Об утверждении Инструкции по ведению бухгалтерского учета доверительных операций и кастодиальной деятельности банками второго уровня и филиалами банков-нерезидентов Республики Казахстан Қолданыста

Қолданыстағы редакция Редакциялар тарихы

Басқа 0

Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы № 1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

Тармақ 1

1. Қоса беріліп отырған Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулық бекітілсін.

Тармақ 2

2. Осы қаулы 2008 жылғы 1 ақпаннан бастап қолданысқа енгізіледі.

Тармақ 3

3. Бухгалтерлік есепке алу департаменті (Шалғымбаева Н.Т.):

Тармақша 1

1) Заң департаментімен (Шәріпов С.Б.) бірлесіп осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткізуге шаралар қабылдасын;

Тармақша 2

2) осы қаулыны Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткізген күннен бастап он күндік мерзімде оны Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі орталық аппаратының мүдделі бөлімшелеріне, Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігіне, "Қазақстан қаржыгерлерінің қауымдастығы" заңды тұлғалар бірлестігіне және екінші деңгейдегі банктерге жіберсін.

Тармақ 4

4. Осы қаулының орындалуын бақылау Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Төрағасының орынбасары Д.Т.Ақышевқа жүктелсін.

Басқа 0. Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізу нұсқаулығы

Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2007 жылғы 30 қарашадағы № 134 қаулысымен бекітілді Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізу нұсқаулығы

Тарау 1. 1-тарау. Жалпы талаптар

1-тарау. Жалпы талаптар

Тармақ 1

1. Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасы бейрезидент-банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму банкі» акционерлік қоғамының және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есепті жүргізу нұсқаулығы (бұдан әрі – Нұсқаулық) «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің ережесін және құрылымын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2003 жылғы 31 желтоқсандағы №1271 Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы ереженің 19-тармағының екінші бөлігі төртінші абзацының 12) тармақшасына, қарыжылық есептіліктің халықаралық стандарттарына сәйкес әзірленді және екінші деңгейдегі банктердің, ислам банктерінің, Қазақстан Республикасы бейрезидент - банктері филиалдарының, «Қазақстанның Даму Банкі» акционерлік қоғамының, бұдан бұрын еншілес банк болған заңды тұлғаның (бұдан әрі – банктер) және ипотекалық ұйымдардың бухгалтерлік есеп жүргізуін нақтылайды.

Тармақ 2

2. Нұсқаулықта Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде (Жалпы бөлім), Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде (Ерекше бөлім), «Қазақстан Республикасындағы вексельдік айналым туралы» Қазақстан Республикасының Заңында, «Қазақстан Республикасының екiншi деңгейдегi банктерінiң, Қазақстан Республикасы бейрезидент банктері филиалдарының вексельдерді есепке алуы қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 1999 жылғы 15 қарашадағы № 396 қаулысында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 1015 болып тіркелген) және «Екінші деңгейдегі банктердің, Қазақстан Республикасының бейрезидент банктері филиалдарының және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың аударым және жай вексельдермен операциялар жүргізу қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 31 желтоқсандағы № 261 қаулысында (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 13071 болып тіркелген) көзделген ұғымдар қолданылады.

Тармақ 3

3. Банктер жасайтын операциялардың бухгалтерлік есебі халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына және Нұсқаулыққа сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 4

4. Нұсқаулықта халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына сәйкес мәміле жасау күнгі және мәміле бойынша есеп айырысу күнгі қаржы активтерін сатып алудың және сатудың үлгі мәмілелерін есепке алу әдістері қолданылады. Осы тармақта көрсетілген қаржы активтерін сатып алудың және сатудың үлгі мәмілелерін есепке алу әдістерінің бірін таңдау банктің есеп саясатында айқындалады.

Тармақ 5

5. Егер шарттық талаптарға сәйкес аллокирленбеген металл шоттарына орналастырылған аффинирленген бағалы металдар (IAS) 32 «Қаржы құралдары: ұсыну» халықаралық қаржылық есептілік стандартында айқындалған қаржы құралдарының анықтамасына сәйкес келген жағдайда, аллокирленбеген металл шоттарына орналастырылған аффинирленген бағалы металдармен операциялардың бухгалтерлік есебі (IFRS) 9 «Қаржы құралдары» халықаралық қаржылық есептілік стандартына сәйкес жүргізіледі.

Тармақ 6

6. Банктің, ипотекалық ұйымның бухгалтерлік есеп жүргізуді реттейтін ішкі құжаттарында көзделген тәртіппен «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына қайшы келмейтін бөлігінде банкішілік транзиттік шоттарды пайдалануға және қосымша бухгалтерлік жазбалар жасауға рұқсат етіледі. Шетел валютасының валюталық позициясы және контрқұны шоттарын пайдалана отырып, шетел валютасындағы операциялар сомасын көрсетуге рұқсат етіледі. Сыйақы түріндегі кіріс пен шығыс (IFRS) 9 «Қаржы құралдары» халықаралық қаржылық есептілік стандартына сәйкес пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісі пайдаланыла отырып танылады.

Тарау 2. 2-тарау. Шетел валютасымен дилингтік операциялардың бухгалтерлік есебі

2-тарау. Шетел валютасымен дилингтік операциялардың бухгалтерлік есебі

Тармақ 1. 1-параграф. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілелерін мәміле жасау күні бойынша есепке алу

1-параграф. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілелерін мәміле жасау күні бойынша есепке алу

Тармақ 7

7. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі жасалған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: шетел валютасындағы талаптар сомасына және сатып алу бағамы бойынша теңгемен міндеттемелер сомасына: Дт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар Кт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер, бір мезгілде шетел валютасының сатып алу бағамының есептік бағамнан айырмашылығы болған жағдайда туындайтын айырмаға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: шетел валютасын сатып алу бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде: Дт 5530 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс Кт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар; есептік бағам шетел валютасын сатып алу бағамынан асып кеткен кезде: Дт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар Кт 4530 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс.

Тармақ 8

8. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына: Дт 5703 Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс Кт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар;

Тармақша 2

2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына: Дт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар Кт 4703 Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс.

Тармақ 9

9. Нұсқаулықтың 8-тармағына сәйкес қайта бағалау жүргізілгеннен кейін шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) шетел валютасын сатып алу үшін аударылатын теңгемен сомаға: Дт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

Тармақша 2

2) сатып алынатын шетел валютасының сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 2. 2-параграф. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілелерін есеп айырысу күні бойынша есепке алу

2-параграф. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілелерін есеп айырысу күні бойынша есепке алу

Тармақ 10

10. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі жасалған күні шетел валютасындағы шартты талаптар сомасына және теңгемен шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 6405 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар Кт 6905 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.

Тармақ 11

11. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына: Дт 5703 Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс Кт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

Тармақша 2

Тармақша 3

3) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы оң және теріс өзгеруі бойынша ең аз қалдық сомасына: Дт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 12

12. Шетел валютасын сатып алу бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) шетел валютасын сатып алу бойынша шартты міндеттемелер мен талаптар сомасына: Дт 6905 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер Кт 6405 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;

Тармақша 2

2) теңгемен және шетел валютасындағы сомаға: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 1894 Спот операциялары бойынша талаптар;

Тармақша 3

3) шетел валютасын сатып алу бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде: Дт 5530 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс Кт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

Тармақша 4

4) есептік бағам шетел валютасын сатып алу бағамынан асып кеткен кезде: Дт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар Кт 4530 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс;

Тармақша 5

5) бұрын жүргізілген қайта бағалауды қалпына келтіру: Дт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер Кт 5703 Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс; немесе Дт 4703 Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс Кт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 3. 3-параграф. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілелерін мәміле жасау күні бойынша есепке алу

3-параграф. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілелерін мәміле жасау күні бойынша есепке алу

Тармақ 13

13. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі жасалған күні сату бағамы бойынша талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: шетел валютасымен міндеттемелер сомасына және теңгемен талаптар сомасына: Дт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар Кт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер, бір мезгілде шетел валютасын сату бағамының есептік бағамнан айырмашылығы болған жағдайда туындайтын айырмаға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: есептік бағам шетел валютасын сату бағамынан асып кеткен кезде: Дт 5530 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс Кт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер; шетел валютасын сату бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде: Дт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер Кт 4530 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс.

Тармақ 14

14. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына: Дт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер Кт 4703 Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;

Тармақша 2

2) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің оң бағамдық айырма сомасына: Дт 5703 Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс Кт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер.

Тармақ 15

15. Нұсқаулықтың 14-тармағына сәйкес қайта бағалау жүргізілгеннен кейін шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) өткізілетін шетел валютасының сомасына: Дт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

Тармақша 2

2) шетел валютасын өткізгені үшін алынған теңгемен сомаға: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 4. 4-параграф. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілелерін есеп айырысу күні бойынша есепке алу

4-параграф. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілелерін есеп айырысу күні бойынша есепке алу

Тармақ 16

16. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі жасалған күні шартты міндеттемелер мен талаптар сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 6405 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар Кт 6905 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.

Тармақ 17

17. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесі банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы бойынша қайта бағаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) валюталарды айырбастаудың нарықтық бағамы өзгеруінің теріс бағамдық айырма сомасына: Дт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар Кт 4703 Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;

Тармақша 2

Тармақша 3

Тармақ 18

18. Шетел валютасын сату бойынша спот мәмілесін валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) шетел валютасын сату бойынша шартты міндеттемелер мен шартты талаптар сомасына: Дт 6905 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер Кт 6405 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;

Тармақша 2

2) шетел валютасындағы және теңгемен сомаға, сондай-ақ шетел валютасын қайта бағалау сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 1894 Спот операциялары бойынша талаптар;

Тармақша 3

3) есептік бағам шетел валютасын сату бағамынан асып кеткен кезде: Дт 5530 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс Кт 2894 Спот операциялары бойынша міндеттемелер;

Тармақша 4

4) шетел валютасын сату бағамы есептік бағамнан асып кеткен кезде: Дт 1894 Спот операциялары бойынша талаптар Кт 4530 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша кіріс;

Тармақша 5

Тарау 3. 3-тарау. Салым операцияларының бухгалтерлік есебі

3-тарау. Салым операцияларының бухгалтерлік есебі

Тармақ 19

19. Банк салымына бастапқы және (немесе) қосымша ақша жарнасын салған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) банк салымы шарты бойынша ақша сомасына: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1005 Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 2021 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары 2022 Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары 2023 Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары 2121 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары 2122 Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары 2123 Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары 2124 Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары 2125 Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар 2127 Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары 2130 Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым 2132 Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын) 2133 Басқа банктердің шартты салымдары 2134 Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2141 Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2205 Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары 2206 Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2207 Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары 2208 Жеке тұлғалардың шартты салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2214 Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2215 Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2217 Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары 2218 Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2219 Заңды тұлғалардың шартты салымдары 2220 Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2229 Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы;

Тармақша 2

2) жеңілдік сомасына: Дт 2140 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша дисконт 2239 Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт Кт 2021 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары 2022 Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары 2023 Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары 2121 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары 2122 Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары 2123 Басқа банктердің қысқа мерзімді салымдары (бір айға дейінгі) 2124 Басқа банктердің қысқа мерзімді салымдары (бір жылға дейінгі) 2125 Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар 2127 Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары 2130 Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым 2132 Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын) 2133 Басқа банктердің шартты салымдары 2134 Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2141 Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2205 Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары 2206 Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2207 Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары 2208 Жеке тұлғалардың шартты салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2214 Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2215 Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2217 Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары 2218 Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2219 Заңды тұлғалардың шартты салымдары 2220 Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2229 Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы;

Тармақша 3

3) сыйлықақы сомасына: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 2139 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша сыйлықақы 2238 Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы.

Тармақ 20

20. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банк салымы шарты бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 5121 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5122 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5123 Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5124 Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5125 Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5126 Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5127 Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5128 Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5130 Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5131 Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір айдан аспайтын) 5132 Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан аспайтын) 5133 Басқа банктердің шартты салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5139 Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан астам) 5211 Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5215 Клиенттердің қысқа мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5217 Клиенттердің ұзақ мерзімді салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5218 Клиенттердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан аспайтын) 5219 Клиенттердің шартты салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5220 Клиенттердің жинақ салымдары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс (бір жылдан астам) 5223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Кт 2702 Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс 2709 Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс 2712 Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс 2713 Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс 2714 Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс 2719 Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс 2720 Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс 2721 Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс 2723 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс 2724 Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс.

Тармақ 21

21. Банк салымы шартында көзделген міндеттемелердің жалпы сомасына банк салымы бойынша есептелген сыйақы сомасын капиталдандыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2702 Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс 2709 Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс 2712 Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс 2713 Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс 2714 Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс 2719 Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс 2720 Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс 2721 Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс 2723 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс 2724 Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс Кт 2021 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары 2022 Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары 2023 Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары 2121 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары 2122 Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары 2123 Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары 2124 Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары 2125 Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар 2127 Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары 2130 Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым 2132 Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын) 2133 Басқа банктердің шартты салымдары 2134 Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2141 Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2205 Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары 2206 Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2207 Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары 2208 Жеке тұлғалардың шартты салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2214 Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2215 Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2217 Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары 2218 Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2219 Заңды тұлғалардың шартты салымдары 2220 Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2229 Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы.

Тармақ 22

22. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банк салымы бойынша жеңілдіктер/сыйлықақылар амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) дисконт амортизациясы сомасына: Дт 5138 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша дисконт амортизациясы бойынша шығыс 5236 Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт амортизациясы бойынша шығыс Кт 2140 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша дисконт 2239 Клиенттерден тартылған салымдар бойынша дисконт;

Тармақша 2

2) сыйлықақы амортизациясы сомасына: Дт 2139 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша сыйлықақы 2238 Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы Кт 4270 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінен, шетелдік орталық банктерден, басқа банктерден және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардан тартылған салымдар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша кіріс 4440 Клиенттерден тартылған салымдар бойынша сыйлықақы амортизациясы бойынша кіріс.

Тармақ 23

23. Банк салымы бойынша есептелген сыйақы сомасын төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2702 Басқа банктердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс 2709 Басқа банктердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс 2712 Басқа банктердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс 2713 Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс 2714 Басқа банктердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс 2719 Клиенттердің шартты салымдары бойынша есептелген шығыс 2720 Клиенттердің талап етілгенге дейінгі салымдары бойынша есептелген шығыс 2721 Клиенттердің мерзімді салымдары бойынша есептелген шығыс 2723 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым бойынша есептелген шығыс 2724 Клиенттердің жинақ салымдары бойынша есептелген шығыс Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 24

24. Банк салымы сомасын енгізу күні салымшыға сыйақы төлеу кезінде төленген сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1792 Алынған қарыздар мен салымдар бойынша сыйақыны алдын ала төлеу Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары. № 1792 «Алынған қарыздар мен салымдар бойынша сыйақыны алдын ала төлеу» баланстық шоттағы қалдық есептеу әдісіне сәйкес шығысқа жатқызылуы тиіс.

Тармақ 25

25. Банк тартқан банк салымы бойынша салымшыға негізгі борыш сомасын қайтарған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2021 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің талап етілгенге дейінгі салымдары 2022 Шетелдік орталық банктердің талап етілгенге салымдары 2023 Басқа банктердің талап етілгенге салымдары 2121 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің мерзімді салымдары 2122 Шетелдік орталық банктердің мерзімді салымдары 2123 Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір айға дейінгі) салымдары 2124 Басқа банктердің қысқа мерзімді (бір жылға дейінгі) салымдары 2125 Басқа банктерден бір түнге тартылған салымдар 2127 Басқа банктердің ұзақ мерзімді салымдары 2130 Басқа банктердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым 2132 Басқа банктердің жинақ салымдары (бір айдан аспайтын) 2133 Басқа банктердің шартты салымдары 2134 Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2141 Басқа банктердің жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2205 Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары 2206 Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2207 Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары 2208 Жеке тұлғалардың шартты салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары 2214 Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2215 Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2217 Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары 2218 Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2219 Заңды тұлғалардың шартты салымдары 2220 Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2229 Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам) Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1005 Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тарау 4. 4-тарау. Қарыз операцияларының бухгалтерлік есебі

4-тарау. Қарыз операцияларының бухгалтерлік есебі

Тармақ 26

26. Теңгемен және шетел валютасымен банктік қарызды берген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) егер берілген банктік қарыздың сомасы өтелуге жататын банктік қарыздың сомасына тең болса: нақты берілген ақша сомасына: Дт 1301 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1303 Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1407 Клиенттерге факторинг 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыздар Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары; банктік қарызды алған кезге дейін банктік қарызды алумен байланысты комиссиялық шығыс түрінде клиент шеккен шығыс сомасына (жеңілдік сомасына): Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1312 Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт;

Тармақша 2

2) егер берілген банктік қарыз сомасы өтелуге тиіс банктік қарыз сомасынан аз болса: нақты берілген ақша сомасына: Дт 1301 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1303 Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1407 Клиенттерге факторинг 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыздар Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары; өтелуге тиіс банктік қарыз сомасы мен берілген банктік қарыз сомасы арасындағы оң айырма сомасына: Дт 1301 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1303 Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1407 Клиенттерге факторинг 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыздар Кт 1312 Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт. Банктік қарыз шарты, кепіл шарттарының түпнұсқалары, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттар № 7339 «Әр түрлі құндылықтар және құжаттар» баланстан тыс шотта 1 (бір) теңге шартты құны бойынша көрсетіледі.

Тармақ 27

27. Байланысты емес тарапқа пайыздық мөлшерлемесі нарықтағыдан төмен банктік қарыз берген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1301 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1303 Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1407 Клиенттерге факторинг 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыздар Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары, бір мезгілде: Дт 5071 Берілген қарыздарды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша түзету түріндегі шығыс 5241 Клиенттерге берілген қарыздарды түрлендіруге байланысты жалпы баланстық құнын түзету түріндегі және (немесе) пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарыздарды түзету түріндегі шығыс Кт 1312 Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт. Банктік қарыз шарттары, кепіл шарттарының түпнұсқалары, кепіл затына құқық белгілейтін құжаттар № 7339 «Түрлі құндылықтар мен құжаттар» баланстан тыс шотында 1 (бір) теңге шартты құны бойынша көрсетіледі.

Тармақ 28

28. Кепіл шарты және басқа да құжаттар негізінде банктік қарызды қамтамасыз етуге қабылданған мүлік құнының сомасына (теңгемен және сол сияқты шетел валютасымен) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7250 Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік.

Тармақ 29

29. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепілдік қабылданса, қабылданған кепілдік сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 6075 Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар Кт 6575 Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы.

Тармақ 30

30. Банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету ретінде ақшаны қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1005 Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары 2206 Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2207 Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары 2208 Жеке тұлғалардың шартты салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары 2214 Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2215 Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2217 Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары 2218 Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2219 Заңды тұлғалардың шартты салымдары 2220 Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2222 Арнайы мақсаттағы еншілес ұйымдардың салымдары 2229 Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам) Кт 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы.

Тармақ 31

31. Банк кредит желісін ашқан не банктік қарыз шартына сәйкес болашақта банктік қарыз берген кезде пайдаланылмаған лимит немесе берілмеген банктік қарыз сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 6125 Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты талаптар 6126 Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты талаптар Кт 6625 Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер 6626 Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер. Банктік қарыз шартына сәйкес банктік қарыздың кезекті сомасын берген кезде банктің болашақта банктік қарыздарын беру бойынша шартты міндеттемелері берілген банктік қарыз сомасына азайтылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 6625 Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер 6626 Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты міндеттемелер Кт 6125 Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыздар бойынша шартты талаптар 6126 Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыздар бойынша шартты талаптар.

Тармақ 32

32. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікке сәйкес банктік қарыздар бойынша сыйақы және жеңілдік (дисконт) амортизациясын есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сыйақы есептеген кезде: Дт 1730 Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс 1740 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс Кт 4301 Басқа банктерге берілген овердрафт қарыздары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс 4302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс 4303 Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс 4304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс 4407 Клиенттерге факторинг бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс 4411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс 4417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс 4428 Клиенттерге берілген өзге де қарыздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;

Тармақша 2

2) дисконт амортизациясы кезінде: Дт 1312 Басқа банктерге берілген қарыздары бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт Кт 4312 Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзетуден кіріс 4434 Клиенттерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзету түріндегі кіріс.

Тармақ 33

33. Клиент банктік қарыз бойынша есептелген сыйақыны төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) ақша қолма-қол нысанда енгізілген кезде: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1005 Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

Тармақша 2

2) қарыз алушы банктік қарыз бойынша есептелген сыйақы сомасын алдын ала төлеген кезде: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1005 Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 2792 Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем;

Тармақша 3

3) есептелген сыйақы бойынша берешекті өтеу кезінде: Дт 2010 Корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы 2792 Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем Кт 1730 Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс 1740 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 34

34. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, берілген банктік қарыздарды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) банктік қарыздың әділ құны оның есептік құнынан асып кеткен кезде айырма сомасына: Дт 1310 Басқа банктерге берілген қарыздың құнын оң түзету шоты 1430 Клиенттерге берілген қарыздың әділ құнын оң түзету шоты Кт 4310 Басқа банктерге берілген қарыздың құнын оң түзету түріндегі кіріс 4430 Клиенттерге берілген қарыздың құнын оң түзету түріндегі кіріс;

Тармақша 2

2) банктік қарыздың есептік құны оның әділ құнынан асып кеткен кезде айырма сомасына: Дт 5057 Басқа банктерге берілген қарыздың құнын теріс түзету түріндегі шығыс 5232 Клиенттерге берілген қарыздың құнын теріс түзету түріндегі шығыс Кт 1311 Басқа банктерге берілген қарыздың құнын теріс түзету шоты 1431 Клиенттерге берілген қарыздың құнын теріс түзету шоты;

Тармақша 3

3) банктік қарыздың әділ құнын есептегі оң және теріс түзету сомасына: Дт 1311 Басқа банктерге берілген қарыздың құнын теріс түзету шоты 1431 Клиенттерге берілген қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты Кт 1310 Басқа банктерге берілген қарыздың құнын оң түзету шоты 1430 Клиенттерге берілген қарыздың әділ құнын оң түзету шоты.

