Құжат мәтініне өту

Об утверждении бюджета Сарбулакского сельского округа на 2020-2022 годы

Өзге акт · № 296 · қабылданған 08.01.2020
Заңдық күші: Қолданыста · 28.08.2026 жағдай бойынша
https://adilet.kz/laws/2020-2022-ekb-138463/on/2026-08-28/
Басып шығарылды 2026-08-28 · adilet.kz
Об утверждении бюджета Сарбулакского сельского округа на 2020-2022 годы Қолданыста Өзге акт ·№ 296 ·08.01.2020
30.06.2020 редакциясы
28.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 30.06.2020. Бұл — корпустағы соңғы редакция.

Об утверждении бюджета Сарбулакского сельского округа на 2020-2022 годы

Қолданыста Өзге акт ·№ 296 · 28.08.2026 жағдай бойынша
Деректемелер және дереккөз
Толық атауы
Об утверждении бюджета Сарбулакского сельского округа на 2020-2022 годы
Атауы (қаз.)
2020-2022 жылдарға арналған Сарбұлақ ауылдық округінің бюджетін бекіту туралы
Акт түрі
Өзге акт
Заңдық күші
Қолданыста
Тізілімдегі мәртебе коды
new
Нөмірі
296
Қабылданған күні
08.01.2020
Көрсетілген редакция
30.06.2020 138463_470322.kaz
Соңғы өзгеріс
30.06.2020
Мәтін тілі
қазақша
НҚА мемлекеттік тіркеу нөмірі
V20CG006664
ЭКБ идентификаторы
138463
Редакция идентификаторы
138463_470322
Бастапқы дереккөз
ЭКБ zan.gov.kz (API)
Деректер жаңартылды
01.08.2026 16:33

0 2020-2022 жылдарға арналған Сарбұлақ ауылдық округінің бюджетін бекіту туралы

Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 4 желтоқсандағы Бюджет кодексінің 9-1 бабының 2 тармағына, Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңының 6 бабына сәйкес, Қобда аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

1 1. 2020-2022 жылдарға арналған Сарбұлақ ауылдық округінің бюджеті тиісінше 1, 2 және 3 қосымшаларға сәйкес, оның ішінде 2020 жылға мынадай көлемде бекітілсін:

1 1) кірістер -

32 392,1
мың теңге;
оның ішінде:
салықтық түсімдер бойынша - 476,0 мың теңге;
салықтық емес түсімдер бойынша -
21,1
мың теңге;
негiзгi капиталды сатудан түсетiн түсiмдер бойынша - 0,0 мың теңге;
трансферттер түсімдері бойынша -
31 895,0
мың теңге;

2 2) шығындар -

32 392,1
мың теңге;

3 3) таза бюджеттік кредит беру - 0,0 мың теңге;

оның ішінде:
бюджеттік кредиттер - 0,0 мың теңге;
бюджеттік кредиттерді өтеу - 0,0 мың теңге;

4 4) қаржы активтерiмен жасалатын операциялар бойынша сальдо - 0,0 мың теңге;

қаржы активтерiн сатып алу - 0,0 мың теңге;
мемлекеттің қаржы активтерін сатудан түсетін түсімдер – 0,0 мың теңге;

5 5) бюджет тапшылығы (профициті) - 0,0 мың теңге;

6 6) бюджет тапшылығын қаржыландыру (профицитін пайдалану) – 0,0 мың теңге;

қарыздар түсімі – 0,0 мың теңге;
қарыздарды өтеу – 0,0 мың теңге;
бюджет қаражатының пайдаланылатын қалдықтары – 0,0 мың теңге.

2 2. Ауылдық округ бюджетінің кірісіне мыналар есептелетін болып белгіленсін:

жеке тұлғалардың мүлкiне салынатын салық;
елдi мекендер жерлерiне алынатын жер салығы;
заңды тұлғалардан көлiк құралдарына салынатын салық;
жеке тұлғалардан көлiк құралдарына салынатын салық;
аудандық маңызы бар қаланың, ауылдың, кенттің, ауылдық округтің әкімдері салатын айыппұлдар, өсімпұлдар, санкциялар, өндіріп алулар;
жеке және заңды тұлғалардың ерікті түрдегі алымдары;
аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ коммуналдық меншігінің мүлкін жалға беруден түсетін кірістер;
аудандық маңызы бар қала, ауыл, кент, ауылдық округ бюджеттеріне түсетін басқа да салықтық емес түсімдер.

