ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану жөніндегі
жоспарды бекіту туралы
Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңының 6-бабына, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 8, 13- баптарына сәйкес, Катонқарағай аудандық мәслихаты ШЕШТІ:

Катонқарағай аудандық
мәслихатының
2022 жылғы 21 маусымдағы
№ 19/245-VІІ шешіміне
қосымша
2022-2023 жылдарға арналған Өрел ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспар
2022-2023 жылдарға арналған Өрел ауылдық округі бойынша жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі - Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңдарына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде 15090 нөмірімен тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде 11064 нөмірімен тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жем - шөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозу процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспар мазмұны:
1) құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Өрел ауылдық округінің аумағында жайылымдардың орналасу сызба картасы (1-қосымша);
2) жайылым айналымдарының қолайлы сызбалары (2-қосымша);
3) жайылымдардың, оның ішінде маусымдық жайылымдардың сыртқы және ішкі шекаралары мен алаңдары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері белгіленген картасы (3-қосымша);
4) жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздерiне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахталы құдықтарға) қол жеткізу сызбасы (4-қосымша);
5) жайылымы жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру сызбасы (5-қосымша);
6) ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың және айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік кестесі (6-қосымша).
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, олардың иелері-жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданды.
Әкімшілік-аумақтық бөлінуі бойынша Өрел ауылдық округінде 3 елді мекен бар.
Өрел ауылдық округі аумағының жалпы ауданы – 18 700,82 га, соның ішінде: егістіктер – 290,83 га, тыңайған жер – 50,0 га, шабындықтар – 4172,70 га, жайылымдық жерлер – 13 832,65 га; басқа алқаптар – 354,64 га;
Санаттары бойынша жерлер бөлінеді:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 17 142,82 га;
елді мекен жерлері – 1558,0 га.
Табиғи жағдайлары бойынша Өрел ауылдық округінің аумағы таулы-орманды дала аймағына жатады. Аймақтың климаты ылғалды, жазда орташа салқын және қыста суық. Аймақтың солтүстік жартысында бір жыл ішінде 500-800 мм жауын-шашын түседі, ал оңтүстікте 400-550 мм жақсы айқын жазғы максимуммен.
Ауданның гидрографиялық желісі көптеген өзендермен, көлдермен, бұлақтармен ұсынылған. Аудан аумағының солтүстік шекарасынан ағып өтетін Бұқтырма өзені ең ірі су ағыны болып табылады. Ауданды шығыстан батысқа қарай қиып өтетін Нарын өзені екінші ірі су ағыны болып табылады. Тауларда көптеген ағындар пайда болады, әлсіз аңғар және ағынның жылдамдығы 1-2 м / сек. Өзендердің табиғаты таулы. Су сапалы, тұрмыстық және ауылшаруашылық сумен жабдықтаудың барлық түрлеріне жарамды. Осыған байланысты, ауданның барлық жайылымдары суландырылған және халықтың мал жайылымына суат белгілеуді талап етпейді.
Топырағы негізінен таулы-орманды, таулы-кен, қара топырақты.
Өрел ауылдық округінің аумағында 1 ветеринарлық пункт, 2 мал тоғыту орны және 3 мал қорымы бар.
2022 жылдың 1 қаңтарына Өрел ауылдық округінде (халықтың жеке ауласы және шаруа қожалығының мал басы) ірі қара мал 3630 бас, соның ішінде төлдейтін (сауынды) мал басы 1464 бас, қой мен ешкі 5515 бас, жылқылар 3019 бас (1-кесте) есептелген.
Өрел ауылдық округі бойынша ауыл шаруашылығы жануарларының саны туралы деректер
1-кесте
№
Ел­ді ме­кен­дер
Ха­лық­тың мал ба­сы
Ша­руа және фер­мер қо­жа­лық­та­ры­ның мал ба­сы
Бар­лы­ғы:
ірі қа­ра мал
қой мен еш­кі
жыл­қы
ірі қа­ра мал
қой мен еш­кі
жыл­қы
ірі қа­ра мал
қой мен еш­кі
жыл­қы
бар­лы­ғы
Со­ның ішін­де: са­уын­ды
бар­лы­ғы
Со­ның ішін­де: са­уын­ды
бар­лы­ғы
Со­ның ішін­де: са­уын­ды
1
Өрел
599
338
918
882
156
165
511
642
755
503
1429
1524
2
Ар­ша­ты
366
276
1690
418
339
292
879
376
705
568
2569
794
3
Ең­бек
599
288
1253
451
107
105
264
250
706
393
1517
701
Өрел ауылдық округі бойынша ауыл шаруашылығы жануарларын жайылымдық алқаптармен қамтамасыз ету үшін барлығы 12 748,65 га, елді мекен шегінде 1080,0 га жайылым бар.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабына сәйкес елді мекеннің қолда бар жайылымдық алқаптарында 1080,0 га мөлшерінде ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) басын күтіп-ұстау бойынша жергілікті халықтың (Өрел, Аршаты, Еңбек ауылдары) мұқтажы үшін қажеттілік 1626,0 га құрайды (2 -кесте).
2-кесте
№
Ел­ді ме­кен­дер
Жай­ы­лым­дар ауда­ны, (га)
Са­уын сиыр­лар­дың бо­луы (бас)
Жай­ы­лым­дар­дың 1 бас­қа қа­жет­ті нор­ма­сы (га)
Жай­ы­лым­дар қа­жет­ті­лі­гі,(га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Ар­ты­л­ға­ны, (га)
1
Өрел
417
338
3,0
1014
597
-
2
Ар­ша­ты
316
275
3,0
828
512
-
3
Ең­бек
347
288
3,0
864
517
-
Қалыптасқан 1626,0 га мөлшеріндегі жайылымдық алқаптардың қажеттілігін, 1012,1 га - мемлекеттік ұлттық табиғи паркке тиесілі, 613,9 га - босалқы жерлерде халықтың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю есебінен толықтыру қажет.
Жергілікті тұрғындардың басқа ауыл шаруашылық жануарларын жаю бойынша 13312,2 га көлемінде жайылымдық жер қажеттілігі бар. Ірі қара басына қалыпты жағдайдағы жүктемесі – 3,0 га/бас, қой мен ешкі – 0,6 га/бас, жылқылар – 3,6 га/бас (3-кесте).
3-кесте
№
Елді мекендер
Халықтың мал басы
Жайылымдардың 1 басқа қажетті нормасы (га)
Жайылымдар қажеттілігі,(га)
ірі қара мал
қой мен ешкі
жылқы
ірі қара мал
қой мен ешкі
жылқы
ірі қара мал
қой мен ешкі
жылқы
барлығы (га)
1
Өрел
599
918
882
3,0
0.6
3,6
1797
550,8
3175,2
5523
2
Аршаты
366
1690
418
3,0
0,6
3,6
1098
1014
1504,8
3616,8
3
Еңбек
599
1253
451
3,0
0,6
3,6
1797
751,8
1623,6
4172,4
Қалыптасқан 13 312,2 га мөлшеріндегі жайылымдық алқаптардың қажеттілігін халықтың ауыл шаруашылығы жануарларын шалғайдағы жайылымдарда босалқы жерлерде жаю есебінен толықтыру қажет.
Өрел ауылдық округінің шаруа және фермер қожалықтарындағы мал басы: ірі қара мал 1164 бас, қой мен ешкі 1654 бас, жылқылар 1268 басты құрайды.
Шаруа және фермер қожалықтарындағы жайылымдар ауданы 12 748,65 га құрайды (4-кесте).
Өрел ауылдық округі бойынша ауыл шаруашылық өндірушілердің ауыл шаруашылығы жануарларын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу бойынша мәліметтер
4-кесте
Ел­ді ме­кен ата­уы
Ауда­ны (га)
Мал түр­ле­рі бой­ын­ша қол­да ба­ры, (бас)
Жай­ы­лым­дар­дың 1 бас­қа қа­жет­ті нор­ма­сы (га)
Жай­ы­лым­дар қа­жет­ті­лі­гі,(га)
ірі қа­ра мал
қой мен еш­кі
жыл­қы
ірі қа­ра мал
қой мен еш­кі
жыл­қы
ірі қа­ра мал
қой мен еш­кі
жыл­қы
бар­лы­ғы (га)
1
Өрел
12 748,65
1164
1654
1268
3,0
0,6
3,6
3492
992,4
4564,8
9049,2

