Алматы облысында кедейшілікті төмендету жөніндегі 2003-2005 жылдарға арналған бағдарлама туралы от 26.12.2002 г. № 31-163 (Алматы облысында кедейшілікті төмендету жөніндегі 2003-2005 жылдарға арналған бағдарлама туралы)

Алматы облысында кедейшілікті төмендету жөніндегі 2003-2005 жылдарға арналған бағдарлама туралы
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылғы 24 сәуірдегі "Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002-2003 жылдарға арналған Бағдарламасын жүзеге асыру жөніндегі іс шаралар жоспары туралы" N 470 қаулысына сәйкес және кедейшілікті төмендету мәселесі жөніндегі ведомствоаралық комиссияның 2002 жылғы 6 наурыздағы хаттамалық тапсырмасын орындау мақсатында облыстық Мәслихат шешім қабылдады:

1. Алматы облысында кедейшілікті төмендету жөніндегі 2003-2005 жылдарға арналған Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігімен, Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігімен келісілген облыстық бағдарлама бекітілсін (қосымша N 1).

2. Облыстық басқармалар, комитеттер мен департаменттер басшылары, аудандар мен қалалар әкімдері Алматы облысының кедейшілікті төмендету жөніндегі 2003-2005 жылдарға арналған облыстық бағдарламада көзделген көрсеткіштерді толық және сапалы орындау жөніндегі түпкілікті шаралар қабылдасын, ай сайын облыстық экономика комитеті мен еңбек және халықты әлеуметтік қорғау басқармасына бағдарламаның орындалу барысы туралы ақпарат беріп отырсын.

3. Аудандар мен қалалар әкімдері кедейшілікті төмендету жөніндегі 2003-2005 жылдарға арналған облыстық бағдарламаны жүзеге асыру жөніндегі іс шаралар жоспарын аудандық және қалалық Мәслихаттардың бекітуіне ұсынсын.

4. Осы шешімнің орындалуын бақылау облыстық Мәслихаттың бюджет, қаржы және экономикалық реформа мәселелері жөніндегі тұрақты комиссиясына (М. С. Хасенов) және облыстық Экономика комитетіне (Б. Қажы-Кәрім) жүктелсін.
БАҒДАРЛАМАНЫҢ ПАСПОРТЫ
Аты
Алматы облысында 2003-2005 жылдарға арналған кедейшілікті төмендету жөніндегі бағдарлама.
Әзірлеу үшін
н егіздеме
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002 жылдың 24 сәуіріндегі N 470 "Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002-2004 жылдарға арналған бағдарламасын жүзеге асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары туралы" қаулысы және Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің 2002 жылғы 6-наурыздағы кедейшілікті төмендету жөніндегі Ведомствоаралық комиссияның отырысында берілген тапсырмасын орындау үшін.
Негізгі әзірлеуші
Алматы облысының экономика комитеті, басқа да облыстық басқармалар, комитеттер, департаменттермен бірлесе отырып.
Мақсаттары
Облыста экономикалық өсуге, еңбекпен қамтудың тиімділігіне және халықтық кірісін көбейтуге жағдай жасау арқылы кедейшілікті азайту. Халықты еңбекпен қамтудың түрлерін кеңейтуге, атаулы әлеуметтік көмекті көтеруге, халықтың мақсатты топтарын қолдауға, әлеуметтік, демографиялық, экологиялық және инфрақұрылымдық факторлардың кері әсерінің азаюына бағытталған шаралар кешенін іске асыру. Халықтың денсаулық сақтау және білім беру қызметтеріне қол жеткізуін жақсарту.
Міндеттер і
Қойылған мақсаттарға жету үшін келесі міндеттерді шешу көзделіп отыр:
- халықты жұмыспен қамту үшін жағдай жасау, жұмысшы күшінің сапасын және бәсекеқабілеттілігін көтеру, жұмыссыздарды жұмысқа орналастырылу деңгейін көтеру, жұмыссыздық деңгейін қысқарту;
- ақылы қоғамдық жұмыстарды, кәсіби оқуды дайындау, жұмыссыздардың біліктілігін көтеру және қайта даярлау жұмыстарын одан әрі дамыту және ұйымдастыруды жетілдіру;
- атаулы әлеуметтік көмек көрсету тетігін және халықтың аз қамтамасыз етілген тобының табыс деңгейін бағалау әдісін жетілдіру;
- шағын кәсіпкерлікті дамыту үшін жағдай жасау, аз қамтамасыз етілген азаматтар тобына басымды несие беруді қамтамасыз ету;
- денсаулық сақтау, білім беру салаларында мемлекеттік қызмет көрсету тиімділігін және қол жеткізуін көтеру.
Негізгі
басы мдықтар
Кедейшілікті азайтудың негізгі басымдықтары мыналар болып табылады:
- экономикалық өсуді одан әрі қамтамасыз ету;
- еңбекпен қамтуды өсіру үшін жағдай жасау жолымен жұмыссыздықты төмендету;
- атаулы әлеуметтік көмек көрсетуде оған мұқтаж отбасыларды анықтау жөнінде учаскелік комиссиялардың жұмысын жандандыру;
- халықтың кедей тобының еңбек әлеуетін жүзеге асыру үшін жағдай жасау;
- халықтың базалық білім, алғашқы медициналық көмек алуына, таза ауыз сумен, коммуналдық қызметтермен, көлік инфрақұрылымымен қамтамасыз етілуіне қол жеткізуін арттыру;
- мемлекеттік әлеуметтік көмек көрсетудің атаулылығын күшейту;
- қайырымдылық және демеушілік көмек көрсету үшін қайырымдылық, мәдени, діни және үкіметтік емес ұйымдармен, жеке сектормен жұмысты жандандыру;
- еңбек рыногында бәсеке қабілетсіз азаматтар санатын, халықтың кедей тобын әлеуметтік қолдау.
қаржыландыру көздері
Алматы облысында 2003-2005 жылдарға арналған кедейшілікті төмендету жөніндегі бағдарламаны қаржыландыру көзі, республикалық, облыстық, аудандық және қалалық бюджеттердің, халықаралық донорлық ұйымдар мен демеушілердің қаржылары, сонымен қатар Қазақстан Республикасының Заңымен тыйым салынбаған қаржыландыру көздері болып табылады.
Бағдарламаны жүзеге асыру дан күтілетін нәтижелер
Халықтың кедей тобының үлесін 3,9 пайызға азайту.
Жұмыссыздар санын 9,7 ден 9,3 пайызға қысқарту.
Кедейшілік шегінен төмен тұратын адамдар санын 2005 жылы 102000 адамға жеткізу немесе 2002 жылмен салыстырғанда 36,2 пайызға азайту көзделеді.
2003 жылы ең төменгі күнкөріс деңгейінен төменгі халық үлесі 29 пайызды құрайды немесе 2005 жылы 25,5 пайызға дейін азаяды.
5-6 жастағы балаларды мектепке дейінгі дайындықпен қамтамасыз ету деңгейі 2002 жылдан бастап 2005 жылға дейін 19 пайызға дейін өседі, жетім балаларды және аз қамтамасыз етілген отбасылардың балаларын ыстық тамақпен қамтамасыз ету сәйкес 31,7-ден 70 пайызға дейін арттыру.
Сапалы ауыз сумен қамтамасыз етілмеген халықтың үлесі 5,6-дан 0 пайызға дейін қысқарады.
Іске асыру мерзімі
2003-2005 жылдар
Кіріспе
Осы Бағдарлама Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылдың 24 сәуіріндегі "Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2002-2004 жылдарға арналған Бағдарламасын іске асыру жөніндегі шараларының жоспары туралы"»N№470 қаулысына сәйкес, Қазақстан Республикасы 2003-2005 жылдарда кедейшілікті төмендету Бағдарламасы жобасына ұсыныстарды ескере отырып, әзірленді. Ол 2000-2002 жылдарға арналған кедейшілік және жұмыссыздықпен күрестің облыстық Бағдарламасына енгізілген негізгі бағыттарды дамытады және толықтырады. Бағдарлама Алматы облысының 2010 жылға дейінгі стратегиялық даму жоспары, 2002-2003 жылдарға арналған Кешенді Бағдарлама және облысты әлеуметтік-экономикалық дамытудың 2003-2005 жылдарға арналған индикативтік жоспары, халықтың тұрмыс деңгейін жақсарту және басқа да әлеуметтік мәселелерді шешуге бағытталған мақсатты бағдарламалар негізінде әзірленді.
Экономикалық көрсеткіштердің тұрақты өсуіне қарамастан, кей жерлерде әлеуметтік көрсеткіштердің төмендігі, кедейшілік және жұмыссыздық деңгейінің едәуір орын алуына байланысты Кедейшілікті төмендетудің аймақтық Бағдарламасын әзірлеу қажеттілігі туындап отыр.
Бағдарлама объективті себептерге байланысты халықтың құптауға болатын өмір салтын өз бетінше қамтамасыз ете алмайтын тобын әлеуметтік қорғаумен байланыстыра отырып, азаматтарды материалдық қолдаудың негізі ретінде, еңбектің тиімділігін және өнімділігін жаппай қолдауға бағытталған, сондай-ақ жұмыссыздық пен кедейшілікті төмендету жөніндегі шаралар және оларды тудыратын жағдайлар мен себептерді талдаудан тұрады.
Кедейшілік деңгейінің өсуінің негізгі себебі еңбек рыногында жұмысшы күшіне деген сұраным теңгерімінің дұрыс болмауы нәтижесінде туындайтын жұмыссыздық болып табылады; еңбекақы, зейнетақы және жәрдемақы мөлшерінің төмен болуы; алыс елді мекендерде тұратын халықтың кедей тобын әлеуметтік жатсынуға әкелетін физикалық инфрақұрылымдардың нашар болуы; тегін білім беру және тегін медициналық көмек көрсетуге қол жеткізудің аздығы; халықтың кедей тобына берілетін мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмектің тиімділігінің төмендігі.
Аймақтық бағдарламаға кедейшілікті төмендетудің негізгі жолдары енгізілген, олар мыналарды ескереді: халық кедейлігі себептерінің көп қырлылығы; кедейліктің гендерлік аспектісі; адамдар мен аз қамтамасыз етілген азаматтардың өмір сүру деңгейіне әсер ететін экологиялық жағдайлар; кедейшіліктің аймақтық ерекшелігі, сондай-ақ жұмысы тоқтап тұрған қала құрушы кәсіпорындары мен шағын қалалардағы және тоқырауға ұшыраған ауылдық аудандардағы кедейшілік.
Сонымен қатар, кедейшілік мәселесін шешу үшін қоғамның барлық институттары: мемлекеттік органдар, жеке сектор, үкіметтік емес ұйымдар, бірлестіктерді, кәсіби одақтарды қоса алғанда, белсенді қатысуы мен өзара іс-қимылы көзделеді.
Бұдан басқа, халықтың кедей тобын дәстүрлі қамтып отырған - көп балалы отбасылар, жалғызбасты зейнеткерлер, мүгедектер және т.б. әлеуметтік кедейшіліктен басқа, экономикалық кедейшілік кездеседі. Ол айлық жалақы мөлшерінің төмендігінен, оның уақтылы төленбеуінен, жасырын жұмыссыздық салдарынан жұмысқа қабілетті азаматтардың әлеуметтік құптауға болатын тұрмыс деңгейін қамтамасыз ете алмауына себеп болады.
Қазіргі уақытта облыста 6 аймақтық және салалық бағдарламалар бар. Олардың құрамына кедейлердің жағдайын жақсартумен тікелей байланысты: облысты әлеуметтік-экономикалық дамытудың 2002-2003 жылдарға арналған кешенді бағдарламасы, 2001-2002 жылдарға арналған Жастар саясатын дамыту, облыс аумағында қылмыскерлікпен күрес, кәмелетке толмағандар және жастар арасындағы құқық бұзушылықтың алдын алу, маскүнемдік және алкоголизммен күрестің 2000-2002 жылдарға арналған бағдарламасы және басқа да халықтың тұрмыс деңгейін жақсарту мен әлеуметтік мәселелерді шешуге бағытталған бағдарламалар кіреді.
Халықтың тұрмыс деңгейін көтеруге тікелей бағытталған негізгі Бағдарлама, облыс Әкімінің 2000 жылғы 21 ақпандағы N№2-53 шешімімен бекітілген Кедейшілік және жұмыссыздықпен күрестің 2000-2002 жылдарға арналған Бағдарламасы болып табылады. Осы бағдарлама қоғам дамуының осы кезеңі үшін көкейкесті мәселелер мен басымдықтарды ескере отырып әзірленді. Бағдарламада кедейшілікпен күрес жөніндегі шаралар, негізінен, жаңа жұмыс орындарын ашу есебінен халықты жұмыспен қамтуды өсіруге, жұмыссыз азаматтарды әлеуметтік қорғаудың белсенді шараларын жүзеге асыруға және аз қамтамасыз етілген азаматтарға атаулы әлеуметтік көмек көрсетуге қол жеткізеді.

1. ҚАЗІРГІ КЕДЕЙШІЛІК ЖАҒДАЙЫН ТАЛДАУ

1.1. Облыстағы кедейшілік деңгейін анықтау және өлшеу
Кедейшілік халықтың ақшалай, мүліктік және басқа да ресурстармен қамтылуы біршама төмен деңгейде тұрған, сонымен қатар өзінің табиғи физиологиялық, материалдық және рухани қажеттіліктерін төмен деңгейде қанағаттандыратын бөлігінің әлеуметтік-экономикалық жағдайы.
Табыс жағынан кедейшілік ең төменгі күнкөріс деңгейімен, кедейшілік шегінің өлшемімен, ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен табысы бар халық бөлшегімен және де басқа көрсеткіштермен өлшенеді.
Ең төменгі күнкөріс, 70%-азық-түлік, 30%-азық-түлік емес тауарлар мен қызметтерден тұратын минималды тұтыну кәрзеңкесінің негізінде есептелінеді. Нормативтік құқықтық актімен белгіленген кедейлік шегі ең төменгі күнкөріс деңгейінің 2001 жылы 38%, 2002 жылы - 40% құрастырды. Бұл көрсеткіш ең алдымен мемлекеттің атаулы әлеуметтік көмек көрсетудегі экономикалық мүмкіндіктерін сипаттайды.
өлшеу бірлігі
2000жы лдың есебі
2001жы лдың есебі
2002 жылғы бағалау
2002 жыл 2000жылға қарағанда %есебімен
1
2
3
4
5
6
Ең төмен күнкөріс деңгейі (орташа жылдық)
Теңге
3895
4446
4895
125,7
Кедейшілік шегі (орташа жылдық)
Теңге
1480
1689
1958
132,3
Кедейшілік шегінің ең төменгі күнкөріс деңгейінің мөлшеріне қарағандағы ара қатынасы
%
38
38
40
Облыста соңғы жылдары халықтың тұрмыс деңгейінің біртіндеп жақсарғаны байқалады. Сонымен, ең төмен күнкөріс деңгейінің мөлшері, орташа бағалағанда, 2002 жылы 2000 жылдың деңгейінен 25,7 пайызға артады.
Сонда да болса, ең төменгі күнкөріс деңгейінің мөлшерлері мен кедейшілік шегінің мөлшерлері, халықаралық тәжірибеге қарағанда бір деңгейде болу керек болғанымен, бұл көрсеткіштердің арасы әлі азаймаған.
Ең төменгі күнкөріс деңгейінің мөлшерінен төмен табысы бар халықтың бөлігі 2000 жылы 44,2 пайыздан 2001 жылы 40,4 пайызға төмендеп;ал 2002 жылы 35,2 пайыз деңгейінде болмақ деп болжамдалуда.
2000 жылы облыста аз қамтамасыз етілгендердің саны 267,3 мың болды, олардың ішінде тұрмыс жағдайы кедейшілік шегінен төмендер (1480 теңге) 83,0; 2001 жылы олардың саны 35,6 пайызға азайып 172,2 мың адам болды, соның ішінде кедейшілік шегінен төмен тұратындар (1689 теңге) 77,8 мың адамды (7,2 пайызға азайған) құрады. Алдын-ала алынған деректерге қарағанда аз қамтамасыз етілгендердің саны, 2001 жылмен салыстырғанда 7,1 пайызға азайып, 2002 жылы 160,0 мың адам болды.
Табысы кедейшілік деңгейінен төмендердің үлес салмағы азайып, 2001жылы 11 пайыз, биылғы жыл 10% құрады.
Биылғы жылдың басында, жан басына шаққандағы орташа табысы кедейлік шегінен төмен 160 мың адамның 54 пайызы - балалар мен 18 жасқа дейінгі жасөспірімдер, 18,5 пайызы - жұмыспен қамтылмағандар, 17,9 пайызы - жұмыс істейтін азаматтар, 6,8, пайызы - көп балалы отбасылар, 1,7 пайызы - зейнеткерлер және 1,1 пайызы мүгедектер. Жоғарыда аталғандардан басқа кедейлер санатына баспанасыздар, көшпенділер және босқындар жататын болды.
Осымен бірге, кедейшілік дегеніміз жұмыссыздық, және базалық әлеуметтік әл-ауқат пен қызметтерге қол жеткізу мүмкіндігінің төмендігі, медициналық қызметті пайдаланудың шектеулігі, ауылдық елді мекендерде мектептердің және медициналық мекемелердің жетіспеуі, білім беру деңгейінің төмендігі және адамдардың басқа да жағдайларды пайдалану мүмкіншілігінен айыру.

1.2. Экономиканың даму деңгейі және кедейшілік

1.2.1. Экономикалық өсу және кедейшілік
Кедейшілікті төмендетудің маңызды шарты экономиканы дамыту болып табылады. Облыс экономикасының тұрақты өсуі туралы соңғы жылдардағы көрсеткіштер дәлел. Жалпы ішкі өнімдердің нақты өсуі 1998 жылдан бастап 2001 жылды қоса алғандағы мерзім ішінде 67,9% құрады, бұл жылына орта есеппен 17 пайыз. Осы мерзім ішінде жалпы жұмыссыздық деңгейі 13,4-тен 10,2 пайызға дейін төмендеді, немесе жалпы ішкі өнім өсімінің әрбір пайызы жұмыссыздық деңгейін 0,06 пайызға дейін төмендетуге қол жеткізді.
Алматы облысы аграрлы-индустриалды аймаққа жатады.
Облыстық өнеркәсіп саясатының негізгі бағыты өнеркәсіп кешенін тұрақты дамыту және ауылшаруашылығы өнімдерін өңдеуді дамыту болып табылады. Машина жасау кәсіпорындарын және металл өңдеу салаларын дамыту үшін жеткілікті әлеует бар. Қант, ет, сүт, темекі бұйымдары, жүзім шараптары, аккумуляторлардың тауарлы рыногы дамуда.
Облыста соңғы жылдары өнеркәсіп өнімін өндіруді өсірудің оңды тенденциясы сақталуда. 2002 жылы өнеркәсіп өнімінің көлемін 100,9 млрд. теңгеге дейін, физикалық көлемнің индексін - 113 пайызға жеткізу көзделді.
Өндірісті өсіру жұмыс істеп тұрған кәсіпорындардың қуаттылығын арттыру және жұмысы тоқтап тұрған кәсіпорындардың қызметін жаңарту, 98 жаңа өндіріс орындарын, учаскелер, цехтарды пайдалануға беру есебінен қамтамасыз ету көзделеді. Осындай шаралардың есебінен қосымша 3 мың жұмыс орнын құру жоспарланады.
Ағымдағы жылы пайдалануға берілген ең ірі объектілер арасында: Қарасай ауданындағы«"Қазақстан қағазы" ЖАҚ-ы 350 жұмыс орнын,«"Екафарма БК" ЖШС-гі 27 жұмыс орнын, Іле ауданындағы "Райымбек-Агро" 79 жұмыс орнын, Жамбыл ауданындағы«"Рахат су" ЖШС-гі 52 жұмыс орнын, Талдықорған қаласындағы жылына қуаттылығы 750 мың дана қазіргі заманғы импорталмастыратын аккумулятор батареяларын шығару жөніндегі "БМ Енерджи Компания" ЖАҚ зауыты 180 жұмыс орнын ашты.
Жыл басынан бері 10 жұмысы тоқтап тұрған кәсіпорындар қызметі қалпына келтірілді, оның ішінде ең ірілері: "Қазақаккумулятор" АТАҚ-ы - 160 жұмыс орнымен, "Голд Продукт Компаниясының"»"Арсенал АМЗ" - 100 жұмыс орнымен,«"Талғар тігін фабрикасы"»ЖШС-гі - 80 жұмыс орнымен іске қосылды.
Ағымдағы жылдың соңына дейін 21 жұмысы тоқтап тұрған өнеркәсіп кәсіпорындарының қызметін қайта жаңарту жоспарланып, оның есебінен қосымша 600-ден астам жұмыс орындары құрылатын болады.
ТМД елдеріне: "Хамле компания ЛТД" ЖШС-гі печенье, шарап зауыттары табиғи жүзім шараптарын, "Қайнар" ААҚ-ы - электр аккумуляторларын, "Үркер косметик" - косметикалық өнімдері жеткізіледі.
Облыс экономикасын дамытудың басымды бағыттарының бірі ауылшаруашылығы өндірісін тиімді дамыту үшін жағдай жасау, жер, су, ғылыми әлеуетті ұтымды пайдалану және ауыл тұрғындарының әлеуметтік проблемаларын шешу болып табылады.
Ауылшаруашылығы өндірісінде 36 мыңнан астам шаруашылық субъектілері шұғылданады, оларда 96,6 мың адам жұмыс істейді.
Жыл сайын, 1997 жылдан бастап ауылшаруашылығы өнімдерін өндіру көлемі орта есеппен 15 пайызға көбейеді. 1997 жылдан бастап мал басын өсіру тұрақтанып, өндірістің құлдырауы тоқтатылды.
2001 жылы ауылшаруашылығы өнімдерін өндіру көлемі 66,2 млрд. теңгені құрады, бұл 2000 жылға қарағанда 4,8 пайызға артқан, биылғы жылдық жарты жылдығында 26,6 млрд. теңге немесе 2001 жылдық сәйкес кезеңіне 110,2 пайыз.
Реформаны тереңдету, өндірісті тұрақтандыру және ауылшаруашылығы өнімдерімен базарларды толтыру үшін жұмыс жүргізілуде.
Өсірілген өнімді өткізу облыста жұмыс істейтін базарлар арқылы жүзеге асырылады. "Облыстық сауда-саттық компаниясы"»ЖАҚ-ы, аудандар мен қалалардағы бөлімшелерімен ауылшаруашылығы өнімдерін сатып алуды жүзеге асыру, басқа дайындалған өнімді сақтау және қайта өңдеу үшін өз базаларын құру жөнінде жұмыс жүргізеді.
Соңғы үш жылда аграрлық сектор ішінде МТС-дың санын көбейту, жұмыс істемейтін ауылшаруашылығы өндірісін жаңалау және қалпына келтіру, басқа да атқарылған шаралардың нәтижесінде 7 мыңға жуық жаңа жұмыс орындары құрылды.
Бұдан басқа, облыста туризмді дамытуға үлкен мүмкіндіктер бар. Мұның басты игілігі - олар әр түрлі бірегей табиғатты жерлер, перспективасы мол туристік маршруттар, мәдени, тарихи және табиғи ескерткіштер болып табылады. Қазіргі уақытта облыста 100-ден астам туристік және санаториялық сауықтыру объектілері орналасқан, оларда 2000-нан астам қызмет етеді.
Соңғы 1,5 жылда өнеркәсіпте жұмыс істейтіндер саны (2 мың. адамға), құрылыста (1,1 мың. адамға) көбейді. Жалдалмалы жұмыскерлер саны білім саласында (27,4% жалпы саннан), ауыл және орман шаруашылығында (18,5%), өнеркәсіпте (17,1%), денсаулық сақтау саласында (10,5%) ең үлкен үлеске ие болды.
Шағын кәсіпкерлікте жұмыс істейтіндер санының өскендігі байқалды. 2002 жылдың 1 шілдесінде өз бетінше жұмыс істейтіндер саны 1997 жылға қарағанда 1,5 есеге көбейіп, бұл көрсеткіш азаматтардың өз проблемаларын шешуде белсенділігінің артқандығын дәлелдеді.
2002 жылдың 1 маусымында орташа айлық номиналды жалақы облыс бойынша 14323 теңгені құрады және былтырғы жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 16,8 пайызға өсті.
Мемлекеттік бюджетке түсім көлемі өсуде. 2002 жылдың қаңтар-мамыр айларында ірі және орта кәсіпорындар бойынша 2411 млн. теңге сомада табыс алынды. Рентабельділік деңгейі 11,1 пайызды құрады.
Жоғарыда белгіленген экономикалық өсу халықтың өмір сүру деңгейінің жақсаруын қамтамасыз етті, ол мемлекет халқының ақшалай табыс көрсеткіштерінің динамикасы мен күнкөріс деңгейі көлемінің өсуінен болды. 2001 жылы жан басына шаққандағы номиналдық табыс бір айда 4477 теңгені құрады және күнкөріс деңгейінің көлемі 0,7 пайыздан асты. Номиналдық табыс мөлшерінің ең төменгі күнкөріс деңгейі мөлшерінен артуы 2002 жылы да сақталып, оның артуы мамыр айында 10,9 пайызды құрады. Алайда, облысты экономикалық дамытуға жасалған талдау халықты жұмыспен қамтуды көтеру үшін облыста әлі де болса пайдаланылмай отырған резервтердің бар екендігін көрсетті.