Тармақ 35

35. Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қарыздар құны банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен қайта бағаланады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) қарыздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде: Дт 1332 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздардың әділ құнын оң түзету шоты Кт 3563 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың құнын қайта бағалау резервтері;

Тармақша 2

2) қарыздың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде: Дт 3563 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың құнын қайта бағалау резервтері Кт 1333 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты;

Тармақша 3

3) қарыздың әділ құнын есептегі оң (теріс) түзету сомасына: Дт 1333 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты Кт 1332 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын оң түзету шоты. Қарыз бойынша қайта бағалау Нұсқаулықтың 31-тармағына сәйкес қарыз бойынша сыйақыны есептеу жүргізілген соң және дисконт амортизациясынан кейін жүргізіледі.

Тармақ 36

36. Валюталық баламасы белгіленген теңгедегі банктік қарызды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) валютаны айырбастаудың нарықтық бағамы ұлғайған кезде: Дт 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1424 Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі 1740 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс 1741 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы Кт 4705 Қарыздың валюталық баламасын белгілей отырып, теңгедегі қарызды қайта бағалаудан болатын кіріс;

Тармақша 2

2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы азайған кезде: Дт 5705 Қарыздың валюталық баламасын белгілей отырып, теңгедегі қарызды қайта бағалаудан болатын шығыс Кт 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1424 Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі 1740 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс 1741 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы.

Тармақ 37

37. Егер банктік қарыз шартының талаптарында теңгемен банктік қарыз бойынша төлемдерді индекстеу көзделсе, банктік қарыз шартында өзгеше мерзімдер белгіленбесе, банктік қарыз қалдықтарын банктің есеп саясатында белгіленген мерзімде қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) оң индекстелген кезде: Дт 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1740 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс Кт 4703 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс

Тармақша 2

2) теріс индекстелген кезде: Дт 5703 Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын шығыс Кт 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1740 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 38

38. Банктік қарыз бойынша негізгі борышты өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1005 Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары, 2792 Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем бір мезгілде: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы 2792 Берілген қарыздар бойынша алдын ала төлем Кт 1407 Клиенттерге факторинг 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыз; қолма-қол ақшалай емес нысанда ақша енгізілген жағдайда: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Кт 1301 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарызы 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1303 Басқа банктерге берілген овернайт қарызы 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1407 Клиенттерге факторинг 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыз.

Тармақ 39

39. Кредиттік желіні ұсыну туралы шартқа сәйкес банктік қарыз бойынша негізгі борыш өтелген кезде болашақта банктік қарыз беру бойынша банктің шартты міндеттемелері өтелген банктік қарыз сомасына ұлғайтылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 6125 Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыз бойынша шартты талаптар 6126 Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыз бойынша шартты талаптар Кт 6625 Болашақта берілетін, қайтарып алынбайтын қарыз бойынша шартты міндеттемелер 6626 Болашақта берілетін, қайтарып алынатын қарыз бойынша шартты міндеттемелер.

Тармақ 40

40. Банктік қарызды және сыйақыны толық өтеген, құжаттарды (банктік қарыз шартын, кепіл шартын, міндеттемелерді орындауды қамтамасыз ету шартын, сондай-ақ кепіл затына құқық белгілейтін құжаттарды, олардың техникалық құжаттамаларын және қарыз алушыға міндетті түрде қайтаруға жататын басқа да құжаттарды) және қабылданған кепілдің құнын, қабылданған кепіл сомасын, банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету болып табылатын ақшаны есептен шығарған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) кепіл затының құнын есептен шығарған кезде: Шығыс 7250 Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;

Тармақша 2

2) құжаттарды есептен шығарған кезде: Шығыс 7339 Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар;

Тармақша 3

3) қабылданған кепілдік сомасын есептен шығарған кезде: Дт 6575 Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы Кт 6075 Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;

Тармақша 4

4) банктік қарыз бойынша қамтамасыз ету болып табылатын ақшаны есептен шығарған кезде: Дт 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары 2206 Жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2207 Жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары 2208 Жеке тұлғалардың шартты салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етілгенге дейінгі салымдары 2214 Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2215 Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2217 Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары 2218 Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам) 2219 Заңды тұлғалардың шартты салымдары 2220 Заңды тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан аспайтын) 2222 Арнайы мақсаттағы еншілес ұйымдардың салымдары 2229 Жеке тұлғалардың жинақ салымдары (бір жылдан астам).

Тармақ 41

41. Егер банктік қарыз шартында белгіленген мерзім басталған кезде қарыз алушы есептелген сыйақыны төлемесе, есептелген, бірақ төленбеген сыйақы сомасы мерзімі өткен активтер шотына жатқызылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1731 Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы 1741 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы Кт 1730 Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс 1740 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 42

42. Егер қарыз алушы мерзімі келген кезде банктік қарыз бойынша негізгі борышты өтемесе, негізгі борыштың өтелмеген сомасы мерзімі өткен активтердің шотына жатқызылады және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1306 Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі 1409 Клиенттердің факторинг бойынша мерзімі өткен берешегі 1424 Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі Кт 1301 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарызы 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1303 Басқа банктерге берілген овернайт қарызы 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1407 Клиенттерге факторинг 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыз.

Тармақ 43

43. Егер банктік қарыз шартында тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу көзделсе және тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңы бойынша актив ұғымының анықтамасына сәйкес келсе, тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1879 Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) Кт 4900 Тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).

Тармақ 44

44. Егер банктік қарыз шартында қарыз және қаржы лизингі бойынша негізгі борыштың мерзімі өткен бөлігіне, «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының Заңы бойынша актив ұғымының анықтамасына сәйкес келетін қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы сомасына сыйақы есептеу көзделсе, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1731 Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы 1741 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы Кт 4306 Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс 4424 Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегіне сыйақы алуға байланысты кіріс.

Тармақ 45

45. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақыны және тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1005 Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Кт 1731 Басқа банктерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы 1741 Клиенттерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы 1879 Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).

Тармақ 46

46. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен негізгі борышты төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1005 Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Кт 1306 Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі 1409 Клиенттердің факторинг бойынша мерзімі өткен берешегі 1424 Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі.

Тармақ 47

47. Банктік қарыз бойынша күтілетін кредит шығынына арналған резервтерді (провизияларды) құру (ұлғайту) кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 5452 Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс 5455 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс Кт 1319 Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) 1428 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) 3564 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыз бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар).

Тармақ 48

48. Банктік қарыз бойынша күтілетін кредит шығына арналған резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1319 Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) 1428 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) 3564 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыз бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) Кт 4952 Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс 4955 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс.

Тармақ 49

49. Банк төленбеген мерзімі өткен банктік қарызды және ол бойынша сыйақыны банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда банктік қарыздың негізгі сомасына және төленбеген мерзімі өткен сыйақыға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1319 Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) 1428 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) Кт 1306 Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі 1424 Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі 1731 Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы 1741 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы.

Тармақ 50

50. Банк әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын төленбеген мерзімі өткен банктік қарызды және ол бойынша сыйақыны банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 3564 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыз бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) Кт 3563 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың құнын қайта бағалау резервтері, бір мезгілде: Дт 1333 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын қарыздың әділ құнын теріс түзету шоты Кт 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз.

Тармақ 51

51. Берілген қарыз бойынша ақша ағындарын шамалы түрлендірген кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) мерзімі өткен сыйақыны капиталдандыру сомасына: Дт 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1407 Клиенттерге факторинг 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыз Кт 1306 Басқа банктердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі 1409 Клиенттердің факторинг бойынша мерзімі өткен берешегі 1424 Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі 1731 Басқа банктерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы 1741 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша мерзімі өткен сыйақы;

Тармақша 2

2) қарыздың жалпы баланстық құнын теріс түзету сомасына: Дт 5071 Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс 5241 Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс Кт 1312 Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт;

Тармақша 3

3) қарыздың жалпы баланстық құнын оң түзету сомасына: Дт 1313 Басқа банктерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы 1435 Клиенттерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы Кт 4313 Басқа банктерге берілген қарызды түрлендіруге байланысты жалпы баланстық құнын түзету түріндегі кіріс 4436 Клиенттерге берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету кезінде туындайтын кіріс;

Тармақша 4

4) ең аз қалдық сомасына қарыз бойынша дисконт пен сыйлықақыға нетто жасау: Дт 1312 Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт Кт 1313 Басқа банктерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы 1435 Клиенттерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы.

Тармақ 52

52. Сатып алынған немесе қалыптастырылған кредиттік-құнсызданған қарызды бастапқы тану кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) Сатып алынатын немесе қалыптастырылатын кредиттік-құнсызданған қарыз үшін нақты берілген ақша сомасына: Дт 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1407 Клиенттерге факторинг 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыз Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар; 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

Тармақша 2

2) төленген сома мен сатып алынған кредиттік-құнсызданған қарыздың қарыз шарты бойынша төленуге тиіс ақша ағындарының сомасы арасындағы теріс айырманы көрсететін сомаға: Дт 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1407 Клиенттерге факторинг 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыз; Кт 1312 Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт;

Тармақша 3

3) берілген сома мен қалыптастырылған кредиттік-құнсызданған қарыздың қарыз шарты бойынша төленуге тиіс ақша ағындарының сомасы арасындағы теріс айырма сомасына: Дт 5071 Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс 5241 Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс Кт 1312 Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт.

Тармақ 53

53. Қолданыстағы қарызды айтарлықтай түрлендіру жолымен кредиттік-құнсызданған қарызды құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) қолданыстағы қарызды тану тоқтатылған кезде: Дт 1860 Банктік қызмет бойынша басқа да дебиторлар 1312 Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт 1319 Басқа банктерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) 1428 Клиенттерге берілген қарыз және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) Кт 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1407 Клиенттерге факторинг 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыз 1435 Клиенттерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы 1313 Басқа банктерге берілген қарыз бойынша сыйлықақы;

Тармақша 2

2) қалыптастырылған кредиттік-құнсызданған қарыз сомасына: Дт 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1407 Клиенттерге факторинг 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыз 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыз 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыз 5071 Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс 5241 Берілген қарызды түрлендіруге байланысты олардың жалпы баланстық құнын түзету және (немесе) берілген қарызды пайыздың нарықтық емес мөлшерлемесі бойынша берілген қарызды түзету кезінде туындайтын шығыс Кт 1860 Банктік қызмет бойынша басқа да дебиторлар 1312 Басқа банктерге берілген қарыз бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыз бойынша дисконт 4413 Олардың түрленуіне байланысты берілген қарыздың жалпы баланстық құнын түзету кезінде туындайтын кіріс 4436 Клиенттерге берілген қарызды түрлендіруге байланысты жалпы баланстық құнын түзету түріндегі кіріс.

Тарау 5. 5-тарау. Бағалы қағаздармен операциялардың бухгалтерлік есебі

5-тарау. Бағалы қағаздармен операциялардың бухгалтерлік есебі

Тармақ 1. 1-параграф. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған борыштық бағалы қағаздарды есепке алу

1-параграф. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған борыштық бағалы қағаздарды есепке алу

Тармақ 54

54. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: әділ құнға (олардың номиналды құнынан аспайтын әділ құнға борыштық бағалы қағаздар бойынша): Дт 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар, бір мезгілде борыштық бағалы қағаздар бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сыйлықақы сомасына: Дт 1206 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар;

Тармақша 2

2) дисконт сомасына: Дт 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1205 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт;

Тармақша 3

3) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына: Дт 1744 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар.

Тармақ 55

55. Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақыны (тиесілі кіріс) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеген кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына: Дт 1744 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Кт 4201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;

Тармақша 2

2) амортизациялауға жататын сыйлықақы сомасына: Дт 5305 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс Кт 1206 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

Тармақша 3

3) амортизациялауға жататын дисконт сомасына: Дт 1205 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт Кт 4202 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.

Тармақ 56

56. Банктің есептік саясатында белгіленген мерзімділікпен әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар құнына қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде: Дт 1208 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты Кт 4709 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнының өзгеруінен болатын кіріс;

Тармақша 2

2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде: Дт 5709 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын өзгертуден болатын шығыс Кт 1209 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты;

Тармақша 3

3) бағалы қағаздардың әділ құнына есептелген оң (теріс) түзету сомасына: Дт 1209 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты Кт 1208 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты. Нұсқаулықтың 55-тармағына сәйкес борыштық бағалы қағаздар бойынша жарияланған сыйақыны (тиесілі кірісті) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеу жүргізілгеннен кейін борыштық бағалы қағаздар бойынша қайта бағалау жүргізіледі.

Тармақ 57

57. Өзгерістері пайда немесе шығын құрамында көрсетілетін, құны шетел валютасында көрсетілген әділ құны бойынша ескерілетін борыштық бағалы қағаздарды қайта бағалау кезінде валюталардың айырбастау бағамы бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: валюталардың айырбастау бағамы оң бағамдық айырма сомасына ұлғайған кезде: Дт 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1206 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы 1208 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты 1744 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Кт 4703 Клиенттерге берілген қарыз бен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс бір мезгілде, теріс бағамдық айырма сомасына: Дт 5703 Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс Кт 1205 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт 1209 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты; валюталардың айырбастау бағамы теріс бағамдық айырма сомасына азайған кезде: Дт 5703 Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс Кт 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1206 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы 1208 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты 1744 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс; бір мезгілде, оң бағамдық айырма сомасына: Дт 1205 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт 1209 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты Кт 4703 Шетел валютасын қайта бағалаудан болатын кіріс.

Тармақ 58

58. Эмитент бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны (тиесілі кірісті) өтеу кезінде алынған сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 1744 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 59

59. Борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сату кезінде жарияланған сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептегеннен және әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды қайта бағалағаннан кейін Нұсқаулықтың 55 және 56-тармақтарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына: Дт 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1206 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

Тармақша 2

2) амортизацияланбаған дисконт сомасына: Дт 1205 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт Кт 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

Тармақша 3

3) бағалы қағаздарды әділ құны бойынша жинақталған оң қайта бағалау сомасына: Дт 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1208 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты;

Тармақша 4

4) бағалы қағаздарды әділ құны бойынша жинақталған теріс қайта бағалау сомасына: Дт 1209 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты Кт 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

Тармақша 5

5) Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1744 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;

Тармақша 6

6) Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 4510 Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кіріс;

Тармақша 7

7) Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың есептік құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына: Дт 5510 Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыс Кт 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар.

Тармақ 2. 2-параграф. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздарды есепке алу

2-параграф. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздарды есепке алу

Тармақ 60

60. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып әділ құнына (борыштық бағалы қағаздар бойынша осы қағаздардың номиналдық құнынан аспайтын әділ құнына): Дт 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар, бір мезгілде борыштық бағалы қағаздар бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сыйлықақы сомасына: Дт 1454 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар;

Тармақша 2

2) дисконт сомасына: Дт 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1453 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт;

Тармақша 3

3) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына: Дт 1746 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар.

Тармақ 61

61. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар (артықшылық берілген акциялар) бойынша сыйақыны (тиесілі кірісті) және сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына: Дт 1746 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Кт 4452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;

Тармақша 2

2) амортизациялауға жататын сыйлықақы сомасына: Дт 5306 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс Кт 1454 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

Тармақша 3

3) амортизациялауға жататын дисконт сомасына: Дт 1453 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт Кт 4453 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.

Тармақ 62

62. Банктің есептік саясатында белгіленген мерзімділікпен әділ құны бойынша борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар құнына қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде: Дт 1456 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты Кт 3561 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;

Тармақша 2

2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде: Дт 3561 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері Кт 1457 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты;

Тармақша 3

3) бағалы қағаздардың әділ құнына есептелген оң (теріс) түзету сомасына: Дт 1457 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты Кт 1456 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты. Нұсқаулықтың 61-тармағына сәйкес борыштық бағалы қағаздар бойынша жарияланған сыйақыға (тиесілі кіріске) және сыйлықақыға (дисконтқа) амортизациялауды есептеу жүргізілгеннен кейін борыштық бағалы қағаздар бойынша қайта бағалау жүргізіледі.

Тармақ 63

63. Эмитент борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны (тиесілі кірісті) өтеу кезінде алынған сыйақы (тиесілі кіріс) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 1746 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 64

64. Борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздарды сату кезінде жарияланған сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептегеннен және борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздардың әділ құны бойынша қайта бағалағаннан кейін Нұсқаулықтың 61 және 62-тармақтарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) борыштық бағалы қағаздар бойынша: амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына: Дт 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1454 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы; амортизацияланбаған дисконт сомасына: Дт 1453 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын, сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт Кт 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар;

Тармақша 2

2) борыштық және (немесе) үлестік бағалы қағаздар бойынша: әділ құны бойынша бағалы қағаздарды жинақталған оң қайта бағалау сомасына: Дт 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1456 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын оң түзету шоты; әділ құны бойынша бағалы қағаздарды жинақталған теріс қайта бағалау сомасына: Дт 1457 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың әділ құнын теріс түзету шоты Кт 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар; Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату бойынша мәміле сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1746 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс; Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 4510 Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кіріс; Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың есептік құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда, айырма сомасына: Дт 5510 Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыс Кт 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар; күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) сомасына: Дт 3562 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) Кт 3561 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері; борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс сомасына: Дт 3561 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері Кт 4733 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын кіріс; борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс сомасына: Дт 5733 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын шығыс Кт 3561 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері; үлестік бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс сомасына: Дт 3561 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері Кт 3599 Бөлінбеген таза пайда (өтелмеген шығын); үлестік бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан болған шығыс сомасына: Дт 3599 Бөлінбеген таза пайда (өтелмеген шығын) Кт 3561 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері.

Тармақ 65

65. Эмитент әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық бағалы қағаздарды өтеген кезде Нұсқаулықтың 61 және 62-тармақтарына сәйкес сыйақыны, сыйлықақыны (дисконтты) амортизациялауды есептеуді және борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалауды жүргізгеннен кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) борыштық бағалы қағаздар эмитентінен түскен ақша сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1746 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;

Тармақша 2

2) күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) сомасына: Дт 3562 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) Кт 3561 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері;

Тармақша 3

3) борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс сомасына: Дт 3561 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері Кт 4733 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын кіріс;

Тармақша 4

4) борыштық бағалы қағаздарды әділ құны боынша қайта бағалаудан шығыс сомасына: Дт 5733 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен болатын шығыс Кт 3561 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау резервтері.

Тармақ 66

66. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға резервтер (провизиялар) құру (ұлғайту) кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 5464 Бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс Кт 3562 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар); Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын борыштық қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 3562 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредиттік шығынға арналған резервтер (провизиялар) Кт 4954 Бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс.

Тармақ 3. 3-параграф. Амортизацияланған құны бойынша сатып алынған бағалы қағаздарды есепке алу

3-параграф. Амортизацияланған құны бойынша сатып алынған бағалы қағаздарды есепке алу

Тармақ 67

67. Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын борыштық бағалы қағаздарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, бағалы қағаздардың әділ құнына (олардың номиналды құнынан аспайтын): Дт 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар;

Тармақша 2

2) сыйлықақы сомасына: Дт 1483 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар;

Тармақша 3

3) дисконт сомасына: Дт 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1482 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт;

Тармақша 4

4) алдыңғы ұстаушы есептеген сыйақы сомасына: Дт 1745 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар.

Тармақ 68

68. Банктің есептік саясатында белгіленген кезеңділікпен сатып алынған борыштық бағалы қағаздар бойынша сыйақыны және сыйлықақы (дисконт) амортизациясын есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сыйақы сомасына: Дт 1745 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Кт 4481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;

Тармақша 2

2) сыйлықақы сомасына: Дт 5308 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс Кт 1483 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

Тармақша 3

3) дисконт сомасына: Дт 1482 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт Кт 4482 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.

Тармақ 69

69. Эмитент борыштық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 1745 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 70

70. Борыштық бағалы қағаздарды сату кезінде борыштық бағалы қағаздардың жарияланған сыйақысы және сыйлықақысының (дисконтының) амортизациясы есептелгеннен кейін Нұсқаулықтың 68-тармағына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына: Дт 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1483 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

Тармақша 2

2) амортизацияланбаған дисконт сомасына: Дт 1482 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша дисконт Кт 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;

Тармақша 3

3) күтілетін кредиттік шығынға қалыптастырылған резервтер (провизиялар) сомасына: Дт 1486 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар) Кт 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;

Тармақша 4

4) Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздарды сату бойынша мәміле сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар 1745 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс;

Тармақша 5

5) Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасы олардың есептік құнынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкiндегi корреспонденттiк шот 1052 Басқа банктердегi корреспонденттiк шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 4510 Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша кіріс;

Тармақша 6

6) Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздардың есепке алу құны бағалы қағаздарды сату туралы мәміле сомасынан асып кеткен жағдайда айырма сомасына: Дт 5510 Бағалы қағаздарды сатып алу-сату бойынша шығыс Кт 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар.

Тармақ 71

71. Амортизацияланған құнмен есептелінетін борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредит шығындарды өтеуге арналған резервтер (провизиялар) құрған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 5464 Бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс Кт 1486 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар).

Тармақ 72

72. Амортизацияланған құнмен есептелінетін борыштық бағалы қағаздар бойынша күтілетін кредит шығындарды өтеуге арналған резервтер (провизиялар) азайған (жойылған) кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1486 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар) Кт 4954 Бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден болатын кіріс.

