Об утверждении Гигиенических нормативов к физическим факторам, оказывающим воздействие на человека Күшін жойған

Адамға әсер ететін физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерін бекіту туралы «Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Қазақстан Республикасы Кодексінің 144-бабының 6-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1. Мына:

1) осы бұйрыққа 1, 2, 3 – қосымшаларға сәйкес микроклиматтың, инфрақызыл сәулеленудің, дыбыс пен жарықтандырудың оңтайлы және жол берілетін көрсеткіштері;

2) осы бұйрыққа 4, 5 – қосымшаларға сәйкес инфрадыбыс пен ультрадыбыс деңгейлерінің жол берілетін мәндері;

3) осы бұйрыққа 6, 7 – қосымшаларға сәйкес ультракүлгін сәулелер мен аэроиондар деңгейлерінің жол берілетін мәндері;

4) осы бұйрыққа 8, 9 – қосымшаларға сәйкес электрлік, магниттік өрістер мен лазерлік сәулеленудің рұқсат етілетін деңгейлері қосымшалары бекітілсін.

2. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті заңнамада белгіленген тәртіппен:

1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн мерзімде баспасөз басылымдарында және «Әділет» ақпараттық – құқықтық жүйесінде ресми жариялануға жіберілуін;

3) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің ресми интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін.

3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика вице-министріне жүктелсін.

4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен бастап күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі. «КЕЛІСІЛГЕН» Қазақстан Республикасының Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрі ___________ Т. Дүйсенова 2015 жылғы 17 сәуір

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің «Адамға әсер ететін физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерін бекіту туралы» 2015 жылғы 28 ақпандағы № 169 бұйрығына 1- қосымша 1-кесте Өндірістік бөлмелердегі жұмыс аймағындағы салыстырмалы ылғалдықтың және ауа қозғалысының жылдамдығының, температураның нормативтік көрсеткіштері № р/с Жыл кез­де­рі Жұ­мыс дә­ре­же­сі Температурасы, °С Салыстырмалы ылғалдылығы Қозғалыс жылдамдығы, м/с Ти­ім­ді Рұқсат етілген Тиімді Рұқсат етілген Тиімді, Рұқсат етілген Жоғарғы шегі Төменгі шегі Жұмыс орындарында үнемі уақытша үнемі Уақытша 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 1 Жылдың суық кезеңі жеңіл –1а 22-24 25 26 21 18 40-60 75 0,1 көп емес 0,1 жеңіл – 1б 21-23 24 25 20 17 40-60 75 0,1 көп емес 0,2 Орташа ауырлығы –II a 18-20 23 24 17 15 40-60 75 0,2 көп емес 0,3 Орташа ауырлық – IIб 17-19 21 23 15 13 40-60 75 0,2 көп емес 0,4 Ауыр -III 16-18 19 20 13 12 40-60 75 0,3 көп емес 0,5 2 Жылдың жылы кезеңі Жеңіл–1а 23-25 28 30 22 20 40-60 28 0С та 55 0,1 0,1-0,2 Жеңіл – 1б 22-24 28 30 21 19 40-60 27 0С та-60 0,2 0,1-0,3 Орташа жеңілдік –II a 21-23 27 29 18 17 40-60 26 0С та -65 0,3 0,2-0,4 Орташа жаңілдік – IIб 20-22 27 29 16 15 40-60 25 0С та -70 0,3 0,2-0,5 ауыр -III 18-20 26 28 15 13 40-60 24 0С және одан төменде- 75 0,4 0,2-0,6 * Жылдың жылы кезеңінде ауаның үлкен қозғалыс жылдамдығы ауаның максималдық температурасына сәйкес, кішісі – ауаның минималдық температурасына. Ауа температурасының көшпелі маңызы үшін оның қозғалыс жылдамдығы интерполяциямен анықталады. Аусымдағы ауаның орташа температурасы (tв) мына формуламен есептеледі: tв1 *τ1 + tв2*τ2 + … + tвn*τn ¯tв = -----------------------------, 8 tв1, tв2, … tвnn - тиісті учаскедегі жұмыс орынның ауа температурасы (°С) ; τ1, 2τ2, … τn - тиісті учаскедегі жұмыс орында жұмыс істеу уақыты; 8 – жұмыс аусымының ұзақтығы (с). 2-кесте Микроклимат шамасын өлшейтін минимальді учаскелер саны № р/с Бөлмелердің ауданы, м² Өлшеу учаскелерінің саны 1 2 3 1 100 дейін 4 2 101-400 8 3 400 аса Учаскелер саны олардың арақашықтарымен анықталады, ол 10 м аспауы тиіс 3-кесте Жылытылмалы микроклиматы бар жұмыс бөлмелері үшін ОЖӘ –индекстің (°С) шектеулі көрсеткіштері, жыл мезгіліне және жылдың жылы мезгілдегі ашық аумақтарға байланыссыз (жоғарғы шегі) №р/с Жұмыс санаты ОЖӘ-индексі (°С) 1 2 3 2 Iа 26,4 3 2 3 4 2 3 5 Iб 25,8 6 IIа 25,1 7 IIб 23,9 8 III 21,8 Ортаның жылыту әсерін анықтау (ОЖӘ-индекс) Бөлмелердегі жылыту микроклиматын бағалау үшін (жыл мезгілдеріне байланыссыз), сонымен қатар ашық аумақтарда жылдың жылы мезгілінде, ауа температурасы +25°С аса болғанда ОЖӘ-индексі қолданылады.

1. ОЖӘ - индексін аспирациялық психрометр мен қарайтылған шары бар термометр (шарлы термометр) көмегімен анықтауы:

1) аспирациялық психрометр көмегімен ылғалданған термометр температурасы анықталады (tвл);

2) қарайтылған шардың (tш) ішкі температурасы термометрмен өлшенеді, оның резервуары қарайтылған қуыс шардың ортасына орнатылған; tш ауа температурасы, үстінгі беттің температурасы және ауа жылдамдығының қозғалысы әсерлерін көрсетеді;

3) ОЖӘ -индекс теңестіру бойынша саналады: ОЖӘ = 0,7 tвл + 0,3 tш

4) ОЖӘ-индексті өлшеу амалы мен бақылауы, МСТ 12.1.005-88 талаптарына сәйкес, ауа температурасын өлшеу амалы мен бақылауына ұқсас.

2. ОЖӘ -индексті МЭС-200 А типті метеометр көмегімен анықтау, оның жинағына өлшеуіш қуыс бұрғы қара шармен кіреді:

1) аспаптың пайдалану Нұсқамасына сәйкес Щ2 қуыс бұрғыны орнатады;