1.2.2. Жұмыспен қамту және жұмыссыздық
Кейінгі жылдары еңбек рыногындағы жұмыссыздықтың жалпы деңгейінің төмендегені, жұмыс күшінің секторлар мен экономика салаларында мемлекеттік емес секторлар пайдасына қайта бөлу жалғасын тауып келе жатқаны, өз бетімен жұмыспен қамтылған халық санының өсуі, сонымен қатар жалданып жұмыс істейтіндер санының азаюы байқалады.
Облыстық статистика басқармасы өткізген халықты ішінара тексеру деректері бойынша 2001 жылы жұмыспен қамтылмағандардың көбісі 15-39 жастағы адамдар (57,1%), жастар (16-24 жас) арасындағы жұмыссыздықтың деңгейі 22,8 %.
Экономикалы тұрғыдан іскер халық арасындағы жұмыссыздықтың жалпы деңгейі 2002 жылдың басында 10,4 % құрады, бірінші жартыжылдықтың аяғына 9,1%-ға азайды. Сонымен қатар, Еңбекшіқазақ ауданында 6,4 %-дан, Ақсу ауданында 15,4 %-ға дейін өзгереді. Облыстық статистика басқармасының деректері бойынша 2001 жылдың 1-ші шілдесіне қарағандағы жұмыссыздардың жалпы саны 71124 адамды құрады, бұл, былтырғы жылғымен салыстырғанда орташа алғанда 3858 адамға, немесе 5,1 %-ға аз деген сөз.
Қазақстан Республикасы "Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы"» Заңының қабылдануына байланысты, басқа жылдарға қарағанда, 2002 жылы жұмыспен қамту жөніндегі уәкілетті органдарда тіркелген жұмыссыз азаматтардың саны әжептәуір көбейді. Уәкілетті органдарға қатынасқандардың саны 1996-1997 жылдардағы деңгейге жақындайды, ол кезде жұмыспен қамту қызметіне 45 %, яғни 41 мың жұмыссыз азамат қатынасқан.
2002 жылдың 1-ші жартыжылдығында 31020 адам жұмыссыздар ретінде тіркелген, бұл былтырғы жылдың сәйкес мерзімімен салыстырғанда 2,5 есеге көбейгенін көрсетеді.
2002 жылдың 1-ші қыркүйегіне жұмыссыздық деңгейі 2,0%-дан 2,8 %-ға өсті.
Еңбек рыногында жұмыс күшіне сұраныс пен ұсыныстың квалификациялық-кәсіби құрылымдарының сәйкессіздігі орын алған Жоғары кәсіби жұмыс күші, әсіресе жоғары білімді мамандар, білікті жұмысшы кадрлар кеткендіктен лайықты дайындығы жоқ адамдардың саны артады. Сонымен қатар инженерлік кадрларға, көпшілік кәсібінің жоғары білікті жұмысшыларына тұрақты сұраныс қалыптасады. Сондай-ақ, юрист, экономист, мұғалім, мектеп жасына дейінгі балалар тәрбиешісі сияқты жекелеген мамандықтар бойынша жоғары және орта кәсіби мамандық иелерінен құралған жұмыссыздардың потенциалы қажет болмай қалуда.
2002 жылдың 1-ші шілдесінен есепте тұрған жұмыссыздардың ішінде 1170 адам (4,7%) - жоғары білімді, 14619 (59,2%) - орта білімді, 4016 адам (16,3%) - орта кәсіби білімді.
Әлі де болса, ауылдық елді мекендерде жұмыспен қамту проблемасын шешу қалаға қарағанда қиындық келтіреді. 2002 жылдың 1-ші тоқсанында, орта есеппен алғанда, облыс бойынша әрбір бесінші жұмыссыз азамат жұмыспен қамтылса, ауыл тұрғандарының арасынан әрбір жетіншісі қамтылады.
Біліктілік талаптарының жоғарылауына байланысты, кәсібі және мамандығы бойынша жұмыс тәжірибесі жоқ жастардың жұмысқа орналасу мүмкіншілігі төмендейді. 2001 жылы жастардың арасынан әрбір төртінші жұмысқа орналасса, 2002 жылы әрбір алтыншы ғана орналасатын болады.
Жұмыс орындары жетіспеген жағдайда, еңбек рыногындағы бәсекеге қабілеті төмен мүгедектердің проблемасы қиындай түседі. Жұмыспен қамту жөніндегі уәкілетті органдарда тіркелген мүгедектердің саны аз болғанмен, 2001 жылғы 15 адамнан 2002 жылдың алты айында 43 адамға дейін көбею тенденциясы байқалады.
Әдеттегідей, біліксіз жұмыс күші болатын репатрианттарды (оралмандарды) жұмысқа орналастыру деңгейі төмен: 2001 жылы 4,6% - ғана, 2002 жылы - 12% құрады.
Шағын қалаларда және ауылдық жерлерде әсіресе әйелдерді жұмыспен қамту проблемасы күн тәртібінен түспей тұр. 2002 жылдың алты айы аралығында жұмыспен қамту мәселесі бойынша уәкілетті органдарға өтініш жасаған әйелдердің жалпы санының -56,3% ауылдық жерлердің тұрғындары. Жұмыссыз әйел, жанұя мүшелерін күтумен қатар қосымша табыс көздерін іздеуге мәжбүр болады.
Зейнеткерлік жасқа таяп қалған адамдарды, әсіресе әйелдерді, жұмысқа қабылдау кезінде жасы және жынысына байланысты кемсіту мәселенің шешілуін қиындата түседі. Зейнеткерлік жасқа таяп қалғандар, еңбек рыногында мүмкіншіліктері төмен болғандықтан, жұмыспен қамтуға уәкілетті органдарда тіркелуден бас тартады. Мәселен, халықтың осы санатынан, 2002 жылдың 1-ші жартыжылдығында жұмысқа орналасуға көмектесу жөнінде 152-ғана адам, оның ішінде 88 әйел өтініш жасады.
Жұмысқа тұру, дұрыс табыс табу мүмкіндігі болмағандықтан ер адамдардың отбасындағы асыраушы ретіндегі статусы төмендейді. Дұрыс жұмыс табысы жоқ және бұрынғы әлеуметтік статусқа сай келмейтін жұмыстан, ер адамдардың көбісі бас тартады. Нәтижесінде жұмыссыздар құрамында маргинализация жүреді, уәкілетті органдарда көбінесе жұмыспен қамту мәселелері жөнінде тек мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алу үшін тіркелетін бәсекеге жарамсыз азаматтардың үлесі көбейе түседі.
Облыстың еңбек рыногына әсер ететін проблемалардың бірі ТМД қатысушы-мемлекеттерінен келетін жасырын еңбек көші-қоны. Қазақстандық кәсіпкерлердің көбісі, шетелдік жұмыс күшінің арзандығына байланысты, біліктілігі төмен, жасырын еңбек босқындарын жалдайды. Бұл бейресми секторлардың және заңсыз жалдаудың кеңеюіне соқтыратын әділетсіз бәсеке тудырып, жергілікті халықтың жұмыспен қамтылуына әсер етеді.

1.2.3. Шағын бизнес
Шағын кәсіпкерлікті дамыту және қолдау кәсіпкерлік саласындағы жұмыстарға халықтың әлеуметтік - кедей тобын тарту жолымен кедейшілік деңгейін төмендетуге мүмкіндік беретін аймақтық саясат бағыттарының бірден-бір жолы болып табылады.
Соңғы жылдары шағын кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі жұмыстар жандандырылды. Жыл сайын шағын кәсіпкерлік субъектілерінің, оларда жұмыс істейтіндер саны өсуде. Соңғы үш жылда бұл көрсеткіштер 50 пайыздан астам артты, олармен өндірілген өнім көлемі 1,5 есеге өсті.
Шағын кәсіпкерлік субъектілері негізінен: саудамен 45,9%, түрлі қызмет көрсетулермен 17,2%, өнеркәсіп өнімдерін өндірумен 15,1%, ауыл шаруашылығы дақылдарын өңдеумен 9,1% айналысады.
Облыста 2002 жылғы 1-шілдеге шағын кәсіпкерлік субъектілерінің 3887 заңды тұлғалары болды, оларда 35149 адам жұмыс істеді. Фермер және шаруа қожалықтарының саны 31253, оларда жұмыс істейтіндер саны 100241 адам, жеке кәсіпкерлікте 14778 субъект тіркелген, оларда 31981 адам жұмыс істеді. Олармен өндірілген өнім (жұмыстар, қызмет көрсетулер) көлемі 17,8 млрд.теңгені (2001 жылғы 128,9%) құрады.
Алайда, негізінен бастапқы капиталдық жоқтығынан, халықтың жеке бизнес жүргізуге дайын еместігіне байланысты шағын кәсіпкерлік ауылдық жерлерге қарағанда қалалық жерлерде анағұрлым дамығандығын атап айту қажет.

1.2.4. Қоғамдық жұмыстар
Жұмыс орындары жетіспеген және нағыз жұмыссыздық деңгейі жоғарылаған жағдайда еңбек рыногындағы шиеленісуді жұмсартудың маңызды жолдарының бірі ақылы қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру болып табылады. Жұмыссыздарды әлеуметтік қолдаудың белсенді түрі ретіндегі қоғамдық жұмыстардың, уақытша жұмыс, пайда табуға және жұмыссыз азаматтардың кәсіби дағдылары мен еңбекке деген уәждарын сақтау мен дамытуға мүмкіндік беретін жолындағы ролі жыл сайын артуда.
Бос жұмыс орындары жетіспеген жағдайда жұмыссыздардың көпшілігіне, әсіресе ауыл тұрғындарына, аз қамтамасыз етілген азаматтарға, зейнеткерлік жасқа таяп қалған адамдарға, қоғамдық жұмыстар табыс табудың жалғыз мүмкіндігі болып табылады.
Егер 2000 жылы қоғамдық жұмыстарға 7030 жұмыссыз азамат қатысса, 2001 жылы - 9430, 2002 жылдың 1-ші жартыжылдығында - 8596 адам қатысты.
Бұрынғыдай, жұмыссыздардың басым көпшілігі елді мекендерді көркейту (39%), экологиялық тазарту және көгалдандыру (43,8 %) сияқты қоғамдық жұмыстарға қатысады.
Әйелдерге, жастарға, арнайы білім иелеріне арналған қоғамдық жұмыс түрлерінің кеңеюі, оның беделін арттыруда. 2002 жылда қоғамдық жұмыстардың 17 түрі ұйымдастырылды.

1.2.5. Кәсіби дайындау және қайта дайындау
Еңбек рыногында өзін-өзі ақтайтын реттеу технологиясының бірі - жұмыссыз азаматтарды кәсіби оқыту, біліктілігін арттыру және қайта дайындау. Кәсіби оқыту курсынан өткен жұмыссыздардың үлес салмағы 2001 жылы 13,7 % болса, 2002 жылдың 1-ші жартыжылдығында 8,2 % құрады.
Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмекке үміткерлер санының көбеюіне байланысты жұмыссыздарды кәсіби дайындықтан өткізу төмендей түседі. Облыста халықты жұмыспен қамту бағдарламасын қаржыландыру, оқу-материалдық базасын жақсарту және инженер-педагог қызметкерлердің біліктілігін арттыру үшін облыстық бюджеттен бөлінген қаржы есебінен жұмыссыздарды оқыту, мемлекеттік кәсіби мектептерді (лицейлерді) орталық ретінде кеңінен қолдану, шаралары ұйымдастырылуда. Облыстағы 39 оқу орынының базасында 60-тан астам мамандық, кәсіп бойынша жұмыссыз азаматтарды оқытудың мүмкіншілігі ашылады. Кәсіпорын базаларын кадрларды қайта дайындауға пайдалану мақсатында олармен байланыс қалыптасуда. Аймақтық шашыраңқылыққа, көлік қатынасының нашарлығына, бірнеше аудандарда бәсекеге қабілеті бар мамандық бойынша оқу базасының болмауына байланысты кәсіби курстарды ұйымдастыру қиындайтын ауылдық жерлерде, қайта оқыту үшін жұмыссыздардың тұрғылықты жерінде көшпелі оқыту тәжірибесі іске асырылуда. Қолданылған шаралардың нәтижесінде, оқуға жіберілген ауылдық жұмыссыздардың үлесі 2002 жылдың 1-ші жартыжылдығында 45,0 % құрады. Алайда, жұмысшылар мен инженерлік-техникалық кадрлар және жастардың керекті мамандықтарды алуға деген уәжінің төмендігін анықтау әдісінің рынокта жоқтығына байланысты, жұмыспен қамту мәселелері жөніндегі уәкілетті органдардың жұмысберушілер сұранысына, әсіресе жаңа технологияны талап ететін (дәнекерші, машинист, фермер, құрылыс мамандықтары және т.б.) мамандықтар бойынша мезгілінде жауап беруге кейде мүмкіндігі болмайды. Еңбек қорын толтыру көзі жастар деп есептелетініне қарамастан, оқығандардың ішінде жастардың үлес салмағының біраз төмендегені байқалады (2001 жылы- 59,5%-дан 2002 жылдың 1-ші жартыжылдығында 44,0%-ға дейін).

1.2.6. Шағын қаржыландыру
Шағын несиелеу облыста өзін-өзі жұмыспен қамту және аз қамтамасыз етілген және жұмыссыз азаматтардың материалдық жағдайын жақсарту жөнінде басымды шаралардың бірі болып табылады. Ол кәсіпкерлікте, жанұялық және жеке бизнесте тиімді ынталандыру рөлін атқарады, сондай-ақ жұмысты жаңа бастаған бизнесмендерге тәжірибе жинақтауға, пайда табуға, кедейлік шегінен шығуға көмектеседі.
Облыста үкіметтік емес ұйымдардың, сондай-ақ халықаралық ұйымдардың қаражатын тарту жолымен шығын несиелеуден оңды тәжірибе бар.
Қормен, шағын несиелеу бағдарламасы енгізілгеннен бері облыс бойынша тұтастай алғанда 6255 адам жалпы сомасы 196,7 млн. теңге кредит алды, мұнымен 2682 заем жинаушы қайтарылатын сома есебінен (1999ж.-177, 2000ж-1028, 2001ж-1024 және ағымдағы жылы-453 несие) несие алған. Облыстың барлық аймақтарының ауыл халқы шағын кредитпен қамтылды. Мұнда артықшылықты әйел адамдар мен көп балалы отбасылар (барлық кредиттік 65%-ы), жастар, сондай-ақ репатрианттар (оралмандар) алды. Бастапқы кезде шағын несиелеу жеке адамдарға берумен жүзеге асырылды, келешекте Қор топпен несиелеуге көшті, несие бірнеше заем алушыны біртұтас жобаға біріктіру, бұл алынған кредиттің қайтарылмау қаупін белгілі бір дәрежеде төмендетуге мүмкіндік береді.
Қазіргі кезеңде облыста 200-ге жуық шағын несиелеу тобы 2-ден 10-ға дейінгі адам санымен құрылған. Сондай-ақ, заем алушылардың іске көзқарасы, жобалар сапасын жақсартуға мүмкіндік беретін, несие берудің шарттары мен тетіктері өзгертілді. 2000 жылдан бастап берілген шағын кредиттер 90-100% мөлшерінде қайтарылуда.
Қауымдық несиелеудің Қазақстандық қоры (ҚНҚҚ) 1997 жылы қарашада Халықаралық даму жөніндегі (ЮСАИД) Америка Агенттігімен және Қазақстанда шағын несиелеу бағдарламасын іске асыруға бағытталған Сорос қорымен бөлінген грант қаржысымен құрылған.
ҚНҚҚ-ы айналым капиталын арттыруға және негізгі құрал-жабдықтар алуға несие береді. Несие сонымен қатар мамандар тарапынан тікелей заем жинаушылармен бірге жұмыс істейтін кредит беретін техникалық көмек қоса көрсетіледі. ҚНҚ ның бастапқы өнімі топпен несиелеу, топпен кепіл беру жүйесі арқылы айналым капиталын толықтыруға аз мөлшердегі несиелер ұйғарылады.
2001 жылы ҚНҚҚ-ы клиенттерінің сұранысы негізінде жеке кредит беру бағдарламасын жасады. ҚНҚҚ-ның заем жинаушыны таңдау кезіндегі негізгі бағыты - әйел кәсіпкерлерді қолдау. ҚНҚҚ-ы клиентурасының 80%-ы әйелдерден тұрады. 2001 жылы ҚНҚҚ-нан 3 млн. АҚШ доллары сомасында 11 мың адамға несие берілді.
Аз қамтамасыз етілген азаматтарды қолдау жөніндегі қор ҚР Президентінің 1997ж. 10 желтоқсандағы«"Аз қамтамасыз етілген азаматтарды қолдау жөніндегі жалпы ұлттық қор туралы" N 3791 Жарлығына сәйкес құрылған. 1998-2001 жж. мерзімінде 30,1 млн теңге сомада шағын кредит берілген. Алайда, қор жұмысының тиімділік көрсеткіштерінің бірі - қайтарымы 70%-ды құрады.
Сонымен қатар, облыста мемлекеттік қаржы ресурстарын тарта отырып, ауыл шаруашылығы өндірісінің пилоттық несиелеу жобасы жүзеге асырылуда. ҚР-ы Үкіметінің 2001 жылға "Аграрлық секторды несиелеу мәселесі туралы" N 137 қаулысына сәйкес облыстық ауыл шаруашылығы департаментінде аймақтық және ауылдық несие серіктестіктерінің әлеуметтік қатысушыларын анықтау үшін Ауыл шаруашылығы Министрлігіне ұсыныстар әзірлеу жөніндегі Комиссия құрылды.
Жоғарыда көрсетілген қаулыға сәйкес 2001 жылы 29 құрылтайшысымен және 368,0 мың теңге сомада жарғылық капиталымен Ескелді ауданында«"Шаруа-Несие"»АНС (ауылдық несиелік серіктестік) құрылды. Қазіргі кезеңде жарғылық капитал 10737 мың теңгеге дейін арттырылған 48 құрылтайшысы бар, құжаттары қайта тіркелуге өткізілді. "Шаруа-несие"»Ауылдық несиелік серіктестігі 14 шаруашылық- құрылтайшыларына 17770 мың теңге сомада кредит берілді.
Панфилов ауданында 21 құрылтайшысымен және 3701 мың теңге жарғылық қорымен "Жаркент"»ауылдық несиелік серіктестігі құрылды. (ҚР Ауылшарминінің 2001ж. 24 желтоқсанындағы N 401 бұйрығы). Құрылтайшылар құжаттары облыстық әділет басқармасынан тіркеуден өткен.
Ауылдық несиелік серіктестіктер Қарасай ауданында 22 құрылтайшысымен құрылады, жарғылық қоры 3200 мың теңге. Ауылдық несиелік серіктестіктерін құру жөніндегі барлық қажетті құжаттар Ауыл шаруашылығы Министрлігіне және«"Аграрлы кредит корпорациясы"» ЖАҚ-на берілді.
Ауылдық несиелік серіктестіктер облыстық ауылдық жерлері үшін несиелік және қаржылық қызмет көрсетуді дамытудың құптауға болатын әдісі болып табылады. Несиелік серіктестіктер құру ауыл шаруашылығы тауарөндірушілерінің өздерінің қаражаттарын тарту арқылы, ауыл шаруашылығы өндірісін несиелеу жүйесін ұйымдастыруға және осы мақсатқа бөлінген мемлекеттік несиелік ресурстарды тиімді пайдалануға мүмкіндік береді.
Шағын кредит ұйымдарының жұмыс мерзімі ішінде облыста шағын кредит бағдарламасын енгізудің оңды тәжірибесі жинақталды. Оларды енгізу жұмыс орындарын, құру, шағын бизнесті дамыту, өзін-өзі жұмыспен қамту, өндірісті ұлғайту сияқты біршама нәтижелерге қол жеткізіп, тұтастай алғанда халықтың тұрмыс деңгейін көтеруге әсерін тигізді.
Сонымен қатар, аз қамтамасыз етілген азаматтарды шағын несиелеу, әлі де болса ойлаған нәтижелерге қол жеткізуге толық мүмкіндік бермей отыр. Оның негізгі себебі шағын несиелеуді қаржыландырудың шағын кредит ұйымдарында айқын нормативтік құқықтар базасының жеткіліксіз болуы. Жергілікті атқарушы органдар деңгейінде шағын несиелеу бағдарламасын тиімді үйлестіру және шағын несиелеу ұйымдары қызметіне қолдау көрсету жөніндегі жұмыс нашар жүргізіледі.