Тармақ 73

73. Эмитент борыштық бағалы қағаздардың құнын өтеу кезінде жарияланған сыйақы және сыйлықақының немесе дисконттың амортизациясын есептегеннен кейін борыштық бағалы қағаздардың эмитентінен түскен ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар 1745 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 74

74. Құнсызданған борыштық бағалы қағаздар қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен есептен шығарылған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1486 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтер (провизиялар) Кт 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар 1745 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс. Дисконттың және (немесе) сыйлықақының амортизацияланбаған бөлігінің сомасына бухгалтерлік жазбалар Нұсқаулықтың 70-тармағына сәйкес жүзеге асырылады.

Тармақ 4. 4-параграф. Банк айналысқа шығарған бағалы қағаздарды есепке алу

4-параграф. Банк айналысқа шығарған бағалы қағаздарды есепке алу

Тармақ 75

75. Банк бағалы қағаздарды айналысқа шығарған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) облигацияларды іске асыру сомасына (олардың номиналды құнынан аспайтын): Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 2301 Айналысқа шығарылған облигациялар 2303 Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар 2406 Реттелген облигациялар;

Тармақша 2

2) сыйлықақы сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар Кт 2304 Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы 2403 Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақы;

Тармақша 3

3) дисконт сомасына: Дт 2305 Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт 2404 Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконт Кт 2301 Айналысқа шығарылған облигациялар 2303 Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар 2406 Реттелген облигациялар.

Тармақ 76

76. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен банк айналысқа шығарған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және сыйлықақы (жеңілдік) амортизациясын есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: сыйақы сомасына: Дт 5301 Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5303 Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс 5406 Реттелген облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Кт 2730 Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс 2756 Реттелген облигациялар бойынша есептелген шығыс; сыйлықақының амортизация сомасына: Дт 2304 Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы 2403 Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақы Кт 4454 Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша кіріс 4455 Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша кіріс; дисконттың амортизация сомасына: Дт 5307 Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша шығыс 5404 Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша шығыс Кт 2305 Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт 2404 Айналысқа шығарылған, реттелген облигациялар бойынша дисконт.

Тармақ 77

77. Банк айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2730 Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс 2756 Реттелген облигациялар бойынша есептелген шығыс Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар.

Тармақ 78

78. Банк айналысқа шығарылған бағалы қағаздарды өтеу кезінде сыйақы және сыйлықақы/дисконт амортизациясын есептегеннен кейін банк төлеген ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2301 Айналысқа шығарылған облигациялар 2303 Айналысқа шығарылған басқа да бағалы қағаздар 2406 Реттелген облигациялар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2010 Корреспонденттік шоттар.

Тарау 6. 6-тарау. РЕПО және кері РЕПО операцияларының бухгалтерлік есебі

6-тарау. РЕПО және кері РЕПО операцияларының бухгалтерлік есебі

Тармақ 79

79. РЕПО операцияларын жүзеге асыру кезінде мәміле сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2255 Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары.

Тармақ 80

80. «РЕПО» операциясы бойынша сыйақы түрінде шығысты есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 5250 Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша шығыс Кт 2725 Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша есептелген шығыс.

Тармақ 81

81. РЕПО операциясы бойынша бұрын берілген бағалы қағаздарды алған кезде РЕПО операциясы бойынша сыйақы түрінде есептелген шығыс сомасына және РЕПО операциясын жабу сомасына (осы мәміле жасалған кезде белгіленген мәмілелерді жабу құны) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2255 Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары 2725 Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша есептелген шығыс Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 82

82. Кері РЕПО операциясын жасаған кезде (бағалы қағаздарды сатып алу кезінде) операция сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1461 Бағалы қағаздармен «кері РЕПО» операциялары Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 83

83. «Кері РЕПО» операциясы бойынша сыйақыны есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1748 Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша есептелген шығыс Кт 4465 Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша кіріс.

Тармақ 84

84. Қабылдаушы тараптың қамтамасыз ету ретінде «кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды сатуы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2257 «РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттеме.

Тармақ 85

85. Эмитенттен қамтамасыз ету ретінде «кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздар бойынша сыйақы алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2256 «Кері РЕПО» операциялары бойынша берілген бағалы қағаздар бойынша алынған сыйақы түріндегі міндеттеме.

Тармақ 86

86. Қамтамасыз ету ретінде «кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттемені қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: міндеттеме құнын теріс түзету сомасына: Дт 5260 «Кері РЕПО» операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттемені қайта бағалаудан болған шығыс Кт 2257 «Кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме; міндеттеме құнын оң түзету сомасына: Дт 2257 «Кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме Кт 4466 «Кері РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттемені қайта бағалаудан түскен кіріс.

Тармақ 87

87. «Кері РЕПО» операциясы бойынша бұрын алған бағалы қағаздарды берген кезде «кері РЕПО» операциясы бойынша есептелген сыйақы сомасына және «кері РЕПО» операциясын жабу сомасына (осы мәміле жасалған кезде белгіленген мәмілелерді жабу құны) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1461 Бағалы қағаздармен «кері РЕПО» операциялары 1748 Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша есептелген шығыс.

Тарау 7. 7-тарау. Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу және сату операцияларының бухгалтерлік есебі

7-тарау. Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу және сату операцияларының бухгалтерлік есебі

Тармақ 88

88. Аффинирленген бағалы металдарды сатып алған кезде мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып сатып алу құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1011 Аффинирленген бағалы металдар 1012 Жолдағы аффинирленген бағалы металдар 1013 Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 89

89. Егер сатып алынған аффинирленген бағалы металдар ұйымның есеп саясатына сәйкес әділ құны бойынша қайта бағаланған жағдайда, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) егер аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса: Дт 1011 Аффинирленген бағалы металдар 1012 Жолдағы аффинирленген бағалы металдар 1013 Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар Кт 4704 Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан болатын кіріс;

Тармақша 2

2) егер аффинирленген бағалы металдардың есептік құны олардың әділ құнынан жоғары болса: Дт 5704 Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан болатын шығыс Кт 1011 Аффинирленген бағалы металдар 1012 Жолдағы аффинирленген бағалы металдар 1013 Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар.

Тармақ 90

90. Нұсқаулықтың 89-тармағына сәйкес аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан кейін әділ құны бойынша сатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) аффинирленген бағалы металдарды есептен шығару сомасына: Дт 5540 Аффинирленген бағалы металдардың баланстық құнын есептен шығару бойынша шығыс Кт 1011 Аффинирленген бағалы металдар 1012 Жолдағы аффинирленген бағалы металдар 1013 Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар;

Тармақша 2

2) аффинирленген бағалы металдарды сату бойынша жасалған мәміле сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 4540 Аффинирленген бағалы металдарды сатудан түскен кіріс.

Тарау 8. 8-тарау. Туынды қаржы құралдармен операциялардың бухгалтерлік есебі

8-тарау. Туынды қаржы құралдармен операциялардың бухгалтерлік есебі

Тармақ 1. 1-параграф. Форвардтық мәмілелермен операцияларды есепке алу

1-параграф. Форвардтық мәмілелермен операцияларды есепке алу

Тармақ 91

91. Форвард мәмілесі жасалған күні базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған форвард мәмілесінің талаптарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 6205 Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты талаптар 6305 Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты талаптар 6350 Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты талаптар 6405 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар 6415 Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты талаптар Кт 6705 Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты міндеттемелер 6805 Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты міндеттемелер 6850 Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты міндеттемелер 6905 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер 6915 Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.

Тармақ 92

92. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен шетел валютасын сатып алу және/немесе сату бойынша форвард мәмілелерін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) форвард мәмілесінің әділ құнын оң өзгерту сомасына: Дт 1892 Форвард операциялары бойынша талаптар Кт 4560 Бағалы қағаздар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кіріс 4570 Шетел валютасы бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кіріс 4580 Аффинирленген бағалы металдар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын кіріс 4594 Басқа да туынды қаржы құралдарымен операцияларды қайта бағалаудан болатын кіріс;

Тармақша 2

2) форвард мәмілесінің әділ құнын теріс өзгерту сомасына: Дт 5560 Бағалы қағаздар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыс 5570 Шетел валютасындағы форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыс 5580 Аффинирленген бағалы металдар бойынша форвард операцияларын қайта бағалаудан болатын шығыс 5594 Басқа да туынды қаржы құралдарымен операцияларды қайта бағалаудан болатын шығыс; Кт 2892 Форвард операциялары бойынша міндеттемелер;

Тармақша 3

3) форвард мәмілесінің әділ құнын оң/теріс түзету сомасына: Дт 2892 Форвард операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1892 Форвард операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 93

93. Ашық позицияны жабу және/немесе форвард мәмілесін орындау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған форвард мәмілесінің талаптарына сәйкес шартты талаптар/міндеттемелер сомасына: Дт 6705 Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты міндеттемелер 6805 Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты міндеттемелер 6850 Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты міндеттемелер 6905 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер 6915 Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер Кт 6205 Бағалы қағаздарды сатып алу бойынша шартты талаптар 6305 Бағалы қағаздарды сату бойынша шартты талаптар 6350 Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты талаптар 6405 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар 6415 Аффинирленген қымбат металдарды сатып алу-сату бойынша шартты талаптар;

Тармақша 2

2) банк немесе контрәріптес форвард мәмілесінің құнын (ашық позицияны ашу) нетто негізінде ақшамен өтеу кезінде: форвард мәмілесінің теріс құны кезінде: Дт 2892 Форвард операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары; форвард мәмілесінің оң құны кезінде: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1892 Форвард операциялары бойынша талаптар;

Тармақша 3

3) базалық активті сатып алу бойынша форвард мәмілесін орындаған кезде: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 1892 Форвард операциялары бойынша талаптар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

Тармақша 4

4) базалық активті сату бойынша форвардтық мәмілені орындау кезінде: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2892 Форвард операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар.

Тармақ 2. 2-параграф. Фьючерстік мәмілелер бойынша операцияларды есепке алу

2-параграф. Фьючерстік мәмілелер бойынша операцияларды есепке алу

Тармақ 94

94. Базалық активті сатып алуға немесе сатуға арналған фьючерстік мәмілені жасау күні фьючерстік мәмілелердің шарттарына сәйкес шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 6210 Фьючерс операциялары бойынша шартты талаптар Кт 6710 Фьючерс операциялары бойынша шартты міндеттемелер.

Тармақ 95

95. Фьючерстік мәмілелердің шарттарына сәйкес маржаны төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1852 Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 96

96. Базалық активті сатып алуға және (немесе) сатуға арналған фьючерстік мәмілені әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) фьючерстік мәміленің әділ құнын оң өзгерту сомасына: Дт 1891 Фьючерс операциялары бойынша талаптар Кт 4590 Қаржы фьючерстерін қайта бағалаудан кіріс;

Тармақша 2

2) фьючерстік мәміленің әділ құнының теріс өзгеру сомасына: Дт 5590 Қаржы фьючерстерін қайта бағалаудан шығыс Кт 2891 Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер;

Тармақша 3

3) фьючерстік мәміленің әділ құны есептелетін оң (теріс) түзету сомасына: Дт 2891 Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1891 Фьючерс операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 97

97. Банк контрәріптестің пайдасына/контрәріптес банктің пайдасына маржа сомасын төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) банк қосымша төлеген маржа сомасына: Дт 1852 Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

Тармақша 2

2) контрәріптестен алынған маржа сомасына: Дт 1852 Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу Кт 2852 Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу;

Тармақша 3

3) қор биржасында/брокерде ашылған шоттан рұқсат етілген есептелген маржаны есептен шығару кезінде: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1852 Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу;

Тармақша 4

4) қор биржасы/брокер алған маржа сомасына: Дт 2852 Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу Кт 1852 Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу.

Тармақ 98

98. Фьючерстік мәміленің ашық позициясын жабу күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) базалық активті сатып алуға және/немесе сатуға арналған фьючерстік мәміленің талаптарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына: Дт 6710 Фьючерс операциялары бойынша шартты міндеттемелер Кт 6210 Фьючерс операциялары бойынша шартты талаптар;

Тармақша 2

2) банк немесе контрәріптес фьючерс мәмілесінің құнын (ашық позицияны жабу) нетто негізінде ақшамен өтеу кезінде: Дт 2891 Фьючерс операциялары бойынша міндеттемелер 2852 Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 1852 Бағалы қағаздар нарығының кәсіби қатысушыларымен есеп айырысу 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 3. 3-параграф. Опцион мәмілелері бойынша операцияларды есепке алу

3-параграф. Опцион мәмілелері бойынша операцияларды есепке алу

Тармақ 99

99. Базалық активті сатып алуға/сатуға арналған «колл/пут» опционын сатып алған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сатып алынған «колл/пут» опционының шарттарына сәйкес шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына: Дт 6225 Сатып алынған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты міндеттемелер Кт 6725 Сатып алынған опцион операциялары – «колл-пут» бойынша шартты міндеттемелер – контршот;

Тармақша 2

2) сатып алынған «колл/пут» опционы бойынша төленген сыйлықақы сомасына: Дт 1893 Опцион операциялары бойынша талаптар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 100

100. Банктің есеп саясатында белгіленген мерзімділікпен, сондай-ақ «колл/пут» опционын орындау күні сатып алынған «колл/пут» опционы әділ құны бойынша қайта бағаланады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сатып алынған «колл/пут» опционының әділ құнын оң өзгерту сомасына: Дт 1893 Опцион операциялары бойынша талаптар Кт 4591 Опцион операцияларын қайта бағалаудан кіріс;

Тармақша 2

2) сатып алынған опционның әділ құнының теріс өзгеру сомасына: Дт 5591 Опцион операцияларын қайта бағалаудан шығыс Кт 1893 Опцион операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 101

101. Ашық позицияны жабу күні сатып алынған «колл/пут» опционын орындау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сатып алынған «колл/пут» опционының шарттары бойынша шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына: Дт 6725 Сатып алынған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты талаптар – контршот Кт 6225 Сатып алынған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты талаптар;

Тармақша 2

2) «колл/пут» опцион құнын ақшамен өтеу (ашық позицияны жабу) кезінде: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1893 Опцион операциялары бойынша талаптар;

Тармақша 3

3) сатып алынған «колл» опционының шарттары бойынша базалық активті сатып алу кезінде: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 1893 Опцион операциялары бойынша талаптар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

Тармақша 4

4) сатып алынған «пут» опционының шарттары бойынша базалық активті сату кезінде: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар 1893 Опцион операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 102

102. Базалық активті сатып алуға/сатуға арналған «колл/пут» опционын сату күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сатылған «колл/пут» опционының талаптары бойынша шартты талаптардың және шартты міндеттемелердің сомасына: Дт 6325 Сатылған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты талаптар – контршот Кт 6825 Сатылған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты міндеттемелер;

Тармақша 2

2) сатылған «колл/пут» опционы бойынша алынған сыйлықақы сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 2893 Опцион операциялары бойынша міндеттемелер.

Тармақ 103

103. Банктің есеп саясатымен белгіленген мерзімділікпен, сондай-ақ опцион мәмілесін орындау күні сатылған «колл/пут» опционының әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сатылған «колл/пут» опционының әділ құнының оң өзгеру сомасына: Дт 2893 Опцион операциялары бойынша міндеттемелер Кт 4591 Опцион операцияларын қайта бағалаудан кіріс;

Тармақша 2

2) сатылған «колл/пут» опционының әділ құнының теріс өзгеру сомасына: Дт 5591 Опцион операцияларын қайта бағалаудан шығыс Кт 2893 Опцион операциялары бойынша міндеттемелер.

Тармақ 104

104. Ашық позицияны жабу күні сатылған «колл/пут» опционын орындау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сатылған «колл/пут» опционының талаптары бойынша шартты талаптар және шартты міндеттемелер сомасына: Дт 6825 Сатылған опцион операциялары – «колл/пут» бойынша шартты міндеттемелер Кт 6325 Сатылған опцион операциялары – «колл-пут» бойынша шартты талаптар – контршот;

Тармақша 2

2) «колл/пут» опционының құнын ақшамен өтеу (ашық позицияны жабу) кезінде: Дт 2893 Опцион операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

Тармақша 3

3) базалық активті сатылған «колл» опционының шарттары бойынша сату кезінде: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2893 Опцион операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар;

Тармақша 4

4) базалық активті сатылған «пут» опционының шарттары бойынша сатып алу кезінде: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 1201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар 1481 Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар 2893 Опцион операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 4. 4-параграф. Своп мәмілелерін есепке алу

4-параграф. Своп мәмілелерін есепке алу

Тармақ 105

105. Спот және форвард талаптарымен кері сату бар шетелдік валютаны сатып алу бойынша валюталық своп мәмілесі жасалған күні мәміле паспортының негізінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) теңгедегі және шетел валютасындағы талаптар мен міндеттемелер сомасына: Дт 1895 Своп операциялары бойынша талаптар Кт 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

Тармақша 2

2) сатып алу бағамы есептік бағамнан төмен болған жағдайда: Дт 1895 Своп операциялары бойынша талаптар Кт 4895 Своп операциялары бойынша кіріс;

Тармақша 3

3) сатып алу бағамы есептік бағамнан жоғары болған жағдайда: Дт 5895 Своп операциялары бойынша шығыс Кт 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

Тармақша 4

4) шетел валютасын кері сату бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына: Дт 6405 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот) Кт 6905 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).

Тармақ 106

106. Своп мәмілесін ашу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: сатып алынатын шетел валютасының сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1895 Своп операциялары бойынша талаптар; теңге сомасына: Дт 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 107

107. Валюталық своп мәмілесін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) оң айырма сомасына: Дт 1895 Своп операциялары бойынша талаптар Кт 4593 Своп операцияларын қайта бағалаудан кіріс;

Тармақша 2

2) теріс айырма сомасына: Дт 5593 Своп операцияларын қайта бағалаудан шығыс Кт 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

Тармақша 3

3) талаптар мен міндеттемелер сомасына: Дт 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1895 Своп операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 108

108. Валюталық своп мәмілесін жабу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: сатылатын шетел валютасы үшін алынатын теңге сомасына және сатылатын шетел валютасының сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 1895 Своп операциялары бойынша талаптар; шетел валютасын кері сату бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 6905 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот) Кт 6405 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).

Тармақ 109

109. Спот және форвард талаптарымен кері сатып алумен шетелдік валютаны сату бойынша валюталық своп мәмілесі жасалған күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: шетел валютасын сату бойынша:

Тармақша 1

1) теңгемен және шетел валютасындағы талаптар мен міндеттемелер сомасына: Дт 1895 Своп операциялары бойынша талаптар Кт 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

Тармақша 2

2) сату бағамы есептік бағамнан төмен болған жағдайда: Дт 5895 Своп операциялары бойынша шығыс Кт 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер;

Тармақша 3

3) сату бағамы есептік бағамнан жоғары болған жағдайда: Дт 1895 Своп операциялары бойынша талаптар Кт 4895 Своп операциялары бойынша кіріс;

Тармақша 4

4) шетел валютасындағы шартты талаптар мен шетел валютасын кері сатып алу бойынша теңгедегі міндеттемелер сомасына: Дт 6405 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот) Кт 6905 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).

Тармақ 110

110. Валюталық своп мәмілесін ашу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сатылатын шетел валютасының сомасына: Дт 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

Тармақша 2

2) сатылатын шетел валютасы үшін алынатын теңгедегі ақша сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1895 Своп операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 111

111. Валюталық своп мәмілесін әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

Тармақша 2

Тармақша 3

Тармақ 112

112. Валюталық своп мәмілесін жабу кезінде валюталау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) шетел валютасын сатып алуға жұмсалатын теңге сомасына және сатып алынатын шетел валютасының сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 1895 Своп операциялары бойынша талаптар;

Тармақша 2

2) шетел валютасын кері сатып алу бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 6905 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот) Кт 6405 Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар (валюталық своп мәмілесі үшін бөлек жеке шот).

Тармақ 113

113. Пайыздық своп мәмілесін жасау күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) пайыздық свопты сатып алу кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына: Дт 6240 Пайыздық своп Кт 6740 Пайыздық своп;

Тармақша 2

2) пайыздық свопты сату кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына: Дт 6240 Пайыздық своп Кт 6740 Пайыздық своп;

Тармақ 114

114. Пайыздық свопты әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) оң айырма сомасына: Дт 1895 Своп операциялары бойынша талаптар (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот) Кт 4593 Своп операцияларын қайта бағалаудан кіріс;

Тармақша 2

2) теріс айырма сомасына: Дт 5593 Своп операцияларын қайта бағалаудан шығыс Кт 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот);

Тармақша 3

3) пайыздық своп мәмілесінің әділ құнының есепте тұрған оң/теріс түзету сомасына: Дт 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер (пайыздық своп мәмілесі бойынша міндеттемелерді есепке алу үшін тиісті қосалқы шот) Кт 1895 Своп операциялары бойынша талаптар (пайыздық своп мәмілесі бойынша талаптарды есепке алу үшін тиісті қосалқы шот).

Тармақ 115

115. Пайыздық своп мәмілесі бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) төленетін сыйақы сомасына: Дт 5091 Басқа банктермен жүргізілетін операциялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты басқа шығыс Кт 2727 Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген шығыс;

Тармақша 2

2) алынатын сыйақы сомасына: Дт 1753 Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген кіріс Кт 4091 Басқа банктермен жүргізілетін операциялар бойынша сыйақы алуға байланысты басқа кіріс.

