«Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін–өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы Заңының 6 бабына және «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 20 ақпандағы Заңының 8 бабының 1) тармақшасына сәйкес аудандық мәслихат ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

Сарысу аудандық мәслихатының
2017 жылғы 29 желтоқсандағы
№27-2 шешімімен бекітілген
Сарысу ауданы бойынша 2018-2019 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі
Жоспары
Кіріспе
Сарысу ауданы – Жамбыл облысының батысындағы әкімшілік бөлініс. Ауданның жалпы жер көлемі 3 136 094 гектар. Тұрғын саны 43 856 адам. Аудан аумағындағы 27 елді мекен 9 ауылдық округке біріктірілген және Жаңатас қаласы. Аудан орталығы – Жаңатас қаласы, облыс орталығынан ара қашықтығы 180 шақырым.
Сарысу ауданы ауыл шаруашылығы бағытында негізделген, соңғы уақытта мал шаруашылығы қарқынды дамып келе жатқан аймақ. Еліміздің азық-түлікпен толық қамтамасыз ету міндетін орындауда мал шаруашылығын дамыту айрықша орын алатын болса, оның негізі-табиғи жайылымдарды тиімді және ұтымды пайдалану болып табылады.
Жер пайдаланушылар мен меншік иелері үшін табиғи жайылымдарды тиімді пайдалану, жайылымның тозуын болдырмау, жақсарту шараларын жүзеге асыру кезек күттірмейтін міндет. Осыған орай ауылдық округтер, шаруа қожалықтары жалпы аудан аумағындағы төрт түлік мал басының жайылымдық жерлерімен қамтылу жағдайын талдау жүргізіледі.
Аудан аймағының климаты тым континентік, ауа құрғақ, ауа ылғалдығы аз мөлшерде болады, қысы бір шама суық, жазы ыстық әрі қуаң, аңызақты келеді.
Аудан аумағындағы жер қойнауынан қиыршық тас және тұз өндіріледі.
Ауыл шаруашылығына жарамды жер көлемі 465 564 гектар, оның ішінде 19 559 гектар егістік, 166 гектар көп жылдық екпелер, 23 692 гектар шабындық, 371 821 гектар жайылымдық, 72 470 гектар елді мекендер жерлері, 11 115 гектар өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс жері және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатына арналмаған жерлер, 1 000 гектар ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері, 532 092 гектар орман қоры жерлері, 1 788 гектар су қорының жерлері, 1 017 467 гектар босалқы жерлер бар. Басқа мемлекеттің (Ресей Федерациясы) пайдаланып жатқан жерлері 1 035 000 гектар.
Сарысу ауданы Мойынқұм және Талас аудандарымен, Қарағанды және Оңтүстік Қазақстан облыстарымен шектеседі.
Жоспардың мақсаты: жайылымдарды басқару және оларды пайдалану.
Жоспарды іске асыру мерзімі: 2018 жылдың қаңтар айынан бастап 2019 жылдың аяғына дейін.
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Жайылым айналымдарының қолайлы схемасы
Жайылымдардың, оның ішінде маусымдық жайылымдардың сыртқы және ішкі шекаралары мен алаңдары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері белгіленген карта
Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздерiне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахталы құдықтарға)
қол жеткізу схемасы
Жайылымы жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру схемасы
Аудандық маңызы бар қала, кент, ауыл, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың және айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік графигі
№
Ауылдық округ атауы
Шалғай жайылымға малдардың айдап шығарылу мерзімі
Шалғай жайылымнан малдардың қайтарылу мерзімі
Ескерту
1
Байқадам
наурыздың 1 жартысы
Қазан 2 онкүндік
2
Жаңаталап
наурыздың 1 жартысы
Қазан 2 онкүндік
3
Игілік
наурыздың 1 жартысы
Қазан 2 онкүндік
4
Жайылма
наурыздың 1 жартысы
Қазан 2 онкүндік
5
Тоғызкент
наурыздың 1 жартысы
Қазан 2 онкүндік
6
Қамқалы
наурыздың 1 жартысы
Қазан 2 онкүндік
7
Досбол
наурыздың 1 жартысы
Қазан 2 онкүндік
8
Жаңаарық
наурыздың 1 жартысы
Қазан 2 онкүндік
9
Түркістан
наурыздың 1 жартысы
Қазан 2 онкүндік
10
Жаңатас қаласы
наурыздың 1 жартысы
Қазан 2 онкүндік
Сарысу ауданындағы жайылымдардың геоботаникалық
жағдайы туралы мәлімет

Сарысу ауданының аумағы Жамбыл облысының батыс бөлігінде орналасқан. Аудан жерінің басым көпшілігі жазық, солтүстігінде Қарағанды облысымен, оңтүстігінде Талас ауданымен, шығысында Мойынқұм ауданымен, батысында Оңтүстік Қазақстан облысымен шектесіп жатыр.
