ қазандықтарын газбен жұмыс істейтін жылу сорғыларымен толық жарақтандыру.
Тармақ 94
94. Тереңдетілген талдаудың мақсаты технологиялар тізбесінің іс-шараларын және (немесе) тереңдетілген талдау іс-шараларын іске асыру арқылы көміртегі көздерінде жылу өндіру кезінде көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын төмендету әлеуетін айқындау болып табылады. Осы Қағидалардың 93-тармағында көзделген бағыттар бойынша техникалық-экономикалық негіздеме болмаған жағдайда тереңдетілген талдау шеңберінде эскиздік жобаның құрамына кіруі мүмкін барлық аспектілерді ол болған кезде толық және егжей-тегжейлі қарауды жүзеге асыру қажет. Техникалық-экономикалық негіздеме болған жағдайда осы құжатқа сараптамалық бағалау жүргізіледі.
Тармақ 95
95. Тереңдетілген талдау шеңберінде негізгі жылу техникалық жабдықтардың жұмысын оңтайландыру қарастырылады. Жылумен жабдықтау көздерін тереңдетілген талдау шеңберінде барлық жылыту кезеңі ішінде, сондай-ақ жылуаралық кезеңде – соңғы 3 (үш) жыл ішінде ыстық сумен жабдықтау қажеттіліктеріне жылу энергиясын жіберу шартымен жұмыс істеп тұрған қазандық агрегаттарының жұмысын егжей-тегжейлі бағалау орындалады. Талдау барысында максималды пайдалы әсер коэффициентімен паспорттық номиналды пайдалану режимдерінен ауытқулар анықталады және құрылымдық немесе ұйымдастырушылық-техникалық іс-шаралар есебінен тиімділікті арттыру әлеуеті айқындалады.
Тармақ 96
96. Тереңдетілген талдау процесінде негізгі жылу технологиялық жабдықтың жұмысын оңтайландыру:
Тармақша 1
1) жылу энергиясын өндіру балансының және қазандықтардың номиналды қуатының сәйкестігін бағалауды қамтиды. Талдау қазандық агрегаттарының пайдалы әсер коэффициентін нақты бағалауды қамтиды. Әрбір қазандықта өндірілген жылу энергиясын есепке алу аспаптары болған кезде пайдалы әсер коэффициентін талдау жеке жүргізіледі, олар болмаған кезде – жылумен жабдықтау көзінің жалпы жылу есептегішінің деректері негізінде, бұл ретте пайдалы әсер коэффициенті барлық қазандық агрегаттары үшін тең болып қабылданады. Әрбір қазандық агрегаты үшін тәуліктік немесе мұндай деректер болмаған кезде айлық график қалыптастырылады, оның негізінде: талданатын кезеңде байқалған нақты пайдалану режимдері жағдайларында пайдалы әсер коэффициенті нақты мәндерінің паспорттық мәндерден ауытқу шамасы; номиналды режимнен тыс жұмыс жиілігі мен ұзақтығы; жабдықты аз тиеу және шамадан тыс тиеу деңгейі; тартқыш агрегаттардың (желдеткіштер мен электр қозғалтқыштардың) жұмыс тиімділігі, оларды таңдаудың негізділігі, жиілікті реттелетін жетектің болуы (болмауы); жану режимдерін автоматты бақылау және реттеу жүйесінің болуы; желілік сорғы агрегаттарының болуы; бар болса – олардың жұмысының тиімділігі (сорғы бөлігі мен электр қозғалтқыштары), таңдаудың негізділігі, жиілікті реттелетін жетектің болуы (болмауы); химиялық су дайындау қондырғысының жұмыс тиімділігі; электр энергиясын немесе басқа энергия ресурстарын тұтынатын жылу өндіруші қондырғының барлық басқа компоненттерінің жұмыс тиімділігі; кіретін газдарды жылыту жүйесінің болуы; бар болса – рекуперациялау арқылы кіретін газдарды жылыту; жылу өндіруші қондырғының және оның құрамдас бөліктерінің тұтынылатын электр энергиясының шамасы; қазандық агрегаттары номиналды режимде жұмыс істеген кезде көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының нормативтік деңгейін айқындау; қондырғылар номиналды режимдерден тыс жұмыс істеген кезде, сондай-ақ қазандық агрегатының жекелеген тораптарының тозуы немесе ақауы салдарынан көміртегі диоксидінің (CO₂) артық шығарындыларының деңгейі бағаланады;
Тармақша 2
2) пайдаланудың тиімсіз режимдерін сәйкестендіру. Мыналарға ерекше назар аударылады: пайдалы әсер коэффициентінің төмендеуімен қатар жүретін режимдердегі қазандықтардың жұмысы; қазандықтарды төмен (жоғары) қуатта пайдалану; химиялық су дайындау қондырғысының тиімсіз жұмысына немесе оның болмауына байланысты қазандықтардың қыздыру беттерінде қақтың пайда болуы; жиі іске қосу және тоқтату; отынды және басқа да энергия ресурстарын (атап айтқанда, электр энергиясын) жоғары тұтыну режимдерінде пайдалану. Электр энергиясын тұтынудың артуы артық белгіленген қуаты бар және (немесе) номиналды режимдерден тыс жұмыс істейтін тартқыш агрегаттарды, сорғылар мен электр қозғалтқыштарын пайдаланумен, сондай-ақ – жиілікті реттелетін жетектің болмауымен байланысты болуы мүмкін, бұл энергия шығынының жоғарылауынан бөлек, қосалқы жабдыққа бақыланбайтын жүктемеге әкеледі; рекуперациялауды пайдаланбай, кіретін газдарды тікелей салқындатқышпен жылыту; көміртегі диоксидінің нормативтен тыс шығарындыларын қалыптастыру режимдерінде пайдалану;
Тармақша 3
3) пайдалану режимдерін оңтайландыру бойынша техникалық шешімдерді тұжырымдау. Анықталған себептерге байланысты мынадай шаралар ұсынылады: әртүрлі пайдалану режимдерінде барынша қол жеткізуге болатын (паспорттық) пайдалы әсер коэффициентімен қазандықтың жұмысын қамтамасыз ету үшін қуаты аз немесе көп қазандық агрегаттарымен жылумен жабдықтау көзін толық жарақтандыру; техникалық мүмкіндік пен экономикалық орындылық болған кезде пайдалы әсер коэффициенті төмен жұмыс істеп тұрған қазандықтарды жаңғырту; ескірген қазандық агрегаттарын пайдалы әсер коэффициенті жоғары қазіргі заманғы агрегаттарға ауыстыру; химиялық су дайындау қондырғысын жаңғырту немесе оны енгізу; қазандық жабдықтарын автоматты бақылау және жану режимдерін реттеу жүйелерімен жарақтандыру, ол болған жағдайда – жұмыс істеп тұрғанын жөндеу; жылу жүктемесіне және жиілікті реттеу жүйелерімен талап етілетін өнімділікке сәйкес параметрлері бар тартқыш агрегаттар мен электр қозғалтқыштарын таңдау және орнату; жылу жүктемесіне және жиілікті реттеу жүйелерімен талап етілетін өнімділікке сәйкес параметрлері бар сорғы агрегаттары мен электр қозғалтқыштарын таңдау және орнату; рекуперациялау арқылы кіретін газдарды жылыту;
Тармақша 4
4) енгізудің әсерін бағалау. Ұсынылған әрбір іс-шара үшін: пайдалы әсер коэффициентінің өсуін есептеу; отынның (энергия ресурсының) әрбір түрі бойынша отын мен энергия ресурстары шығысының (абсолюттік және үлестік шамада) төмендеуін бағалау; көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының төмендеуін бағалау. Жылу энергиясын босату деңгейі өзгермеген жағдайда көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының өзгеруін есептеу үшін формула мынадай: мұндағы: - шығарындыларын азайту; - CO₂ шығарындыларының ағымдағы саны; - ағымдағы пайдалы әсер коэффициенті; - іс-шараларды іске асырғаннан кейінгі пайдалы әсер коэффициенті. Өтелу мерзімі мен экологиялық-экономикалық әсерді алдын-ала талдау жүргізіледі. Әр іс-шараны талдағаннан кейін нәтижелер жинақталады.
Тармақ 97
97. Қазандық агрегаттарының жұмысын оңтайландыру жөніндегі іс-шаралардың мысалдары:
Тармақша 1
1) пайдалы әсер коэффициенті бойынша ең аз ысыраппен түнгі және маусымаралық жүктемелерді жабу үшін қуаты аз қосымша қазандық агрегатын орнату;
Тармақша 2
2) түтін газдарындағы оттегі датчигі негізінде ауа мен отын беруді автоматты реттеу жүйесін орнату не оны баптау;
Тармақша 3
3) ескірген тартқыш жабдығы бар жылу өндіруші қондырғыны жиілікті реттейтін қазіргі заманғы желдеткіштерге қайта жарақтандыру;
Тармақша 4
4) қайта өлшенген сорғы агрегаттары бар жылу өндіруші қондырғыны жиілікті реттейтін қазіргі заманғы сорғыларға қайта жарақтандыру;
Тармақша 5
5) пайдалану уақытын қысқарту және жүктемені неғұрлым тиімді агрегаттарға қайта бөлу мақсатында пайдалы әсер коэффициенті төмен қазандықтардың жұмыс графигін оңтайландыру (пайдалы әсер коэффициенті барынша жоғары қазандықтарды пайдалану басымдығы).
Тармақ 98
98. Қазандықтың жұмысын оңтайландыруды тереңдетілген талдау барысында қазандық жабдықтарына жеке талдау жасалады, оған мыналар кіреді:
Тармақша 1
1) физикалық жай-күйді бағалау. Талдау қазандық агрегаттарының нақты жай-күйін бағалауды қамтиды. Жабдықты бағалау әрбір қазандықта тұтынылған отын мен өндірілген жылу энергиясының мөлшерін жеке салыстыру арқылы, сондай-ақ соңғы жылыту кезеңіндегі авариялық тоқтаулар санының негізінде жүргізіледі. Сенімді бағалау үшін әр қазандықтағы жылуды есепке алу жүйесінің деректері қолданылады;
Тармақша 2
2) Жөндеуге және (немесе) ауыстыруға жататын жабдықты сәйкестендіру. Мыналарға ерекше назар аударылады: тозуы пайдалы әсер коэффициентінің төмендеуіне әкеп соққан жабдық; жабдықтың авариялылығына байланысты жиі іске қосу және тоқтату; отынды және басқа да энергия ресурстарын – атап айтқанда, электр энергиясын жоғары тұтыну режимдерінде пайдалану; қыздыру беттеріндегі оқшаулағыш қабаттың жай-күйі; көміртегі диоксидінің (CO₂) нормативтен тыс шығарындыларын қалыптастыру режимдерінде пайдалану;
Тармақша 3
3) негізгі жылу техникалық жабдықты жөндеу және (немесе) ауыстыру жөніндегі техникалық шешімдерді тұжырымдау. Анықталған себептерге байланысты мынадай шаралар ұсынылады: тозуды ескере отырып, жабдықты жөндеу; техникалық мүмкіндік және экономикалық орындылық болған кезде жылу техникалық жабдықты жаңғырту; оқшаулау қабатын қалпына келтіру.
Тармақша 4
4) қазандық жабдықтарын енгізудің әсерін бағалау. Ұсынылған әрбір іс-шара үшін: пайдалы әсер коэффициентінің өсуін есептеу; отынның (энергия ресурсының) әрбір түрі бойынша отын мен энергия ресурстары шығысының (абсолюттік және үлестік шамада) төмендеуін бағалау; көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының төмендеуін бағалау. Жылу энергиясын босату деңгейі өзгермеген жағдайда көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының өзгеруін есептеу үшін формула мынадай: мұндағы: - көміртегі диоксидінің CO₂ шығарындыларының ағымдағы саны; - ағымдағы пайдалы әсер коэффициенті; - іс - шараларды іске асырғаннан кейінгі пайдалы әсер коэффициенті. Өтелу мерзімі мен экологиялық-экономикалық әсерді алдын-ала есептеу. Көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын азайту мақсатында қазандықты жоғары калориялы отынға ауыстыру мүмкіндігін қарастырған жөн.
