«Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңының 6 бабына сәйкес Жуалы аудандық мәслихат ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

1. «Жуалы ауданы бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2020-2021 жылдарға арналған жоспарын бекіту туралы» Жуалы аудандық мәслихатының 2020 жылғы 14 сәуірдегі № 63-3 шешіміне (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 4586 болып тіркелген, 2020 жылдың 4 мамырда Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің электрондық түрдегі Эталондық бақылау банкінде жарияланған) өзгерістер енгізілсін:
аталған шешім қосымшасы осы шешімнің қосымшасына сәйкес жаңа редакцияда мазмұндалсын.

Жуалы аудандық мәслихатының
2020 жылғы 14 қыркүйектегі № 71-3
шешіміне қосымша
Жуалы ауданы бойынша 2020-2021 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспарының кіріспесі
Жуалы ауданы ауылшаруашылығында негізделген, соңғы уақытта мал шаруашылығы қарқынды дамып келе жатқан аймақ. Еліміздің азық-түлікпен толық қамтамасыз ету міндетін орындауда мал шаруашылығын дамыту айрықша орын алатын болса, оның негізі-табиғи жайылымдардың тиімді және ұтымды пайдалану болып табылады.
Жер пайдаланушылар мен меншік иелері үшін табиғи жайылымдарды тиімді пайдалану, жайылымның тозуын болдырмау, жақсарту шараларын жүзеге асыру кезек күттірмейтін міндет.
Осыған орай Жуалы ауданы әкімдігі тарапынан Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі №3-3/332 «Жайылымдарды жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» бұйрығы негізінде ауыл, ауылдық округтер шаруа қожалықтары жалпы аудан аумағындағы төрт түлік мал басының жайылымдық жерлермен қамтылу жағдайына талдау жүргізіледі.
Жуалы ауданының ауа райы өте континенталды: қысы қатаң, қарлы борандар жиі байқалады, көктемде селдер жүреді, жазы ыстық.
Қаңтар айының орташа температурасы – 25 – 27 градус, шілде айында 22 – 24 градус. Жылдық атмосфералық жауын-шашынның көлемі орташа 300-500 мм құрайды.
Қазіргі таңда аудан бойынша мүйізді ірі қара мал 54 623 бас, ұсақ мал 197 310 бас, жылқы 11 821 басты құрайды және аталған малдарға арналған барлығы 14 мал дәрігерлік пункттері, 14 қашырым пунктері, 4 мал көмінділері (биотермиялық шұңқыр) бар.
Жуалы ауданында 1ауыл, 13 ауылдық округ. 49 елді мекен бар.
Бүгінгі күнге 2368 шаруа қожалықтары, 4 ауылшаруашылығы кооперативі, 13 жауапкершілігі шектеулі серіктестігі ауылшаруашылығы өндірісін жүргізуде.
«Жуалы ормандарды және жануарлар дүниесін қорғау жөніндегі мекемесі» коммуналдық мемлекеттік мекемесінің Билікөл орманшылығының Мойынқұм өңірінің мал жайылымдық жерінде барлығы 67 құдық жүйесі орнатылған. Жуалы ауданында 14 жанама орман пайдаланушылар құдық суларын пайдаланып шаруашылықтарын жүргізуде.
Жоспардың мақсаты: жайылымдарды басқару және оларды пайдалану.
Жоспардың іске асырылу мерзімі: 2020 жылдың басынан 2021 жылдың аяғына дейін.
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде әкімшілік- аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Жайылым айналымдарының қолайлы схемасы
Жайылымдардың, оның ішінде маусымдық жайылымдардың сыртқы және ішкі шекаралары мен алаңдары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері белгіленген картасы
Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздерiне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахталы құдықтарға) қол жеткізу схемасы
Жайылымы жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру схемасы
Ауыл, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
Ауылшаруашылығы жануарларын жаюдың және айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік графигі
№
Ауыл, ауылдық округтердің атауы
Шалғай жайылымға малдардың айдап шығарылу мерзімі
Шалғай жайылымдардан малдардың қайтарылу мерзімі
Ескерту
1
Б.Момышұлы
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
2
Ақтөбе
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
3
Ақсай
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
4
Билікөл
Наурыздың 1 жартысы
Қарашаның 2 онкүндігі
5
Боралдай
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
6
Жетітөбе
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
7
Қарасаз
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
8
Қошқарата
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
9
Көкбастау
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
10
Күреңбел
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
11
Қызыларық
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
12
Мыңбұлақ
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
13
Нұрлыкент
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
14
Шақпақ
Сәуірдің 1 жартысы
Қазанның 2 онкүндігі
Жуалы ауданындағы жайылымдардың геоботаникалық жағдайы туралы мәлімет

Жуалы ауданы Жамбыл облысының оңтүстігінде орналасқан және солтүстік-батысында Талас, солтүстік-шығысында Жамбыл аудандарымен, оңтүстік-шығысында Қырғызстан Республикасымен, оңтүстік-батысы және батысында Түркістан облысымен шектеседі.