Аудандағы ауыл шаруашылығының негізгі саласы егіншілік және мал шаруашылығы. Ауданның негізгі бағыты ет-сүт мал шаруашылығымен қоса астық игеру.
Аудан негізінен облыс орталығына жақын орналасқан, темір және автомобиль жолдары еліміздің басқа өңірлерімен жалғастырады.
Сарысу ауданының санат бойынша бөлінген жер ауданы
№
Жер санаттары
Барлығы
Оның ішінде
Жайылым
Суармалы
1
Барлық ауылшаруашылығы
пайдалануындағы жерлер
465564
371821,14
3588
2
Елді мекеннің жерлері
72470
65168
397
3
Өнеркәсіп, көлік, қорғаныс, байланыс және басқа бағыттары жерлер
11115
93
0,01
4
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтағы жерлер
1000
1000
-
5
Орман қорының жері
532092
441,724
20
6
Су қорының жері
1788
-
-
7
Босалқы жер қоры
1017065
864053
563
8
Басқа мемлекеттің пайдалануындағы жер
1035000
-
-
Барлығы:
3136094
1301576,864
4568,01

Аудан территориясының беті - оңтүстік жағы таулы аймақ, бір жағы таулы етегі, солтүстікке қарай Мойынқұм массиві орналасқан.
Қаратау тауы бірнеше жоталардан түрады, солтүстік-батысқа қарай, таудың абсолюттік нүктелері бір келкі емес, оңтүстік жағы 420 метрге дейін жетсе, солтүстікке қарай 330 метрге дейін төмендейді.
Сарысу ауданының табиғи шарты, соның ішінде климат, топырақ және жер бедері дәнді және жемшөп дақылдармен айналасуға өте қолайлы. Табиғи құнарлы жер телімдерді, жайылым азықтар мен пішендерді алу үшін қолдануға болады.
Микрорельеф, яғни микро жер бедері топырақ қабатының кешенділігіне сәйкес келеді.
Ауданның жер бедері, ауыл шаруашылық дақылдарды егу және жинау, топырақты өңдеу жұмыстарына заманауи техникаларды қолдануға ыңғайлы және мал бағуға өте қолайлы, яғни жер бедері, топырақты механикалық өңдеуге және ауыл шаруашылық дақылдарды өсіруге кедергі жасамайды.

Топырақтың жоғарғы қабатының қалыптасуына әртүрлі климаттық тереңдегі ызасулардың жатуы, рельеф топырақтың түрлері себеп болады.
Бұл топырақтың сапасы жақсы, құрамында гумус 4,2 %. Топырақты егіншілікте пайдалану үшін агротехниканы ғана қажет етеді.
Аудан аумағындағы қара-қоңыр топырағының құрамында гумус төмен. Топырақтың механикалық құрамы қара-қоңыр саздақты әрі түрлі құрамдағыдай тастақтау.

Ауданның жерді қолдану массиві құрғақ жерлер аймақшасында орналасқан. Негізінде, жусан, жантақ, қамыс, құрақ, бұталы өсімдіктер, яғни әр-түрлі шөптер көп тараған. Пішен жайылымдарда орташа жағдайда болып табылады.
