О программе функционирования и развития государственного языка на территории города Актобе на 2005-2006 годы Қолданыста

Ақтөбе қаласының аумағындағы 2005-2006 жылдарға арналған тілдерді дамыту мен қолданудың Бағдарламасы туралы «Тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2001 жылғы 7 ақпандағы № 550 Жарлығына, «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 6 бабы 1 тармағының 1) тармақшасына, «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес, Ақтөбе қалалық мәслихаты ШЕШІМ ЕТТІ:

1. Қоса беріліп отырған Ақтөбе қаласының аумағындағы 2005-2006 жылдарға арналған тілдерді дамыту мен қолданудың Бағдарламасы (бұдан әрі - Бағдарлама) бекітілсін.

2. Қалалық басқармалар, мекемелер, комитеттер, басқа да мүдделі мемлекеттік органдар Бағдарламаны жүзеге асыру жөнінде нақты іс-шаралар жоспарларын жасасын.

3. Бағдарламаның орындалуын қамтамасыз ету жөніндегі қызметті бақылау және үйлестіру қала әкімінің орынбасары С. Қ. Құттыбаевқа жүктелсін.

Ақтөбе қалалық мәслихатының кезекті он сегізінші сессиясынының 2005 жылғы 6 маусымдағы № 138 шешімімен бекітілді Ақтөбе қаласының аумағындағы 2005-2006 жылдарға арналған тілдерді дамыту мен қолданудың Бағдарламасы Бағдарламаның мазмұны

1. Бағдарламаның паспорты

2. Кіріспе

3. Проблеманың қазіргі жай-күйі

4. Бағдарламаның мақсаттары мен міндеттері

5. Бағдарламаны іске асырудың басым бағыттары

6. Бағдарламаны қаржыландыру

7. Бағдарламаны іске асырудан күтілетін нәтиже

8. Бағдарламаны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары

1. Бағдарламаның паспорты Ата­уы Ақ­тө­бе қа­ла­сы­ның ау­ма­ғын­да­ғы 2005-2006 жыл­дар­ға ар­нал­ған тіл­дер­ді да­мы­ту мен қол­да­ну­дың Бағ­дар­ла­ма­сы Әзір­ле­у­ге негіз­де­ме­лер «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның За­ңы, «Тіл­дер­ді қол­да­ну мен да­мы­ту­дың 2001-2010 жыл­дар­ға ар­нал­ған бағ­дар­ла­ма­сы ту­ра­лы» Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Пре­зи­ден­ті­нің 2001 жы­л­ғы 7 ақ­пан­да­ғы № 550 Жар­лы­ғы Негіз­гі әзір­ле­у­ші­лер «Ақ­тө­бе қа­ла­лық мә­де­ни­ет және тіл­дер­ді да­мы­ту бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі Мақ­сат­та­ры Қа­ла ау­ма­ғын­да бір­тұтас тіл са­я­са­тын жүр­гі­зу. Қа­зақ ті­лі­нің мем­ле­кет­тік тіл ре­т­ін­де қо­ғам­дық өмір­дің бар­лық эко­но­ми­ка­лық, қо­ғам­дық- са­я­си, әле­умет­тік, мә­де­ни са­ла­ла­рын­да өз мәнін­де қол­да­ны­луын қам­та­ма­сыз ету ба­ғы­тын­да­ғы жұ­мыстар­ды үй­ле­сті­ру, қа­да­ға­лау Мін­дет­те­рі «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы тіл ту­ра­лы» 1997 жы­л­ғы шіл­де­нің 11 -гі За­ңы­ның қа­ла кө­ле­мін­де орын­да­луы­на бас­шы­лық жа­сау. Бас­қа­ру ор­ган­да­рын­да және мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар­да мем­ле­кет­тік тіл­дің іс жүр­гі­зу­де­гі негіз­гі тіл ре­т­ін­де қол­да­ны­луын қам­та­ма­сыз ету Қар­жы­лан­ды­ру көз­де­рі Бағ­дар­ла­ма­ны қар­жы­лан­ды­ру­дың негіз­гі кө­зін бағ­дар­ла­ма­лар әкім­ші­сі көз­дей­тін қа­ра­жат ше­гін­де жер­гі­лік­ті бюд­жет бел­гі­лей­ді Кү­ті­ле­тін нәти­же­лер Ақ­тө­бе қа­ла­сы­ның ау­ма­ғын­да­ғы 2005-2006 жыл­дар­ға ар­нал­ған тіл­дер­ді да­мы­ту мен қол­да­ну­дың бағ­дар­ла­ма­сын іс­ке асы­ру мем­ле­кет­тік тіл­дің да­муы­на қа­жет­ті тіл­дік ор­та­ны қа­лып­та­сты­рып, тіл­дің то­лық­қан­ды жұ­мыс жа­са­уы­на қо­лай­лы жағ­дай­ға қол жет­кі­зу ар­қы­лы Ақ­тө­бе қа­ла­сы­ның то­лық мем­ле­кет­тік ті­л­ге кө­ші­рі­луі көз­де­ле­ді