1.3. Әлеуметтік сала

1.3.1. Демография және күші-қон
Облыстағы халық саны 2002 жылдың 1 қаңтарына 1558,2 мың. адам болды, оның ішінде қалалық жерлерде 444,4 (28,5%), ауылдық жерлерде 1113,8 (71,5%). Республика бойынша біздің облыста ауыл халқының үлес салмағы жоғары, сондай-ақ халықтың кедей тобының үлес салмағы - (9,7%).
1992 жылдан бастап облыста халық санының азайғандығы байқалды. Туу коэффициенті 1991 жылы 1000 адамға шаққанда 23,3-тен, 2001 жылы 14,4-ке дейін төмендеді, өлім деңгейі 7,9-дан 8,6-ға дейін өсті, табиғи өсім, 15,4-тен 5,8-ге дейін азайды. Әрбір 1000 туылған балаға шаққанда 2001 жылы нәрестелер өлімінің коэффициенті 12,1-ге төмендеді.
Кедейшіліктің гендерлік қырлары ( аспектілері ) .
Облыс халықтың жалпы санынан 51% әйелдер құрайды. Әйелдердің өмір сүру деңгейі ер адамдарға қарағанда 8,8 жасқа жоғары. Сонымен қатар, әйелдердің білімділік деңгейі де жоғары, жоғарғы және арнайы оқу орындарындағы оқитын әйелдердің үлес салмағы жоғары. Алайда, ер адамдарға қарағанда жалпы жұмыссыздық деңгейі әйелдер арасында жоғары, сондай-ақ әйелдер үшін ұзақ жұмыссыздық ерекше сипат алуда. Еңбек рыногында әйелдер еңбегіне сұраныс аз: олардың үлесі жалдалмалы жұмысшылар арасында төмен және өзін-өзі жұмыспен қамтитын адамдар арасында жоғары. Кедейшіліктің гендерлік аспектісі сондай-ақ табыс табуда да айқын көрініп отыр, мысалы әйелдердің еңбек жалақысы ер азаматтар жалақысының 65,6% құрады (2001 жылы). Мұндай жағдай облыста толық емес отбасылардың кедейшілігіне әкеліп соқтырды. Облыста некесіз туылған балалар саны 1991 жылғы барлық туылған 14,7% қарағанда 2000 жылы 25,5% құрады.
Облыста«Қазақстан Республикасындағы әйелдердің жағдайын жақсарту жөніндегі ұлттық іс-қимыл жоспарын»орындау шеңберінде бірінші кезекте көп балалы аналардың, мүгедек әйелдердің, жұмыссыз әйелдердің мүддесін қорғау көзделді. Облыста сондай-ақ, әйелдер басқаратын 400-ге жуық шағын кәсіпкерлік құрылымдары өздерінің қызметін жүзеге асыруда. 685 әйел 21,3 млн. теңге сомасында шағын кредит алды.
Облыста әйелдер басқаратын 2 саяси партия, 7 ұлттық мәдени орталықтар, 18 әйелдер құқығын қорғау жөніндегі қоғамдар жұмыс істейді.
Әйелдерге қатысты зорлықпен күрес жүргізу мақсатында отбасылар ісі жөніндегі облыстық комиссия жұмыс істейді. Комиссия өзінің жұмысын криминалды полиция бөлімшелерімен және басқа да жеңгетайлықты анықтау және болдырмау, парнографиалық бизнес жөніндегі қызметтермен өзара байланыста жұмыс жүргізеді. Әйелдер және балалар үшін 2 дағдарыс орталығы және 2 жетімхана құрылған, оған 2000-нан астам әйел келіп көмек сұраған, алайда мұндай жұмыс тек облыс орталығында жүргізіледі.
Кедейшіліктің жасына қарай аспектілері. Облыста отбасылардың орташа саны (4 адам) республика бойынша орта көрсеткіштен жоғары. Туу деңгейінің төмендігіне қарамастан халықтың жастық құрылымында балалар (32,7%) және 30-ға дейінгі жастар ие болады. Кедейшілік негізінен осы жастағы адамдарға тән. Халықтың егде жастағы аздаған тобы кедейлік шегінен асатын зейнетақымен қамтамасыз етілген (9,8%).
Кедейшіліктің күші-қон аспектілері . Облыста күші-қонның теріс сальдосы сақталуда. 1991-2001 жылдары күші-қон есебінен облыс 183,9 мың адамды сыртқа жіберді, оның ішінде ішкі республикалық күші-қон 21,7 мың адам. Соңғы жылдары ауыл жастарының жаппай қалаға кетуі байқалуда, бұл еңбек рыногында әлеуметтік қиындықтардың және әлеуметтік мәселелердің шиеленісуіне әкеліп соғады.
Сондай-ақ, жасырын күші-қон проблемасы еңбек рыногында қосымша бәсеке тудыратын, Қырғызстан және Өзбекстаннан келген арзан жұмысшы күші бар.
Облыста жақын және алыс шетелден келген 24914 репатриант тұрады. Олардың көпшілігі (85%) Алматы және Талдықорған қалаларына жақын орналасқан аймақтарда тұрады. Олар құжаттар ресімдеуде, азаматтық, тұрғын-үй, жер учаскелерін алуда мемлекеттік жәрдеммен қамтамасыз етілген. Сонымен қатар, 223 оралмандар отбасы тұрғын-үй алу кезегінде тұр, отбасында бірде-бір адам жұмыс істемейтін 531 отбасы тіркелген. Әлеуметтік жағдайы бойынша репатрианттар қоғамның ең кедей тобына жатады.
Маргиналды топтар. Соңғы жылдары анықталғандардың ішінен қылмыс жасаған адамдар жұмыссыздар санының 80% құрайды, олардың 20% жуығы - бұрын қылмыс жасағандар. Әйелдермен және кәмелетке толмағандармен жасалған қылмыс саны өсуде.

1.3.2. Халықтың денсаулық сақтау қызметтерімен
қамтамасыз етілуі
Әлеуметтік-экономикалық өмір сүру жағдайының нашарлауы облыстағы науқастану деңгейінің жалпы өсуіне негізгі себеп болды. Облыс бойынша халықтың жалпы науқастануы едәуір жоғары күйінде қалып отыр 100 мың адамға 45 мың, оның ішінде туберкулезбен науқастану 115,3, республика бойынша орта көрсеткіш - 153,2, жаңа пайда болған аурулар 191,7-нің орнына 148,8, бруцеллезбен 12,9-дың орнына 26,0.
Халықтың науқастану динамикасының тенденциясы мынадай әлеуметтік мәні бар аурулар, мысалы алкоголизм, нашақорлық, жыныс жолдары арқылы жұғатын аурулар, ВИЧ-инфекциясы, т.б. сипатталады.
Облыс халқын ауыз сумен қамтамасыз ету бүгінгі күнгі актуальды міндет болып табылады. Бұл ішек ауруларымен 2000 жылғы 60,5-ке қарағанда 2001 жылы 71,5 100 мың адамға және вирусты гепатитпен 2000 жылғы 148,2-нің орнына 2001 жылы 127,5 жоғары науқастанушылық жағдайлары анықталды.
Нәресте өлімінде 22,1% іштен туған жүрек қабыну аурулармен науқастануы алдыңғы орында, бұл халықтың тұрмыс деңгейі төмендеуінің нәтижесі болып табылады.
Облыста денсаулық сақтау саласын«"реформалау"»жылдарында медицина кадрлерінің саны 33 пайызға, ауруханалар, жедел жәрдем бөлімшелерінің саны күрт қысқарды, республикада медицина қызметкерлерінің айлық жалақысы ең төмен дәрежеде болды.
Соңғы жылдары қабылданған халыққа алғашқы дәрігерлік - санитарлық көмек көрсетуді жақсарту жөніндегі шаралар, ауылдық денсаулық сақтау салаларын дамытуды жақсарту жолдарын белгілеп берді. 2001 жылдан бастап облыста емдеу-профилактикалық мекемелер жүйесін қайта ұйымдастыру жүргізілді. Емханалар, дәрігерлік амбулаториялар және ауруханаларды біріктіру жолымен орталық аудандық аурухана, ауылдық учаскелік ауруханалар ұйымдастырылды, фельдшерлік пункттер ашылды. Соның нәтижесінде, облыста емдеу-профилактикалық мекемелерінің саны 682 бірлікке жетті. 2001 жылы медициналық қызмет көрсетуді 2940 дәрігер және 7012 медбикелер жүзеге асырды.
Облыста емдеу-профилактикалық мекемелерден басқа, салауатты өмір салтын насихаттау орталығы, 2 туберкулезге қарсы санатория, 4 балалар үйі, 2 қан құю орталығы, 2 медицина колледжі, 20 санитарлық-эпидемиологиялық станса жұмыс істейді.
2002 жылы облыстық денсаулық сақтау бюджеті 1260 млн. теңгеге көбейтілді 2,5-тен 3,6 млрд. теңгеге дейін, бұл облыстық емдеу-профилактикалық мекемелеріне қосымша 936 штаттық бірлік беруге, 28 реанимация және интенсивтік терапия бөлімдерін, 11 жедел жәрдем бөлімдерін, 5 бұрын жабылып қалған учаскелік ауруханаларды және 56 елді мекендерде фельдшерлік пункттерді ашуға мүмкіндік берді.
Дегенмен, 2002 жылы халыққа медициналық қызмет көрсету сапасы төмен күйінде қалып отыр немесе шығын облыстық бір тұрғынына республика бойынша орта есеппен 12000 теңгенің орнына 2320 теңгені құрады. Сондай-ақ, медицина кадрлерімен қамтамасыз ету республика бойынша көрсеткішінен төмен: дәрігерлермен қамтамасыз ету қалалық жерлердегі 10 мың адамға - 39,9, ауылдық жерлерде республика бойынша орта көрсеткіш 9,2 сәйкес 50,5 және 12,2; орта медициналық персонал 84,4 және 28,2 орта республикалық көрсеткіш - 93,0 және 44,3. Ауылдық жерлерде әлі де болса гепатит, туберкулез, ішек ауруларын, жаңа пайда болған ісік ауруларын емдеу проблемалары шешілмеген, сондай-ақ мамандар таңдау мүмкіндігі және емдеу әдістері жеткіліксіз.

1.3.3. Білім алуға қол жетімділік
Халық кедейлігі индексін құрайтын негізгі элементтердің бірі білім алуға қол жетімділік болып табылады.
Облыста 2001-2002 оқу жылында 59 мектепке дейінгі балалар мекемесі жұмыс істеді. Ағымдағы жылы олардың саны 2 бірлікке артты. Мектепке дейінгі балалар мекемесіне қажеттіліктің аз болып отыру себебі материалдық жағдайдың тұрақты болмауы салдарынан деп түсіндіріледі. Жұмыссыздық және амалсыздан көшіп-қону отбасы бюджетіне әсер етеді, сондай-ақ көптеген отбасылардың мектепке дейінгі балаларының білім алуы есебінен үнемдеуіне тура келеді.
Сондықтан, оған қарамастан облыстық барлық мектептерінде ата-аналар есебінен мектепке дайындық сыныптары ұйымдастырылған. Ағымдағы жылы барлығы 19% балалар онымен қамтылған. Осының салдарынан, әсіресе ауылдық жерлердегі балалар мектепке базалық дайындықсыз барып отыр, бұл мектеп бағдарламасын игеруге қиындық туғызып, бастауыш білім алу сапасына көп әсер етуде. Толық қамтуды қамтамасыз ету үшін бюджеттен мектепке дейінгі дайындық жұмыстарын қаржыландыру мәселесін шешу қажет.
Қазіргі кезеңде облыста 3349 мектеп жасына дейінгі балалар тұратын 59 елді мекенінде мектептер жоқ, сонымен қатар, облыстық 6296 мектеп жасына дейінгі балалар тұратын 60 елді мекенінде тек қана негізгі мектептер, ал 4205 мектеп жасына дейінгі балалар санымен 88 елді мекенінде тек бастауыш мектептер бар. Бұл балалар үшін мектеп жанындағы интернаттар жұмыс істейді және балаларды тасу ұйымдастырылған, себебі бұл елді мекендерде нормативке сай мектеп құрылысы жоспарланбаған.
Осыған қарамастан, облыста соңғы 2 жылда 14 мектеп салынып, 16 мектеп ғимаратына күрделі жөндеу жүргізілді, 2005 жылға дейін бұрынғы мектептердің орнына 24 жаңа мектеп салу қажет, 45 мектеп күрделі жөндеуді қажет етеді.
Алматы мен Талдықорған қалаларына жақын орналасқан 3 ауданнан басқа, облыстық барлық аудан орталықтарында кәсіптік білім беру жүйесі бар. Сондықтан, кәсіптік білім беру мектептері жүйесін кеңейту қажеттілігі туындамай отыр. Алайда, кәсіптік білім беру мектептеріне қабылдау 9-сынып бітірушілер ішінен 3 пайызды ғана құрады, 11-сынып бітірушілер санынан 3,7%. Егер жоғары және арнайы орта оқу орындарында оқитындар пайызын ескеретін болсақ, әсіресе ауыл мектебін бітірушілер ішінен, ол да төмен, онда олардың барлығы ата-аналарының бағуында, ештеңемен шұғылданбайды деп қорытынды жасауға болады. Бұл жастар қылмысының және жұмыссыздар санының өсуіне әкеліп соқтырады. Сондықтан, оқушыларды кәсіби бағдарлау мәселесі бүгінгі күнгі кезек күттірмейтін мәселе болып отыр.
Негізінен білім алуға қол жетімділік мәселесі кедей отбасыларда туып отыр. Облыста 2002-2003 оқу жылының басында оқушылардың үй-тұрмыстық жағдайларын тексеру нәтижесінде аз қамтамасыз етілген отбасылар ішінен мектеп жасындағы 57869 бала анықталды, олардың 3091-і оралмандар отбасынан, 3170-і жетім балалар, 443-і ойлау қабілеті кем балалар. Ағымдағы жылы әлеуметтік өзара көмек орталығымен жүргізілген балалық марафондары, қайырымдылық акциялары және басқа да өткізілген шаралар барысында 55 мың әлеуметтік қорғалмаған балаларға киім, аяқ киім, мектепке қажетті құрал-жабдықтар түрінде көмек көрсетілді. Жаппай білім беру қоры есебінен аз қамтамасыз етілген отбасылардың 5221 оқушыға материалдық көмек көрсетілді.
Алайда, ыстық тамақпен қамтамасыз ету мәселесі толық шешілмей отыр. Облыс бойынша тұтастай алғанда ағымдағы жылы ыстық тамақпен 108039 оқушы қамтылған. Олардың ішінде 18563-і аз қамтамасыз етілген және көп балалы отбасылардан. Кедей отбасылардың балаларының 18% ғана тегін тамақпен қамтамасыз етілді, себебі аудандар балаларды тамақтандыруға бюджеттен қаржының 1% бөлмей отыр.
Ағымдағы жылы жазғы демалыспен 220 мың бала қамтылды, оның ішінде 20 мыңға жуығы кедей отбасылардың балалары.
Білім беру саласындағы жағдайға талдау, бірінші кезектегі шешуді қажет ететін проблема, апатты жағдайдағы тұрған мектептердің құрылысы және басқа да жөндеуді қажет ететін мектептерге күрделі жөндеу жүргізу екендігін көрсетті. Мектеп алдындағы дайындық және балалардың жазғы демалысын ұйымдастыру, кедей отбасылардың балаларын, жетім балаларды киіммен, аяқ киіммен, мектепке қажетті құрал-жабдықтармен, ыстық тамақпен қамтамасыз ету жөніндегі мәселелер күн тәртібінде өткір күйінде қалып отыр, бірақ олар кезең-кезеңмен шешілетін болады.

1.3.4. Аз қамтамасыз етілген халық тобына арналған
мемлекеттік әлеуметтік көмек жүйесі
Атаулы көмек көрсетудің критерийлері ретінде кедейлік шегін анықтаған және жергілікті билік органдарына төлем мөлшерін белгілеу мүмкіндігін берген "Ең төменгі күнкөріс деңгейі туралы" Заңының 1999 жылы қабылдануына байланысты, халықты әлеуметтік қорғау жүйесінде бір қатар жақсылықтар байқалды. Елді мекендердің әлеуметтік-еңбек картасын жасау арқылы жергілікті жерлерде аз қамтамасыз етілген отбасыларды есепке алу және оларды персонификациялау жұмысы дұрыстала бастады. Аймақтардың экологиялық, әлеуметтік және экономикалық ерекшеліктерін ескере отырып әлеуметтік көмек атаулы түрде берілетін болды.
Аз қамтамасыз етілген отбасыларға Қазақстан Республикасы Үкіметінің 1999 жылғы 22-шілдесінде қабылданған N 1036 қаулысы және соған ұқсас, облыс әкімінің 1999 жылғы 27-тамыздағы "Атаулы әлеуметтік көмек көрсетудің Уақытша ережелерін бекіту туралы" N 8-261 шешімі , оларға енгізілген өзгерістерімен қоса, 1999 жылдан бастап әлеуметтік көмек беру мәселелерін регламенттейтін негізгі құжат болып табылады. Жан басына шаққандағы бір айлық орташа табысы есеп-айырысу көрсеткішінің екі елеген мөлшерін аспайтын балалы отбасылардың жәрдемақысы негізгі жәрдемақы болып табылады. Жалпы сомасы 63792,3 мың теңге жәрдемақының осы түрін 1999 жылы 7439 отбасы, жалпы сомасы 89656,3 мың теңге болатын жәрдемақыны 2000 жылы 31552 отбасы , 2001 жылы жалпы сомасы 84274,5 мың теңге болатын жәрдемақыны 28027 отбасы алды.
Сонымен қатар, жәрдемақының тағы 4 түрі төленуі, атап айтқанда:
-үйде тәрбиеленетін және оқитын мүгедек балаларға, туған балаларға берілетін әлеуметтік көмек, жұмыс істеген және жұмыс істемеген азаматтарды жерлеуге, тұрғын-үй көмегі. Төлемнің жалпы сомасы 1999ж. 4492 алушыға 57891,4 мың теңгені, 2000ж. - 10901 алушыға 57977,6 мың теңгені, 2001 жылы - 12913 алушыға 70217,9 мың теңгені құрады.
1999 жылы, әр үйді аралау жолымен облыста тұратын 375000 отбасының ішінен баласы бар 55185 отбасы (жалпы санның 15%), анықталды. Тексеру нәтижесі 19984 отбасының (36,2 %) атаулы әлеуметтік көмекке мұқтаж екендігін көрсетті.
Аз қамтамасыз етілген отбасыларға әлеуметтік көмек көрсету проблемаларын Кедейлік және жұмыссыздықпен күресу бағдарламасы толық шешпейді. Халықтың аз қамтамасыз етілген тобының табыс деңгейін көтеруді ғана көздей отырып, бағдарламада халық табысының төмендігі сияқты кедейлік деңгейіне әсер ететін факторлар кешені ескерілмеген.
Халықты әлеуметтік қорғаудың 2002 жылға дейін күшінде болған жүйесі толық дәрежеде еңбек табысы мен өзіне-өзі көмектің өсуін ынталандыруға бағытталмаған. Сол проблемалардың ішінде мемлекеттік органдардағы халықты әлеуметтік қорғау мәселелері бойынша қызметтің әлсіздігін атап айтуға болады. қабылданған шешімдердің жеткілікті түрде анық болмағаны, әлеуметтік көмек алудың мүмкіншілігі туралы ақпарат тарату жүйесінің дамымағаны, әлеуметтік қызмет көрсетуге мемлекеттік емес секторлардың жеткіліксіз қатысуы да өз әсерін тигізбей қоймады.
Ақырында, әлеуметтік бағдарламалардың аймақтардағы тиімділігін бағалау көбінесе адамдардың тұрғын деңгейіне әсер ету тұрғысынан емес, сандық көрсеткіштер бойынша жүзеге асырылған.
2002 жылдың 1-ші қаңтарынан ҚР«"Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы" Заңының күшіне енуіне байланысты нақты табыстарын жасырғандықтан аз қамтамасыз етілген азаматтарды анықтау қиындай түсті. Сонымен қатар ауылдық жерлерде халықтың жиынтық табысын есепке алу әдістемесі жетілдірілмеген. Ауыл тұрғындары табыс деңгейі (қалаға қарағанда орта еңбекақысы төмен) мен жұмыспен қамту жағынан өте төмендігімен ерекшеленеді. Жеке адамдардың мал-жай шаруашылығы кейбір жағдайларда ауыл тұрғындарының табысын бағалау кезінде, көтеріңкі нәтижелерді көрсетіп, шаруашылық жүргізуден бас тартуды және масылдықты туындатады. Ал, атаулы әлеуметтік көмек алуға үміттенген отбасылардың жиынтық табысын анықтайтын Жаңа Ережеде қала тұрғындарының саяжай учаскелерінен келген табыстары саналмайды. әлеуметтік көмек көрсету өтініш білдіру принципі бойынша жүзеге асырылады да, көмек алушылар саны кірісі кедейлік шегінен төмен халық санына сәйкес бола бермейді.
Аудандар мен қалалардың 2002 жылғы деректері бойынша кедей халықтың басым көпшілігі қапшағай қаласында, Балқаш, Алакөл,ұйғыр және Кербұлақ аудандарында шоғырланған, осыған орай халыққа атаулы әлеуметтік көмек беру осы аймақтарда жүзеге асырылған, себебі тұрғындарының үштен бір бөлігінен астамы кедейлер.
Қазақстан Республикасының "Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы" Заңын іске асыру, мемлекеттік әлеуметтік көмекке мұқтаж адамдарға көмектесуге жәрдемдесуі тиіс.

