Қазақстан республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңының 6 бабына және Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 8 бабының 1) тармақшасына сәйкес, Ойыл аудандық мәслихаты ШЕШТІ:

2023 жылғы 13 шілдедегі
№ 63 шешіміне 1-қосымша
Ойыл ауылдық округінде 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар
Осы Ойыл ауылдық округі бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңдарына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» 2017 жылғы 24 сәуірдегі №173 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде №15090 тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» 2015 жылғы 14 сәуірдегі №3-3/332 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету, жайылымдардың тозу процестерін болғызбау мақсатында қабылданды және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрлері ескерілді.
Жоспар:

9) ауылдық округ аумағындағы жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті өзге де талаптарды қамтиды.
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін-жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданды.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Ойыл ауылдық округінде 4 елді мекендер бар.
Ойыл ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 162792,0 гектар, оның ішінде шабындық – 408,0 гектар, жайылым жерлері – 161567,0 гектар.
Жер санаттары:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 96138,0 гектар;
елді мекендердің жері – 65837,0 гектар;
босалқы жер – 817,0 гектар;
Табиғи жағдайлар бойынша Ойыл ауылдық округінің климаттық аумағы күрт континенталды, қысы салыстырмалы салқын, жазы ыстық және құрғақ. Ауаның жылдық орташа температурасы қаңтарда –14; –35°С, шілдеде +24; +38°С. Жауынның орташа түсімі 30 мм, ал жылдық – 214 мм.
Өсімдік жамылғысы әр түрлі; ақ тамырлы жусан, көкпек, шағыр, ебелек, еркек шөп, қияқ, қара жусан және басқалары.
Топырағы қара қоңыр, оңтүстікте сортаң, топырақты жерлер кездеседі. Егер де, округ жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын-қардың аз-көптігіне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 3,0 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады
Ойыл ауылдық округінің елді мекендері бөлінісінде мал басының есебі және жайылымдық алқаптары көлемі (гектар):
Ойыл ауылында 2941 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 1829 шартты/бас, 837 шартты/ бас ұсақ мүйізді мал, 540 шарты/бас жылқы.
Жайылым көлемі –33090,0 гектарды құрайды.
Ақшатау ауылында 880 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 509 шартты/бас, 340 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 262 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі –17535,0 гектарды құрайды.
Қаракемер ауылында 664 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 366 шартты/бас, 328 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 267 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі –11682,0 гектарды құрайды.
Екпетал ауылында 486 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 261 шартты/бас, 210 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 109 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі –3530,0 гектарды құрайды.
Ойыл ауылдық округінің кәсіпкерлік субьектілерінің мал басы 3563 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 1821 шартты/бас, 1086 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 3539 шартты/бас жылқы.
Кәсіпкерлік субьектілерінің жайылым алаңы 95730,0 гектарды құрайды.
Округте 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылым ауылшаруашылығы жануарларының азықтық қорегінің негізгі бөлігін құрайды. Жайылымдық алқабтар тез сіңірілетін нәрлі заттарға бай. Ауыл шаруашылығы жануарларын жайылымда бағу олардың қоңдылығын артып, салмақ қосуларына және төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады.
Ойыл ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 3-белдеулі жайылым айналымын жасау. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Ауа – райы жағдайларына, жайылымдық мал азығы ерекшеліктеріне байланысты жайылымдарды пайдаланудың барлық маусымында бір ауыл шаруашылығы жануарына су тұтынудың орташа тәуліктік нормасы;
ірі қара мал және жылқы, түйе үшін 45–60 литрді; 1–2 жастағы төл үшін 25–35 литрді;
бір жастағы кіші төл үшін 10–15 литрді; қой және ешкі үшін 3–5 литрді, қозылар, лақтар үшін 1–2 литрді құрайды;
Ойыл ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 161567,0 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 65837,0 гектар жайылым бар.
Ойыл ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған. Жайылым пайдаланушылардың су көздеріне қол жеткізу схемасы елді мекендер жерлерінің шекараларында жасалады және осыған байланысты ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге жер пайдаланушылар мен жеке сервитут белгілеу талап етілмейді.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15-бабына сәйкес, жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Ойыл, Ақшатау, Қаракемер, Екпетал ) елді мекендерінде ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша 23720,0 гектар жайылым алқабы бар, жайылымдық алқаптарында, ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын күтіп-ұстау үшін жүктеме нормасы 8,0 гектар/шартты бас болғанда жайылымға қажеттілік туындамайды.
Жүктеме нормасы мүйізді ірі қара мал басына 8,0 гектар/шартты бас, ұсақ мүйізді малға 8,0 гектар/шартты бас, жылқыға 8,0 гектар/шартты бас болғанда жергілікті халықтың басқа ауыл шаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлердің қосымша қажеттілігі Ойыл ауылында 1454,0 га, Екпетал елді мекенінде 2918,0 га барлығы 4372,0 гектар көлемінде қажеттілік бар.