Тармақ 99
99. Жоғары калориялы отынға көшуді тереңдетілген талдау барысында оны шығарындыларды азайту жөніндегі жеке іс-шара ретінде де, басқа іс-шаралармен жиынтықта қарастырады. Ең жоғары жылу шығару қабілеті бар және көміртегі диоксидінің (СО₂) төмен шығарындылары бар отын түрін айқындау мақсатында жағылатын отынды бағалау жүргізіледі, экономикалық және экологиялық бағалау арқылы осы өңірде қолжетімді және қабылданған қазандық агрегаттарында жағуға жататын неғұрлым жоғары калориялы отынды іріктеу жүзеге асырылады. Талдау мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) нақты қабылданған отынды жағу кезінде жылу энергиясын өндіруді бағалау. Талдау жылумен жабдықтау көзінің жалпы жылу есептегішінен және пайдаланылған отын мөлшерінен алынған мәліметтер негізінде жүргізіледі. Тәуліктік немесе мұндай деректер болмаған кезде айлық график қалыптастырылады, оның негізінде бағаланады: өндірілген жылу энергиясы санының пайдаланылған отынға қатынасы; отынның жылу шығару қабілетінің мәлімделген сипаттамаларға сәйкес келуі; отынның жану процесінде атмосфераға шығарылған көміртегі диоксиді (CO₂), мөлшерін айқындау;
Тармақша 2
2) жоғары калориялы (жылу шығару қабілеті) отын түрлерін экологиялық және экономикалық бағалау. Мынадай сипаттамалар бағалауға жатады: жылу шығару қабілеті; жанатын отынның тоннасына көміртегі диоксиді газы (CO₂) шығарындыларының саны; қабылданған қазандық агрегаттарында отынды жағу мүмкіндігі; осы өңірде отынның қолжетімділігі; экономикалық орындылығы; көміртегі диоксидінің (CO₂) шығарындыларын төмендету әлеуеті;
Тармақша 3
3) отынның жаңа түріне көшу жөніндегі техникалық шешімдерді тұжырымдау: отынның жаңа түрін жағу үшін қазандық агрегаттармен жылумен жабдықтау көзін (немесе оларды толық ауыстыру) толық жарақтандыру (қажет болған жағдайда және экономикалық орындылығы); қазандық жабдықтарын автоматты бақылау және отынның жаңа түрінің жану режимдерін реттеу жүйелерімен жарақтандыру, ол болған жағдайда – жұмыс істеп тұрғанын жөндеу; отынның жаңа түрін жағу процестеріне сәйкес келетін параметрлері бар тартқыш агрегаттар мен электр қозғалтқыштарын таңдау және орнату;
Тармақша 4
4) енгізудің әсерін бағалау, оның ішінде: отын мен энергия ресурстары шығысының төмендеуін бағалау (абсолюттік және үлестік шамада); көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының төмендеуін бағалау. Жылу энергиясын босату деңгейі өзгермеген жағдайда көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының өзгеруін есептеу үшін формула мынадай: мұндағы: . Өтелу мерзімі мен экологиялық-экономикалық әсерді алдын-ала есептеу.
Тармақ 100
100. Талдау шеңберінде отынның негізгі түрін тұтынуды азайту мақсатында қазандықты қалдықтарды кәдеге жарату қазандықтарымен толық жарақтандыру қарастырылады. Кәдеге жарату қазандығы әртүрлі қалдықтарды жағу үшін пайдаланылады және арзан жылу энергиясының көзі ретінде қарастырылады. Кәдеге жарату қазандығына арналған отын қатты тұрмыстық қалдық, ағаш өңдеу қалдықтары, ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының қалдықтары және басқа да қалдықтар болып табылады. Кәдеге жаратушыларды пайдалану тұрмыстық және өнеркәсіптік қалдықтарды кәдеге жаратуды және зарарсыздандыруды қамтамасыз етеді. Қазандықты кәдеге жарату қазандықтарымен толық жарақтандыруды шығарындыларды азайту жөніндегі жеке іс-шара ретінде де, басқа іс-шаралармен жиынтықта қарастырылады. Кәдеге жарату қазандықтары қосымша жылу энергиясы көзі және (немесе) ең жоғары резервтік көз сияқты орнатылады. Жылумен жабдықтау көздерін тереңдетілген талдау шеңберінде жылумен жабдықтаудың негізгі көзінің жұмыс цикліне кәдеге жарату қазандықтарын енгізу мүмкіндігі қарастырылады. Бағалаудың мақсаты кәдеге жарату қазандығына арналған отын түрін, қалдықтардың жинақталған көлемін және олардың жылу беру кезеңінде түсуін айқындау болып табылады. Талдау мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) кәдеге жарату қазандықтарында жылу энергиясын өндіру әлеуетін бағалау, ол мынадай деректер негізінде жүргізіледі: жағылатын қалдықтардың көзі (қоқыс үйінділері, ауылшаруашылық кәсіпорны, ағаш өңдеу кәсіпорны және басқа қалдық көздері); жағуға жататын жинақталған қалдықтардың мөлшері; жылыту маусымы бойы қалдықтардың түсуі; жағуға жататын қалдықтардың жану жылуы; кәдеге жарату қазандықтарында өндірілетін жылу энергиясының мөлшерін айқындау;
Тармақша 2
2) кәдеге жарату қазандықтарын енгізуді экологиялық және экономикалық бағалау. Мына сипаттамалар бағалауға жатады: кәдеге жарату қазандықтарының жылу шығару қабілеті; ең жоғары тұтыну кезіндегі жылу энергиясының қажеттілігі; жанатын отынның тоннасына көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының саны; экономикалық орындылығы;
Тармақша 3
3) кәдеге жарату қазандықтарын енгізудің әсерін бағалау: негізгі отын мен энергия ресурстары шығысының төмендеуін бағалау (абсолюттік және үлестік шамада); көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының төмендеуін бағалау. Жылу энергиясын босату деңгейі өзгермеген жағдайда көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының өзгеруін есептеу үшін формула мынадай: мұндағы: шығарындыларын азайту; - шығарындылардың ағымдағы саны; - отынның жаңа түрінің CO₂ шығарындыларының саны. Өтелу мерзімі мен экологиялық-экономикалық әсерді алдын-ала есептеу. Кәдеге жарату қазандықтарын енгізу жөніндегі іс-шаралардың мысалдары: қатты тұрмыстық қалдықты жағатын кәдеге жарату қазандықтарын орнату; ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының қалдықтарын жағатын кәдеге жарату қазандықтарын орнату; ағаш өңдеу кәсіпорындарының қалдықтарын жағатын кәдеге жарату қазандықтарын орнату.
Тармақ 101
101. Қазандықты газға ауыстыруды тереңдетілген талдау шеңберінде көмір қазандықтарын газға ауыстыру жөніндегі іс-шараларды табиғи газ құбырлары болған кезде немесе газ қоймаларында газдың қажетті көлемін әкелу және сақтау мүмкіндігі болған кезде ғана қарастырылады. Қазандықты газға ауыстыру мүмкіндігін тереңдетілген талдау шеңберінде қазандықтың жылу қуатын, көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының санын және пайдалану шығындарын айқындау мақсатында жұмыс істеп тұрған көмір қазандығының жұмысын егжей-тегжейлі бағалау орындалады. Қазандықты газға көшіру арқылы шығарындыларды азайту әлеуетін талдау мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) жұмыс істеп тұрған көмір қазандығының жұмысын бағалау, оның шеңберінде мыналар жүзеге асырылады: қазандықтың жалпы жылу есептегішінің деректері негізінде жүзеге асырылатын көмір қазандығында жылу энергиясын өндіруді бағалау; қатты отынды жағу кезінде көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларын бағалау. Газ отынындағы қазандықтарды оңтайлы таңдау үшін жылу энергиясын өндіру және тұтыну теңгерімі;
Тармақша 2
2) газ отынының түрін айқындау: газ құбыры; газ қоймасы;
Тармақша 3
3) техникалық шешімдерді тұжырымдау: газ қоймасын салу жағдайында газ көлемін айқындау және құрылыс алаңын таңдау; қазандықты газ қазандықтарына қайта ұйымдастыру, жаңа қазандық салу;
Тармақша 4
4) қазандықты газға ауыстырудың әсерін бағалау: қазандықтың пайдалы әсер коэффициентінің өсуін есептеу; энергия ресурстарын тұтынудың төмендеуін бағалау (абсолюттік және үлестік шамаларда); көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының төмендеуін бағалау. Жылу энергиясын босату деңгейі өзгермеген жағдайда көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларының өзгеруін есептеу үшін формула мынадай: мұндағы: шығарындыларын азайту; шығарындылардың ағымдағы саны; - газға көшкен кездегі CO₂ шығарындыларының саны. Өтелу мерзімі мен экологиялық-экономикалық әсерді алдын-ала есептеу.
Тармақ 102
102. Қазандықты газбен жұмыс істейтін жылу сорғыларымен толық жарақтандыруды тереңдетіген талдау шеңберінде газды энергия көзі ретінде пайдаланатын қазандықтардың тиімділігін арттыру және көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларын азайту жөніндегі қосымша іс-шара ретінде қарастырған орынды. Сондай-ақ бұл шара энергия ресурстарын тұтынуды төмендету арқылы жылу энергиясын өндірудің өзіндік құнын төмендетуге ықпал етеді. Өңірге байланысты газбен жұмыс істейтін жылу сорғыларын қолдану ерекшелігі: ауа-су жылу сорғысы Қазақстан Республикасының тек оңтүстік облыстарында ғана; су (жерүсті су объектілері, кәріз коллекторлары, өнеркәсіптік ағындар және басқа объектілер), ауа жылу сорғысы барлық жерде.
Тармақ 3. 3-параграф. Талдау нәтижелері бойынша перспективалық технологиялар мен іс-шараларды қорытындылау және бағалауды ұсыну
3-параграф. Талдау нәтижелері бойынша перспективалық технологиялар мен іс-шараларды қорытындылау және бағалауды ұсыну
Тармақ 103
103. Талдау нәтижесінде бағаланған іс-шаралардың негізгі сипаттамалары (талдау нәтижелері) осы Қағидаларға 10-қосымшаға сәйкес кесте түрінде ұсынылады.
Тарау 9. 9-тарау. Жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелері үшін көміртегі диоксидінің (CO₂) төмендеу әлеуетін бағалау
9-тарау. Жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелері үшін көміртегі диоксидінің (CO₂) төмендеу әлеуетін бағалау
Тармақ 104
104. Жергілікті жылумен жабдықтау жүйелері үшін көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларын төмендету әлеуетін бағалау осы Қағидалардың 4-бөлімі 3-кіші бөлімі 3-тарауда көзделген тәртіппен белгілі бір оңайлатулармен жүргізіледі. Бұл схема бөлімнің мақсаттары: жергілікті жылумен жабдықтау жүйелерінің көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларын төмендету әлеуетін және олардың осы елді мекенде неғұрлым климаттық орнықты жылумен жабдықтауға көшудегі рөлін жалпы бағалауды ұсыну; жергілікті жылумен жабдықтау жүйелерінің неғұрлым климаттық орнықты жылумен жабдықтауға көшуі үшін жарамды неғұрлым перспективалы іс-шаралар мен технологиялар және оларды іске асыру үшін қажетті жағдайлар туралы ұсыныс;
Тармақша 3
3) жергілікті жылумен жабдықтау жүйелерінің неғұрлым климаттық орнықты жылумен жабдықтауға көшу іс-шараларын іске асырудың ықтимал қарқыны туралы негізделген болжамдарды тұжырымдау және: 10 (он) жыл ішінде жергілікті жылумен жабдықтау жүйелерінің көміртегі диоксидінің (CO₂) жалпы шығарындыларын төмендету әлеуетін; іс-шараларды жүзеге асыру үшін қажетті ресурстарды (қаржы, отын және басқа) бағалау.