Аудан территориалдық орналасуы бойынша екі учаскеден тұрады – негізгі және Мойынқұм құмдары. Аудан аумағының негізгі жер пайдаланушылары ықшамды массив болып, ұзындығы солтүстіктен оңтүстікке 90 шақырым болса, шығыстан батысқа дейін 80 шақырымды құрайды. Мойынқұм құмдарында орналасқан учаске аудан орталығынан 200 шақырым және ол жерлер мал шаруашылығының қысқы жайлауы болып табылады.
Ауданның жалпы көлемі әкімшілік шектері бойынша 421,3 мың га, бұл облыс аумағының 2,9 %.
Аудан орталығы Б.Момышұлы ауылы ауданның шығыс бөлігінде облыс орталығы Тараз қаласынан 60 шақырым жерде орналасқан.
Аудан орталығы сонымен қатар үлкен теміржол стансасы болып табылады. Аудандағы елді мекендермен ішкі байланыс республикалық, облыстық және жергілікті мәндегі жолдармен жүзеге асырылады.
Ауданда ауылшаруашылығының негізгі саласы - картоп өсіру және сүтті мал шаруашылығы. Бұл саланың дамуы табиғи-климаттық жағдайларға, сонымен қатар үлкен өндіріс орталығы Тараз қаласы жақын орналасуына байланысты. Аудан осы қаланың тұрғындарын картоп және сүтпен қамтамасыз етуде.
Ауданның барлық жерінің жер санаттары бойынша бөліну есебі
№
Жер санаттарының атауы
Барлығы
Оның ішінде
(суармалы)
1
Ауылшаруашылығына пайдаланылатын жерлер
Оның ішінде:
1) мемлекеттік емес ауылшаруашылық заңды тұлғалардың жерлері
2) мемлекеттік ауылшаруашылық заңды тұлғалардың жерлері
3) шаруа қожалығының жерлері
4) азаматтарға бау-бақша шаруашылығын және саяжай құрылысын жүргізу үшін берілген жерлер
210 772,0
230 754,0
3 028,0
183 990,0
-
8 707,5
1 664,3
76,0
6 967,2
-
2
Елді мекен жерлері
32 551,0
1 529,0
3
Өнеркәсіп, көлік, қорғаныс, байланыс және басқа бағыттағы жерлер
4 384,0
1,0
4
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері
10 633,0
4,0
5
Орман қорының жері
103 861,0
8,0
6
Су қорының жері
8 615,0
-
7
Босалқы
42 882,0
192,5
Барлығы:
413 698,0
10 442,0

Аудан аумағы Тянь-Шаньның таулы және тау маңындағы табиғи-шаруашылық бөлігінде суармалы және богарлық жерлерде орналасып, мал шаруашылығы дамыған болып табылады.
Аудан агроклиматтық түрі бойынша мынадай түрлерге бөлінеді:
1) өте құрғақ тау маңының аумағы, солтүстік тау маңының бөлігі;
2) Жуалы ауданының қалған барлық аумағын алатын бөлігі бірыңғай құрғақтау және бірыңғай ыстық аумақ.
Жалпы ауданның климаты құрғақ және қатты шұғыл континенталдық. Бұл оның ішкі материктік орналасуында болып отыр. Алайда тау жүйелері климатты қалыптастыруға да өз әсерін тигізіп отырады. Нәтижесінде Қазақстанның оңтүстік аумағына тән аудан аумағында құрғақ және ыстық климат бар болса, салқын және аздап құрғақ учаскелер де бар.
Жуалы қазаншұңқырында өте төмен ауа қалыптасып отырады. Бұл негізінен барлық жағынан тау қоршауында болғандықтан орын алады, тек солтүстік-шығысындағы тар өткелден сібір антициклоны мен арктикалық суық кіріп отырады. Қысы ұзақ және суық. Теріс орташаайлық температура бес ай бойы сақталады.
Аудан аумағы бойынша ылғалдың түсуі біркелкі емес. Атмосфералық ылғалдың өте аз түсуі солтүстік-шығыс бөлігінде байқалады. Жылына орташа 324 мм ылғал түседі.