Жайылым алқаптарының қалыптасқан қажеттілігін Ақшатау, Қаракемер елді мекендерінде орналасқан шалғайдағы жайылымдарды ұтымды пайдалану есебінен толықтыру қажет.
Ойыл ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 1- қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары,жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Ойыл ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
№ 1 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
«Айдын» ш/қ
800
21
0
1
2
«Ағатай» ш/қ
4400
93
3
«Ақбота» ш/қ
470
9
4
«Ақшатау» ш/қ
759
4
89
5
«Акылбек» ш/қ
370
26
23
1
6
«Асланбек» ш/қ
2000
206
7
«Асқар-2» ш/қ
487
8
«Әділбек» ш/қ
2717
3
123
9
«Әділхан» ш/қ
1150
74
9
12
10
«Әділет-1» ш/қ
999
34
4
21
11
«Әліби-А» ш/қ
750
102
8
12
«Байтақ» ш/қ
568
10
14
1
13
«Бек-Сұлтан»шқ
2124
16
1
9
14
«Береке» ш/қ
197
153
84
88
15
«Берік-А» ш/қ
4019
459
134
247
16
«Бүркіт-әулеті ш/қ
1007
90
14
52
17
«Дәулет
алы» ш/қ
476
29
35
18
18
«Данияр-С» ш/қ
8462
117
72
109
19
«Дархан
бек»ш/қ
2424
116
25
20
«Дәулет-2» ш/қ
2123
1
5
21
«Дәулет» ш/қ
2000
18
16
2
22
«Дуйсен» ш/қ
4760
28
100
23
«Елдос» ш/қ
3869
179
98
24
«Ернияз» ш/қ
370
10
6
25
«Ерұлан» ш/қ
1952
115
2
81
26
«Ердәулет» ш/қ
1000
148
27
«Естек» ш/қ
1110
73
42
20
28
«ЖаМиДи» ш/қ
849
5
29
«Жігер» ш/қ
305
70
30
«Көптілеу» ш/қ
2100
29
31
«Қайнар» ш/қ
380
6
1
32
«Кайсар» ш/қ
500
19
3
18
33
«Қарасай» ш/қ
700
67
34
«Құлбай» ш/қ
1598
50
35
«Құрылыс»ЖШС
496
19
36
«Максат» ш/қ
3375
227
37
«Мерей» ш/қ
450
82
14
25
38
«Мейрен» ш/қ
507
44
39
«Мереке» ш/қ
1797
22
12
40
«Мұрагер» ш/қ
2130
518
41
41
«Нұр-Аға» ш/қ
786
77
14
2
42
«Нұрайна» ш/қ
1260
22
25
43
«Нұрхан» ш/қ
978
96
53
70
44
«Несібе» ш/қ
1800
59
56
45
«Өміржан» ш/қ
2471
107
14
46
«Санжар-А» ш/қ
420
57
5
47
«Сайын» ш/қ
535
29
8
11
48
«Сартоғай» ш/қ
820
70
14
49
«Сәт және Бақ» ЖШС
1495
78
76
50
«Сегізсай» АӨК
1223
47
54
51
«Төрт-тоғай-1» ш/қ
500
45
2
52
«Төлеуіш» ш/қ
650
19
17
9
53
«Тұлпар» ш/қ
3400
4
198
54
«Хажи» ш/қ
3383
154
11
6
55
«Жастық» ш/қ
3374
177
56
«Беріш» ш/қ
2148
174
23
63
57
«Оймауыт» ш/қ
3337
6
4
12
58
«Ақниет» ш/қ
600
58
25
75
Барлығы:
95730,0
3563
1086
3539
кестенің жалғасы
Жайылымға қажетті
лік нормасы 1 шартты/ бас, (га)
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашы
лығы +,- (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
8
8
8
168
0
8
176
624
8
8
8
0
0
744
744
3656
8
8
8
72
0
0
72
398
8
8
8
0
32
712
744
15
8
8
8
208
184
8
400
-30
8
8
8
0
0
1648
1648
352
8
8
8
0
0
0
0
487
8
8
8
24
0
984
1008
1709
8
8
8
592
72
96
760
390
8
8
8
272
32
168
472
527
8
8
8
816
0
64
880
-130
8
8
8
80
112
8
200
368
8
8
8
128
8
72
208
1916
8
8
8
1224
672
704
2600
-2403
8
8
8
3672
1072
1976
6720
-2701
8
8
8
720
112
416
1248
-241
8
8
8
232
280
144
656
-180
8
8
8
936
576
872
2384
6078
8
8
8
928
0
200
1128
1296
8
8
8
8
0
40
48
2075
8
8
8
144
128
16
288
1712
8
8
8
224
0
800
1024
3736
8
8
8
1432
784
0
2216
1653
8
8
8
80
48
0
128
242
8
8
8
920
16
648
1584
368
8
8
8
1184
0
0
1184
-184
8
8
8
584
336
160
1080
30
8
8
8
0
40
0
40
809
8
8
8
560
0
0
560
-255
8
8
8
232
0
0
232
1868
8
8
8
48
0
8
56
324
8
8
8
152
24
144
320
180
8
8
8
0
0
536
536
164
8
8
8
0
0
400
400
1198
8
8
8
152
0
0
152
344
8
8
8
0
0
1816
1816
1559
8
8
8
656
112
200
968
-518
8
8
8
0
0
352
352
155
8
8
8
176
0
96
272
1525
8
8
8
4256
328
0
4584
-2454
8
8
8
616
112
16
744
42
8