2. Кіріспе «Қазақстан Республикасындағы Тіл туралы» Заңды жүзеге асыру, мемлекеттік тілдің қолданылу аясын ел Конституциясында белгіленген мәртебесіне орай мейлінше кеңейтіп, қазақ тілінің тамырына қайтадан қан жүгіртіп, тіршілігімізге батыл енгізу қажеттілігі туындап отыр. Сондықтан, мемлекеттік тіл саясаты стратегиясын іске асыру, мемлекеттік тіл ретінде қазақ тілін дамытуға жағдай туғызу - мемлекет өмірінің аса маңызды әлеуметтік қырларының бірі болып табылады. Ақтөбе қаласының аумағындағы 2005-2006 жылдарға арналған тілдерді дамыту мен қолданудың Бағдарламасы (бұдан әрі-Бағдарлама) екі жылға арналған Бағдарламада тіл дамуының екі жылдық келешегінің мақсаттары мен міндеттері белгіленіп, оны іске асыру жөніндегі әрекеттер іс-шаралар жоспары түрінде жасалған. Бағдарлама Қазақстан Республикасы Коституциясының 7, 93 баптарын «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының Заңын, «Тілдерді қолдану мен дамытудың 2001-2010 жылдарға арналған мемлекеттік бағдарламасы туралы» Қазақстан Республикасы Президентінің 2001 жылғы 7 ақпандағы № 550 Жарлығын жүзеге асыруға бағытталған. Қалалық басқармалар, мекемелер, комитеттер, басқа да мүдделі мемлекеттік органдарда іс қағаздарын мемлекеттік тілде сауатты жүргізу үшін кадрлармен және техникалық құрал-жабдықтармен қамтамасыз ету шараларын жүзеге асыру қажет. Тіл мәртебесі ресми тұрғыдан жарияланғанымен, оның жер-жерде үйретілуі мен қолданылуын жүзеге асырар тетік жеткілікті дәрежеде іске қосылмай отыр. Мемлекеттік тілде іс жүргізу мен қызметтік қарым-қатынас жасау қосалқы сипатта ғана. Сонымен қазақ тілін дамыту бағыты оның мемлекеттік мәртебесін іске асыру қажеттігімен айқындалады.