Негізінен ауданның батыс бөлігіндегі таулы аймақтарда ылғал көп түседі, орташа түсім 636 мм жетеді. Көктем кезінде ылғал өте көп болады. Бұл кезде жылдық мөлшердің 40 % түседі. Жазда, әсіресе екінші жартысында, ылғал өте аз болады. Ылғал түскен кезде жылына 20 күн найзағай болады. Күннің күркүреуі мамыр, маусым айларында жиі болады.
Ауылшаруашылығы өндірісінің түрлі саласын дамытуға климаттық жағдайлар қолайлы әсер етеді. Таулы аймақтарда, ылғалдың көп түсуіне байланысты, тәлімі жер пайдалану дамыған. Негізінен жаздық дәнді дақылдар өсіріледі, өйткені күздік бидай қыстың суығын нашар өткізеді.
Суармалы жерлерде картоп және көкөніс өсіреді. Бау-бақша дамытуға болады. Көкөніс өсіру кезінде көктемнің үсіктері қиындық туғызады.
Ауданның солтүстік-шығыс бөлігінде ылғалдың аз түсуіне сәйкес егін шаруашылығы қосымша суару арқылы жүргізіледі. Тау баурайлары жазғы және көктем-күзгі уақыттарда жайылым ретінде пайдаланып, ірі-қара мал, қой және жылқы өсіріледі.

Жуалы ауданының аумағында таулы, сол сияқты тегіс бедерлер дамыған. Тау сілемдері орталық, оңтүстік және оңтүстік-батыс ауданның бөліктерін алып жатыр. Олар тар тау аңғарларымен бөлінген тегіс бедерлер ауданның солтүстік бөлігінде байқалады.
Ауданның оңтүстік бөлігінде Талас Алатауының жотасы өтеді. Ал оңтүстік-батысында ауданның аумағына Боралдай тауы кіреді, ол үлкен Қаратау тау сілемдеріне жатады. Биік тау беткейлерінің ауданы көктемгі-күзгі жайылым ретінде пайдаланылады және жаз кездері малдың барлық түрлеріне жарайды. Жер бедерінің күрделігіне сәйкес егіншілік жүргізу мүмкін емес.
Оңтүстіктегі Талас Алатауы тау жүйесі, батыстағы Боралдай тауы және Қаратау жоталары орналасқан аралықта 960-1500 метр теңіз деңгейінен жоғарыда еңістеу-жайпақ жазық Жуалы қазаншұңқырында аудандағы ең құнарлы жерлер шоғырланған.
Таулы жерлердің бедерін өзендердің арналары, сайлар бөлшектеп тастағандықтан ол жерлерді егіншілікке пайдалану қиыншылықтар туғызады. Бұл негізінен жайылымдық жерлер. Ауданның тау аралық жерлерінде ауыл шаруашылық техникаларын пайдалану қиындық туғызады.

Аудан аумағы өсімдіктің көптігімен ерекшеленеді, өйткені жазық бөліктегі географиялық жағдайлар әсер етсе, ал таулы аймақта - тік аймақты заңдылықтардың әсері болады.
Боралдай және Талас Алатауының тауларында тау шабындықтары орналасқан. Бұл жаздық жайылымда барлық малға арналған сіңімділігі жоғары өсімдіктер бар. Өнімділігі 15-25 ц/ га көк майса.
Төменгі және тау маңындағы учаскелер негізінен жайылымдық шөп орылатын жерлер. Жайылымның қайырылу мерзімі – көктем-күз.
Жайылым жерлер көбінесе селеулі – бетегелі-жусанды, бетегелі-жусанды, дәнді – жусанды – бозды - бетегелі, бидайықты – айрауықты - дәнді, қияқ - дәнді және қияқ – дәнді - құрақты күрделі байланыстырылған қоғамдастықтарымен ұсынылған.
Теріс өзенінің жайылма бөлігінде өсімдіктердің түрлері жер суының жағасында болғандықтан кездеседі. Негізінен бұл аймақ шөп орылатын жерлер ретінде пайдаланылады, өнімділігі 10-18 ц/га шөп. Кейбір учаскелер малдың барлық түрлерімен құртылады. Теріс өзенінің жоғары жайылма террассасы интенсивті егін шаруашылығына жатады. Табиғи өсімдіктер егістік көп жолдардың жағалауында сақталып қалған.
Сонымен, аудан аумағындағы шабындық және жайылымдық жерлерді барлық мезгілде пайдалануға болады.
