Қазақстан Республикасының 2017 жылғы 20 ақпандағы «Жайылымдар туралы» Заңының 8-бабына, Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы «Жер кодексінің» 15-бабының 1-тармағына, Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 23 қаңтардағы «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін өзі басқару туралы» Заңының 6-бабының 1-тармағына сәйкес, Зайсан аудандық мәслихаты ШЕШТІ:

Зайсан аудандық мәслихатының
2021 жылғы 24 желтоқсандағы
№ 15-17/11 шешіміне
қосымша
Зайсан ауданы Қарабұлақ ауылдық округі бойынша 2022-2023 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспар
Қарабұлақ ауылдық округі бойынша 2022-2023 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі Жоспар (бұдан әрі – Жоспар) «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» және «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасы Заңдарына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары - Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 15090 тіркелді), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 тіркелді) сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөптерге деген қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозу үдерісінің алдын алу мақсатында қабылданады.
Жоспарда көрсетіледі:

6) ауылшаруашылығы малдарының жайылуы мен жүруінің маусымдық бағыттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану бойынша күнтізбелік график (6 қосымша).
Отарлы мал шаруашылығы үшін табиғи-климаттық жағдайлардың сай келмеуіне байланысты және көктемгі-жазғы-күзгі жайылымдар ретінде мал жаю режимі тағайындалған геоботаникалық деректерге байланысты Қарабұлақ ауылдық округінде жеке және заңды тұлғалардың отарлы жайылымдарында ауылшаруашылығы мал бастарын жайғастыру схемасы қарастырылмаған.
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеу күйі туралы 1982 жылғы мәліметтерді, жеке және заңды тұлғалардың ауылшаруашылығы мал бастарының саны туралы деректерді ескере отырып қабылданды.
Әкімшілік-аумақтық бөлінуі бойынша Қарабұлақ ауылдық округында 4 елді мекен бар.
Қарабұлақ ауылдық округының аумағының жалпы ауданы – 108293 га, соның ішінде: егіндік жерлер – 4624 га, тыңайған жерлер – 807 га, шабындықтар – 4076 га, жайылымдар– 87903 га; бақшалар – 32 га; өзге жерлер – 10851 га.
Мал жаю үшін жарамды санаттары бойынша жер былай бөлінеді:
Ауылшаруашылығы мақсатындағы жерлер– 78281 га;
Елді мекендердегі жерлер–9622 га.
Климаттық жағдайы бойынша Қарабұлақ ауылдық округінің аумағы шөл-далалық құрғақ және альпілік тундра-шалғындық аймақтарға жатады. Климаты күрт континентальды. Жылына орташа есеппен 280-300 мм жауын-шашын түседі. Жауын-шашынның максималды мөлшері жаз мезгілінде түседі.
Топырақтары негізінен таулы қара топырақ, қошқыл-сарғылт, сарғылт және ақшыл сарғылт топырақ.
2021 жылғы 1 қаңтардағы күйі бойынша Қарабұлақ ауылдық округінде (тұрғындардың жеке қосалқы шаруашылығы және шаруашылықтардың және шаруа қожалықтары мен ЖШС-ң мал басы) 9603 ірі қара мал бар, олардың арасында: төлдейтін мал 4514 бас, қойлар мен ешкілер 7434бас, жылқылар 4104 бас (1-кесте).
Қарабұлақ ауылдық округінде ауылшаруашылығы малдарының қалыптасқан табындар, отарлар түрлері бойынша былайша бөлінді:
28 табын ірі қара мал;
13 отар ұсақ малдар;
22 табын жылқы.
Қарабұлақ ауылдық округінде 2 ветеринарлық-санитарлық нысан жұмыс жасайды, олардың ішінде 1 мал қорымы, 1 ветеринарлық пункт бар.
1-кесте
№
Ел­ді ме­кен
дер
Тұр­ғын­да­ры
Ш/қ және ЖШС
Бар­лы­ғы
ІҚМ
ҰМ
Жыл
қы­лар
ІҚМ
ҰМ
Жыл
қы­лар
ІҚМ
ҰМ
Жыл
қы­лар
Бар
лы­ғы
Со­ның ішін­де са­уын сиыр
лар
Бар
лы­ғы
Со­ның ішін­де са­уын сиыр
лар
Бар
лы­ғы
Со­ның ішін­де са­уын сиыр
лар
Қа­ра
бұ­лақ а/о
5082
2257
6368
1431
4521
2257
1066
2673
9603
4514
7434
4104
1
Қа­ра­бұ
лақ а.
2993
1227
3899
847
2
Дау
ал а.
656
132
915
205
3
Мұ­қа
шы а.
360
85
743
93
4
Сәт
пай а.
1073
212
811
286