3. Проблеманың қазіргі жай-күйін талдау Тіл саласындағы қатынастырды реттеуші нормативтік-құқықтық база мемлекеттік тілді қолдану үшін қажетті басшылыққа алар жағдай туғызды. Ақтөбе қаласының әкімиятының іс- қағаздары, қала әкімінің 2001 жылғы 27 желтоқсандағы № 367 қаулысына сәйкес, өз 2001 жылдың 1 маусымынан бастап, мемлекеттік тілде жүргізуге көшірілді. Қалалық әкімиятта және бағынысты мекемелерде мәжілістер мен жиындар екі тілде жүргізіледі. Тиісті құжаттар мен шешім, қаулылар мемлекеттік тілде жасалады. Әкімшілік жоғары және жергілікті атқарушы органдармен, мекемелер мен қатынас қағаздар әлі де ресми тілде жазылуының басымдылығы байқалады. Қалалық басқармалар, мекемелер, комитеттер мен оларға қарасты мекемелердің мемлекеттік тілдегі құжаттары, іс жүргізу қағаздары қазақ тілінің стильдік ерекшеліктері мен ережелеріне сәйкес сауатты жазылмайды. Мемлекеттік органдарда қазақ тілін еркін меңгерген мамандар саны қажетті деңгейде емес. Сондықтан, мемлекеттік қызметке қабылдау мемлекеттік тілді қажетті мөлшерде білгенде ғана жүзеге асырылуы керек. Жұмыс орындарында арнаулы курстар, оқулар ұйымдастырылуы тиіс. Ол үшін мемлекеттік мекемелер өздерін ұстау жөніндегі бюджеттік бағдарламаларына бұл мақсат үшін қаржы қарастыруы тиіс. Тілдік саясатты жүзеге асыру үшін қаржының бөлінбеуі, Тілдерді қолдану және дамытудың мемлекеттік бағдарламасында жергілікті жерлерде іске асырылуға көзделген бірқатар шаралардың орындалмауына әсер етеді. «Мемлекеттік тілде құжат дайындауды жүзеге асыратын мемлекеттік қызметшілерді көтермелеу туралы» Қазақстан Республикасы Премьер Министрінің 2000 жылғы 17 қыркүйектегі № 117 өкімі әлі де талапқа сай орындалмай отыр. Мектеп жасына дейінгі тәрбие беретін балабақшалар санын көбейту және олардың қазіргі заман талабына сай ғимараттарға орналастырылуы және толық жабдықталуына аса көңіл бөліну қажет. Өйткені, көп жағдайда қазақ мектептері мен балабақшаларына ескі, тозығы жеткен ғимараттардың беріле салуы, бұл оқу орындарының оқу-тәрбиелеу процесінің төмендеуіне соқтыратыны белгілі жәйт. Әрине әрбір ата-ана өз баласын жақсы жабдықталған, сәнді ғимарат оқытып, тәрбиелеуге мүдделі. Мәдениет, ақпарат және спорт миниситрлігінің 2005 жылғы 6 қаңтардағы № 02-2/3-И хатындағы тұрғындар саны 50,0 мың адамнан асқан жағдайдағы мәдениет тілдерді дамыту бөлімінің ұсынымдық құрылымы (бөлім бастығын қоса есептегенде 3 бірліктен тұрады) тұрғындар саны 350 мыңға жуық Ақтөбе қаласының аумағына аздық ететіні белгілі. Сондықтан, мемлекеттік тілде құжаттарды дайындау және іс жүргізуде нақты нәтижелерге жету үшін «Ақтөбе қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» жанынан құрылған «Тілдерді дамыту бөлімінің» материалдық-техникалық базасын нығайтып, қосымша штаттық бірліктер енгізу қажеттілігі туындап отыр. Сонымен қатар, мемлекеттік тілде дайындалған іс-қағаздарының сауаттылығын тексеру, сараптау, талдау жұмыстарын бір орталықтан атқару мүмкіндіктерін қарастырған жөн. «Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» Қазақстан Республикасының Заңының 21 бабында қарастырылған талаптарға сәйкес қала аумағындағы көрнекі ақпарат арқылы насихаттау жұмыстарын дұрыс жолға қою қажет.

4. Бағдарламаның мақсаттары мен міндеттері Мемлекеттік тілдің әлеуметтік-коммуникативтік қызметін кеңейту мен нығайту мақсатына қол жеткізу мына міндеттер мен мақсаттарды шешуді талап етеді: қала аумағында біртұтас тіл саясатын жүргізу және қазақ тілінің мемлекеттік тіл ретінде қоғамдық өмірдің барлық экономикалық, қоғамдық-саяси, әлеуметтік, мәдени салаларында өз мәнінде қолданылуы жөніндегі жұмыстарды қамтамасыз ету; Қазақстан Республикасындағы тіл туралы» 1997 жылғы шілденің 11 –гі Заңының қала көлемінде орындалуына жағдай жасау; басқару органдарында және мемлекеттік ұйымдарда мемлекеттік тілдің іс жүргізудегі негізгі тіл ретінде қолданылуын қамтамасыз ету; мемлекеттік тілді тиісті деңгейде меңгеру үшін қажетті ұйымдық, қаржылық, материалдық-техникалық жағдай жасау; мәдени-көпшілік шараларды мемлекеттік тілде ұйымдастыру; мемлекеттік тілді дамытуға, бағытталған жұмысқа ақпараттық-насихаттық қолдау жасау; бұқаралық ақпарат құралдарында мемлекеттік тілдің қолданылуын қамтамасыз ету; ономастика жұмысын ғылыми, ұйымдық тұрғыдан қамтамсыз ету; Ақтөбе қаласындағы мемлекеттік орган, басқармалар, мекемелер, комитеттер, ұйымдардың іс-қағаздарының мемлекеттік тілде жүргізуге көшуіне жағдай жасау.