Табиғи жерлердің өнімділігін көбейту мақсатында және топырақтың су эрозиясының дамуын тежеу үшін мал жаюды қатаң реттеп, жайылым айналмасын енгізіп, шөп егіп, жайылымды мезгілімен пайдаланған жөн.
Жайылымдарды қолданудың күнтізбелік графигін есепке ала отырып бір рет жайылғаннан кейінгі алты өрістік жайылым айналымының сызбасының үлгісі.
Жылдар
Жайылым өрістіктердің нөмірі
I
II
III
IV
V
VI
1
Бір рет жайылған 24.04. мен 02.06 аралығы
Бір рет жайылған 03.06. мен 12.07 аралығы
Бір рет жайылған 13.07. мен 21.08 аралығы
Бір рет жайылған 22.08. мен 30.09 аралығы
Бір рет жайылған 01.10. мен10.11. аралығы
Дала демалысы (жайылым жүрмейді)
2
Дала демалысы (жайылым жүрмейді)
Бір рет жайылған 24.04. мен 02.06 аралығы
Бір рет жайылған 03.06. мен 12.07 аралығы
Бір рет жайылған 13.07. мен 21.08 аралығы
Бір рет жайылған 22.08. мен 30.09 аралығы
Бір рет жайылған 01.10. мен 10.11. аралығы
3
Бір рет жайылған 24.04. мен 02.06 аралығы
Дала демалысы (жайылым жүрмейді)
Бір рет жайылған 03.06. мен 12.07 аралығы
Бір рет жайылған 13.07. мен 21.08 аралығы
Бір рет жайылған 22.08. мен 30.09 аралығы
Бір рет жайылған 01.10. мен 10.11. аралығы
4
Бір рет жайылған 24.04. мен 02.06 аралығы
Бір рет жайылған 03.06. мен 12.07 аралығы
Дала демалысы (жайылым жүрмейді)
Бір рет жайылған 13.07. мен 21.08 аралығы
Бір рет жайылған 22.08. мен 30.09 аралығы
Бір рет жайылған 01.10. мен 10.11. аралығы
5
Бір рет жайылған 24.04. мен 02.06 аралығы
Бір рет жайылған 03.06. мен 12.07 аралығы
Бір рет жайылған 13.07. мен 21.08 аралығы
Дала демалысы (жайылым жүрмейді)
Бір рет жайылған 22.08. мен 30.09 аралығы
Бір рет жайылған 01.10. мен 10.11. аралығы
6
Бір рет жайылған 24.04. мен 02.06 аралығы
Бір рет жайылған 03.06. мен 12.07 аралығы
Бір рет жайылған 13.07. мен 21.08 аралығы
Бір рет жайылған 22.08. мен 30.09 аралығы
Дала демалысы (жайылым жүрмейді)
Бір рет жайылған 01.10. мен 10.11. аралығы
Көріп отырғандай, жайылым айналымы сызбасында, 6 жылда бір рет шөп жайылымдарына «демалыс» беріледі, яғни жайылым деградациясының алдын алады.

Аудан аумағында көп таралған топырақтың ақшыл сары карбонатты түрлері кездеседі. Олар негізінен орта және төменгі тау аумағындағы жазықтарда, сондай-ақ төменгі үстірттерде, ылдиларда таралған. Бұл топырақтар негізінен ауданда тәлімді және суармалы егін шаруашылығы үшін игеріледі.
Ауданның солтүстік-шығысы бөлігінде жәй сұр жерлер таралған. Бұл сұр жерлердің онға жуық түрі бөлінген. Олардың негізінен механикалық құрамы орташа және жеңіл сазды.
Билікөл көлінің ауданында және өзендердің алқаптарында шалғынды-сұр жерлер, сұр-шалғынды және шалғынды топырақтар таралған. Бұл топырақтардың құрамында қарашірік өте көп. Тұздалмаған және терең тұздалған бұл топырақтар түрлері аудандағы ең жақсы жерлер болып саналады, ол жерлерге ауылшаруашылығы дақылдарының барлық түрлерін өсіруге болады. Сортаң және қатты сортаң жерлердің жайылым және шөп орып алу үшін пайдаланылады.
Тау бедерлерінің қиыншылықтарына сәйкес айдалатын жерлерді егін шаруашылыққа пайдалану мүмкін емес. Сондықтан ол жерлерді жайылымдыққа ұсынылады.

Аудан гидрографиясының жүйесі жақсы дамыған және де кішігірім, бірақ көптеген өзендер, бұлақтар, бастаулармен ұсынылған. Аудан аумағындағы гидрография элементтері суландыратын каналдар, тоғандар, су қоймалары және «Қарасу»-жерасты суының шығуы мен суландыратын сулар болып табылады.