1.4. Кедейшіліктің инфрақұрылымдық аспектісі

1.4.1. Халықты тұрғын үймен және коммуналдық қызмет көрсетулермен қамтамасыз ету
Тұрғын үймен қамтамасыз ету адамдардың әл ауқатын көтерудегі маңызды көрсеткіштердің бірі болып табылады.
2000 жылдың басында облыстың тұрғын-үй қоры 22403,4 шаршы метрді құрады.
Облыстың әр бір тұрғынының үймен қамтамасыз етілуі 14,3 ш. м-ді құрады.
Тұрғын үй қорының құрылымында 98,5 пайызы жеке меншікті құрады. Соңғы жылдары мемлекет есебінен салынатын тұрғын-үй құрылысының көлемі азайып, тұрғын-үй үлесі қысқартылды. Құрылыстың жалпы көлемін арттыруға жеке тұрғын-үйлерді тұрғызу есебінен қол жеткізілді.
2001 жылы жалпы көлемі 138,0 мың шаршы м. тұрғын-үйлер пайдалануға берілді, бұл 2002 жылға қарағанда 22,1 пайызға көп.
Кооперативтер, көп пәтерлі тұрғын-үйлерді күрделі жөндеуден өткізу түгел тоқтатылған.
Көп адамдар осы уақытқа дейін тозығы жеткен, ескі үйлерде, пәтерлерде тұруда. 939,4 мың. шаршы метрді тозығы жеткен тұрғын-үй қоры құрайды.
Пәтерлер мен үйлердің құрал-жабдықтарының жалпы санына пайыздың қатынасы: су құбыры 40,5%, канализация 26,5%, орталық жылыту жүйесі 20%, ванналар 16,9%, газ 88,6%, ыстық сумен қамтамасыз ету 14,4%.
Республика бойынша ең бірінші болып облысымыздағы коммуналдық қызметтердің бағасы көтеріліп, 90 жылдардың басындағы жаппай жұмыссыздық нәтижесінде халықтың көпшілігінің бірнеше жылдарғы қарыздары жиналып, халықтың онсыз да материалдық ауыр жағдайын одан әрі қиындата түсті.

1.4.2. Тұрғындарды сумен, оның ішінде таза ауыз
сумен қамтамасыз ету
Облыста суды пайдаланудың басты проблемалардың бірі - жер өсті су ресурстарын құрайтын табиғи су көздерін ұтымды пайдалануда және суды тұтынуда толық есептің жоқтығы. Бұл проблема Балқаш көлінің деңгейін ұстап тұрудың қиындығына әкеп соғуда. Соңғы 30 жыл ішінде көлдегі судың деңгейі 2,18 метрге төмендеп, 341 м шектік деңгейде тұр. Бұл Балқаш көлінің ең үлкен тереңдігі 26 метр деп есептегенде, өте үлкен көрсеткіш.
2002 жылы қолданылған судың көлемі 3438,8 млн куб метрге тең, бұл 2001 жылға қарағанда 426 млн. куб метрге артық. Суды тұтыну жайлы сөз көтерілгенде, жерді суландыратын жүйелердің қанағаттанарлықсыз жағдайын айтқан жөн. 2001 жылы тасу кезінде жоғалған судың көлемі 829 млн куб. метр (жалпы алынған судың көлеміне шаққанда 27,5 пайыз) құрады. Болжам бойынша 2002 жылы судың жоғалатын көлемі 1014,2 млн. куб метрді (жалпы алынған судың көлеміне шаққанда 29,5 пайыз) құрайды.
Облыста жер беті суларының тапшылығына қарамастан, оларды ұтымды пайдалану және жер асты суларын игеру жұмыстары жүргізілмей келеді. Барлық 26216,3 млн. куб метр сөткелік баланс қорының (жылына шамамен 9,56 млрд. куб метр) жер астынан шығарылған судың жалпы көлемі сөткесіне 884,32 мың куб. метрді ғана (барлық баланс қорының 3,4 пайызы) құрап отыр. Қазіргі уақытта 736 бұрынғы істеп тұрған скважиналардың 285-і жұмыс істемейді және оларды қайта қалпына келтіру жұмыстарын жүргізуді қажет етеді.
Облыс бойынша тасымал суды (14481 адам) және жер бетіндегі ақын су мен құдық суларын пайдаланатын (73565 адам) 64 елді мекендерді сапалы су жүйелерімен қамтамасыз ету керек.
Көптеген су құбырлары жүйесі санитарлық талаптарға сәйкес келмейді. Санитарлық қорғау зонасы қанағаттанарлықсыз жағдайда, не болмаса олардың мүлде жоқ болуында. Ашық суаттар ішінен сумен жабдықтау объектілерінде сүзу қондырғыларын орнатуды қажет етеді.
Адам денсаулығына кері әсер ететін және ауыз судың сапасын төмендететін үздіксіз хлорлау көлемі азайтылды.

1.4.3. Халықты жолмен, көлікпен, байланыс
қызметімен қамтамасыз ету
Облыста автомобиль жолдары көптеген аймақтар үшін тауарлар, өнеркәсіп және ауылшаруашығы жүктерін түсіретін, сондай-ақ жолаушылар тасымалдауды жүзеге асыратын бірден - бір артықшылығы бар қатынас құрамы болып табылады. Қазіргі уақытта ауылдың жерлерде барлық аудан орталықтары мен ауылдық елді мекендердің 80 пайызы автомобиль жолдарымен қамтамасыз етілген.
2002 жылдың басында облыс автомобиль жолдарының жалпы ұзындығы 9681 шақырымды құрады, оның ішінде 2728 республикалық, 6953 - жергілікті маңызы бар.
Жолмен қамтамасыз етуді сипаттайтын негізгі көрсеткіштердің бірі - аумақтық 1000 шаршы шақырымға жолдарының тыңыздығы болып табылады.
Облыста бұл көрсеткіш тұтастай алғанда республика бойынша 29,7 шақырымның орнына 42,5 шақырымға тең.
Жыл сайын азаматтардың жеке меншігіндегі барлық автомобиль түрлерінің саны артуда.
Тұрғындардың жекеменшігіндегі жеңіл автокөліктермен қамтамасыз етілуі 100 адамға 5,5 бірлікті құрайды. Облыста 2002 жылы 2001 жылға қарағанда автомобильдердің жалпы саны 6,4% артты.
Автомобиль көліктерімен негізгі жүк тасымалдаушылар болып коммерциялық тасымалдаумен шұғылданатын кәсіпкерлер болып табылады, олармен 9,1 млн.тонна (2001 жылғы деңгейге 154,5%) жүк тасымалданды.
Көліктің барлық түрімен 126,7 млн. адам жолаушылар тасылды (2001 жылғы деңгейге 122,7%). Жолаушылар тасымалдаудың 90,4% жеке тасымалдаушылардың үлесіне тиеді.
Ауылдық жерлердің байланыс қызметімен қамтамасыз етілуі әлі де төмен жағдайда қалып отыр. Халқының саны 50 ден 900 адам болатын 218 елді мекендерде телефон жүйелері жоқ. Бұл жағдайға негізінен, қалааралық және ауылдық байланыс жүйелерінің жетіспеушілігіне аймақтық қайта құру әсер етті.
Қазіргі уақытта облыста 322 телефон стансалары жұмыс істейді. Орташа телефон тыңыздығы жүз адамға 10 телефон, (орташа республикалық көрсеткіштен 3 телефонға аз) құрайды.
Елді мекендердің араларының қашықтығы, қосалқы бөлшектердің жоқтығы, әуе жолы байланыстарының көптігі ауыл тұрғындарына тиісті сапалы қызмет көрсетуді қамтамасыз етуге жол бермеуде.

1.5. Кедейшіліктің аймақтық және экологиялық
аспектілері

1.5.1. Кедейшіліктің аймақтық ерекшеліктері
Әр түрлі географиялық жағдайы, климаты және өндірістік қуаттардың орналасуы облыс аймақтарындағы халықтың тұрмыс деңгейін анықтайды. Сондықтан, қызмет көрсетумен қамтамасыз ету жөнінде күрт ерекшелік болмағанмен, халықтың жұмыспен қамтылуында және табыс табуында айырмашылықтар кездеседі. Халықтың экономикалық белсенді тобын жұмыспен қамту деңгейі Ақсу ауданында 83,3 пайыз болса, ал Еңбекшіқазақ ауданында 92,3 пайызға дейін көтерілген. Бұдан еңбекпен қамту деңгейі бойынша көрсеткіштердің аз да болса өзгерістер болуы халықтың өзін-өзі жұмыспен қамту есебінен қамтамасыз етілгендігін байқауға болады, оның себебі олардың көпшілігі уақытша және аз табыс табатын жұмыста істеуінен. Ірі және орта кәсіпорындарда жұмыс істейтін жалдамалы жұмысшылардың орташа айлық жалақысы облыстың 13 аймағында 9 мыңнан 12 мың теңгеге дейін, 4де 12000-нан 15000-ға дейін, 3-де 15000-нан 20000-ға дейін, тек Іле ауданында 24508 теңгені құрады. Сәйкес, халықтың жан басына шаққандағы ақшалай табысы Райымбек ауданында 12916 теңге, Текелі қаласында 6960 теңге мөлшерінде өзгеріп отырды (2002 жылғы маусым айындағы бағалау бойынша).
Ауыл халқы табыс деңгейінің ең төмен болуымен, жұмыспен қамтамасыз етілу, сапалы білім алу және денсаулық сақтау қызметін пайдалану, коммуналдық қызметтердің жоқтығымен ерекшелінеді (2001 жылы орташа жалақы 8077 теңгені құрады, бұл қалалардағы жалақы мөлшерінен 1,5 есе төмен). Бұл проблемалар автомобиль жолдары мен телефон байланысының нашарлығынан шиеленісуде.
Облыста болашағы жоқ елді мекендер бойынша жұмысшы комиссиясы құрылған. Облыстық 45 елді мекендеріне шығу арқылы халықтан сауалнама жүргізіліп, соның нәтижесінде облыстың бос қалған және халқы аз елді мекендерінің тізімі жасалынып, сауалнамалар әзірленді. ПРООН жұмысшы тобының консультанттары әзірлеген әдістемені пайдалана отырып, 547 жанұядан сұрақ алынды.
Облыстық және аудандық маңыздағы 9 шағын қалаларға жатқызылатын қалалардың проблемалары бар. Оларды дамыту жөнінде жеке бағдарлама әзірленеді. Сонымен қатар облыста проблемалық мәселелері анықталған басқа да қалалар бар - оларда негізінен, канализация, су құбырлық жүйелері, тұрғын-үй қоры, жол істен шыққан, сондықтан республикалық бюджеттен қаржы бөлінбеген жағдайда бұл мәселелердің шешімі табылмайды.

1.5.2. Кедейшіліктің экологиялық аспектісі
Алматы облысы экономиканың жоғары даму деңгейіне тиімді әсерін тигізетін табиғи ресурстарға бай аймақ. Алайда, тарихи қалыптасқан және ресурсты шикізатты, табиғат пайдаланудың дара жүйесі, табиғи жағдайларды есепсіз жүзеге асырудың салдарынан көптеген экологиялық проблемалалардың пайда болуына әкеп соқты және оны өтпелі кезеңнің күрделілігі тереңдете түсті.
Облыстағы табиғи орта, энергетикалық кәсіпорындардың, өндіру және қайта өңдеу мекемелерінің, аграрлық кешеннің жоғары техногендік ауыртпалығын жеткілікті түрде бастан кешіруде. Бірқатар аудандарда адам денсаулығына әсерін тигізетін экологиялық қолайсыз жағдай қалыптасқан. Оның ішіндегі аса қауіптісі шөлейттену, топырақ құнарлылығының нашарлауы, су ресурстарының азаюы мен ластануы, биологиялық түрлерінің бұзылуы, атмосфералық ауаның ластануы болып табылады.
Облыста халықтың тұрмысы төмен тобының өміріне мынадай факторлар әсер етеді;
Жайылымдардың нашарлауы . Облыста жайылым 14449,9 мың га жерді алып жатыр. Жайылымдарды интенсивті пайдалану олардың антропогендік бұзылуына әкеп соқты. Қазіргі уақытта шектен тыс жайылымдарды дұрыс пайдаланбау, бұталы өсімдіктерді, әсіресе сексеуіл шабудың нәтижесінде жердің құнарлығы 50 пайызға дейін орташа және көп мөлшерде деградацияға ұшырады. Суармалы жерді және таулы жерлердегі суарылмайтын жерлерді бірге пайдаланудың нәтижесінде 700-ден 1000 м биіктіктегі тау бөктеріндегі жайылымдар орташа және көп мөлшерде деградацияға ұшырады. Облыстың шабындықтары да өте қатты деградацияланған. Оның басты себебі су объектілерінің гидрогеологиялық режимінің өзгеруі мен шабындықты дұрыс пайдаланбағандықтан болып отыр.
Атмосфералық ауаның ластануы . 2001 жылы тұрақты көздерден атмосфераға шығарылған барлық зиянды заттардың көлемі 71,3 мың тоннаны құрады. Атмосфераға шығарылған зиянды заттардың ең көбі автокөліктерден, Алматы қаласының маңындағы-Талғар, Қаскелең, "Энергетика" елді мекендеріндегі өнеркәсіп орындарынан шығарылады. Ауаны ластаушылардың ішінде электр энергетикасы мекемелері алдыңғы қатарда болып саналады.
Осы уақытқа дейін облыста бірде-бір жұмыс істеп тұрған стационарлық қадағалау орындарының жоқтығынан, атмосфералық ауаның жағдайын бақылау жұмыстары жүргізілмейді.
Судың ластануы. Қолданылған ағынды сумен өзен суының жоғарғы қабатын негізгі ластаушылар Іле, Қаратал, Шарын өзендері алқабында орын тепкен күріш өндіретін ауылшаруашылығы кәсіпорындары болып табылады (Бақбақты, Бірлік, Ақбала, Береке, Бесқарағай, Ленина, Кирова, Дихан АҚ). Жыл сайын облыстың ауылшаруашылық кәсіпорындары коллекторлы-құрғату жүйесі арқылы өзендерге жоғарғы органикалық, азот қосындысы және ерімейтін өлшемді заттары бар 200 млн. шаршы метр қолданылған су ағындарын жібереді.
Ластаушылардың екінші тобына қалалар және елді мекендер аумағында орын тепкен әртүрлі өндірістік, коммуналдық кәсіпорындар жатады. Бұл топқа облыстың қолданылған су ағындарының жиынтық көлемінің 15 пайызын құрайтын Алматы қаласы да кіреді.
Облыста су қорларын ластаушылардың бірі болып тамақ өнеркәсібімен айналысатын Қарабұлақ, Алматы қант зауыты,«"Көксу шекері" ААҚ-ы, "Талғарспирті" ААҚ-ы және құс фабрикалары болып табылады.
Топырақ бетінің ластануы. Жер беті топырағының техногендік бұзылуы облыс аумағына тән нәрсе.«"Южказнедра" АБ-ның әр жылдарда өткізген экологиялық-геохимиялық зерттеулерінің мәліметі бойынша Алматы агроөнеркәсіп аудандарының аумағында топырақ құрамында қорғасын, фосфор, хромы бар және олар белгілі мөлшерден 1,5-3 есе асып түсетін аномалды учаскелер анықталған.
Облыстың ауыл шаруашылығына арналған жері 13550,5 мың га құрайды, оның ішінде 2177,3 мың га әртүрлі дәрежедегі сорға айналған, су эрозиясының нәтижесінде 841,8 мың га тозған және 4383,1 мың га жерлер дефляцияға ұшыраған.
Өнеркәсіп және тұрмыстық қатты қалдықтар (ТҚҚ). Облыс территориясы бойынша ең көп қалдықтар өнеркәсіп қалдықтары болып есептеледі. Қалдықтардың жалпы саны 2790 мың тонна, оның ішінде ТҚҚ- 1774 мың тонна.
Ең ірі өндірістік қалдықтар полигонына күл үйінділері жатады. Олар ТЭЦ-2, ТЭЦ-3,«"Казцинк" ЖАҚ-ы, "Казцинк" ТКБ ЖАҚ-ы,
"Тельманский" ,«"Қайнар"»АҚ-ы полигондары.
Тұрмыстық қалдықтардың негізгі жинақтаушы қатарына ауылдың аудандар мен селолық округтер жатады. Облыс аумағында көлемі 1155 мың тонна 838 полигондар бар, оның ішінде көлемі 1084,4 мың тонна 261-і тіркелген және көлемі 60,5 мың тонна 577-і тіркелмеген қоқыстар үйіндісі бар. Облыстағы ең ірі полигон«Парасат»АҚ-ы. Оның қауіптілігі 3 класс санатына жатады.
Қоршаған ортаның экологиялық тұрақсыздығының деңгейін көрсететін есептер бойынша, 16 әкімшілік аудандар ішінен 8-і өте күшті, 6-ы орташа, тек 2 аудан төмен дәрежедегі табиғи-шаруашылық жүйелер өзгерістеріне жатады.

1.6. Халықтың кедейшілік деңгейін төмендетудегі
қоғамдық институттардың ролі

1.6.1. Халықтың кедейшілік деңгейін төмендетудегі
мемлекеттік органдар қызметінің тиімділігі
Облыстық және аудандық мемлекеттік үкімет органдары өздерінің қызметтері шеңберінде тікелей немесе қосымша кедейшілік мәселелерін шешіп отырады. Шағын және орта кәсіпкерлікті дамыту, жұмыс орындарының санын арттыру, халықты жұмыспен қамтуды ұйымдастыру, шағын несиелеуді кеңейту үшін ең қолайлы жағдайлар құрылуда. Жыл сайын денсаулық сақтау, білім беру, әлеуметтік қамсыздандыру, инфрақұрылым саласында мемлекеттік қызмет көрсетуге бюджетті арттыру жөнінде шаралар қабылданады. Мектептер салынуда, әлеуметтік-мәдени салалардың барлық объектілерінде күрделі жөндеу жұмыстары жоспарлы түрде жүргізілуде. Жалақы жөніндегі қарыздарды жою, еңбек және еңбекті қорғау туралы заңнамаларды сақтау жөнінде шаралар қабылдануда. Кедей және азаматтардың әлеуметтік-әлсіз топтарын тікелей әлеуметтік қамтамасыз ету жүзеге асырылуда.
Облыста экономиканың тұрақты өсуін қамтамасыз ету есебінен халықтың әл-ауқатын одан әрі жақсартуға бағытталған облысты әлеуметтік-экономикалық дамытудың Кешенді бағдарламасы әзірленген және жүзеге асырылуда. Осындай бағдарламалар барлық әкімдер деңгейінде әзірленіп, осы бағдарламаларды іске асыруға жауап береді.
2002 жылы әлеуметтік қамсыздандыруға облыстық бюджеттің шығыны 3738,8 млн. теңгені (2001 жылға 195,2%) құрады. 2002 жылы шығындар білім беруге (1293,3 млн. теңге) және денсаулық сақтауға (1260,0 млн. теңге) артты немесе сәйкес 9952,4 және 3569,4 млн. теңгені құрады. Жергілікті атқарушы органдар шағын бизнес жобаларын бюджеттік жеңілдікпен несиелеумен жүзеге асыруда.