Тармақ 116

116. Кезеңдік төлемдерді жүргізу күні пайыздық своп мәмілесінің талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: алынған сыйақы сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1753 Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген кіріс; төленген сыйақы сомасына: Дт 2727 Туынды қаржы құралдарымен операциялар бойынша есептелген шығыс Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 117

117. Пайыздық своп мәмілесінің мерзімі өткен күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) пайыздық свопты сатып алу кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына: Дт 6740 Пайыздық своп Кт 6240 Пайыздық своп;

Тармақша 2

2) пайыздық свопты сату кезінде шартты талаптар мен шартты міндеттемелер сомасына: Дт 6740 Пайыздық своп Кт 6240 Пайыздық своп.

Тарау 9. 9-тарау. Хеджирлеу операцияларының бухгалтерлік есебі

9-тарау. Хеджирлеу операцияларының бухгалтерлік есебі

Тармақ 1. 1-параграф. Ақша ағынын хеджирлеуді есепке алу

1-параграф. Ақша ағынын хеджирлеуді есепке алу

Тармақ 118

118. Ақша ағынын хеджирлеуді есепке алу хеджирлеу құралы есебінде жасалған пайыздық свопты және хеджирленетін бап ретінде сатып алынған/орналастырылған борыштық бағалы қағаздарды пайдалану арқылы жүзеге асырылады. Басқа қаржы құралдарын пайдалана отырып, ақша ағынын хеджирлеуді жүзеге асырған жағдайда бухгалтерлік есепті жүргізу осы параграфта көзделген тәртіппен және тиісті қаржы құралдарын есепке алу үшін Нұсқаулықта көзделген баланстық шоттарды пайдалана отырып жүзеге асырылады.

Тармақ 119

119. Сатып алынған актив немесе орналастырылған міндеттемелер бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сатып алынған актив бойынша: Дт 1744 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс 1746 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс Кт 4201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс 4452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алумен байланысты кіріс;

Тармақша 2

2) орналастырылған міндеттеме бойынша: Дт 5301 Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Кт 2730 Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс.

Тармақ 120

120. Хеджирлеу құралын әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) оң айырма сомасына: Дт 1895 Своп операциялары бойынша талаптар Кт 3589 Басқа да қайта бағалау бойынша резервтер;

Тармақша 2

2) теріс айырма сомасына: Дт 3589 Басқа да қайта бағалау бойынша резервтер Кт 2895 Своп операциялары бойынша міндеттемелер.

Тармақ 121

121. Хеджирленетін бап бойынша сыйақы түрінде есептелген кірісті алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1744 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс 1746 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша есептелген кіріс; хеджирленетін бап бойынша есептелген шығысты төлеу бойынша: Дт 2730 Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша есептелген шығыс Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 122

122. Своп мәмілесі бойынша кезеңдік есеп айырысуды жүзеге асыру бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) контрагенттен алынған сомаға: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 4201 Әділ құны бойынша пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс 4452 Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша сыйақы алумен байланысты кіріс;

Тармақша 2

2) контрагентке төлем сомасына: Дт 5301 Айналысқа шығарылған облигациялар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 2. 2-параграф. Әділ құнды хеджирлеуді есепке алу

2-параграф. Әділ құнды хеджирлеуді есепке алу

Тармақ 123

123. Әділ құнды хеджирлеуді есепке алу мынадай тәртіппен жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) әділ құны бойынша хеджирлеу құралын қайта есептеуден алынған кіріс пен шығысты есепке алу Нұсқаулықтың 8-тарауында көзделген туынды қаржы құралдарын есепке алуға ұқсас жүзеге асырылады;

Тармақша 2

2) қаржылық есептілікте хеджирлеу құралдары бойынша кіріс пен шығыс хеджирленетін баптан кіріс пен шығыс көрсетілген пайда мен шығын туралы есептің сол тұрақты бабында көрсетіледі. Хеджирлеу операциясының тиімді емес бөлігіне жататын кіріс пен шығыс басқа да кіріс пен шығыс бабында көрсетіледі.

Тармақ 124

124. Таза инвестицияларды хеджирлеуді есепке алу осы тарауда көзделген ақша ағынын есепке алуға ұқсас жүзеге асырылады.

Тарау 10. 10-тарау. Төлем карточкаларымен және жол чектерімен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі

10-тарау. Төлем карточкаларымен және жол чектерімен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі

Тармақ 1. 1-параграф. Төлем карточкаларымен жасалған операцияларды есепке алу

1-параграф. Төлем карточкаларымен жасалған операцияларды есепке алу

Тармақ 125

125. Төлем карточкаларын әзірлеуші ұйыммен жасалған төлем карточкаларын әзірлеу туралы шарттың негізінде төлем карточкаларын әзірлеу үшін ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1867 Негізгі емес қызмет бойынша басқа да дебиторлар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 126

126. Төлем карточкаларын әзірлеуші ұйымнан немесе эмитент-банктен алу кезінде алынған төлем карточкаларының құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 5922 Негізгі емес қызметтің басқа да шығысы Кт 1867 Негізгі емес қызмет бойынша басқа да дебиторлар.

Тармақ 127

127. Клиенттің ағымдағы шотына ақшаны есептеу/аудару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1005 Банкоматтар мен электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 128

128. Банк төлем карточкасына қызмет көрсеткені үшін және басқа да қызмет түрлері үшін комиссиялық сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1810 Есептелген комиссиялық кіріс Кт 4608 Басқа да комиссиялық кіріс 4619 Төлем карточкаларына қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.

Тармақ 129

129. Банк төлем карточкасына қызмет көрсеткені үшін есептеген сыйақыны төлеу күні мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1810 Есептелген комиссиялық кіріс.

Тармақ 130

130. Клиент төлем карточкасын пайдалана отырып тауарларға және/немесе қызмет көрсетуге ақы төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 131

131. Төлем карточкасы дебеттік-кредиттік болған жағдайда ақшаны төлем карточкасы бойынша дебеттік қалдық шегінде ағымдағы шотқа есептеу /ағымдағы шоттан есептен шығару жөніндегі операциялардың бухгалтерлік есебін жүргізу Нұсқаулықтың 127-130-тармақтары аралығында көзделген тәртіпке ұқсас болады.

Тармақ 132

132. Клиентке кредиттік карточка беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: комиссия сомасына: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 4608 Басқа да комиссиялық кіріс 4619 Төлем карточкаларына қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс; клиенттерге берілген кредит лимитінің сомасына: Дт 1403 Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 133

133. Кредиттік карточка бойынша құнсызданудан болған шығынды жабуға резервтер (провизиялар) құру кезінде Нұсқаулықтың 47-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады. Бұдан әрі резервтер (провизиялар) азайған, кредиттік карточка бойынша борышты өтеу немесе баланстан есептен шығарған кезде Нұсқаулықтың 48, 49-тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

Тармақ 134

134. Клиент кредиттік карточка бойынша төлемді жүзеге асырған кезде ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 135

135. Кредиттік карточка бойынша берілген банктік қарыздар бойынша сыйақы есептелген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1740 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс Кт 4403 Клиенттердің кредиттік карточкалары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс.

Тармақ 136

136. Клиент банктік қарыз бойынша есептелген сыйақы сомасын банкке өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1005 Банкоматтардағы және электрондық терминалдардағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1403 Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар 1740 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 137

137. Клиент пен банк арасында жасалған банктік қарыз шартының мерзімі аяқталған кезде немесе бұзылғанда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1403 Клиенттердің кредит карточкалары бойынша шоттар.

Тармақ 2. 2-параграф. Жол чектерімен жасалған операцияларды есепке алу

2-параграф. Жол чектерімен жасалған операцияларды есепке алу

Тармақ 138

138. Жол чектерін сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1008 Жол чектеріндегі ақша Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары, бір мезгілде баланстан тыс есепке алуда: Кіріс 7339 Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

Тармақ 139

139. Жол чектерін сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша Кт 1008 Жол чектеріндегі ақша, бір мезгілде баланстан тыс есепке алуда: Шығыс 7339 Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

Тармақ 140

140. Жол чектерімен операциялар бойынша комиссиялық кіріс сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша Кт 4608 Басқа да комиссиялық кіріс.

Тармақ 141

141. Банк жол чектерін инкассоға қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) ақысы төленген жол чектері бланкілерінің шартты құнын баланстан тыс есепке алуға кіріске жазу кезінде: Кіріс 7339 Әртүрлі құндылықтар және құжаттар;

Тармақша 2

2) жол чектерімен жасалған операциялар бойынша комиссиялық кіріс сомасына: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша Кт 4608 Басқа да комиссиялық кіріс;

Тармақша 3

3) инкассоға қабылданған жол чектері бойынша келіп түскен және клиенттің ағымдағы шотына есептелген өтеу сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

Тармақша 4

4) жол чектері бланкілерінің шартты құнын баланстан тыс есептен шығару кезінде: Шығыс 7339 Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

Тарау 11. 11-тарау. Банктік кепілдіктермен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі

11-тарау. Банктік кепілдіктермен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі

Тармақ 1. 1-параграф. Клиент міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз етусіз берілетін банк кепілдіктерін есепке алу

1-параграф. Клиент міндеттемелерінің орындалуын қамтамасыз етусіз берілетін банк кепілдіктерін есепке алу

Тармақ 142

142. Клиент міндеттемелерін қамтамасыз етусіз берілетін банк кепілдіктерін беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) берілген банктік кепілдік бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына: Дт 6055 Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар Кт 6555 Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер;

Тармақша 2

2) шығарылған банктік кепілдіктің әділ құнына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 2869 Берілген кепілдіктер.

Тармақ 143

143. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша алғашқы танылған міндеттемелердің амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2869 Берілген кепілдіктер Кт 4606 Кепілдіктермен жасалған операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.

Тармақ 144

144. Банктік кепілдіктің қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына: Дт 6555 Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер Кт 6055 Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;

Тармақша 2

2) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына: Дт 2869 Берілген кепілдіктер Кт 4606 Кепілдіктермен жасалған операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.

Тармақ 145

145. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелерді реттеу үшін резерв құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 5465 Шартты міндеттемелер бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыру шығысы Кт 2869 Берілген кепілдіктер.

Тармақ 146

146. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелердің реттелуі бойынша бұрын танылған резервтің азаюы кезінде резервтің азаю сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2869 Берілген кепілдіктер Кт 4958 Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

Тармақ 147

147. Банк банктік кепілдік сомасын немесе оның бір бөлігін төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: төлем сомасына: Дт 2869 Берілген кепілдіктер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары, бір мезгілде, берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелердің азаю сомасына: Дт 6555 Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер Кт 6055 Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар. Егер кепілдік шартының талаптарында клиент банк төлеген соманы оның кредиторының пайдасына өтеуі көзделген болса, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1861 Кепілдіктер бойынша дебиторлар Кт 4958 Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

Тармақ 148

148. Клиент банктік кепілдік бойынша төленген соманы өтеу кезінде нақты алынған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары 2215 Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2217 Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары Кт 1861 Кепілдіктер бойынша дебиторлар.

Тармақ 2. 2-параграф. Ақшаны кепілге қою арқылы берілген банктік кепілдіктерді есепке алу

2-параграф. Ақшаны кепілге қою арқылы берілген банктік кепілдіктерді есепке алу

Тармақ 149

149. Ақша кепілімен берілген банктік кепілдікті беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына: Дт 6055 Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар Кт 6555 Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер; кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде қабылданған ақша сомасына: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары 2215 Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2217 Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары Кт 2223 Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым. Бір мезгілде, банктің балансында банк кепілдігінің әділ құны сомасына Нұсқаулықтың 142-тармағының 2-тармақшасында көзделген бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады.

Тармақ 150

150. Банктің есеп саясаты белгілеген кезеңділікпен шығарылған өтелген (қамтамасыз етілген) банктік кепілдік бойынша алғашқы танылған міндеттеменің амортизациясы жүргізіледі және Нұсқаулықтың 143-тармағында көзделген бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады.

Тармақ 151

151. Банктік кепілдіктің кредиторларға талап қоймай қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемесін қамтамасыз ету ретінде бұрын қабылданған ақша сомасына: Дт 2223 Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шоты 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап еткенге дейінгі салымдары 2215 Заңды тұлғалардың қысқа мерзімді салымдары 2217 Заңды тұлғалардың ұзақ мерзімді салымдары;

Тармақша 2

2) берілген банктік кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына: Дт 6555 Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер Кт 6055 Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар;

Тармақша 3

3) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына: Дт 2869 Берілген кепілдіктер Кт 4606 Кепілдіктермен жасалған операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.

Тармақ 152

152. Банктік кепілдік сомасын төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) төлеv сомасына: Дт 1861 Кепілдіктер бойынша дебиторлар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары;

Тармақша 2

2) банк орындаған міндеттемелер сомасын кепілдік шарты бойынша клиенттің міндеттемесін қамтамасыз ету ретінде қабылданған ақша есебінен өтеу кезінде: Дт 2223 Заңды тұлғалардың міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын салым Кт 1861 Кепілдіктер бойынша дебиторлар;

Тармақша 3

3) берілген кепілдік бойынша шартты міндеттемелер сомасына: Дт 6555 Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал міндеттемелер Кт 6055 Берілген немесе расталған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар.

Тармақ 3. 3-параграф. Клиенттің мүлкін (ақшаны қоспағанда) кепілге қою арқылы берілген банктік кепілдікті есепке алу

3-параграф. Клиенттің мүлкін (ақшаны қоспағанда) кепілге қою арқылы берілген банктік кепілдікті есепке алу

Тармақ 153

153. Клиенттің мүлкін (ақшаны қоспағанда) кепілге қою арқылы банктік кепілдікті беру кезінде Нұсқаулықтың 142-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: кепілге қойылған мүлік құнына: Кіріс 7250 Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік; кепіл нысанасына құқықтарды белгілейтін құжаттардың (кепілдік шартының, банктік қарыздың, кепілдіктің түпнұсқалары және басқа құжаттар) шартты құнына: Кіріс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 154

154. Банктік кепілдіктің қолданылу мерзімі өткен, кепілдік шарты жойылған немесе бұзылған кезде Нұсқаулықтың 144-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: кепіл мүлікті есептен шығару бойынша: Шығыс 7250 Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік; кепіл нысанасына құқықтар белгілейтін құжаттарды есептен шығару бойынша: Шығыс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 155

155. Берілген банктік кепілдік бойынша міндеттемелерді және банктің кредитордың пайдасына төлеген сомасын клиенттің өтеуі бойынша дебиторлық берешекті реттеу үшін резерв құру кезінде Нұсқаулықтың 145-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

Тармақ 156

156. Банк банктік кепілдік сомасын не оның бір бөлігін төлеу туралы кредитордың талабын алған кезде Нұсқаулықтың 147-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

Тармақ 157

157. Клиент банктік кепілдік бойынша төленген соманы өтеген кезде Нұсқаулықтың 148-тармағында көзделген бухгалтерлік жазба, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: кепілге қойылған мүлікті есептен шығару бойынша: Шығыс 7250 Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік; кепіл нысанасына құқықтарды белгілейтін құжаттарды есептен шығару бойынша: Шығыс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 4. 4-параграф. Берілген банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешекті есепке алу

4-параграф. Берілген банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешекті есепке алу

Тармақ 158

158. Банк кепілдік сомасын төлеу туралы кредитордың талабын қанағаттандыруының нәтижесінде туындаған дебиторлық берешекті қайта ресімдеу кезінде банк қарызының сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар Кт 1861 Кепілдіктер бойынша дебиторлар.

Тармақ 159

159. Банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешектің құнсыздануынан болған шығынның орнын жабуға резервтер (провизиялар) құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 5453 Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс Кт 1877 Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар).

Тармақ 160

160. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешектің құнсыздануынан болған шығынның орнын жабуға құрылған резервтердің (провизиялардың) азаюы кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1877 Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар) Кт 4953 Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

Тармақ 161

161. Шығарылған банктік кепілдіктер бойынша дебиторлық берешек құрылған резервтер (провизиялар) есебінен банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде баланстан есептен шығарылған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1877 Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар) Кт 1861 Кепілдіктер бойынша дебиторлар.

Тарау 12. 12-тарау. Вексельдермен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі

12-тарау. Вексельдермен жасалған операциялардың бухгалтерлік есебі

Тармақ 1. 1-параграф. Есепке қабылданған вексельдер бойынша операцияларды есепке алу

1-параграф. Есепке қабылданған вексельдер бойынша операцияларды есепке алу

Тармақ 162

162. Вексельдерді есепке қабылдау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) есепке алынған вексель сомасына: Дт 1405 Клиенттердің есепке алынған вексельдері Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

Тармақша 2

2) есепке алынған вексель бойынша дисконт сомасына: Дт 1405 Клиенттердің есепке алынған вексельдері (бөлек жеке шот) Кт 1432 Есепке алынған вексельдер бойынша дисконт;

Тармақша 3

3) есепке алынған вексель бойынша сыйлықақы сомасына: Дт 1433 Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы Кт 1405 Клиенттердің есепке алынған вексельдері;

Тармақша 4

4) алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы сомасына, есептелген вексель бойынша: Дт 1406 Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар, бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 163

163. Есепке алынған вексель бойынша дисконтты немесе сыйлықақыны амортизациялау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) есепке алынған вексель бойынша дисконт сомасына: Дт 1432 Есепке алынған вексельдер бойынша дисконт Кт 4405 Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;

Тармақша 2

2) есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы сомасына: Дт 5235 Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс Кт 1433 Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы.

Тармақ 164

164. Есепке алынған вексельдер бойынша сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1752 Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кіріс Кт 4405 Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс; Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген сыйақыны нақты алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1406 Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы 1752 Есепке алынған вексель бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 165

165. Есепке алынған вексель бойынша төлем мерзімі басталған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1405 Клиенттердің есепке алынған вексельдері 1406 Клиенттердің есепке алынған вексельдері бойынша алдыңғы вексель ұстаушылар есептеген сыйақы 1752 Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кіріс, және бір мезгілде: Шығыс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 166

166. Есепке алынған вексельді мерзімінен бұрын өтеу кезінде осы Нұсқаулықтың 165-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) есепке алынған вексель бойынша толық есептелмеген дисконт сомасына: Дт 1432 Есепке алынған вексель бойынша дисконт Кт 1405 Клиенттердің есепке алынған вексельдері (бөлек жеке шот);

Тармақша 2

2) есепке алынған вексель бойынша толық есептелмеген сыйлықақы сомасына: Дт 1405 Клиенттердің есепке алынған вексельдері Кт 1433 Есепке алынған вексельдер бойынша сыйлықақы.

Тармақ 167

167. Вексельді индоссалау кезінде Нұсқаулықтың 166-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбалар, сондай-ақ мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: вексельдің есепке алу құнына және вексельді есепке алу құнынан асып кету сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1405 Клиенттердің есепке алынған вексельдері 4734 Басқа да қайта бағалаудан болатын кіріс, және бір мезгілде: Шығыс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 2. 2-параграф. Вексель бойынша наразылық білдірілгеннен кейін операцияларды есепке алу

2-параграф. Вексель бойынша наразылық білдірілгеннен кейін операцияларды есепке алу

Тармақ 168

168. Вексель бойынша төлем мерзімі басталған кезде төлеуші есепке алынған вексельге ақы төлемеген жағдайда вексель бойынша наразылық жасалғаннан кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) наразылық білдірілген вексель сомасына: Дт 1425 Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері Кт 1405 Клиенттердің есепке алынған вексельдері;

Тармақша 2

2) наразылық білдірілген вексельдер бойынша есептелген сыйақы сомасына: Дт 1425 Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері Кт 1752 Есепке алынған вексельдер бойынша есептелген кіріс;

Тармақша 3

3) наразылық білдірілген вексель бойынша төлеушінің келісімінсіз өндіріп алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) және комиссиялық кіріс сомасына: Дт 1749 Басқа да мерзімі өткен сыйақы 1818 Есептелген басқа да комиссиялық кіріс 1879 Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) Кт 4424 Клиенттердің қарыз бойынша мерзімі өткен берешегі бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс 4608 Басқа да комиссиялық кіріс.

Тармақ 169

169. Вексель бойынша берешекті қайтармауға қатысты объективті белгілер болған кезде, вексель бойынша наразылық білдірілгеннен кейін наразылық білдірілген вексель бойынша жасалған резервтер (провизиялар) сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 5455 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс Кт 1428 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).

Тармақ 170

170. Наразылық білдірілген вексель бойынша берешекті өндіріп алу мүмкін болмаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: құрылған резервтердің (провизиялардың) есебінен берешекті есептен шығару сомасына: Дт 1428 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) Кт 1425 Клиенттердің наразылық білдірілген вексельдері 1749 Басқа да мерзімі өткен сыйақы 1818 Есептелген басқа да комиссиялық кіріс 1879 Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл), және бір мезгілде: Шығыс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 3. 3-параграф. Домицильдендірілген вексельдерге ақы төлеу бойынша операцияларды есепке алу

3-параграф. Домицильдендірілген вексельдерге ақы төлеу бойынша операцияларды есепке алу

Тармақ 171

171. Вексельдерді домицильдендіру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) домицильдендірілген вексельдер бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына: Дт 6180 Вексельдер бойынша ықтимал талаптар Кт 6680 Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер, бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына: Шығыс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар;

Тармақша 2

2) домицилианттың міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде қабылданатын ақша сомасына: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы

Тармақша 3

3) комиссиялық кіріс сомасына: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша Кт 4608 Басқа да комиссиялық кіріс.