Мал жаюға қаралған табиғи өсімдіктер аумағы ауданның барлық шекарасында таралған.
Жайылым жерлер көбінесе селеулі-бетегелі-жусанды, бетегелі-жусанды, дәнді-жусанды-бозды-бетегелі, бидайықты-айрауықты-дәнді, қияқ-дәнді және қияқ-дәнді-құрақты күрделі байланыстырылған қоғамдастықтарымен ұсынылған.
Жайылым толықтай ауыл шаруашылығы малдарының жайылуына негізделген, жайылымдарды бірқалыпты қолданбаудың салдарынан, нәтижесінде өсімдік қабатында әр түрлі желінбейтін шөптер кездеседі. Бұл табиғи шөптердің азаюына, жайылым құнарлығының төмендеуіне әкеліп соғады. Олардың қолдану мерзімі азаяды. Осыған орай, мерзімдік жайылым тәртібін дұрыстау, малдың жайылым алаңын бір бірлікке азайту керек, ал кей жерлерде көпжылдық шөптер егу қажет.
Төменде табиғи жайылымдарда алты өрістік жайылым айналымының сызбасы көрсетілген.
Жайылымдарды қолданудың күнтізбелік графигін есепке ала отырып бір рет жайлығаннан кейінгі алты өрістік жайылым
айналымының сызбаның үлгісі
Жылдар
Жайылым өрістіктердің нөмірі
I
II
III
IV
V
VI
1
Бір рет жайылған
24.04 мен 02.06 аралығы
Бір рет жайылған
03.06 мен 12.07 аралығы
Бір рет жайылған
13.07 мен 21.08 аралығы
Бір рет жайылған
22.08 мен 30.09 аралығы
Бір рет жайылған
01.10 мен 10.11 аралығы
Дала демалысы (жайылым жүрмейді)
2
Дала демалысы (жайылым жүрмейді)
Бір рет жайылған
24.04 мен 02.06 аралығы
Бір рет жайылған
03.06 мен 12.07 аралығы
Бір рет жайылған
13.07 мен 21.08 аралығы
Бір рет жайылған
22.08 мен 30.09 аралығы
Бір рет жайылған
01.10 мен 10.11 аралығы
3
Бір рет жайылған
24.04 мен 02.06 аралығы
Дала демалысы (жайылым жүрмейді)
Бір рет жайылған
03.06 мен 12.07 аралығы
Бір рет жайылған
13.07 мен 21.08 аралығы
Бір рет жайылған
22.08 мен 30.09 аралығы
Бір рет жайылған
01.10 мен 10.11 аралығы
4
Бір рет жайылған
24.04 мен 02.06 аралығы
Бір рет жайылған
03.06 мен 12.07 аралығы
Дала демалысы (жайылым жүрмейді)
Бір рет жайылған
13.07 мен 21.08 аралығы
Бір рет жайылған
22.08 мен 30.09 аралығы
Бір рет жайылған
01.10 мен 10.11 аралығы
5
Бір рет жайылған
24.04 мен 02.06 аралығы
Бір рет жайылған
03.06 мен 12.07 аралығы
Бір рет жай­ы­л­ған
13.07 мен 21.08 ара­лы­ғы
Дала демалысы (жайылым жүрмейді)
Бір рет жайылған
22.08 мен 30.09 аралығы
Бір рет жайылған
01.10 мен 10.11 аралығы
6
Бір рет жайылған
24.04 мен 02.06 аралығы
Бір рет жайылған
03.06 мен 12.07 аралығы
Бір рет жайылған
13.07 мен 21.08 аралығы
Бір рет жайылған
22.08 мен 30.09 аралығы
Дала демалысы (жайылым жүрмейді)
Бір рет жайылған
01.10 мен 10.11 аралығы
Көріп отырғандай, жайылым айналымы сызбасында, 6 жылда бір рет шөп жайылымдарына «демалыс» беріледі, яғни жайылым деградациясының алдын алады.