1.6.2. Кедейшілікті төмендетудегі үкіметтік емес
және кәсіподақтың ұйымдарының ролі
Облыста 24 кәсіподақтың ұйым, 11 мүгедектер қоғамы, 5 соғыс ардагерлер ұйымдары, 3 әйелдерді қолдау ұйымы, 2 жастар, 5 халықты әлеуметтік қолдаумен айналысатын ұйымдар тіркелген. 1998 жылдан бастап Талдықорған аймақтық жұмысбастылыққа көмектесу қорымен әрекеттестік жүзеге асырылуда. Техникалық жәрдемдесу жөніндегі неміс қоғамының қолдауы жағдайында, осы үкіметтік емес ұйым арқылы тиімді қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру тәжірибесі белгіленген. Пилоттық жобаны аяқтағаннан соң, қормен ынтымақтастық жалғасуда. Қазіргі кезде қордың қызметі ұлғаюда, оның жанында жастарға болашақ жұмысты дұрыс таңдауда көмек көрсететін ақпараттық-кеңестік орталық ашылды, бұл жерде өз бетімен жұмыс іздеу әдеттерін оқытады.«Қарлығаш»әйелдер оқыту-кеңестік орталығы»қоғамдық ұйыммен аз қамтамасыз етілген отбасылардағы балаларды қолдауға бағытталған қоғамдық жұмыстарды өткізу туралы келісімге жеттік.
Облыс Әкімі, Алматы кәсіподақтар одағы және өнеркәсіпшілер мен кәсіпкерлер одағы арасында үш жақты келісімді жүзеге асыру шеңберінде біршама жұмыстар жүргізілді.
Алайда, үкіметтік емес ұйымдардың қызметі аймақтарда өз дәрежесінде емес.
Кедейшілікті төмендетуде жеке бизнестен түсетін қаражаттар үлкен роль атқарады. Сол қаражаттар есебінен облыстың 16 ауданында және 3 қаласында 158 арнайы дүкен ашылды, олар 7000-нан астам аз қамтамасыз етілген азаматтарға төмен бағамен және несиеге азық-түліктер және басқа да қажетті тауарларды өткізеді. Облыстың аудандарында, қалаларында киілген киім, аяқ киім жинау және беру жөнінде 214 үйлестіру орталықтары ашылды. Бірақ, әлеуметтік проблемаларды шешу мақсатында жеке бизнес әлеуеті толық пайдаланылмады.
Кедейшілік проблемаларын шешуде халықтық өзінің қатысуы, оның ішінде жергілікті қауым деңгейінде көркейту проблемаларын, өзара көмек және қоғамдық бақылауды ұйымдастыру әлі де болса шамалы күйінде қалып отыр.

2. Бағдарламаның мақсаттары, міндеттері, қағидалары
және басымдықтары

2.1. Бағдарламаның мақсаты және міндеттері
Бағдарламаның мақсаты - азаматтардың әл-ауқатын көтеру, кедейшілікті қысқарту жолымен әлеуметтік қорғаудың атаулылығын, әділеттілігін және берілген әлеуметтік көмектің тазалығын жақсарту, денсаулық сақтау және білім беру қызметтеріне халықтың әлеуметтік әлсіз топтарының қол жеткізуін көтеру, кедейшіліктің әлеуметтік-демографиялық, экологиялық, инфрақұрылымдық факторларының жағымсыз әсерін азайту үшін жағдай жасау.
Бағдарламаның міндеттері
Алға қойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін облыстық бағдарламамен келесі міндеттерді шешу көзделді:
- тұрақты еңбек қызметіне ынталандыруды қалыптастыруға мүмкіндік беретін және рыноктың шарттармен сәйкес келетін тиімді және ықпалды бағдарламаны қызмет еткізу;
- халықты өнімді жұмыспен қамту, жұмысшы күшінің сапасын және бәсекеқабілеттілігін көтеру, жұмыссыз халықты жұмысқа тұрғызу деңгейін арттыру, жұмыссыздық көлемін қысқарту үшін жағдай жасау;
- төленетін қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыруды одан әрі дамыту және оны жетілдіру, кәсіби оқу, жұмыссыздардың біліктілігін көтеру және оларды қайта дайындау;
- атаулы әлеуметтік көмек көрсету тетігін және халықтың кедей тобының табыс деңгейін бағалау әдісін жетілдіру;
- шағын кәсіпкерлікті дамыту, азаматтардың аз қамтамасыз етілген тобына басымды несие беруді қамтамасыз ету үшін жағдай жасау;
- денсаулық сақтау, білім беру секторларында мемлекеттік қызмет көрсетудің тиімділігін және қол жетімділігін көтеру.

2.2. Кедейшілікті төмендетуге арналған басымдықтар
Кедейшілікті төмендетудің негізгі басымдықтары болып мыналар табылады:
жұмыспен қамтуды өсіру үшін жағдай жасау жолымен жұмыссыздықты төмендету, одан әрі экономикалық өсуді қамтамасыз ету;
облыста кедейшіліктің жайын объективті түрде бағалауды қамтамасыз ету;
базалық білім алуға, алғашқы медициналық көмек көрсетуге қол жетімділігін көтеру, мемлекеттік әлеуметтік көмек көрсетудің атаулылығын күшейту;
инфрақұрылым қызметтерімен халықтың қамтамасыз етілуін жақсарту;
аймақтық деңгейде кедейшілікті және кедейшілікке қолайсыз экологиялық факторлардың әсерін төмендету;
халықтың кедейшілік деңгейін төмендетуде қоғамдық институттардық қызметін жақсарту жөніндегі шаралар;

2.3. Бағдарламаны іске асыру көрсеткіштері
Бағдарлама мақсаттарына қол жеткізу үшін мынадай мақсатты көрсеткіштер белгіленеді:
Көрсеткіштер
өлшем бірлігі
Нақты
2002 ж
бағалау
Болжам
2000ж
2001ж
2003ж
2004ж
2005ж
Ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен табысы бар халықтың үлесі
%
44,2
40,4
35,2
29
27
25,5
Жұмыссыздық деңгейі
%
12,8
10,4
9,7
9,6
9,5
9,3
Халықтың экономикалық белсенді тобына шағын кәсіпкерлік саласында шұғылданатын
дар үлесі
%
22,8
23,0
25,1
27,9
29,5
31,4
Шағын кредит алушылар саны:
Шағынкредит» үкіметтік емес ұйымынан
қауымдастық
тарды несиелеудің Қазақстан қоры
Адам
-//-
1028
8019
1024
6818
1029
5808
1035
6388
1039
7091
1070
7658
Кәсіби дайындыққа, қайта дайындыққа және біліктілігін көтеруге жіберілген жұмыссыздар саны
Адам
382
3458
3500
3000
3000
3000
Көрсеткіштер
өлшем
бірлігі
Нақты
2002 ж
бағалау
Болжам
2000ж
2001ж
2003ж
2004ж
2005ж
қоғамдық жұмыстарға қатысатын жұмыссыздар саны.
Адам
7030
9430
9500
9200
9200
9300
Сапалы ауыз суға қол жеткізілмеген халықтың үлесі:
қалалық
%
2,48
2,48
2,48
1,8
1,2
0
Ауылдық
-//-
3,14
3,14
3,14
2,5
1,2
0
АӘК алушылар саны
Мың адам
42453
40940
138800
135000
125000
102000
Күнкөріс деңгейінен төмен табысы бар халық санынан АӘК алушылар үлесі
%
6,1
6,4
25,3
29,7
29,5
25,5
Мектепке дейінгі дайындықпен 5-6 жасар балалардың қамтылу деңгейі
%
3,7
3,7
19
31
44
62
Шалғай жатқан елді мекендердегі орта білім алуға толық қолы жетпеген оқушылар
үлесі (тасу, туыстарының үйінде тұратындар)
%
0,5
0,3
0,1
0
0
0
Жетім балаларды және аз қамтамасыз етілген отбасылардың балаларын ыстық тамақпен қамтамасыз ету
%
29,1
30,8
31,7
45
55
70
Туберкулез ауруынан қайтыс болғандар
100 мың адамға
17,3
17,2
17,5
17,1
16,9
16,8
Туберкулез ауруымен науқастану
100 мың адамға
118,4
115,3
120,8
114,3
112,0
111,8
Нәрестелер өлімі
1000 тірі туғанд.
13,7
12,1
13,1
12,4
12,3
12,1
Аналар өлімі
100 мың тірі туғанд.
50,1
38,8
40,1
42,1
36,4
36,0
Халық өмірінің орташа ұзақтығы:
67,0
67,5
67,6
67,9
68,0
68,4
ерлер
Жасы
62,3
63,0
63,4
64,0
65,0
65,6
әйелдер
-//-
72,0
72,3
72,4
72,9
73,1
73,4

3. Кедейшілікті кемітудің негізгі бағыттары

3.1. Мақсатты топтардағы кедейлікті азайту
мақсатында қолданылатын шаралар
Аз қамтамасыз етілген отбасыларды мемлекеттік қолдау мәселесі Қазақстан Республикасы "Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы" Заңының шегінде жүзеге асырылатын болады.
Ұзақ уақыт жұмыссыз қалғандар.
Кәсіпкерлікті дамыту және өз бетімен жұмысқа орналасу мақсатында халықтың мақсатты топтарындағы жұмыссыздарға, оның арасында ұзақ жұмыссыз қалғандардың жұмысқа орналасу, қоғамдық жұмыстарға қатысу, кәсіби оқу, қайта дайындықтан өту, біліктілігін көтеру сияқты басымдық құқығы қамтамасыз етілетін болады.
Жалғызбасты қарт адамдар.
Үкіметтік емес және басқа да ұйымдардың жалғызбасты қарт адамдарды күту жөніндегі жұмысын күшейту. Оларға көмек көрсету мақсатында әлеуметтік қызметтер ашу мүмкіндігін қарастыру. Жалғызбасты қарт азаматтарды күтуге бағытталған қоғамдық жұмыстар ұйымдастыру.
Мүгедектер.
Мүгедектердің еңбектенуіне жағдай жасап, олардың сұраныстарын қанағаттандыратын инфрақұрылымды жетілдіріп мүмкіндіктерін кеңейту.
Мүгедектерді техникалық оңалту құралдарымен жабдықтауға шаралар қолдану.
Маргиналдық топтар .
Маргиналдық топтардың арасында кедейлікті азайтуға бағытталған негізгі шаралардың бірі превентивті шаралар болып табылады. Негізінен мектептерде,интернаттарда, арнайы мекемелерде үкіметтік емес ұйымдарды қатыстыра отырып жұмыс жүргізу қажет. Маргиналдық топтардың, әсіресе бас бостандығынан айыру орындарынан босап келген нашақорлар және басқалардың заң сыйлайтын құқықтылы азаматтардың өміріне жағымсыз әсерлерін тигізбеуі үшін арнайы шаралар өткізу қажет.
Қоғамның аз қамтамасыз етілген әлеуметтік топтарының арасындағы маргинализацияны төмендету мақсатында:
-аз қамтамасыз етілген отбасылардағы кәмелетке толмаған балалардың, бас бостандығынан айыру орындарынан босап келгендердің бейімделуіне бағытталған арнайы шараларды жетілдіру арқылы халықтың маргиналдық топтарын қолдау жөніндегі қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру;
-оңалту шаралары кешендерін әзірлеу мақсатында баспанасыздардың орын алу себептерін айқындау;
-тұрақты тұратын жері жоқ, жұмысы және тіршілік ететін қаражаты жоқтарға әлеуметтік, медициналық және басқа да көмек көрсету үшін әлеуметтік бейімделу және оңалту орталықтарын ашу;
-оқудан, жұмыстан бас тартқан, құқық бұзу және қылмыс жасаған кәмелетке толмағандармен белсенді жұмыс жүргізу;
-нашақорлықтан зардап шегіп жүргендерді ерте бастан анықтау мақсатында облыстағы барлық оқу мекемелерінде, мектептерде жыл сайын медициналық тексеру жүргізу әдетке айналдырылсын.

3.2. Халықтың кедейшілік деңгейін төмендету
жөніндегі шаралар

3.2.1. Экономиканы дамыту және кедейшілікті
төмендету
Өнеркәсіп саясатында облыстың айқындаушы бағыты болып ауылшаруашылығы өнімдерін қайта өңдеуді инновациялық дамыту болып табылады.
Өнеркәсіп өнімін өндіруді өсіру, жұмыс істеп тұрған өңдеуші өнеркәсіп кәсіпорындарының қуаттылығын арттыру есебінен қол жеткізілетін болады, оның ішінде, 15 сүт зауыттары, 18 шұжық өндірісі, 6 ірі және орта жеміс-жидек консервілеу және 5 қант зауыттары, 25 шарап зауыты, 3 темекі компаниялары.
Басымды өндіріс орындарын қалпына келтіру ауылшаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу жөніндегі өндірістік қуаты бар кәсіпорындарды дамыту жолымен қамтамасыз етіледі. Қоюлатылған сүт өндірісі және құрғақ сүт қоспалары, балалар тағамы, көкөніс және жидектер, алғашқы шарап жасау базасындағы қолда бар өндірістік қуаттылықтар даму басымдығына ие.
Экономиканың басымды секторларына тікелей инвестиция тарту жөніндегі жұмыс одан әрі жалғастырылатын болады: өңдеуші өнеркәсіпке, ғылыми өндіріс орындарына.
Облыс жуық арадағы перспективада мынадай міндеттерді жүзеге асырады:
- жұмыстары тоқтап тұрған кәсіпорындарды сауықтыру және қалпына келтіруді аяқтау;
- облыс аймақтарында жаңа өнеркәсіп объектілерін іске қосу;
- облыстың ауылшаруашылығы тауарөндірушілер кооперациясын, өңдеуші өнеркәсіп кәсіпорындарының қуаттылықтарын толығымен іске қосу жөнінде;
- озат технологиялар негізінде өнеркәсіптегі өндіріс базасын жетілдіру және техникаларын қайта жабдықтау;
- өнімнің сапасын және бәсекеқабілеттілігін арттыру.
Алдағы жылдары электр энергиясының ішкі сұранысын қамтамасыз ету жөніндегі мәселені шешу жоспарлануда. Бұл мақсатта, жалпы қуаттылығы 5250 кВт/сағ. болатын 9 шағын СЭС салуға және 2004-2005 жылдары іске қосу дайындығына жағдай жасайтын Шаңырақ»пен Ақсу СЭС-ларының екінші кезектегі құрылыстарын аяқтауға бағытталған кешенді шараларды жүзеге асыру көзделуде.
Импорталмастыратын өнімдер шығаруды игеру, олармен ішкі рынокты толтыру, экспортқа шығарылатын өнімдер шығаруды арттыру жөнінде озат технологиялар мен менеджментті пайдалану арқылы жаңа өндірістік қуаттылықтар құрылмақ.
Бұл шаралардың барлығы өндірісті кеңейтуге, халықтың еңбекпен қамтылуын арттыруға және олардың табыстарын көтеруге жағдай жасайды.
Агроөнеркәсіп кешенін таяу арадағы екі жылда дамытудың егін шаруашылығындағы басты міндеті мыналар болып табылады: басымды дақылдар егісін көбейту есебінен егістік жерлердің құрылымын жетілдіру, мысалы соя, қант қызылшасы, көкөністер, картоп өсіру арқылы ауылшаруашылығы тауар өндірушілерін сапалы тұқымдық материалдармен қамтамасыз ету, минералды тыңайтқыштар, химикаттар және гербицидтерді ұтымды пайдалану, бақтар мен жүзімдіктерді жаңарту қажет.
Мал шаруашылығындағы басты міндет мал басын және оның өнімділігін арттыру есебінен жоғары өнімділікті асыл тұқымды малдардың генофондын сақтау, ірі қара шаруашылығын басымды күйінде қалдыру, селекциялық асылдандыру жұмыстарын одан әрі жетілдіру болып табылады.
Халықтан өндірілген ауылшаруашылығы дақылдарының артығын сатып алу үшін дайындау мекемелері жүйесінің қызметін жандандыру, жеке және шетелдік инвесторларды т.б. тарту жөніндегі жұмыстар одан әрі жалғастырылатын болады.
Жерге жеке меншікті енгізу осы міндеттерді шешуге себепші болады, сондай-ақ шаруа адамдардың ертеңгі күнге сенімділігін нығайтуға мүмкіндік береді. Белгілі бір дәрежеде жер ресурстарын тиімді пайдалануға олардың мүдделілігін арттыруға оңды әсерін тигізеді.
Экономика саласының динамикалық өсуіне қол жеткізу үшін, халықтың тұрмыс деңгейін көтеруді қамтамасыз ететін Алматы облысының 2003-2005 жылдарға арналған Агроазық-түлік бағдарламасы әзірленуде. Оның мақсаты - агроөнеркәсіп кешенінің тиімді жүйесін құру және бәсекеқабілетті өнімдерді өндіру негізінде азық-түлік қауіпсіздігін қамтамасыз ету болып табылады.
2002 жылы жалпы өнім көлемі 76,4 млрд. теңгеге жеткізілетін болады. Бұл 2001 жылғы деңгейден 13,3 пайызға көп. Егістік жерлер мен түсімділікті арттыру есебінен экономикалық пайдалы дақылдарды өндіру артады. Жоғары өнімділікті мал басын өсіру жөніндегі шаралар жүргізу оның өнімділігін арттыру, мал өнімдерін өндіруді көбейтуге мүмкіндік береді.
Ауылшаруашылыңы тауарөндірушілерінің ойларын, сондай-ақ жоғарғы өнімді сорттардың егістік жер көлемін ұлғайту және мал шаруашылығы үшін жем шөп базасын оңтайландыру қажеттілігін ескере отырып, егістік жер көлемдерінің құрылымын 2002-2003 жылдары ұдайы жетілдіріп отыру ұйғарылуда.
Лизинг негізінде машина-трактор паркін 1690 млн. теңгеге толықтыру көзделді.
Жергілікті бюджеттен 504 млн. теңге инвестиция және ауылшаруашылығы тауарөндірушілерін 792 млн. теңге сомада несиелеу көзделеді.
Туристік қызметтің негізгі түрі ретінде көшпелі және ішкі туризмді дамыту, туризм саласында кәсіпкерлікті, жекелей алғанда шағын кәсіпкерлікті дамытуды қолдау болып табылады.
Барлық қабылданған шаралар халықты жұмыспен қамтуға мүмкіндік береді. Мысалы, өнеркәсіпте 2003 жылы 2193 жұмыс орнын; аграрлық секторда: 2003 жылы 1725 жұмыс орнын, 2004 ж.-1903, 2005 ж.-2137; туризм саласында: 2003 ж. 166 жұмыс орнын, 2004 ж.-161, 2005 ж.- 204 жұмыс орнын құру көзделеді.

3.2.2. Жұмысбастылықты арттыру және жұмыссыздықты азайту
Еңбек рыногындағы жағдайды жақсарту мақсатында төмендегі шараларды қабылдау қажет:
-жыл сайын, 2003-2005 жылдар аралығында, Облыстағы халықты жұмыспен қамту бағдарламасын әзірлеу;
-жұмыс күшімен өзара алмасу мақсатында республикалық вакансиялар банкін құрастыруға қатысып, ауданаралық вакансиялармен алмасуға жәрдемдесу;
-жұмыс орындарын құруда жұмысберушілерді ынталандыру жөнінде шаралар қолданып, Қазақстан Республикасы үкіметіне осы мәселе жөнінде ұсыныстар енгізу;
-аймақтық экономиканың қажеттілігін ескере отырып, дайындық және қайта дайындық курстарын ұйымдастыру жолымен жұмыс күшінің біліктілігін көтеру;
-халықтың өз бетімен жұмысқа орналасу мониторингінің жүйесін құру шараларын қабылдасын;
- қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру, жұмыссыз азаматтарды кәсіби дайындау сияқты жұмысқа орналастыру, жұмыспен қамту жөніндегі белсенді саясатты жүзеге асыру жөнінде шаралар қабылдасын;
-ұзақ жұмыссыз болған азаматтарды жұмыспен қамту мәселесі бойынша уәкілетті органдарда мониторинг өткізуді қамтамасыз ету;
-вакансиялар банкін жетілдіру және үй жұмысын қосқандағы нақты мамандар бойынша мерзімді вакансия жәрмеңкесін өткізу;
-жұмыспен қамту мәселесі жөніндегі уәкілетті органдардың көмегімен жұмыс іздеу клубтарын, еңбек құқығы бойынша міндетті консультативтік қызмет көрсете отырып бар жұмыссыздарды кәсіби оңалтатын орталықтар ашуға жағдай жасау;
-жұмыспен қамту, еңбекақы төлеу және жергілікті деңгейде еңбек шарттары мәселелерін шешудегі әлеуметтік әріптестіктің ролін көтеру;
Мақсатты топ өкілдерін жұмыспен қамту мақсатында:
-жұмыспен қамту мәселелері бойынша нормативтік құқықтық базаны жетілдіру туралы ұсыныс енгізу;
-жұмысберушілердің, алдымен халықтың мақсатты топтарындағы жұмыссыздарды жұмысқа алуға ынталандыру механизмін әзірлеу;
-бәсекеге қабілеті жоқ және аз қамтамасыз етілген жұмыссыздарды жұмысқа орналастыру үшін әлеуметтік жұмыс орындарын ұйымдастыру;
-жаңа жұмыс орындарын бергенде жұмыссыздардың гендерлік құрылымын ескеру;
-оралмандардың кәсіби өсуіне себепкер болу;
-ұлттық кәсіпшілікті әсіресе ауылды жерлерде дамыту ісіне көмек көрсету;
-жергілікті орындаушы органдардың, жұмыспен қамту мәселесі жөніндегі уәкілетті органдардың, үкіметтік емес ұйымдардың қатысуымен әлеуметтік бейімделу, өзін-өзі ұйымдастыру, белсенділігін, кәсіпкерлігін көтеру жөнінде халықаралық тренингтер ұйымдастыру.