Тармақ 172

172. Домицилиат вексель бойынша төлем жасаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) вексель бойынша төлем сомасына: Дт 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

Тармақша 2

2) домицилдендірілген вексель бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына: Дт 6680 Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер Кт 6180 Вексельдер бойынша ықтимал талаптар, бір мезгілде: Шығыс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 4. 4-параграф. Вексельдерді инкассоға қабылдау бойынша операцияларды есепке алу

4-параграф. Вексельдерді инкассоға қабылдау бойынша операцияларды есепке алу

Тармақ 173

173. Вексельдерді инкассоға қабылдау кезінде кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 174

174. Инкассоға қабылданған вексель бойынша төлемді алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: алынған төлем сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 4608 Басқа да комиссиялық кіріс, және бір мезгілде: Шығыс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 5. 5-параграф. Вексельдерді авалирлеу бойынша операцияларды есепке алу

5-параграф. Вексельдерді авалирлеу бойынша операцияларды есепке алу

Тармақ 175

175. Вексельге аваль қою кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына: Дт 6180 Вексельдер бойынша ықтимал талаптар Кт 6680 Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер;

Тармақша 2

2) аваль бойынша міндеттемелерді қамтамасыз ету ретінде қабылданатын ақша сомасына: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы;

Тармақша 1

1) кепіл мүліктің құнына: Кіріс 7250 Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл); сонымен бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 176

176. Авалирленген вексель бойынша төлемдерді жүзеге асыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына: Дт 6680 Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер Кт 6180 Вексельдер бойынша ықтимал талаптар;

Тармақша 2

2) аваль бойынша міндеттемелерді қамтамасыз ету ретінде бұрын қабылданған ақша сомасына: Дт 2213 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың қысқа мерзімді салымы 2223 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын заңды тұлғалардың салымы 2241 Клиенттердің міндеттемелерін қамтамасыз ету болып табылатын жеке тұлғалардың ұзақ мерзімді салымы Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары;

Тармақша 3

3) кепіл мүліктің құнына: Шығыс 7250 Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл); сонымен бір мезгілде, кепіл нысанасына құқық белгілейтін құжаттардың, клиентке міндетті қайтаруға жататын кепіл туралы шарттың және басқа құжаттардың түпнұсқасының 1 (бір) теңге шартты құнына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Шығыс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 177

177. Мүлікпен (ақшаны қоспағанда) қамтамасыз етілген авалирленген вексельге ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) авалирленген вексель бойынша ақы төлеу сомасына: Дт 1861 Кепілдіктер бойынша дебиторлар Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

Тармақша 2

2) авалирленген вексель бойынша банк орындаған міндеттеме сомасын өтеу кезінде: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1861 Кепілдіктер бойынша дебиторлар, және бір мезгілде: Шығыс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар, кепіл мүліктің құнына: Шығыс 7250 Клиенттің міндеттемелерін қамтамасыз етуге қабылданған мүлік (кепіл);

Тармақша 3

3) авалирленген вексель бойынша шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына: Дт 6680 Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер Кт 6180 Вексельдер бойынша ықтимал талаптар.

Тармақ 178

178. Міндеттеме қамтамасыз етілмеген авалирленген вексельді есепке алу Нұсқаулықтың 11-тарауының 1-параграфында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

Тармақ 179

179. Мүлік кепілімен (ақшаны қоспағанда) қамтамасыз етілген авалирленген вексельді есепке алу Нұсқаулықтың 154-157-тармақтарында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

Тармақ 6. 6-параграф. Вексельдерді делдалдық тәртіппен акцептеу бойынша операцияларды есепке алу

6-параграф. Вексельдерді делдалдық тәртіппен акцептеу бойынша операцияларды есепке алу

Тармақ 180

180. Вексельдерді делдалдық тәртіппен акцептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

Тармақша 2

2) комиссия сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2869 Берілген кепілдіктер.

Тармақ 181

181. Акцептелген вексельге ақы төлеу бойынша бастапқы танылған міндеттемені амортизациялау кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2869 Берілген кепілдіктер Кт 4608 Басқа да комиссиялық кіріс.

Тармақ 182

182. Акцептелген вексель бойынша төлемді жүзеге асыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

Тармақша 2

2) амортизацияланбаған комиссиялық сыйақы сомасына: Дт 2869 Берілген кепілдіктер Кт 4606 Кепілдіктермен операциялар бойынша қызмет көрсету үшін комиссиялық кіріс.

Тармақ 183

183. Акцепттелген вексельге ақы төлеу бойынша міндеттемені реттеу үшін резервтер (провизиялар) жасау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 5465 Шартты міндеттемелер бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс Кт 2869 Берілген кепілдіктер, және бір мезгілде, банк пен вексель ұстаушы арасында вексельді ақы төлеуге қабылдау туралы мәміленің шартында банк өзінің кредиторының пайдасына төлеген соманы клиенттің өтеуі көзделген жағдайларда оны құру кезінде жасалған резервтер (провизиялар) сомасынан аспайтын сомаға: Дт 1861 Кепілдіктер бойынша дебиторлар Кт 4958 Шартты міндеттемелер бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

Тармақ 184

184. Делдалдық тәртібімен акцептелген вексель бойынша төлемді жүзеге асыру кезінде акцептелген вексель бойынша ақы төлеу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2869 Берілген кепілдіктер 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот Кт 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 185

185. Акцептелген вексельге ақы төлеу бойынша банк орындаған міндеттеме сомасын өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1861 Кепілдіктер бойынша дебиторлар. Шартты талаптар мен міндеттемелер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 6680 Вексельдер бойынша ықтимал міндеттемелер Кт 6180 Вексельдер бойынша ықтимал талаптар.

Тарау 13. 13-тарау. Аккредитивтермен жүргізілген операциялардың бухгалтерлік есебі

13-тарау. Аккредитивтермен жүргізілген операциялардың бухгалтерлік есебі

Тармақ 1. 1-параграф. Өтелген импорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу

1-параграф. Өтелген импорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу

Тармақ 186

186. Эмитент банк клиенттің ағымдағы шотынан ақша аудару және оларды аккредитив бойынша есеп айырысуды жүзеге асыру үшін өтеу шотында депозитке салу жолымен өтелген импорттық аккредитивті ашу кезінде аккредитивті өтеу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 2855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар.

Тармақ 187

187. Эмитент банк аккредитив талаптарын орындау кезінде өтелген импорттық аккредитив бойынша төлемді жүзеге асырған кезде және банкте аккредитивті орындау сомасына өтеу болған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.

Тармақ 188

188. Аккредитив бойынша өтеуді қайтару сомасына өтелген импорттық аккредитив жойылған жағдайда клиентке мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 189

189. Өтелген импорттық аккредитив бойынша төлем орындаушы банк арқылы орындалған жағдайда орындаушы банктен тауар тиеу құжаттарын тексеру және олардың аккредитив талаптарына сәйкестігі туралы растауды алғаннан кейін аударым сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 190

190. Орындаушы банктен тиісті құжаттарды алғаны және аккредитив сомасын бенефициардың пайдасына аударғаны туралы растауды алғаннан кейін эмитент банк аккредитивті жабу сомасына мынадай бухгалтерлік жазбаны жүзеге асырады: Дт 2855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар Кт 1855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар.

Тармақ 191

191. Аккредитив бойынша төлемді жүзеге асыру жолымен өтелген импорттық аккредитивтің күшін жойған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) орындаушы банктен импорттық аккредитив бойынша өтеудің аударылған сомасының түсу сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар;

Тармақша 2

2) аккредитив бойынша өтеу сомасын клиентке қайтарған кезде: Дт 2855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 2. 2-параграф. Өтелмеген импорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу

2-параграф. Өтелмеген импорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу

Тармақ 192

192. Эмитент банк өтелмеген импорттық аккредитив ашқан кезде аккредитив – импорттаушы клиенттің бұйрық берушісінің тапсырмасы бойынша аккредитив сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 6005 Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар Кт 6505 Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер.

Тармақ 193

193. Эмитент банк аккредитивті аккредитив талаптарына сәйкес орындаған кезде өкім, шарт немесе клиенттің өтініші негізінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) банк шығарған және төлеген аккредитив сомасына: Дт 1855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

Тармақша 2

2) клиентке берілген қарыз сомасына және банк кредит ретінде берген ақша есебінен банк төлеген аккредитив сомасын өтеуге: Дт 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар Кт 1855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар.

Тармақ 194

194. Берілген қарызды одан әрі есепке алу тәртібі Нұсқаулықтың 4-тарауында белгіленген тәртіппен жүзеге асырылады.

Тармақ 195

195. Эмитент банк өтелмеген импорттық аккредитивті орындаған кезде эмитент банкте аккредитивті жабу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 6505 Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер Кт 6005 Шығарылған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар.

Тармақ 196

196. Өтелмеген импорттық аккредитив жойылған жағдайда Нұсқаулықтың 195-тармағына ұқсас бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

Тармақ 3. 3-параграф. Аккредитив бойынша комиссиялық сыйақыны есепке алу

3-параграф. Аккредитив бойынша комиссиялық сыйақыны есепке алу

Тармақ 197

197. Егер аккредитив талаптарында аккредитивтің қолданылу кезеңіне комиссиялық сыйақы көзделген болса, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) есептелген комиссиялық кіріс сомасына: Дт 1822 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша есептелген комиссиялық кіріс Кт 4612 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша комиссиялық кіріс;

Тармақша 2

2) есептелген комиссиялық сыйақыны өтеу кезінде: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың заңды шоттары Кт 1822 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша есептелген комиссиялық кіріс;

Тармақша 3

3) егер аккредитив шарттарына сәйкес комиссиялық сыйақылар қызмет көрсетілген күні алынаса, алынатын комиссиялық сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 4612 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша комиссиялық кіріс.

Тармақ 198

198. Клиенттің (аппликанттың/бенефициардың) ақшалай қаражаты есебінен аккредитивтерге (оның ішінде аккредитивті растау үшін) қызмет көрсетуге байланысты қызметтер бойынша басқа эмитент банктің, делдал банктің комиссияларын төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.

Тармақ 199

199. Клиенттің (аппликанттың/бенефициардың) ағымдағы шотында ақшалай қаражат болмаған кезде клиенттің ақшалай қаражаты есебінен аккредитивтерге (оның ішінде аккредитивті растау үшін) қызмет көрсетуге байланысты қызметтер бойынша басқа эмитент банктің, делдал банктің комиссияларын төлеу үшін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары. 200.Клиент делдал банкке төленген комиссиялық сыйақы бойынша банк шығысын өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 1855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша дебиторлар.

Тармақ 4. 4-параграф. Экспорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу

4-параграф. Экспорттық аккредитивтермен операцияларды есепке алу

Тармақ 201

201. Экспорттық аккредитивті авизо кезінде бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылмайды.

Тармақ 202

202. Бенефициардан экспортталатын тауар бойынша тауар тиеу құжаттары келіп түскен және олар аккредитив талаптарына сәйкес келген кезде қабылданған құжаттар 1 құжат – 1 теңге шартты бағалау бойынша кіріске алынады және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Кіріс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар; және бір мезгілде или бір мезгілде (экспорттық аккредитив расталған жағдайда), аккредитив сомасына: Дт 6025 Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар 6010 Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар Кт 6525 Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер 6510 Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер.

Тармақ 203

203. Бенефициардың пайдасына аккредитивті орындау үшін шетелдік банктен өтеу сомасы түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар; және бір мезгілде или бір мезгілде: Дт 6525 Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер 6010 Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар Кт 6025 Расталған өтелген аккредитивтер бойынша ықтимал талаптар 6510 Расталған өтелмеген аккредитивтер бойынша ықтимал міндеттемелер.

Тармақ 204

204. Эмитент банкке аккредитив бойынша құжаттарды жіберген кезде банк мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады: Шығыс 7339 Әр түрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 205

205. Орындаушы банк (бенефициар банк) құжаттардың аккредитивте көрсетілген талаптарға сәйкестігі туралы эмитент банктен растау алғаннан кейін бенефициарға аккредитив сомасын есептеген кезде есепке алу сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары.

Тармақ 206

206. Аккредитивтің игерілмеген бөлігі шетелдік эмитент банкке қайтарылған жағдайда бенефициар банк аудару сомасына мынадай бухгалтерлік жазбаны жүзеге асырады: Дт 2855 Құжаттандырылған есеп айырысу бойынша кредиторлар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тарау 14. 14-тарау. Сенімгерлік операциялардың бухгалтерлік есебі

14-тарау. Сенімгерлік операциялардың бухгалтерлік есебі

Тармақ 207

207. Сенімгерлік басқаруға қабылданған ақша, сондай-ақ алынған инвестициялық кіріс (шығыс) № 2210 «Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері» баланстық шотында есептеледі. Сенімгерлік басқаруға алынған ақшамен операциялардың бухгалтерлік есебі бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында көзделген 7500 «Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыздар» және 7600 «Клиенттердің сенімгерлік (инвестициялық) басқарудағы активтері» шоттары тобындағы шоттарда жүзеге асырылады.

Тармақ 1. 1-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған активтерді есепке алу

1-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған активтерді есепке алу

Тармақ 208

208. Банк клиенттен ақша, аффинирленген бағалы металдар және/немесе қарыз бойынша талап ету құқықтарын сенімгерлік басқаруға алған кезде клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шарты негізінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) баланстық шоттарда: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2210 Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері;

Тармақша 2

2) баланстан тыс шоттарда: Дт 7535 Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз 7601 Ақша 7602 Аффинирленген бағалы металдар Кт 7661 Клиенттен активтердің түсуі.

Тармақ 209

209. Банк сенімгерлік басқаруға қабылданған активтермен операциялар жасаған, инвестициялық кіріс (шығыс) алған кезде осы Нұсқаулықта көзделген бухгалтерлік жазбалардан басқа 1051 «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот», 1052 «Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар» баланстық шоттарының дебеті/кредиті және тиісінше 2210 «Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері» баланстық шотының кредиті/дебиті бойынша бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

Тармақ 2. 2-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған және аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны және сенімгерлік басқаруға қабылданған аффинирленген бағалы металдарды есепке алу

2-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған және аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны және сенімгерлік басқаруға қабылданған аффинирленген бағалы металдарды есепке алу

Тармақ 210

210. Сенімгерлік басқаруға, аффинирленген бағалы металдарға қабылданған ақшаны орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7602 Аффинирленген бағалы металдар Кт 7601 Ақша.

Тармақ 211

211. Аффинирленген бағалы металдардың әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде: Дт 7602 Аффинирленген бағалы металдар Кт 7664 Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс;

Тармақша 2

2) аффинирленген бағалы металдардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде: Дт 7684 Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан болған шығыс Кт 7602 Аффинирленген бағалы металдар.

Тармақ 212

212. Сенімгерлік басқарудағы аффинирленген бағалы металдарды металл шотқа орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7604 Орналастырылған салымдар Кт 7602 Аффинирленген бағалы металдар.

Тармақ 213

213. Металл шот шартына сәйкес металл шоты бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7610 Сыйақы Кт 7662 Сыйақы түріндегі кіріс.

Тармақ 214

214. Металл шот бойынша есептелген сыйақыны алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7601 Ақша Кт 7610 Сыйақы.

Тармақ 215

215. Металл шотты ашу және аффинирленген бағалы металдарды қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7602 Аффинирленген бағалы металдар Кт 7604 Орналастырылған салымдар.

Тармақ 216

216. Сенімгерлік басқарудағы және/немесе сенімгерлік басқаруға қабылданған ақшаның есебінен сатып алынған аффинирленген бағалы металдарды сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сатылатын аффинирленген бағалы металдар құнына: Дт 7601 Ақша Кт 7602 Аффинирленген бағалы металдар;

Тармақша 2

2) аффинирленген бағалы металдардың сату бағасы және олардың есептік құны арасында оң айырма туындаған кезде: Дт 7601 Ақша Кт 7663 Активтерді сатып алу-сату бойынша кіріс;

Тармақша 3

3) аффинирленген бағалы металдардың сату бағасы және олардың есептік құны арасында теріс айырма туындаған кезде: Дт 7683 Активтерді сатып алу-сату бойынша шығыс Кт 7602 Аффинирленген бағалы металдар.

Тармақ 3. 3-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған және банк салымдарына орналастырылған ақшаны есепке алу

3-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған және банк салымдарына орналастырылған ақшаны есепке алу

Тармақ 217

217. Сенімгерлік басқаруға қабылданған ақшаны банктердің және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардың салымдарына орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) банк салымы шарты негізінде орналастырылған ақша сомасына: Дт 7604 Орналастырылған салымдар Кт 7601 Ақша;

Тармақша 2

2) мәміле бойынша шығын сомасына: Дт 7604 Орналастырылған салымдар (мәміле бойынша шығынды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот) Кт 7601 Ақша.

Тармақ 218

218. Банк салымы шартына сәйкес сыйақы есептеу және нақты алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) салым бойынша есептелген сыйақы сомасына: Дт 7610 Сыйақы Кт 7662 Сыйақы түріндегі кіріс;

Тармақша 2

2) салым бойынша нақты алынған сыйақы сомасына: Дт 7601 Ақша Кт 7610 Сыйақы.

Тармақ 219

219. Егер салым шетел валютасымен орналастырылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде: Дт 7604 Орналастырылған салымдар Кт 7665 Бағам айырмашылығы бойынша кіріс;

Тармақша 2

2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде: Дт 7685 Бағам айырмашылығы бойынша шығыс Кт 7604 Орналастырылған салымдар.

Тармақ 220

220. Мәміле бойынша шығынға амортизация жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7662 Сыйақы түріндегі кіріс Кт 7604 Орналастырылған салымдар (мәміле бойынша шығынды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).

Тармақ 221

221. Банк салымы шарты негізінде орналастырылған ақшаны қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) банк салымы шарты негізінде орналастырылған ақша сомасына: Дт 7601 Ақша Кт 7604 Орналастырылған салымдар 7610 Сыйақы;

Тармақ 222

222. Әрбір есепті күнге банк халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының және есеп саясатының талаптарына сәйкес салымдардың құнсыздануына тест жүргізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:

Тармақша 1

1) салымдардың құнсыздануынан болған шығынды тану кезінде: Дт 7688 Басқа да шығыс (орналастырылған салымдар бойынша провизияларды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот) Кт 7604 Орналастырылған салымдар 7610 Сыйақы;

Тармақша 2

2) салымдардың құнсыздануынан бұрын көрсетілген шығынды қалпына келтіру кезінде: Дт 7604 Орналастырылған салымдар 7610 Сыйақы Кт 7668 Басқа да кіріс (құнсызданудан болған шығынды қалпына келтіруден алынған кірісті есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).

Тармақ 4. 4-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша талаптар құқықтарын есепке алу

4-параграф. Сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша талаптар құқықтарын есепке алу

Тармақ 223

223. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша сыйақы есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7542 Сенімгерлік басқаруға қабылданған талаптар құқығы қарыз бойынша есептелген сыйақы Кт 7662 Сыйақы түріндегі кіріс.

Тармақ 224

224. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша төлемдерді алу кезінде түскен ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7601 Ақша 7542 Сенімгерлік басқаруға қабылданған талаптар құқығы қарыз бойынша есептелген сыйақы Кт 7535 Талап ету құқықтары сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз.

Тармақ 225

225. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша төлемдерді қарыз алушы уақытылы қайтармаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) негізгі борыш бойынша мерзімі өткен төлем сомасына: Дт 7536 Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыз Кт 7535 Талап ету құқықғы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз;

Тармақша 2

2) сыйақы бойынша мерзімі өткен төлем сомасына: Дт 7544 Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға берілген қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақы Кт 7542 Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша есептелген сыйақы.

Тармақ 226

226. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша мерзімі өткен төлемдерді алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) негізгі борыш бойынша мерзімі өткен төлем сомасына: Дт 7601 Ақша Кт 7536 Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыз;

Тармақша 2

2) сыйақы бойынша мерзімі өткен төлем сомасына: Дт 7601 Ақша Кт 7544 Талап ету құқықғы сенімгерлік басқаруға берілген қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақы.

Тармақ 227

227. Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша есептелген және алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу кезінде: Дт 7543 Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) Кт 7668 Басқа да кіріс;

Тармақша 2

2) есептелген тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) алу кезінде: Дт 7601 Ақша Кт 7543 Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).

Тармақ 228

228. Талап ету құқығы сенімгерлік басқарудағы қарызды кері сатып алуды жүзеге асырған және клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шартына сәйкес осы құқықтармен сенімгерлік басқару бойынша банктің міндеттемелері тоқтаған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7681 Клиенттердің активтерін алу Кт 7536 Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған мерзімі өткен қарыз 7544 Талап ету құқықғы сенімгерлік басқаруға берілген қарыз бойынша мерзімі өткен сыйақы.

Тармақ 5. 5-параграф. Сенімгерлік басқарудан алынған активтерді есепке алу

5-параграф. Сенімгерлік басқарудан алынған активтерді есепке алу

Тармақ 229

229. Клиент сенімгерлік басқарудағы активтердің бір бөлігін алған жағдайда, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) баланстық шоттарда: Дт 2210 Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

Тармақша 2

2) баланстан тыс шоттарда: Дт 7681 Клиенттердің активтерін алу Кт 7535 Талап ету құқығы сенімгерлік басқаруға қабылданған қарыз 7601 Ақша 7602 Аффинирленген бағалы металдар 7604 Орналастырылған салымдар.

Тармақ 230

230. Есепті кезең үшін активтерді сенімгерлік басқару нәтижесін айқындау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) клиенттің активтерімен операциялар бойынша есептелген кіріс сомасына: Дт 7661 Клиенттен активтердің түсуі 7662 Сыйақы түріндегі кіріс 7663 Активтерді сатып алудан-сатудан кіріс 7664 Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс 7665 Бағам айырмашылығы бойынша кіріс 7668 Басқа да кіріс Кт 7651 Капитал;

Тармақша 2

2) клиенттің активтерімен операциялар бойынша есептелген шығыс сомасына: Дт 7651 Капитал Кт 7681 Клиенттің активтерін алу 7682 Комиссиялық сыйақылар төлеу бойынша шығыс 7683 Активтерді сатып алудан-сатудан шығыс 7684 Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс 7685 Бағам айырмашылығы бойынша шығыс 7688 Басқа да шығыс.