5. Бағдарламаны іске асырудың басым бағыттары Бағдарламаны іске асырудың негізгі бағыты оны іске асыру жөніндегі іс-шаралар жоспары болып табылады. Бағдарламаның іс-шаралар жоспарын іске асыру мынадай ұстанымдарды сақтау негізінде жүзеге асырылады: орындалуына қатаң бақылау жасаумен ұштастырылған жан-жақты қолдау; мемлекеттік тілді меңгеру үшін мүмкіншіліктер жасау; моральдық және материалдық мүдделілік жағдайын жасау; қоғамдық пікірді белсенді түрде қалыптастыру; Тілдерді қолдану мен дамытудың бадарламасындағы іс-шараларды Қаржылық қамтамасыз ету. Тілдік дамудың басым бағыттары алға қойылған мақсаттар мен міндеттерден туындай отырып, келесі салаларда тізбектеледі:

1. Мемлекеттік басқару мен іс жүргізу саласында мелекеттік тілді Қолдану.

2. Нормативтік-құқықтық қамтамасыз ету.

3. Мемлекеттік тілдің мәртебесін көтеру.

4. Ономастикалық жұмыстар.

6. Бағдарламаны қаржыландыру Бағдарламаны іске асыруға қажетті қаржы жыл сайын қалалық бюджеттен көзделеді. Қалалық көлемде бағдарламаны қаржыландыру жыл сайын бағдарламаның бюджеттік әкімшісі болып табылатын «Ақтөбе қалалық мәдениет және тілдерді дамыту бөлімі» мемлекеттік мекемесінің «Мемлекеттік тілді және басқа да Қазақстан халықтарының тілдерін дамыту» бюджеттік бағдарламасына сәйкес қаржыландырылады. Бағдарламаны іске асыруға арналған қаржы жыл сайынғы ең төменгі есептік қажеттілігі 1300.0 мың теңгені құрайтын жергілікті қалалық бюджет есебінен көзделеді. Оның жыл сайынғы бөлінуіне тиіс көлемі тиісті қаржы жылына сәйкес нақтыланады.

7. Бағдарламаны іске асырудан кутілетін нәтиже Ақтөбе қаласы аумағында қолданылатын мемлекеттік тілдің дамуына қажетті тілдік орта қалыптастыру. Мемлекеттік тілдің толыққанды жұмыс жасауына қолайлы жағдайға қол жеткізу. Қажетті тілдік ахуал жасау арқылы қалалық басқармалар, мекемелер, комитеттер, басқа да мүдделі мемлекеттік органдардың іс-қағаздары мемлекеттік тілге көшіру. Мемлекеттік тілде жұмыс жасауды халыққа қызмет ету, есептеу, статистика, экономика, бухгалтерлік есеп, қаржы, салық, банктер жүйесі салаларында жолға қою. Қалалық басқармалар, мекемелер, комитеттер мен оларға қарасты мекемелердің мәжілістері мен басқа да жиналыстарды заң талабына сай мемлекеттік тілде өткізу және бұл тілді түсінбейтіндер үшін ілеспе аударма құрал-жабдықтарын қондыруды жүзеге асыру.