5. Гидрография және суландыру
Аудан гидрографиясы Талас және Аса өзендерімен және де ағыссыз жатқан таяз ойыстардағы топталған көлдерімен негізделеді. Бұл ойыстарда ірі көлдер орналасқан. Олар: Талас, Бүркітті, Комитерн, Өтес және басқа да көлдер.
Көлдердің көбінің айна ауданы шағын, сондықтан тереңдігі де аз. Су көлемі, айна ауданы және көл тереңдігі түскен жауын-шашынның санына байланысты өзгеріп отырады.
Қорытындылай келе, суландыру көздері ауданда ауыл шаруашылық малдарының қажеттілігін толығымен қанағаттандырып отыр.
6. Жайылым геоботаникасы
Жайылым өнімділігін анықтау үшін Республикалық мемлекеттік «Мемжер ҒӨО» кәсіпорыны мамандарының 1980-2012 жылдарда өткен геоботаникалық зерттеулерінің деректері қолданылды. Жайылым жерлердің құрғақ массасының орташа өнімділігі 3,3 центнер гектар, азық өлшеміне қайта есептегенде - 1,5 центнер/гектар. Осыны қорытындылай келе, аудан жеріндегі азық бірлігіндегі қосалқы азық салмағын есептеп шығаруға болады: 1,5*224 956 гектар = 337 434 центнер азық бірлігі.
Жайылымдағы қосалқы азық 180-200 күнге жалғасатын жайылым кезеңінде қолданылады. Шабылған шөп пен жасанды шабылған шөптің қосалқы азығы қыстау кезеңінде қолданылады.

Жайылым сыйымдылығын анықтау, жайылым кезеңінде оның өнімділігі туралы деректер негізінде жүргізілді. Шамамен алғанда, жасыл азықтың келесі нормалары алынды (орта есеппен бір бас малға): ірі қара мал - 4 килограмм, ұсақ қара мал - 2 килограмм, жылқылар - 6 килограмм. Жайылым кезеңінің ұзақтылығы 180-200 күн. Осылайша, жайылым өнімін, малдың жасыл азықты бір күндегі қажет ету көлемін, жайылым кезеңінің ұзақтылығын біле отырып, жайылымның сыйымдылығын анықтауға болады.
Жайылымның орташа өнімділігі, яғни бір гектардан құрғақ масса 3,3 центнер, жайылым ұзақтығы 180 күн, ірі қара малы бір басына күніне 4 килограмм жасыл азық қажет, демек жайылымның барлық кезеңінде 4*180 = 720 килограмм немесе 7,2 центнер қажет.
Ветеринариялық – санитариялық объектілер туралы мәліметтер
№
Ауылдық округтің атауы
Мал дәрігерлік пункттері
Мал тоғыту орындары
Қашырым пункттері
Мал көмінділері
1
Байкадам
1
-
1
-
2
Жаңаталап
1
-
1
1
3
Игілік
1
-
1
-
4
Жайылма
1
-
1
-
5
Тоғызкент
1
1
-
1
6
Қамқалы
1
-
1
-
7
Досбол
1
1
1
-
8
Жаңаарық
1
1
1
1
9
Түркістан
1
1
-
-
10
Жаңатас
1
-
1
-
Барлығы
10
4
8
3
Иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер
№
Ауылдық округтер
түйе
жылқы
Ірі қара
Уақ мал
құс
1
Байқадам
460
823
2584
25842
1490
қосалқы шаруашылықта
305
628
2144
20132
1490
шаруа қожалықтарда, оның ішінде
155
195
440
5710
С.Искаков
20