3 3. 2020 жылдың 1 қаңтарынан бастап:

1 1) жалақының ең төмен мөлшерi – 42 500 теңге;

2 2) жәрдемақыларды және өзге де әлеуметтiк төлемдердi есептеу, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес айыппұл санкцияларын, салықтарды және басқа да төлемдердi қолдану үшiн айлық есептiк көрсеткiш – 2 651 теңге;

3 3) базалық әлеуметтiк төлемдердiң мөлшерлерiн есептеу үшiн ең төмен күнкөрiс деңгейiнiң шамасы – 31 183 теңге;

2020 жылғы 1 сәуірден бастап:

1 1) жәрдемақыларды және өзге де әлеуметтiк төлемдердi есептеу, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес айыппұл санкцияларын, салықтарды және басқа да төлемдердi қолдану үшiн айлық есептiк көрсеткiш – 2 778 теңге;

2 2) базалық әлеуметтiк төлемдердiң мөлшерлерiн есептеу үшiн ең төмен күнкөрiс деңгейiнiң шамасы – 32 668 теңге көлемінде белгіленгені ескерілсін және басшылыққа алынсын.

4 4. 2020 жылға аудандық бюджеттен Сарбұлақ ауылдық округінің бюджетіне берілген субвенциялар көлемі 26 992,0 мың теңге сомасында көзделгені ескерілсін.

5 5. 2020 жылға арналған ауылдық округ бюджетінде республикалық бюджеттен ағымдағы нысаналы трансферттер түскені ескерілсін:

1 1) мемлекеттік мектепке дейінгі білім беру ұйымдары педагогтерінің еңбегіне ақы төлеуді ұлғайтуға;

2 2) мемлекеттік мектепке дейінгі білім беру ұйымдарының педагогтеріне біліктілік санаты үшін қосымша ақы төлеуге.

Аталған ағымдағы нысаналы трансферттердің сомасын бөлу ауылдық округ әкімінің шешімі негізінде айқындалады.

6 6. 2020 жылға арналған ауылдық округ бюджетінде облыстық бюджеттен ағымдағы нысаналы трансферттер түсетіні ескерілсін:

1 1) мемлекеттік мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында бейнебақылау камераларын орнатуға;

2 2) мемлекеттік атаулы әлеуметтік көмек алатындарға мектепке дейінгі білім беру ұйымдарында тамақтану үшін төлемақыны төмендетуге;

3 3) мемлекеттік мектепке дейінгі білім беру ұйымдарының педагог қызметкерлерінің жыл сайынғы ақылы еңбек демалысының ұзақтығын 42 күнтізбелік күннен 56 күнге дейін ұлғайтуға.

Аталған ағымдағы нысаналы трансферттердің сомасын бөлу ауылдық округ әкімінің шешімі негізінде айқындалады.

7 7. 2020 жылға арналған ауылдық округ бюджетінде аудандық бюджеттен ағымдағы нысаналы трансферттер түсетіні ескерілсін:

1 1) ведомстволық бағыныстағы мемлекеттік мекемелер мен ұйымдардың күрделі шығыстары.

Аталған ағымдағы нысаналы трансферттердің сомасын бөлу ауылдық округ әкімінің шешімі негізінде айқындалады.

8 8. 2020 жылға арналған ауылдық округ бюджетін атқару процесінде секвестрлеуге жатпайтын ауылдық округтің бюджеттік бағдарламаларының тізбесі 4- қосымшаға сәйкес бекітілсін.

9 9. «Қобда аудандық мәслихатының аппараты» мемлекеттік мекемесі заңнамада белгіленген тәртіппен осы шешімді Ақтөбе облысының Әділет департаментінде мемлекеттік тіркеуді қамтамасыз етсін.

10 10. Осы шешім 2020 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданысқа енгізіледі.