3.2.3. Шағын кәсіпкерлікті дамыту
Облыста шағын кәсіпкерлік артық еңбек ресурстарын жинақтайтын, қосымша жұмыс күшінің негізгі саласы болып қалады.
Шағын бизнесте жаңа жұмыс орындарын құру үшін мынадай шаралар қажет:
-«әкімшілік кедергілерін азайту және сыбайлас жемқорлықты болдырмау үшін, шағын бизнеспен өзара іс-әрекетте жауап беретін мемлекеттік өкімет органдарының қызметіне бақылау жүйесін әзірлеу;
-аймақтық ұстаным бойынша шағын бизнеспен айналысатындарға өзін-өзі ұйымдастыруды ықпал ету;
- басымды бағыттарды бөлу үшін шағын бизнестің нақты жобаларының мәліметтер базасын құру;
- ауыл шаруашылығы шикізаттарын өңдеу жөнінде тамақ өнімдерінің шағын-өндірістерін ұйымдастыру үшін, жергілікті өкімет органдарының балансында тұрған, бос қалған және тиімсіз пайдаланылып жүрген ғимараттарға түгендеу жұмыстарын жүргізу;
- саудада жүрген, әсіресе әйел адамдардың еңбек жағдайын жақсарту үшін қала және аудан орталықтарында ең аз төлемақымен, (электроэнергиясы, жылумен қамтамасыз ету төлемдері) базарларда сауда жасайтындар үшін шағын қоймалар ұйымдастыру, сауда саласында шағын бизнестің инфрақұрылымдық қамтамасыз етілуін жақсарту;
- өнеркәсіп көлемінің өсуіне және республика бойынша өнімдерді тасуға байланысты республикалық мәні бар автожолдардың бойынан жол бойындағы инфрақұрылымдар (кемпингтер, кафелер, мотелдер және т.б.) объектілерінде шағын бизнесті дамыту үшін жағдай жасау.
- шағын және отбасылық кәсіпкерлікке жәрдемдесу (шағын кредит, өнімдерді санитарлық - эпидемиологиялық бақылаудан өткізу, сауда-алаңдарын көркейту);
- жұмысты жаңа бастаған кәсіпкерлерге салық салу ставкасын төмендету;
- жергілікті бюджеттен қаржылық қолдау көрсету жөніндегі жобаларды қарау кезінде құрылған жұмысшы орындарының санына ерекше көңіл бөлу.
Бөлшек сауда, қоғамдық тамақтандыру және тұрмыстық қызмет көрсету салаларында 2003 жылы 1631, 2004 жылы 1761, 2005 жылы 1818 жаңа жұмыс орындарын құру жоспарланды.

3.2.4. қоғамдық жұмыстардың тиімділігін арттыру
Қоғамдық жұмыстардың тиімділігін арттыру мақсатында келесі шараларды қабылдау қажет:
-экономикалық, әлеуметтік және экологиялық мақсаттарға сай етіп, өңір ерекшеліктерін ескере отырып, қоғамдық жұмыстарды ұйымдастыру жүйесін жетілдіру;
-аудан, қала, ауыл инфрақұрылымын дамытуға бағытталған қоғамдық жұмыстарды басымдық ретін сақтай отырып ұйымдастыру;
-қоғамдық жұмыстар бойынша қарыздар болуға жол бермеу;
-қоғамдық жұмыстардың түрлерін таңдау кезінде кедейлерге арналған маңызды инфрақұрылымдық объектілер құрылысына бағытталған жұмыстарға басымдық көрсету;
-ауылды жерлерде қоғамдық жұмыстарды ұйымдастырудың белсенділігін арттыру;
-кедейлер арасында қоғамдық жұмыстарға қатысу мониторингінің механизмін жетілдіру;
-халықтың мақсатты топтарындағы ең аз қамтылған азаматтар санаты үшін (жалғызбасты көп балалы ата-аналар, кәмелетке толмаған балаларды тәрбиелеп отырған, зейнеткерлікке шығар алдындағы жасқа келіп қалғандар, мүгедектер және т.б.) қоғамдық жұмыстардың түрлерін көбейтіп, мерзімін ұзарту;
-қоғамдық жұмыстардың үкіметтік емес ұйымдармен шарт бойынша ұйымдастырылған тәжірибесін кеңейту.

3.2.5. Кәсіби дайындық пен қайта дайындауды жақсарту
Жұмыссыздарды кәсіби дайындық пен қайта дайындау жүйесін жақсарту мақсатында келесі шараларды қолдану қажет:
-облыс, қала, аудан еңбек рыноктарына қажетті жұмыс күштерінің мониторинг жүйесін жетілдіру;
-жергілікті еңбек рыногының қажеттілігін ескере отырып, жұмыссыздарды кәсіби дайындық пен қайта дайындаудың жүйесін жетілдіру, жұмыс орындарында жұмыссыздарды тікелей оқыту мүмкіндігін кеңінен қолдану;
-жұмыссыздарды жергілікті деңгейде дайындауды және қайта дайындықтарын жүргізетін, қажеттілігін анықтайтын (кәсіпорындар, кәсіподақтар, үкіметтік емес ұйымдар, жергілікті үкіметтер, оқу орындары) қарым-қатынастарын ынталандыру;
-жұмысшылар мен мамандардар дайындығын реттеу мақсатында, еңбек рыногындағы сұраныс құрылымының өзгерісін орта және ұзақ мерзімді жоспарлау әдісін әзірлеу жөнінде ұсыныс енгізу;
-біліктілігін көтеру курстарының сапасын және материалдық-техникалық базасын жабдықтауды көтеру;
-еңбек құқығына, өз бетінше жұмыс іздеу әдеттеріне міндетті түрде оқытатын, шаруашылықтың нарыққа сай жүргізілуін ең тиімді түрде оқыту бағдарламалары енгізілген оқудың жаңа түрлері мен әдістерін құру;
-жұмыссыздардың, еңбек рыногында ең талап етілетін, оның ішінде күрделі технологияларды қолдануды қажет ететін мамандықтар бойынша кәсіби оқытуды, біліктілігін көтеруді, қайта оқытуды ұйымдастыру және қаржыландыру шараларын жетілдіру;
-ауыл жұмысшыларына біліктілігін көтеру және жаңа мамандық алу үшін, оның ішінде жұмыссыздардың тұратын жері бойынша көшпелі оқытуды ұйымдастыруға жағдай жасау;
-шағын қалаларда кәсіпкерлікті дамыту мақсатында және еңбек рыногындағы қажеттілікке сәйкес кадрлер дайындауды ұйымдастыру.

3.2.6. Шағын несиені ұлғайту шаралары
Шағын несие жүйесін ары қарай дамыту мен өркендету үшін мыналар қажет:
шағын несие ресурстары нарығындағы сұраныс пен ұсыныс балансына талдау жүргізу;
шағын несие бағдарламасын әзірлеу, бағдарламаны жүзеге асыруға қауымдастықтарды Несиелеудің Қазақстандық қоры (КФКО), Микрокредит үкіметтік емес ұйымы, аз қамтамасыз етілген азаматтарды қолдау жөніндегі қор және т.б. шағын кредит ұйымдарды қатыстыру;
облыстың тоқырауға ұшыраған аудандарында шағын несиелеуді ұлғайту жұмыстарын жандандыру;
шағын несиелеуді енгізудегі жергілікті басқару органдарының жұмысын жандандыру;
шағын бизнес саласында несиелік серіктестіктер құруға ықпал жасау;
Алматы облысы территориясында әрекет етіп, шағын несиелеуші түрлі үкіметтік емес қоғамдық қорларды дамыту және қолдау;
шағын несиелеудің табысты тәжірибелерін насихаттау;
аудан орталықтарында, ауылдық жерлердің тұрғындарына кәсіпкерлік қызмет негіздерін, жеке істерін ұйымдастыруды үйрететін курстар ашу, одан әрі оқып шыққан кәсіпкерлерге несие беруді қарастыру;
тауарлы несиелеу нысанын тәжірибелеу несиелеудің бұл түрі тікелей қаржыландыруды қажет етпейді және нақты түрде беріледі, атап айтқанда ірі қара немесе ұсақ мал беру арқылы жеке шаруашылығын дамытуға мүмкіндік беру;
ауылдық несие серіктестіктерін құру.

3.3. Әлеуметтік сала

3.3.1. Кедейшілікке демографиялық және күші-қон
факторларының әсерін жеңілдету
жөніндегі шаралар
Демографиялық және гендерлық саясатта негізгі бағыт еңбекпен қамту, олардың табысын өсіруге, денсаулығын қорғауға мүмкіндік беретін қоғамдық саяси салаларда әйелдердің әлеуметтік экономикалық мүмкіндіктерін кеңейту болуы тиіс. Осы мақсаттар үшін мыналар жоспарланады:
әйел кәсіпкерлерге шағын кредит беруге жәрдемдесу;
әйелдерді жұмыспен қамту мәселелерін шешуде, олардың бостандығы мен құқықтарын қорғауда облыстағы үкіметтік емес әйелдер ұйымдарының және мемлекеттік үкімет органдарының өзара іс-қимылын күшейту;
әйелдер арасында қан құрамында темірдің жеткіліксіздігі«анемия ауруын жою;
әйелдер бедеулігінің алдын алу және емдеу, жасанды түсіктен сақтандыру және оның зардаптарын жою;
фертильдік жастағы әйелдердің денсаулығына динамикалық бақылау;
жүкті және босанатын әйелдерге шұғыл көмек көрсету үшін әйелдер босанатын мекемелерді қазіргі заманғы аппаратура және құрал-жабдықтармен жабдықтау;
Ауыл жастарының жаппай қалаға көшуі, олардың жұмыстарының болмауы облыстағы ең қиын және ұзақ мерзімді проблемалардың бірі болып отыр. Негізгі бағыттар мыналар болуы тиіс:
ауылдық жерлерге білікті мұғалімдер мен дәрігерлерді тарту;
ауылдық жерлерге ең қажетті мамандықтарды таңдау үшін ауылдық мектеп бітірушілерді кәсіби бағдарлау;
бизнес қызмет көрсету саласында және бизнестің инновациялық түрлерін жоғары кәсіби дайындықпен жас мамандарды еңбекке орналастыру орыны ретінде, аудандық орталықтарда шағын және орта кәсіпкерлікті дамытуға көмектесу;
әлеуметтік ауыртпалықтарды төмендету үшін ауылдардағы біліксіз қоныс аударушылар үшін жұмыс орындарын құрған шағын бизнесті дамытуға жәрдемдесу (сауда, ауылшаруашылығы өнімдерін қайта өңдеу, құрылыс);
шағын бизнесті жүргізу негіздері бойынша ауылдық жерлерден келген жас қоныс аударушыларды оқыту (еңбекпен қамту органдары және үкіметтік емес ұйым)
облыстағы және одан тыс жерлердегі бос жұмыс орындары туралы мәліметтердің ақпараттық базасын ұйымдастыру, БАҚ-да ақпарат тарату;
оралмандарды жұмысқа орналастыруға, көшіп келген жерлерінде олардың үйренуіне көмектесу.

3.3.2. Халықтың денсаулық сақтау қызметіне қол
жеткізуін жақсарту жөніндегі шаралар
Халықтың кедей тобы үшін медициналық қызмет көрсетулерге қол жеткізуін жақсарту үшін мыналар қажет:
халыққа заңдастырылңан кепілді медициналық тегін көмек көрсетуді қамтамсыз ету;
алғашқы дәрігерлік-санитарлық көмек түрлерін, әсіресе ауылдық жерлерде, басымды дамыту, сондай-ақ медициналық көмектің жаңа ұйымдастыру нысандарын, бірінші кезекте халықтың жағдайы өте төмен әлеуметтік тобы үшін (күндізгі жатып емделетін, үйден емделетін орындар, ауылдық жерлерде жылжымалы медициналық көмек көрсету т.б.) нысандар құру;
өмірлік маңызы бар дәрілік заттардың айналымына мемлекеттік бақылауды күшейту;
туберкулезбен және басқа да әлеуметтік мәні бар аурулармен күрес жөніндегі қызметтің тиімділігін көтеру;
салауатты өмір салтын насихаттау, алкоголизмді, темекі шегуді тыю, есірткі пайдалануды болдырмау мақсатында жергілікті қоғамдық ұйымдардың, ведомстволардың, бұқаралық ақпарат құралдарының қызметін жандандыру;
емшекпен тамақтандыру бағдарламасын жүзеге асыру есебінен нәресте және балалар өлімін, сондай-ақ респираторлық, вирустың және ішек жұқпалы ауруларын, балалар тамағында йод, темір тапшылығын болдырмаудың алдын-алу шараларын жасау;
мемлекеттік емдеу профилактикалық мекемелерді қазіргі заманғы құрал жабдықтармен қамтамасыз ету;
дәрігерлермен ең аз қамтамасыз етілген аудандарда штаттық бірлік санын арттыру;
алғашқы дәрігерлік көмек көрсету және оның жайына бақылау жасау үшін барлық орта және негізгі мектептерде медбике ставкасын енгізу;

3.3.3. Халықтың білім алу қызметіне қол
жеткізуін жақсарту
Алыс жерлердегі және халқы аз ауылдардағы жағдайы нашар жанұялардық және жетім балалардың базалық білім алуының проблемаларын шешу үшін:
Мектепке дейінгі дайындық үшін мектептерде сынып комплектілер санын арттыру, ол үшін жергілікті бюджеттен қаржыландыруды көздеу;
Мектеп жасына дейінгі балаларды, оның ішінде жетім балалар, ата-ана қамқорлығынсыз өскен балалар, сондай-ақ көп балалы және аз қамтамасыз етілген отбасылардың балаларын оқумен толық қамтамасыз ету;
Аз қамтамсыз етілген отбасылардың балаларын, жетім балалар мен денсаулығы нашар балаларды киіммен, мектепке қажетті оқу құралдарымен, ыстық тамақпен қамтамасыз ету мақсатында:
- жаппай оқу қорына жергілікті бюджет қаражатынан 1% бөлуге қол жеткізу;
- ақылы білім беру қызметтерін дамыту;
Кәсіпкерлердің, кәсіподақтардың, бюджет қаражаттарын тарта отырып, аз қамтамасыз етілген отбасылар балаларының, жетім балалардың жазғы демалысын ұйымдастыру;
ауылдық округтердегі орта мектептерде орналасқан мектеп-интернаттардың орындарын көбейту, үздіксіз тасуды қамтамасыз ету.

3.4. Халықты инфрақұрылым қызметтерімен қамтамасыз
етуді жақсарту
3 . 4.1. Халықты тұрғын-үймен және коммуналдық
қызмет көрсетулермен қамтамасыз етуді
жақсарту жөніндегі шаралар
Аз қамтамасыз етілген отбасылардың проблемаларын шешу мақсатында мыналар жүзеге асырылмақ:
- тұрғын-үй жәрдемақыларын төлеу;
- жеңілдетілген және ұзақ мерзімді ипотекалық несиелерді ұсыну;
- апатқа ұшыраған, тозған тұрғын-үйлерді бұзу үшін қаржы тарту;
- коммуналды қызмет көрсетулердің есептегіш құралдарын орнату үшін қаржы бөлу.

3.4.2. Халықты сумен, оның ішінде ауыз сумен қамтамасыз
етуді жақсарту жөніндегі шаралар
сумен қамтамасыз ету жүйелерінің эксплуатациялық жағдайын қолдау үшін қайта қалпына келтіру және оларды іске асыру;
облыстағы елді мекендерде суды зиянды заттардан тазалауды қамтамасыз ету;
Ауыз су»облыстық бағдарламаны іске асыру үшін жергілікті немесе республикалық бюджеттен қажетті мөлшерде қаржыландыруды қамтамасыз ету;
ауыз суға төленетін тарифтердің әлеуметтік жағын қолдау;
алдыңғы қатарлы технологияларды пайдалана отырып, қолданылатын судың сапасын жақсарту;
судың қайта ластануын жою үшін су құбырлары жүйесінің істен шыққан учаскелерін қайта қалпына келтіру немесе оларды ауыстыру;
ауыз сумен қамтамасыз ету жүйесін пайдалану үшін ұйымдастыру құрылымын құру.

3.4.3. Халықты жолмен, көлікпен, байланыс қызметімен қамтамасыз етуді жақсарту жөніндегі шаралар
Облыстық өнеркәсіп және ауылшаруашылығы өнімдерінің өсуі болашақта жүк тасымалдау көлемінің артуына қол жеткізбек.
Төмендегі жұмыстар жалғастырылмақ:
- жолаушылар тасуда қауіпсіздікті қамтамасыз ету мақсатында қолда бар жолдарды модернизациялау және сақтау;
- қызмет көрсету сервисі саласында еңбекпен қамтылуды арттыру және толық инфрақұрылымды құру;
- қашық орналасқан елді мекендерді автобус қатынасымен қамту мақсатында облыстың маршрут тораптарын кеңейту;
- жөндеудің барлық түрлеріне жұмыссыздарды тарту;
- тапшықты-оптикалық кабельдер мен санды жүйелерді қолдану арқылы телекоммуникациялық (ішкі зоналық және ауылдық) қызмет көрсету тораптарын модернизациялау және кеңейту.

3.5. Кедейшілікті аймақтық деңгейде төмендету және кедейшілікке
қолайсыз экологиялық факторлардың әсері

3.5.1. Аймақтық деңгейде кедейшілікті төмендету
жөніндегі шаралар
Кедейшілікті төмендетудің маңызды факторы аймақтарды дамытудың әлеуметтік және экономикалық деңгейінде айырмашылықтарды жою жолымен өмір сүру деңгейінде аймақаралық теңсіздікті азайту болып табылады, ол үшін мыналар қажет:
аймақтық шеңберде артта қалған аймақтардың экономикасын дамыту жолымен халықтың ақшалай табысын көтеру;
аймақтарды дамытудың басымды бағыттарын анықтау және қолда бар әлеуетті барынша пайдалану;
болашағы бар, экономикасы тоқырауға ұшыраған аймақтарға отандық және шетелдік инвестицияларды тарту жөніндегі шараларды әзірлеу;
болашағы жоқ ауылдық елді мекендерді тексеру материалдары бойынша олардың проблемаларын шешу жөніндегі шаралар қабылдау;
шағын қалаларды дамыту жөніндегі бағдарламаларды әзірлеу.

3.5.2. Халықтың кедейшілігіне әсерін тигізетін экологиялық
факторларды азайту шаралары
·
адам денсаулығының қалыптасуына әсерін тигізетін қоршаған ортаның сапасына гигиеналық баға беру және оны кешенді зерттеу;
табиғатты қорғау жұмыстарын экономикалық жағынан қолдау және экологиялық бағдарламарды үнемі қаржыландыру үшін жағдай жасау;
заңды тұлғалар, жеке адамдар мен табиғатты пайдаланушылардың экологиялық талаптарды орындауы үшін қатаң бақылау орнату;
Іле-Балқаш бассейнінің су және биологиялық ресурстарын ұтымды пайдалану жобасын дайындау;
тазартатын құрылыс жүйелерін қайта қалпына келтіру, суды көп қажет ететін ауыл шаруашылығы дақылдарын басқа түрге ауыстыру, су пайдаланушыларды құжаттандыру;
бұзылған жерді рекультивациялау деңгейін көтеру;
орманды кесуді азайту, ағаш отырғызуды көбейту;
автокөліктің техникалық деңгейін көтеру;
қалалар мен поселкелерді көгалдандыру (өсімдіктер отырғызу, оларды күту), өсімдіктердің түрлерін көбейту тұрғысына қарай, олардың аумағын фитоаудандастыру;
барлық ластаушы көздерді есепке алу және құжаттандыру;
Таза»технологияны енгізуді ынталандыру;
апатты қоқыс төгетін жерді есепке алып және рекультивация жасау;
қатты тұрмыстық қалдықтарды жинайтын және оларды сақтайтын коммуналды қызметтерді дамыту қажет.

3.6. Халықтың кедейшілік деңгейін төмендетудегі
қоғамдық институттардың қызметтерін жақсарту
жөніндегі шаралар

3.6.1. Кедейшілік деңгейін төмендетудегі мемлекеттік органдардың
қызметін жетілдіру жөніндегі шаралар
Халықты еңбекпен қамтуды көтеру мақсатында облыс экономикасын өсіруді қамтамасыз ету үшін ықпалдырақ шаралар қабылдау;
қолданылып жүрген нормативтер негізінде әлеуметтік салалар қызметтерімен (білім, денсаулық сақтау, мәдениет және спорт) облыс халқын қамтамасыз ету жөнінде шаралар қабылдау;
алғашқы медициналық көмек көрсетуге, базалық білім беруге, атаулы көмек көрсетуге бағытталған қаражаттардың мақсатты жұмсалуына бақылауды күшейту;
ауылдық жерлердегі әлеуметтік салалар объектілерін ашуға жәрдемдесу;
кедейшілікті төмендету мәселесі бойынша мемлекеттік органдар мен мүдделі қоғамдық бірлестіктер арасында өзара байланыс тәжірибесін енгізу;
бұқаралық ақпарат құралдарын, оның ішінде жеке меншік, кедейшілікті төмендетудегі оңды тәжірибелерді насихаттауға қатыстыру.

3.6.2. Кедейшілік деңгейін төмендетудегі үкіметтік
емес ұйымдардың және кәсіподақтардың жұмысын
жетілдіру шаралары
- Мұқтаж болғандардың жарамды санына негізделген кедейлерді қолдауға деген бюджеттік қажеттілікті қалыптастырудағы үкіметтік емес ұйымдардың қатысын қамтамасыз ету;
- Қазақстан Республикасының "Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек туралы" 2001 жылдың 17 шілдесінде шыққан Заңына сәйкес аймақтар әкімдерімен құрылған учаскелік комиссиялардың құрамына үкіметтік емес ұйымдардың өкілдерін міндетті түрде ендіру;
- үкіметтік емес жастар ұйымының қатысуымен білім сапасы аймағында зерттеу жүргізу;
- еңбек құқығы, нарықтық экономика жағдайындағы кәсіподақтардың ролі мен орны жөнінде пікір алмасуды ұйымдастыру. Осы мақсатта ақпараттық қызметке деген мемлекеттік әлеуметтік тапсырыстың негізінде теледидар, радио, баспа ақпарат құралдарын пайдалану;
- Қазақстан Республикасы "әлеуметтік әріптестік туралы" Заңының орындалуын бақылауды күшейту, әлеуметтік әріптестіктің үш жақты комиссияларын кедейлікті жою тетігінің бірі ретінде қолдану;
- шағын несиелеу саласында жұмыс істейтін үкіметтік емес ұйымдардың шағын несиелеу қызметінің оңды тәжірибелерін тарату.