2) ОЖӘ мағынасын өлшейді. Алынған нәтижелерді нормативтік мағыналармен салыстырады. 4-кесте Жұмысшыларға салқын ортада болуға рұқсат етілетін ауа температурасының көрсеткіштері *,°С Жұмыс санаты Қуат жұмсауы, Вт/м2 Үздіксіз болу кезеңі, сағ 8 6 4 2 1 1 2 3 4 5 6 7 Iа 58-77 21,0-18,9 19,0-17,0 16,7-15,0 15,0-13,0 14,0-12,0 Iб 78-97 19,8-18,0 17,9-16,0 16,0-14,0 14,0-12,0 13,0-11,0 IIа 98-129 17,0-15,0 15,0-13,0 13,0-11,0 11,0 - 9,0 10,0-8,0 IIб 130-160 16,0-14,0 14,0-12,0 12,0-10,0 10,0-8,0 9,0-7,0 III 161-193 15,0-13,0 13,0-11,0 11,0-9,0 9,0-7,0 8,0-6,0 Ескертпе: * Әр 0,1 м/с Ауа қозғалысының жылдамдығы ұлғайғанда, ауа температурасы 0,2°С ұлғаюы керек. 5-кесте Жұмыс ауысымындағы ашық аумақта IA климаттық аймағында(«ерекше» климаттық белдеуде) ауа температурысы мен қуат жұмсау деңгейіне байланысты бір мәрте рұқсат етілетін уақыттың ұзақтығы(сағ) * Ауа температурасы, °С Қуат жұмсауы , Вт/м2 (жұмыс санаты) 88 (Iб) 113 (IIа) 145 (Iiб) 1 2 3 4 -10 2,8 кейін салқындау Дененің салқындауы жоқ Дененің салқындауы жоқ -15 1,8 5,6 кейін салқындау -«- -20 1,3 2,6 -«- -25 1,0 1,7 -«- -30 0,9 1,3 3,4 кейін салқындау -35 0,7 1,0 2,0 -40 0,6 0,8 1,4 Ескертпе:* Желдің ең күшті жылдам соғуы болуы мүмкіндігі ескерілген (6,8 м/с). 6-кесте Жұмыс ауысымындағы ашық аумақта IБ климаттық аймағында (IV климаттық белдеуде) ауа температурысы мен қуат жұмсау деңгейіне байланысты бір мәрте рұқсат етілетін уақыттың ұзақтығы (сағ) * Ауа температурасы, °С Қуат жұмсауы , Вт/м2 (жұмыс санаты) 88 (Iб) 113 (IIа) 145 (Iiб) 1 2 3 4 -10 Дененің салқындауы жоқ Дененің салқындауы жоқ Дененің салқындауы жоқ -15 7,1 кейін салқындау Дененің салқындауы жоқ Дененің салқындауы жоқ -20 3,4 Дененің салқындауы жоқ -«- -25 2,3 -«- -«- -30 1,7 4,3 кейін салқындау -«- -35 1,4 2,5 -«- -40 1,1 1,9 -«- Ескертпе:* Желдің ең күшті жылдам соғуы болуы мүмкіндігі ескерілген (1,3 м/с). 7-кесте Жұмыс ауысымындағы ашық аумақта II климаттық аймағында (III климаттық белдеуде) ауа температурысы мен қуат жұмсау деңгейіне байланысты бір мәрте рұқсат етілетін уақыттың ұзақтығы (сағ) * Ауа температура , °С Қуат жұмсауы , Вт/м2 (жұмыс санаты) 88 (Iб) 113 (IIа) 145 (Iiб) 1 2 3 4 -10 1,7 кейін салқындау 4,6 кейін салқындау Дененің салқындауы жоқ -15 1,2 2,2 -"- -20 0,9 1,5 5,5 кейін салқындау 1 2 3 4 -25 0,8 1,1 2,4 -30 0,7 0,9 1,6 -35 0,6 0,7 1,1 -40 0,5 0,6 0,9 Ескертпе:* Желдің ең күшті жылдам соғуы болуы мүмкіндігі ескерілген (3,6 м/с). 8-кесте Жұмыс ауысымындағы ашық аумақта III климаттық аймағында (I-II климаттық белдеуде) ауа температурысы мен қуат жұмсау деңгейіне байланысты бір мәрте рұқсат етілетін уақыттың ұзақтығы(сағ) * Ауа температура , °С Қуат жұмсауы , Вт/м2 (жұмыс санаты) 88 (Iб) 113 (IIа) 145 (IIб) 1 2 3 4 -5 1,4 кейін салқындау 3,0 кейін салқындау Дененің салқындауы жоқ -10 1,0 1,7 -«- -15 0,8 1,1 2,7 кейін салқындау -20 0,7 0,9 1,5 -25 0,6 0,7 1,1 -30 0,5 0,6 0,8 -35 0,4 0,5 0,7 -40 0,3 0,4 0,6 Ескертпе:* Желдің ең күшті жылдам соғуы болуы мүмкіндігі ескерілген (5,6 м/с). 9-кесте Ауысым ішінде суықта жұмыс істеу тәртібі (ашық аумақта не болмаса жылытылмайтын бөлмеде) әр түрлі климаттық аймақтағы ауа температурысы мен желдің соғу жылдамдығына байланысты Ашық аумақта климаттық аймақ IA (жұмыс санаты Iiа-Iiб) жұмыс істеу тәртібі Ауа температурасы°С Желдің жылдамдығы, м/с <=1 2 4 6 8 10 а б а б а б а Б а б а б 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 -10 Тәртіп белгіленбеген * -15 Тәртіп белгіленбеген * 154 1 -20 Тәртіп белгіленбеген * 180 1 130 1 98 2 -25 Тәртіп белгіленбеген * 150 1 114 1 90 2 72 2 -30 150 1 130 1 103 2 83 2 68 2 63 3 -35 106 1 95 2 79 2 66 3 55 3 47 4 -40 82 2 75 2 64 3 54 3 46 4 40 4 -45 67 3 62 3 53 3 46 4 40 4 35 5 Ескертпе: *- Терлеп шаршағанға байланысты демалуға арналған мүмкіндікті жылы бөлмеде өткізген жөн. А – суықта толассыз болудың ұзақтығы , мин; б – 4 сағаттық жұмыс ауысымында жылынуға кететін 10-минөттік үзіліс саны . 10-кесте Ашық аумақта климаттық аймақ IБ (жұмыс санаты Iiа-Iiб) жұмыс істеу тәртібі Ауа температурасы, °С Желдің жылдамдығы , м/с <=1 2 4 6 8 10 а б А б а б а б а б а б 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 -10 Тәртіп белгіленбеген * -15 Тәртіп белгіленбеген * -20 Тәртіп белгіленбеген * 186 1 120 1 -25 Тәртіп белгіленбеген * 115 1 85 2 -30 Тәртіп белгіленбеген * 148 1 111 1 84 2 65 3 -35 164 1 142 1 108 1 83 2 66 3 53 3 -40 116 1 104 2 82 2 66 3 55 3 45 4 -45 90 2 82 2 67 3 56 3 46 4 38 4 -50 73 2 67 3 59 3 48 4 40 4 34 5 -55 62 3 57 3 49 4 42 4 36 5 29 6 -60 52 3 50 4 43 4 37 4 32 5 27 6 Ескертпе: а - суықта толассыз болудың ұзақтығы , мин; б - 4 сағаттық жұмыс ауысымында жылынуға кететін 10-минөттік үзіліс саны . * Терлеп, физикалық шаршағанға байланысты демалуға арналған мүмкіндікті жылы бөлмеде өткізген жөн. 11-кесте Ашық аумақта климаттық аймақ II (жұмыс санаты IIа-IIб) жұмыс істеу тәртібі Ауа температурасы , °С Желдің жылдамдығы, м/с <=1 2 4 6 8 10 а б а б а б а б а б а б 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 -10 Тәртіп белгіленбеген * 168 1 121 1 92 2 -15 200 1 170 1 127 1 107 1 85 2 70 2 -20 117 1 104 1 84 2 71 2 58 3 49 3 -25 82 2 76 2 64 3 54 3 47 3 40 4 -30 65 3 60 3 52 3 45 4 39 4 34 5 -35 52 3 49 3 43 4 38 4 33 5 29 5 -40 44 4 41 4 37 4 32 5 29 5 25 6 -45 38 4 36 4 32 5 29 5 26 6 20 7 Ескертпе: а - суықта толассыз болудың ұзақтығы , мин; б - 4 сағаттық жұмыс ауысымында жылынуға кететін 10-минөттік үзіліс саны . * Терлеп физикалық шаршағанға байланысты демалуға арналған мүмкіндікті жылы бөлмеде өткізген жөн. 12-кесте Ашық аумақта климаттық аймақ III (жұмыс санаты IIа-IIб) жұмыс істеу тәртібі Ауа температурасы, °С Желдің жылдамдығы, м/с <=1 2 4 6 8 10 а б а б а б а б а б а б 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 -10 186 1 159 1 121 1 95 2 76 2 62 3 -15 106 1 96 2 79 2 65 3 55 3 46 4 -20 74 2 68 3 59 3 50 3 43 4 37 4 -25 57 3 53 3 47 3 40 4 35 4 31 5 -30 46 4 44 4 39 4 34 5 30 5 26 6 -35 39 4 37 4 33 5 29 5 26 6 23 7 -40 34 5 32 5 29 5 26 6 23 7 21 7 -45 30 5 28 6 26 6 23 7 21 7 19 8 Ескертпе: а – суықта толассыз болудың ұзақтығы , мин; б – 4 сағаттық жұмыс ауысымында жылынуға кететін 10-минөттік үзіліс саны . 13-кесте Ашық аумақта климаттық аймақ IА (жұмыс санаты Iб) жұмыс істеу тәртібі Ауа температурасы, °С Желдің жылдамдығы, м/с <=1 2 4 6 8 10 а б а б а б а б а б а б 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 -10 Тәртіп белгіленбеген * 186 1 140 1 110 1 -15 Тәртіп белгіленбеген * 180 1 148 1 117 1 95 2 78 2 -20 180 1 120 1 102 1 85 2 72 2 60 3 -25 105 1 92 1 78 2 67 3 58 3 49 3 -30 78 2 65 3 63 3 56 3 48 4 42 4 -35 64 3 60 3 53 3 47 4 41 4 36 5 -40 55 3 52 3 46 4 41 4 36 5 32 5 -45 46 3 44 4 40 4 36 5 32 5 25 6 Ескертпе: а – суықта толассыз болудың ұзақтығы, мин; б – 4 сағаттық жұмыс ауысымында жылынуға кететін 10-минөттік үзіліс саны . * Терлеп шаршағанға байланысты демалуға арналған мүмкіндікті жылы бөлмеде өткізген жөн. 14-кесте Ашық аумақта климаттық аймақ IБ (жұмыс санаты Iб) жұмыс істеу тәртібі Ауа температурасы ,°С Желдің жылдамдығы, м/с <=1 2 4 6 8 10 а б а б а б а б а б а б 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 -10 тәртіп белгіленбеген* 190 1 94 2 -15 тәртіп белгіленбеген * 157 1 118 1 90 2 -20 тәртіп белгіленбеген* 139 1 107 1 87 2 69 3 -25 142 1 126 1 99 2 82 2 67 3 56 3 -30 105 1 82 2 76 2 66 3 55 3 47 4 -35 83 2 76 2 63 3 55 3 45 4 40 4 -40 74 2 64 3 54 3 47 4 41 5 35 5 -45 59 3 55 3 48 4 42 4 36 5 31 5 -50 51 3 48 4 42 4 37 5 32 5 24 7 -55 45 4 43 4 38 5 33 5 30 6 22 7 -60 41 4 38 5 35 5 30 6 27 6 20 8 Ескертпе: а – суықта толассыз болудың ұзақтығы , мин; б – 4 сағаттық жұмыс ауысымында жылынуға кететін 10-минөттік үзіліс саны . * Терлеп шаршағанға байланысты демалуға арналған мүмкіндікті жылы бөлмеде өткізген жөн. 15-кесте Ашық аумақта климаттық аймақ II (жұмыс санаты Iб) жұмыс істеу тәртібі Ауа температурасы, °С Желдің жылдамдығы, м/с <=1 2 4 6 8 10 а б а б а б а б а б а б 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 -10 127 1 114 1 95 2 80 2 68 3 58 3 -15 88 2 82 2 69 3 60 3 52 3 45 4 -20 67 3 62 3 55 3 49 4 42 4 37 4 -25 55 3 51 3 46 4 41 4 36 5 32 5 -30 46 4 43 4 39 4 35 5 31 5 28 6 -35 39 4 38 4 34 5 30 5 27 6 24 7 -40 35 4 33 5 30 5 27 6 24 7 22 7 -45 31 5 29 6 27 6 24 7 22 7 20 8 Ескертпе: а - суықта толассыз болудың ұзақтығы , мин; б - 4 сағаттық жұмыс ауысымында жылынуға кететін 10-минөттік үзіліс саны . 16-кесте Ашық аумақта климаттық аймақ III (жұмыс санаты Iб) жұмыс істеу тәртібі Ауа температурасы, °С Желдің жылдамдығы , м/с <=1 2 4 6 8 10 а б а б а б а б а б а б 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 -10 127 1 115 1 96 2 80 2 68 3 56 3 -15 84 2 78 2 68 3 58 3 50 3 44 4 -20 63 3 59 3 52 3 46 4 40 4 35 5 -25 50 3 48 3 42 4 38 4 34 5 30 5 -30 42 4 40 4 36 4 32 5 29 5 26 6 -35 36 4 34 5 31 5 28 6 25 6 23 7 -40 31 5 30 5 27 6 25 6 22 7 20 7 -45 28 6 27 6 24 6 22 7 20 7 18 8 Ескертпе: а - суықта толассыз болудың ұзақтығы , мин; б - 4 сағаттық жұмыс ауысымында жылынуға кететін 10-минөттік үзіліс саны . 17-кесте Тиімді және салыстырмалы түрде рұқсат етілетін ауа температурасы, қызмет көрсететін ғимарат жайларда және жатақханалардағы ауаның салыстырмалы ылғалдылығы мен ауа қозғалысының жылдамдылығы Жыл мерзімі Бөлме атауы Ауа температурасы , °С Қорытындылайтын температура, °С Салыстырмалы ылғалдылық, % Ауаның қозғалу жылдамдығы, м/с қолайлы рұқсат етілетін қолайлы рұқсат етілетін қолайлы рұқсат етілетін, бірақ одан көп емес Қолайлы, бірақ одан көп емес рұқсат етілетін, бірақ одан көп емес 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Суық кезде Тұруға арналған бөлме 20-22 18-24 (20-24) 19-20 17-23 (19-23) 45-30 60 0,15 0,2 Бескүндіктік температуратурадағы ең суық аудандағы тұрғын бөлме (0,92 қамтамасыз етілген) - 31°С және одан төмен 21-23 20-24 (22-24) 20-22 19-23 (21-23) 45-30 60 0,15 0,2 Ас бөлме 19-21 18-26 18-20 17-25 Қалыпты емес Қалыпты емес 0,15 0,2 Әжетхана 19-21 18-26 18-20 17-25 Қалыпты емес Қалыпты емес 0,15 0,2 Біріккен жуынатын орын мен әжетхана 24-26 18-26 23-27 17-26 Қалыпты емес Қалыпты емес 0,15 0,2 Демалатын және оқуға дайындалатын бөлме 20-22 18-24 19-21 17-23 45-30 60 0,15 0,2 Бөлме арасындағы дәліз 18-20 16-22 17-19 15-21 45-30 60 Қалыпты емес Қалыпты емес Вестибюль, баспалдақ торы 16-18 14-20 15-17 13-19 Қалыпты емес Қалыпты емес Қалыпты емес Қалыпты емес Қойма 16-18 12-22 15-17 11-21 Қалыпты емес Қалыпты емес Қалыпты емес Қалыпты емес Жылы кезде Тұруға арналған бөлме 22-25 20-28 22-24 18-27 60-30 65 0,2 0,3 📌 Ескертпе. Тырнақша ішіндегі мағыналар қарттар үйі мен мүгедектер үйіне қатысты. 18-кесте Қызмет көрсететін мектепке дейінгі балалар мекемелеріндегі тиімді және салыстырмалы түрде рұқсат етілетін ауа температурасы, ауаның салыстырмалы ылғалдылығы мен ауа қозғалысының жылдамдылығы Жыл мерзімі Бөлме атауы Ауа температурасы , °С Қортындылайтын температура, °С Салыстырмалы ылғалдылық, % Ауаның қозғалу жылдамдығы, м/с қолайлы рұқсат етілетін қолайлы рұқсат етілетін қолайлы рұқсат етілетін, бірақ одан көп емес Қолайлы, бірақ одан көп емес рұқсат етілетін, бірақ одан көп емес 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Суық кезде Топталған шешінетін орын және әжетхана: бөбектерге және кіші топқа арналған 21-23 20-24 20-22 19-23 45-30 60 0,1 0,15 Орта және мектепке дейінгі топқа арналған 19-21 18-25 18-20 17-24 45-30 60 0,1 0,15 Ұйықтайтын бөлме: бөбектер және кіші топқа арналған 20-22 19-23 19-21 18-22 45-30 60 0,1 0,15 Орта және мектепке дейінгі топқа арналған 19-21 18-23 18-22 17-22 45-30 60 0,1 0,15 Вестибюль, баспалдақ торы 18-20 16-22 17-19 15-21 Қалыпты емес Қалыпты емес Қалыпты емес Қалыпты емес Жылы кезде Топталған ұйықтайтын бөлме бөлме 23-25 18-28 22-24 19-27 60-30 65 0,15 0,25 1 ші ескертпе 1. Ас бөлме, жуынатын бөлме мен қоймада ауа параметрлерін 1 ші кестедегідей қабылдау керек. 2 ші ескертпе. Бескүндіктік температуратурадағы 31°С және одан төмен, ең суық ауданда орналасқан (0,92 қамтылған) мектепке дейінгі балалар мекемелеріндегі бөлмелеріндегі рұқсат етілетін ауа температураларының есептерін 2 кестедегіден 1°С ға жоғары қабылдау керек. 19-кесте Қызмет көрсететін қоғамдық және әкімшілік мекемелеріндегі тиімді және салыстырмалы түрде рұқсат етілетін ауа температурасы, ауаның салыстырмалы ылғалдылығы мен ауа қозғалысының жылдамдылығы Жыл мер­зі­мі Бөл­ме­лер­дің ата­уы мен са­на­ты Ауа тем­пе­ра­ту­ра­сы , °С Қор­тын­ды­лай­тын тем­пе­ра­ту­ра, °С Са­лы­стыр­ма­лы ылғал­ды­лық, % Ауа­ның қоз­ға­лу жыл­дамды­ғы, м/с қо­лай­лы рұқ­сат еті­ле­тін қо­лай­лы рұқ­сат еті­ле­тін қо­лай­лы рұқ­сат еті­ле­тін, бі­рақ одан көп емес Қо­лай­лы, бі­рақ одан көп емес рұқ­сат еті­ле­тін, бі­рақ одан көп емес 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 Суық кез­де 1 20-22 18-24 19-20 17-23 45-30 60 0,2 0,3 2 19-21 18-23 18-20 17-22 45-30 60 0,2 0,3 3а 20-21 19-23 19-20 19-22 45-30 60 0,2 0,3 3б 14-16 12-17 13-15 13-16 45-30 60 0,3 0,5 3в 18-20 16-22 17-20 15-21 45-30 60 0,2 0,3 4 17-19 15-21 16-18 14-20 45-30 60 0,2 0,3 5 20-22 20-24 19-21 19-23 45-30 60 0,15 0,2 6 16-18 14-20 15-17 13-19 Қа­лып­ты емес Қа­лып­ты емес Қа­лып­ты емес Қа­лып­ты емес Жуы­на­тын орын, ду­штар 24-26 18-28 23-25 17-27 Қа­лып­ты емес Қа­лып­ты емес 0,15 0,2 Жы­лы кез­де Адам­дар тұ­рақ­ты бо­ла­тын бөл­ме­лер 23-25 18-28 22-24 19-27 60-30 65 0,15 0,25 20 -кесте Толассыз инфрақызыл сәулеге түсіру және кідірістің ұзақтығы Инфрақызыл сәулеге түсіру қарқындылығы, Вт/кв. м Толассыз сәулеге түсіру кезеңінің ұзақтығы, мин. Кідіріс ұзақтығы, мин. Сәулеге түсіру мен кідірістің ара қатынасы 1 2 3 4 350 20 8 2,5 700 15 10 1,5 1050 12 12 1,0 1400 9 13 0,7 1750 7 14 0,5 2100 5 15 0,33 2450 3,5 12 0,3 Ескертпе: Көрсетілген ескертпелер жылулық сәулеге арнайы арналған киімді, жоғары температурадан қорғанатын арнайы костюмдер және инфрақызыл сәулеленуден ұжымдық қорғану тәсілдерін қолдану керек деп есептейді. Сәулелі қыздыру жүйесімен жабдықталған өндіріс бөлмелеріндегі рұқсат етілетін микроклимат параметрлері, 8 сағаттық жұмыс ауысымында орта дәрежедегі жұмыс орындалысына пайдаланылатын, адамға пайдаланылатын, киінетін жылылықты өткізбейтін киім жиынтығы 1 кло (0,155 осм/Вт) 15 кестеде көрсетілген мөлшерге сәйкес болу керек. 21-кесте Сәулелі қыздыру жүйесімен жабдықталған өндіріс бөлмелеріндегі рұқсат етілетін микроклимат параметрлері Ауа температурасы, t, °С Сәулеге түсіру қарқындылығы, J₁, Вт/кв. М Сәулеге түсіру қарқындылығы, J₂, Вт/кв. М Ауаның салыстырмалы ылғалдылығы, f, % Ауаның қозғалу жылдамдығы, V, м/с 1 2 3 4 5 11 60 (*) 150 15 - 75 0,4 тен жоғары емес 12 60 125 15 - 75 0,4 тен жоғары емес 13 60 100 15 - 75 0,4 тен жоғары емес 14 45 75 15 - 75 0,4 тен жоғары емес 15 30 50 15 - 75 0,4 тен жоғары емес 16 15 25 15 - 75 0,4 тен жоғары емес Ескертпе: (*) J > 60 болғанда бас киімді пайдалану керек. J₁ - Бастың төбе бөлігіне сәуле түсіру қарқындылығы тұрып жұмыс істегенде еден деңгейінен 1,7 м, отырып жұмыс істегенде - 1,5 м болу керек. J₂ - Кеудеге сәуле түсіру қарқындылығы тұрып жұмыс істегенде еден деңгейінен 1,5 м, отырып жұмыс істегенде - 1 м болу керек. 22-кесте Жабдық сырттары және қоршау құрылғыларына рұқсат етілетін температурасы, °С Материал Байланысу уақыты, дейін 1 мин. 10 мин. 8 сағ.және одан көп 1 2 3 4 Қапталмаған металл 51 48 43 <*> Қапталған металл 51 48 43 Керамика, шыны, тас 56 48 43 Пластик 60 48 43 Ағаш 60 48 43 Ескертпе: <*> 43°С сырт температурасы рұқсат беріледі, тыныс алу жолдарын есептемегенде, егер ыстық бетпен 10% тен аз дене сырты, не болмаса 10% тен аз бастың сырты жанасқан жағдайда. 23-кесте Жабдық сырттарымен (әдейі емес) кездейсоқ жағдайда жанасқандағы рұқсат етілетін температурасы, °С Материал Байланысу уақыты, бастап 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Қапталмаған металл 70 67 65 63 62 61 61 60 60 59 Керамика, шыны, тас 86 81 78 76 74 73 73 72 71 70 Пластмасстар 94 87 84 82 81 79 78 78 77 76 Ағаш 140 122 116 113 109 108 108 108 107 107 24-кесте Жерасты қазба жұмыс орнындағы температура үйлесімі, ылғалдылық және ауа қозғалыс жылдамдылығы Микроклимат факторлары Рұқсат етілетін үйлесулер 1 2 3 1 2 3 4 Ауа температурасы,°С 16-19 20-23 24-26 Салыстырмалы ылғалдылық, %* 80-30 75-30 70-30 Ауа қозғалысының жылдамдығы, м/сек** 0,1-0,5 0,6-1,0 1,1-1,5 Ескертпе. * Суланған қазбаларда салыстырмалы ылғалдылықтың шамадан тыс көбеюі 10% ке рұқсат етіледі. ** Жоғары жылдамдық, ауа қозғалысы барынша көп температураға сәйкес. 25-кесте Адамның ашық дене учаскелеріне ауаның төменгі температурасы мен желдің аралас іс әрекеттерін бағалайтын эквиваленттік температуралары Жел жыл­дамды­ғы, м/с Ауа тем­пе­ра­ту­ра­сы, °C 10,0 4,4 -1,1 -6,7 -12,2 -17,8 -23,3 -29,0 -34,4 -40,0 -45,6 -51,1 Сал­қын­дау эк­ви­ва­лент­тік тем­пе­ра­ту­ра­сы, °C жел­сіз 10,0 4,4 -1,1 -6,7 -12,2 -17,8 -23,3 -29,0 -34,4 -40,0 -45,6 -51,1 2,2 8,9 2,2 -2,8 -8,9 -14,4 -20,6 -26,1 -32,2 -37,8 -43,9 -49,4 -55,6 4,4 4,4 -2,2 -8,9 -15,6 -22,8 -31,1 -36,1 -43,3 -50,0 -56,7 -63,9 -70,6 6,6 2,2 -5,6 -12,8 -20,6 -27,8 -35,6 -42,8 -50,0 -57,8 -65,0 -72,8 -80,0 8,8 0 -7,8 -15,6 -23,3 -31,7 -39,4 -47,2 -55,0 -63,3 -71,1 -78,9 -85,0 11,0 -1,1 -8,9 -17,8 -25,1 -33,9 -42,2 -50,6 -58,9 -66,7 -75,6 -83,3 -91,7 13,2 -2,2 -10,6 -18,9 -27,8 -36,1 -44,4 -52,8 -61,7 -70,0 -78,3 -87,2 -95,6 15,4 -2,8 -11,7 -20,0 -29,0 -37,2 -46,1 -55,0 -63,3 -72,2 -80,6 -89,4 -98,3 17,6 -3,3 -12,2 -21,1 -29,4 -38,3 -47,2 -56,1 -65,0 -73,3 -82,2 -91,1 -100,0 17,6 м/с тан ар­тық жел­дің жыл­дамды­ғы азын аулақ қо­сым­ша әсер бе­ре­ді Мар­дым­сыз қа­уіп­ті­лік. 1 са­ғат­тан ар­тық уа­қыт ішін­де­гі құр­ғақ те­рі­ні үсі­тіп алу Жо­ғар­ғы қа­уып­ті­лік. 1 ми­нөт уа­қыт ішін­де үсіп қа­лу қа­у­пі. Өте жо­ға­ры қа­уіп­ті­лік. 30 се­кунд­тан кей­ін үсіп қа­ла­ды 26-кесте Үсіп қалу қатері салқындаудың интегралды көрсеткіш жағдайына тәуелділігі (СҮИКЖ, балл) СҮИКЖ, балл Үсіп қалу қатері Суықта қауіпсіз болу ұзақтығы, көп емес, мин. 34 ескермеу (үсік жоқ) Ұзақ уақыт 34 < СҮИКЖ 47 орташа 60,0 47 < СҮИКЖ 57 сын сағаты (критический) 1,0 >57 апатты 0,5 Салқындаудың (үсіп қалу) интегралды көрсеткіш жағдайын - СҮИКЖ – төмендегі теңдеуге сәйкес анықтау керек: СҮИКЖ = 34,654 - 0,4664 x t + 0,6337 x V, қайдан: t - ауа температурасы, °C; V –жел жылдамдығы, м/с.

