Қолданыста
·
01.07.2026 редакциясы
687-бап. Қазақстан Республикасындағы мүлікті өткізу кезінде
НАЛОГОВЫЙ КОДЕКС РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН · № 214-VIII
құн өсімінен түсетін кірістерден салықты есептеу,
ұстау және аудару
1. Осы бап бейрезиденттiң Қазақстан Республикасындағы көздерден құн өсiмiнен түсетiн кірістеріне мыналар:
1) Қазақстан Республикасының аумағындағы, құқығы немесе мәмілелері Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес мемлекеттік тіркеуге жататын мүлік;
2) Қазақстан Республикасының аумағындағы, Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес мемлекеттік тіркеуге жататын мүлік;
3) резидент шығарған бағалы қағаздар және резидент-заңды тұлғаның немесе қатысушысы (қатысушылары) резидент-заңды тұлға, оның ішінде жер қойнауын пайдаланушы (жер қойнауын пайдаланушылар) болып табылатын консорциумның жарғылық капиталына қатысу үлестері өткізілген;
4) акциялары өткізілетін заңды тұлғаның активтері құнының 50 пайызы және одан астамы осындай өткізу күні резидент тұлғаның, оның ішінде жер қойнауын пайдаланушының мүлкінен тұратын, осындай эмитент-заңды тұлғаны қоса алғанда, резидент тұлғалар акцияларды өткізген кезде қолданылады.
Осы тармақшаның ережелері заңды тұлғаға немесе консорциумға қатысу үлесін өткізу кезінде де қолданылады;
5) акциялары өткізілетін осындай бейрезидент-заңды тұлғаның активтері құнының 50 пайызы және одан астамы осындай өткізу күні резидент-тұлғаның, оның ішінде Қазақстан Республикасындағы жер қойнауын пайдаланушының мүлкінен тұратын бейрезидент эмитент-заңды тұлғаны қоса алғанда, бейрезидент-тұлғаның акциялары. Осы тармақшаның ережелері заңды тұлғаға немесе консорциумға қатысу үлесін өткізу кезінде де қолданылады.
Бұл ретте құн өсiмi мынадай тәртіппен:
1) осы тармақтың 1) және 2) тармақшаларында көрсетiлген мүлікті өткiзу кезінде – мүлікті өткiзу құны мен оны сатып алу құны арасындағы оң айырма ретiнде;
2) акцияларды және қатысу үлестерiн өткiзу кезінде – осы Кодекстiң 250, 251 және 252-баптарына сәйкес айқындалады:
Жерасты суларын және (немесе) кең таралған пайдалы қазбаларды өз мұқтаждықтары үшін өндіру құқығына иеленетіндіктен ғана осындай жер қойнауын пайдаланушы болып табылатын жер қойнауын пайдаланушы осы тармақтың мақсатында жер қойнауын пайдаланушы болып танылмайды.
2. Өткізілетін акциялардың құнына немесе өткізу күніндегі қатысу үлесіне пайыздық арақатынастағы мүліктің үлесін, сондай-ақ жер қойнауын пайдаланушы (жер қойнауын пайдаланушылар) болып табылатын тұлғалардың (тұлғаның) резидент-заңды тұлғаның, оның ішінде эмитент заңды тұлғаның активтері құнындағы мүлкінің үлесін анықтау тәртібін уәкілетті орган айқындайды.
3. Осы Кодекстің 681-бабының 4) және 9) тармақшаларында көрсетілген кірістерді қоспағанда, бейрезиденттің осы баптың 1-тармағында көрсетілген кірістері осы Кодекстің 682-бабында белгіленген мөлшерлеме бойынша төлем көзінен табыс салығын салуға жатады.
4. Уәкілетті мемлекеттік және жергілікті атқарушы, оның ішінде Қазақстан Республикасының жер қойнауы және жер қойнауын пайдалану туралы заңнамасына сәйкес жер қойнауы саласындағы мемлекеттік реттеуді жүзеге асыратын органдар осы баптың 1-тармағында көрсетілген мүлікті сатып алу-сату жөніндегі мәміле туралы мәліметтерді уәкілетті органға беруге міндетті.
5. Салық органының сұрау салуы бойынша өткізілетін бағалы қағаздар мен қатысу үлесі мүлкімен қамтамасыз етілген тұлға растайтын құжаттардың нотариат куәландырған көшірмелерін қоса бере отырып, осы баптың 1-тармағында көрсетілген бағалы қағаздарды және қатысу үлестерін сатып алу-сату жөніндегі мәміле туралы мәліметтерді беруге міндетті.
6. Уәкілетті орган осы баптың 4-тармағына сәйкес мәліметтерді алған күннен бастап отыз жұмыс күні ішінде осындай мәліметтерді өткізілетін бағалы қағаздар мен қатысу үлесі мүлкімен қамтамасыз етілген заңды тұлғаның тұрған жеріндегі салық органына жібереді.
7. Өткізілетін бағалы қағаздар мен қатысу үлесі мүлкімен қамтамасыз етілген заңды тұлғаның тұрған жеріндегі салық органы осы баптың 4-тармағында көрсетілген мәліметтерді алған күннен бастап өткізілетін бағалы қағаздар мен қатысу үлесі мүлкімен қамтамасыз етілген заңды тұлғаға акцияларды (қатысу үлестерін) сатып алушы туралы, сондай-ақ осындай акцияларды (қатысу үлестерін) сатып алу бағасы туралы мәліметтерді жіберуге міндетті. Осы баптың 1-тармағында көрсетілген өзге де мүлік бойынша мәліметтер осындай мүлікті өткізетін резидент-заңды тұлғаның тұрған жеріндегі салық органына жіберіледі.