Тармақ 105
105. Жеке жылумен жабдықтау жүйелері үшін көміртегі диоксидінің (CO₂) төмендеу әлеуетін бағалау мынадай іс-шаралардың әлеуетін талдауды қамтиды:
Тармақша 1
1) Орталықтандырылған жылумен жабдықтау аймағын экономикалық орындылығын ескере отырып кеңейту. Бұл ретте мынадай факторлар ескеріледі: жаңа құрылыс салу аудандарын (орамдарын) немесе қолданыстағы құрылыс салуды бұрын жүргізілген жылу жүктемесінің тығыздығы талдауы негізінде қосу (басқа жағдайлар тең болған кезде жаңа құрылыс аудандарын немесе қолданыстағы құрылыс салуды орталықтандырылған жылумен жабдықтауға қосу жылу ағыны тығыздығының көрсеткіші 10 000 мегаватт*сағат/(жыл*километр квадрат) және одан жоғары болған жағдайда жүзеге асырылады); жұмыс істеп тұрған орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелеріндегі жылу энергиясы көздерінің бар бос жылу қуаты және техникалық нормалар мен (жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштері) (15 %-дан аспайтын) сәйкес желілерде жол берілетін ысырапты ескере отырып, қосымша тұтынушыларды қосу мүмкіндігі. жаңа жылу желілерін төсеуге қосымша кедергілердің (жолдарды кесіп өту, теміржол желілері және басқа кедергілер) болуы, басқа жағдайлар тең болған кезде мұндай кедергілер болмаған жағдайда жылу жүктемесі тығыздығының төменгі мәндері кезінде орталықтандырылған жылумен жабдықтауға қосу орынды.
Тармақша 2
2) қатты отын қазандықтарынан газ қазандықтарына көшу (газ инфрақұрылымын дамытудың және (немесе) газ ресурстарының қолжетімділігінің болуы және (немесе) перспективалары болған кезде);
Тармақша 3
3) жоғары пайдалы әсер коэффициенті бар қазандықтарды қазіргі заманғы қазандықтарға орнату (ауыстыру);
Тармақша 4
4) аккумулятор бактарын қолдану;
Тармақша 5. 5-кіші бөлім. Сценарийлерді әзірлеу
5) жаңартылатын энергия көздерін пайдалану (жылу сорғылары және басқа объектілер). 5-кіші бөлім. Сценарийлерді әзірлеу
Тарау 10. 10-тарау. Жалпы ережелер
10-тарау. Жалпы ережелер
Тармақ 106
106. Сценарийлерді әзірлеу үш кезеңде жүргізіледі:
Тармақша 1
1) жылу жүктемесінің тығыздығын, оның ішінде күтілетін және (немесе) жоспарланатын құрылыс салуды, энергия тиімділігі сыныптарын, терможаңғырту және қосымша тұтынушыларды қосу жөніндегі болжамдарды немесе жоспарларды ескере отырып, орталықтандырылған жылумен жабдықтау аймақтарында жылу энергиясына сұранысты болжамды дамытудың бірден үшке дейінгі ықтимал нұсқасын айқындау, сондай-ақ желілердегі жылу энергиясы ысыраптарының нысаналы деңгейіне дейін төмендету;
Тармақша 2
2) желілер бойынша тиісті іс-шаралармен бірге жылу көздерінің әртүрлі комбинацияларын қамтитын сұранысты болжамды дамытудың таңдалған нұсқалары үшін бірден беске дейінгі сценарийді айқындау;
Тармақша 3
3) орталықтандырылған жылумен жабдықтау аймақтарында жылу энергиясына сұранысты болжамды дамытудың әрбір нұсқасы үшін жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелерінде жылумен жабдықтау үшін шешімдерді айқындау.
Тарау 11. 11-тарау. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау сұранысының болжамды даму нұсқалары
11-тарау. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау сұранысының болжамды даму нұсқалары
Тармақ 107
107. Сценарийлерді әзірлеу сұранысты егжей-тегжейлі бағалау және жылу көздерін өзгерту жөніндегі шараларды қарастырғанға дейін жылу үнемдеу, жылу желілерін жаңғырту және ысыраптарды азайту сияқты шараларды басымдықпен зерделеу негізінде жүзеге асырылады.
Тармақ 108
108. орталықтандырылған жылумен жабдықтауда сұраныстың болжамды дамуын айқындайтын факторлар:
Тармақша 1
1) орталықтандырылған жылумен жабдықтауға қосылған қолданыстағы тұтынушылардың тұтынуы: жылу жаңғыртудың әсері; жылуды үнемдеу жөніндегі жеке шаралар; орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесін бөлшектеу;
Тармақша 2
2) жұмыс істеп тұрған орталықтандырылған жылумен жабдықтау аймағында қосымша қосылатын тұтынушылардың тұтынуы: жергілікті және жеке жүйелерден орталықтандырылған жылумен жабдықтауға көшу; көппәтерлі тұрғын үйдің қосымша жоспарлы құрылысын салу; қосымша жоспарлы бюджеттік және өзге де тұтынушылар;
Тармақша 3
3) жаңадан қосылатын аудандардың тұтынуы: бас жоспармен жоспарланған жаңа аудандар; жылу жүктемесінің тығыздығын бағалау негізінде орталықтандырылған жылумен жабдықтау аймағын кеңейту;
Тармақша 4
4) желілердегі ысыраптар;
Тармақша 5
5) желілердегі температура (желідегі температураның төмендеуі жылу ысырабын азайтуға және жылуды тиімдірек пайдалануға мүмкіндік береді. Желідегі температураны айқындау үшін қабылдағыштағы қажетті температураны және жылу көзі(дері) қамтамасыз ете алатын температураны ескеру қажет) болып табылады.
Тармақ 109
109. Сценарийлерді әзірлеу барысында энергия мен қуат түріндегі сұранысты дамытудың кемінде үш негізделген нұсқасы айқындалады, олар осы Қағидаларға 11-қосымшаға сәйкес мүмкіндіктер диапазонын көрсете отырып, кесте түрінде ұсынылады. Сұранысты талдау үшін нақты деректер (схеманы бекіту алдындағы соңғы 5 жылдағы жылу энергиясын тұтынудың жалпы динамикасы және орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелері мен жергілікті жүйелер тұтынушыларының нақты жылу тұтынуы) осы Қағидалардың 12 және 13-қосымшаларына сәйкес қалыптастырылады. Нұсқаларды таңдау, сондай-ақ барлық нұсқалар бойынша болжамдар схемада егжей-тегжейлі негізделуі тиіс. Әрбір нұсқа үшін жүктеме ұзақтығының сағаттық қисық сызығы ұсынылады. Жүктеме ұзақтығының сағаттық қисық сызығының мысалы осы Қағидаларға 14-қосымшасына сәйкес көрсетілген.
Тарау 12. 12-тарау. Сценарийлер
12-тарау. Сценарийлер
Тармақ 110
110. Сценарийлер тереңдетілген талдау нәтижелерін пайдалана отырып, желілер бойынша тиісті іс-шаралармен бірге жылу көздерінің әртүрлі комбинацияларын айқындау арқылы орталықтандырылған жылумен жабдықтауда сұранысты дамытудың әртүрлі нұсқалары үшін қалыптастырылады. Сценарийлерді қалыптастыру схемасы осы Қағиданың 15-қосымшасына сәйкес көрсетілген.
Тармақ 111
111. Сценарийлер дереккөздердің техникалық сипаттамаларын, олардың маневрлігін және әртүрлі режимдерге жарамдылығын ескеруге тиіс.
Тармақ 112
112. Сценарийлерді қалыптастырудың мақсаты сараптамалық бағалау және (немесе) техникалық модельдеу әдістерін дамытудың қолайлы нұсқаларының ақылға қонымды диапазонын айқындау болып табылады. Қарастырылып отырған сценарийлердің негізгі сипаттамалары осы Қағидаларға 16 және 17-қосымшаларда келтірілген.
Тармақ 113
113. Сценарийлерді әзірлеу кезінде мына қағидаттар сақталады:
Тармақша 1
1) барлық сценарийлер жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштерінің нысаналы мәндеріне қол жеткізуді көздейді;
Тармақша 2
2) геотермальды энергия, биомасса және өнеркәсіптік процестер мен жақын маңдағы электр станцияларының пайдаланылған жылуы сияқты қолжетімді жергілікті ресурстарды қарастыра отырып, жылыту үшін когенерацияны, жаңартылатын энергия көздерін және баламалы көздерді басымдықпен пайдалану;
Тармақша 3
3) қалдықтар мен биомасса сияқты баламалы көздердің көміртегі көздерімен үйлесімде пайдаланылуы мүмкін жаңартылатын энергия көздерін және баламалы көздерді, сондай-ақ үлкен жылу сорғыларын орнатудың орындылығын қарастыру;
Тармақша 4
4) көміртекті отын түрлерінен көміртегі диоксиді (CO₂) шығарындыларын азайту жөніндегі шараларды және құрамында мынадай іс-шаралар бар сценарийлерді қарастыру: қуатты оңтайландыру: негізгі және ең жоғары жүктемелер сияқты әртүрлі сценарийлер үшін қуатты оңтайландыру стратегияларын бағалау; жаңғырту және реконструкциялау есебінен тиімділікті арттыру; барынша төмен көміртегі диоксиді (CO₂) отынына ауысу: көміртегі диоксиді шығарындыларын төмендету құралы ретінде көмірден газға ауысуды ынталандыру.
Тармақ 114
114. Қарастырылып отырған әрбір сценарий үшін қарастырылып отырған кезеңнің бесінші және оныншы жылдарына қатысты мынадай сипаттамалар мен болжамдар айқындалады:
Тармақша 1
1) жылу желілерінің кеңеюі немесе қысқаруы көрсетілген орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесінің аймақтары;
Тармақша 2
2) сұранысты дамытудың қабылданған нұсқасын ескере отырып, жүктеме ұзақтығының қисық сызығы түріндегі орталықтандырылған жылумен жабдықтау сұранысы, яғни жылу жаңғырту, қосымша тұтынушыларды қосу туралы болжамдар және басқа да іс-шаралар;
Тармақша 3
3) жаңа құрылыс, жұмыс істеп тұрған жылу көздерін жаңғырту және реконструкциялау жөніндегі іс-шаралардың тізімі мен негізгі сипаттамалары: жылу қуаты, негізгі жабдықтың түрі мен саны; негізгі жабдықты пайдалануға беру кезектілігі; құрылыс және жабдық алаңын орналастыру орындары (бас жоспар және ахуалдық жоспар); негізгі техникалық шешімдер (электрмен, сумен жабдықтау, отын беру көздерін алдын ала айқындау); негізгі және резервтік отын түрлері; күрделі салымдар мен құрылыс мерзімдері;
Тармақша 4
4) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесінде перспективалы жылу жүктемелерін қамтамасыз ету жөніндегі тізім және негізгі техникалық шешімдер;
Тармақша 5
5) жұмыс істеп тұрған жылу желілерін жаңа құрылыс және реконструкциялау жөніндегі іс-шаралардың тізімі мен негізгі сипаттамалары;
Тармақша 6
6) энергия үнемдеу, жылуды жаңғырту жөніндегі іс-шаралардың тізімі және басты сипаттамалары;
Тармақша 7
7) жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелеріндегі негізгі техникалық шешімдердің тізімі мен негізгі сипаттамалары.
Тармақ 115
115. Орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелерін тұтынудың болжамды жылдық деректерінің және жылу энергиясы көздерінің бағаланған техникалық-экономикалық деректерінің базасында жылу энергиясы көздерінің бөлінісінде орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесінде жылу энергиясын (когенерациялау үшін – сондай-ақ электр энергиясын) жыл сайынғы өндіру (босату) есептеледі. Мұндай есептеу жүктеме ұзақтығының сағаттық қисық сызығы деректері негізінде, өндіріс көздерінің экономикалық басымдылығы мен техникалық шектеулерін және жылу энергиясын тасымалдау ерекшеліктерін ескере отырып жүргізіледі. Есептеу жылу энергиясының жыл ішіндегі өндірілуі мен тұтынылуының сипаттамаларын модельдейтін және көздер арасындағы жүктеме бөлінісін ұсынатын уәкілетті органның арнайы бағдарламалық қамтамасыз етуін пайдалана отырып репрезентативтік жылдың күндері бойынша орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесіндегі жылу өндіру көздерінің жүктемесін таратудың мысалына сәйкес осы Қағидаларға 18-қосымшасна сәйкес жүргізіледі.