Ақтөбе қалалық мәслихатының 2005 жылғы маусымдағы кезекті он сегізінші сессиясының № 138 шешіміне қосымша Ақтөбе қаласында тілдерді дамыту мен қолданудың 2005-2006 жылдарға арналған іс-шаралар жоспары № Іс шаралардың мазмұны Орындауға жауаптылар Орындау мерзімі Көзделген шығындар /мың теңге/ Қаржыландыру көздері 2005 2006 1. Ақ­тө­бе қа­ла­сын­да­ғы бар­лық мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар және жер­гі­лік­ті өзін-өзі бас­қа­ру ор­ган­дар­да­рын­да іс жүр­гі­зу­дің, іс­кер­лік қа­рым-қа­ты­на­стың негіз­гі ті­лі ре­т­ін­де мем­ле­кет­тік тіл­дің қол­да­ны­луын қам­та­ма­сыз ету: 1) нор­ма­тив­тік-құқық­тық ба­за­ны же­тіл­ді­ру­ді одан әрі жал­ға­сты­ру; 2) мем­ле­кет­тік, қыз­мет­кер­лер­дің мем­ле­кет­тік тіл­ді қыз­мет­тік мін­дет­те­рін орын­да­у­ға қа­жет­ті дең­гей­де бі­лу­ін ба­қы­лау; 3) мем­ле­кет­тік тіл­де әзір­лен­ген құ­жат­тар­ға мо­ни­то­ринг жүр­гі­зу; 4) мем­ле­кет­тік тіл­де іс жүр­гі­зу құ­жат­та­ры­ның қа­зақ ті­лі­нің стиль­дік ерекше­лік­те­рі мен ере­же­ле­ріне сәй­кес са­у­ат­ты жа­зы­луын қа­да­ға­лау Қа­ла әкі­мі ап­па­ра­ты, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар­дың бас­шы­ла­ры «Ақ­тө­бе қа­ла­лық мә­де­ни­ет және тіл­дер­ді да­мы­ту бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі Тұ­рақ­ты Та­лап етіл­мей­ді 2. Ақ­тө­бе об­лы­сын­да тіл­дер­ді қол­да­ну мен да­мы­ту­дың 2005-2006 жыл­дар­ға ар­нал­ған Ай­мақ­тық бағ­дар­ла­ма­сын жү­зе­ге асы­ру мақ­са­тын­да: 1) қа­ла­лық тіл­дер­ді да­мы­ту мен қол­да­ну­дың 2005 жы­л­ға ар­нал­ған іс-ша­ра­лар жос­па­рын бе­кі­ту. 2) Ақ­тө­бе қа­ла­сы­ның ау­ма­ғын­да­ғы 2005-2006 жыл­дар­ға ар­нал­ған тіл­дер­ді да­мы­ту мен қол­да­ну­дың Бағ­дар­ла­ма­сын әзір­леп, бе­кі­ту Ақ­тө­бе қа­ла­сы­ның мәс­ли­ха­ты, «Ақ­тө­бе қа­ла­лық мә­де­ни­ет және тіл­дер­ді да­мы­ту бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі. II - тоқ­сан 2005 жыл Та­лап етіл­мей­ді 3. Қыз­мет­кер­лер­дің мем­ле­кет­тік тіл­ді бел­гі­лен­ген кө­лем­де мең­ге­руі үшін жағ­дай жа­сау: 1) ҚР Кон­сти­ту­г­ци­я­сы­ның 7 және 93 бап­та­рын іс­ке асы­ру мақ­са­тын­да қыз­мет­кер­лер­дің мем­ле­кет­тік тіл­ді те­гін оқы­ту кур­ста­ры­ның жүй­е­сін ұй­ым­да­сты­ру Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме, ұй­ым және кә­сі­по­рын бас­шы­ла­ры 2005-2006 жыл­дар Қа­ла­лық бюд­жет (осы мақ­сат­қа бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың әкім­ші-мем­ле­кет­тік ор­ган­да­ры­ның бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­ла­рын­да қар­жы қа­рау ар­қы­лы) Қа­ла­лық бюд­жет 2) қа­ла­да мем­ле­кет­тік тіл­ді үй­ре­ту ор­та­лы­ғын ашу Ақ­тө­бе қа­ла­сы әкім­ді­гі 2000 жыл 3000.0 («Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер­дің кадр­ла­рын қай­та да­яр­лау мен кә­сі­би бі­лік­ті­лі­гін кө­те­ру» бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша) 4. Ғы­лым, мә­де­ни­ет, бі­лім