Теріс өзені Аса өзенінің сол саласы болып табылады және ол 200-1500 метр биіктіктегі Талас Алатауының қиылысқан жеріндегі бастаудан басталады. Өзеннің орташа еңістігі 7,6%. Теріс өзенінің барлық ұзындығы бойынша жайылма жерлер екі жақты, шөпті, 150-250 метр, ол Нұрлыкент ауылының тұсында - 480 метр. Өзеннің арнасы бұралаңды, салаланбаған, орнықты. Басым бөлігінің ені 10-20 метр, ең үлкені 40 метр, тереңдігі 0,5-0,8 метр. Нұрлыкент ауылының төменгі жағында Теріс өзеніне Теріс Ащыбұлақ су қоймасы салынған. Бұл су қоймасы суландыру үшін және өзеннің мерзімдік ағысын реттеп отыру үшін. Сиымдылығы 0,158 км3.
Ақсай өзені Талас Алатауының солтүстік беткейлерінен бастау алады және Теріс өзеніне құйылады.
Көксай өзені Талас Алатауының солтүстік беткейіндегі 2500 метр биіктікте орналасқан тау көлінен басталып, Теріс өзеніне жетпей жоғалып кетеді.
Аудан аумағында Қаратаудың етегінде Билікөл көлі орналасқан. Көл оңтүстіктен солтүстікке қарай созылған және дұрыс емес түрде. Өзен айдынның көлемі 87 км2, ең терең жерлері 6-7 метр. Көлдің жағалаулары Аса өзенінің сағасында жайпақ және солтүстігін қамыс басқан.
Ауданда су асты суларын негізінен жайылымдарды суландыру үшін пайдаланады.

Жайылым өнімділігі анықтау үшін Республикалық мемлекеттік "МемҒӨОжер" кәсіпорыны мамандарының 1980-2012 жылдарда өткен геоботаникалық зерттеулерінің деректері қолданылды. Жайылым жерлердің құрғақ массасының орташа өнімділігі 3,3 цн/га, азық өлшеміне қайта есептегенде -1,5 цн/га. Осыны қорытындылай келе, аудан жеріндегі азық бірлігіндегі қосалқы азық салмағын есептеп шығаруға болады:1,5*224 956 га=337434 цн азық бірлігі.
Жайылымдағы қосалқы азық 180-200 күнге жалғасатын жайылым кезеңінде қолданылады. Шабылған шөп пен жасанды шабылған шөптің қосалқы азығы қыстау кезеңінде қолданылады.

Жайылым сыйымдылығын анықтау, жайылым кезеңінде оның өнімділігі туралы деректер негізінде жүргізілді. Шамамен алғанда, жасыл азықтың келесі нормалары алынды (орта есеппен бір бас малға): ірі қара мал (бір бас) - 4 кг, ұсақ мал (бір бас) - 2 кг, жылқы - 6 кг. Жайылым кезеңінің ұзақтылығы 180-200 күн. Осылайша, жайылым өнімін, малдың жасыл азықты бір күндегі қажет ету көлемін, жайылым кезеңінің ұзақтылығын біле отырып, жайылымның сыйымдылығын анықтауға болады.
Жайылымның орташа өнімділігі, яғни бір гектардан құрғақ масса 3,3 цн, жайылым ұзақтығы 180 күн, ірі қара мал бір басына күніне 4 кг жасыл азық қажет, демек жайылымның барлық кезеңінде 4*180=720 кг немесе 7,2 цн қажет.