Тармақ 231

231. Клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шартының қолданылу мерзімі аяқталған және активтерді клиентке қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: баланстық шоттарда: Дт 2210 Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар; баланстан тыс шоттарда:

Тармақша 1

1) қолда бар активтер бойынша кіріс сомасына: Дт 7661 Клиенттен активтердің түсуі 7662 Сыйақы түріндегі кіріс 7663 Активтерді сатып алудан-сатудан кіріс 7664 Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс 7665 Бағам айырмашылығы бойынша кіріс 7668 Басқа да кіріс Кт 7651 Капитал;

Тармақша 2

2) клиенттің активтерімен операциялар бойынша есептелген шығыс сомасына: Дт 7651 Капитал Кт 7683 Активтерді сатып алудан-сатудан шығыс 7684 Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс 7685 Бағам айырмашылығы бойынша шығыс 7688 Басқа да шығыс;

Тармақша 3

3) клиент активтерінің шоттары бойынша қалдық сомасына: Дт 7681 Клиенттердің активтерін алу Кт 7601 Ақша 7602 Аффинирленген бағалы металдар 7604 Орналастырылған салымдар 7610 Сыйақы 7611 Басқа да талаптар;

Тармақша 4

4) клиенттің міндеттемелер шоты бойынша қалдық сомасына: Дт 7632 Басқа да міндеттемелер Кт 7681 Клиенттердің активтерін алу;

Тармақша 5

5) капитал шоты бойынша қалдық сомасына: Дт 7651 Капитал Кт 7681 Клиенттердің активтерін алу.

Тармақ 6. 6-параграф. Сенімгерлік басқарушының клиенттің активтерін сенімгерлік басқарудан сыйақыны есепке алу

6-параграф. Сенімгерлік басқарушының клиенттің активтерін сенімгерлік басқарудан сыйақыны есепке алу

Тармақ 232

232. Банк клиенттің активтерін сенімгерлік басқару шарты бойынша сыйақы есептеген және алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сыйақы есептеген кезде: Дт 1815 Сенімгерлік операциялар бойынша көрсеткен қызметі үшін есептелген комиссиялық кіріс Кт 4605 Сенімгерлік операциялар бойынша көрсеткен қызметтері үшін комиссиялық кіріс;

Тармақша 2

2) есептелген сыйақыны алған кезде: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2210 Сенімгерлік басқаруға қабылданған қаржы активтері Кт 1815 Сенімгерлік операциялар бойынша көрсеткен қызметі үшін есептелген комиссиялық кіріс.

Тарау 15. 15-тарау. Кастодиан банктің инвестициялық қорлар активтерінің бухгалтерлік есебі

15-тарау. Кастодиан банктің инвестициялық қорлар активтерінің бухгалтерлік есебі

Тармақ 233

233. Кастодиан банк кастодиан шарты негізінде қабылдаған клиенттердің ақшасы және кастодиан шартына сәйкес қабылданған ақшамен операциялар, сондай-ақ алынған инвестициялық кіріс (шығыс) мынадай: егер кастодиан шарты шетелдік орталық банкпен жасалған жағдайда - 2012 «Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары»; егер кастодиан шарты банкпен (шетелдік орталық банкті қоспағанда) жасалған жағдайда - 2013 «Басқа банктердің корреспонденттік шоттары»; егер кастодиандық шарт ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының инвестициялық портфелін басқарушымен жасалған жағдайда - 2202 «Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық» баланстық шоттарында есепке алынады. Кастодиан банк кастодиан шартының негізінде қабылдаған өзге активтердің бухгалтерлік есебі Бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында көзделген 7700 «Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларының зейнетақы активтерін қоспағанда, кастодиандық сақтауға қабылданған активтер» шоттар тобының баланстан тыс шоттарында жүзеге асырылады.

Тармақ 1. 1-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған ақшаны, бағалы қағаздарды және өзге де қаржы құралдарын есепке алу

1-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған ақшаны, бағалы қағаздарды және өзге де қаржы құралдарын есепке алу

Тармақ 234

234. Кастодиан банк кастодиан шартының негізінде клиенттен ақшаны, бағалы қағаздарды және өзге де қаржы құралдарын алған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) ақша сомасына: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2012 Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары 2202 Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот);

Тармақша 2

2) бағалы қағаздардың және өзге де қаржы құралдарының құнына: Кіріс 7701 Бағалы қағаздар 7702 Басқа банктердегі салымдар 7703 Аффинирленген бағалы металдар 7704 «Кері РЕПО» операциялары 7705 «РЕПО» операциялары 7706 Туынды қаржы құралдары 7707 Капиталға инвестициялар 7708 Үй-жайларға, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдыққа инвестициялар 7709 Басқа да активтер.

Тармақ 235

235. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны орналастыру, инвестициялық кіріс (шығыс) алу және кастодиан шарты негізінде қабылданған қаржы құралдарымен өзге де операциялар жасау кезінде осы Нұсқаулықта көзделген бухгалтерлік жазбалармен қатар 1051 «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот», 1052 «Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар» баланстық шоттардың дебеті және (немесе) кредиті және тиісінше 2012 «Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары», 2013 «Басқа банктердің корреспонденттік шоттары», 2202 «Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық» баланстық шоттарының кредиті және (немесе) дебеті бойынша бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

Тармақ 2. 2-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және бағалы қағаздарға орналастырылған ақшаны және кастодиан шартының негізінде қабылданған бағалы қағаздарды есепке алу

2-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және бағалы қағаздарға орналастырылған ақшаны және кастодиан шартының негізінде қабылданған бағалы қағаздарды есепке алу

Тармақ 236

236. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша бағалы қағаздарға орналастырылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) егер валюта күні бағалы қағаздар түскен сәтке дейін мәміле жасау күнінен басқаша болған жағдайда: Кіріс 7713 Басқа да талаптар;

Тармақша 2

2) бағалы қағаздарды сатып алу сомасына бағалы қағаздар түскен кезде: Кіріс 7701 Бағалы қағаздар;

Тармақша 3

3) сатып алынған сыйақы сомасына (купонға): Кіріс 7712 Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушыға есептелген сыйақы;

Тармақша 4

4) және бір мезгілде: Шығыс 7713 Басқа да талаптар.

Тармақ 237

237. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы немесе дивидендтерді есептеу кезінде сыйақы немесе дивидендтер сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) бағалы қағаздар бойынша сыйақы сомасына: Кіріс 7711 Сыйақы (бағалы қағаздар бойынша жеке қосалқы шот);

Тармақша 2

2) на сумму дивидендов: Кіріс 7710 Дивидендтер.

Тармақ 238

238. Әділ құны бойынша басқа да жиынтық кіріс арқылы және пайда немесе шығын арқылы есепке алынатын бағалы қағаздарды қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) бағалы қағаздардың әділ құнының олардың есептік құнынан асып кеткен кезінде: Кіріс 7701 Бағалы қағаздар;

Тармақша 2

2) бағалы қағаздардың есептік құнының олардың әділ құнынан асып кеткен кезінде: Шығыс 7701 Бағалы қағаздар.

Тармақ 239

239. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздардың құны шетел валютасымен көрсетілген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде: Кіріс 7701 Бағалы қағаздар;

Тармақша 2

2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде: Шығыс 7701 Бағалы қағаздар.

Тармақ 240

240. Эмитенттерге бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақыны және/немесе жарияланған дивидендтер төлеген кезде алынған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) есептелген сыйақы (купон) сомасына: Шығыс 7711 Сыйақы (бағалы қағаздар бойынша жеке қосалқы шот);

Тармақша 2

2) бұрын сатып алынған сыйақы (купон) сомасына: Шығыс 7712 Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушыға есептелген сыйақы;

Тармақша 3

3) есептелген дивидендтер сомасына: Шығыс 7710 Дивидендтер.

Тармақ 241

241. Кастодиан банк әрбір есепті күні халықаралық қаржы есептілігі стандарттарының және есеп саясатының талаптарына сәйкес сату үшін басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құнмен есептелінетін және амортизацияланған құнмен бағаланатын бағалы қағаздардың құнсыздануына тест өткізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:

Тармақша 1

1) бағалы қағаздардың құнсыздануынан болған шығынды тану кезінде: Шығыс 7701 Бағалы қағаздар 7711 Сыйақы;

Тармақша 2

2) бағалы қағаздардың құнсыздануынан бұрын танылған шығынды қалпына келтіру кезінде: Кіріс 7701 Бағалы қағаздар 7711 Сыйақы.

Тармақ 242

242. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздарды өтеу немесе сату күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) бағалы қағаздар құнына: Шығыс 7701 Бағалы қағаздар;

Тармақша 2

2) бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы сомасына: Шығыс 7711 Сыйақы (бағалы қағаздар бойынша жеке қосалқы шот);

Тармақша 3

3) бұрын сатып алынған сыйақы сомасына: Шығыс 7712 Бағалы қағаздар бойынша алдыңғы ұстаушыға есептелген сыйақы.

Тармақ 3. 3-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және салымдарға орналастырылған ақшаны немесе кастодиан шартының негізінде қабылданған салымдарды есепке алу

3-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және салымдарға орналастырылған ақшаны немесе кастодиан шартының негізінде қабылданған салымдарды есепке алу

Тармақ 243

243. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны банктердегі және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардағы салымдарға орналастыру кезінде мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, салым сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7702 Басқа банктердегі салымдар.

Тармақ 244

244. Орналастырылған салым бойынша сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7711 Сыйақы(салымдар бойынша жеке қосалқы шот).

Тармақ 245

245. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен орналастырылған салымның құны шетел валютасымен көрсетілген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде: Кіріс 7702 Басқа банктердегі салымдар 7711 Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот);

Тармақша 2

2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде: Шығыс 7702 Басқа банктердегі салымдар 7711 Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).

Тармақ 246

246. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен орналастырылған салым бойынша сыйақы түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Шығыс 7711 Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).

Тармақ 247

247. Банк әр есепті күнге халықаралық қаржы есептілігі стандарттарының және есеп саясатының талаптарына сәйкес салымдардың құнсыздануына тест өткізеді және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) салымдардың құнсыздануынан келген шығынды тану кезінде: Шығыс 7702 Басқа банктердегі салымдар (провизияларды есепке алуға арналған қосалқы шот) 7711 Сыйақы (провизияларды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот);

Тармақша 2

2) салымдардың құнсыздануынан бұрында болған шығынды қалпына келтіру кезінде: Кіріс 7702 Басқа банктердегі салымдар (провизияларды есепке алуға арналған қосалқы шот) 7711 Сыйақы (провизияларды есепке алуға арналған жеке қосалқы шот).

Тармақ 248

248. Банктердегі немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдардағы клиенттердің ақшасын қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) салым сомасына: Шығыс 7702 Басқа банктердегі салымдар;

Тармақша 2

2) сыйақы сомасына: Шығыс 7711 Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).

Тармақ 4. 4-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны немесе кастодиан шартының негізінде қабылданған аффинирленген бағалы металдарды есепке алу

4-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны немесе кастодиан шартының негізінде қабылданған аффинирленген бағалы металдарды есепке алу

Тармақ 249

249. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны аффинирленген бағалы металдарға орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7703 Аффинирленген бағалы металдар.

Тармақ 250

250. Аффинирленген бағалы металдардың әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде: Кіріс 7703 Аффинирленген бағалы металдар;

Тармақша 2

2) аффинирленген бағалы металдардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде: Шығыс 7703 Аффинирленген бағалы металдар.

Тармақ 251

251. Аффинирленген бағалы металдарды металл шотқа орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Шығыс 7703 Аффинирленген бағалы металдар; және бір мезгілде: Кіріс 7702 Басқа банктердегі салымдар.

Тармақ 252

252. Металл шоты шартының талаптарына сәйкес металл шоты бойынша сыйақы алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сыйақы есептеу кезінде: Кіріс 7711 Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот);

Тармақша 2

2) сыйақы алу кезінде: Шығыс 7711 Сыйақы (салымдар бойынша жеке қосалқы шот).

Тармақ 253

253. Металл шотын жабу және кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаның есебінен сатып алынған аффинирленген бағалы металдарды қайтару кезінде аффинирленген бағалы металдар сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Кіріс 7703 Аффинирленген бағалы металдар; және бір мезгілде: Шығыс 7702 Басқа банктердегі салымдар.

Тармақ 254

254. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаның есебінен сатып алынған аффинирленген бағалы металдарды сату кезінде аффинирленген бағалы металдар сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Шығыс 7703 Аффинирленген бағалы металдар.

Тармақ 5. 5-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және кастодиан шартының негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен жүргізілетін РЕПО және кері РЕПО операцияларын есепке алу

5-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және кастодиан шартының негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен жүргізілетін РЕПО және кері РЕПО операцияларын есепке алу

Тармақ 255

255. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен кері РЕПО операцияларын ашу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7704 «Кері РЕПО» операциялары.

Тармақ 256

256. Кері РЕПО операциялары бойынша сыйақы есептеу кезінде сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7711 Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).

Тармақ 257

257. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен кері РЕПО операцияларын жабу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Шығыс 7704 Кері РЕПО» операциялары; сыйақы сомасына: Шығыс 7711 Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).

Тармақ 258

258. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен РЕПО операцияларын ашу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7705 «РЕПО» операциялары».

Тармақ 259

259. РЕПО операциялары бойынша сыйақыны есептеу кезінде сыйақы сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7711 Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).

Тармақ 260

260. Кастодиан шарты негізінде қабылданған және кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған бағалы қағаздармен РЕПО операцияларын жабу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Шығыс 7705 «РЕПО» операциялары»; төленген сыйақы сомасына: Шығыс 7711 Сыйақы (кері РЕПО операциялары бойынша жеке қосалқы шот).

Тармақ 6. 6-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және туынды қаржы құралдарына орналастырылған ақшаны және кастодиан шартының негізінде қабылданған туынды қаржы құралдарын есепке алу

6-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және туынды қаржы құралдарына орналастырылған ақшаны және кастодиан шартының негізінде қабылданған туынды қаржы құралдарын есепке алу

Тармақ 261

261. Кастодиан шарты негізінде қабылданған активтерді туынды қаржы құралдарына орналастыру кезінде төленген ақша сомасына (опцион бойынша сыйақыларға) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7706 Туынды қаржы құралдары.

Тармақ 262

262. Туынды қаржы құралының әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) туынды қаржы құралының әділ құны көтерілген кезде: Кіріс 7706 Туынды қаржы құралдары;

Тармақша 2

2) туынды қаржы құралының әділ құны төмендеген кезде: Шығыс 7706 Туынды қаржы құралдары.

Тармақ 263

263. Егер туынды қаржы құралымен жасалған мәміле талаптарымен сыйақы есептеу және төлеу көзделген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сыйақы түрінде кірісті: Кіріс 7711 Сыйақы; сыйақы түрінде шығысты есептеу кезінде: Шығыс 7711 Сыйақы;

Тармақша 2

2) сыйақы түрінде кірісті: Шығыс 7711 Сыйақы; сыйақы түрінде шығысты алған кезде: Кіріс 7711 Сыйақы.

Тармақ 264

264. Кастодиан шарты негізінде қабылданған немесе кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған, шетел валютасымен көрсетілген туынды қаржы құралы бойынша талаптарды және/немесе міндеттемелерді қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде: Кіріс 7706 Туынды қаржы құралдары;

Тармақша 2

2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендетілген кезде: Шығыс 7706 Туынды қаржы құралдары.

Тармақ 265

265. Туынды қаржы құралдарын валюталау (жабу) күні мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Шығыс 7706 Туынды қаржы құралдары.

Тармақ 7. 7-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және заңды тұлғалардың жарғылық капиталына орналастырылған ақшаны есепке алу

7-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және заңды тұлғалардың жарғылық капиталына орналастырылған ақшаны есепке алу

Тармақ 266

266. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны заңды тұлғалардың жарғылық капиталына орналастыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7707 Капиталға инвестициялар.

Тармақ 267

267. Заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысу үлесін сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Шығыс 7707 Капиталға инвестициялар.

Тармақ 8. 8-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және негізгі құрал-жабдықтарға орналастырылған ақшаны есепке алу

8-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және негізгі құрал-жабдықтарға орналастырылған ақшаны есепке алу

Тармақ 268

268. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны негізгі құрал-жабдықтарға орналастырған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7708 Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.

Тармақ 269

269. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған негізгі құрал-жабдықтардың әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) оң айырма сомасына: Кіріс 7708 Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар;

Тармақша 2

2) теріс айырма сомасына: Шығыс 7708 Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.

Тармақ 270

270. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақша есебінен сатып алынған негізгі құрал-жабдықтарды сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Шығыс 7708 Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.

Тармақ 9. 9-параграф. Кастодиан шартына сәйкес алынған активтерді есепке алу

9-параграф. Кастодиан шартына сәйкес алынған активтерді есепке алу

Тармақ 271

271. Клиент кастодиан шартына сәйкес активтерді алған және (немесе) оның қолданылуын тоқтатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Шығыс 7701 Бағалы қағаздар 7702 Басқа банктердегі салымдар 7703 Аффинирленген бағалы металдар 7704 «Кері РЕПО» операциялары 7705 «РЕПО» операциялары 7706 Туынды қаржы құралдары 7707 Капиталға инвестициялар 7708 Үйлерге, машиналарға, жабдыққа, көлік және басқа негізгі құрал-жабдықтарға инвестициялар.

Тарау 16. 16-тарау. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерін есепке алу

16-тарау. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерін есепке алу

Тармақ 1. 1-параграф. Зейнетақы жарналарын, сондай-ақ зейнетақы жинақтарының төлемдері мен аударымдарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына және басқа да ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларына есепке алу

1-параграф. Зейнетақы жарналарын, сондай-ақ зейнетақы жинақтарының төлемдері мен аударымдарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына және басқа да ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларына есепке алу

Тармақ 272

272. Салымшылардың зейнетақы жарналары ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотына келіп түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары Кт 2202 Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот).

Тармақ 273

273. Зейнетақы жинақтарын бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорына, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорларына және зейнетақы төлемдерін алушыларға қызмет көрсететін банктерге ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы төлемдерінің банктік шотынан аударуды жүзеге асыру кезінде кастодиандық шартқа сәйкес мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотынан соманы ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы төлемдерінің банк шотына аудару бойынша: Дт 2202 Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот) Кт 2202 Кастодиандық шарттар талаптарында клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (зейнетақы төлемдерінің банк шоты);

Тармақша 2

2) зейнетақы төлемдерін алушыға қызмет көрсететін банктің шотына соманы аудару бойынша: Дт 2202 Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (зейнетақы төлемдерінің банк шоты); Кт 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.

Тармақ 274

274. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотына келіп түскен және қате есепке алынды деп танылған соманы қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2202 Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (зейнетақы төлемдерінің банк шоты); Кт 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2011 Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің корреспонденттік шоттары 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары.

Тармақ 275

275. Кастодиан шарты негізінде қабылданған ақшаны орналастыру, инвестициялық кіріс (шығыс) алу және зейнетақы активтерімен өзге де операцияларды жасау кезінде осы Нұсқаулықта көзделген бухгалтерлік жазбалардан басқа 1051 «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот», 1052 «Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар», 2011 «Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің корреспонденттік шоттары», 2013 «Басқа банктердің корреспонденттік шоттары» баланстық шоттарының дебеті және (немесе) кредиті және тиісінше 2202 «Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық» баланстық шотының кредиті және (немесе) дебеті бойынша бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

Тармақ 2. 2-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және бағалы қағаздарға орналастырылған зейнетақы активтерін есепке алу

2-параграф. Кастодиан шартының негізінде қабылданған және бағалы қағаздарға орналастырылған зейнетақы активтерін есепке алу

Тармақ 276

276. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін және кастодиандық шарт негізінде қабылданған инвестициялық портфельді басқаруды жүзеге асыратын ұйымның сенімгерлік басқаруындағы бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін бағалы қағаздарға орналастырған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: бағалы қағаздарды сатып алу сомасына: Кіріс 7401 Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7403 Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7404 Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар 7405 Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары 7407 Басқа да зейнетақы активтері; сатып алынған сыйақы (купон) сомасына: Кіріс 7408 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7409 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7410 Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген, зейнетақы активтері орналастырылған мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7411 Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы).

Тармақ 277

277. Зейнетақы активтерін уақтылы орналастырмағаны үшін есептелген өсімпұл сомасын ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының банктік инвестициялық шотына есепке алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2012 Шетелдік орталық банктердің корреспонденттік шоттары 2013 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары 2202 Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық (банктік инвестициялық шот).

Тармақ 278

278. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және/немесе дивидендтер есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7408 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7409 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7410 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7411 Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7413 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы.

Тармақ 279

279. Кастодиан шарты негізінде қабылданған зейнетақы активтері есебінен сатып алынған, әділ құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздардың құнын қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан асып кеткен кезде: Кіріс 7401 Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7403 Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7404 Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар 7405 Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары 7407 Басқа да зейнетақы активтері;

Тармақша 2

2) бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан асып кеткен кезде: Шығыс 7401 Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7403 Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7404 Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар 7405 Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары 7407 Басқа да зейнетақы активтері.

Тармақ 280

280. Егер кастодиан шарты негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздардың құны шетел валютасында көрсетілген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде: Кіріс 7401 Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7403 Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7404 Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар 7405 Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары 7407 Басқа да зейнетақы активтері 7408 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7409 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7410 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7411 Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7413 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы;

Тармақша 2

2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде: Шығыс 7401 Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7403 Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7404 Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар 7405 Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары 7407 Басқа да зейнетақы активтері 7408 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7409 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7410 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7411 Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7413 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы.

