Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1. «Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 7121 болып тіркелген) мынадай толықтырулар енгізілсін:
көрсетілген қаулымен бекітілген қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі нұсқаулық:
мынадай мазмұндағы 17, 18 және 19-тараулармен толықтырылсын:
«17-тарау. Негізгі құрал-жабдықтарды шағын және орта бизнеске арналған халықаралық стандартқа сәйкес есепке алу
158. Негізгі құрал-жабдықтарды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) негізгі құрал-жабдықтар келген кезде:
Дт
2410
Негізгі құрал-жабдықтар
Кт
3310
Жеткізушілерге және мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек;
2) негізгі құрал-жабдықтарды төлеген кезде:
Дт
3310
Жеткізушілерге және мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек
Кт
1010
Кассадағы ақша қаражаттары
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары.
159. Негізгі құрал-жабдықтарды басқа негізгі құрал-жабдықтарға айырбастау жолымен сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) егер қабылданған объектінің әділ құны берілген объектінің құнына тең болған жағдайда:
Дт
2410
Негізгі құрал-жабдықтар (қабылданған объект)
2420
Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясы
Кт
2410
Негізгі құрал-жабдықтар (берілген объект);
2) егер қабылданған объектінің әділ құны берілген объектінің құнынан жоғары болса:
Дт
2410
Негізгі құрал-жабдықтар (қабылданған объект)
2420
Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясы
1010
Кассадағы ақша қаражаттары
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары
Кт
2410
Негізгі құрал-жабдықтар (берілген объект)
6210
Активтерді шығынға жазудан кірістер;
3) егер қабылданған объектінің әділ құны берілген объектінің құнынан төмен болса:
Дт
2410
Негізгі құрал-жабдықтар (қабылданған объект)
2420
Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясы
7410
Активтерді шығынға жазу бойынша шығыстар
Кт
2410
Негізгі құрал-жабдықтар (берілген объект)
1010
Кассадағы ақша қаражаттары
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары.
160. Негізгі құрал-жабдықтар бойынша амортизацияны есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Дт
7490 01
Пайдалану құқығы нысанындағы негізгі құрал-жабдықтардың және активтердің амортизациясы бойынша шығыстар
Кт
2420
Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясы.
161. Объектінің немесе негізгі құрал-жабдықтар объектілері тобының құнсыздануы анықталған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) бастапқы құны бойынша есепке алу әдісін қолданған жағдайда:
Дт
7420
Активтердің құнсыздануынан болған шығыстар
Кт
2430
Негізгі құрал-жабдықтар құнсыздануынан болған залал;
2) қайта бағаланған құн бойынша есепке алу әдісі қолданылған жағдайда объектінің немесе негізгі құрал-жабдықтар объектілері тобының құнсыздануы қайта бағалау бойынша бұрын есептелген резервті ескере отырып жүзеге асырылады:
Дт
7420
Активтердің құнсыздануынан болған шығыстар
5420
Пайдалану құқығы нысанындағы негізгі құрал-жабдықтарды және активтерді қайта бағалау резерві
Кт
2430
Негізгі құрал-жабдықтар құнсыздануынан болған залал.
162. Негізгі құрал-жабдықтарға қайта бағаланған құн бойынша есепке алу әдісі қолданылған жағдайда, негізгі құрал-жабдықтарды қайта бағалау мынадай бухгалтерлік жазбалармен жүзеге асырылады:
1) оң қайта бағалау жағдайында:
Дт
2410
Негізгі құрал-жабдықтар
2420
Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясы
Кт
5420
Пайдалану құқығы нысанындағы негізгі құрал-жабдықтарды және активтерді қайта бағалау резерві;
2) теріс қайта бағалау жағдайында:
Дт
2420
Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясы
5420
Пайдалану құқығы нысанындағы негізгі құрал-жабдықтарды және активтерді қайта бағалау резерві
7420
Активтердің құнсыздануынан болған шығыстар
Кт
2410
Негізгі құрал-жабдықтар.