Жуалы ауданының ауыл, ауылдық округтер бойынша ветеринариялық-санитарлық объектілер туралы мәлімет
№
Ауыл, ауылдық округтердің атауы
Мал дәрігерлік пунктері
Мал тоғыту орындары
Қашырым пунктері
Мал көмінділері
1
Б.Момышұлы
1
-
1
-
2
Ақсай
1
-
1
-
3
Ақтөбе
1
-
1
-
4
Билікөл
1
-
1
-
5
Боралдай
1
-
1
1
6
Жетітөбе
1
-
1
-
7
Қарасаз
1
-
1
-
8
Қошқарата
1
-
1
-
9
Көкбастау
1
-
1
1
10
Күреңбел
1
-
1
1
11
Қызыларық
1
-
1
-
12
Мыңбұлақ
1
-
1
1
13
Нұрлыкент
1
-
1
-
14
Шақпақ
1
-
1
-
Барлығы
14
0
14
4
Иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер
№
Шаруа қожалық иелерінің
аты-жөні
Мал басының есебі
Мүйізді ірі қара мал
Мүйізді ұсақ мал
Жылқы
Құс
1
Ақсай ауылдық округі бойынша
1657,0
6919,0
458,0
3960
оның ішінде:
Калдарбеков Шаяхмет
60
-
15
-
Кадыров Сат
75
-
-
-
Олжабаева Базаркүл
86
692
57
-
қосалқы шаруашылықта
1436
6227
386
-
2
Ақтөбе ауылдық округі бойынша
3167,0
10779,0
645,0
5215
оның ішінде:
Каримова Светлана
225
-
-
-
Ишанкулова Лайла
-
-
95
-
Токтаев Сейдакпар
75
895
112
-
Тойшибеков Азимхан
-
685
107
-
қосалқы шаруашылықта
2867
9199
331
-
3
Боралдай ауылдық округі бойынша
3190,0
18109,0
1292,0
5642
оның ішінде:
Айгелдиев Хамит
107
1665
72
-
Дуйсебекова Алтынай
159
-
43
-
Жайшыбеков Марат
96
850
106
-
Жумадилов Мусрепбек
-
920
51
-
Қонашева Жәмиля
-
1240
82
-
Курмашев Естай
37
910
39
-
Мешелов Кенже
224
1620
132
-
Мырзалиев Нургали
-
640
-
-
Сұрамысов Аманкелді
-
1700
-
-
Адилов Бауыржан
-
915
-
-
қосалқы шаруашылықта
2567
7649
767
-
4
Билікөл ауылдық округі бойынша
2031,0
46047,0
2709,0
4300
оның ішінде:
Омаров Нартбай
126
2560
116
-
Айхимбеков Бахытжан
-
1950
87
-
Паширов Тұрсынбай
-
687
42
-
Тажиев Амангелды
138
4176
158
-
Мұстафаев Мұрат
130
1960
88
-
Қайнарбеков Төрехан
106
891
36
-
Мышбаев Қадырқұл
180
5257
250
-
Лұхманова Тажикул
-
950
95
-
Абсалямова Хазиза
-
2245
136
-
Оразымбетов Жұмабек
47
947
-
-
Бейсенбаева Канымкул
-
1560
82
-
Цой Евгений
-
215
-
Абдуалиев Полат
-
760
-
-
қосалқы шаруашылықта
1304
22104
1404
-
5
Б.Момышұлы ауылы бойынша
1524,0
6387,0
117,0
11056
оның ішінде:
қосалқы шаруашылықта
1524
6387
117
11056
6
Нұрлыкент ауылдық округі бойынша
3978,0
6899,0
306,0
4325
оның ішінде:
Жұмашев Әбен
-
760
57
-
Елекбаев Айбек
-
675
89
-
Төлегенов Мейірбек
218
-
77
-
қосалқы шаруашылықта
3760
5464
83
-
7
Жетітөбе ауылдық округі бойынша
4083,0
19000,0
645,0
5358
оның ішінде:
Саурықов Еркебұлан
376
1850
85
-
Наушабаев Қанат
275
1250
105
-
Абдрахов Естөре
112
1340
77
-
Қадірбаев Өтеш
-
980
43
-
Жақсылықов Рахым
218
-
-
-
Жақыпбеков Алби
120
1520
65
-
қосалқы шаруашылықта
2982
12060
266
-
8
Қарасаз ауылдық округі бойынша
4214,0
9364,0
663,0
5064
оның ішінде:
Махатаев Әмірқұл
136
-
-
-
Орақов Орынбасар
-
645
-
-
Ертаев Лесбек
-
940
-
-
Ахметов Абылнұр
72
520
-
-
Сегізбаев Дархан
-
436
-
-
Қойбақов Сейтхан
36
1100
62
-
Темірбекова Жанылкүл
170
1554
84
-
қосалқы шаруашылықта
3800
4169
517
-
9
Қошқарата ауылдық округі бойынша
3160,0
18252,0
706,0
4342
оның ішінде:
Маханбетов Болат
-
1560
83
-
Абдикеров Сағындык
-
1325
48
-
Тажибаев Досан
-
1146
53
-
Дазиев Е
97
1215
-
-
Төлеушов Ерболат
130
1400
96
-
Қадыров Ерғали
146
-
-
-
Дазиев Муцелик
95
1355
-
-
Толипбеков Досымбек
110
-
-
-
Бердалиева Роза
-
-
156
-
Тасболатов Мади
150
-
116
-
Әбдіқадыров Баймен
-
1450
98
-
қосалқы шаруашылықта
2432
8801
56
-
10
Көкбастау ауылдық округі бойынша
3004,0
12764,0
722,0
4694
оның ішінде:
Нұрпейсов Сағынбек
-
850
-
-