Тарау 13. 13-тарау. Әр түрлі сценарийлер үшін инвестициялар мен операциялық шығындарды бағалау
13-тарау. Әр түрлі сценарийлер үшін инвестициялар мен операциялық шығындарды бағалау
Тармақ 116
116. Әр сценарий үшін:
Тармақша 1
1) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесінің жылу энергиясы көздерін салуға, реконструкциялауға, техникалық қайта жарақтандыруға және (немесе) жаңғыртуға қажетті инвестициялардың (күрделі салымдардың) шамасы;
Тармақша 2
2) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесінің жылу желілерін, сорғы станциялары мен жылу пункттерін салуға, реконструкциялауға, техникалық қайта жарақтандыруға және (немесе) жаңғыртуға қажетті күрделі салымдардың шамасы;
Тармақша 3
3) орталықтандырылған және жергілікті жылумен жабдықтау жүйелеріндегі көппәтерлі тұрғын үй және бюджеттік сала тұтынушыларының жылу жаңғыртуға қажетті күрделі салымдардың шамасы;
Тармақша 4
4) жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелеріндегі жылу энергиясы көздерін реконструкциялауға және (немесе) жаңғыртуға қажетті күрделі салымдардың шамасы бағаланады.
Тармақ 117
117. Күрделі салымдар жобалау құнын, сондай-ақ сумен жабдықтау, газбен жабдықтау және электрмен жабдықтау желілеріне қосылу шығындарын қоса алғанда, жобалаудан бастап жаңа (реконструкцияланған, жаңғыртылған) объектіні (объектілерді) пайдалануға беруге дейінгі барлық кезеңдердегі шығыстар сомасы ретінде айқындалады.
Тармақ 118
118. Күрделі салымдардың әрбір объектісі үшін (жылу энергиясының көзі, жылу желілері және басқалары):
Тармақша 1
1) күрделі салымдардың жылдық динамикасы;
Тармақша 2
2) объектіні пайдалануға беру мерзімдері (егер қолданылатын болса, кезектер бойынша), сондай-ақ қолданыстағы объектілерді пайдаланудан шығару мерзімдері;
Тармақша 3
3) объектілерді пайдалануға беруге және пайдаланудан шығаруға байланысты негізгі техникалық-экономикалық деректердің жылдық динамикасы бағаланады.
Тармақ 119
119. Жаңа (реконструкцияланған, жаңғыртылған) объектілер үшін күрделі салымдар мен техникалық-экономикалық деректер:
Тармақша 1
1) жобалау-сметалық құжаттама (бар болса);
Тармақша 2
2) жобалауға арналған техникалық тапсырмалар (бар болса);
Тармақша 3
3) жабдық паспорттары;
Тармақша 4
4) Қазақстан Республикасындағы және (немесе) басқа елдердегі ұқсас жобалардың деректері;
Тармақша 5
5) жабдық өндірушілердің немесе олардың ресми өкілдерінің техникалық және коммерциялық ұсыныстары негізінде бағаланады.
Тармақ 120
120. Жекелеген техникалық-экономикалық деректер үшін релевантты құжаттар болмаған жағдайда, олар тиісті негіздемемен сараптамалық бағалау базасында бағаланады.
Тармақ 121. 6-кіші бөлім. Сценарийлерді салыстыру және ұсынылатын сценарийді таңдау
121. Әрбір сценарий үшін күрделі салымдардың сомаларын, сондай-ақ жылу (электр энергиясы) өндіру (босату) көлемдерін және негізгі техникалық-экономикалық деректерді бағалау нәтижелері осы Қағидаларға 19 және 20-қосымшаларға сәйкес нысан бойынша ұсынылады. 6-кіші бөлім. Сценарийлерді салыстыру және ұсынылатын сценарийді таңдау
Тарау 14. 14-тарау. Сценарийлерді экономикалық модельдеуге мақсат пен тәсілдер
14-тарау. Сценарийлерді экономикалық модельдеуге мақсат пен тәсілдер
Тармақ 122
122. Жылумен жабдықтауды дамыту сценарийлерін экономикалық модельдеудің мақсаты таңдалған өлшемшарт (өлшемшарттар), сценарий тұрғысынан негізгі, оңтайлы таңдау болып табылады:
Тармақша 1
1) жылу тарифтерінің өзгеруінің әлеуметтік қолайлы динамикасы;
Тармақша 2
2) шығарындыларды төмендетудің белгіленген деңгейін орындау;
Тармақша 3
3) нарықтық және өзге де факторларға барынша ықтимал сезімталдығы.
Тармақ 123
123. Модельдеудің негізгі кезеңдері:
Тармақша 1
1) бастапқы деректерді жинау және модельдеу үшін негізгі болжамды көрсеткіштерді келісу;
Тармақша 2
2) сценарийлерді экономикалық модельдеу және таңдалған оңтайлылық өлшемшартының ең жақсы мәндерімен қысқа тізімді қалыптастыру;
Тармақша 3
3) қысқа тізім сценарийлерін бағалау және ұсынылатын (негізгі) сценарийді таңдау.
Тармақ 124
124. Модельдеу жылу энергетикасының нысаналы көрсеткіштері белгіленген жылды қоса алғанда, кемінде 25 (жиырма бес) жыл есепті кезеңге жылдық негізде жүргізіледі. Модельдеу нәтижелерін, оның ішінде жекелеген кезеңдердің нәтижелерін жылумен жабдықтау субъектілерінің қатысуымен жобалау тобы талқылауға тиіс.
Тарау 15. 15-тарау. Модельдеу үшін бастапқы деректер мен болжамды көрсеткіштер
15-тарау. Модельдеу үшін бастапқы деректер мен болжамды көрсеткіштер
Тармақ 125
125. Модельдеудің негізгі бастапқы деректері:
Тармақша 1
1) соңғы 3 (үш) есепті жылдағы орталықтандырылған, жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелерінің нақты экономикалық және техникалық-экономикалық деректері;
Тармақша 2
2) соңғы 3 (үш) есепті жылдағы халық саны мен табыстары туралы нақты деректер (Қазақстан Республикасының жекелеген азаматтар санаттарына энергия үнемдеуді және энергия тиімділігін арттыруды қамтамасыз ету бойынша шығыстарды және жылу энергиясымен қамтамасыз ету бойынша көрсетілетін қызметтерін төлеуге арналған шығыстарды төлеу немесе өтеу үшін әлеуметтік көмек көлеміне бағалау жүргізу кезінде);
Тармақша 3
3) соңғы 3 (үш) есепті жылдағы абоненттер саны, жылытылатын алаңдар және жылуды тұтыну көлемі (жылумен жабдықтау жүйелері және тұтынушылар санаттары бөлінісінде) туралы нақты деректер;
Тармақша 4
4) әрбір сценарий үшін абоненттер саны, жылытылатын алаңдар және жылуды тұтыну көлемі (жылумен жабдықтау жүйелері және тұтынушылар санаттары бөлінісінде) туралы жыл сайынғы болжамды деректер;
Тармақша 5
5) күрделі салымдардың сомалары туралы жыл сайынғы болжамды деректер (жылумен жабдықтау жүйелері және әрбір сценарий үшін негізгі жобалар (іс-шаралар) бөлінісінде);
Тармақша 6
6) жылуды өндірудің (босатудың) жыл сайынғы болжамды көлемі (когенерация үшін – сондай-ақ электр энергиясы) және әрбір сценарий үшін негізгі техникалық-экономикалық деректер (жылумен жабдықтау жүйелері бөлінісінде) болып табылады. Модельдеу үшін бастапқы деректердің шамамен тізбелері осы Қағидаларға 16, 17, 19, 20, 21 және 22-қосымшаларда келтірілген.
Тармақ 126
126. Нақты бастапқы деректер жылу энергетикасының жай-күйі мониторингінің ресми деректері бойынша айқындалады, жоқ деректер жылу энергетикасы субъектілерінен сұратылады және (немесе) қосымша зерттеу және талдау арқылы айқындалады.
Тармақ 127
127. Экономикалық модельдеу кезінде негіздеуге және жергілікті атқарушы органмен келісуге жататын болжамды көрсеткіштер, оның ішінде:
Тармақша 1
1) тұтыну бағаларының, өндірушілер бағасының болжамды индекстерінің және жалақының өсуінің жыл сайынғы динамикасы;
Тармақша 2
2) отынның, электр энергиясының және судың негізгі түрлеріне болжамды баға индекстерінің жыл сайынғы динамикасы;
Тармақша 3
3) болжамды валюта бағамының жыл сайынғы динамикасы;
Тармақша 4
4) электр энергиясы мен электр энергиясы нарығындағы қуатқа болжамды бағалардың жыл сайынғы динамикасы (толық шығындарды есепке алу әдісі бойынша когенерациямен сценарийлерді модельдеу жүргізілген жағдайда);
Тармақша 6
6) дисконттау мөлшерлемесі;
Тармақша 7
7) күрделі салымдардың амортизациялау мерзімдері пайдаланылады. Негіздеме болған кезде есептеулерде басқа да болжамды көрсеткіштер пайдаланылады. Болжамды көрсеткіштер әлеуметтік-экономикалық дамудың ресми болжамдарына, басқа да стратегиялық және бағдарламалық құжаттарға негізделеді.
Тарау 16. 16-тарау. Сценарийлерді экономикалық модельдеу
16-тарау. Сценарийлерді экономикалық модельдеу
Тармақ 128
128. Осы схема бөлімінің негізгі міндеттері әр сценарий үшін:
Тармақша 1
1) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелерінің тұтынушыларына жылу өндіруге, тасымалдауға және беруге байланысты операциялық және толық шығындарының жыл сайынғы динамикасына;
Тармақша 2
2) жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелерінің операциялық және толық шығындарының жыл сайынғы динамикасына;
Тармақша 3
3) жылумен жабдықтау жүйелері мен жалпы аумақ үшін парниктік газдар шығарындылары көлемдерінің жыл сайынғы динамикасына;
Тармақша 4
4) жылумен жабдықтау жүйелері мен жалпы аумақ үшін жыл сайынғы жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштерінің динамикасына;
Тармақша 5
5) орталықтандырылған, жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелері үшін, сондай-ақ жалпы аумақ үшін оңтайлылық өлшемшарттарына есеп айырысу болып табылады.
Тармақ 129
129. Есеп айырысулар ұлттық валютада жүргізіледі.
Тармақ 130
130. Сценарийлердің оңтайлылығының ұсынылатын негізгі өлшемшарты (есепті кезеңдегі жылумен жабдықтауға жұмсалған жалпы шығындардың минимумы) формула бойынша есептеледі: мұндағы: N – есеп айырысу кезеңінің соңғы жылы; r – дисконттау мөлшерлемесі, қатысты бірлік; – жылуды өндіруге, тасымалдауға және тұтынуға байланысты күрделі шығындар, жыл ішінде t, – жылуды өндіруге, тасымалдауға және тұтынуға байланысты операциялық шығындар, жыл ішінде t. Негіздеме болған жағдайда оңтайлылықтың негізгі өлшемшарты ретінде басқа өлшемшарттар пайдаланылады.