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің «Адамға әсер ететін физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерін бекіту туралы» 2015 жылғы 28 ақпандағы № 169 бұйрығына 2- қосымша 1-кесте Жұмыс орнында және еңбек қызметінде негізгі аса типтік түрге арналған дыбыс деңгейлері эквивалентті дыбыс деңгейі, дыбыс қысымының шектеулі рұқсат етілген деңгейі Жұмыс орны, еңбек қызметі Дыбыс қысымының деңгейі, дБ, октава жолағында орта геометриялық жиілікпен Гц-те. Дыбыс деңгейі және эквивалентті дыбыс деңгейі, 31,5 63 125 250 500 1000 2000 4000 8000 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 Өндіріс, мекеме және ұйымдар 1. шығармашылық қызмет, жоғары талаптағы басқару жұмысы, ғылыми қызмет, құрастыру және жобалау, бағдарлама жасау, сабақ беру, үйрету, дәрігерлік қызмет: бөлмедегі жұмыс орындары- дирекцияда, жабалау, құрастыру бюросында, есепшіде, есептеу машинасы бағдарламашыларында, теориялық жұмыс лабораториясында, деректерді өңдеу және денсаулық пунктерінде ауруларды қабылдау. 86 71 61 54 49 45 42 40 38 50 2. шоғырлануды талап ететін жоғары білікті жұмыс, әкімшілік-басқармалық жұмыс, зертханада аналитикалық және өлшемді жұмыс: Басқару аппараты цех бөлмелеріндегі жұмыс орындары, кеңседегі жұмыс бөлмелері, зертханалар. 93 79 70 63 58 55 52 50 49 60 3. Акустикалық белгі және жиі жарлық алу алумен атқарылатын жұмыс, әрдайым дыбысты тексеріп отыратын жұмыс, дәл нұсқаулы кестемен атқаратын операторлық жұмыс, диспетчерлік жұмыс: Диспетчерлік қызметтің бөлмелеріндегі жұмыс орындары, бақылау бөлмелерінде және ара қашықтықта телефонмен ауызша байланысу бар басқарма бөлмелерінде, машинамен жазу бюроларында, дәл құрастыру учаскелерінде, телеграф және телефон стансаларында, ұста бөлмелерінде, ақпараттарды есептеу машинасымен өңдеу дәліздерінде. 96 83 74 68 63 60 57 55 54 65 4. жинақтылықты қажет ететін жұмыс, өндірістік циклдарды арақашықта басқару және бақылау процессіне жоғары талаптар қойылатын жұмыс: Бақылау кабиналарындағы пультпен басқару жұмыс орындары және ара қашықтықта телефонмен ауызша байланысуы жоқ басқарма бөлмелерінде; Шулы қондырғысы бар лаборатория бөлмелерінде, есептеу машиналарының шулы агрегаттарын орналастыратын бөлме. 103 91 83 77 73 70 68 66 64 75 5. Жұмыстың барлық түрін атқару (1-4 тармағында көрсетілген және соған ұқсас жұмыстарды алып тастағанда) өндіріс аумағында және өндіріс бөлмелерінің тұрақты жұмыс орындарында. 107 95 87 82 78 75 73 71 69 80 Темір жол көлігінің козғалыс құрамы 6. тепловоздардың, электрвоздар- дың, метрополитен поездарының, дизель поездарының және автомотристағы машинист кабиналарындағы жұмыс орындары. 99 95 87 82 78 75 73 71 69 85 7. Жүрдек және қалааралық электрпоездардағы машинист кабинасының жұмыс орындары. 99 91 83 77 73 70 68 66 64 75 8. Алыс жолға жүретін поездардағы қызметкерлерге арналған бөлмелерде, рефрижераторлық секциялардың қызмет бөлімдерінде, электрстанция вагондарында, пошта және жүк бөлімдеріндегі демалу бөлмелерінде. 93 79 70 63 58 55 52 50 49 60 9. Вагон-ресторандар, жүк және пошта вагондарындағы қызмет бөлмелері. 96 87 79 72 68 65 63 61 59 70 Теңіз, өзен, балық аулау және басқа да кемелер. 10. тұрақты вахталы теңіз кемелерінің энергетикалық бөлімдерінің жұмыс аумағы (әртүрлі система, қондырғылардың жұмысын қамтамасыз ететін, энергия өндіретін энергетикалық қондырғылар, қазандар, двигательдер және механизмдер орнатылған негізгі бөлмелер). 107 95 87 82 78 75 73 71 69 80 11. Теңіз кемелерінің (дыбыс оқшауланған) орталық басқару қызмет орындары (ОБҚО), қосымша механизмдер және энергетикалық қондырғыларды басқару органы, индикациялау жабдықтары, тексеру аспаптары орнатылған, энергетикалық бөлімнен бөлінген бөлмелерде. 96 83 74 68 63 60 57 55 54 65 12. Теңіз кемелерінде қызметтік бөлмелердегі жұмыс орындары (басқару тұтқасы, штурман, багермейстер рубкасы, радиорубка және басқалар.) 89 75 66 59 54 50 47 45 44 55 13. балық өндірісі кемелеріндегі өндірістік технологиялық бөлмелер (балық, теңіз өнімдерін аулау нысандарын ұқсатуға арналған бөлмелер). 107 95 87 82 78 75 73 71 69 80 Тракторлар, өзі жүретін шассилар, өздігінен, тіркемеші және аспалы ауыл шаруашылық машиналары, жол құрылысы, жер қазу көлігі, мелиоративті және осыған ұқсас барлық машиналар түрі 14. жүргізушілердің және көліктерге қызмет көрсететін қызметкердердің жұмыс орны. 100 87 79 72 68 65 63 61 59 70 15. жеңіл көлік жүргізушілерімен қызмет көрсететін қызметкерлердің (жолаушылар) жұмыс орны. 93 79 70 63 58 55 52 50 49 60 16. Тракторлар, өзі жүретін шассилар, өздігінен, тіркемеші және аспалы ауыл шаруашылық машиналары, жол құрылысы, жер қазу көлігі, мелиоративті және осыған ұқсас барлық машиналар түрі жүргізушілері және қызмет көрсететін қызметкерлер жұмыс орны. 107 95 87 82 78 75 73 71 69 80 17. Ұшақтар мен тікұшақтар салондары мен кабиналарындағы жұмыс орындары. 107 95 87 82 78 75 73 71 69 80 Ескерту: Екпінді және импульсты шуға – мәні 5 дБ кем, таблицада көрсетілгеннен. Бөлмелерде кондиционерден, вентиляциядан және ауа жылытқыштарынан туындайтын шу -5ДБ кем, осы бөлмелердегі туындайтын негізгі шудан (өлшенген немесе есеппен анықталған), егерде ақырғы кестеде көрсетілген мағынадан аспаса ( бұл кезде екпінді және тоналды шуға түзету енгізу қажет емес), басқа жағдайларда -5 дБ кестеде көрсетілгеннен мағынадан аз. Жұмыс орындарында тұрақты шудың максимальды дыбыс деңгейі «ақырын» уақытша сипат бойынша өлшеуде кестенің 6 және 13 т 110 дБА аспауы керек, жұмыс орындарында импульсты шудың максималды дыбыс деңгейі «импульс» уақытша сипаты бойынша өлшеуде кестенің 6 т сәйкес 125 дБАІ аспауы тиіс . 2-кесте Дыбыс қысымының рұқсатталған деңгейі, дБ, (дыбыс қысымының эквивалентті деңгейі, дБ), өндірістік және қосалқы ғимараттарда, өңдірістік өнеркәсіп алаңдарында, өнеркәсіптік тұрғын және қоғамдық ғимараттар және тұрғын аймардағы жұмыс орындарының рұқсатталған эквивалентті және шудың ең жоғарғы деңгейі. Аумақ­тың неме­се бөл­ме­лер­дің пай­да­ла­ну мақ­са­ты Тәу­лік­тік уа­қыт, с Ды­быс қы­сы­мы­ның дең­гейі (ды­быс қы­сы­мы­ның эк­ви­ва­лен­тік дең­гейі), дБ, ор­та­ша гео­мет­ри­я­лық жи­і­лік­те­гі ок­та­ва­лық сызық жи­і­лі­гі, Гц Ды­быс дең­гейі LA, (ды­быс дең­гей­і­нің эк­ви­ва­лен­ті LA­экв), дБА Ды­быст­ың мак­си­мал­ды дең­гейі, LА­макс, дБА 31,5 63 125 250 500 1000 2000 4000 8000 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Өндірістік мекемелердің, зертханалардың, өлшеу және сарапшы жұмыстарының, әкімшілік-басқару қызметкерлерінің жұмыс бөлмесі - 93 79 70 63 58 55 52 50 49 60 70 2 Реттегіш қызметінің жұмыс бөлмелері, бақылау кабиналары және телефонмен сөйлесу байланысынсыз қашықтықтан басқару, нақты құрастыру алаңдары, телефон және телеграфты станция - 96 83 74 68 63 60 57 55 54 65 75 3 Тәжірибелік жұмыстарды жүргізетін зертханалық бөлме, бақылау кабиналары және телефонмен сөйлесу байланысынсыз қашықтықтан басқару - 103 91 83 77 73 70 68 66 64 75 90 4 Өндірістік мекемелердегі үнемі жұмыс орыны, өндіріс территориясындағы үнемі жұмыс орыны ( 1-3 шепте берілген жұмыстан басқа) - 107 95 87 82 78 75 73 71 69 80 95 5 Аурухана және шипажай палаталары 7.00-23.00 23.00-7.00 76 69 59 51 48 39 40 31 34 24 30 20 27 17 25 14 23 13 35 25 50 40 6 операция жасайтын аурухана, ауруханадағы, емхана, шипажай дәрігерлерінің кабинеті - 76 59 48 40 34 30 27 25 23 35 50 7 сынып бөлмелері, оқу кабинеттері, оқу орындарының аудиториясы, мәжіліс залы, кітапханалардың оқу залы, кинотеатр және клубтардың көрермендер залы, сот отырысының залдары, діни мәжіліс, әдеттегі жабдықтармен жабдықталған клубтардың көрермендер залы - 79 63 52 45 39 35 32 30 28 40 55 8 «Долби» жабдығымен жабдықталған кинотеатрлар - 72 55 44 35 29 25 22 20 18 30 40 9 Музыкалық сыныптар - 76 59 48 40 34 30 27 25 23 35 50 10 Пәтерлердің тұрғын бөлмелері 7.00-23.00 23.00-7.00 79 72 63 55 52 44 45 35 39 29 35 25 32 22 30 20 28 18 40 30 55 45 11 Жатақхананың тұрғын бөлмелері 7.00-23.00 23.00-7.00 83 76 67 59 57 48 49 40 44 34 40 30 37 27 35 25 33 23 45 35 60 50 қонақ үй нөмірлері: Халықаралық жіктелу бойынша бес және төрт жұлдызды қонақ үйлер Халықаралық жіктелу бойынша үш жұлдызды қонақ үйлер Халықаралық жіктелу бойынша үш жұлдыздан төмен қонақ үйлер 7.00-23.00 23.00-7.00 7.00-23.00 23.00-7.00 7.00-23.00 23.00-7.00 76 69 79 72 83 76 59 51 63 55 67 59 48 39 52 44 57 48 40 3 45 35 49 40 34 24 39 29 44 34 30 20 35 25 40 30 27 17 32 22 37 27 25 14 30 20 35 25 23 13 28 18 33 23 35 25 40 30 45 35 50 40 55 45 60 50 13 Демалыс үйлерінің, пансионат, қарттар және мүгедектер интернат-үйлерінің тұрғын бөлмелері, мектеп-интернат және мектепке дейіңгі мекемелердің ұйықтау бөлмелері 7.00-23.00 23.00-7.00 79 72 63 55 52 44 45 35 39 29 35 25 32 22 30 20 28 18 40 30 55 45 14 Кеңсе бөлмелері, әкімшілік ғимараттардың, құрастыру, жоба және ғылыми-зерттеу ұйымдарының жұмыс бөлмелерімен кабинеттері. - 86 71 61 54 49 45 42 40 38 50 65 15 Кафе, мейрамхана залдары - 89 75 66 59 54 50 47 45 43 55 65 16 Театр фойесі және концерттік залы - 83 67 57 49 44 40 37 35 33 45 55 17 Театрлардың көрермен залы және концерттік залдар - 72 55 44 35 29 25 22 20 18 30 40 18 Көп салалы залдар - 76 59 48 40 34 30 27 25 23 35 45 19 Спорттық залдар - 83 67 57 49 44 40 37 35 33 45 55 20 Дүкендердің сауда залы, вокзалдар және әуежай жолаушыларының залы, спорттық залдар - 93 79 70 63 58 55 52 50 49 60 70 21 Аурухана және шипажай ғимараттарына тікелей жанасатың аймақ 7.00-23.00 23.00-7.00 86 79 71 63 61 52 54 45 49 39 45 35 42 32 40 30 38 28 50 40 65 55 22 Тұрғын ғимараттарға, демалу үйлеріне, қарттармен мүгедектерге арналған интернат үйлеріне тікелей жанасатың аймақ. 7.00-23.00 23.00-7.00 90 83 75 67 66 57 59 49 54 44 50 40 47 37 45 35 44 33 55 45 70 60 23 Емхана, мектеп және басқа оқу орындарына, мектепке дейінгі мекемелерге, мөлтек аудандардың демалатың орындарға және тұрғын үйлер топтарына тікелей жанасатың аймақ 90 75 66 59 54 50 47 45 44 55 70 Ескертпе.