Раздыков Кенжехан
-
1055
-
-
Айнабекова Беріккүл
210
1150
-
-
Абдреева Б
-
1500
86
-
Турашева Мария
-
1260
43
-
қосалқы шаруашылықта
2794
6949
593
-
11
Күреңбел ауылдық округі бойынша
3081,0
16565,0
665,0
4879
оның ішінде:
Нысанов Алик
70
550
-
-
Төре Руслан
-
750
-
-
Арынов Марат
-
686
-
-
қосалқы шаруашылықта
3011
14579
665
-
12
Қызыларық ауылдық округі бойынша
3068,0
5753,0
810,0
4946
оның ішінде:
Үсенбаев Дәулет
-
856
245
-
Ахметов Асқар
97
628
156
-
Елекбаев Айбек
-
1230
125
-
Исаков Нұрмаханбет
84
1872
127
-
Халыкова Қалдыкүл
-
-
142
-
қосалқы шаруашылықта
2887
1167
15
-
13
Шақпақ ауылдық округі бойынша
3283,0
9799,0
786,0
4369
оның ішінде:
Коломацкий Виктор
115
-
62
-
Копбай Феруза
130
-
37
-
Нұралы Орынбасар
165
-
-
-
Федотова Оксана
356
-
-
-
Сәбеев Сайып
215
-
42
-
қосалқы шаруашылықта
2302
9799
645
-
14
Мыңбұлақ ауылдық округі бойынша
1654,0
7543,0
386,0
4596
оның ішінде:
Ашықбеков Шырынбек
-
-
105
-
Қаңтарбаева Анар
-
-
120
-
Төреқұлов Нұрлыхан
-
900
-
-
қосалқы шаруашылықта
1654
6643
161
-
Барлығы
41094,0
242201,0
10910,0
72 746
Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№
Ауыл, ауылдық
округтердің атауы
Табын, отар, үйірлердің саны
Мүйізді ірі қара (табын)
Жас мүйізді ірі қара
Мүйізді ұсақ мал
(отар)
Жылқы (үйір)
1
Б.Момышұлы
-
-
-
-
2
Ақсай
4
-
2
2
3
Ақтөбе
6
-
3
6
4
Боралдай
12
-
20
10
5
Билікөл
14
-
48
26
6
Нұрлыкент
4
-
3
6
7
Жетітөбе
22
-
14
7
8
Қарасаз
8
-
10
3
9
Қошқарата
15
-
19
13
10
Көкбастау
4
-
12
3
11
Күреңбел
2
-
4
-
12
Қызыларық
4
-
9
16
13
Шақпақ
19
-
-
3
14
Мыңбұлақ
-
-
2
4
Барлығы
114
0
146
99
Ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу
және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру схемасы
№
Елді мекен атауы
Елді- мекен
жерлері
Оның ішінде
халық қажеттілігі
үшін
(жайылымы
және
шабындық
алқаптары)
Жеке қожалық
және шаруа
қожалықтарды
мал
бас саны
Бір басқа қажет жайы-лым көлемі
(га)
Норматив бойынша қажет жайылым көлемі
(га)
1
Ақсай ауылдық округі
шаруа қожалықтар
бойынша
675 га
Жайылымы
294 га
МІҚ-4539
МҰМ-6374
Жылқы-528
4,0
0,8
4,8
18 156
5099
2534
Барлығы:
11 441
25 789
2
Ақтөбе ауылдық округі
шаруа қожалықтар
бойынша
2087 га
Жайылымы
1221 га
МІҚ-3058
МҰМ-7174
Жылқы-1190
4,0
0,8
4,8
12 232
5739
5712
Барлығы:
11 422
23 683
3
Жетітөбе ауылдық округі
шаруа қожалықтар
бойынша
3070 га
Жайылымы
1966 га
МІҚ-6362
МҰМ-27744
Жылқы-1072
4,0
0,8
4,8
25 448
22195
5145
Барлығы:
35 178
52 788
4
Билікөл а ауылдық округі
шаруа қожалықтар
бойынша
3028 га
Жайылымы
2465 га
МІҚ-2307
МҰМ-34718
Жылқы-2215
4,0
0,8
4,8
9 228
27744
10632
Барлығы:
39 240
47 634
5
Боралдай ауылдық округі
шаруа қожалықтар
бойынша
3608 га
Жайылымы
2893 га
МІҚ-4527
МҰМ-18904
Жылқы-1383
4,5
0,9
5,4
20 371
17013
7468
Барлығы:
24 814
44 852
6
Күреңбел ауылдық округі
шаруа қожалықтар
бойынша
4124 га
Жайылымы
3618 га
МІҚ-3306
МҰМ-16814
Жылқы-689
4,5
0,9
5,4
14 877
15132
3720
Барлығы:
20 809
33 729
7
Көкбастау ауылдық округі
шаруа қожалықтар
бойынша
2096 га
Жайылымы
1044 га
МІҚ-3058
МҰМ-13720
Жылқы-651
4,0
0,8
4,8
12 232
10976
3124
Барлығы:
17 429
26 332
8
Қарасаз а ауылдық округі
шаруа қожалықтар
бойынша
2234 га
Жайылымы
1484 га
МІҚ-4989
МҰМ-6327
Жылқы-542
4,0
0,8
4,8
16 856
7491
3182
Барлығы:
11 858
27 529
9
Қошқарата а/о
Шаруа қожалықтар
бойынша
2394 га
Жайылымы
1976 га
МІҚ-3628
МҰМ-23699
Жылқы-536
4,5
0,9
5,4
16 326
21329
2894
Барлығы:
27 863
40 549
10
Қызыларық а ауылдық округі
шаруа қожалықтар
бойынша
2841 га.