Тармақ 131
131. Егер модельдеу нәтижелері бойынша сценарийлердің жекелеген жобалары (іс-шаралары), оның ішінде әртүрлі жылумен жабдықтау жүйелері үшін оңтайлылық өлшемшарты тұрғысынан тиімді және басқа сценарийлерге ауыстырылатын болса, мұндай қосымша сценарийлерді де қарастырылады. Кезең қорытындысы бойынша әкімшілік-аумақтық бірлікте шығарындыларды төмендетудің белгіленген деңгейін орындауды, сондай-ақ жылу энергетикасының белгіленген міндетті жалпы нысаналы көрсеткіштерін сақтауды қамтамасыз ететін аумақ және орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесі бойынша таңдалған оңтайлылықтың негізгі өлшемшартының ең жақсы мәндері бар екі немесе үш сценарийді (қысқа тізім) таңдау жүзеге асырылады. Оңтайлылықтың негізгі өлшемшартының жақын көрсеткіштері бар бірнеше сценарийлер болған кезде кейіннен талдау үшін үштен көп сценарий қабылдау қарастырылады.
Тарау 17. 17-тарау. Когенерациямен сценарийлерді модельдеу ерекшеліктері
17-тарау. Когенерациямен сценарийлерді модельдеу ерекшеліктері
Тармақ 132
132. Жылу және электр энергиясының, соның ішінде жылу электр орталығының когенерациясымен сценарийлерді модельдеу екі ықтимал тәсілді көздейді:
Тармақша 1
1) бөлінген шығындарды есепке алу (ең қолайлы тәсіл). Сценарийлерді экономикалық модельдеу шығындарды бөлудің қабылданған әдіснамасына сәйкес жылу өндірісіне қатысты когенерация көздерінің операциялық және күрделі шығындары туралы мәліметтерге негізделеді. Сценарийлерді салыстыру үшін осы тармақтың 2) тармақшасында келтірілген оңтайлылықтың негізгі өлшемшарты пайдаланылады.
Тармақша 2
2) толық шығындарды есепке алу. Сценарийлерді экономикалық модельдеу когенерация көздерінің толық операциялық және күрделі шығындарына, сондай-ақ электр энергиясын өндіруден түсетін болжамды кірістерге негізделеді. Бұл жағдайда сценарийлерді салыстыру үшін төменде келтірілген оңтайлылықтың негізгі өлшемшарты қолданылады: мұндағы: N – есеп айырысу кезеңінің соңғы жылы, R – дисконттау мөлшерлемесі, қатысты бірлік; – жылу және электр энергиясын өндіруге, жылуды тасымалдауға және тұтынуға байланысты күрделі шығындар, жыл ішінде t; – жылу және электр энергиясын өндіруге, жылуды тасымалдауға және тұтынуға байланысты операциялық шығындар, жыл ішінде t; – электр энергиясын сатудан түскен кірістер, жыл ішінде t.
Тарау 18. 18-тарау. Ұсынылатынған сценарийді таңдау
18-тарау. Ұсынылатынған сценарийді таңдау
Тармақ 133
133. Схема бөлімінің негізгі міндеттері:
Тармақша 1
1) гидравликалық модельдеу бағдарламаларын пайдалана отырып, жылу желісі режимдерінің іске асырылуы мен оңтайлылығына қысқа тізім сценарийлерін тексеру;
Тармақша 2
2) қысқа тізім сценарийлері үшін қоршаған ортаға әсерді бағалау;
Тармақша 3
3) оңтайлылықтың қосымша өлшемшарттары, оның ішінде оңтайлылық өлшемшартының (өлшемшарттарының) негізгі факторларға сезімталдығы тұрғысынан қысқа тізім сценарийлерін салыстырма талдау;
Тармақша 4
4) ұсынылатын (негізгі) схема сценарийін таңдау болып табылады.
Тармақ 134
134. Сезімталдықты талдау факторлардың әртүрлі мәндері бар әрбір қысқа тізім сценарийі үшін оңтайлылықтың негізгі өлшемшартын нұсқалық есептеуді көздейді, оның ішінде:
Тармақша 1
1) отын бағасы;
Тармақша 2
2) инвестициялардың құны;
Тармақша 3
3) парниктік газдар шығарындыларының құны;
Тармақша 5
5) дисконттау мөлшерлемесі. Тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органымен келісу бойынша сезімталдықты талдау басқа факторлар бойынша да жүзеге асырылады.
Тармақ 135
135. Ықтимал болатын қосымша оңтайлылық өлшемшарттары:
Тармақша 1
1) қоршаған ортаға әсер ету деңгейі (басқа да тең жағдайларда қоршаған ортаға әсері аз сценарийлерге артықшылық берілуге тиіс);
Тармақша 2
2) технологиялардың перспективалығы (басқа да тең жағдайларда жылуды өндіру мен тасымалдаудың неғұрлым сенімді және тиімді технологиялары бар сценарийлерге артықшылық берілуге тиіс);
Тармақша 3
3) таңдалған факторларға оңтайлылықтың негізгі өлшемшартының сезімталдығы (басқа да тең жағдайларда факторлардың қолайсыз өзгерістері кезінде оңтайлылығы жоғары сценарийлерге артықшылық берілуге тиіс);
Тармақша 4
4) операциялық шығындардың деңгейі (басқа да тең жағдайларда есепті кезеңнің соңында операциялық шығындары аз сценарийлерге артықшылық берілуге тиіс).
Тармақ 136
136. Негіздеме болған кезде республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органмен келісу бойынша сценарийлерді салыстырма талдау үшін басқа да қосымша өлшемшарттар пайдаланылады.
Тармақ 137
137. Орынды болған жағдайда салыстырма талдау үшін қысқа тізім сценарийлерін экономикалық модельдеу болжамды шығындар мен ұзақ есеп айырысу кезеңіне тереңірек егжей-тегжейлі жүргізіледі.
Тармақ 138
138. Ұсынылатын сценарийді таңдау тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органымен келісілуге тиіс.
Тармақ 139
139. Сондай-ақ жергілікті атқарушы органның келісуіне және кейіннен бекітуіне:
Тармақша 1
1) орталықтандырылған, жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелерінің және жалпы аумақтың тиімділігін көрсететін жылу энергетикасының түйінді көрсеткіштері;
Тармақша 2
2) жылу энергетикасының жоспарлы көрсеткіштері (орталықтандырылған, жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелері мен жалпы аумақ үшін жылу энергетикасының негізгі көрсеткіштері) жатады.
Тармақ 140. 7-кіші бөлім. Әкімшілік-аумақтық бірліктің ұсынылатын сценарийінің және оны іске асыру жөніндегі техникалық шаралардың сипаттамасы
140. Тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органының келісуі бойынша схемаға ұсынылатын (негізгі) сценарийден нашар негізгі және қосымша оңтайлылық өлшемшарттарының мәндері бар, егер қандай да бір объективті себептер бойынша негізгі сценарийді іске асыру мүмкін болмаса, енгізуге жататын қысқа тізімдегі резервтік сценарийі енгізіледі. 7-кіші бөлім. Әкімшілік-аумақтық бірліктің ұсынылатын сценарийінің және оны іске асыру жөніндегі техникалық шаралардың сипаттамасы
Тармақ 141
141. Ұсынылатын сценарийдің сипаттамасы мыналарды қамтиды:
Тармақша 1
1) таңдалған сценарий үшін жылу энергиясы көздерінің жылу қуатының және тұтынушылардың жылу жүктемесінің перспективалық теңгерімдері;
Тармақша 2
2) жылумен жабдықтау жүйелері мен жылу энергиясы көздерінің перспективалық әрекет ету аймақтарының сипаттамасы, оның ішінде жылу желілерін кеңейту немесе қысқарту жөніндегі қажетті іс-шаралар;
Тармақша 3
3) жылу энергиясы көзінің (көздерінің) негізгі жабдығының белгіленген жылу қуатының перспективалық мәндері;
Тармақша 4
4) белгіленген жылу қуатын және жылу энергиясы көздерінің негізгі жабдығының қолда бар қуатының мәнін пайдалануға перспективалық техникалық шектеулер;
Тармақша 5
5) жылу энергиясы көздерінің перспективалық резервтік жылу қуатының мәндері;
Тармақша 6
6) негізгі, резервтік және авариялық отын түрлері бойынша жылу энергиясының әрбір көзі үшін перспективалық отын теңгерімдері;
Тармақша 7
7) жергілікті және жеке жылумен жабдықтау жүйелеріндегі шешімдерді сипаттау;
Тармақша 8
8) схемаларды іске асыру кезінде көзделген парниктік газдар шығарындыларын және басқа да экологиялық көрсеткіштерді төмендету әлеуетін бағалау;
Тармақша 9
9) босатылатын 1 гигакалория жылу энергиясына азот, күкірт, қатты бөлшектер, парниктік газдар, көміртегі оксиді шығарындыларына шектеулерді қоса алғанда, жылу энергетикасы секторының қоршаған ортаға әсерін, экологиялық тұрақтылығына қол жеткізуді бағалау.
Тармақ 142
142. Таңдалған сценарий мен іске асыру кезеңдеріне сәйкес жылу энергиясы көздерін салу, реконструкциялау, техникалық қайта жарақтандыру және (немесе) жаңғырту жөніндегі іс-шаралар сипатталады:
Тармақша 1
1) жылу энергиясының артық көздерін пайдаланудан шығару, консервациялау және бөлшектеу жөніндегі шаралар;
Тармақша 2
2) жалпы жылу желісінде жұмыс істейтін жылумен жабдықтау жүйесіндегі жылу энергиясының әрбір көзі немесе жылу энергиясы көздерінің тобы үшін жылу энергиясын босатудың температуралық графигі және оны өзгерту қажет болған кезде шығындарды бағалау;
Тармақша 3
3) электр және жылу энергиясын және қазандықтарды, сондай-ақ жаңартылатын және баламалы көздерді құрама өндіру режимінде жұмыс істейтін жылу энергиясы көздерінің бірлескен жұмыс графиктері;
Тармақша 4
4) жылу энергиясы көздерінің қолда бар жылу қуаты тапшылығы бар аймақтардан жылу энергиясы көздерінің қолда бар жылу қуаты резерві бар аймақтарға жылу жүктемесін қайта бөлуді, жылу жүктемесінің перспективалық өсуін қамтамасыз етуді, тұтынушыларды жылумен жабдықтаудың нормативтік сенімділігін қамтамасыз етуді, иесіз жылу желілері бойынша шешімдерді қамтамасыз ететін жылу желілерін салу, реконструкциялау және (немесе) жаңғырту жөніндегі іс-шаралар.
Тармақ 143. 8-кіші бөлім. Әкімшілік-аумақтық бірліктің ұсынылатын сценарийін және оны іске асыру жөніндегі техникалық шараларды қаржыландыру стратегиясын әзірлеу
143. Резервтік сценарийді таңдаған жағдайда схемаға осы сценарийдің сипаттамасы және оны іске асыру жөніндегі техникалық шаралар да енгізіледі. 8-кіші бөлім. Әкімшілік-аумақтық бірліктің ұсынылатын сценарийін және оны іске асыру жөніндегі техникалық шараларды қаржыландыру стратегиясын әзірлеу
Тармақ 144
144. Әкімшілік-аумақтық бірліктің ұсынылатын сценарийін және оны іске асыру жөніндегі техникалық шараларды қаржыландыру стратегиясын әзірлеудің негізгі міндеті есеп айырысу болып табылады:
Тармақша 1
1) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелерінің тұтынушылары үшін жылуға арналған экономикалық негізделген тарифтердің жыл сайынғы динамикасы;
Тармақша 2
2) орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйелерінің тұтынушылары үшін жылу тарифтерінің әлеуметтік қолайлы динамикасын қамтамасыз ету үшін қажетті қаржыландыру көлемі мен бағыттары, оның ішінде бюджет бағыттары.
Тармақ 145
145. Жылуға экономикалық тұрғыдан негізделген тарифтерді есептеу Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2019 жылғы 19 қарашадағы № 90 бұйрығымен (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19617 болып тіркелген) бекітілген Тарифтерді қалыптастыру қағидаларына сәйкес жүргізіледі. Егер тарифтік әдіснама әртүрлі тариф нұсқаларын (мысалы, бірмөлшерлемелік және екімөлшерлемелік) қолдану мүмкіндігін көздеген жағдайда тарифтерді есептеу барлық нұсқалар үшін жүргізіледі.