1. 1,5-13-ші шепте көрсетілген бөлмелердегі шудың рұқсатталған деңгейі тек басқа бөлмелерден және сырттан келген шуға қатысты

2. 5-12-ші шепте көрсетілген, ғимаратқа сырттан келген шудың рұқсатталған деңгейі, ауа алмасуын қамтамассыз еткен жағдайда құрылған, яғни мәжбүрлі желдету және ауаны салқындатқыш жүйелерінің болмауы жағдайында ауа ағымың қамтамассыз ететің ашық булық немесе басқа құралдармен жүргізілуі керек. Нормалы ауа алмасуың қамтамассыз ететің мәжбүрлі желдету және ауаны салқындату жүйесі бар болған кезде ғимаратқа сырттан келген шудың рұқсат деңгейі (15-17) ғимарат терезесінің жабық тұруы себебінең жоғарылатылуы мүмкін.

3. Қоғамдық тамақтану және тұрғызылған (қосарланған) сауда мекемелерінде ауа алмастыру жабдықтарынан, ауа және ауалық жылытуды желдету, су құбыры және жылыту жүйелерінің насостарынаң және тоңазытқыштардағы шудың рұқсат деңгейін 1 кестеде көрсетілген, 10-13 шептен басқа (тәуліктің түнгі уакыты үшін) 5дБ (дБА) аз алу керек. Осыған қарамастан шудың тональдылығын жоғарылатпайды.

5). Дыбыстың ең доғарғы деңгейі бұл ғимараттарда нормаланбайды.