28 Қобда аудандық мәслихатының

2020 жылғы 8 қаңтардағы
№ 296 шешіміне 1 қосымша
2020 жылға арналған Сарбұлақ ауылдық округінің бюджеті
Са­на­ты
Сы­ны­бы
Iш­кi сы­ны­бы
Со­ма­сы, мың тең­ге
1
2
3
4
5
І. Кі­рі­стер
32392,1
1
Са­лық­тық тү­сім­дер
476,0
04
Мен­шiк­ке са­лы­на­тын са­лық­тар
476,0
1
Мүлiк­ке са­лы­на­тын са­лық­тар
6,0
3
Жер са­лы­ғы
70,0
4
Көлiк құ­рал­да­ры­на са­лы­на­тын са­лық
400,0
2
Са­лық­тық емес түсiм­дер
21,1
06
Бас­қа да са­лық­тық емес түсiм­дер
21,1
1
Бас­қа да са­лық­тық емес түсiм­дер
21,1
4
Транс­ферт­тер­дің тү­сім­де­рі
31895,0
02
Мем­ле­кет­тiк бас­қа­ру­дың жо­ға­ры тұр­ған ор­ган­да­ры­нан тү­сетiн транс­ферт­тер
31895,0
3
Аудан­дар­дың (об­лы­стық ма­ңы­зы бар қа­ла­ның) бюд­же­ті­нен транс­ферт­тер
31895,0
Функ­ци­о­нал­дық топ
Кі­ші функ­ция
Бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың әкім­ші­сі
Бағ­дар­ла­ма
Ата­уы
Со­ма­сы (мың тең­ге)
1
2
3
4
5
6
II. Шы­ғын­дар
32392,1
01
Жал­пы си­патта­ғы мем­ле­кет­тiк қыз­мет­тер
14366,0
1
Мем­ле­кет­тiк бас­қа­ру­дың жал­пы функ­ци­я­ла­рын орын­дай­тын өкiл­дi, ат­қа­ру­шы және бас­қа ор­ган­дар
14366,0
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
14366,0
001
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің қыз­ме­тін қам­та­ма­сыз ету жө­нін­де­гі қыз­мет­тер
14256,0
022
Мем­ле­кет­тік ор­ган­ның күр­де­лі шы­ғы­ста­ры
110,0
04
Бiлiм бе­ру
16971,0
1
Мек­теп­ке дей­iн­гi тәр­бие және оқы­ту
16971,0
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
16971,0
004
Мек­теп­ке дей­ін­гі тәр­би­е­леу және оқы­ту және мек­теп­ке дей­ін­гі тәр­би­е­леу және оқы­ту ұй­ым­да­рын­да ме­ди­ци­на­лық қыз­мет көр­се­ту­ді ұй­ым­да­сты­ру
16971,0
07
Тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лық
945,1
3
Ел­ді-ме­кен­дер­ді көр­кей­ту
945,1
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
945,1
008
Ел­дi ме­кен­дер­де­гі кө­ше­лер­дi жа­рық­тан­ды­ру
745,1
011
Ел­дi ме­кен­дер­дi абат­тан­ды­ру және кө­гал­дан­ды­ру
200,0
12
Көлiк және ком­му­ни­ка­ция
110,0
1
Ав­то­мо­биль көлi­гi
110,0
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
110,0
013
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла­лар­да, ауыл­дар­да, кент­тер­де, ауыл­дық округ­тер­де ав­то­мо­биль жол­да­ры­ның жұ­мыс іс­те­уін қам­та­ма­сыз ету
110,0
ІІІ. Та­за бюд­жет­тік кре­дит­теу
0
Бюд­жет­тік кре­дит­тер
0
ІV. Қар­жы ак­тив­те­рі­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша саль­до
0
Қар­жы ак­тив­те­рін са­тып алу
0
V. Бюд­жет тап­шы­лы­ғы
0
VI. Бюд­жет тап­шы­лы­ғын қар­жы­лан­ды­ру (про­фи­ци­тін пай­да­ла­ну)
0
Функ­ци­о­нал­дық топ
Кі­ші функ­ция
Бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың әкім­ші­сі
Бағ­дар­ла­ма
Ата­уы
Со­ма­сы (мың тең­ге)
1
2
3
4
5
6
8
Бюд­жет қа­ра­жат­та­ры­ның пай­да­ла­ны­ла­тын қал­дық­та­ры
0
01
Бюд­жет қа­ра­жа­ты қал­дық­та­ры
0
1
Бюд­жет қа­ра­жа­ты­ның бос қал­дық­та­ры
0