Тармақ 146
146. Қаржыландырудың қаралатын нұсқаларын (мерзімдерін, шекті көлемдерін, көздерін, басымдылығын) Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес жергілікті атқарушы орган айқындайды және мыналарды қамтиды, оның ішінде:
Тармақша 1
1) орталықтандырылған және жергілікті жылумен жабдықтау субъектілерін дамыту үшін мемлекеттік-жекешелік әріптестікті пайдалану;
Тармақша 2
2) бюджеттік қаржыландыру.
Тармақ 147
147. Бюджеттік қаржыландыруды пайдалану мүмкін бағыттары Заңның 4-бабының 2) тармақшасына сәйкес айқындалады.
Тармақ 148
148. Республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органдары Заңға сәйкес көрсететін жылу энергиясымен қамтамасыз ету бойынша көрсетілетін қызметтерді төлеу немесе олар бойынша шығыстарды өтеу үшін әлеуметтік көмек бағдарламаларын қарау кезінде бюджеттік қаржыландырудың ықтимал бағыты ретінде осы Қағидаларға 23-қосымшада келтірілген, тұрғын үй көмегін көрсету көлемдерін ескере отырып пайдаланылатын мысалдар қолданылуы мүмкін.
Тармақ 149
149. Мұндай тетіктің ықтимал параметрлері (мысалы, жан басына шаққандағы орташа айлық шекті табыс және әлеуметтік көмек алушыларды айқындайтын басқа да параметрлер және басқа параметрлер) республикалық маңызы бар қалалардың, астананың, аудандардың және облыстық маңызы бар қалалардың жергілікті атқарушы органымен келісуге жатады.
Тармақ 150
150. Оңтайлы сценарийді қаржыландырудың оңтайлы схемасын таңдау нұсқалық есептеулер негізінде жүзеге асырылады және:
Тармақша 1
1) жылу тарифтерінің мақсатты (әлеуметтік-қолайлы) динамикасы (есепті кезеңнің барлық жылдары үшін);
Тармақша 2
2) жылумен жабдықтау жүйелері мен субъектілері, бағыттары мен бағдарламалары бөлінісінде (есепті кезеңнің барлық жылдары үшін) бюджеттік қаржыландыру көлемдерін;
Тармақша 3
3) бюджеттік қаржыландыру параметрлерін (жылу энергиясымен қамтамасыз ету бойынша көрсетілетін қызметтерді төлеу бойынша шығыстарды төлеу немесе өтеу тетігінің параметрлері және басқа параметрлер) айқындауды көздейді.
Басқа 1
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 1-қосымша Жос­пар­лау ай­ма­ғы Қа­ла құ­ры­лы­сы ка­даст­ры­ның есеп­тік бір­лік­те­рі Схе­ма­ны бе­кі­ті­удің ал­дын­да­ғы жыл­да­ғы тұр­ғын үй қо­ры­ның жал­пы (пай­да­лы) ауда­ны ту­ра­лы мә­лі­мет­тер, мың метр квад­рат Схе­ма­ны қол­да­ну ке­зе­ңін­де тозығы жет­кен тұр­ғын үй қо­ры­ның шы­ғып қа­луы (жой­ы­луы) ту­ра­лы мә­лі­мет­тер, жал­пы ауда­ны мың метр квад­рат Схе­ма­ны қол­да­ну ке­зе­ңін­де­гі (жыл­дар­да­ғы) жа­ңа тұр­ғын үй құ­ры­лы­сы­ның кө­лем­де­рі ту­ра­лы мә­лі­мет­тер, жал­пы ауда­ны мың метр квад­рат қо­са ал­ған­да: қо­са ал­ған­да: қо­са ал­ған­да: Бар­лы­ғы оның ішін­де: Бар­лы­ғы оның ішін­де: Бар­лы­ғы оның ішін­де: Мен­ші­к­жай­лы құ­ры­лыс Аз қа­бат­ты құ­ры­лыс Көп қа­бат­ты құ­ры­лыс Мен­ші­к­жай­лы құ­ры­лыс Аз қа­бат­ты құ­ры­лыс Көп қа­бат­ты құ­ры­лыс Мен­ші­к­жай­лы құ­ры­лыс Аз қа­бат­ты құ­ры­лыс Көп қа­бат­ты құ­ры­лыс 1 2 3 4 ... ... Жиы­ны Кестенің жалғасы Схе­ма­ны қол­да­ну­дың соң­ғы жы­лын­да­ғы тұр­ғын үй қо­ры­ның жал­пы (пай­да­лы) ауда­ны ту­ра­лы мә­лі­мет­тер, мың метр квад­рат қо­са ал­ған­да: Бар­лы­ғы оның ішін­де: Мен­ші­к­жай­лы құ­ры­лыс Аз қа­бат­ты құ­ры­лыс Көп қа­бат­ты құ­ры­лыс Жос­пар­лау ай­ма­ғы Құ­ры­лы­сы ка­даст­ры­ның есеп­тік бір­лік­те­рі Схе­ма­ны бе­кі­ту­дің ал­дын­да­ғы жыл­да­ғы жал­пы алаң ту­ра­лы мә­лі­мет­тер, мың метр квад­рат Бар­лық жал­пы аудан Са­уда, та­мақ­та­ну, қо­нақ үй Бі­лім бе­ру ме­ке­ме­ле­рі олар­дың ішін­де: Ден­са­улық сақ­тау ме­ке­ме­ле­рі Өнер са­ла­сын­да­ғы көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер Бас­қа Өрт сөн­ді­ру де­по­сы Мек­теп­ке дей­ін­гі бі­лім бе­ру ме­ке­ме­ле­рі Жал­пы бі­лім бе­ру ме­ке­ме­ле­рі 1 2 3 4 ... ... Жиы­ны Кестенің жалғасы Схе­ма­ны қол­да­ну ке­зе­ңін­де­гі жа­ңа құ­ры­лыс кө­ле­мі ту­ра­лы мә­лі­мет­тер, мың метр квад­рат Бар­лық жал­пы аудан Са­уда, та­мақ­та­ну, қо­нақ үй Бі­лім бе­ру ме­ке­ме­ле­рі олар­дың ішін­де: Ден­са­улық сақ­тау ме­ке­ме­ле­рі Өнер са­ла­сын­да­ғы көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер Бас­қа Өрт сөн­ді­ру де­по­сы Мек­теп­ке дей­ін­гі бі­лім бе­ру ме­ке­ме­ле­рі Жал­пы бі­лім бе­ру ме­ке­ме­ле­рі Кестенің жалғасы Схе­ма­ны қол­да­ну­дың соң­ғы жы­лын­да­ғы жал­пы алаң ту­ра­лы мә­лі­мет­тер мың метр квад­рат Бар­лық жал­пы аудан Са­уда, та­мақ­та­ну, қо­нақ үй Бі­лім бе­ру ме­ке­ме­ле­рі олар­дың ішін­де: Ден­са­улық сақ­тау ме­ке­ме­ле­рі Өнер са­ла­сын­да­ғы көр­се­ті­ле­тін­қыз­мет­тер Бас­қа Өрт сөн­ді­ру де­по­сы Мек­теп­ке дей­ін­гі бі­лім бе­ру ме­ке­ме­ле­рі Жал­пы бі­лім бе­ру ме­ке­ме­ле­рі
Басқа 2
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 2-қосымша Жос­пар­лау ай­ма­ғы Қа­ла құ­ры­лы­сы ка­даст­ры­ның есеп­тік бір­лік­те­рі Схе­ма­ны бе­кі­ту­дің ал­дын­да­ғы жыл­да­ғы ха­лық са­ны ту­ра­лы мә­лі­мет­тер, мың адам. Схе­ма­ны қол­да­ну ке­зе­ңін­де ха­лық са­ны­ның аза­юы ту­ра­лы мә­лі­мет­тер, мың адам. Схе­ма­ны қол­да­ну­дың соң­ғы жы­лын­да­ғы ха­лық са­ны ту­ра­лы мә­лі­мет­тер, мың адам. Бар­лы­ғы олар­дың ішін­де: Бар­лы­ғы олар­дың ішін­де: Бар­лы­ғы олар­дың ішін­де: Мен­ші­к­жай­лы құ­ры­лыс Аз қа­бат­ты құ­ры­лыс Көп қа­бат­ты құ­ры­лыс Мен­ші­к­жай­лы құ­ры­лыс Аз қа­бат­ты құ­ры­лыс Көп қа­бат­ты құ­ры­лыс Мен­ші­к­жай­лы құ­ры­лыс Аз қа­бат­ты құ­ры­лыс Көп қа­бат­ты құ­ры­лыс 1 2 3 4 ... ... Жиы­ны
Басқа 3
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 3-қосымша Жалпы жылытылатын алаң, мың м2 Орталық жылытуға қосылған алаң, мың метр квадрат Жергілікті жылытуға қосылған алаң, мың метр квадрат Жеке жылытуға қосылған алаң, мың метр квадрат 2000 жылға дейін салынған 2000 жылдан кейін салынған 2000 жылға дейін салынған 2000 жылдан кейін салынған 2000 жылға дейін салынған 2000 жылдан кейін салынған 2000 жылға дейін салынған 2000 жылдан кейін салынған Орталық жылытуға қосылған алаң, мың метр квадрат 2000 жылға дейін салынған 2000 жылдан кейін салынған Көппәтерлі тұрғын үй Жеке тұрғын үй Бюджеттік ұйымдар Басқалар Көппәтерлі тұрғын үй Жеке тұрғын үй Бюджеттік ұйымдар Басқалар Жергілікті жылытуға қосылған алаң, мың метр квадрат 2000 жылға дейін салынған 2000 жылдан кейін салынған Көппәтерлі тұрғын үй Жеке тұрғын үй Бюджеттік ұйымдар Басқалар Көппәтерлі тұрғын үй Жеке тұрғын үй Бюджеттік ұйымдар Басқалар Жеке жылытуға қосылған алаң, мың метр квадрат 2000 жылға дейін салынған 2000 жылдан кейін салынған Көппәтерлі тұрғын үй Жеке тұрғын үй Бюджеттік ұйымдар Басқалар Көппәтерлі тұрғын үй Жеке тұрғын үй Бюджеттік ұйымдар Басқалар
Басқа 4
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 4-қосымша Жылу энергиясын тұтынудың жалпы динамикасы, гигакалория / жылыту маусымы Жыл Көппәтерлі тұрғын үй Жеке тұрғын үй Бюджеттік ұйымдар Басқалар
Басқа 5
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 5-қосымша Орталық жылумен жабдықтау жүйелерін тұтынушылардың нақты жылу тұтынуы, гигакалория / жылыту маусымы Көппәтерлі тұрғын үй Жеке тұрғын үй Бюджеттік ұйымдар Басқалар Жергілікті жылумен жабдықтау жүйелерін тұтынушылардың нақты жылу тұтынуы, гигакалория / жылыту маусымы Көппәтерлі тұрғын үй Жеке тұрғын үй Бюджеттік ұйымдар Басқалар
Басқа 6
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 6-қосымша № Талдаудан өткен энергия көзі/ технология Алдын ала зерттеудің нәтижесі Бағалауды түсіндіру 1. Энергия көзі (технология) Қолжетімді әлеует (қолжетімсіз)
Басқа 7
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 7-қосымша № Талдаудан өткен көздер және (немесе) іс-шаралар Алдын ала зерттеудің нәтижесі Бағалауды түсіндіру 1. Көздер (іс-шаралар) Қолжетімді әлеует (қолжетімсіз)
Басқа 8
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 8-қосымша № Көр­се­ті­ле­тін қыз­мет сек­то­ры Жы­лу жет­кі­зу­ші ор­та Тем­пе­ра­ту­ра­лар диа­па­зо­ны Өнім­ді­лік диа­па­зо­ны Уа­қыт­ша ди­на­ми­ка және мау­сым­дық 1. Кір жуу орын­да­ры Сар­қын­ды су 20 – 60 °C < 100 ки­ло­ватт Әдет­те бір ауы­сым­ды ре­жим, бі­рақ жыл бойы (үз­дік­сіз) Шы­ға­рын­ды 20 – 40 °C 2. Де­ректер­ді өң­деу ор­та­лы­ғы Сал­қын­да­ту сұй­ық­тығы 20 – 30 °C 1 ме­га­ватт – 10 ме­га­ватт Жыл бойы тұ­рақ­ты, жа­з­да та­би­ғи сал­қын­да­ту есе­бі­нен ерекше әле­ует­ке ие 3. Ау­ру­ха­на­лар Шы­ға­рын­ды Сал­қын­да­ту сұй­ық­тығы Сар­қын­ды су 5 – 30 °C 100 ки­ло­ватт – 1 ме­га­ватт Кө­п­жыл­дық 30 – 40 °C Тек сал­қын­да­ту ке­зе­ңін­де 10 – 20 °C Кө­п­жыл­дық 4. Та­зар­ту құ­ры­лы­сжай­ла­ры Био­га­з­ды жа­ғу ~100 °C 100 – 500 ки­ло­ватт Тек жа­з­да, қыс мез­гі­лін­де тек өзін­дік пай­да­ла­ну үшін Сар­қын­ды су 8 – 20 °C 500 ки­ло­ватт – 2 ме­га­ватт Жыл бойы, бі­рақ мау­сым­дық ауыт­қу­лар­ды ес­ке­ре оты­рып
Басқа 9
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 9-қосымша № Көзі, технология Қуат, энергия диапазоны, Мегаватт/ Мегаватт час Шығарындылардың төмендеу диапазоны, мың тонна көміртегі диоксиді CO₂ Инвестициялық шығын диапазоны, мың теңге/ мегаватт Жұмыстың ерекшелігі (мысалы, маневрлік) Құрылысқа арналған арнайы жағдай 1.1
Басқа 10
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 10-қосымша № Көзі, технология Қуат, энергия диапозоны, мегаватт/мегаватт сағат Шығарындылардың төмендеу диапазоны, мың тонна көміртегі диоксиді CO₂ Инвестициялық шығын диапазоны, мың теңге/ мегаватт Жұмыстың ерекшелігі (мысалы, маневрлік) Құрылысқа арналған арнайы жағдай 1.