3.6.3. Кедейшілік деңгейін төмендетуде жеке меншік секторлардың
қызметін жетілдіру жөніндегі шаралар
Облыста кедейшілік деңгейін төмендетуде жеке меншік секторлардың қызметін жақсарту үшін мыналар қажет:
жұмыс орындарын құруға жұмыс берушілерді ынталандыру мүмкіндіктеріне талдау жасау, оның ішінде әлеуметтік әлсіз топтар үшін;
жұмыссыздарды оқыту және оларды жұмысқа қабылдау бойынша кәсіпорындарды ынталандыру жөнінде шаралар қабылдау;
дайындық және қайта дайындық курстарын ұйымдастыру кезінде мамандарға қажеттілікті анықтау үшін жұмыс берушілерді тарту;
халықтың кедей тобы үшін әлеуметтік мәні бар тиімді жобаларды қаржыландыруға ірі компаниялардың әлеуетін пайдалану;
қайырымдылық шаралары түрінде халықтың кедей тобына әлеуметтік көмек жүйесін дамыту.

3.6.4. Шешім қабылдау үдерісінде кедей халықты
тарту жөніндегі шаралар
· жергілікті мәні бар маңызды мәселелерді шешу кезінде халықтың кедей тобымен кеңес өткізуді тәжірибеге айналдыру;
аумақтарды дамытуда басымды бағыттарды анықтау кезінде жергілікті деңгейде кедей отбасыларының пікірін ескеру тетігін әзірлеу;
мониторинг бойынша өзара іс-қимыл жүйесін және олардың қатысуымен халықтың кедей тобына көрсетілген қызметтің тиімділігін бағалауды құру.

4. БАҒДАРЛАМАНЫ ІСКЕ АСЫРУ ТЕТІКТЕРІ
Облыстық деңгейде бағдарламаның белгіленген шараларының кезең-кезеңімен орындалуын көздейтін оның жүзеге асырылуы жөнінде іс-шаралар жоспары әзірленді.
Сонымен қатар, облыстың барлық қалалары мен аудандарында кедейшілікті төмендету жөніндегі ұйқас бағдарламал әзірленетін болады.

5. ҚАЖЕТТІ РЕСУРСТАР ЖӘНЕ ОЛАРДЫ ҚАРЖЫЛАНДЫРУ КӨЗДЕРІ
Алматы облысында 2003-2005 жылдарға арналған кедейшілікті төмендету жөніндегі бағдарламаны қаржылық қамтамасыз ету, халықты жұмыспен қамту және халықтың аз қамтамасыз етілген тобын әлеуметтік қолдау бағдарламаларын жүзеге асыруға жыл сайын көзделетін ассигнования шегінде, жергілікті бюджет қаражаты есебінен жүзеге асырылатын болады.
Сонымен қатар, Бағдарламаны қаржыландырудық көзі - халықаралық донорлық ұйымдар мен демеушілер, сондай-ақ Қазақстан Республикасы заңнамаларымен тыйым салынбаған қаржыландыру көздері болып табылады.