163. Негізгі құрал-жабдықтар объектілерін есептен шығару кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Дт
2420
Негізгі құрал-жабдықтар амортизациясы
7410
Активтерді шығынға жазу бойынша шығыстар
Кт
2410
Негізгі құрал-жабдықтар.
18-тарау. Қорларды сатып алу және сату кезінде шағын және орта бизнеске арналған халықаралық стандартқа сәйкес есепке алу
164. Қорларды сатып алу кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) қорлар келген кезде:
Дт
1330
Тауарлар
Кт
3310
Жеткізушілерге және мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек;
2) қорларды төлеген кезде:
Дт
3310
Жеткізушілерге және мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторлық берешек
Кт
1010
Кассадағы ақша қаражаттары
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары.
165. Қорларды сату кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) сатудан түскен табысты тану кезінде:
Дт
1210
Сатып алушылардың және тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі
Кт
6010
Өнім өткізуден және қызмет көрсетуден кірістер;
2) сатып алушылардан төлем алған кезде:
Дт
1010
Кассадағы ақша қаражаттары
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары
Кт
1210
Сатып алушылардың және тапсырыс берушілердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі;
және бір мезгілде:
Дт
7010
Өткізілген өнімдердің және көрсетілген қызметтің өзіндік құны
Кт
1330
Тауарлар.
19-тарау. Жалақы және басқа да ақшалай төлемдерді төлеу жөніндегі операцияларды шағын және орта бизнеске арналған халықаралық стандартқа сәйкес есепке алу
166. Қызметкерге есеп беруге ақша қаражаттарын беру кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Дт
1250
Қызметкерлердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі
Кт
1010
Кассадағы ақша қаражаттары
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары.
167. Ұйымның ішкі құжаттарында белгіленген талаптарға сәйкес дайындалған растайтын құжаттардың негізінде қызметкердің берешегін есептен шығару бойынша мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Дт
7210
Әкімшілік шығыстар
Кт
1250
Қызметкерлердің қысқа мерзімді дебиторлық берешегі.
168. Ұйымның жалақысын есептеу кезінде мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
1) жалақыны есептеу сомасына:
Дт
7210
Әкімшілік шығыстар
Кт
3350
Еңбекке ақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешек;
2) жалақыдан жеке табыс салығын ұстау сомасына:
Дт
3350
Еңбекке ақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешек
Кт
3120
Жеке табыс салығы;
3) міндетті зейнетақы аударымдарын жалақыдан ұстап қалу сомасына:
Дт
3350
Еңбекке ақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешек
Кт
3220
Зейнетақы аударымдары бойынша міндеттемелер;
4) жалақыдан міндетті әлеуметтік аударымдарды есептеу сомасына:
Дт
7220 01
Әлеуметтік салық және әлеуметтік төлемдер бойынша шығыстар
Кт
3150
Әлеуметтік салық (Міндетті әлеуметтік аударымдар);
5) жалақыдан әлеуметтік салықты есептеу сомасына:
Дт
7220 01
Әлеуметтік салық және әлеуметтік төлемдер бойынша шығыстар
Кт
3150
Әлеуметтік салық.
169. Нақты жалақы төленген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
Дт
3350
Еңбекке ақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешек
Кт
1010
Кассадағы ақша қаражаттары
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары.
170. Осы нұсқаулықтың 168-тармағына сәйкес ұсталған және есептелген салықтар мен бюджетке төленетін міндетті төлемдерді төлеу кезінде жалақы бойынша мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
1) жеке табыс салығын төлеу сомасына:
Дт
3120
Жеке табыс салығы
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары;
2) әлеуметтік салықты төлеу сомасына:
Дт
3150
Әлеуметтік салық
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары;
3) міндетті зейнетақы аударымдарын төлеу сомасына (әрбір қызметкер бойынша бөлгенде):
Дт
3220
Зейнетақы аударымдары бойынша міндеттемелер
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары;
4) міндетті зейнетақы аударымдарын төлеу сомасына (әрбір қызметкер бойынша бөлгенде):
Дт
3150
Әлеуметтік салық (Міндетті әлеуметтік аударымдар)
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаттары.».