бе­ру, ден­са­улық сақ­тау, кө­лік және тұр­ғын­дар­ға қыз­мет көр­се­ту са­ла­ла­ры қыз­мет­кер­ле­рі­нің мем­ле­кет­тік тіл­ді ти­іс­ті дең­гей­де мең­ге­руі үшін құқық­тық, ұй­ым­дық және тех­ни­ка­лық ша­ра­лар ес­ке­рі­ле оты­рып, ар­найы са­ла­лық бағ­дар­ла­ма­лар жа­сау Мем­ле­кет­тік ме­ке­ме, ұй­ым және кә­сі­по­рын бас­шы­ла­ры Жыл ішін­де Та­лап етіл­мей­ді 5. Мем­ле­кет­тік тіл­ді мең­гер­ге­ні үшін және құ­жат­тар­ды мем­ле­кет­тік тіл­де әзір­лей­тін мем­ле­кет­тік қыз­мет­кер­лер­ді ма­те­ри­ал­дық ын­та­лан­ды­ру ша­ра­ла­ры­ның ти­ім­ді­лі­гін арт­ты­ру мақ­са­тын­да: 1) бұ­рын дай­ын­дал­ған ере­же­лер­ді қай­та жаң­ғыр­ту неме­се жа­ңа жүйе жа­сау. 2) мем­ле­кет­тік тіл­де іс жүр­гі­зу­ді үз­дік мең­гер­ген қыз­мет­кер­лер ын га­лан­ды­ру мақ­са­тын­да бай­қа­у­лар ұй­ым­да­сты­ру Қа­ла әкі­мі ап­па­ра­ты, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар­дың бас­шы­ла­ры «Ақ­тө­бе қа­ла­лық мә­де­ни­ет және тіл­дер­ді да­мы­ту бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі. Тұ­рақ­ты 200.0 Қа­ла­лық бюд­жет (осы мақ­сат­қа бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың әкім­ші-мем­ле­кет­тік ор­ган­да­ры­ның бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­ла­рын­да қар­жы қа­рау ар­қы­лы) 6. Ақ­тө­бе қа­ла­сы қор­ға­ныс іс­те­рі жө­нін­де­гі бас­қар­ма­сы­на қа­рас­ты әс­ке­ри бө­лім­ше­лер­де мем­ле­кет­тік тіл­дің жүй­е­лі қол­да­ны­луын қол­ға алу, сар­ба­з­дық құ­рам­ның мем­ле­кет­тік тіл­ді иге­ру­іне мін­дет­ті та­лап­тар бел­гі­леу, об­лы­стық, аудан­дық, қа­ла­лық ко­мис­са­ри­ат­тар ке­лі­сі­мі бой­ын­ша эс­ке­ри қыз­мет­ті өтеу орын­да­рын­да же­ке құ­рам­ның мем­ле­кет­тік тіл­ді үй­ре­ну­ін ерекше бағ­дар­ла­ма бой­ын­ша ұй­ым­да­сты­ру Ақ­тө­бе қа­ла­сы қор­ға­ныс іс­те­рі жө­нін­де­гі бас­қар­ма 2005­жыл. 7. Ақ­тө­бе қа­ла­сы­ның бар­лық дер­бес бас­қар­ма­ла­рын­да, бө­лім­де­рін­де, ко­ми­тет­тер­де, іс қа­ға­з­да­рын мем­ле­кет­тік тіл­де жүр­гізу­ге кө­ші­ру­ді (ар­найы кесте бой­ын­ша) ке­зең-ке­зең­мен жү­зе­ге асы­ру Мем­ле­кет­тік ор­ган­дар, ме­ке­ме бас­шы­ла­ры 2005 жыл ішін­де Қа­жет етіл­мей­ді 8. «Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сын­да­ғы»тіл ту­ра­лы Заң­ның орын­да­луын жү­зе­ге асы­ру жө­нін­де­гі Үй­ле­сті­ру ке­ңе­сін құ­ру Ақ­тө­бе қа­ла­сы­ның мәс­ли­ха­ты, қа­ла әкі­мі­нің ап­па­ра­ты 2005 жыл­дың II- ші тоқ­са­ны Қа­жет етіл­мей­ді 9. Қа­ла­лық мем­ле­кет­тік ор­ган­дар, ме­ке­ме ұй­ьгм және кә­сі­по­рын­дар­да­ғы мә­жі­ліс зал­да­рын іле­с­пе аудар­ма құ­рал­да­ры­мен жаб­дық­тау Мем­ле­кет­тік ор­ган­дар, ме­ке­ме бас­шы­ла­ры 2005-2006 жыл­дар Қа­ла­лық бюд­жет (осы мақ­сат­қа бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың әкім­ші-мем­ле­кет­тік ор­ган­да­ры­ның бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­ла­рын­да қар­жы қа­рау ар­қы­лы) 10. Қа­зақ ті­лін өр­кен­де­ту, қол­да­ны­лу ая­сын