2022-2023 жылдарға
Өрел ауылдық округі бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарына 1-қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Өрел ауылдық округінің аумағында жайылымдардың орналасу сызбасы (картасы)
Өрел ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу сызбасы (картасына) қоса берілетін жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылар тізімі
5-кесте.
№
Жер учаскелері жер пайдаланушыларының атауы
жайылым ауданы, га
мал басының болуы
қажет жайылым,
Жер учаскелері жер пайдаланушыларының атауы
1
Мемлекеттік ұлттық табиғи парк
1012,1
жоқ
-
1012,1

2022-2023 жылдарға
Өрел ауылдық округі бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарына 2-қосымша
Жайылым айналымдарының қолайлы сызбасы Өрел ауылдық округі үшін қолайлы жайылым айналымының сызбасы
Жылдар
1 мал айдау
2 мал айдау
3 мал айдау
4 мал айдау
2022
көктем-жазғы 1-маусым
жазғы 2-маусым
күзгі 3-маусым
демалыс
2023
демалыс
көктем-жазғы 1-маусым
жазғы 2-маусым
күзгі 3-маусым
Ескертпе: 1, 2, 3, 4 – бір жылда мал айдаудың кезектілігі.

2022-2023 жылдарға
Өрел ауылдық округі бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарына 3-қосымша
Жайылымдардың, оның ішінде маусымдық жайылымдардың сыртқы және ішкі шекаралары мен алаңдары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері белгіленген картасы

2022-2023 жылдарға
Өрел ауылдық округі бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарына 4-қосымша
Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздерiне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахталы құдықтарға) қол жеткізу сызбасы

2022-2023 жылдарға
Өрел ауылдық округі бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарына 5-қосымша
Жайылымы жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру сызбасы

2022-2023 жылдарға
Өрел ауылдық округі бойынша
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарына 6-қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың және айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік кестесі
Ауылдық округ
Малды жайылымға шығару мерзімі
Малды шалғайдағы жайылымдардан қайтару мерзімі
Өрел
сәуір-мамыр
қыркүйек-қазан