29 Қобда аудандық мәслихатының

2020 жылғы 8 қаңтардағы № 296
шешіміне 2-қосымша
2021 жылға арналған Сарбұлақ ауылдық округінің бюджеті
Са­на­ты
Сы­ны­бы
Iш­кi сы­ны­бы
Со­ма­сы, мың тең­ге
1
2
3
4
5
І. Кі­рі­стер
31863,0
1
Са­лық­тық тү­сім­дер
476,0
04
Мен­шiк­ке са­лы­на­тын са­лық­тар
476,0
1
Мүлiк­ке са­лы­на­тын са­лық­тар
6,0
3
Жер са­лы­ғы
70,0
4
Көлiк құ­рал­да­ры­на са­лы­на­тын са­лық
400,0
4
Транс­ферт­тер­дің тү­сім­де­рі
31387,0
02
Мем­ле­кет­тiк бас­қа­ру­дың жо­ға­ры тұр­ған ор­ган­да­ры­нан тү­сетiн транс­ферт­тер
31387,0
3
Аудан­дар­дың (об­лы­стық ма­ңы­зы бар қа­ла­ның) бюд­же­ті­нен транс­ферт­тер
31387,0
Функ­ци­о­нал­дық топ
Кі­ші функ­ция
Бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың әкім­ші­сі
Бағ­дар­ла­ма
Ата­уы
Со­ма­сы (мың тең­ге)
1
2
3
4
5
6
II. Шы­ғын­дар
31863,0
01
Жал­пы си­патта­ғы мем­ле­кет­тiк қыз­мет­тер
14405,0
1
Мем­ле­кет­тiк бас­қа­ру­дың жал­пы функ­ци­я­ла­рын орын­дай­тын өкiл­дi, ат­қа­ру­шы және бас­қа ор­ган­дар
14405,0
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
14405,0
001
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің қыз­ме­тін қам­та­ма­сыз ету жө­нін­де­гі қыз­мет­тер
14256,0
022
Мем­ле­кет­тік ор­ган­ның күр­де­лі шы­ғы­ста­ры
110,0
032
Ве­дом­ство­лық ба­ғы­ны­с­та­ғы мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер мен ұй­ым­дар­дың күр­де­лі шы­ғы­ста­ры
39,0
04
Бiлiм бе­ру
16424,0
1
Мек­теп­ке дей­iн­гi тәр­бие және оқы­ту
16424,0
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
16424,0
004
Мек­теп­ке дей­ін­гі тәр­би­е­леу және оқы­ту және мек­теп­ке дей­ін­гі тәр­би­е­леу және оқы­ту ұй­ым­да­рын­да ме­ди­ци­на­лық қыз­мет көр­се­ту­ді ұй­ым­да­сты­ру
16424,0
07
Тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лық
924,0
3
Ел­ді-ме­кен­дер­ді көр­кей­ту
924,0
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
924,0
008
Ел­дi ме­кен­дер­де­гі кө­ше­лер­дi жа­рық­тан­ды­ру
724,0
011
Ел­дi ме­кен­дер­дi абат­тан­ды­ру және кө­гал­дан­ды­ру
200,0
12
Көлiк және ком­му­ни­ка­ция
110,0
1
Ав­то­мо­биль көлi­гi
110,0
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
110,0
013
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла­лар­да, ауыл­дар­да, кент­тер­де, ауыл­дық округ­тер­де ав­то­мо­биль жол­да­ры­ның жұ­мыс іс­те­уін қам­та­ма­сыз ету
110,0
ІІІ. Та­за бюд­жет­тік кре­дит­теу
0
Бюд­жет­тік кре­дит­тер
0
ІV. Қар­жы ак­тив­те­рі­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша саль­до
0
Қар­жы ак­тив­те­рін са­тып алу
0
V. Бюд­жет тап­шы­лы­ғы
0
VI. Бюд­жет тап­шы­лы­ғын қар­жы­лан­ды­ру (про­фи­ци­тін пай­да­ла­ну)
0