Қарабұлақ ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы мал бастарының саны туралы деректер
Ауылшаруашылығы малдарын Қарабұлақ ауылдық округі бойынша жайылымдық алқаппен қамтамасыз ету үшін барлығы 78281 га, елді мекендердің маңында 9622 га жайылымдар бар.
Жоғарыда баяндалғандардың негізінде, «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабына сәйкес елді мекендерде 9622 га жайылымдық алқап бар екенін ескере отырып, төлдейтін (сауын) ауылшаруашылығы мал басы бойынша жергілікті елді мекендер (Қарабұлақ, Дауал, Мұқашы, Сәтпай ауылдары) үшін 10764 га жайылым қажет (2-кесте).
2-кесте
Төлдейтін (сауын) ауылшаруашылығы мал бастарын жаю үшін жергілікті тұрғындарға жайылымдардың қажеттілігі
№
Ел­ді
ме­кен
Жай­ы­лым­дар­ды­ңа­уда­ны, (га)
Са­уын сиыр­лар (ба­сы)
1 мал ба­сы­на шақ­қан­да жай­ы­лым­дар­ды пай­да­ла­ну нор­ма­сы(га)
Жай­ы­лым­дар­дың­қа­жет­ті­лі­гі (га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Ар­тығы (га)
1
Қа­ра­бұ­лақ а.
5122
1227
6,5
7975,5
-2853,5
-
2
Да­у­ал а.
1910
132
6,5
858
-
+1052
3
Мұ­қа­шы а.
0
85
6,5
552,5
-552,5
-
4
Сәт­пай а.
2590
212
6,5
1378
-
+1212
Жайылымдардың 3406 га көлеміндегі қалыптасқан қажеттілігін Дауал және Сәтпай елді мекендерінің қорындағы жерлерге және орман қорына тұрғындардың мал жаюы арқылы толықтыруға болады, төлдейтін ІҚМ басының қалғанын елді мекендердің жанындағы ауданы 1142 га құрайтын қордағы жерлерде жаю қарастырылуы тиіс.
Жергілікті тұрғындарға басқа ауылшаруашылығы малдарын жаю үшін 39709,2 га көлемінде жайылымдық жер қажет, бір ірі қара мал басының жүктемесі 6,5 га/бас, қойлар мен ешкілер – 1,3 га/бас, жылқылар – 7,8 га/бас (3-кесте).
3-кесте
Ауылшаруашылығы мал бастарын (төлдейтін мал басынанбасқа) жаю үшін жергілікті тұрғындарға жайылымдардың қажеттілігі
№
Елді
мекендер
Тұрғындардың мал бастары
1 мал басына шаққанда жайылымдарды тұтыну нормасы(га)
Жайылымдардың қажеттілігі (га)
ІҚМ
ҰМ
жылқы
лар
ІҚМ
ҰМ
Жыл
қылар
ІҚМ
ҰМ
Жыл
қылар
Барлығы (га)
1
Қарабұлақ а.
1766
3899
847
6,5
1,3
7,8
11479
5068,7
6606,6
21154,3
2
Дауал а.
524
915
205
6,5
1,3
7,8
3406
1189,5
1599
6194,5
3
Мұқашы а.
275
743
93
6,5
1,3
7,8
1787,5
965,9
725,4
3478,8
4
Сәтпай а.
861
811
286
6,5
1,3
7,8
5596,5
1054,3
2230,8
8881,6
Жайылымдардың 39709,2 га көлеміндегі қалыптасқан қажеттілігін ЖШС мен шаруа қожалықтарының бос жайылымдарын жергілікті тұрғындардың қажеттілігі үшін 12435,3 га ауданға қайта бөлу арқылы және тұрғындардың ауылшаруашылығы жануарларын Зайсан ауданының қордағы жерлеріне және орман қорына жаю арқылы толықтыру қажет.
Қарабұлақ ауылдық округінің ЖШС мен шаруа қожалықтарында: ірі қара мал - 4521 бас, қойлар мен ешкілер – 1066 бас, жылқылар – 2673 бас.
Қарабұлақ ауылдық округінің ЖШС мен шаруа қожалықтарының жайылымдарға деген қажеттілігі анықталған жоқ (4-кесте).
4-кесте
ЖШС мен шаруа қожалықтарына ауылшаруашылығы малдарын жаю үшін қажеттілігі
№
Округ­тың ата­уы
Ауда­ны (га)
Түр­ле­рі бой­ын­ша мал­дар (бас)
1 мал ба­сы­на шақ­қан­да­ғы тұ­ты­ну нор­ма­сы(га)
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі(га)
ІҚМ
ҰМ
Жыл
қы­лар
ІҚМ
ҰМ
жыл­қы
лар
ІҚМ
ҰМ
жыл­қы
лар
Бар­лы­ғы (га)
1
Қа­ра­бұ­лақ
64057
4521
1066
2673
6,5
1,3
7,8
29386,5
1385,8
20849,4
51621,7
Жайылымдық жерлерді қажетсінуді төмендету үшін және оларды ұтымды пайдалану үшін Қарабұлақ ауылдық округіне, ЖШС мен шаруа қожалықтарына тыңайған жерлерді пішен шабу үшін бір жылдық жемшөптерді егуге, тамырлық мелиорацияны жүргізуге (топырақтың беткі қабатын қопсыту және жапырылған жайылымдарға көп жылдық шөптерді егу), қыс мезгілінде пішен мен пішендемені дайындау үшін олардың шығымдылығын арттыру мақсатында шабындық учаскелерге көп жылдық шөптерді егуге кеңес беріледі. Жергілікті тұрғындарға ауыл шаруашылығы малдарының бір бөлігін көктем-жаз-күз мезгілінде жайылымдық жерлердің жүктемесіне сәйкес шаруа қожалықтарына мал жаю үшін беруге кеңес беріледі.