6
500
Ш.Ажулиева
27
10
3
100
Б.Иманбаев
98
54
20
1500
Е.Тоқаев
30
50
120
1100
А.Әлкеев
2
120
330
К.Шаукебаева
5
5
340
А.Елеусізова
26
19
600
А.Талдыбаева
24
125
150
С.Бапаш
3
2
620
М.Елібаев
1
20
470
2
Игілік
265
675
1950
26677
2000
қосалқы шаруашылықта
118
443
1749
17728
2000
шаруа қожалықтарда, оның ішінде
147
232
201
8949
Т.Акмағанбетов
20
25
1400
Қ.Жусипалиев
22
30
830
К.Баяхметов
2
15
1135
Б.Бұзауов
30
4
30
800
С.Сексенбаев
40
80
7
991
А.Қарпықов
18
16
55
130
С.Жұматаев
14
15
1210
Х.Матов
37
628
Т.Сарсекеев
17
12
600
С.Рысбеков
22
6
6
830
3
Жаңаталап
282
590
1200
26965
2000
қосалқы шаруашылықта
36
289
838
17615
2000
шаруа қожалықтарда, оның ішінде
246
301
362
9350
Б.Түлкібаев
197
25
33
2300
Д.Құлынтай
120
47
1500
О.Сұлтанбеков
14
12
500
А.Сайлауов
18
13
350
С.Егеубаев
3
8
450
Б.Сержанов
15
24
1200
Б.Сержанов
18
17
450
Ж.Абдуллаев
6
3
400
Б.Дүйсенов
23
16
1100
Б.Балашов
43
30
180
1100
4
Жайылма
731
663
2782
36890
2000
қосалқы шаруашылықта
406
385
2069
32911
2000
шаруа қожалықтарда, оның ішінде
325
278
713
3979
Е.Әуежанов
78
79
29
639
Н.Ыбыраев
1
40
518
Т.Қыздарбеков
59
55
87
459
Ж.Мүлкеева
15
23
34
243
А.Шалбаев
37
31
426
А.Садуов
41
35
104
603
Б.Сембин
5
113
48
Ж.Сыздыков
69
3
14
152
Ж.Куандыков
2
2
137
95
Ж.Сыздыков
50
11
5
Тоғызкент
508
2590
15762
1500
қосалқы шаруашылықта
111
1320
7917
1500
шаруа қожалықтарда, оның ішінде
397
1270
7845
А.Елікбаев
30
122
941
Ә.Өмірзақов
10
96
923
Ш.Жақсылықов
46
126
Б.Мадемаров
2
1200
Д.Джаппаров
3
780
Н.Құрымбаев
3
118
980
З.Сарсенбаева
30
25
100
С.Сағындықов
7
40
467
Б.Карапашов
9
27
388
М.Жораев
2
10
714
М.Дүйсенов
1
700
Е.Мырзабеков
1
19
550
С.Сыздықов
55
98
1220
Ұ.Құрымбаев
4
31
750
Ш.Мұсаев
44
26
752
Б.Мауленқұлов
25
43
606
Ж.Майров
2
32
555
Қ.Божбанов
7
45
650
Ж.Көкішев
10
43
522
А.Құрымбаев
5
553
С.Өткелбаев
5
30
452
М.Нұрпейсов
935
С.Жолдыбай
2
129
6
Досбол
263
437
2204
32410
1000
қосалқы шаруашылықта
126
25
1036
23775
1000
шаруа қожалықтарда, оның ішінде
137
412
1168
8635
Б.Омарбаев
65
45
830
Т.Наханов
37
30
130
2030
С.Миралиева
2
101
60
Е.Қожасбаев
5
40
450
А.Бейсенбекова
23
15
33
210
Б.Жұмаділов
77
170
759
Е.Шағырбаев
30
44
117
29
Л.Жылқыбаев
8
71
438
Ж.Бейсенов
12
92
485
А.Құрманқұлова
10
134
300
А.Ақшалов
40
80
74
1050
Қ.Дүйсенбеков
30
22
3
273
П.Үсенов
15
40
102
7
Қамқалы
98
538
1501
20998
200
қосалқы шаруашылықта
82
355
946
4910
200
шаруа қожалықтарда, оның ішінде
16
183
555
16088
Ж.Аханбеков
20
32
160
Н.Рәшов
25
120
1800
Ж.Оңғарбаев
5
9
24
320
Б.Исабаев
6
10
108
710
С.Қасымов
5
30
300
С.Қоңратов
2
21
8
180