Тармақ 281

281. Эмитент кастодиан шарты негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы және/немесе дивидендтер төлеген күні сыйақы және дивидендтер сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Шығыс 7408 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7409 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7410 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7411 Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7413 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы; сатып алынған сыйақы (купон) сомасына: Шығыс 7408 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7409 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7410 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7411 Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы).

Тармақ 282

282. Әрбір есепті күнге банк амортизацияланған құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздардың құнсыздануына тест жүргізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:

Тармақша 1

1) бағалы қағаздардың құнсыздануынан болған шығынды тану кезінде: Шығыс 7401 Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7403 Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7404 Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар 7405 Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары» 7408 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7409 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7410 Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген, зейнетақы активтері орналастырылған мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7411 Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7413 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржылық активтер бойынша есептелген сыйақы;

Тармақша 2

2) бағалы қағаздардың құнсыздануынан бұрын танылған шығынды қалпына келтіру кезінде: Кіріс 7401 Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7403 Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7404 Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар 7405 Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары 7408 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7409 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7410 Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген, зейнетақы активтері орналастырылған мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7411 Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7413 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржылық активтер бойынша есептелген сыйақы.

Тармақ 283

283. Кастодиан шартының негізінде қабылданған зейнетақы активтерінің есебінен сатып алынған бағалы қағаздарды өтеу немесе сату күні мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Шығыс 7401 Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7403 Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары 7404 Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар 7405 Халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары 7407 «Басқа да зейнетақы активтері»; бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы сомасына: Шығыс 7408 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7409 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7410 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7411 Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7413 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа да қаржы активтері бойынша есептелген сыйақы; сатып алынған сыйақы сомасына: Шығыс 7408 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының қысқа мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7409 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан Республикасының ұзақ мерзімді мемлекеттік бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7410 Зейнетақы активтері орналастырылған Қазақстан қор биржасының ресми тізіміне енгізілген мемлекеттік емес эмиссиялық бағалы қағаздар бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы) 7411 Зейнетақы активтері орналастырылған халықаралық қаржы ұйымдарының бағалы қағаздары бойынша есептелген сыйақы (купон, дисконт/сыйлықақы).

Тармақ 3. 3-параграф. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға орналастырылған зейнетақы активтерімен жасалған операцияларды есепке алу

3-параграф. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға орналастырылған зейнетақы активтерімен жасалған операцияларды есепке алу

Тармақ 284

284. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін және инвестициялық портфельді басқаруды жүзеге асыратын ұйымның сенімгерлік басқаруындағы бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қорының зейнетақы активтерін банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, салым сомасына орналастырған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7406 Басқа банктердегі салымдар.

Тармақ 285

285. Банктерде және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінде орналастырылған салымдар бойынша сыйақыны есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7412 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.

Тармақ 286

286. Егер банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдар шетел валютасында орналастырылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы көтерілген кезде: Кіріс 7406 Басқа банктердегі салымдар 7412 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы;

Тармақша 2

2) валюта айырбастаудың нарықтық бағамы төмендеген кезде: Шығыс 7406 Басқа банктердегі салымдар 7412 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы;

Тармақ 287

287. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі орналастырылған салымдар бойынша сыйақы түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Шығыс 7412 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.

Тармақ 288

288. Әрбір есепті күнге банк салымдарының құнсыздануына тест жүргізеді және мынадай бухгалтерлік жазбаларды жүзеге асырады:

Тармақша 1

1) салымдардың құнсыздануынан шығынды тану кезінде: Шығыс 7406 Басқа банктердегі салымдар 7412 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы;

Тармақша 2

2) салымдардың құнсыздануынан бұрын танылған шығынды қалпына келтіру кезінде: Кіріс 7406 Басқа банктердегі салымдар 7412 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.

Тармақ 289

289. Банктердегі және Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі салымдарға орналастырылған зейнетақы активтерін қайтару кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) салым сомасына: Шығыс 7406 Басқа банктердегі салымдар;

Тармақша 2

2) сыйақы сомасына: Шығыс 7412 Зейнетақы активтері орналастырылған басқа банктердегі салымдар бойынша есептелген сыйақы.

Тармақ 4. 4-параграф. Кастодиандық қызметтен кіріс пен шығысты есепке алу

4-параграф. Кастодиандық қызметтен кіріс пен шығысты есепке алу

Тармақ 290

290. Ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры мен кастодиан-банк арасында жасалған кастодиан шартына сәйкес, кастодиан-банктің есеп саясатында белгіленген мерзімде ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кастодиандық қызмет көрсету үшін сыйақы (кіріс) сомасын есептеу, сондай-ақ ақша аударымдары бойынша комиссиялық шығыс және басқа шығыс сомасын есептеу жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1819 Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс Кт 4609 Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет боынша комиссиялық кіріс.

Тармақ 291

291. Бірыңғай жинақтаушы зейнетақы қоры, инвестициялық портфельді басқарушы және кастодиан-банк арасында жасалған кастодиан шартына сәйкес кастодиан-банктің есеп саясатында айқындалған мерзімдерде инвестициялық портфельді басқарушыға кастодиандық қызмет көрсеткені үшін сыйақы (кіріс) сомасын есептеу, сондай-ақ ақша аударымдары мен басқа да шығыс бойынша комиссиялық шығыс сомасын есептеу жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1819 Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс Кт 4609 Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызметтен комиссиялық кіріс.

Тармақ 292

292. Инвестициялық портфельді басқарушының, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорының кастодиан шартына сәйкес өтеуге жататын бағалы қағаздар нарығына кәсіби қатысушылардың көрсетілетін қызметтеріне және басқа да шеккен шығысына ақы төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1860 Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 293

293. Инвестициялық портфельді басқарушы, ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры кастодиан-банк жүргізген, кастодиан шартына сәйкес өтелуге тиіс шығысты өтеу және төлеу, сондай-ақ кастодиан-банктің комиссиялық сыйақысының есептелген сомасын төлеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2202 Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық Кт 1819 Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс 1860 Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар.

Тармақ 294

294. Инвестициялық портфельді басқарушы, ерікті жинақтаушы зейнетақы қоры есептелген сыйақы бойынша төлемдерді кешіктірген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кастодиан шарты негізінде көрсетілген қызметтер үшін есептелген, бірақ өтелмеген сыйақы сомасына: Дт 1839 Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша мерзімі өткен комиссиялық кіріс Кт 1819 Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша есептелген комиссиялық кіріс 1860 Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар; тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына: Дт 1860 Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар Кт 4900 Тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл).

Тармақ 295

295. Инвестициялық портфельді басқарушыға, ерікті жинақтаушы зейнетақы қорына кастодиан шарты негізінде көрсетілген қызметтер үшін есептелген мерзімі өткен сыйақыны, сондай-ақ тұрақсыздық айыбының (айыппұлдың, өсімпұлдың) есептелген сомасын өтеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) есептелген мерзімі өткен сыйақы сомасына: Дт 2202 Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық Кт 1839 Бағалы қағаздар нарығындағы кәсіби қызмет бойынша мерзімі өткен комиссиялық кіріс;

Тармақша 2

2) тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына: Дт 2202 Кастодиандық шарттардың талаптарына сәйкес клиенттердің ақшасын есепке алуға арналған ағымдағы шоттардағы инвестицияланбаған қалдық Кт 1860 Банк қызметі бойынша басқа да дебиторлар.

Тарау 17. 17-тарау. Кастодиан шартының негізінде қабылданған өзге де активтердің бухгалтерлік есебі

17-тарау. Кастодиан шартының негізінде қабылданған өзге де активтердің бухгалтерлік есебі

Тармақ 296

296. Егер кастодиан шартында банктің кастодиан шарты негізінде берілген активтерді бухгалтерлік есебін жүргізу бойынша қызметтерді көрсетуі көзделмеген жағдайда, осы активтерді есепке алу номиналды құны немесе № 7363 «Кастодиандық қызмет көрсетілетін клиенттердің активтері» шотындағы шартты бірлік бойынша жүзеге асырылады.

Тармақ 297

297. Егер кастодиан шартының талаптарымен кастодиан шарты негізінде қабылданған активтерді бухгалтерлік есебін жүргізу көзделген жағдайда, бухгалтерлік есебі осы Нұсқаулықтың 11-тарауында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

Тарау 18. 18-тарау. Ислам банкінің инвестициялық депозиттер бойынша операцияларының бухгалтерлік есебі

18-тарау. Ислам банкінің инвестициялық депозиттер бойынша операцияларының бухгалтерлік есебі

Тармақ 1. 1-параграф. Инвестициялық депозит бойынша операцияларды есепке алу

1-параграф. Инвестициялық депозит бойынша операцияларды есепке алу

Тармақ 298

298. Банк жеке немесе заңды тұлғалардан инвестициялық депозит туралы шарт бойынша инвестициялық депозит қабылдаған кезде, инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) баланстық шоттарда: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары; клиенттердің ақшасын біріктірген жағдайда: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары Кт 2245 Инвестициялық депозиттер;

Тармақша 2

2) баланстан тыс шоттарда: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7831 Инвестициялық депозит бойынша міндеттеме.

Тармақ 299

299. Банк инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған ақшаны пайдаланған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2245 Инвестициялық депозиттер Кт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 300

300. Банкке инвестициялық депозитті инвестициялау нәтижесінде сатып алынған активтерден ақша түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2245 Инвестициялық депозиттер

Тармақ 2. 2-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған, аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны есепке алу

2-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған, аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған ақшаны есепке алу

Тармақ 301

301. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған ақшаны металл шотты аша отырып аффинирленген бағалы металдарға орналастырылған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7802 Аффинирленген бағалы металдар Кт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты.

Тармақ 302

302. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен аффинирленген бағалы металдардың әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізілген кезде, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) аффинирленген бағалы металдардың әділ құны олардың есепке алу құнынан асқан кезде: Дт 7802 Аффинирленген бағалы металдар Кт 7868 Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс;

Тармақша 2

2) аффинирленген бағалы металдардың есепке алу құны олардың әділ құнынан асқан кезде: Дт 7887 Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс Кт 7802 Аффинирленген бағалы металдар.

Тармақ 303

303. Металл шот шартына сәйкес металл шот бойынша сыйақы есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7807 Сыйақы Кт 7862 Сыйақы түріндегі кіріс.

Тармақ 304

304. Металл шот бойынша есептелген сыйақы алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7807 Сыйақы.

Тармақ 305

305. Аффинирленген бағалы металдарды сатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) аффинирленген бағалы металдардың құнына: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7802 Аффинирленген бағалы металдар;

Тармақша 2

2) аффинирленген бағалы металдардың сату бағасы мен олардың есепке алу құны арасында оң айырма туындаған кезде: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7863 Активтерді сатып алу-сатудан кіріс;

Тармақша 3

3) аффинирленген бағалы металдарды сату бағасы мен олардың есепке алу құны арасында теріс айырма туындаған кезде: Дт 7883 Активтерді сатып алу-сатудан шығыс Кт 7802 Аффинирленген бағалы металдар.

Тармақ 3. 3-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған, ислам бағалы қағаздарына орналастырылған ақшаны есепке алу

3-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған, ислам бағалы қағаздарына орналастырылған ақшаны есепке алу

Тармақ 306

306. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылдаған ислам бағалы қағаздарына ақшаны орналастырған кезде сатып алу құнына мәміле бойынша шығындылықты ескере отырып, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сатып алынған ислам бағалы қағаздарының таза құнына (номиналды құнынан асатын сомаға): Дт 7804 Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаздың номиналды құнын есепке алуға жеке қосалқы шот) Кт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;

Тармақша 2

2) ислам бағалы қағаздарын сатып алуға байланысты шығындылықты қамтитын сыйлықақы сомасына: Дт 7804 Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша сыйлықақыны есепке алуға жеке қосалқы шот) Кт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;

Тармақша 3

3) дисконт сомасына: Дт 7804 Ислам бағалы қағаздары Кт 7804 Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алуға жеке қосалқы шот).

Тармақ 307

307. Сатып алынған ислам бағалы қағаздары бойынша сыйлықақы немесе дисконт амортизациясы кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) сыйлықақы амортизациясы сомасына: Дт 7884 Сыйлықақы амортизациясы бойынша шығыс Кт 7804 Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша сыйлықақыны есепке алуға жеке қосалқы шот);

Тармақша 2

2) дисконт амортизациясы сомасына: Дт 7804 Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алуға жеке қосалқы шот) Кт 7865 Дисконт амортизациясы бойынша кіріс.

Тармақ 308

308. Ислам бағалы қағаздары бойынша тиесілі кірісті есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7807 Cыйақы Кт 7862 Сыйақы түріндегі кіріс. Ислам бағалы қағаздары бойынша кірісті алу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7807 Сыйақы.

Тармақ 309

309. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңдікпен әділ құны бойынша сатып алынған ислам бағалы қағаздарына қайта бағалауды жүзеге асыру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) егер ислам бағалы қағаздарының әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса: Дт 7804 Ислам бағалы қағаздары Кт 7868 Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан кіріс;

Тармақша 2

2) егер ислам бағалы қағаздарының есептік құны олардың әділ құнынан жоғары болса: Дт 7887 Активтерді әділ құны бойынша қайта бағалаудан шығыс Кт 7804 Ислам бағалы қағаздары.

Тармақ 310

310. Банктің есеп саясатында белгіленген, бірақ есепті күннен сиретпей кезеңдікпен банк ислам бағалы қағаздарының құнсыздануына тест жүргізеді. Ислам бағалы қағаздары бойынша құнсызданудан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) құрған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7889 Активтердің құнсыздануынан шығын Кт 7813 Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).

Тармақ 311

311. Банктің уәкілетті органы құнсызданған ислам бағалы қағаздарын құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7813 Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) Кт 7804 Ислам бағалы қағаздары 7807 Сыйақы.

Тармақ 312

312. Ислам бағалы қағаздарының кредиттік сапасын өтеген немесе жақсартқан жағдайда шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады: Дт 7813 Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) Кт 7866 Резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

Тармақ 313

313. Нұсқаулықтың 307, 308 және 309-тармақтарына сәйкес әділ құны бойынша ислам бағалы қағаздарының жарияланған сыйақысы, сыйлықақының (дисконттың) амортизациясы есептелгеннен және қайта бағаланғаннан кейін ислам бағалы қағаздарын сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) амортизацияланбаған сыйлықақы сомасына: Дт 7804 Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаздың номиналды құнын есепке алуға жеке қосалқы шот) Кт 7804 Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша сыйлықақыны есепке алуға жеке қосалқы шот);

Тармақша 2

2) амортизацияланбаған дисконт сомасына: Дт 7804 Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаз бойынша дисконтты есепке алуға жеке қосалқы шот) Кт 7804 Ислам бағалы қағаздары (бағалы қағаздың номиналды құнын есепке алуға жеке қосалқы шот);

Тармақша 3

3) ислам бағалы қағаздарының құнына: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7804 Ислам бағалы қағаздары;

Тармақша 4

4) ислам бағалы қағаздарының сату бағасы және олардың есептік құны арасында оң айырма туындаған кезде: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7863 Активтерді сатып алу-сатудан кіріс;

Тармақша 5

5) ислам бағалы қағаздарының сату бағасы және олардың есептік құны арасында теріс айырма туындаған кезде: Дт 7883 Активтерді сатып алу-сатудан шығыс Кт 7804 Ислам бағалы қағаздары.

Тармақ 4. 4-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған және коммерциялық кредит бере отырып, сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру бойынша операцияға орналастырылған ақшаны еепке алу

4-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған және коммерциялық кредит бере отырып, сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру бойынша операцияға орналастырылған ақшаны еепке алу

Тармақ 314

314. Мәні дайын тауар болып табылатын коммерциялық кредит бере отырып, сауда делдалы ретінде сауда қызметін инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған ақша есебінен қаржыландыру кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7808 Қорлар 7809 Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар 7810 Салынып (орнатылып) жатқан негізгі құралдар Кт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты. Тауарды дайындауды аяқтау кезінде тауар дайындаушы ұсынған барлық есептер негізінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7809 Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар Кт 7810 Салынып (орнатылып) жатқан негізгі құралдар.

Тармақ 315

315. Клиентке тауарды үстеме бағасын ескере отырып, сату бағасы бойынша беру және олармен коммерциялық кредит туралы шарт жасау кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7806 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар Кт 7808 Қорлар 7809 Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар 7832 Болашақ кезеңдер кірісі (үстеме баға сомасына).

Тармақ 316

316. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңдікпен кірісті үстеме баға сомасына жатқызу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7832 Болашақ кезеңдер кірісі Кт 7870 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша кіріс.

Тармақ 317

317. Коммерциялық кредит туралы шарт бойынша төлемдерді алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7806 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 318

318. Банктің есеп саясатында белгіленген, бірақ есепті күннен сиретпей кезеңдікпен банк сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиенттерге талаптардың құнсыздануына тест жүргізеді. Құнсыздануынан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) құрған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7889 Активтердің құнсыздануынан шығын Кт 7813 Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).

Тармақ 319

319. Банктің уәкілетті органы банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиенттерге төленбеген талаптарды есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7813 Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) Кт 7806 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 320

320. Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиенттерге талаптардың кредиттік сапасын өтеген немесе жақсартқан жағдайда шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады: Дт 7813 Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) Кт 7866 Резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

Тармақ 5. 5-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған және заңды тұлғалардың капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыру операцияларына орналастырылған ақшаны бухгалтерлік есебі

5-параграф. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған және заңды тұлғалардың капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыру операцияларына орналастырылған ақшаны бухгалтерлік есебі

Тармақ 321

321. Инвестициялық депозит туралы шарт бойынша қабылданған ақша есебінен заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыруды жүзеге асыру кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7805 Қатысу үлесі Кт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты.

Тармақ 322

322. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталына қатысудан кірісті банктің есеп саясатында белгіленген кезеңдікпен есептеу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7806 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар Кт 7864 Заңды тұлғаның жарғылық капиталына қатысудан кіріс.

Тармақ 323

323. Қатысудан кіріс алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7806 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 324

324. Банктің есеп саясатында белгіленген, бірақ есепті күннен сиретпей кезеңдікпен банк заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына және (немесе) әріптестік талаптармен қатысу үлесінің құнсыздануына тест жүргізеді. Құнсызданудан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) құрған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7889 Активтердің құнсыздануынан шығын Кт 7813 Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).

Тармақ 325

325. Банктің уәкілетті органы құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен заңды тұлғалардың жарғылық капиталында және (немесе) әріптестік талаптарымен қатысу үлестерін есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7813 Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) Кт 7805 Қатысу үлестері 7806 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша талаптар.

Тармақ 326

326. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталында және (немесе) әріптестік талаптарымен қатысу үлестерінің кредиттік сапасын өтеу немесе жақсарту жағдайында, бұдан бұрын құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады:

Тармақ 327

327. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталындағы және (немесе) әріптестік талаптарымен қатысу үлестерін сатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) қатысу үлесінің құнына: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7805 Қатысу үлестері;

Тармақша 2

2) қатысу үлесін сатып алу-сатудан кіріс пайда болған жағдайда: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7863 Активтерді сатып алу-сатудан кіріс;

Тармақша 3

3) қатысу үлесін сатып алу-сатудан шығыс пайда болған жағдайда: Дт 7883 Активтерді сатып алу-сатудан шығыс Кт 7805 Қатысу үлестері.

Тармақ 6. 6-параграф. Инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған және инвестициялық қызметке лизинг (жалдау) талабымен орналастырылған ақшаның есебі

6-параграф. Инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған және инвестициялық қызметке лизинг (жалдау) талабымен орналастырылған ақшаның есебі

Тармақ 328

328. Лизингке (жалға) беру үшін инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақша есебінен мүлікті сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7809 Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар Кт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты.

Тармақ 329

329. Банктің есептік саясатында белгіленген кезеңділікпен лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7812 Жалдау бойынша есептелген кіріс Кт 7869 Лизинг (жалдау) төлемдері түріндегі кіріс.

Тармақ 330

330. Лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7812 Жалдау бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 331

331. Бухгалтерлік есеп мақсатында операциялық жалдау ретінде жасалған лизинг (жалдау) шартын жіктеу кезінде сатып алынған мүлік мынадай бухгалтерлік жазбамен, есеп саясатында көзделген кезеңділікпен амортизацияланады: Дт 7888 Негізгі құрал-жабдықтар бойынша амортизациялық аударымдар Кт 7809 Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар.

Тармақ 332

332. Бухгалтерлік есеп мақсатында жасалған лизинг (жалдау) шартын қаржылық жалдау ретінде жіктеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) лизинг алушыға мүлікті лизингке (жалға) берген кезде: Дт 7811 Лизингке (жалға) берілген активтер бойынша талаптар Кт 7809 Үйлер, машиналар, жабдық, көлік және басқа құралдар;

Тармақша 2

2) Нұсқаулықтың 330-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаға қосымша лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7811 Лизингке (жалға) берілген активтер бойынша талаптар.

Тармақ 333

333. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, бірақ есептік күнінен сиретпей банк лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың құнсыздануына тест жүргізеді. Талаптар құнсыздануынан шығынды өтеуге резервтерді (провизияларды) жасаған кезде лизинг (жалдау) шарты бойынша мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7889 Активтердің құнсыздануынан шығын Кт 7813 Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар).