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің «Адамға әсер ететін физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерін бекіту туралы» 2015 жылғы 28 ақпандағы № 169 бұйрығына 3- қосымша 1-кесте Анық көру жұмыстарындағы жарықтандырудың деңгейі № қ/қ Ажырату нысанының көлемі, бұрыш.мин. Анық көру жұмысының уақыты, жұмыс ауысымының уақытына байланысты % Жарықтандыру Жұмыс алаңының жарықтығы, кд/м² 1 2 3 4 5 1 1,5 төмен 60 жоғары 60 тан 30 дейін 30 төмен 4000 3000 2000 300 ден 500 дейін 2 1,5 бастап 3,0 дейін 60 жоғары 60 тан 30 дейін 30 төмен 2000 1500 1000 150 ден 300 дейін 3 3,5 бастап 5,0 дейін 60 жоғары 60 тан 30 дейін 30 төмен 1000 750 500 750 ден 150 дейін 2-кесте Өндірістік мекемелердің бөлмелерінің жарықтандыруына қойылатын талаптар КЕО, нормаланатын жарықтандыру, жарықтандырудың өту коэффициенті және көз қаратпау көрсеткіштерінің рұқсат етілген үйлесімі Кө­ру жұ­мыста­ры­ның си­патта­ма­сы Ай­ы­ру ны­са­ны­ның ең тө­мен­гі неме­се эк­ви­ва­лент­ті кө­ле­мі, мм Кө­ру жұ­мысы­ның дә­ре­же­сі Кө­ру жұ­мысы­ның дә­ре­же­сі­нің бө­лім­де­рі Ны­сан­ның бөл­ме ая­сы­мен ай­ыр­ма­шы­лы­ғы Бөл­ме ая­сы­ның си­па­ты 1 2 3 4 5 6 Неғұр­лым ай­қын СИ­К­ЖТ кез­де 0,15 тө­мен I а Аз Қа­раң­ғы б Аз Ор­та­ша Ор­та­ша Қа­раң­ғы в Аз Ор­та­ша Үл­кен Жа­рық Ор­та­ша Қа­раң­ғы г Ор­та­ша Үл­кен “ Жа­рық “ Ор­та­ша Өте жо­ға­ры дәл­дік кез­де 0,15 ден 0,30 дей­ін II а Аз Қа­раң­ғы б Аз Ор­та­ша Ор­та­ша Қа­раң­ғы в Аз Ор­та­ша Үл­кен Жа­рық Ор­та­ша Қа­раң­ғы г Ор­та­ша Үл­кен “ Жа­рық Жа­рық Ор­та­ша Жо­ға­ры дәл­дік кез­де 0,30 ден 0,50 дей­ін III а Аз Қа­раң­ғы б Аз Ор­та­ша Ор­та­ша Қа­раң­ғы в Аз Ор­та­ша Үл­кен Жа­рық Ор­та­ша Қа­раң­ғы г Ор­та­ша Үл­кен “ Жа­рық “ Ор­та­ша Ор­та­ша дәл­дік кез­де 0,5 жо­ға­ры 1,0 дей­ін IV а Аз Қа­раң­ғы б Аз Ор­та­ша Ор­та­ша Қа­раң­ғы в Аз Ор­та­ша Үл­кен Жа­рық Ор­та­ша Қа­раң­ғы г Ор­та­ша Үл­кен “ Жа­рық “ Ор­та­ша Тө­мен­гі дәл­дік кез­де 1 жо­ға­ры 5 дей­ін V а Аз Қа­раң­ғы б Аз Ор­та­ша Ор­та­ша Қа­раң­ғы в Аз Ор­та­ша Үл­кен Жа­рық Ор­та­ша Қа­раң­ғы г Ор­та­ша Үл­кен “ Жа­рық “ Ор­та­ша Өрес­кел (өте аз кө­рі­не­тін кез­де) 5 жо­ға­ры VI Бөл­ме ая­сы­ның си­па­ты­на және ны­сан­ның бөл­ме ая­сы­мен ай­ыр­ма­шы­лы­ғы­на тәу­ел­сіз Ыстық цех­тар­да жар­қы­рай­тын бұй­ым­дар­мен және ма­те­ри­ал­дар­мен жұ­мыс ке­зін­де 0,5 жо­ға­ры VII Та­ғы осы Өн­ді­рі­стік үр­ді­стің жұ­мыс ба­ры­сын жал­пы қа­да­ға­лау: тұ­рақ­ты VIII а “ Бөл­ме­де адам­дар­дың тұ­рақ­ты бо­луы ке­зін­де, мер­зім­ді б “ Бөл­ме­де адам­дар­дың мер­зім­ді бо­луы ке­зін­де, мер­зім­ді в Бөл­ме ая­сы­ның си­па­ты­на және ны­сан­ның бөл­ме ая­сы­мен ай­ыр­ма­шы­лы­ғы­на тәу­ел­сіз Ин­же­нер­лік ком­му­ни­ка­ци­я­лар­ды жал­пы ба­қы­лау г Та­ғы осы кестенің жалғасы Жа­сан­ды жа­рық­тан­ды­ру Та­би­ғи жа­рық­тан­ды­ру Ара­лас жа­рық­тан­ды­ру Жа­рық­тан­ды­ру, лк Көз қа­рат­пау көр­сет­кіш­те­рі­нің және өту ко­эф­фи­ци­ен­ті­нің үй­ле­сі­мі КЕО, еН, % Ара­лас жа­рық­тан­ды­ру жүй­е­сі ке­зін­де Жал­пы жа­рық­тан­ды­ру ке­зін­де Жо­ғар­ғы неме­се ара­лас жа­рық­тан­ды­ру ке­зін­де Бүй­ір­лік жа­рық­тан­ды­ру ке­зін­де Жо­ғар­ғы неме­се ара­лас жа­рық­тан­ды­ру ке­зін­де Бүй­ір­лік жа­рық­тан­ды­ру ке­зін­де бар­лы­ғы Оның ішін­де жал­пы­дан Р Кn, % 7 8 9 10 11 12 13 14 15 5000 4500 500 500 — — 20 10 10 10 6,0 2,0 4000 3500 400 400 1250 1000 20 10 10 10 2500 2000 300 200 750 600 20 10 10 10 1500 1250 200 200 400 300 20 10 10 10 4000 3500 400 400 — — 20 10 10 10 4,2 1,5 3000 2500 300 300 750 600 20 10 10 10 2000 1500 200 200 500 400 20 10 10 10 1000 750 200 200 300 200 20 10 10 10 2000 1500 200 200 500 400 40 20 15 15 3,0 1,2 1000 750 200 200 300 200 40 20 15 15 750 600 200 200 300 200 40 20 15 15 400 200 200 40 15 750 200 300 40 20 4 1,5 2,4 0,9 500 200 200 40 20 400 200 200 40 20 — — 200 40 20 400 200 300 40 20 3 1 1,8 0,6 — — 200 40 20 — — 200 40 20 — — 200 40 20 — — 200 40 20 3 1 1,8 0,6 — — 200 40 20 3 1 1,8 0,6 — — 200 40 20 3 1 1,8 0,6 — — 75 — — 1 0,3 0,7 0,2 — — 50 — — 0,7 0,2 0,5 0,2 — — 20 — — 0,3 0,1 0,2 0,1 3-кесте Жалпы өндірістік бөлмелер мен құрылғыларды жарықтандырудың нормаландыру көрсеткіштері Бөл­ме­лер мен өн­ді­рі­стік алаң­дар, қон­дыр­ғы­лар, құ­ры­л­ғы­лар Жа­рық­тан­ды­ру нор­ма­ла­на­тын жұ­мыс бе­ті мен жа­зық­тығы, (Г-го­ри­зон­тал­ды, В-вер­ти­кал­ды) Кө­ру жұ­мысы­ның дә­ре­же­сі 1-кесте бой­ын­ша Нормаланатын жарықтандыру, лк Көз көрмеу көрсеткіші, артық емес Бүлкілдеу коэффициенті, % артық емес Қосымша нұсқаулар Жал­пы жа­рық­тан­ды­ру ке­зін­де Аралас жарықтандыру кезінде барлығы барлығынан 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Қоймалар 1 Қоймалар, май қоймалары, лакты сырлы бұйымдар: 1) қоймада құюмен Г – еден VIIIб 75 - - - - 2) қоймада құюсыз Г – еден VIIIв 50 - - - - 2 Қоймалар, химиялық заттар, карбид, кальций, қышқылдар, сілтілер және т.б. қоймалары Г – еден VIIIв 50 - - - - 3 Қоймалар, металлдар қоймасы, қосалқы бөлшектер, жөндеуді күтудегі жөндеу құралдары, дайын бұйымдар; бөлшектер Г – еден VIIIб 75 - - - - 4 Стеллажды сақтау қоймалары: 1) жүкті беру және қабылдау экспедициясы Г – еденнен 0,8 м IVв 200 400 200 40 20 Автоматты кранды-штаберлі стеллажды сақтау қоймаларында жұмысты жарықтандыру құрылғысы қажет емес, апаттық жарықтандыру қажет, троллеенің жөндеу жарығы мен жолдардың кезекші жарығы 2) тасымалдау – тарату жүйесі Г – еден Vв* 150 - - 40 20 3) сақтау алаңы: Г - еден VIIIв 50 - - - - Ұяшықтарда және валдарда, нұсқарларда В В VIIIб IVб 75 200 - - - - - 40 - 20 5 Қоймалар, газ баллондарының шатырының астындағы ашық алаңдар Г - еден VIIIв 50 - - - - 6 Үлкен заттарды және ұсақ ұнтақ заттарды (құм, цемента және т. б.) сақтайтын қоймалар Г - еден VIIIб 75 - - - - 7 Жүк көтеретін механизмдер (кран-арқалық, тельферлер, көпірлі крандар және т. б.) бөлмеде Г, В – пультпен басқару VIIIв 50 - - - - В – кран ілмегі, құрылғылар мен бөлшектерді қабылдау және беру алаңдары VIIIв 50 - - - - Ғимараттан тыс Г,В- пультпен басқару Х 30 - - - - В – краның ілмегі ХII 10 - - - - Г- құрылғылар, бұйымдар, бөлшектерді қабылдау мен беру алаңдары ХII 10 - - - - 8 Ағызу-толтыру эстакадалары Г- алаң едені XIII 5 - - - - Г- цистернаның қылтасы ХI 20 Электрлі бөлмелер Тасымалданатын жарыққа тоқ көзіне қосатын розеткаларды қарастыру қажет 9 Тарату құрылғыларының бөлмелері, диспетчерлік, операторлық, (электрлі щит): 1) адамдардың тұрақты болатын жері Г- еденнен 0,8 м IIIв*) 200 - - 40 20 Г- оператор үстелі 300 750 200 20/15 Г,В - 1,5 м құралдардың шкаласы пультпен басқару панелінде Ivг* 150 - - 20 В - 1,5 м щиттің артқы жағы VIIIв 50 - - - 2) адамдардың белгілі бір мезгілмен болатын жері Г- еденнен 0,8 м Ivг* 150 - - 20 Г, В- 1,5 м  құралдардың шкаласы пультпен басқару панелінде 150 - - 20 В-1,5 м щиттің артқы жағы VIIIв 50 - - - 10 Басқарудың пульты және щиті: а) бөлмелерде: аппаратпен өлшегіш Г-0,8 м аспап шкаласы Ivг* 150 - - 20 В - 1,5м Аппаратсыз өлшегіш 2) ғимараттан тыс Г — 0,8м VI* 150 - - - В-1,5 м тұтқыштар, рукоятки, кнопки В-1,5 м рычагтар, тұтқалар, түймелер IX 50 - - - 11 Бөлмелерде бақылаудың бөлек тұрған аспаптары: 1) тұрақты бақылаумен Г, В-аспап шкаласы IVг 200 - - 20 Тасымалданатын жарыққа тоқ көзіне қосатын розеткаларды қарастыру қажет 2) мерзімді бақылаумен Г, В- аспап шкаласы IVг* 150 - - 20 3) ғимараттан тыс Г, В- аспап шкаласы IX 50 - - - 12 реакторлар, тұрақты конденсаторлар, аккумуляторлар, трансформаторлар камерасы және бөлмелері В - 1,5 VIIIб 75 - - - - 13 Электрлік машиналар бөлмесі: Адамдардың тұрақты болуымен Г- еденнен 0,8 м В-1,5 м щитте IVг 200 - - 40 20 Адамдардың мерзімді болуымен Г- еденнен 0,8 м IVг 150 - - 40 20 В-1,5 м щитте 14 Тұрғын және қоғамдық ғимараттардағы электрлік щиттар Г- еденнен 0,8 м VIIIб 75 - - - - В-1,5 м щитте Қазандықтар 15 Қатқыл және реттелетін арматура: 1) бөлмелерде В- от жағатын жерде, суырмада, қақпақта, тұтқышта, ілмекте, бункерде және т. б. VIIIб 75 - - - - 2) ғимараттан тыс Тағы осы Х 30 - - - - 16 Экономайзерлер мен қазандықтардың баспалдақтары мен алаңдары, қазандыққа баратын жолдар Г-еден VIIIв 50 - - - - 17 Жылу шығатын бөлме Г- еденнен 0,8 м VI* 150 - - 40 20 18 Шаң соратын, желдету, бункерлі бөлмелер Г,В- еденнен 0,8 м VI* 150 - - 40 20 19 Конденсацилды, химиялық сутазартқыш, бойлерлі, деаэраторлы, күлді бөлмелер Г- еден VIIIб 75 - - - - 20 Химиялық сутазартқыш және генератор бөлмелері Г- еден VIIIв 50 - - - - 21 Бункер үсті бөлмелері Г- еденнен 0,8 м VIIIв 50 - - - - Инженерлік жүйенің бөлмелері және басқа да техникалық бөлмелер Тасымалданатын жарыққа тоқ көзіне қосатын розеткаларды қарастыру қажет 22 Сорғыш машиналы залдары (технологиялық, су мен мұнай блокты сору бекеттерін және т.б. қотару), ауа үрлегіш Г- еденнен 0,8 м IVг* 200 - - 40 20 1) қызметкердің тұрақты кезекшілігімен В – бақылау аспабының шкаласында 150 - - - 20 Г – машинисттің үстелі IIIг 200 400 200 - 20/15 2) қызметкердің тұрақты емес кезекшілігімен Г- еденнен 0,8 м IVг* 150 - - 40 20 В- бақылау аспабының шкаласында 150 20 23 Кондиционерлерге арналған бөлмелер, жылыту орындары Г- еденнен 0,8 м VI* 150 - - 40 20 24 Компрессорлы (блоктар, бекеттер, бөлмелер, залдар) 1) қызметкердің тұрақты кезекшілігімен Г- еденнен 0,8 м IVг* 200 40 20 В- компрессорлы басқарудың аспаптары мен щит шкаласында 150 - - 40 20 Г- машинашының үстелі IIIг 200 400 200 20/15 2) қызметкердің тұрақты емес кезекшілігімен Г- еденнен 0,8 м IVг* 150 60 20 В- бақылау аспабының шкаласында 150 - - - 20 Инженерлік желінің бөлмелері 25 Қондырғының желдету бөлмелері: 1) шығу және кіру желдету камералары Г- еденнен 0,8 м VIIIв 50 - - - - 2) калориферлер мен фильтрлер бөлімдері Г- еденнен 0,8 м VIIIг 20 - - - - 26 Тоқ өткізгіштерінің, транспортерлердің, конвейерлердің үңгі жолдары мен галереялары Г- еден VIIIг 20 - - - - 27 Кабельді, жылыту, майлы, қойыртпақ тасушы, су құбырларының үңгі жолдары Г- еден VIIIг 20 - - - - Автокөліктерге қызмет көрсету мекемелері 28 Қарау арықтары: Бөлмелерде және ғимараттан тыс Г- машина түбі Vб 200 - - 40 20 Тасымалданатын жарыққа тоқ көзіне қосатын розеткаларды қарастыру қажет 29 Қозғалмалы топты жуу және тазалау алаңдары: Ғимараттан тыс Г- жабын XII 10 - - - - бөлмелерде Г- еден VI* 150 - - 40 20 30 Агрегаттарды, түйіндерді, бөлшектерді жуу Г- тиейтін және түсіретін орын VI* 150 - - 40 20 31 Жүк және жеңіл көліктерді диагностикалау алаңы Г- еденнен 0,8 м Vб 200 - - 40 20 32 Жүк және жеңіл көліктер мен автобустарды жөндеу және қызмет көрсету алаңы Г- еденнен 0,8 м Vб 200 40 20 33 Көтергіштер Г- машина түбі IVв 150** - - 40 20 Тасымалданатын жарыққа тоқ көзіне қосатын розеткаларды қарастыру қажет 34 Шина орайтын алаң Г- еденнен 0,8 м Vа 300 40 20 35 Ұста-серіппелі алаңы Г- еденнен 0,8 м IVб 200 40 20/20 36 Балқыту-қаңылтырлау алаңы Г- еденнен 0,8 м IVв 200 40 20 37 Мысты алаң Г- еденнен 0,8 м IVб 200 20 Г- верстак - 500 200 20/20 Г- былау (ванна) Vа - 400 200 20/20 38 Электрлік қондырғылар мен қуат көздерін жөндеу алаңы Г- еденнен 0,8 м IIIв 300 20 Г- верстак, стенд - 750 200 20/15 39 Ағаш өңдейтін алаң Г- еденнен 0,8 м IIIб 200 20 Г- өңдеу алаңы, жайылатын тақта - 1000 200 20/15 40 Түсқағаз алаңы Г- еденнен 0,8 м IVа 300 40 20 41 Вулканизация алаңы Г- еденнен 0,8 м IIIб 300 40 20 Г-верстак, былау (ванна) 300 1000 200 40 20/15 Г- тиеу және түсіру алаңдары VI 200 - - 40 20 42 Таксометрлі алаң Г- еденнен 0,8 м IIв 300 2000 200 20 20 Г- үстелдің үстіңгі тақтайы - 20/10 43 Ұста-механикалық алаң Г- еденнен 0,8 м 300 - - 20 20 44 Металл кесетін станоктар: Ағаш жонатын, қырнайтын, қашайтын, координаторлы-қашайтын, тегістейтін, егейтін, қайрайтын, тістерін өңдейтін, жанасатын Г- өңдеу алаңы IIв - 2000 200 20/10 Жону-тапаншалы, жону-винтті, тегісегеуіштер, домалақегеуіштер, ішкітегістеуегеуіштері; Г- өңдеу алаңы Iг - 1500 200 20/10 фрезерлі Г- өңдеу алаңы IIв - 2000 200 20/10 жону-карусельді Г- өңдеу алаңы Iг - 1500 200 20/10 бойлай-сүргілеу Г- өңдеу алаңы IIг - 1000 200 20/10 көлденең-сүргілеу Г- өңдеу алаңы Iг - 1500 200 20/10 тік жону, бұрғылау Г- өңдеу алаңы IIг - 1000 200 20/10 Қашалау, созылыңқы, кесу Г- өңдеу алаңы IIIв - 750 200 20/15 45 Сырлағыш заттарды дайындалатын Г- еденнен 0,8 м IIIб 300 - - 40 15 ЛДЦ типті шамдарды қолдану Г-верстак, сырларды араластырғаш - 1000 200 40 20/15 46 Жеңіл көліктерді сырлау алаңдары Г,В- көліктің қорабы IIIб 300 - - 40 15 47 Жеңіл көліктерді және автобустарды сырлау алаңдары Г,В- көліктің эәне автобустың қорабы IVв 200 - - 40 20 48 Көліктер мен автобустарды кептіретін алаң Г- еденнен 0,8 м VI* 200 - - - - 49 Жеңіл көліктердің агрегатты алаңы Г- еденнен 0,8 м IIIв 300 750 40 20 Г-верстак 300 200 20/15 50 Жеңіл көліктер мен автобустардың агрегатты алаңы Г- еденнен 0,8 м IVв 200 400 200 40 20 Г-верстак 200 20/20 51 Көлік қорабының алаңы Г- еденнен 0,8 м IVв 200 - - 40 20 52 Ашық тұрақтар, қозғалатын құрамдарды сақтау алаңы: 1) жылытусыз Г- жабынға XIV 2 - - - - 2) электрлі, газды, жылытудың ауалы және басқа түрімен Г- жабынға XIII 5 - - - - 53 Қозғалатын құрамды жабық сақтау бөлмесі Г- еден VIIIб 50 - - - - * Жарықтандыру шкала сатысына азайған, себебі қондырғы тұрақты қызмет етуді немесе бөлмеде адамдардың аз уақыт болу нәтижесін талап етпейді ** Жарықтандыру қыздыру шамдарына келтірілген Ескерту: 1 Жарықтандырудың екі жүйесінің де графадағы нормаланатын мәндерінің болуы осы жүйелердің біреуін қолдануға мүмкіндік бар екендігін көрсетеді. 2 Алымдағы бүлкілдеу коэффициентінің бөлшектеп белгілегенде – аралас жарықтандыру жүйесінде жергілікті және жалпыға, ал бір бөлімде жалпы жарықтандыру жүйесінде жергілікті және жалпыға 3 Жарықтандырудың көрсеткіштерінің нормаланатын мәндерінің нақты жете кестелері салалық нормаларда келтірілген. 4-кесте Қоғамдық, тұрғын, қосалқы ғимараттардың негізгі бөлмелерін жарықтандырудың нормалық көрсеткіштері Бөл­ме­лер Жа­зық­тық (Г - го­ри­зон­тал­ды, В - вер­ти­кал­ды) КЕО және жа­рық­тан­ды­ру­ды нор­ма­лау, жа­зық­тық­тың еден­нен би­ік­ті­гі, м Кө­ру жұ­мыста­ры­ның дә­ре­же және дә­ре­же бө­лім­де­рі Жасанды жарықтандыру Табиғи жарықтандыру Аралас жарықтандыру Жұмыс беттерінің жарықтануы, лк Ци­лин­др­лі жа­рық­тан­ды­ру, лк Жай­сыздық көр­сет­кіш­те­рі,   ар­тық емес Жа­рық­тан­ды­ру­дың бүл­кіл­деу ко­эф­фи­ци­ен­ті, %, ар­тық емес Ара­лас жа­рық­тан­ды­ру ке­зін­де Жал­пы жа­рық­тан­ды­ру ке­зін­де Жо­ғар­ғы неме­се ара­лас жа­рық­тан­ды­ру Бүй­ір­лі жа­рық­тан­ды­ру Жо­ғар­ғы неме­се ара­лас жа­рық­тан­ды­ру Бүй­ір­лі жа­рық­тан­ды­ру 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 Әкім­ші­лік ғи­ма­рат­тар (ми­ни­стр­лік, ве­дом­ства­лық, ко­ми­тет­тер, әкім­ші­лік­тер, бас­қар­ма­лар, құ­ры­лым­ды және жо­ба­лау ұй­ым­да­ры, ғы­лы­ми-зерт­теу ме­ке­ме­ле­рі және т.б.) 1 Ка­би­нет­тер мен жұ­мыс бөл­ме­ле­рі Г-0,8 Б-1 400/200 300 — 40 15 3,0 1,0 1,8 0,6 2 Жо­ба­лау зал­да­ры мен бөл­ме­ле­рі, құ­ры­лым­дау, сыз­ба бю­ро­сы Г-0,8 А-1 600/400 500 — 40 10 4,0 1,5 2,4 0,9 3 Кі­тап сақ­тай­тын орын мен мұ­ра­ғат, ашық қор­лар бөл­ме­ле­рі В- 1,0 (стел­ла­ждар­да) — 15 — — — — — — — — 4 Пі­шін­ді, ұста және жөн­деу ше­бер­ха­на­ла­ры Г-0,8, вер­стак­тар­да және жұ­мыс үстел­де­рін­де IIIв 750/200 300 — 40¹⁾ 15/20 — — 3,0 1,2 5 Дис­плей­мен, ви­део­тер­ми­нал­дар­мен жұ­мыс іс­тей­тін бөл­ме­лер, дис­плей зал­да­ры В- 1,2 (дис­плей экра­нын­да) Б-2 — 200 — — — — — — — Г-0,8 жұ­мыс үстел­де­рін­де А-2 500/300 400 — 15 10 3,5 1,2 2,1 0,7 6 Мә­жі­ліс за­лы, оты­рыс зал­да­ры Г-0,8 Г — 300 75 60 20 2,5 0,7 1,5 0,4 7 Оқу зал­да­ры Г-0,8 А-2 500/300 400 150 40 15 3,5 1,2 2,1 0,7 8 Ку­лу­ар­лар (фойе) Пол Е — 150 50 90 — — — — — 9 Зерт­ха­на­лар: ор­га­ни­ка­лық және неор­га­ни­ка­лық хи­мия, тер­ми­я­лық, фи­зи­ка­лық, спек­тро­гра­фи­ка­лық, сти­ло­мет­ри­я­лық, фо­то­мет­ри­я­лық, мик­ро­скоп­ты, рент­ген­ді құ­ры­лым­дық тал­дау, ме­ха­ни­ка­лық және ра­дио-өл­шеу, элек­трон­ды қон­дыр­ғы­лар, пре­па­ра­тор­лы Г-0,8 А-2 500/300 400 — 40 10 3,5 1,2 2,1 0,7 10 Са­рап­та­ма­лық зерт­ха­на­лар Г-0,8 А-1 600/400 500 — 40 10 4,0 1,5 2,4 0,9 Банк және сақ­тан­ды­ру кең­се­ле­рі 11 Жұ­мыс за­лы, несие бе­ру бөл­ме­сі, кас­са за­лы, ақ­ша са­нау бөл­ме­сі Г-0,8 Жұ­мыс үстел­де­рін­де А-2 500/300 400 — 15 10 3,5 1,2 2,1 0,7 Ба­ста­уыш, ор­та­ша, жо­ғар­ғы және жал­пы бі­лім ме­ке­ме­ле­рі 12 Сы­нып бөл­ме­ле­рі, дә­рі­сха­на­лар, оқу бөл­ме­ле­рі, жал­пы бі­лім бе­ре­тін, мек­теп-ин­тер­нат­тар, ор­та­ша және кә­сі­би-тех­ни­ка­лық ме­ке­ме­лер­дің зерт­ха­на­ла­рын­да В -1,5 ор­та­ша тақ­та­да А-1 — 500 — — 10 — — — — Г-0,8 жұ­мыс үстел­де­рі мен пар­та­лар­да А-2 — 400 — 40 10 4,0²⁾ 1,5²⁾ 2,1 1,3 13 Дә­рі­сха­на­лар, оқу бөл­ме­ле­рі, тех­ни­кум мен жо­ғар­ғы оқу орын­да­ры­ның зерт­ха­на­ла­рын­да Г-0,8 жұ­мыс үстел­де­рі мен пар­та­лар­да А-2 — 400 — 40 10 3,5 1,2 2,1 0,7 14 Ин­фор­ма­ти­ка мен есеп­те­уіш тех­ни­ка бөл­ме­ле­рін­де В- 1,0 (дис­плей экра­нын­да) Б-2 — 200 — — — — — — — Г-0,8 жұ­мыс үстел­де­рі мен пар­та­лар­да А-2 500/300 400 — 15 10 3,5 1,2 2,1 0,7 15 Тех­ни­ка­лық сы­зу мен су­рет са­лу бөл­ме­ле­рі В - тақ­та­да А-1 — 500 — 40 10 — — — — Г-0,8 жұ­мыс үстел­де­рі мен пар­та­лар­да А-1 — 500 — 40 10 4,0 1,5 2,1 1,3 16 Ме­талл­дар мен аға­штар­ды өң­деу ше­бер­ха­на­ла­рын­да Г-0,8 жұ­мыс үстел­де­рін­де IIIб 1000/200 300 — 40¹⁾ 15 — — 3,0 1,2 17 Қы­здар ең­бе­гі­нің бөл­ме­ле­рі Г-0,8 А-2 — 400 — 40 10 4,0²⁾ 1,5²⁾ 2,1 1,3 18 Дене шы­нық­ты­ру зал­да­ры Еден, Г-0,0 Б-2 — 200 — 60 20 2,5²⁾ 0,7²⁾ 1,5 0,4 В – бөл­ме­нің ұзынды­ғы бой­ын­ша екі жа­ғы­нан 2,0 м дең­гей­де — — 75 — — — — — — — 19 Жа­бық бас­сейн­дер Г- су бе­ті В-1 — 150 — 60 20 2,0 0,5 1,5 0,4 20 Мә­жі­ліс зал­да­ры, ки­но­ауди­то­рия Г-0,0 д — 200 75 90 — — — — — 21 Мә­жі­ліс зал­да­ры­ның эст­ра­да­сы В-1,5 г — 300 — — — — — — — 22 Оқы­ту­шы­лар­дың ка­би­нет­те­рі мен бөл­ме­ле­рі Г-0,8 Б-1 — 300 — 40 15 3,0 1,0 1,8 0,6 23 Ре­кре­а­ци­я­лар Еден, Г-0,0 Е — 150 — 90 — 2,0 0,5 1,2 0,3 Де­ма­лыс орын­да­ры 24 Түр­лі мақ­сат­қа ар­нал­ған зал­дар Г-0,8 А-2 — 400 100 40 10 — — — — 25 Те­атр­лар­дың кө­ру зал­да­ры,   кон­церт зал­да­ры Г-0,8 Г — 300 100 60 — — — — — 26 Клуб­тар­дың кө­ру зал­да­ры, клуб-мей­ман­ха­на, де­ма­лыс бөл­ме­ле­рі, жиы­лыс бөл­ме­ле­рі, те­атр фой­е­ле­рі Г-0,8 Д — 200 75 90 — — — — — 27 Көр­ме зал­да­ры Г-0,8 Д — 2003³⁾ 75 90 — 2,5 0,7 1,5 0,4 28 Кө­ре­рмен­дер зал­да­ры Г-0,8 Ж-1 — 75- — 90 — — — — — 29 Клуб, ки­но­те­атр фой­е­ле­рі Еден, Г-0,0 Е — 150 50 90 — — — — — 30 Үй­ір­ме бөл­ме­ле­рі, му­зы­ка сы­нып­та­ры Г-0,8 Б-1 — 300 60 20 3,0 1,0 1,8 0,6 31 Ки­но-, ды­быс- жа­рық ас­пап­та­ры Г-0,8 В-1 — 150 — 60 20 — — — — Мек­теп­ке дей­ін­гі ба­ла­лар ме­ке­ме­ле­рі 32 Қа­был­дау бөл­ме­ле­рі Еден, Г-0,0 Б-2 — 200 — 25 15 — — — — 33 Ки­ім ше­ше­тін бөл­ме­лер Еден, Г-0,0 Б-2 — 200 — 60 15 2,5 0,7 1,5 0,4 34 Топ­тық және ой­най­тын бөл­ме­лер, ас­ха­на, му­зы­ка және гим­на­сти­ка бөл­ме­ле­рі Еден, Г-0,0 А-2 — 400 — 15 10 4,0²⁾ 1,5²⁾ — — 35 Ұй­ық­тай­тын бөл­ме­лер Еден, Г-0,0 В-2 — 150 — 25 15 2,0 0,5 — — 36 Ауы­рып қал­ған ба­ла­лар­ға ар­нал­ған оқ­ша­у­ла­ғыш бөл­ме­лер Еден, Г-0,0 Б-2 — 200 — 25 15 2,0 0,5 — — Ши­па­жай­лар, де­ма­лыс үй­ле­рі 37 Па­ла­та­лар, ұй­ық­тай­тын бөл­ме­лер Еден, Г-0,0 В-2 — 100 — 25 15 2,0 0,5 — — Дене шы­нық­ты­ру-са­уық­ты­ру ме­ке­ме­ле­рі 38 Спорт­тық ой­ын­дар зал­да­ры Г-0,0 Б-1 — 200 — 60 20 3,0 1,0 1,8 0,6 В-2,0 бөл­ме­нің көл­де­нең екі жа­ғы­нан — — 75 — — — — — — — 39 Бас­сейн за­лы Г- су­дың бе­ті В-1 — 150 — 60 20 2,0 0,5 1,2 0,3 Қо­ғам­дық та­мақ­та­ну орын­да­ры 40 Мей­рам­ха­на­лар­дың, ас­ха­на­лар­дың тү­стік ас іше­тін зал­да­ры Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — — — 41 Та­мақ та­ра­та­тын жер Г-0,8 Б-1 — 300 — 40 15 — — — — 42 Ыстық цех­тар, суық цех­тар, дай­ын­да­у­ға дей­ін­гі және дай­ын­дай­тын цех­тар Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — 1,2 0,3 43 Ас­ха­на мен ас үй­дің ыдыс жу­а­тын жер, нан ке­се­тін бөл­ме, өн­ді­ріс мең­ге­ру­ші­сі­нің бөл­ме­сі Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — 1,5 0,4 Дү­кен­дер 44 Дү­кен­дер­дің са­уда зал­да­ры: кі­тап, дай­ын көй­лек, іш ки­ім­дер, аяк ки­ім­дер, ма­та­лар, те­рі бұй­ым­да­ры, бас ки­ім­дер, опа-да­лап­тар, га­лан­те­ре­я­лық, зер­гер­лік, элек­тр­лі-, ра­ди­о­та­у­ар­лар, өзі ара­лап таң­дап ал­май­тын са­уда орын­да­ры Г-0,8 Б-1 — 300 100 40 15 — — — — 45 Өзі ара­лап таң­дай­тын дү­кен­дер­дің са­уда зал­да­ры Г-0,8 А-2 — 400 100 40 10 — — — — 46 Дү­кен­дер­дің са­уда зал­да­ры: ыдыс, жиhаз, спорт­тық та­у­ар­лар, құ­ры­лыс ма­те­ри­ал­да­ры, элек­тр­лі тұр­мыстық ма­ши­на­лар, ой­ын­шық­тар және кең­се та­у­ар­ла­ры Г-0,8 Б-2 — 200 75 60 20 — — — — 47 Ки­ім өл­шей­тін ка­би­на­лар В-1,5 Б-1 — 300 — — 20 — — — — 48 Тап­сы­рыс бө­лі­мі­нің бөл­ме­ле­рі, қыз­мет көр­се­ту бю­ро­ла­ры Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — — — 49 Негіз­гі кас­са бөл­ме­ле­рі Г-0,8 Б-1 — 300 — 40 15 — — 1,8 0,6 Ха­лық­қа тұр­мыстық қыз­мет көр­се­ту ме­ке­ме­ле­рі 50 Мон­ша­лар: 1) кү­ту, ке­бі­ну бөл­ме­ле­рі Г-0,8 В-1 — 150 — 90 — — — — — 2)ки­ім ше­ше­тін, жуы­на­тын, бу бөл­ме­ле­рі, душ Еден, Г-0,0 Ж-1 — 75 — — — — — — — 3) бас­сейн­дер Еден, Г-0,0 В-2 — 100 — — — 51 Ша­шта­раз­дар Г-0,8 А-2 500/300 400 40 10/15 2,1 0,7 52 Фо­то­су­рет­тер 1) тап­сы­ры­стар­ды қа­был­дау және бе­ру са­лон­да­ры Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — 1,5 0,4 2) фо­то­ға тү­сі­ру зал­да­ры Г-0,8 В-2 — 100 — — 20 — — — — 3) фо­то­зерт­ха­на­лар, кү­міс ре­ге­не­ра­ци­я­сы мен ері­т­ін­ді­ле­рін дай­ын­дай­тын бөл­ме­лер Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — — — 4) су­рет өң­де­у­ші­нің бөл­ме­сі Г-0,8 III6 1000/200 — — 40¹⁾ 15/20 — — — — 53 Кір жу­а­тын орын: 1) кір­ді қа­был­дау мен бе­реу бөл­ме­сі: Са­нап және бел­гі­леп қа­был­дау, бе­ру бөл­ме­ле­рі Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — 1,5 0,4 Кір­ді сақ­тау бөл­ме­сі В-1,0 VIII6 — 75 — — — — — — — 2) жуу бө­лім­де­рі: Ері­т­ін­ді­лер­ді дай­ын­дау, жуу Еден, Г-0,0 VI — 200 — 40¹⁾ 20 — — — — Жуу ма­те­ри­ал­да­рын сақ­тау Г-0,8 VIIIB — 50 — — — — — — — 3) кеп­ті­ру-үтіктеу бө­лім­де­рі: ме­ха­ни­ка­лық Г-0,8 VI — 200 — 40¹⁾ 20 — — 1,8 0,6 қол­мен Г-0,8 IVa — 300 — 40¹⁾ 20 — — 2,4 0,9 4) кір­ді са­рап­тау және буып-түю бө­лі­мі Г-0,8 VI — 200 — 40¹⁾ 20 — — 1,8 0,6 5) кір­ді жа­мау Г-0,8 IIа 2000/750 750 — 20¹⁾ 10/20 — — 4,2 1,5 54 Өзі қыз­мет көр­се­те­тін жуу орын­да­ры Еден, Г-0,0 Б-2 — 200 — 60 20 — — 1,5 0,4 55 Ки­ім­ді хи­ми­я­лық та­зар­ту ате­лье­сі: 1) ки­ім­ді қа­был­дау және бе­ру са­ло­ны Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — 1,5 0,4 2) хи­ми­я­лық та­зар­ту бөл­ме­сі Г-0,8 VI — 200 — 40¹⁾ 20 — — 1,8 0,6 3) дақ­тар­ды ке­ті­ру бө­лі­мі Г-0,8 IIIа 2000/200 500 — 40¹⁾ 15/20 — — — — 4) хи­ми­я­лық заттар­ды сақ­тау бөл­ме­сі Г-0,8 VIIIB — 50 — — — — — — — 56 Три­ко­таж­ды бұй­ым­дар­ды және ки­ім­дер­ді дай­ын­дай­тын және жөн­дей­тін ате­лье 1) тігу цех­та­ры Г-0,8 жұ­мыс үстел­де­рін­де IIа 2000/ 750⁴⁾ 750 — 20¹⁾ 10/20 — — 4,2 1,5 2) жап­сы­ру бөл­ме­сі Г-0,8 жұ­мыс үстел­де­рін­де IIб — 750 — 20¹⁾ 10 — — 4,2 1,5 3) ки­ім­ді жөн­деу бө­лі­мі Г-0,8 IIа 2000/ 750⁴⁾ 750 — 20¹⁾ 10/20 — — 4,2 1,5 4) қол­да­на­тын ма­та­лар­ды дай­ын­дау бө­лі­мі Г-0,8 IVa 300 40¹⁾ 20 2,4 0,9 5) ма­ши­на­мен және қол­мен то­қу бө­лім­де­рі Г-0,8 IIв — 500 — 20¹⁾ 10 __ _ 4,2 1,5 6) үтіктеу Г-0,8 IVa — 300 — 40¹⁾ 20 — — 2,4 0,9 57 Про­кат орын­да­ры: 1) ке­лу­ші­лер­ге ар­нал­ған бөл­ме­лер Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — 1,5 0,4 2) қой­ма­лар Г-0,8 В-1 — 150 — — — — — — — 58 Жөн­деу ше­бер­ха­на­ла­ры: 1) бас ки­ім­дер­ді дай­ын­дау және жөн­деу, те­рі илей­тін жұ­мыстар Г-0,8 IIа 2000/ 750⁴⁾ 750 — 20¹⁾ 10/20 — — 4,2 1,5 2) аяқ ки­ім жөн­деу, га­лан­те­ре­я­лар, ме­талл бұй­ым­да­ры, пласт­масс бұй­ым­да­ры, тұр­мыстық элек­тр­лі құ­рал­дар Г-0,8 IIIa 2000/ 300⁴⁾ — — 40¹⁾ 10/15 — — 3,0 1,2 3) са­ғат жөн­деу, зер­гер­лік және ою жұ­мыста­ры Г-0,8 IIб 3000/300 — — 20¹⁾ 10/20 — — 4,2 1,5 4) фо­то-, ки­но-, ра­дио-, және те­ле­ди­дар ап­па­рат­та­рын жөн­деу Г-0,8 IIв 2000/200 — — 20¹⁾ 10/20 — — 4,2 1,5 59 Ды­быс жа­зу сту­ди­я­ла­ры: 1) жа­зу және тың­дау бөл­ме­ле­рі Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — — — 2) ды­быст­ық Г-0,8 Б-2 — 200 — — — — — — — Қо­нақ үй­лер 60 Қыз­мет көр­се­ту бю­ро­сы Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — 1,5 0,4 61 Қыз­мет көр­се­те­тін қыз­мет­кер­лер­дің ке­зек­ші бөл­ме­сі Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — 1,5 0,4 62 Қо­нақ бөл­ме­ле­рі Г-0,0 В-1 — 150 — — 20 2,0 0,5 — — Тұр­ғын үй­лер, жа­тақ­ха­на­лар 63 Тұр­ғын бөл­ме­лер, қо­нақ бөл­ме­ле­рі, ұй­ық­тай­тын бөл­ме­лер Еден, Г-0,0 В-1 — 150³⁾ — — — 2,0 0,5 — — 64 Ас­ха­на­лар Еден, Г-0,0 В-1 — 150³⁾ — — — 2,0 0,5 1,2 0,3 65 Ко­ри­дор­лар, ван­на бөл­ме­ле­рі, әжет­ха­на­лар Еден, Г-0,0 Ж-2 — 150³⁾ — — — — — — — 66 Жал­пы үй бөл­ме­ле­рі: 1) ве­сти­бюль­дер Еден, Г-0,0 3-1 — 30 — — — — — — — 2) қа­бат ко­ри­дор­ла­ры мен же­дел­са­ты бөл­ме­ле­рі Еден. Г-0,0 3-2 — 20 — — — — — — — 3) бас­пал­дақ пен бас­пал­дақ алаң­да­ры Еден (алаң­дар, бас­пал­дақ­тар) 3-2 — 20⁴⁾ — — — — — — 0,1⁴⁾ Қо­сал­қы ғи­ма­рат­тар мен бөл­ме­лер 67 Са­ни­та­ри­я­лық-тұр­мыстық бөл­ме­лер: 1) бе­ті-қол жуу, әжет­ха­на, те­ме­кі ше­ге­тін орын Еден Ж-1 — 75 — — — — — — — 2) душ, ки­ім ше­ше­тін жер, кір кеп­ті­ре­тін бөл­ме, ки­ім­дер мен аяқ ки­ім­дер­ді шаң­нан та­зар­ту және за­лал­сыздан­ды­ру бөл­ме­ле­рі, жұ­мыс­шы­лар­дың жы­лы­на­тын бөл­ме­ле­рі Еден Ж-2 — 50 — — — — — — — 68 Са­уық­ты­ру пунк­ті: 1) кү­ту бөл­ме­сі Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — — 1,5 0,4 2) тір­ке­у­ге алу, ке­зек­ші қыз­мет­кер­дің бөл­ме­сі Г-0,8 Б-2 — 200 — 60 20 — 0,7 1,5 0,4 3) дә­рі­гер­лер бөл­ме­ле­рі, жа­ра­ны та­ңа­тын бөл­ме Г-0,8 Б-1 — 300 — 40 15 3,0 1,0 1,8 0,6 4) ем­деу бөл­ме­ле­рі Г-0,8 А-1 — 500 — 40 10 4,0 1,5 2,4 0,9 Өн­ді­рі­стік, қо­сал­қы және қо­ғам­дық ғи­ма­рат­тар­дың бас­қа да бөл­ме­ле­рі 69 Ве­сти­бюль­дер, сырт ки­ім­дер­ді ше­ше­тін бөл­ме­лер: 1) жо­ғар­ғы оқу орын­да­рын­да, мек­теп­тер­де, те­атр мен клуб­тар­да, жо­ға­ры оқу орын­да­рын­да, жа­тақ­ха­на­лар­да, қо­нақ үй­лер­де және ірі өн­ді­рі­стік ме­ке­ме­лер мен қо­ғам­дық ғи­ма­рат­тар­дың ба­сты кі­ре­бе­рі­сте­рін­де Еден Е — 150 — — — — — 1,2 0,3 2) бас­қа да өн­ді­рі­стік, қо­сал­қы және қо­ғам­дық ғи­ма­рат­тар­да Еден Ж-1 — 75 — — — — — — — 70 Бас­пал­дақ­тар: 1) өн­ді­рі­стік, қо­сал­қы және қо­ғам­дық ғи­ма­рат­тар­дың ба­сты жү­ре­тін бас­пал­дақ­та­рын­да Еден (са­ты­лар­дың ала­ңы, са­ты­лар) В-2 — 100 — — — — — — 0,2⁴⁾ 2) қал­ған бас­пал­дақ­тар­да Еден, Г-0,0 Ж-2 — 50 — — — — — — 0,1⁴⁾ 71 ) өн­ді­рі­стік, қо­сал­қы және қо­ғам­дық ғи­ма­рат­тар­дың лифт­та­ры­ның хо­лын­да Еден, Г-0,0 Ж-1 — 75 — — — — — — — 72 Кі­сі өте­тін жер­лер мен ко­ри­дор­лар: 1) ба­сты өт­кел­дер мен ко­ри­дор­лар Еден. Г-0,0 Ж-1 — 75 — — — — — — 0,1⁴⁾ 2) тұр­ғын ғи­ма­рат­тар­дың қа­бат ара­лық ко­ри­дор­ла­ры Еден. Г-0,0 3-2 — 20 — — — — — — — 3) қал­ған ко­ри­дор­лар Еден. Г-0,0 Ж-2 — 50 — — — — — — — 73 Лифт­тар­дың ма­ши­на­лы бө­лі­мі Г-0,8 3-1 — 30⁵⁾ — — — — — — 0,1⁴⁾ 74 Ша­тыр­дың асты Еден, Г-0,0 — — 10⁴⁾;⁵⁾ — — — — — — 0,1⁴⁾ Ескерту: ¹⁾ Көздің көрмей қалу көрсеткіштері берілген. ²⁾ КЕО нормаланған мәні балалар мен жасөспірімдерді оқыту мен жұмысына арнайы арналған бөлмелерде жоғарлаған. ³⁾ Тұрғын үйлер мен пәтерлерде жарықтандырудың берілген мәндері ұсыныс болып табылады. ⁴⁾ Нормаланған мәндер сараптама бағалары негізінде анықталған. ⁵⁾ Жарықтандырудың нормасы қыздыру шамдарына арналған. Ескерту 1 Кестелердегі жасанды жарықтандырудың екі жүйесінде де жарықтандырудың нормаланған мәндері осы жүйелердің біреуін пайдалануға болатындығын көрсетеді. 2 Кесте № 4 берілген жарықтандырудың бөлшекті белгілері алымда жұмыс орнының жалпы және жергілікті жарықтандырудың нормасы берілген, ал бөлгіште – бөлме бойынша жалпы жарықтандырудан берілген. 3 Кесте №7 берілген қолайсыздық көрсеткіштерін бөлшектеп көрсеткенде, алымда аралас жарықтандыру жүйесінде жалпы жарықтандыруға нормалық көрсеткіштер берілген, ал бөлгіште – бір жалпы жарықтандыру жүйесіне берілген. 4 Кесте № 8 берілген пульсация коэффициентін бөлшектеп көрсеткеде, алымда жергілікті жарықтандырудың немесе бір жалпы жарықтандырудың нормасы берілген, ал бөлгіште – аралас жүйенің жалпы жарықтандыруына берілген.