8. Мүлікті, оның ішінде акцияларды, қатысу үлестерін өткізетін тұлға сатып алушы салық агентіне сатып алу (салым) құнын растайтын құжаттың көшірмесін ұсынуға міндетті.
Салық агентіне сатып алу (салым) құнын растайтын құжат ұсынылмаған жағдайда өткізу құны төлем көзінен табыс салығын салуға жатады.
9. Төлем көзінен табыс салығын есептеу, ұстап қалу және бюджетке аудару жөніндегі міндет пен жауапкершілік кіріс төлейтін салық агентіне жүктеледі.
10. Салық агенті болып табылатын бейрезидент-заңды тұлға салық органында тіркеу есебіне қоюды жүзеге асыруға міндетті.
11. Төлем көзінен табыс салығын салық агенті кіріс төлеуді жүзеге асырудың нысаны мен орнына қарамастан, бейрезидентке кіріс төлеу кезінде ұстайды.
12. Табыс салығының сомасын бюджетке аударуды салық агенті осы Кодекстің 684-бабында белгіленген мерзімдерде жүргізеді.
Бейрезиденттердің кірістерінен төлем көзінен ұсталатын табыс салығы бойынша салықтық есептілікті салық төлеуші салық агенті осы Кодекстің 685 және 694-баптарында белгіленген мерзімдерде өзінің Қазақстан Республикасындағы тіркелу есебі орнындағы салық органына ұсынады.
13. Табыс салығын резидент-заңды тұлға, оның ішінде жер қойнауын пайдаланушы болып табылатын резидент-заңды тұлға салық агентiнiң (салық төлеушінің) қаражаты есебiнен төлеуi мүмкiн.
Бұл ретте табыс салығын осындай резидент-заңды тұлға салық агентінен (салық төлеушіден) табыс салығының сомасы алынған ай аяқталғаннан кейін күнтізбелік жиырма бес күннен кешіктірмейтін мерзімде бюджетке аударуға тиіс.
Бейрезиденттiң кірістерінен төлем көзiнен ұсталатын табыс салығы бойынша салықтық есептілікті осындай резидент-заңды тұлға салық агентінен (салық төлеушіден) табыс салығының сомасы алынған тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей резидент-заңды тұлғаның Қазақстан Республикасында тұрған жеріндегі салық органына ұсынады.
Салық агентi (салық төлеуші) мүлкі, оның ішінде акциялары, қатысу үлесі өткізілетін резидент-заңды тұлғаға аударған табыс салығының сомасы осындай резидент-заңды тұлғаның кірісі деп танылмайды.
14. Салық агентi (салық төлеуші) осы баптың 12 және 13-тармақтарының ережелерін сақтамаған жағдайда, акциялары, қатысу үлесі өткізілетін резидент-заңды тұлға бейрезидент үшiн құн өсiмiнен түсетін кірістерден табыс салығын төлеудi өз қаражаты есебiнен дербес жүргізуге құқылы.
Көрсетілген жағдайда табыс салығын төлеу осы баптың 6-тармағында көрсетілген мәліметтер алынған ай аяқталғаннан кейін күнтізбелік жиырма бес күннен кешіктірілмейтін мерзімде жүргiзіледі.
Акциялары, қатысу үлесі өткізілетін резидент-заңды тұлға осы тармаққа сәйкес табыс салығын төлеген кезде өзінің тұрған жеріндегі салық органына табыс салығы бойынша салықтық есептілікті осы баптың 6-тармағында көрсетілген мәліметтер алынған тоқсаннан кейінгі екінші айдың 15-інен кешіктірмей ұсынуға міндетті.
Бұл ретте бейрезидент үшін төленген салық сомасы акциялары, қатысу үлесі өткізілетін резидент-заңды тұлғаның салық салынатын кірісін айқындаған кезде шегерімге жатқызылмайды.
15. Салық агенті, акцияларды, қатысу үлесін өткізетін резидент-заңды тұлға осы баптың 11, 12, 13 және 14-тармақтарының ережелерін орындамаған жағдайда, салық органы уәкілетті мемлекеттік және жергілікті атқарушы органдардың мәліметтері негізінде осы Кодекстің 682-бабында айқындалған мөлшерлемелерді қолдана отырып, осы бапта белгіленген тәртіппен өткізілетін акциялары, қатысу үлесі мүлкімен қамтамасыз етілген резидент-заңды тұлғаға салықты есепке жазуды жүргізуге құқылы.
Міндеттемені орындау өткізілетін акциялары, қатысу үлесі мүлкімен қамтамасыз етілген, оның ішінде жер қойнауын пайдаланушы болып табылатын резидент-заңды тұлғаға осы Кодекстің 95-бабында және 17-тарауында айқындалған тәртіппен жүктеледі.
Осы тармақтың мақсатында салықты есепке жазу тәртібі мен мерзімдерін уәкілетті орган айқындайды.
Бапқа тұрақты сілтеме
https://adilet.kz/laws/nk/st-687/