М.Ошақбаев
6
15
260
Т.Түсіпбеков
28
20
200
М.Жусамбаев
3
40
120
350
8
Жаңаарық
1
547
1141
33412
1000
қосалқы шаруашылықта
1
356
988
19422
1000
шаруа қожалықтарда, оның ішінде
191
153
13990
Ж.Айтбеков
60
60
5500
Н.Баймұратов
8
4
690
Д.Ақділдаев
12
5
340
Т.Рахымбеков
14
16
1400
А.Құсайнов
10
10
450
Қ.Мәдібеков
37
6
2700
М.Қаракесекова
17
30
2350
Ә.Кенжетаев
10
10
300
9
Түркістан
630
1852
25132
300
қосалқы шаруашылықта
496
1686
20896
300
шаруа қожалықтарда, оның ішінде
134
166
4246
Е.Дүтбаев
40
89
1200
М.Дүтбаев
20
10
200
Т.Смайлов
23
19
950
Ғ.Жұмағұлов
12
14
400
А.Байжанов
30
25
600
Т.Кемалов
9
9
896
Барлығы
1834
4736
17804
244088
11490
Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№
Ауылдық округтер
түйе
жылқы (үйір)
Ірі қара (табын)
Уақ мал
(отар)
1
Байқадам
10
21
16
23
Қосалқы шаруашылықта
6
12
5
6
шаруа қожалықтарда
4
9
11
17
2
Қамқалы
2
3
7
27
Қосалқы шаруашылықта
1
1
4
9
шаруа қожалықтарда
1
2
3
18
3
Жаңаарық
7
2
12
41
Қосалқы шаруашылықта
5
1
8
18
шаруа қожалықтарда
2
1
4
23
4
Игілік
8
17
19
30
Қосалқы шаруашылықта
4
6
4
10
шаруа қожалықта
4
11
15
20
5
Досбол
6
7
3
28
Қосалқы шаруашылықта
3
4
3
12
шаруа қожалықта
3
3
-
16
6
Жаңатас
10
21
16
23
Қосалқы шаруашылықта
10
12
5
6
шаруа қожалықта
9
11
17
7
Түркістан
5
5
10
18
Қосалқы шаруашылықта
2
3
5
11
шаруа қожалықтарда
3
2
5
7
8
Жаңаталап
9
26
10
27
Қосалқы шаруашылықта
4
6
4
9
шаруа қожалықтарда
5
20
6
18
9
Жайылма
10
17
10
37
Қосалқы шаруашылықта
5
10
6
12
шаруа қожалықтарда
5
7
4
25
10
Тоғызкент
-
15
12
20
Қосалқы шаруашылықта
-
7
4
8
шаруа қожалықтарда
-
8
8
12
Барлығы
67
134
115
274
Аудан көлемінде ауыл шаруашылығы жануарларын мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілген жайылымдарға ауыстыру схемасы
№
Ауыл­дық округ ата­уы
Ел­ді ме­кен жер­ле­рі
Оның ішін­де ха­лық қа­жет­ті­лі­гі үшін (жай­ы­лы­мы және ша­бын­дық ал­қап­та­ры, га)
Же­ке қо­жа­лық және ша­руа қо­жа­лық­тар бой­ын­ша мал ба­сы са­ны
Бір бір­лік­ке қа­жет жай­ы­лым кө­ле­мі (га)
Нор­ма­тив бой­ын­ша қа­жет жай­ы­лым кө­ле­мі (га)
Қо­сым­ша қа­жет еті­ле­тін жай­ы­лым (га)
Қосымша берілетін жайылымдар
Оның ішінде
Мем­ле­кет­тік жер қо­ры­нан (га)
Жал­ға бе­рі­л­ген жер­лер­ден (га)
Мау­сым­дық жай­ы­лым (га)
Ай­дал­ма­лы жай­ы­лым (га)
1
Бай­қа­дам ауыл­дық окру­гі
3198
Жай­ы­лым
4135,24
Мүйізді ірі қара - 2584
11
28424
98
924,16
98
924,16
-
1
000
500
Уақ мал - 25842
2,2
56852,4
Жылқы - 823
13
10699
Түйе - 460
15,4
7084
Бар­лы­ғы
3198
29709
-
103059,4
2
Игі­лік ауыл­дық окру­гі
9841
Жай­ы­лым 17895,27
Мүйізді ірі қара - 1950