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің «Адамға әсер ететін физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерін бекіту туралы» 2015 жылғы 28 ақпандағы № 169 бұйрығына 4-қосымша 1-кесте Өндірістік орындардағы шектеулі рұқсат етілген инфрадыбыс деңгейлері, тұрғын үй құрылысының аумағы мен тұрғын үй және қоғамдық ғимарат аумақтарындағы инфрадыбыстың шектеулі деңгейлері № пп Бөлмелердің мақсаты дыбыстық қысымның деңгейлері, октавалық жолақтағы орташа геометриялық  жиіліктер, Гц дБ Дыбыстық қысымдардың орташа деңгейлері дБ Лин 2 4 8 16 1 - еңбек процесіндегі өндірістік орындар мен кәсіпорын аумақтарындағы әртүрлі дәрежедегі ауырлықтармен қысымдағы жұмыстар 1.1 - әр түрлі дәрежедегі жұмыстар 100 95 90 85 100 1.2 - интеллектуалдық-сезімдік қызулығының әр түрлі дәрежедегі жұмыстар 95 90 85 80 95 2 - тұрғын үй құрылысының аумағы 90 85 80 75 90 3 - тұрғын  үй және қоғамдық   ғимарат орындары 75 70 65 60 75 2-кесте Жұмыс тәртібіне байланысты медициналық техниканың жекелеген түрлері туғызған шудың шектеулі деңгейлері ( құрал-жабдықтан бір метр арақашықтықтағы шу сипаттамасы) Тауар атауы Дыбыстың шектеулі деңгейлері LA, дБА Жұмыс тәртібі Хирургиялық аппаратура, өкпеге жасанды желдету беруге арналған аппаратура, наркозды-тыныс аппаратурасы 45 үздіксіз Лабораториялық жабдық (арнайы клиникалық, биохимиялық, бактериологиялық және басқа зерттеулерге арналған) 50 үздіксіз Залалсыздандыратын-уытсыздандырушы жабдықтар 55 үздіксіз Физиотерапевтік, рентгендік жабдықтар және функционалды диагностикаға арналған жабдықтармен осы тәрізді жабдықтар 50 қайталанатын қысқа уақытқа арналған Стоматологиялық және зертханалық жабдықтар (центрафуга, термостаттар және сол сияқты жабдықтар) 55 қайталанатын қысқа уақытқа арналған Жууға арналған  жабдықтар 60 қайталанатын қысқа уақытқа арналған