ке­ңей­ту ба­ғы­ты үне­мі қөз­ға­лы­ста да­муы үшін фи­ло­лог, линг­вист ға­лым­дар­мен, ал­дың­ғы қа­тар­лы тә­жі­ри­бе­лі мү­ға­лім­дер­мен бір­ле­се жұ­мыс жа­са­уды қам­та­ма­сыз ету: 1) се­ми­нар, кон­фе­рен­ция, се­ми­нар-прак­ти­кум, дөң­ге­лек үстел, оты­ры­стар ұй­ым­да­сты­ру; 2) мем­ле­кет­тік тіл­де іс-қа­ғаз жүр­гі­зу, тіл­дік са­я­сат мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша ақ­па­рат­тық анық­та­ма­лық­тар, оқу-әді­сте­ме­лік әде­би­ет­тер, жи­нақ­тар әзір­леп, шы­ға­ру; 3) Тіл про­бле­ма­ла­ры жө­нін­де те­ле­сұқ­бат, ра­дио­ха­бар­лар ұй­ым­да­сты­ру; «Ақ­тө­бе қа­ла­лық мә­де­ни­ет және тіл­дер­ді да­мы­ту бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі «Қа­ла­лық іш­кі са­я­сат бө­лі­мі» ММ (мүд­де­лі ұй­ым­дар­мен бір­ге) Тұ­рақ­ты (ар­найы жос­пар­лар бой­ын­ша) 200.0 900.0 500.0 Қа­ла­лық бюд­жет «Мем­ле­кет­тік тіл­ді және Қа­зақ­стан­ның бас­қа ха­лық­та­ры­ның ті­лін да­мы­ту» бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша 11. Қа­ла­лық оно­ма­сти­ка­лық ко­мис­си­я­ның жұ­мысы­на қа­ты­су. Та­ри­хи ата­у­лар­ды қал­пы­на кел­ті­ру және олар­дың дұ­рыс жа­зы­луын қа­да­ға­лау Ақ­тө­бе қа­ла­лық мә­де­ни­ет және тіл­дер­ді да­мы­ту бө­лі­мі Тұ­рақ­ты Қа­жет етіл­мей­ді 12. Қа­зақ ті­лін­де бі­лім бе­ре­тін мек­теп­тер мен мек­теп­ке дей­ін­гі бі­лім бе­ру ме­ке­ме­ле­рі­нің са­нын кө­бей­ту ша­ра­ла­ры­ның жос­па­рын жа­сап бе­кі­ту «Қа­ла­лық бі­лім және спорт бө­лі­мі» ММ Та­мыз, 2005 жыл 13. Тіл са­я­са­тын іс­ке асы­ру­ға ұлт­тық-мә­де­ни бір­ле­стіктер­дің қа­ты­суын қам­та­ма­сыз ету «Қа­ла­лық мә­де­ни­ет және тіл­дер­ді да­мы­ту бө­лі­мі» ММ «Қа­ла­лық іш­кі са­я­сат бө­лі­мі» ММ Тұ­рақ­ты 100.0 300.0 Қа­ла­лық бюд­жет «Мем­ле­кет­тік тіл­ді және Қа­зақ­стан­ның бас­қа ха­лық­та­ры­ның ті­лін да­мы­ту» бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша 14. Қа­зақ ті­лі мен әде­би­е­ті­нен са­бақ бе­ре­тін үз­дік мү­ға­лім­дер­дің па­но­ра­ма­лық са­бақ­та­ры­ның кон­кур­сын ұй­ым­да­сты­ру «Қа­ла­лық бі­лім және спорт бө­лі­мі» ММ Оқу жы­лы ішін­де 15. Қа­зақ ті­лін өр­кен­де­ту­де­гі жа­ңа тың иде­я­лар­мен қа­ру­ла­ну мақ­са­тын­да мек­теп­тер­де, ор­та ар­на­у­лы және жо­ға­ры оқу орын­да­рын­да тіл­ді да­мы­ту та­қы­ры­бын кең кө­лем­де қам­ты­ған де­бат­тар ұй­ым­да­сты­ру «Қа­ла­лық іш­кі са­я­сат бө­лі­мі» ММ 2005 жыл­дың 2 тоқ­са­ны 16. Қа­ла­лық тіл фе­сти­ва­лін өт­кі­зу (ар­найы бе­кі­ті­л­ген жос­пар бой­ын­ша) «Ақ­тө­бе қа­ла­лық мә­де­ни­ет және тіл­дер­ді да­мы­ту бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі (бас­қа мүд­де­лі ор­ган­дар­мен бір­ле­се оты­рып) 2005 жыл­дың та­мыз- қыр­күй­ек 700.0 1000.0 Қа­ла­лық бюд­жет «Мем­ле­кет­тік тіл­ді және Қа­зақ­стан­ның бас­қа ха­лық­та­ры­ның ті­лін да­мы­ту» бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша 17. Қа­ла­да мә­де­ни-көп­ші­лік ша­ра­лар­ды мем­ле­кет­тік