Тармақ 334

334. Банктің уәкілетті органы лизинг (жалдау) шарты бойынша құнсызданған талаптарды құнсызданудан шығынды өтеуге қалыптастырылған резервтер (провизиялар) есебінен есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7813 Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) Кт 7812 Жалдау бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 335

335. Лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың кредиттік сапасын өтеген және жақсартқан жағдайда, құнсызданудан шығынды өтеуге бұдан бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады: Дт 7813 Шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) Кт 7866 Резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

Тармақ 7. 7-параграф. Инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақшаны пайдалану нәтижелерін есепке алу

7-параграф. Инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақшаны пайдалану нәтижелерін есепке алу

Тармақ 336

336. Клиентке тиесілі кірісті банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеген кезде инвестициялық депозит шартының талаптарына сәйкес инвестициялық депозит бойынша мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7881 Инвестициялық депозит бойынша сыйақы төлеумен байланысты шығыс Кт 7833 Инвестициялық депозиттер бойынша есептелген шығыс; клиентке инвестициялық депозит бойынша кірісті төлеу кезінде: Дт 7833 Инвестициялық депозиттер бойынша есептелген шығыс Кт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты; егер клиенттердің ақшасы біріктірілген жағдайда: Дт 2245 Инвестициялық депозиттер Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары; клиенттерге ақша төлеген кезде: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 337

337. Банкке клиенттің ақшасын басқарғаны үшін тиесілі сыйақыны банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеген кезде шарттың талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7881 Инвестициялық депозит бойынша сыйақы төлеумен байланысты шығыс Кт 7834 Инвестициялық депозитті басқарғаны үшін сыйақы; және бір мезгілде: Дт 1729 Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс Кт 4618 Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша қызмет үшін кіріс. Банкке клиенттің ақшасын басқарғаны үшін тиесілі сыйақыны төлеген кезде шарттың талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 7834 Инвестициялық депозитті басқарғаны үшін сыйақы Кт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты; және бір мезгілде: Дт 2245 Инвестициялық депозиттер 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары Кт 1729 Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 338

338. Клиентке инвестициялық депозитті қайтарған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) қайтарылатын инвестициялық депозиттің сомасына: Дт 7831 Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер Кт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты;

Тармақша 2

2) егер клиенттердің ақшасы біріктірілген жағдайда: Дт 2245 Инвестициялық депозиттер Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары;

Тармақша 3

3) клиенттерге ақша төлеген кезде: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақша 4

4) банктің ақшасын клиенттің талабы бойынша инвестициялық депозитті мерзімінен бұрын қайтару үшін пайдаланған жағдайда: Дт 1553 Инвестициялық депозиттер бойынша клиенттермен есеп айырысу Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары және бір мезгілде 7831 «Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер» шоты бойынша клиент алдындағы берешекті азайту және банк алдындағы берешекті тану сомасына баланстан тыс шоттарда: Дт 7831 Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер Кт 7831 Инвестициялық депозиттер бойынша міндеттемелер; банктің ақшасын өтеген кезде: Дт 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1553 Инвестициялық депозиттер бойынша клиенттермен есеп айырысу.

Тармақ 339

339. Банк инвестициялық депозиттің шығындылығы кезінде сыйақыға берілген құқығын жоғалтқан жағдайда (инвестициялық депозит бойынша тартылған ақшаны пайдалану нәтижесінде кірістің болмауы) мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 5921 Банктік қызметтен басқа да шығыс Кт 1729 Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс; бір мезгілде: Дт 7834 Инвестициялық депозиттерді басқарғаны үшін сыйақы Кт 7871 Басқа да кіріс.

Тармақ 340

340. Егер инвестициялық депозиттің ақшасы салынған активтер құнының азаюына байланысты шығынды банктің кінәсінен туындаған жағдайда Нұсқаулықтың 339-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаларға қосымша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 5921 Банктік қызметтен басқа да шығыс Кт 2245 Инвестициялық депозиттер 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары; және бір мезгілде: Дт 7801 Банктің клиенттердің ақшалай қаражатын есепке алу шоты Кт 7871 Басқа да кіріс.

Тарау 19. 19-тарау. Ислам банкінің Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес міндеттемелерді тану өлшемшарттарына сәйкес келетін инвестициялық депозиттер операцияларының бухгалтерлік есебі

19-тарау. Ислам банкінің Халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес міндеттемелерді тану өлшемшарттарына сәйкес келетін инвестициялық депозиттер операцияларының бухгалтерлік есебі

Тармақ 341

341. Банк инвестициялық депозит туралы шарт бойынша жеке немесе заңды тұлғадан инвестициялық депозит шарты бойынша қабылданған ақша сомасына инвестициялық депозитті қабылдаған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары Кт 2245 Инвестициялық депозиттер.

Тармақ 342

342. Ивестициялық депозит туралы шарт талаптарына сәйкес инвестициялық депозит бойынша клиентке тиесілі кірісті банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 5238 Инвестициялық депозит бойынша кіріс бөлігін төлеу бойынша шығыс Кт 2729 Инвестициялық депозиттер бойынша кіріс бөлігін төлеу бойынша міндеттемелер клиентке инвестициялық депозит бойынша кірісті төлеу кезінде: Дт 2729 Инвестициялық депозиттер бойынша кіріс бөлігін төлеу бойынша міндеттемелер Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 343

343. Шарт талаптарына сәйкес клиенттің ақшасын басқарғаны үшін банкке тиесілі кіріс бөлігін банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1729 Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс Кт 4618 Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша қызмет үшін кіріс және бір мезгілде: Дт 2245 Инвестициялық депозиттер 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары Кт 1729 Инвестициялық депозиттермен операциялар бойынша есептелген кіріс.

Тармақ 344

344. Инвестициялық депозит клиентке қайтарылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 2245 Инвестициялық депозиттер Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тарау 20. 20-тарау. Ислам банкінің банктік қарыз операцияларының бухгалтерлік есебі

20-тарау. Ислам банкінің банктік қарыз операцияларының бухгалтерлік есебі

Тармақ 345

345. Банк қарызын беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1301 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1303 Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыздар Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар; әділ құны бойынша қарыз тануға байланысты туындаған дисконт сомасына: Дт 1301 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1303 Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыздар Кт 1312 Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт.

Тармақ 346

346. Банктік қарыз шарттары 7339 «Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар» баланстан тыс шотында шартты құны 1 (бір) теңге бойынша мынадай түрде көрсетіледі: Кіріс 7339 Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар.

Тармақ 347

347. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепіл қабылданса, кепіл шарты негізінде банк қарызын қамтамасыз етуге қабылданған мүліктің құны сомасына (теңгеде, сол сияқты шетел валютасында) мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Кіріс 7250 Қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік.

Тармақ 348

348. Егер қарыз алушының міндеттемелерін қамтамасыз ету ретінде кепілдік қабылданса, қабылданған кепілдік сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 6075 Қабылданған кепілдіктер бойынша ықтимал талаптар Кт 6575 Қабылданған кепілдіктер бойынша талаптардың ықтимал азаюы.

Тармақ 349

349. Дисконтты амортизациялау кезінде банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1312 Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт Кт 4312 Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс 4434 Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс.

Тармақ 350

350. Банктік қарызды өтеу шотына ақша келіп түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1301 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1303 Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыздар.

Тармақ 351

351. Банктік қарызды толық өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) кепіл затының құнын есептен шығарған кезде: Шығыс 7250 Қамтамасыз етуге (кепілге) қабылданған мүлік;

Тармақша 2

2) құжаттарды есептен шығарған кезде: Шығыс 7339 Әртүрлі құндылықтар мен құжаттар;

Тармақша 3

Тармақ 352

352. Егер мерзімі басталған кезде қарыз алушы банк қарызы бойынша борышын өтемеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1306 Басқа банктердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі 1424 Клиенттердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі Кт 1301 Басқа банктердің корреспонденттік шоттары бойынша овердрафт қарыздары 1302 Басқа банктерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1303 Басқа банктерге берілген овернайт қарыздары 1304 Басқа банктерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1411 Клиенттерге берілген қысқа мерзімді қарыздар 1417 Клиенттерге берілген ұзақ мерзімді қарыздар 1429 Клиенттерге берілген басқа да қарыздар.

Тармақ 353

353. Егер банк қарызы шартында тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасына тұрақсыздық айыбын (айыппұлды, өсімпұлды) есептеу көзделген жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1879 Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) Кт 2871 Қайырымдылық төлемдерінің шоты.

Тармақ 354

354. Банк қарызы бойынша тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасы алынған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1879 Есептелген тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл); Алынған тұрақсыздық айыбы (айыппұл, өсімпұл) сомасын қайырымдылық ұйымының пайдасына аударған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2871 Қайырымдылық төлемдерінің шоты Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 355

355. Банктік қарыз бойынша мерзімі өткен берешекті өтеу шотына ақша түскен кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1306 Басқа банктердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі 1424 Клиенттердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі.

Тармақ 356

356. Банктік қарыздардың құнсыздануынан шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) құру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 5452 Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс 5455 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс Кт 1319 Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) 1428 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).

Тармақ 357

357. Банктік қарызды өтеу немесе кредиттік сапасын жақсарту кезінде бұрын қалыптастырған резервтер (провизиялар) азаяды және мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1319 Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) 1428 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) Кт 4952 Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс 4955 Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

Тармақ 358

358. Банк банктің ішкі құжаттарында белгіленген тәртіппен және мерзімде төленбеген мерзімі өткен банктік қарыз баланстан есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) теңгемен көрсетілген банктік қарыздың негізгі сомасына: Дт 1319 Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) 1428 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) Кт 1306 Басқа банктердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі 1424 Клиенттердің қарыздар бойынша мерзімі өткен берешегі;

Тармақша 2

2) қарызды әділ құны бойынша бастапқы танумен байланысты амортизацияланбаған дисконт сомасына: Дт 1312 Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша дисконт 1434 Клиенттерге берілген қарыздар бойынша дисконт Кт 4312 Басқа банктерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзету түріндегі кіріс 4434 Клиенттерге берілген қарыздар бойынша пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісімен танылатын пайыздық кірісті түзету түріндегі кіріс.

Тармақ 359

359. Қарыз алушы баланстан есептен шығарылған банктік қарыз бойынша берешекті өтеу кезінде, мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 4952 Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс 4955 Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

Тарау 21. 21-тарау. Ислам банкінің коммерциялық кредит бере отырып сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру бойынша операциялардың бухгалтерлік есебі

21-тарау. Ислам банкінің коммерциялық кредит бере отырып сауда делдалы ретінде сауда қызметін қаржыландыру бойынша операциялардың бухгалтерлік есебі

Тармақ 360

360. Коммерциялық кредит туралы шарттың талабында клиенттің тауар үшін ақша кепілімен ақы төлеу бойынша міндеттемелердің орындалуын қамтамасыз ету талабы көзделсе, алынған ақша сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2799 Басқа да алдын ала ақы төлеу.

Тармақ 361

361. Коммерциялық кредит туралы шарт 7339 «Әртүрлі құндылықтар және құжаттар» баланстан тыс шотында мынадай түрде шартты құны 1 (бір) теңге бойынша көрсетіледі: Кіріс 7339 Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

Тармақ 362

362. Коммерциялық кредит туралы шарттың мәні дайындауға жататын тауарларды (қайта өңдеу өнімдерін, қайта жасалатын жылжымайтын мүліктің жаңа жылжитын затын) сатып алу болып табылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) егер тауарды өндіруші (шығарушы) сатып алынатын тауарға тараптар келісімде айқындаған мерзімде (жеткізуді кейінге қалдыру) дереу ішінара алдын ала ақыны немесе толық алдын ала ақыны талап етсе алдын ала ақы сомасына: Дт 1799 Басқа да алдын ала ақы төлеу Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

Тармақша 2

2) тауар өндірушінің (шығарушының) орындалған жұмыстар туралы есепті ұсынуына қарай және тауар өндіру (шығару) үшін ақы төлеуіне қарай, сондай-ақ тауар өндіруді (шығаруды) аяқтаған кезде және тауар өндіруші (шығарушы) ұсынған барлық есептер негізінде банк түпкілікті есеп айырысу жүргізеді: Дт 1651 Салынып жатқан (орнатылып жатқан) негізгі құрал- жабдықтар Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар 1799 Басқа да алдын ала ақы төлеу;

Тармақша 3

3) тауар өндіру (дайындау) аяқталған кезде: Дт 1602 Басқа да қорлар 1610 Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер Кт 1651 Салынып жатқан (орнатылып жатқан) негізгі құрал- жабдықтар.

Тармақ 363

363. Банк тауар сатып алған жағдайда, оны сатып алуға тікелей байланысты шығындылықты ескере отырып нақты құн сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1602 Басқа да қорлар 1610 Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 364

364. Коммерциялық кредит туралы шартқа сәйкес клиентке тауарды өткізу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 1426 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке қойылатын талаптар Кт 1602 Басқа да қорлар 1610 Сатуға арналған ұзақ мерзімді активтер 2794 Болашақ кезеңдер кірісі (үстеме баға сомасына); бір мезгілде 2799 «Басқа да алдын ала ақы төлеу» баланс шотында есепте тұрған клиенттен бұрын алынған алдын ала ақы төлеу сомасына: Дт 2799 Басқа да алдын ала ақы төлеу Кт 1426 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке талаптар.

Тармақ 365

365. Коммерциялық кредит туралы шарт бойынша төлемдерді алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1426 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке талаптар.

Тармақ 366

366. Банктің есеп саясатында көзделген кезеңділікпен үстеме баға сомасын кіріске жатқызған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 2794 Болашақ кезеңдер кірісі Кт 4426 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс.

Тармақ 367

367. Егер мерзімі келген кезде клиент коммерциялық кредит бойынша борышын өтемеген болса мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1427 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша мерзімі өткен берешек Кт 1426 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша клиентке талаптар.

Тармақ 368

368. Егер коммерциялық кредит туралы шартта тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу көзделген жағдайда Нұсқаулықтың 353 және 354-тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

Тармақ 369

369. Клиент коммерциялық кредит бойынша мерзімі өткен берешекті төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1427 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша мерзімі өткен берешек.

Тармақ 370

370. Банк коммерциялық кредит туралы шарт бойынша талаптардың құнсыздануына банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, бірақ есепті күннен сиретпей тест жүргізеді. Құнсызданудан шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) құрылған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 5455 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс Кт 1428 Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар).

Тармақ 371

371. Банктің уәкілетті органы коммерциялық кредит туралы шарт бойынша ақысы төленбеген мерзімі өткен талаптарды есептен шығару туралы шешім қабылданған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1428 Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) Кт 1427 Сауда қызметін қаржыландыру операциялары бойынша мерзімі өткен берешек.

Тармақ 372

372. Коммерциялық кредит туралы шарт бойынша талаптар өтелген немесе кредиттік сапасы жақсарған жағдайда құнсызданудан шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азаяды: Дт 1428 Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) Кт 4955 Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

Тарау 22. 22-тарау. Ислам банкінің заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыру операцияларының бухгалтерлік есебі

22-тарау. Ислам банкінің заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландыру операцияларының бухгалтерлік есебі

Тармақ 373

373. Заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысу арқылы және (немесе) әріптестік талаптарымен өндірістік және сауда қызметін қаржыландырған кезде (бұдан әрі – бірлескен қызмет) мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) ақшамен қаржыландырған кезде: Дт 1473 Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар;

Тармақша 2

2) банктің негізгі қаражатын салу арқылы қаржыландырған кезде: Дт 1473 Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары Кт 1652 Жер, үйлер және ғимараттар 1653 Компьютерлік жабдық 1654 Басқа да негізгі құрал-жабдықтар 1658 Көлік құралдары.

Тармақ 374

374. Клиент бірлескен қызметке қатысу сомасына мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады: Дт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 375

375. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, заңды тұлғалардың жарғылық капиталдарына қатысудан кірісті есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1756 Басқа да операциялар бойынша есептелген кіріс Кт 4880 Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметін қаржыландырудан кірісі.

Тармақ 376

376. Қатысудан кіріс алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 2870 Басқа да транзиттік шоттар.

Тармақ 377

377. Кірісті (шығынды) бөлген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) банк кірісінің сомасына: Дт 2870 Басқа да транзиттік шоттар Кт 1756 Басқа да операциялар бойынша есептелген кіріс;

Тармақша 2

2) банктің қатысушы клиенті кірісінің сомасына: Дт 2870 Басқа да транзиттік шоттар Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары.

Тармақ 378

378. Клиент жобадағы өз үлестерін банкке сатқан кезде, банктің жобадағы үлестерді сатып алғанын көрсететін мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1473 Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары Кт 2203 Заңды тұлғалардың ағымдағы шоттары 2204 Жеке тұлғалардың ағымдағы шоттары 2205 Жеке тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары 2211 Заңды тұлғалардың талап етуге дейінгі салымдары.

Тармақ 379

379. Банк жобадағы өз үлесін клиентке сатқан кезде, банктің жобадағы үлесін сатып алғанын көрсететін мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1473 Ислам банкінің өндірістік және сауда қызметіне инвестициялары.

Тарау 23. 23-тарау. Ислам банкінің лизинг (жалдау) талаптарымен инвестициялық қызметтің бухгалтерлік есебі

23-тарау. Ислам банкінің лизинг (жалдау) талаптарымен инвестициялық қызметтің бухгалтерлік есебі

Тармақ 380

380. Банк мүлікті лизинг (жалдау) шартына сәйкес лизингке (жалға) беру үшін сатып алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1656 Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар Кт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар.

Тармақ 381

381. Лизинг (жалдау) шарты 7339 «Әртүрлі құндылықтар және құжаттар» баланстан тыс шотында 1 (бір) теңге шартты құны бойынша мынадай түрде көрсетіледі: Кіріс 7339 Әртүрлі құндылықтар және құжаттар.

Тармақ 382

382. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін есептеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1771 Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша есептелген кірісі Кт 4477 Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша сыйақы алуына байланысты кірісі.

Тармақ 383

383. Лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес жалдау төлемдерін алған кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1771 Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша есептелген кірісі.

Тармақ 384

384. Егер мерзімі басталған кезде клиент (жалға алушы) лизинг (жалдау) шартында көзделген төлемді төлемесе мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1772 Жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша мерзімі өткен берешек Кт 1771 Ислам банкінің жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша есептелген кірісі.

Тармақ 385

385. Егер коммерциялық кредит туралы шартта тұрақсыздық айыбын (айыппұл, өсімпұл) есептеу көзделген жағдайда Нұсқаулықтың 353 және 354-тармақтарында көзделген бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады.

Тармақ 386

386. Операциялық жалдау ретінде бухгалтерлік есеп мақсатында жасалған лизинг (жалдау) шартын жіктеу кезінде сатып алынған мүлік есеп саясатында көзделген кезеңділікпен мынадай бухгалтерлік жазбада амортизацияланады: Дт 5785 Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар бойынша амортизация шығысы Кт 1696 Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар бойынша есептелген амортизация.

Тармақ 387

387. Қаржылық жалдау ретінде бухгалтерлік есеп мақсатында жасалған лизинг (жалдау) шартын жіктеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Тармақша 1

1) лизинг алушыға мүлікті лизингке (жалға) беру кезінде: Дт 1305 Басқа банктерге қаржы лизингі 1420 Клиенттерге қаржы лизингі Кт 1656 Жалға беруге арналған негізгі құрал-жабдықтар;

Тармақша 2

2) Нұсқаулықтың 383-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаға қосымша лизинг (жалдау) шартының талаптарына сәйкес мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1305 Басқа банктерге қаржы лизингі 1420 Клиенттерге берілген қаржы лизингі;

Тармақша 3

3) Нұсқаулықтың 384-тармағында көзделген бухгалтерлік жазбаға қосымша мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1309 Қаржы лизингі бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі 1421 Қаржы лизингі бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі Кт 1305 Басқа банктерге қаржы лизингі 1420 Клиенттерге берілген қаржы лизингі.

Тармақ 388

388. Клиент лизинг (жалдау) шарты бойынша мерзімі өткен төлемді төлеген кезде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1001 Кассадағы қолма-қол ақша 1051 Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкіндегі корреспонденттік шот 1052 Басқа банктердегі корреспонденттік шоттар Кт 1772 Жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша мерзімі өткен берешек 1309 Қаржы лизингі бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі 1421 Қаржы лизингі бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі.

Тармақ 389

389. Банктің есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен, алайда есепті күннен сиретпей банк лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың құнсыздануына тест жүргізеді. Құнсызданудан шығынды өтеуге резервтер (провизиялар) құру жағдайында мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 5453 Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс 5452 Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға шығыс 5455 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыруға арналған шығыс Кт 1877 Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар) 1319 Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) 1428 Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар)

Тармақ 390

390. Банктің уәкілетті органы лизинг (жалдау) шарты бойынша төленбеген мерзімі өткен талаптарды есептен шығару туралы шешім қабылдаған жағдайда мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады: Дт 1877 Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар) 1319 Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) 1428 Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) Кт 1772 Жалдау жағдайындағы инвестициялық қызмет бойынша мерзімі өткен берешек 1309 Қаржы лизингі бойынша басқа банктердің мерзімі өткен берешегі 1421 Қаржы лизингі бойынша клиенттердің мерзімі өткен берешегі.

Тармақ 391

391. Лизинг (жалдау) шарты бойынша талаптардың кредиттік сапасын өтеу немесе жақсарту жағдайында құнсызданудан шығынды өтеуге бұрын қалыптастырылған резервтер (провизиялар) мынадай бухгалтерлік жазбамен азайтылады: Дт 1877 Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша резервтер (провизиялар) 1319 Басқа банктерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) 1428 Клиенттерге берілген қарыздар және қаржы лизингі бойынша резервтер (провизиялар) Кт 4953 Банк қызметіне байланысты дебиторлық берешек бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс 4952 Басқа банктерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс 4955 Клиенттерге берілген қарыздар мен қаржы лизингі бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден кіріс.

Тарау 24. 24-тарау. Қорытынды ережелер

24-тарау. Қорытынды ережелер

Тармақ 392

392. Нұсқаулықпен реттелмеген мәселелер Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы заңнамасында және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарында көзделген тәртіппен шешіледі.

Қызметтер

Навигация

Параметрлер

Аккаунт