Жайылымы
2134 га.
МІҚ-2300
МҰМ-9522
Жылқы-1078
4,0
0,8
4,8
9 200
7617
5174
Барлығы:
12 900
21 991
11
Мыңбұлақ ауылдық округі
шаруа қожалықтар
бойынша
1508 га
Жайылымы
661 га
МІҚ-2772
МҰМ-6203
Жылқы-372
4,0
0,8
4,8
11 088
4962
1785
Барлығы:
9 347
17 835
12
Нұрлыкент а ауылдық округі
шаруа қожалықтар
бойынша
1901 га
Жайылымы
1392 га
МІҚ-5888
МҰМ-7976
Жылқы-396
4,5
0,9
5,4
26 496
7178
2138
Барлығы:
14 260
35 812
13
Шақпақ ауылдық округі
шаруа қожалықтар
бойынша
2170 га
Жайылымы
1355 га
МІҚ-5027
МҰМ-13773
Жылқы-818
4,0
0,8
4,8
20 108
11018
3926
Барлығы:
19 618
35052
14
Б.Момышұлы ауылы
шаруа қожалықтар
бойынша
815 га
Жайылымы
3,0 га
МІҚ-2862
МҰМ-4362
Жылқы-351
4,5
0,9
5,4
12 879
3925
1895
Барлығы:
7 575
18 699
Аудан бойынша
32 551
22 578
МІҚ- 54 623
МҰМ-197 310
Жылқы-11 821
452 274
Кестенің жалғасы:
Қосымша
қажет етілетін
жайы-лым
көлемі
(га)
Қосымша берілетін жайылымдар
Оның ішінде
Мемлекеттік
жер
қорынан
(га)
Елді-мекен жерінен
(га)
Орман жер қорынан
(га)
Шаруа қожалық жайылым жерлерінен
25 789
3 850
294
4 708
905
23 683
-
1 221
-
3 172
52 788
1 626
1 966
2 000
3 087
47 634
1 658
2 465
12 791
30 720
44 852
2 653
2 893
820
9 308
33 729
1304
3 618
863
3 701
26 332
1 297
1 044
-
7 986
27 529
592
1 484
824
3 012
40 549
6
1 976
1 319
7 600
21 991
2 497
2 134
-
2 696
17 835
3 104
661
40
3 123
35 812
-
1 392
-
828
35 052
-
1 355
2 292
2 690
18 699
-
3
-
4 404
452 274
18 587
22 506
25 657
83 232
Ескерту: МІҚ – мүйізді ірі қара, МҰМ – мүйізді ұсақ мал.
Екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю мен айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік графигі. Сонымен қатар жайылым кезеңінің ұзақтығы.
Топырақтық-климаттық аймаққа, ауыл шаруашылығы жануарлар түріне, сондай-ақ жайылымы өнімділігіне байланысты жайылымның ұзақтық кезеңі:
таулы, орманды дала –170-180 күн;
құмды шөлейтте – 180-200 күн.
Сүтті ірі қара малды жаю ұзақтығы - ең кіші, ал етті ірі қара мал, қой, жылқы, түйе үшін – максималды және қар жамылғысының тереңдігіне, қардың тығыздығына және басқа да факторларға байланысты.
Малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
Жуалы ауданы бойынша ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге және көшіруге 1870 гектар жер белгіленген.