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің «Адамға әсер ететін физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерін бекіту туралы» 2015 жылғы 28 ақпандағы № 169 бұйрығына 5-қосымша 1-кесте Өндірістік жағдайлардағы шектеулі рұқсат етілген ауадағы ультрадыбыстың деңгейлері үш октавалық жолақтағы орта геометриялық жиіліктер, кГц Дыбыстық қысымның деңгейлері, дБ 12,5 16,0 20,0 25,0 31,5-100,0 80 90 100 105 110 2-кесте Жұмыс атқарушылар үшін шектеулі рұқсат етілген байланыстырушы ультрадыбыстың деңгейлері Орта октавалық жолақтағы орта геометриялық жиіліктер, кГц виброжылдамдықтың м/с негізгі мағыналары виброжылдамдық деңгейлері, дБ 16,0- 63,0 125,0-500,0 1 x 10³ -31,5 x 10³ 5 x 10ˉ³ 8,9 x 10ˉ³ 1,6 x 10ˉ² 100 105 110 Ескерту: Жұмыс істеушілер ауа және байланыстырушы ультрадыбыстың бірлескен әсеріне душар болған жағдайда ғана шектеулі рұқсат етілген байланыстырушы ультрадыбыстың деңгейлері 5 дБ кестеде көрсетілген белгіден төмен қабылдануы тиіс. Тұрмыстық жағдайларға байланысты ультра-дыбыс көздерін пайдаланғанда ережедегідей, 100 кГц төмен жиіліктегі тербелістер, ауа және байланыстырушы ультрадыбыстың ықтимал деңгейлері жұмыстағы жиілік көзі бойынша 75 дБ аспауы керек