30 Қобда аудандық мәслихатының

2020 жылғы 8 қаңтардағы № 296
шешіміне 3-қосымша
2022 жылға арналған Сарбұлақ ауылдық округінің бюджеті
Са­на­ты
Сы­ны­бы
Iш­кi сы­ны­бы
Со­ма­сы, мың тең­ге
1
2
3
4
5
І. Кі­рі­стер
31863,0
1
Са­лық­тық тү­сім­дер
476,0
04
Мен­шiк­ке са­лы­на­тын са­лық­тар
476,0
1
Мүлiк­ке са­лы­на­тын са­лық­тар
6,0
3
Жер са­лы­ғы
70,0
4
Көлiк құ­рал­да­ры­на са­лы­на­тын са­лық
400,0
4
Транс­ферт­тер­дің тү­сім­де­рі
31387,0
02
Мем­ле­кет­тiк бас­қа­ру­дың жо­ға­ры тұр­ған ор­ган­да­ры­нан тү­сетiн транс­ферт­тер
31387,0
3
Аудан­дар­дың (об­лы­стық ма­ңы­зы бар қа­ла­ның) бюд­же­ті­нен транс­ферт­тер
31387,0
Функ­ци­о­нал­дық топ
Кі­ші функ­ция
Бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың әкім­ші­сі
Бағ­дар­ла­ма
Ата­уы
Со­ма­сы (мың тең­ге)
1
2
3
4
5
6
II. Шы­ғын­дар
31863,0
01
Жал­пы си­патта­ғы мем­ле­кет­тiк қыз­мет­тер
14405,0
1
Мем­ле­кет­тiк бас­қа­ру­дың жал­пы функ­ци­я­ла­рын орын­дай­тын өкiл­дi, ат­қа­ру­шы және бас­қа ор­ган­дар
14405,0
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
14405,0
001
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің қыз­ме­тін қам­та­ма­сыз ету жө­нін­де­гі қыз­мет­тер
14256,0
022
Мем­ле­кет­тік ор­ган­ның күр­де­лі шы­ғы­ста­ры
110,0
032
Ве­дом­ство­лық ба­ғы­ны­с­та­ғы мем­ле­кет­тік ме­ке­ме­лер мен ұй­ым­дар­дың күр­де­лі шы­ғы­ста­ры
39,0
04
Бiлiм бе­ру
16424,0
1
Мек­теп­ке дей­iн­гi тәр­бие және оқы­ту
16424,0
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
16424,0
004
Мек­теп­ке дей­ін­гі тәр­би­е­леу және оқы­ту және мек­теп­ке дей­ін­гі тәр­би­е­леу және оқы­ту ұй­ым­да­рын­да ме­ди­ци­на­лық қыз­мет көр­се­ту­ді ұй­ым­да­сты­ру
16424,0
07
Тұр­ғын үй-ком­му­нал­дық ша­ру­а­шы­лық
924,0
3
Ел­ді-ме­кен­дер­ді көр­кей­ту
924,0
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
924,0
008
Ел­дi ме­кен­дер­де­гі кө­ше­лер­дi жа­рық­тан­ды­ру
724,0
011
Ел­дi ме­кен­дер­дi абат­тан­ды­ру және кө­гал­дан­ды­ру
200,0
12
Көлiк және ком­му­ни­ка­ция
110,0
1
Ав­то­мо­биль көлi­гi
110,0
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
110,0
013
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла­лар­да, ауыл­дар­да, кент­тер­де, ауыл­дық округ­тер­де ав­то­мо­биль жол­да­ры­ның жұ­мыс іс­те­уін қам­та­ма­сыз ету
110,0
ІІІ. Та­за бюд­жет­тік кре­дит­теу
0
Бюд­жет­тік кре­дит­тер
0
ІV. Қар­жы ак­тив­те­рі­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша саль­до
0
Қар­жы ак­тив­те­рін са­тып алу
0
V. Бюд­жет тап­шы­лы­ғы
0
VI. Бюд­жет тап­шы­лы­ғын қар­жы­лан­ды­ру (про­фи­ци­тін пай­да­ла­ну)
0

31 Қобда аудандық мәслихатының

2020 жылғы 8 қаңтардағы № 296
шешіміне 4-қосымша
2020 жылға арналған ауылдық округ бюджетін
атқару процесінде секвестрлеуге жатпайтын
ауылдық округ бюджеттік бағдарламаларының
ТІЗБЕСІ
Функ­ци­о­нал­дық топ
Кі­ші функ­ция
Бюд­жет­тік бағ­дар­ла­ма­лар­дың әкім­ші­сі
Бағ­дар­ла­ма
Ата­уы
1
2
3
4
5
04
Бiлiм бе­ру
1
Мек­теп­ке дей­iн­гi тәр­бие және оқы­ту
124
Аудан­дық ма­ңы­зы бар қа­ла, ауыл, кент, ауыл­дық округ әкі­мі­нің ап­па­ра­ты
004
Мек­теп­ке дей­ін­гі тәр­би­е­леу және оқы­ту және мек­теп­ке дей­ін­гі тәр­би­е­леу және оқы­ту ұй­ым­да­рын­да ме­ди­ци­на­лық қыз­мет көр­се­ту­ді ұй­ым­да­сты­ру

Қолданыстағы