11
21450
75100,13
75100,13
-
2000
1000
Уақ мал - 26677
2,2
58689,4
Жылқы - 675
13
8775
Түйе - 265
15,4
4081
Бар­лы­ғы
9841
29567
-
92995,4
3
Жа­ңа­та­лап ауыл­дық окру­гі
3767
Жай­ы­лым 32497,96
Мүйізді ірі қара - 1200
11
13200
52037,84
52037,84
-
1000
1000
Уақ мал - 26965
2,2
59323
Жылқы - 590
13
7670
Түйе - 282
15,4
4342,8
Бар­лы­ғы
3767
29037
-
84535,8
4
Жай­ыл­ма ауыл­дық окру­гі
13051
Жай­ы­лым 191923,63
Мүйізді ірі қара - 2782
11
30602
60287,23
60287,23
-
2000
500
Уақ мал - 36890
2,2
81158
Жылқы - 663
13
8619
Түйе - 731
15,4
11257,4
Бар­лы­ғы
13051
41066
-
131636,4
5
То­ғыз­кент ауыл­дық окру­гі
6552
Мүйізді ірі қара - 3081
11
33891
Уақ мал - 31677
2,2
69689,4
Жылқы - 524
13
6812
Түйе - 0
15,4
0
Бар­лы­ғы
6552
35282
-
110392,4
6
До­сбол ауыл­дық окру­гі
4232
Жай­ы­лым 11447,7
Мүйізді ірі қара - 2204
11
24244
13028,13
13028,13
-
2000
1000
Уақ мал - 32410
2,2
71302
Жылқы - 437
13
5681
Түйе - 263
15,4
40502
Бар­лы­ғы
4232
35314
-
141729
7
Қам­қа­лы ауыл­дық окру­гі
14899
Жай­ы­лым 361490,19
Мүйізді ірі қара - 1501
11
16511
139062,81
139062,81
-
500
500
Уақ мал - 20998
2,2
461956
Жылқы - 538
13
6994
Түйе - 98
15,4
15092
Бар­лы­ғы
14899
23135
-
500553
8
Жа­ңа­арық ауыл­дық окру­гі
6399,09
Жай­ы­лым 15287,08
Мүйізді ірі қара - 1141
11
12551
77896,72
77896,72
-
1000
1000
Уақ мал - 33412
2,2
73506,4
Жылқы - 547
13
7111
Түйе - 1
15,4
15,4
Бар­лы­ғы
6399,09
35101
-
93183,8
9
Түр­кі­стан ауыл­дық окру­гі
7966
Жай­ы­лым 7349,26
Мүйізді ірі қара - 1852
11
20372
76503,14
76503,14
-
2000
1000
Уақ мал - 25132
2,2
55290,4
Жылқы - 630
13
8190
Түйе - 0
15,4
0
Бар­лы­ғы
7966
27614
-
83852,4
Аудан бой­ын­ша
69
905,09
632
026,33
285825
-
1341
937,6
592
840,16
592
840,16
-
10
500
6
500
Екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың және айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік графигі. Сонымен қатар, жайылым кезеңінің ұзақтығы;
- топырақ – климаттық аймаққа, ауыл шаруашылығы жануарлар түріне, сондай – ақ жайылым өнімділігіне байланысты жайылымның ұзақтық кезеңі;
- сексеуілді – бұта дала және дала 180 – 200 күн,
- шөлейтте 150 – 180 күн.
Бұл ретте, сүтті ірі қара малды жаю ұзақтығы – ең кіші, ал етті ірі қара мал үшін, қой, жылқы, түйе үшін – максималды және қар жамылғысының тереңдігіне, қардың тығыздығына және басқа да факторларға байланысты.
Малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
Сарысу ауданы бойынша малды айдап өтуге арналған сервитуттар және малды айдап өтуге ешқандай кедергілер жоқ. Ауыл шаруашылығына жарамды жер көлемі 465 564 гектар.