6. БАҒДАРЛАМАНЫ ЖҮЗЕГЕ АСЫРУДАН КҮТІЛЕТІН НӘТИЖЕЛЕР
Тұтастай алғанда Бағдарламаны табысты іске асыру облыстағы халықтың тұрмыс деңгейін одан әрі көтеруде және оның одан әрі өсуі үшін алғы шарттар құруға мүмкіндік беруі тиіс.
Бағдарламада көзделген іске асыру шаралары мыналарды жүзеге асыруға мүмкіндік береді:
Халықтың кедей тобының үлесін 3,9%-ға азайту;
Жалпы жұмыссыздық деңгейін 9,7%-дан 9,3%-ға дейін төмендету;
2005 жылы кедейлік шегінен төмен тұратын адамдар санын 102000 адамға дейін жеткізу немесе 2002 жылмен салыстырғанда 36,2 пайызға төмендету;
2005 жылы табысы ең төменгі күнкөріс деңгейінен төмен халықтың үлесін 25,5-ке дейін азайту;
Мектепке барар алдындағы дайындықпен 5-6 жастағы балаларды қамту деңгейін 2002 жылғы 19%-дан 2005 жылы 62%-ға дейін арттыру, жетім балаларды және аз қамтамасыз етілген отбасылардың балаларын ыстық тамақпен қамтамасыз ету 31,7%-дан 70%-ға дейін қамту;
Сапалы ауыз сумен қамтамасыз етілмеген халықтың үлесін 5,6 пайыздан 0-ге дейін қысқарту.
Жалпы жұмыссыздық деңгейін 9,7%-дан 9,3%-ға дейін төмендету.
Кедейшілік деңгейін 2005 жылы 2002 жылмен салыстырғанда 3,9%-ға қысқарту.
Халықты әлеуметтік қолдаудың тетігі әлеуметтік көмекке мұқтаж деп табылған кедейшілік шегіне дейінгі адамдарға қосымша ақы беруге негізделген. Облыста кедейшілік шегіне дейінгі қосымша ақыны есептеу мөлшері бір кедей адамға шаққанда 1052 теңге сомасында жоспарланған, 2002 жылы облыс бюджетінен 1402,3 млн. теңге бөлінді. 2003 жылы кедейлік шегіне дейінгі қосымша ақы 1235 теңгені құрады, облыс бюджетінен 1500,0 млн. теңге, 2004 жылы сәйкес 1302 теңге және 1464,7 млн. теңге, 2005 жылы 1366 теңге және 1253,9 млн. теңге көзделді.
2002-2005 жылдары мүгедек балаларды үйде тәрбиелейтін және оқытатын отбасыларға, жаңа туылған балаларға, жұмыс істеген және жұмыссыз азаматтарды жерлеуге және тұрғын-үй көмегін көрсетуге бір жолғы әлеуметтік көмек қаралады.
Сонымен қатар, кедейшілікті төмендету жөніндегі бағдарламамен жұмыс істеу кезеңінде әр түрлі демеушілер мен қайырымдылық ұйымдарының қаражаттарын тарту жоспарланады. 2003 жылы қайырымдылық көмекпен 179064 аз қамтамасыз етілген адам 169437,0 мың теңге сомада, 2004 жылы - 169957 адам 163419,0 мың теңге сомада, 2005 жылы - 153849 адам 158770,0 мың теңге сомада қамту болжанды.
АЛМАТЫ ОБЛЫСЫНДА 2003-2005 ЖЫЛДАРҒА АРНАЛҒАН
КЕДЕЙШІЛІКТІ ТӨМЕНДЕТУ БАҒДАРЛАМАСЫН ІСКЕ АСЫРУ
ЖӨНІНДЕГІ ІС-ШАРАЛАР ЖОСПАРЫ
№
Шаралар
Аяқта лу түрі
Орындауға
жауап ты
Іске
ас ы ру мерзімі
ұйғарыл
ған шығындар
қаржы
ландыру
көздері
1. Басымдық. Экономикалық өсуді қамтамасыз ету.
Жұмыспен қамтуды өсіру үшін жағдай жасау жолымен жұмыссыздықты төмендету.
1.1 Жұмысқа орналастыру.
1.1.1
Жұмыспен қамту мәселесі бойынша уәкілетті органдардың көмегімен жұмысқа орналастыру:2003ж. 10000 адам;
2004ж. 10500 адам;
2005ж. 11000 адам.
Оның ішінде халықтың мақсатты тобына:
2003ж. 1300 адам;
2004ж. 1300 адам;
2005ж. 1400 адам.
Облыс әкіміне есеп
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
Ай сайын
1.1.2
Облыстың еңбек рыногында кадрлерге қажеттілік мониторингін ұйымдастыру және республикааралық және ауданаралық тәжірибе алмасу үшін бос жұмыс орындарына жалпыға ыңғайлы ақпараттық базасын құру.
Мәлімет
тер
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
Тоқсан сайын
1.1.3
Халықтың мақсатты тобы ішінен азаматтарды бейімдеуге бағытталған, еңбекпен қамту саласында әлеуметтік қорғау жөнінде қосымша шаралар қабылдау
Жобалар, шаралар
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
1.1.4
Жұмыссыз азаматтарды жұмысқа орналастыру
ға көмектесуге бағытталған - жұмыс іздеу клубы,
бос жұмыс орындары жәрмеңкесі, жұмыс берушілер мен кадр қызметі үшін семинарлар мен дөңгелек үстелдер, басқа да әдістер мен түрлерін кеңейтуді қамтамасыз ету
өткізіл
ген шаралар туралы ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
Тұрақты
1.2. Шағын бизнесті дамыту
1.2.1
Алматы облысында 2003-2005 жылдарға арналған шағын кәсіпкерлік
ті дамытудың Мемлекеттік бағдарлама
сын іске асыру
есеп
Кәсіпкерлікті, шағын және орта бизнесті дамыту және қолдау жөніндегі комитет, аудандар мен қалалар әкімдері
тоқсан сайын
1.2.2
Ауылшаруа
шылығы шикізаттарын қайта өңдеу жөнінде тамақ өнімдерінің шағын өндірісін ұйымдастыру үшін жергілікті өкімет органдарының балансында тұратын, бос тұрған және тиімсіз пайдаланыл
ған бөлмелерге түгендеу жүргізу
тізбе
Кәсіпкер
лікті, шағын және орта бизнесті дамыту және қолдау жөніндегі комитет, аудандар мен қалалар әкімдері
2003 жыл наурыз
1.2.3
Республикадаөндіріс көлемінің өсуіне және өнімдерді тасымалдауға байланысты республика
лық маңыздағы автожолдар бойындағы инфрақұрылым объектілерінде (кемпингтер, кафе, мотельдер және т.б.) шағын бизнесті дамыту үшін жағдай жасау
есеп
Кәсіпкерлікті, шағын және орта бизнесті дамыту және қолдау жөніндегі комитет, аудандар мен қалалар әкімдері
жыл сайын
1.2.4
Шағын және отбасылық кәсіпкерлік
ті дамытуға көмек көрсету (шағын кредит, өнімдерді санитарлық-эпидемиологиялық бақылаудан өткізу, әкімшілік рәсімдерді қысқарту, сада алаңдарын көркейту) және т.б.
есеп
Кәсіпкерлікті, шағын және орта бизнесті дамыту және қолдау жөніндегі комитет, аудандар мен қалалар әкімдері
жыл сайын
1.2.5
Аймақтық қағида бойынша шағын бизнес саласында шұғылданатындардың өз өзіне жұмыс ұйымдастыруына жәрдемдесу
есеп
Кәсіпкерлікті, шағын және орта бизнесті дамыту және қолдау жөніндегі комитет, аудандар мен қалалар әкімдері
тоқсан сайын
1.2.6
Шағын кәсіпкерлік саласында кредит ресурстарын тарту жөніндегі жұмыстарды жалғастыру және несиелік серіктестіктер құру жолымен жаңа қаржыландыру көздерін іздеу
есеп
Кәсіпкерлікті, шағын және орта бизнесті дамыту және қолдау жөніндегі комитет, аудандар мен қалалар әкімдері
тоқсан сайын
1.3. қоғамдық жұмыстар және сына у мерзімін өткізу
1.3.1
Ақы төленетін қоғамдық жұмыстарға жіберу:
2003ж. 9200 адам;
2004ж. 9200 адам;
2005ж. 9300 адам
Жұмыспенқамту бағдарламасы
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
2003ж. -253519 мың теңге
2004ж. 268468 мың теңге
2005ж. 286049 мың теңге
Облыстық бюджет
1.3.2
әлеуметтік және экономикалық қайтарымды қамтамасыз ету үшін қоғамдық жұмыстарға қатысудың ұзақтығын және түрлерінің тізбесін кеңейту
Келісім-шарттар
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
Тұрақты
1.3.3
Халықтың маргиналдық тобына қарсы әсер ететін, еңбек қызметінде оның бейімделуіне әлеуметтік мәні бар шараларды жүзеге асыру үшін үкіметтік емес ұйымдар мен қоғамдық жұмыстар арасында шарттар жасау тәжірибесін кеңейту
Келісім-шарттар
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
Тұрақты
1.3.4
Халықтың мақсатты тобы арасынан азаматтар үшін қоғамдық жұмыстың түрлерін және ұзақтығын кеңейту жөнінде шаралар қабылдау
Есеп, ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
Тұрақты
1.4. Кәсіби дайындық және қайта даярлау
1.4.1
Еңбек рыногына қажетті кәсіби оқуға, қайта даярлауға, біліктілігін көтеруге жіберу:
2003 ж. 3000 адам;
2004 ж. 3000 адам;
2005 ж. 3000 адам
Халықты жұмыспен қамту бағдарламасы
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
Жыл сайын
2003ж.-
103430 мың теңге
2004ж.-
109533 мың теңге
2005ж.-
115447 мың теңге
1.4.2
Кадрлердің қажеттілігін ескере отырып, жұмыссыздарды дайындау және қайта даярлау жөнінде әдістемелік ұсынымдар әзірлеу
ұсыным
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
2003 жыл
1-тоқсан,келесі түзетулерімен
1.4.3
Кәсіби дайындықтан өткен барлық жұмыссыздар үшін жұмыспен қамту мәселесі бойынша уәкілетті органдардың жолдамасы бойынша өзінің бизнесін қалай ұйымдастыру керек»атты курсты оқытуды қамтамасыз ету
Оқу жоспарлары және бағдарламалары
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
Тұрақты
1.4.4
Ауылшаруашылығы мамандықтары бойынша кәсіби дайындықты кеңейту. Халық қолөнері және кәсіпшілігін оқыту есебінен ұлттық мәдениетті дамытуға ықпал ету
Оқыту үшін мамандықтар тізбесі
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
Жыл сайын, мемлекеттік тапсырысты орналастыру жөнін
дегі конкурс өткізіл
генге дейін
1.5. Шағын қаржыландыруды ұлғайту жөніндегі шаралар
1.5.1
Шағын несиелеу бағдарлама
сын әзірлеу, қауымдықтар
ды шағын несиелеудің қазақстан қоры, Шағынкредит» үкіметтік емес ұйымы, аз қамтамасыз етілген азаматтарды қолдау жөніндегі қор бағдарламаларын іске асыру
Бағдарлама
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, экономика комитеті, шағын кредит ұйымдары, ШОБК
2002 жыл
4-тоқсан
1.5.2
Тоқырауға ұшыраған облыс аудандарында шағын несиелеуді ұлғайту жөніндегі жұмыстарды жандандыру; Шағын несиелеуді енгізу жөнінде жергілікті өзін-өзі басқару органдарының жұмысын күшейту
Іс-шара
лар, есеп
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері, шағын кредит ұйымдары (келісім бойынша)
2002 жыл
4-тоқсан
1.5.3
Шағын бизнес саласында несиелік серіктестіктерді құруға жәрдем көрсету
Іс-шара
лар, есеп
ШОБК, еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері, шағын кредит ұйымдары (келісім бойынша)
2002 жыл
4-тоқсан
1.5.4
Кәсіпкерлік қызметті үйретуге оқыту жөнінде ауыл тұрғындары үшін аудан орталықтарында курстар құру, оқыған кәсіпкерді несиелей отырып, оның жеке бизнесін ұйымдастыру
Іс-шаралар, есеп
ШОБК, еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері,
2002 жыл
4-тоқсан
1.5.5
Тауарлы несиелеу түрін тәжірибеге енгізу
Іс-шара
лар,есеп
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, ауылшаруашылығы департамен
ті, аудандар мен қалалар әкімдері, шағын кредит ұйымдары (келісім бойынша)
2002 жыл
4-тоқсан
1.5.6
Шағын кредит тәжірибесін насихаттау
Ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері, БАқ (келісім бойынша)
2002 жыл
4-тоқсан
1.5.7
Ауылдық кредит серіктестіктерін құру жөніндегі жұмысты жалғастыру
Іс-шара
лар,есеп
Ауылшаруашылығы департамен
ті,аудандармен қалалар әкімдері, Аграрлық несиелік корпорация» ЖАҚ(келісім бойынша)
2003 жыл
2 Басымдық. Кедейшілік жайын объективті бағалауды
қамтамасыз ету
2.1. К едейшілікті сипаттайтын көрсеткіштерді жетілдіру
2.1.1
әлеуметтік көмектің атаулылығын бағалау жүйесін әзірлеу, сондай-ақ, әлеуметтік көмектің тиімділігі
нің мониторинг нобайын жасау
Нормативтік құқықтық актілер жобасына ұсыныс
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
2002жыл 2-тоқсан
2.1.2
үкіметтік емес ұйымдарды тарта отырып, әлеуметтік көмекпен қамтылмаған кедейлерді анықтау жөнінде тетік әзірлеу
Нормативтік құқықтық актілер жобасына ұсыныс
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
2004жыл 1-тоқсан
2.2. Мақсатты топтардағы кедей шілікті қысқарту жөніндегі шаралар
2.2.1
Жалғызбасты егде адамдарды күтіп-бағу үшін үкіметтік емес және басқа да ұйымдарды тарту жөніндегі жұмысты жандандыру
өткізіл
ген шаралар туралы ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
Тұрақты
2.2.2
Мүгедектердің қажетін қанағаттандыратын инфрақұрылымдарды құру жөнінде шаралар қабылдау
Ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
2003ж.
4-тоқсан
2.2.3
Мүгедектердітехникалық құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету жөнінде шаралар қабылдау
Ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
Тұрақты
2.2.4
әлеуметтік бейімделу және оңалту орталығын құру
Облыс әкімінің шешімі
ҚІІБ, еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
2.2.5
Есірткілік
пен айналысатын адамдарды алғашқы сатысында анықтау үшін, облыстың барлық оқу орындарында жыл сайын медициналық тексеру өткізу
Денсаулық сақтау басқармасы
Жыл сайын
3. Басымдық. Халықтың базалық білім алуға, алғашқы медициналық көмек алуына қол жетімділігін арттыру,
атаулы мемлекеттік әлеуметтік көмек көрсетуді күшейту
3.1. Кедейшіліктің демографиялық және көші-қон аспектілері
3.1.1
Денсаулықты қорғау жөніндегі мынадай шараларды жүзеге асыру:
-тәртіп,ана қауіпсіздігі, адамгерші
лік қатынас, мәдени-этникалық тәрбие және жанұялық өмірге дайындық мәселелері бойынша ақпараттық жүйе құру;
- әйел бедеулігінің алдын алу және емдеу, жасанды түсіктің алдын алу және олардың зардаптарын жою;
-«фертильдікжастағы әйелдердің денсаулығына динамикалық бақылау жасау
Денсау
лық сақтау басқармасының бұйрығы
Денсаулық сақтау басқармасы
Тұрақты
3.1.2
ҚР
азаматтығын алу жөнінде оралмандар арасында жұмыс ұйымдастыру
Есеп
Көші-қон және демография басқармасы, ІІБ, аудандар мен қалалар әкімдері
Ай
сайын
Республикалық бюджет
3.1.3
Квота бойынша облысқа келген оралмандарды бір жолғы ақшалай жәрдемақымен, тұрғын-
үймен қамтамасыз ету
Есеп
Көші-қон және демография басқармасы
Тұрақты
Республикалық бюджет
3.1.4
Жұмыссыз оралмандарға жұмысқа тұруға, жұмыссыздық бойынша жәрдемақы бөлуге көмек көрсету, сондай-ақ оларға уақтылы зейнетақы және жәрдемақы тағайындап, төлеу
Есеп
Көші-қон және демография басқармасы, халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
Жыл сайын
шілде, қаңтар
Республикалық бюджет
3.1.5
Оралмандарғажеке қосалқы шаруашылықтар жүргізу, шағын және орта бизнесті дамыту үшін шағын несиелер, жер учаскелерін бөлуге көмек көрсету
Ақпарат
Көші-қон және демография басқармасы, халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
Жыл сайын
шілде, қаңтар
Республикалық бюджет
3.1.6
Тұрғын-
үйлері жоқ оралмандар отбасына бос тұрған балабақшалар, жатақханалар, әкімшілік бөлмелерді уақытша беру
Ақпарат
Көші-қон және демография басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
Жыл сайын
Республикалық бюджет
3.1.7
Аз қамтылған оралмандар отбасыларына тегін қызмет көрсетуді ұйымдастыру
Ақпарат
Көші-қон және демография басқармасы, денсаулық сақтау басқармасы
Жыл сайын
Республикалық бюджет
3.1.8
Жасырын көшіп келушілерді анықтау жөніндегі жұмысты күшейту
Ақпарат
ІІБ, көші-қон және демография басқармасы
Жыл сайын
3.2. Халықтың денсаулық сақтау қызметіне қол жеткізуін жақсарту жөніндегі шаралар
3.2.1
Ереже әзірлеу:
- облыс халқының дәрігерлік қызмет көрсету сапасына қанағаттану дәрежесіне сәйкес, алғашқы медициналық көмек көрсету мекемелерін жан басына қаржыландыру туралы;
-клиникалық топтарға жатып емделуге көмек көрсету туралы;
-алғашқы медициналық санитарлық көмекті дамытуға, осы жүйені енгізу нәтижесінде үнемделген қаржыны пайдалану туралы
Облыс әкімі
нің шешімі
Денсаулық сақтау, қаржы басқарма
лары
2003 жыл
1-тоқсан
Облыстық бюджет
3.2.2
Облыс халқының дәрігерлік қызмет сапасына, медициналық көмектің көлемін арттыруға қанағаттану дәрежесіне сәйкес, нормативті арттыруды көздеген ауылдық дәрігерлік амбулаторияларды жан басына қаржыландырудың жаңа жүйесін енгізу
Облыс әкімі
нің қаулысы
Денсаулық сақтау, қаржы басқарма
лары, Денсаулық» РМКК бөлімшесі
2003 жылдан бастап, үнемі
Облыстық бюджет
3.2.3
Анемиямен ауыратын жүкті әйелдерді темір препараттарымен тегін қамтамасыз ету
Ақпарат
Денсаулық сақтау басқармасы
Шілде, қаңтар жыл сайын
Облыстық бюджет
3.2.4
Балқаш орталық аудандық ауруханасын
да 20 төсектік жұқпалы аурулар бөлімін ашу
Облыс әкімі
нің шешімі
Денсаулық сақтау, қаржы басқарма
лары
2003 жыл
1-тоқсан
Облыстық бюджет
3.2.5
Дәрігерлік қызметкерлері жоқ 40 елді мекенде ашу:
- 26
дәрігерлік пункт (50-300 адам)
- 10 ФП
(300-800
адам)
- 4 ФАП (800-2000 адам)
Облыс әкімі
нің қаулысы
Денсаулық сақтау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
2003-
2005 жылдар
Облыстық бюджет
3.2.6
Селолық дәрігерлік амбулатория және учаскелік ауруханалар ашу:
- 121 стоматологиялық бөлме
- 187 ЭКГ бөлмелері
- 134 физиотерапия бөлмелері
- 140 клиникалық-
диагностика
лық бөлмелер
Облыс әкімі
нің
шешімі
Денсаулық сақтау, қаржы басқарма
лары
2003-
2005 жылдар
Облыстық бюджет
3.2.7
5000 жоғары халқы бар елді мекендерге қызмет ететін ауылдық дәрігерлік амбулатория мен учаскелік ауруханалар
да жедел жәрдем стансаларын ашу
Аудан
дар мен қалалар әкімдерінің шешім
дері
Денсаулық сақтау, қаржы басқарма
лары
2003-
2004 жылдар
Облыстық бюджет
3.2.8
Жедел дәрігерлік көмек көрсету стансалары мен бөлімдерін жетіспейтін дәрігерлік құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету
Аудан
дар мен қалалар әкімдерінің шешім
дері
Аудандар мен қалалар әкімдері
2003-
2005 жылдар
Аудандар мен қалалар бюджеті
3.2.9
Селолық дәрігерлік амбулатория
лар және учаскелік ауруханалар
ды қосымша штаттық лауазымдар
мен қамтамасыз ету: 190 дәрігер және 733,5 кіші дәрігерлік қызметкерлер
Облыс әкімі
нің шешімі
Денсаулық сақтау, қаржы басқарма
лары
2003-
2005 жылдар
Облыстық бюджет
3.2.10
әрбір ауданда 1-2 селолық дәрігерлік амбулатория
ға және учаскелік ауруханаға күрделі жөндеу жүргізу
Аудандар мен қалалар әкімдерінің шешімде
рі
Аудандар мен қалалар әкімдері
Жыл сайын
Аудандар мен қалалар бюджеті
3.2.11
Мемлекеттік спорт секцияларына аз қамтамасыз етілген отбасылардың балаларын тегін қатыстыруды қамтамасыз ету. Аз қамтамасыз етілген отбасыларға абоненттік төлемақы кезінде жеңілдіктер қарастыру.
Ақпарат
Аудандар мен қалалар әкімдері
Жыл сайын
3.3. Халықтың білім беру қызметіне қол жеткізуін жақсарту жөніндегі шаралар
3.3.1
"Ауыл мектебi" бағдарлама
сын жүзеге асыруға мониторинг өткізу
Есеп
Білім департаменті
Жыл сайын
2,3 -
тоқсан
қаржыландыруды қажет етпейді
3.3.2
Ауылдық жерлерде мектепке дейінгі балалар мекемелерін ашуға көмек көрсету.
әкімнің шешімі
ҚР Үкіме
тіне ақпарат
Білім департаменті
2-тоқсанжыл сайын
4-тоқсан жыл сайын
Көздел
ген қаржылар шегінде
Жергілікті бюджет
тер
3.3.3
Мектеп алдындағы дайындық топтары мен сыныптарының санын арттыру. Оларды қаржыландыруды қамтамасыз ету.
Ақпарат
Білім департаменті
1,2-жар
ты
жылдық,
жыл сайын
3.3.4
Жалпы білім беретін мектептер санын, бірінші кезекте ауылдық жерлердегі, барлық мектеп-интернаттар мекемелерін ҚР үкіметімен белгіленген кепілді мемлекеттік норматив жүйесіне дейін жеткізу
әкімнің шешімі
ҚР Үкіме
тіне ақпарат
Білім департаменті
3-тоқсан, жыл сайын
4-тоқсан, жыл сайын
Көздел
ген қаржылар шегінде
Жергілікті бюджет
тер
3.3.5
Жаппай оқыту қорына бюджет қаражаттары
ның уақтылы және толық аударылуын қамтамасыз ету, олардың тиімділігін көтеру және қаражаттар
дың жұмсалуына бақылауды күшейту
ҚР Үкіме
тіне ақпарат
Білім департаменті
4-тоқсан,жыл сайын
Көздел
ген қаржылар шегінде
Жергілікті бюджет
тер
3.3.6
Талғар ауданы, Бесағаш ауылында 550 оқушы орнымен мектеп салу
Іске қосу актісі
Білім департаменті, Талғар ауданының әкімі
2003жыл
120 млн. теңге
Республикалық бюджет
3.3.7
Талғар ауданы, Еркін ауылында 300 оқушы орнымен 26 орта мектеп салу
Іске қосу актісі
Білім департаменті, Талғар ауданының әкімі
2003жыл
70 млн. теңге
Облыстық бюджет
3.3.8
Қарасай ауданы, Камен ауылында 120 оқушы орнымен Соқпақбаев атындағы орта мектеп салу
Іске қосу актісі
Білім департаменті, қарасай ауданының әкімі
2003 жыл
350 млн. теңге
Республикалық бюджет
3.3.9
Қарасай ауданы, Шамалған ауылында 1200 оқушы орнымен Алтынсарин атындағы орта мектеп салу
Іске қосу актісі
Білім департаменті, қарасай ауданының әкімі
2003 жыл
331 млн. теңге
Республикалық бюджет
3.3.10
қарасай ауданы, Тұрар ауылында 660 оқушы орнымен Байсалбаев атындағы орта мектептің құрылысын аяқтау
Іске қосу актісі
Білім департаменті, қарасай ауданының әкімі
2003 жыл
136,4 млн. теңге
Республикалық бюджет
3.3.11
Жамбыл ауданы, ұзынағаш ауылында 600 оқушы орнымен Бердіқұлов атындағы орта мектеп салу
Іске қосу актісі
Білім департаменті, Жамбыл ауданының әкімі
2003 жыл
150 млн. теңге
Республикалық бюджет
3.3.12
Балқаш ауданы, Көкжиде ауылында 180 оқушы орнымен орта мектеп салу
Іске қосу актісі
Білім департаменті, Балқаш ауданының әкімі
2003 жыл
40 млн. теңге
Облыстық бюджет
3.3.13
Талдықорған қаласында 24 орта мектепке қосымша құрылыс салу
Іске қосу актісі
Білім департаменті, Талдықорған қаласының әкімі
2003 жыл
70 млн. теңге
Облыстық бюджет
3.3.14
Еңбекшіқазақауданында 550 оқушы орнымен Көктөбе орта мектебін салу
Іске қосу актісі
Білім департаменті, Еңбекші
қазақ ауданының әкімі
2004 жыл
120 млн. теңге
Республикалық бюджет
3.3.15
Панфилов ауданы, Көктал-Ара
сан ауылында 550 оқушы орнымен мектеп салу
Іске қосу актісі
Білім департаменті, Панфилов ауданының әкімі
2004 жыл
120 млн. теңге
Республикалық бюджет
3.3.16
Еңбекшіқазақ ауданы, Есік ауылында 500 оқушы орнымен мектеп салу
Іске қосу актісі
Білім департаменті, Еңбекшіқазақ ауданының әкімі
2005 жыл
160 млн. теңге
Республикалық бюджет
3.3.17
Іле ауданы, Жаңа-Арна ауылында 300 оқушы орнымен мектеп салу
Іске қосу актісі
Білім департаменті, Іле ауданының әкімі
2005 жыл
85 млн. теңге
Республикалық бюджет
3.4. Халықтың әлеуметтік әлсіз тобына мемлекеттік
әлеуметтік көмек көрсету жүйесін жетілдіру
3.4.1.
әлеуметтік карталар негізінде АӘК алушылардың мәліметтер базасын құрастыру.
Облыстықеңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеумет
тік қорғау басқармасының бұйрығы
Облыстық еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
2003жыл 1-тоқсан
3.4.2.
а) Мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек көрсету:
2003ж. 135000 адам;
2004ж. 125000 адам;
2005ж. 102000 адам;
б) Тұрғын-үй көмегі
2003ж. 10000 адам;
2004ж. 9500 адам;
2005ж. 9000 адам;
в) Мүгедек балаларды үйде оқыту және тәрбиелеуге көмек көрсету:
2003ж. 500 адам;
2004ж. 700 адам;
2005ж. 800 адам;
г) Бала туғанға әлеуметтік көмек көрсету:
2003ж. 4300 адам;
2004ж. 4600 адам;
2005ж. 4900 адам;
д) жұмыс істеген және жұмыссыз болған азаматтарды жерлеуге әлеуметтік көмек көрсету:
2003ж. 1400 адам;
2004ж. 1600 адам;
2005ж. 1800 адам
Облыс әкіміне есеп
Облыстық еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
Ай сайын
Тоқсан сайын
Тоқсан сайын
Ай сайын
Ай сайын
мың теңге
1500048,3
1464750,0
1253988,0
мың теңге
207120,0 186390,0
165672,0
мың теңге
8720,0
12866,0
15440,0
мың теңге
14998,4
16909,6
18914,0
мың теңге
12208,4
14704,0
17370,0
Облыстық бюджет
3.4.3
әлеуметтік қорғаумен айналысатын мемлекеттік органдар мен атаулы әлеуметтік көмекке жанама қатынасы бар органдардың өзара әсерінің тиімділігін көтеру
Жоғарғы органдарға ақпарат
Облыстық еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
Тұрақты
4. Басымдық. Халыққа инфрақұрылымдық қызмет
көрсетуді жақсарту
4.1. Халықты тұрғын-үймен қамтамасыз етуді және коммуналдық қызмет көрсетуді жақсарту жөніндегі шаралар
4.1.1
Алматы облысы бойынша ескі үйлерді күрделі жөндеуден өткізу және апатты жағдайдағы тұрғын-үйлерді бұзу жөніндегі 2005 жылға дейінгі аймақтық бағдарламаны іске асыру
есеп
Облыстық сәулет басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
2002 2005 жылдар
жыл сайын
Республикалық бюджет, бюджет
тен тыс қаражат
тар, екінші деңгейдегі банктер
4.1.2
Азаматтардыңкедей тобы үшін коммуналдық қызметтерді есептеу құралдарын жеңілдікпен орнату жөнінде шаралар қабылдау
есеп
Жол-комму
налдық шаруашылық басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
Тоқсан сайын
Республикалық және облыстық бюджет
тер
4.2. Тұрғындарды сумен, оның ішінде таза ауыз сумен қамтамасыз ету
4.2.1
Облыс тұрғындарын сапалы ауыз сумен қамтамасыз етуді жақсарту (облыстық «Ауыз су» бағдарламасы бойынша)
Есеп
Аудандар мен қалалар әкімдері
Жыл сайын
Республикалық және жергілікті бюджет
4.2.2
Іле және Балқаш су қоймаларының су және биологиялық қорын тиімді пайдалану жөніндегі жобаны жасауды аяқтау.
Нобайы
Гидрология және геофизика институты.
2003 ж.
Жергілікті бюджет
4.2.3
қалалар мен елді мекендердегі қолданылған суларды тазалау жөніндегі стансаларда техникалық қызмет көрсету жұмыстарын және ондағы жұмыс ерекшеліктерін зерттеу бағдарлама
сын аяқтау. ұйымдық-тех
никалық шаралардың маңыздылығын арттыру.
ұйымдық-техника
лық шаралар бағдарламасы
Химия ғылымда
рының институты.
2003 ж.
Жергілікті бюджет
4.2.4
Жер беті және жер асты суларын есепке алу және құжаттандыру жұмыстарын жүргізу. Иесіз ұңғыларды жою.
Есеп
"Алматывод
хоз"» МКК-ны, "Южказнед
ра"АБ-ы, су пайдалану
шылар
2002-2003 жж.
4.2.5
Тұрғындарды сапалы ауыз сумен қамтамасыз ету үшін ұңғыларды іске қосу.
Есеп
Аудандар мен қалалар әкімдері
2003 ж.
4.3. Халықты жолмен, көлікпен, байланыс қызметімен қамтамасыз етуді жақсарту шаралары
4.3.1
Алыс елді мекендерді автобус байланысымен қамту мақсатында маршрут жүйесін кеңейту
есеп
"Көлік департаменті"»КМК АҚ, аудандар мен қалалар әкімдері
тоқсан сайын
4.3.2
Жұмыссыздар
ды автомобиль жолдарын жөндеуге қатыстыру мүмкіндікте
рін қарау
есеп
Жол-коммуналдық шаруашылық басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
1-жарты
жылдық
жыл сайын
4.3.3
«Алматы облысының ішкі зоналық жүйесін жетілдіру», «Ауылдық телефон жүйелерін қалпына келтіру, дамыту және жетілдіру» бағдарламаларын іске асыру
есеп
"қазақтеле
ком"» ААҚ
жыл сайын
Республикалық және облыстық бюджет
тер, өз қаражаттары және шетелдік кредит
тер
4.3.4
Талшықты-
оптикалық кабельдер мен байланыстың сандық жүйесін қолдана отырып, байланыстың телекоммуникациялық жүйесін кеңейту және жетілдіруді қамтамасыз ету
есеп
"қазақтелеком"» ААҚ
2003-
2005 жылдар
5. Басымдық. Аймақтық деңгейде кедейшілікті төмендету және кедейшілікке экологиялық факторлардың қолайсыз әсері
5.1. Аймақтық деңгейде кедейшілікті төмендету шаралары
5.1.1
Шаралар қабылдау үшін болашағы жоқ елді мекендердегі ауылдардың жайын зерделеу жөніндегі жұмысты жалғастыру
Іс-
шаралар
Экономика комитеті
қазан 2002 ж.
5.1.2
Экономикасы тоқырауға ұшыраған шағын қалаларды дамыту бағдарлама
сын әзірлеу
Бағдар
лама
Экономика комитеті басқа облыстық басқармалармен бірге
Желтоқ
сан 2002 ж.
5.2. Халық кедейшілігіне экологиялық факторлардың қолайсыз әсерін төмендету жөніндегі шаралар
5.2.1
Ірі ТЭЦ-де және қазандықтар
да зиянды заттарды шығаруды төмендету жөніндегі жалпы техникалық, режимдік кешендерді аяқтауға қол жеткізу.
Есеп
Облыстық қоршаған ортаны қорғау басқармасы
2001-
2003 жж.
Кәсіпо
рындар
дың өз қаражат есебінен
5.2.2
Техногендік заттардың есебін жүргізу және паспорттандыру, оларды өңдеу, жою және рекультива
циялау.
Есеп
"Южказнед
ра"»АБ-ы
Жыл сайын
5.2.3
қоршаған ортаның ластану карталарын жасау жолымен Алматы облысының аумағын экологиялық аудандастыру 2 кезең
Есеп
Облыстық қоршаған ортаны қорғау басқармасы
2003 ж.
Жергілікті бюджет
5.2.4
Халыққа экологиялық тәрбие беру шараларын жасау (оқулықтар, кітаптар шығару, экологтар күніне лекциялар оқу).
Есеп
қоршаған ортаны қорғау жөніндегі облыстық басқарма
2003 ж.
Жергілікті бюджет
5.2.5
Алматы облысының аумағын 2001-2003 жылдары көгалдандыру
Есеп
Аудандар мен қалалар әкімдері,
орман және биоресурс
тар жөніндегі облыстық аумақтық басқармасы, МБ, «Жетісу орманы», Қаратал орманы» МКК
2002-
2003 ж.
Аудандық бюджет
5.2.6
Облыстың барлық елді мекендерінде қатты тұрмыстық қалдықтарды жинау жөніндегі коммуналдық қызметті дамыту.
Есеп
Аудандар әкімдері,
қоршаған ортаны қорғау жөніндегі облыстық басқарма
2003 ж.
6. Басымдық. Халықтың кедейшілік деңгейін төмендетуде қоғамдық институттардың қызметін жақсарту жөніндегі шаралар
6.1. Кедейшілік деңгейін төмендетуде мемлекеттік органдардың қызметін жетілдіру жөніндегі шаралар
6.1.1
Денсаулық сақтау бюджетін қаржыландыру көлемін арттыру
ОблыстықМәслихаттың және облыс әкімінің шешімде
рі
қаржы, денсаулық сақтау басқармалары
2003 ж. - 20 %
2004 ж. 25 %
2005 ж. 28 %
6.1.2
Денсаулық сақтау ұйымдарын бір тұрғынға есептегенде қаржыландыруды қамтамасыз ету
2003 ж. 3200 теңге,
2004 ж. 3850 теңге
2005 ж. 4000 теңге
Облыс әкімінің шешімі
мен бекітіл
ген бюджет жобасы
қаржы, денсаулық сақтау басқармалары
Жыл сайын
Облыстық бюджет
6.1.3
Облыстың денсаулық сақтау ұйымдарында географиялық,экологиялық факторларды, жас ерекшелік
терін ескеретін қаржыландырудың жан басына шаққандағы тарифіне түзету коэффициенттерін әзірлеу және енгізу
Облыс әкімінің қаулысы
Денсаулық сақтау, қаржы басқармалары
2004 жыл
6.1.4
Мектептердің құрылысы, күрделі жөндеу жұмыстарын қаржыландыруды қамтамасыз ету, ауыл мектептерін материалдық-техникалық жабдықтау
ОблыстықМәслихаттың және облыс әкімінің шешімде
рі
қаржы, білім басқармалары
Жыл сайын
6.1.5.
Жаппай оқу қорына жергілікті бюджеттен 1% мөлшерінде қаражат түсіруді қамтамасыз ету
Аудандар мен қалалар әкімдерінің шешімде
рі
Аудандар мен қалалар әкімдері, білім департаменті
Тұрақты
Аудандар мен қалалар бюджеті
6.1.6
БАқ және халық арасында әлеуметтік қолдаудың бар түрлері және халықтың кедей тобы туралы түсінік жұмысын жүргізу
Жоғарғы органдарға ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау, ақпарат және қоғамдық келісім басқармалары
Тұрақты
6.1.7
Кедейшіліктітөмендету саласындағы озат тәжірибелер
ді
насихаттау
Жоғарғы органдарға ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау, ақпарат және қоғамдық келісім басқармалары
Тұрақты
6.1.8
Тұлғаларға атаулы әлеуметтік көмек көрсету мақсатымен заңнамаларды жетілдіру жөнінде отбасы құрамы» түсінігіне анықтама беру бөлігіне, ұсыныс енгізу
Жоғарғы органдарға ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
1-тоқсан2003 жыл
6.1.9
Ең төменгі жалақы мөлшерінде табыстың белгіленген төменгі шегін ала отырып, кәсіпкерлік қызметімен шұғылданатын тұлғалардың ең төменгі табысын белгілеу жөнінде ұсыныс енгізу
Жоғарғы органдарға ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, салық комитеті
1-тоқсан2003 жыл
6.1.10
Атаулы әлеуметтік көмек көрсетуге бағытталған қаражаттардың мақсатты жұмсалуына бақылауды күшейту
Жоғарғы органдарға ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы
Тұрақты
6.1.11
Ауыл, поселкелік округтердің әкімдерімен, учаскелік комиссиялар
дың төрағалары және мүшелерімен, халықпен кездесу өткізу тәжірибесін жалғастыру
Жоғарғы органдарға ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, халықты әлеуметтік қорғау жөніндегі қалалық, аудандық бөлімдер
Тұрақты
6.1.12
Кедейшіліктітөмендету жөніндегі бағдарламаны іске асыру барысы туралы БАҚ-да ақпарат жариялау
Жоғарғы органдарға ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, халықты әлеуметтік қорғау жөніндегі қалалық, аудандық бөлімдер
Тұрақты
6.1.13
Халықтың кедей тобына қайырымдылық көмек көрсету үшін демеушілер қаражаттарын тарту жөніндегі жұмысты жандандыру. Аз қамтамасыз етілген азаматтар үшін тұрақты тегін тамақ ұйымдастыру, кредиттік негізде жұмыс істейтін киім жинау пункттерін, магазиндер ашу.
Жоғарғы органдарға ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, халықты әлеуметтік қорғау жөніндегі қалалық, аудандық бөлімдер
Тұрақты
6.1.14
әр түрлі қайырымдылық акцияларын, халық дәстүрлері мен біздің ата-бабаларымыздың салт-дәстүрлерін қайта жаңғырту
Жоғарғы органдарға ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, халықты әлеуметтік қорғау жөніндегі қалалық, аудандық бөлімдер
Тұрақты
6.2. Кедейшілік деңгейін төмендетуде үкіметтік емес ұйымдардың қызметін жетілдіру жөніндегі шаралар
6.2.1
Облыста, аудандарда және қалаларда кедейшілік
пен күрестің үйлестіру орталықтарын құру
Облыс әкіміне ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы,экономика комитеті, аудандар әкімдері
1 тоқсан
2003 ж.
6.2.2
Кедейшілікті болдырмау тетіктерінің бірі ретінде әлеуметтік әріптестіктің үш жақты комиссиясын пайдалану, ҚР«әлеумет
тік әріптестік» туралы Заңын іске асыру
Ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы,кәсіподақ
тар одағы, өнеркәсіп
шілер мен кәсіпкер
лер одағы
Шілде, қаңтар Жыл сайын
6.3. Шешім қабылдау процесіне халықтың кедей тобын тарту жөніндегі шаралар
6.3.1
қоғамдық жұмыстар түрінде ақыны бөліп төлей отырып, көркейту жөніндегі өтеусіз еңбекке ынталандыру тәжірибесін түсіндіретін ауылдық жиындар өткізу
Ақпарат
Еңбек, жұмыспен қамту және халықты әлеуметтік қорғау басқармасы, аудандар мен қалалар әкімдері
Тоқсан сайын