Басқа 11
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 11-қосымша Фактор Схеманы әзірлеу алдындағы факт ___ ж. Болжам – Схеманың 5-ші және 10-шы жылы Болжамдар туралы ескертпе 1-нұсқа 2-нұсқа 3-нұсқа Орталықтандырылған жылумен жабдықтау жүйесіне қосылған тұтынушылардың тұтынуы Энергия Қуат Жылу жаңғыртудың әсері (Энергия) (Қуат) (Энергия) (Қуат) (Энергия) (Қуат) Жылу үнемдеу жөніндегі жеке шаралардың әсері Белгілі аймақта орталықтандырған жылумен жабдықтауды бөлшектеу
Басқа 12
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 12-қосымша Жылу энергиясын тұтынудың жалпы динамикасы, гигакалория/жылыту маусымы Жыл Көппәтерлі тұрғын үй Жеке тұрғын үй Бюджеттік ұйымдар Басқалары
Басқа 13
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 13-қосымша Орталықтандырылған жылу жүйелері тұтынушыларының нақты жылу тұтынуы, гигакалория/жылыту маусымы Көппәтерлі тұрғын үй Жеке тұрғын үй Бюджеттік ұйымдар Басқалары Жергілікті жылу жүйелері тұтынушыларының нақты жылу тұтынуы, гигакалория/жылыту маусымы Көппәтерлі тұрғын үй Жеке тұрғын үй Бюджеттік ұйымдар Басқалары
Басқа 14
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 14-қосымша Мысал
Басқа 15
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 15-қосымша Сурет
Басқа 16
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 16-қосымша № Көрсеткіш Өлшем бірлігі Схема қолданылуының бірінші жылы … Схема қолданылуының соңғы жылы Орталық жылумен жабдықтау жүйесі Жылу энергиясын өндіру 1 Қолданыстағы көздер, оның ішінде: теңге 1.1 … теңге … … теңге 2 Жаңа көздер теңге 2.1 … теңге … … теңге Жылу энергиясын тасымалдау 1 Тасымалдау жүйесін реконструкциялау /жаңғырту, қоса алғанда: теңге 1.1 … теңге 1.2 … … … теңге Тұтыну 1 Ғимараттарды терможаңғырту, оның ішінде: теңге 1.1 Көппәтерлі тұрғын үй теңге 1.2 бюджеттік ұйымдар теңге … Жергілікті жылумен жабдықтау жүйесі 1 Көздерді реконструкциялау / жаңғырту теңге 2 Ғимараттарды терможаңғырту теңге 2.1 Көппәтерлі тұрғын үй теңге 2.2 бюджеттік ұйымдар теңге … Жеке жылумен жабдықтау жүйесі 1 Көздерді реконструкциялау / жаңғырту теңге 2 Ғимараттарды терможаңғырту теңге
Басқа 17
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 17-қосымша № Көрсеткіш Өлшем бірлігі Схема қолданылуының бірінші жылы … Схема қолданылуының соңғы жылы Орталық жылумен жабдықтау жүйесі Жылу энергиясын өндіру 1 Жылу көздерінің қуаты, оның ішінде: мегаватт 1.1 … мегаватт … … мегаватт 2 Электр қуаты (когенерация), оның ішінде: мегаватт 2.1 … мегаватт … … мегаватт 3 Жылу энергиясын босату, оның ішінде: гигаватт сағат 3.1 … гигаватт сағат … … гигаватт сағат 4 Электр энергиясын босату (когенерация), оның ішінде: гигаватт сағат 4.1 … гигаватт сағат … … гигаватт сағат 5 пайдалы әсер коэффициенті (жылу) көздері 5.1. … % … … % 6 пайдалы әсер коэффициенті (электр) көздері (когенерация) % 6.1 … % … … % 7 Пайдаланылған табиғи отын көздерінің мөлшері 7.1 … 7.1.1 көмір % 7.1.2 газ % … … % … … 8 Судың үлестік шығысы 8.1 … мың метр куб/ гигаватт сағат … … мың метр куб/ гигаватт сағат 9 Өндірістегі электр энергиясының нақты шығындары 9.1 … мегаватт сағат/гигаватт сағат … … мегаватт сағат /гигаватт сағат 10 Персоналдар саны, оның ішінде: адам 10.1 … адам … … адам 11 Жөндеу шығындары, оның ішінде: теңге 11.1 … теңге … … теңге 12 Басқа операциялық отынсыз шығындары, қоса алғанда: теңге 12.1 … теңге … … теңге Жылу энергиясын тасымалдау 1 Жылу энергиясының салыстырмалы ысыраптары, оның ішінде: % 1.1 … % … … % 2 Тасымалдауға арналған электр энергиясының үлестік шығысы, оның ішінде: киловатт сағат /гигаватт сағат 2.1 … киловатт сағат /гигаватт сағат … … киловатт сағат /гигаватт сағат 3 Персоналдар саны, оның ішінде: адам 3.1 … адам … … адам 4 Жөндеу шығындары, оның ішінде: теңге 7.1 … теңге … … теңге 4 Басқа операциялық шығындар, оның ішінде: теңге 4.1 … теңге … … теңге Жергілікті жылумен жабдықтау жүйесі 1 Көздердің жылу қуаты, оның ішінде: мегаватт 1.1 … мегаватт … … мегаватт 2 Жылу энергиясын босату (тұтыну), оның ішінде: гигаватт сағат 2.1 … гигаватт сағат … … гигаватт сағат 3 пайдалы әсер коэффициенті (жылу) 3.1. … % … … % 4 Пайдаланылған табиғи отын көздерінің үлесі 4.1 … 4.1.1 көмір % 4.1.2 газ % … … % … … 5 Судың үлестік шығысы 5.1 … мың метр куб/ гигаватт сағат … … мың метр куб/ гигаватт сағат 6 Өндірістегі электр энергиясының үлестік шығысы 6.1 … мегаватт сағат/гигаватт сағат … … мегаватт сағат/гигаватт сағат Жеке жылумен жабдықтау жүйесі 1 Жеке жылу көздерінің қуаты, оның ішінде: мегаватт 1.1 қатты отын қазандықтары мегаватт 1.2 газ қазандықтары мегаватт … … мегаватт 2 Жылу энергиясын тұтыну гигаватт сағат 3 пайдалы әсер коэффициенті: 3.1 қатты отын қазандықтары % 3.2 газ қазандықтары % … … % * өндірістің болжамды көлемдері мен техникалық-экономикалық деректер сценарийде көзделген күрделі салымдарды ескеруге тиіс
Басқа 18
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 18-қосымша
Басқа 19
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 19-қосымша Нысан № Көрсеткіш Өлшем бірлік 3 жыл 2 жыл 1 жыл Орталық жылумен жабдықтау жүйесі 1 Абонент саны, оның ішінде: бірлік 1.1 Көппәтерлі тұрғын үй бірлік 1.2 Жеке тұрғын үй бірлік 1.3 бюджеттік ұйымдар бірлік 1.4 басқа бірлік 2 Жылыту алаңы, оның ішінде: метр квадрат 2.1 Көппәтерлі тұрғын үй метр квадрат 2.2 Жеке тұрғын үй метр квадрат 2.3 бюджеттік ұйымдар метр квадрат 2.4 басқа метр квадрат 3 Жылу энергиясын тұтыну, оның ішінде: гигаватт сағат 3.1 Көппәтерлі тұрғын үй гигаватт сағат 3.2 Жеке тұрғын үй гигаватт сағат 3.3 бюджеттік ұйымдар гигаватт сағат 3.4 Басқа, оның ішінде: гигаватт сағат 3.4.1 Технологиялық қажеттіліктерге гигаватт сағат 4 Жылыту кезеңінің ұзақтығы күндер 5 Жылыту кезеңіндегі орташа температура градус Жергілікті жылумен жабдықтау жүйесі 1 Абонент саны, оның ішінде: бірлік 1.1 Көппәтерлі тұрғын үй бірлік 1.2 Жеке тұрғын үй бірлік 1.3 бюджеттік ұйымдар бірлік 1.4 басқа бірлік 2 Жылыту алаңы, оның ішінде: метр квадрат 2.1 Көппәтерлі тұрғын үй метр квадрат 2.2 Жеке тұрғын үй метр квадрат 2.3 бюджеттік ұйымдар метр квадрат 2.4 басқа метр квадрат 3 Жылу энергиясын тұтыну, оның ішінде: гигаватт сағат 3.1 Көппәтерлі тұрғын үй гигаватт сағат 3.2 Жеке тұрғын үй гигаватт сағат 3.3 бюджеттік ұйымдар гигаватт сағат 3.4 басқа, оның ішінде: гигаватт сағат 3.4.1 Технологиялық қажеттіліктерге гигаватт сағат Жеке жылумен жабдықтау жүйесі 1 Саны бірлік 2 Жылыту ауданы метр квадрат 3 Жылу энергиясын тұтыну гигаватт сағат
Басқа 20
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 20-қосымша Нысан № Көрсеткіш Өлшем бірлігі Схема қолданылуының бірінші жылы … Схема қолданылуының соңғы жылы Орталық жылумен жабдықтау жүйесі 1 Абонент саны, оның ішінде: бірлік 1.1 Көппәтерлі тұрғын үй бірлік 1.2 Жеке тұрғын үй бірлік 1.3 бюджеттік ұйымдар бірлік 1.4 басқа бірлік 2 Жылыту алаңы, оның ішінде: метр квадрат 2.1 Көппәтерлі тұрғын үй метр квадрат 2.2 Жеке тұрғын үй метр квадрат 2.3 бюджеттік ұйымдар метр квадрат 2.4 басқа, оның ішінде: метр квадрат 3 Жылу энергиясын тұтыну, оның ішінде: гигаватт сағат 3.1 Көппәтерлі тұрғын үй гигаватт сағат 3.2 Жеке тұрғын үй гигаватт сағат 3.3 бюджеттік ұйымдар гигаватт сағат 3.4 басқа, оның ішінде гигаватт сағат 3.4.1 технологиялық қажеттіліктерге гигаватт сағат 4 Жылыту кезеңінің ұзақтығы күндер Жергілікті жылумен жабдықтау жүйесі 1 Абонент саны, оның ішінде: бірлік 1.1 Көппәтерлі тұрғын үй бірлік 1.2 Жеке тұрғын үй бірлік 1.3 бюджеттік ұйымдар бірлік 1.4 басқа бірлік 2 Жылыту алаңы, оның ішінде: метр квадрат 2.1 Көппәтерлі тұрғын үй метр квадрат 2.2 Жеке тұрғын үй метр квадрат 2.3 бюджеттік ұйымдар метр квадрат 2.4 басқа метр квадрат 3 Жылу энергиясын тұтыну, оның ішінде: гигаватт сағат 3.1 Көппәтерлі тұрғын үй гигаватт сағат 3.2 Жеке тұрғын үй гигаватт сағат 3.3 бюджеттік ұйымдар гигаватт сағат 3.4 басқа гигаватт сағат 3.4.1 технологиялық қажеттіліктерге гигаватт сағат Жеке жылумен жабдықтау жүйесі 1 Саны бірлік 2 Жылыту ауданы метр квадрат 3 Жылу энергиясын тұтыну гигаватт сағат * болжамдық тұтыну көлемі ғимараттарды терможаңғырту бойынша сценарийде көзделген шараларды ескеруге тиіс