тіл­де өт­кі­зу «Ақ­тө­бе қа­ла­лық мә­де­ни­ет және тіл­дер­ді да­мы­ту бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі Тұ­рақ­ты Қа­жет етіл­мей­ді 18. Қа­ла­ны сәу­лет­тен­ді­ру ба­ры­сын­да ұлт­тық бол­мыс пен дәс­түр­ді сақ­тау мақ­са­тын­да: 1) са­лы­на­тын ғи­ма­рат­тар­да үлт­тық си­паттың сақ­та­луы­на мән бе­ру; 2) көр­не­кі жар­на­ма­лар­дың, маң­дай­ша, бил­борд­тар­дың ұлт­тық на­қы­шта бе­зен­ді­рі­лу­ін және он­да­ғы жа­зу­лар­дың са­у­ат­ты бо­луын қа­да­ға­лау; «Ақ­тө­бе қа­ла­сы­ның қа­ла құ­ры­лы­сы және құ­ры­лыс бө­лі­мі» ММ «Ақ­тө­бе қа­ла­сы­ның тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лық, жо­ла­у­шы­лар кө­лі­гі және ав­то­мо­биль жол­да­ры» ММ «Ақ­тө­бе­гор­сер­вис» МҚК Үне­мі 19. Қо­ғам­дық кө­лік­тер­де аял­да­ма­лар­дың мем­ле­кет­тік тіл­де ха­бар­ла­нуын қам­та­ма­сыз ету Ав­то­кө­лік кә­сі­по­рын­да­ры­ның бас­шы­ла­ры Үне­мі 20. Мем­ле­кет­тік ор­ган­дар­дың іс қа­ға­з­да­рын қа­зақ ті­лін­де жүр­гі­зу­дің озық тә­жі­ри­бе­ле­рін, ұтым­ды тә­сіл­де­рін оқып-үй­ре­ну үшін: 1) Ақ­тө­бе об­лы­сын­да тіл­дер­ді қол­да­ну мен да­мы­ту­дың 2005-2006 жыл­дар­ға ар­нал­ған іс- ша­ра­лар жос­па­рын­да­ғы қам­ты­л­ған ша­ра­лар­ға қа­ты­су; 2) Рес­пуб­ли­ка кө­ле­мін­де және бас­қа об­лы­стар­да өте­тін ғы­лы­ми-прак­ти­ка­лық кон­фе­рен­ци­я­лар­ға, се­ми­нар­лар­ға қа­ты­су; Қа­ла әкі­мі ап­па­ра­ты, мем­ле­кет­тік ұй­ым­дар­дың бас­шы­ла­ры «Ақ­тө­бе қа­ла­лық мә­де­ни­ет және тіл­дер­ді да­мы­ту бө­лі­мі» мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­сі Үне­мі 300.0 600.0 Қа­ла­лық бюд­жет (осы мақ­сат­қа бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың әкім­ші-мем­ле­кет­тік ор­ган­да­ры­ның бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­ла­рын­да қар­жы қа­рау ар­қы­лы) 21. Ақ­тө­бе қа­ла­сын­да тіл­дер­ді да­мы­ту мен қол­да­ну­дың 2005-2006 жыл­дар­ға ар­нал­ған іс-ша­ра­лар жос­па­ры­ның орын­да­луы жө­нін­де «Қа­ла­лық мә­де­ни­ет және тіл­дер­ді да­мы­ту бө­лі­міне» ақ­па­рат бе­ру Қа­ла­лық мем­ле­кет­тік құ­ры­лым­дар­дың , ме­ке­ме ұй­ым және кә­сі­по­рын бас­шы­ла­ры Тоқ­сан сай­ын есеп, 1-не Қа­жет етіл­мей­ді 22. «Тіл­дер­ді да­мы­ту» бө­лі­мі­нің ма­те­ри­ал­дық- тех­ни­ка­лық ба­за­сын ны­ғай­ту: 1) Офи­стік ме­бель, ком­пью­тер, ксе­рокс, факс, те­ле­фон ап­па­ра­ты, кең­се та­у­ар­ла­ры; 2) Те­ле­фон қон­ды­ру және осы­ған сәй­кес, те­ле­фон бай­ла­ны­сы­ның тө­лем­де­рін ұл­ғай­ту; 3) Қа­жет­ті анық­та­ма­лық әде­би­ет­тер, оқу-әді­сте­ме­лік құ­рал­дар­мен то­лық­ты­ру; «Ақ­тө­бе қа­ла­сы­ның эко­но­ми­ка және бюд­жет­тік жос­пар­лау бө­лі­мі» ММ «Ақ­тө­бе қа­ла­лық қар­жы бө­лі­мі» ММ 2005 жыл 1500.0 «Жер­гі­лік­ті ат­қа­ру­шы ор­ган­дар­дың қыз­ме­тін қам­та­ма­сыз ету» бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­сы бой­ын­ша 23. Қо­сым­ша штат бір­лік­те­рі­мен қам­та­ма­сыз ету 1000.0 Бар­лы­ғы 1300.0 9000.0