Қарабұлақ а.о бойынша 2022-2023 жылдарға
арналған жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 1 қосымша
Жерлердің санаттары, жер телімдерінің меншік иелері және құқық белгілеуш іқұжаттардың негізінде жер пайдаланушылары бойынша Қарабұлақ ауылдық округының аумағында жайылымдардың орналасу картасы

Қарабұлақ а.о бойынша 2022-2023 жылдарға
арналған жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға
2 қосымша
Жайылым айналымының қолайлы схемалары

Қарабұлақ а.о бойынша 2022-2023 жылдарға
арналған жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға
3 қосымша
Жайылымдардың сыртқы және ішкі шекаралары мен аудандары, соның ішінде маусымдық, жайылымдық инфрақұрылым нысандары белгіленген карта

Қарабұлақ а.о бойынша 2022-2023 жылдарға
арналған жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға
4 қосымша
Суды тұтыну нормасына сәйкес құрастырылған жайылым пайдаланушыларының су көздеріне (көлдер, өзендер, тоғандар, апандар, суару және суландыру арналары, құбырлы және шахталық құдықтар) қолжетімдік схемасы

Қарабұлақ а.о бойынша 2022-2023 жылдарға
арналған жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға
5 қосымша
Жайылымдары бар жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауылшаруашылығы мал бастарын жайғастыру үшін және оларды ұсынылған жайылымдарға ауыстыру үшін жайылымдарды қайта бөлу схемасы

Қарабұлақ а.о бойынша 2022-2023 жылдарға
арналған жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға
6 қосымша
Ауылшаруашылығы малдарының жайылуы мен жүруінің маусымдық бағыттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану бойынша күнтізбелік график
Ауылдық округ
Басымөсімдіктер
Орташа шығымдылығы, ц/га,құрғақ масса
Малдарды жайылымдарға шығару мерзімі
Малдарды жайылымнан қайтару мерзімі
Қарабұлақ
Шымды-астықтұқымдас – бозды-бетегелі өсімдіктер
7,1
сәуір - мамыр
қыркүйек-қазан
Бұталы-шымды-астықтұқымдас – бозды-бетегелі өсімдіктер
5,6
маусым
тамыз
Жұмсақсабақты-астықтұқымдас – бозды-бетегелі өсімдіктер
11,9
сәуір – мамыр
қыркүйек-қазан
Ірісабақты-астықтұқымдас – бозды-бетегелі өсімдіктер
13,2
сәуір - мамыр
қыркүйек-қазан