Басқа 21
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 21-қосымша № Көрсеткіш Өлшем бірлік 3 жыл 2 жыл 1 жыл Орталық жылумен жабдықтау жүйесі Жылу энергиясын өндіру 1 Кезең басындағы көздердің жылу қуаты, оның ішінде: мегаватт 1.1 … мегаватт … … мегаватт 2 Кезең басындағы электр қуаты (когенерация), оның ішінде: мегаватт 2.1 … мегаватт … … мегаватт 3 Жылу энергиясын босату, оның ішінде: гигаватт сағат 3.1 … гигаватт сағат … … гигаватт сағат 4 Электр энергиясын босату (когенерация), оның ішінде: гигаватт сағат 4.1 … гигаватт сағат … … гигаватт сағат 5 Көздердің (жылу) пайдалы әсер коэффициенті 5.1. … % … … % 6 Көздердің (электр) пайдалы әсер коэффициенті (когенерация) % 6.1 … % … … % 7 Пайдаланылған табиғи отын көздерінің үлесі 7.1 … 7.1.1 көмір % 7.1.2 газ % … … % … … 8 Пайдаланылған отын калориясы 8.1 … 8.1.1 көмір килокалория/килограмм 8.1.2 газ килокалория/метр куб … … … … 9 Судың үлестік шығысы 9.1 … мың метр куб/гигаватт сағат … … мың метр куб/гигаватт сағат 10 Судың бағасы теңге/метр куб 11 Өндірістегі электр энергиясының үлестік шығысы 11.1 … мегаватт сағат/гигаватт сағат … … мегаватт сағат/гигаватт сағат 12 Электр энергиясының бағасы 12.1 … теңге/киловатт сағат … … теңге/киловатт сағат 13 Кезеңнің басталуы кезіндегі персоналдар саны, оның ішінде: адам 13.1 … адам … … адам 14 Аударымдары бар орташа жылдық жалақы 14.1 …. теңге … … теңге 15 Жөндеу шығындары, оның ішінде: теңге 15.1 … теңге … … теңге 16 Кезең басындағы негізгі құралдардың бастапқы құны, оның ішінде: теңге 16.1 … теңге … … теңге 17 Кезең басындағы негізгі құралдардың қалдық құны, оның ішінде. теңге 17.1 … теңге … … теңге 18 Амортизациялау, оның ішінде: теңге 18.1 … теңге … … теңге 19 Басқа операциялық отынсыз шығындар, оның ішінде: теңге 19.1 … теңге … … теңге Жылу энергиясын тасымалдау 1 Жылу энергиясын тұтыну гигаватт сағат 1.1 … гигаватт сағат 1.2 … гигаватт сағат 2 Жылу энергиясының ысырабы, оның ішінде: гигаватт сағат 2.1 … гигаватт сағат … … гигаватт сағат 3 Тасымалдауға арналған электр энергиясының үлестік шығысы киловатт сағат/гигаватт сағат 3.1 … киловатт сағат/гигаватт сағат … … киловатт сағат/гигаватт сағат 4 Электр энергиясының бағасы теңге/киловатт сағат 4.1 … теңге/киловатт сағат … … теңге/киловатт сағат 5 Кезеңнің басталуы кезіндегі персоналдар саны, оның ішінде: адам 5.1 … адам … … адам 6 Аударымдары бар орташа жылдық жалақы 6.1 …. теңге … … теңге 7 Жөндеу шығындары, оның ішінде: теңге 7.1 … теңге … … теңге 8 Кезеңнің басындағы негізгі құралдардың бастапқы бағасы, оның ішінде: теңге 8.1 … теңге … … теңге 9 Кезеңнің басындағы негізгі құралдардың қалдық құны, оның ішінде: теңге 9.1 … теңге … … теңге 10 Амортизациялау, оның ішінде: теңге 10.1 … теңге … … теңге 11 Басқа операциялық шығындар, оның ішінде: теңге 11.1 … теңге … … теңге Жергілікті жылумен жабдықтау жүйесі 1 Кезең басындағы көздердің жылу қуаты, оның ішінде: мегаватт 1.1 … мегаватт … … мегаватт 2 Жылу энергиясын босату (тұтыну), оның ішінде: гигаватт сағат 2.1 … гигаватт сағат … … гигаватт сағат 3 пайдалы әсер коэффициенті (жылу) 3.1. … % … … % 4 Пайдаланылған көздердің табиғи отын үлесі 4.1 … 4.1.1 көмір % 4.1.2 газ % … … % … … 5 Пайдаланылған отынның калориясы 5.1 … 5.1.1 көмір килокалория/килограмм 5.1.2 газ килокалория//метр куб 6 Судың үлестік шығысы 6.1 … мың метр куб/гигаватт сағат … … мың метр куб/гигаватт сағат 7 Судың бағасы теңге/метр куб 8 Өндірістегі электр энергиясының үлестік шығысы 8.1 … мегаватт сағат/гигаватт сағат … … мегаватт сағат/гигаватт сағат 9 Электр энергиясының бағасы теңге/киловатт сағат 9.1 … теңге/киловатт сағат … … теңге/киловатт сағат 10 Басқа операциялық шығындар, оның ішінде: теңге 10.1 … теңге … … теңге Жеке жылумен жабдықтау жүйесі 1 Жылу көздерінің саны, оның ішінде: бірлік 1.1 қатты отын қазандықтары бірлік 1.2 газ қазандықтары бірлік … … бірлік 2 Жеке жылу көздерінің қуаты, оның ішінде: мегаватт 2.1 қатты отын қазандықтары мегаватт 2.2 газ қазандықтары мегаватт … … мегаватт 3 Жылу энергиясын тұтыну гигаватт сағат 4 пайдалы әсер коэффициенті 4.1 қатты отын қазандықтары % 4.2 газ қазандықтары % … … % 5 Табиғи отынды тұтыну 5.1 көмір мың тонна 5.2 газ мың метр куб … … 6 Табиғи отын калориялығы 6.1 көмір килокалория/килограмм 6.2 газ килокалория /метр куб … …
Басқа 22
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 22-қосымша № Көрсеткіш Өлшем бірлік 3 жыл 2 жыл 1 жыл 1 Халық саны бірлік 2 1 адамға шаққандағы орташа айлық табыс, оның ішінде: теңге 2.1 1-децил теңге … теңге 2.10 10-децил теңге 3 Ең төмен күнкөріс деңгейі теңге * деректер әлеуметтік көмек көрсетуді есептеу үшін пайдаланылады.
Басқа 23
Жылумен жабдықтауды дамыту схемаларын әзірлеу және бекіту қағидаларына 23-қосымша
Тармақ 1
1. Тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық қызметтері үшін мерзімі өткен берешегі бар үй шаруашылықтарын немесе егер үй шаруашылықтарының кемінде бір мүшесінің меншігінде ХХХ* метр квадраттан астам тұрғын үй-жайы бар немесе банктегі шотында ХХХ* миллион теңгеден астам болса немесе соңғы 12 айда ХХХ* миллион теңгеден астам сомаға жылжымайтын мүлік, жер немесе автомобиль сатып алғандарды қоспағанда, жан басына шаққандағы орташа айлық орташа табысы белгіленген шамадан аспайтын (мысалы, белгіленген ең төмен күнкөріс деңгейінің 200% деңгейінде) үй шаруашылықтары әлеуметтік көмек алушылар деп танылады.
Тармақ 2
2. Әрбір әлеуметтік көмек алушы үй шаруашылығы үшін жылу үшін ең жоғары айлық төлем мөлшері формулалар бойынша оның орташа айлық табысына байланысты айқындалады: ЖАТ = ТМД * Торт. / 100, мұндағы ЖАТ – үй шаруашылығының жылуы үшін ең жоғары айлық төлем, теңге, ТМД – үй шаруашылығына жылу үшін төлемнің міндетті деңгейі, %: ТМД = ТЖҮ * (Тжан.орт. / Ттөм.күнкөріс)K , мұндағы ТЖҮ – ай сайынғы ең төменгі күнкөріс деңгейі деңгейінде жан басына шаққандағы орташа айлық табысы бар үй шаруашылығының табысынан жылу энергиясына жұмсалатын шығындарды төлеудің ең жоғарғы ықтимал үлесі (мысалы 5%); Тжан.орт. – үй шаруашылығының жан басына шаққандағы орташа айлық табысы, теңге; Ттөм.күнкөріс – ең төменгі айлық күнкөріс деңгейінің белгіленген мөлшері, теңге; K – коэффициент (0,7-ден 1,0-ге дейінгі диапазонда), бірлікке қатысты; Торт. – үй шаруашылығының орташа айлық табысы, теңге.
Тармақ 3
3. Үй шаруашылығы үшін жылу бойынша ай сайынғы әлеуметтік көмектің мөлшері оның жылуға жұмсалатын айлық шығындары мен жылуға төленетін ай сайынғы ең жоғары төлемақысының арасындағы айырма ретінде айқындалады.
Тармақ 4
4. Жылу бойынша әлеуметтік көмек алушыларды айқындау үшін пайдаланылатын жылуға әлеуметтік көмек тетігінің параметрлері (1-т.), сондай-ақ жылуға берілетін ең жоғары көмек мөлшерін есептеуді айқындайтын ТЖҮ және K көрсеткіштері аталған бағдарламаны қаржыландыратын жергілікті атқарушы органмен бекітілуге жатады. Жылуға әлеуметтік көмек тетігі жылу энергиясына тарифтерді экономикалық негізделген деңгейге дейін көтеру үшін алғышарттар жасайды, әлеуметтік әділ болып табылады (жылу үшін міндетті төлемнің пайызы төмен, ал үй шаруашылықтарына әлеуметтік көмектің мөлшері олардың жан басына шаққандағы орташа айлық табысы неғұрлым аз болса, соғұрлым көп, азаматтардың қамтамасыз етілген санаттары жылу үшін төлемдерін өз бетінше толық көлемде төлейді), әлеуметтік қолдау алушылардың жылу энергиясын толық және уақтылы төлеуіне ықпал етеді, жылу энергиясын үнемдеу әлеуетін іске асыруға мүмкіндік береді (әлеуметтік нормалар мен нормативтер бойынша үй шаруашылықтарының жылуға арналған айлық шығындарын есептеуге көшкен кезде, әлеуметтік көмек алушы үй шаруашылықтары үнемдеуге ынталанады, өйткені оның пайдасы олардың иелігінде қалады), бюджет қаражатын едәуір үнемдеуге және оларды оңтайлы пайдалануға әкеледі. *Әкімшілік-аумақтық бірліктің ерекшеліктерін ескерте отырып, республикалық маңызы бар қала, астана, аудан, облыстық маңызы бар қаланың жергілікті атқарушы органның деректері негізінде толтырылады.