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің «Адамға әсер ететін физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерін бекіту туралы» 2015 жылғы 28 ақпандағы № 169 бұйрығына 6-қосымша 1-кесте Өндірістік жағдайда ультракүлгін сәулелердің рұқсат етілген деңгейлері Жұмыс істеушілер терілерінің үстіңгі қабатында 0,2 м² көп емес қорғанышсыз жерлері болған жағдайда және сәулелендірудің арасындағы кідірістің ұзақтығы 30 минуттан аз болмаса сәулелену қарқындылығы аусымына 60 минутқа дейін жалпы әсер ету ұзақтығы мынадан аспауы керек: ШРЕД УКС аумағы 50,0 Вт/м² УК-А (400-315 нм) аумағы үшін 0,05 Вт/² УК-В (315-280 нм) аумағы үшін 0,001 Вт/м² УК-С (280-200 нм) аумағы үшін Кесте №2 Өндіріс жағдайларындағы ультракүлгін сәулелену әсерінің рұқсат етілген деңгейлері Жұмыс істеушілер үшін ультракүлгін сәулелендірудің қарқындылығы терінің үстіңгі жағында 0,2 м² көп емес ашық жерлері болған жағдайда (бет, мойын, саусақ т.б) жұмыс ауысымының жалпы ұзақтығы 50 пайыздық сәулеленуіне әсер етеді. Бір рет сәулеленудің ұзақтығы 5 минуттан артық және одан жоғары болмауы керек. ШРЕД УКС аумағы 10,0 Вт/м² УК-А (400-315 нм) аумағы үшін 0,01 Вт/м² УК-В (315-280 нм) аумағы үшін 1 вт/м. аспауы керек (арнаулы киімді және қол мен бетті қорғайтын сәулелендіруді өткізбейтін заттарды пайдаланғанда (спилк, тері, пленкалы жабындысы бар маталар т.б.. УК- В + УК-С (200-315 нм) Рұқсат етілмейді УК-С

Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің «Адамға әсер ететін физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерін бекіту туралы» 2015 жылғы 28 ақпандағы № 169 бұйрығына 7-қосымша 1-кесте Аэроиондар әсерінің шектеулі деңгейлері Қалыпты мөлшердегі көрсеткіш ρ(ион/см3) Аэроион концентрациясы полярлық коэффициенті У Оң полярлы Теріс полярлы Ең төмен шектеулі ρ⁺ ≥ 400 р₀ˉ > 600 0,4 ≤ У < 1,0 Ең жоғары шектеулі ρ⁺ < 50000 р₀ˉ ≤ 50000

Адамға әсер ететін физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерге Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің «Адамға әсер ететін физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерін бекіту туралы» 2015 жылғы 28 ақпандағы № 169 бұйрығына 8-қосымша 1-кесте Тұрақты магниттік өрістің шекті рұқсат етілген деңгейлері (ТМӨ) Жұмыс күнінде әсер ететін уақыт, мин Әсер ету жағдайы жалпы жергілікті Кернеудің ШРЕД, кА/м Магниттік индукцияның ШРЕД, мТл Кернеудің ШРЕД, кА/м Магниттік индукцияның ШРЕД, мТл 1 2 3 4 5 0—10 24 30 40 50 11—60 16 20 24 30 61—480 8 10 12 15 2-кесте Жалпы жағдайда (барлық денеге) және жергілікті (аяқ-қолға) кезеңдік (синусоидалдық) МӨ кернеуінің әсер ету шектеулі рұқсат етілген деңгейі Әсер ету уақыты (сағ) H [А/м] / B [мкТл] әсер еткендегі, МӨ рұқсат етілген деңгейі жалпы жергілікті 1 2 3 ≤1 1 600 / 2000 6 400 / 8000 2 800 / 1000 3200 / 4000 4 400 / 500 1 600 / 2000 8 80 / 100 800 / 1000 3-кесте Генерациялау тәртібіне тәуелді 50 Гц жиіліктегі импульсті магниттік өрістің әсер ету шектеулі рұқсат етілген деңгейі Т, сағат Ншред [А/м] I режім II режім III режім 1 2 3 4 1,0 6000 8000 10000 1,5 5000 7500 9500 2,0 4900 6900 8900 2,5 4500 6500 8500 3,0 4000 6000 8000 3,5 3600 5600 7600 4,0 3200 5200 7200 4,5 2900 4900 6900 5,0 2500 4500 6500 5,5 2300 4300 6300 6,0 2000 4000 6000 6,5 1800 3800 5800 7,0 1600 3600 5600 7,5 1500 3500 5500 8,0 1400 3400 5400 4-кесте ≥30 кГц—300 ГГц жиілікті диапазон үшін бір ауысымдағы жұмыс орныңдағы энергетикалық экспозицияның ШРД (ЭЭШРД) Көрсеткіштер ЭЭШРД жиілік диапазоны (МГц) ≥0,03—3,0 ≥3,0—30,0 ≥30,0—50,0 ≥50,0—300,0 ≥300,0—300000,0 ЭЭЕ , (В/м)² □c 20000 7000 800 800 – ЭЭН, (А/м)² □c 200 – 0,72 – – ЭЭШРМ, (мкВт/см²) □c – – – – 200 60 кГц-300 МГц жиілікті диапазондағы Е және Н шекті рұқсат мәнің қызметкерлердің жұмыс орынында формула бойынша әсер ету уақыты мен рұқсат етілген энергетикалық жүктемені есепке алып анықтау керек. Ешр және Ншр - электрлік В/м және магниттік А/м өріс кернеулігінің шекті рұқсат мәні Т-әсер ету уақыты, с; 0,06 – 3 МГц жиілікті диапазондағы электрлі және магнитті өрістің бір уақытта әсер етуінің рұқсаттылығын келесі жағдайда есептеу керек 5-кесте Электрлік және магниттік өрістер жиілігінің, ≥ 30 кГц—300 ГГц жиілікті диапазондағы электрмагниттік өрістің энергия ағыны тығыздығының Параметрлер Жиілік диапазонындағы максималды рұқсат етілген деңгей (МГц) ≥ 0,03—3,0 ≥ 3,0—30,0 ≥ 30,0—50,0 ≥ 50,0—300,0 ≥ 300,0—300000,0 Е, В/м 500 300 80 80 – Н, А/м 50 – 3,0 – – ЭАТ, мкВт/см2 – – – 1000 5000* 📌 Ескерту. * қолдың саусақтары жергілікті сәулеленуге ұшыраған жағдайда. 300 МГц – 300 ГГц жиілігіндегі диапазондағы ЭМӨ-ң ЭАТ шекті рұқсат етілген мәнді рұқсатталған энергиялық жүктемені және әсер ететін уақытты есепке ала отырып мына формуламен анықтау керек ЭНЭАТШРЭ ЭАТШРЕ = К ------------- Т Мұндағы, ЭАТШРЕ – энергия ағымы тығыздығының шекті рұқсат етілген мәні, Вт/м2 (мВт/см2, мкВт/см2); ЭНЭАТШРЭ – энергиялық жүктеменің шекті рұқсатталған көлемі, 2 Вт·сағ/м2 (200 мкВт·сағ/см2) тең; К – биологиялық белсенділіктің әлсіреу коэффициенті, бірдей: 1 – әсерлердің барлық жағдайларына, айналатын және сканерлейтін антенналардан басқасы; 10 – 50 төмен емес ұңғымалы және 1 Гц артық емес сканирлеу және айналу жиілігімен шағылысудың барлық жағдайларында Т – бір ауысымдағы сәулелену алаңында болу уақыты, сағ. Барлық жағдайларда ЭАТШРЕ максималды мәні 10 Вт/м2(1000 мкВт/см2) аспауы тиіс. 6-кесте Тұрғындарға арналған өндірістік жиіліктегі электр және магниттік өрістердің шектеулі рұқсат етілген деңгейі NN п/п Әсер ету типі, аумақ 50 Гц жиіліктегі МӨ қарқындылығы (әсер ету мағынасы), мкТл (А/м) 1 Тұрғын бөлмелерде, балалар, мектепке дейінгі, мектеп, жалпы білім беру және медициналық ұйымдарда. 5(4) 2 Тұрғын ғимараттардың жатын емес бөлмелерінде, қоғамдық және әкімшілік ғимараттарында, селитебтік аумақта, оның ішінде бақшалық аумақта. 10(8) 3 Елді мекеннің тұрғын емес аумағында, оның ішінде 1кВ жоғары кернеулі ауа және тоқ өткізу кабель желісі аумағында; ауа және кабельді желімен электр жүргізу аумағында , мамандығы электр қондырғыларын пайдаланумен байланысты емес адамдар болған кезде. 20(16) 4 Тұрғын емес және қиын қатынау аумақтарында ауық-ауық адамдардың болуы кезінде. 100(80) 7-кесте Тұрғындарға 30 кГц—300 ГГц жиіліктегі диапазонында ЭМӨ рұқсат етілген деңгейі (селитебді аумақта, көпшілік демалатын орындарда, жатын, қоғамдық, өндірістік бөлмелер ішінде) Диапазон жиілігі 30—300 кГц 0,3—3 МГц 3—30 МГц 30—300 МГц 0,3—300 ГГц Нормаланатын параметр Электр өрісінің кернеуі , Е (В/м) Энергия ағыны тығыздығы ЭАТ (мкВт/см2) Шектелген рұқсат етілген деңгей 25 15 10 3 10 25* Ескерту: * – айналмалы шолу немесе сканерлеу антенасынан сәулелену жағдайында.

1. төменгі кестедегі көрсетілген диапазон, жиіліктің жоғарғы шегін қосып, төменгі шегін шығарады.

2. космос кеңістігінде бақылауға арнайы бағыттағы радиолокациялық стансалардағы электрлі өрістің кауырттылығы, сәуле шашу белдеуіне жақын орналасқан елді мекендер аумағында 150—300 МГц жиілігі диапазонында, шоқты электронды сканерлеу тәртібінде жұмыс істейтін, космос кеңістігі аркылы жүргізілетін байланыс радиостансалары 6 В/м аспауы керек, алыс сәуле шашу белдеуінде орналасқан елді мекендерде сәуле шашу – 19 В/м болуы керек. Алыс сәуле шашу белдеуін шекарасы келесі арақатынастан анықталады: r – антенадан ара қашықтығы, м; D – антеннаның максималды ұзындық көлемі, м; λ – толқынның ұзындығы, м. Тұрғындарға арналған көрсетілген РЕД осы жиіліктегі диапазондағы басқа да ЭМӨ көздеріне де қолданылады. Бірден бірнеше көздерден сәулеленуде, оларға бірдей РЕД белгіленген жағдайда келесідей шарт сақталуы тиіс : Еi – электр өрісінің қауыртылығы, і нөмірімен ЭМӨ көзімен туындаған ; ЭТТi – энергия тасқынының тығыздығы , і нөмірімен ЭМӨ көзімен туындаған ; Еду – РЕД нормаланған диапазондағы электр өрісінің кернеуі ; ЭАТ ред – РЕД нормаланған диапазондағы энергия ағынының тығыздығы; n – ЭМӨ көздерінің саны. Әр түрлі ЭМӨ көздерінен бір уақытта сәулеленгенде, әр қайсысына бөлек ШРЕД бекітілгенде, келесідей жағдай сақталуы тиіс: E жалпы саны j – j нормаланған диапазондағы, ЭМӨ көздерімен құрылған, электр өрісінің жалпы кернеуі. Е редj – j нормаланған диапазондағы электр өрісінің кернеуі; ЭАТ жалпы саны k – нормаланған диапазондағы электр өрісінің ЭМӨ көзінен пайда болған энергия ағынының жалпы тығыздығы; ЭАТ ред k – k нормаланған диапазондағы энергия ағынының тығыздығы РЕД; m – Е нормаланатын диапазондар саны; q – ЭАТ нормаланатын диапазондар саны.

3. Тұрақты түрде таратушы радиотехникалық нысандардан, үй жайға рұқсат етілген деңгей балкондармен лоджияларға да қолданылады ( қайталама және үзіктілік сәулелену қоса).

4. Осы тараудағы талаптар кездейсоқ әсер ететін ЭМӨ және жылжымалы тарататын радиотехникалық нысандарға қолданылмайды.

Адамға әсер ететін физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерге Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің «Адамға әсер ететін физикалық факторлардың гигиеналық нормативтерін бекіту туралы» 2015 жылғы 28 ақпандағы № 169 бұйрығына 9-қосымша 1-кесте Hшред, Eшред және Wшред, Pшред арақатынастарын I (180 < λ ≤ 380 нм). спектралды диапазонында коллимирлі немесе шашыраңқы сәуле шашудың көзге және теріге бір реттік әсерін табу 1,1 x 10ˉ³ м - шек қою апертурасы 2-кесте 3-кесте II (380 < λ ≤ 1400 нм) спектралды диапазонында коллимирлі сәуле шашудың көзге бір реттік әсерінде Wшред арақатынасы Сәулеленудің ұзақтығы 1 с жоғары 7 x 10ˉ³ м - шек қою апертурасы 4-кесте II (380 < λ ≤ 1400 нм) спектралды диапазонында коллимирлі сәуле шашудың көзге бір реттік әсерінде Р шред арақатынасы .Сәулеленудің ұзақтығы 1 с жоғары 7 x 10ˉ³ м - шек қою апертурасы 5-кесте В түзету коэффициентінің ауқымы әртүрлі сәуле шашу интервалына арналған α ұзақтылы сәуле шашу көзінің көріну бұрыштық көлеміне тәуелділігі 6-кесте Hшред, Eшред және Wшред, Pшред арақатынастарын II (380 < λ ≤ 1400 нм). спектралды диапазонында коллимирлі немесе шашыраңқы сәуле шашудың көзге және теріге бір реттік әсерін табу 1,1 x 10ˉ³ м - шек қою апертурасы 7-кесте Hшред, Eшред және Wшред, Pшред арақатынастарын III (1400 < λ ≤ 10⁵ нм) спектралды диапазонында коллимирлі немесе шашыраңқы сәуле шашудың көзге және теріге бір реттік әсерін табу 1,1 x 10ˉ³ - шек қою апертурасы 8-кесте Генерленетін сәуле шашу қауіп дәрежесі арқылы лазер сыныбын анықтау арақатынасы