8
8
176
0
200
376
884
8
8
8
768
424
560
1752
-774
8
8
8
0
472
448
920
880
8
8
8
856
0
112
968
1503
8
8
8
456
40
0
496
-76
8
8
8
232
64
88
384
151
8
8
8
560
112
0
672
148
8
8
8
0
624
608
1232
263
8
8
8
376
0
432
808
415
8
8
8
360
0
16
376
124
8
8
8
152
136
72
360
290
8
8
8
32
0
1584
1616
1784
8
8
8
1232
88
48
1368
2015
8
8
8
0
0
1416
1416
1958
8
8
8
1392
184
504
2080
68
8
8
8
48
32
96
176
3161
8
8
8
464
200
600
1264
-664
8
8
8
28504,0
8688,0
28312,0
65504,0
30226,0
Ескерту: аббревиатураның шешуі:
МІҚ – мүйізді ірі қара;
ҰММ – ұсақ мүйізді мал;
Ш/Қ – шаруа қожалығы;
ЖШС – жауапкершілігі шектеулі серіктестігі;
АӨК – ауылшаруашылық өндірістік кооперативі;
Е/М елді мекен, А- ауыл.
№ 2 кесте
№
Елді мекені
Жайыл
ым алаңы, (га)
Сауын сиырлардың болуы шартты/бас
Жайылымға қажеттілік нормасы
1 шартты/бас, (га)
1
Ойыл ауылы
33090,0
1829
8
2
Ақшатау ауылы
17535,0
509
8
3
Қаракемер ауылы
11682,0
366
8
4
Екпетал ауылы
3530,0
261
8
Барлығы:
65837,0
2965
8
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылымдар мен қамтамасыз етілмеген (га)
Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі, %
Жайылым айырмашылығы
га +,-
14632,0
100
18458,0
4072,0
100
13463,0
2928,0
100
8754,0
2088,0
100
1442,0
23720,0
100
42117,0
№ 3 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
Жайылым
ға қажеттілік нормасы 1 шартты/ бас, (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
Ойыл ауылы
1112
837
540
8
8
8
2
Ақшатау ауылы
371
340
262
8
8
8
3
Қаракемер ауылы
298
328
267
8
8
8
4
Екпетал ауылы
225
210
109
8
8
8
Барлығы:
2006
171
5
117
8
8
8
8
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашы
лығы +,- (га)
Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі,%
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
8896,0
6696,0
4320,0
19912,0
-1454,0
92,7
2968,0
2720,0
2096,0
7784,0
5679,0
173,0
2384,0
2624,0
2136,0
7144,0
1610,0
122,5
1808,0
1680,0
872,0
4360,0
-2918,0
49,4
16056,0
13720,0
9424,0
39200,0
2917,0
107,6
Ойыл ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 2- қосымша
Жайылым айналымдарының қолайлы схемасы
Ойыл ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 3- қосымша
Жайылымдардың, оның ішінде маусымдық жайылымдардың сыртқы және ішкі шекаралары мен алаңдары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері белгіленген картасы
Ойыл ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 4- қосымша
Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахталы құдықтарға) қол жеткізу схемасы
Ойыл ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 5- қосымша
Жайылымы жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру схемасы
Ойыл ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 6- қосымша
Ауыл, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
Ойыл ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 7- қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың және айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік графигі
Ойыл ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 8- қосымша
Жергілікті жағдайлармен ерекшеліктерге қарай жеке ауладағы ауылшаруашылығы жануарларын жаюға халық мұқтажын қанағаттандыру үшін қажетті жайылымдардың сыртқы мен ішкі шекаралары және алаңдары, белгіленген картасы.

2023 жылғы 13 шілдедегі
№ 63 шешіміне 2-қосымша
Ш.Берсиев атындағы ауылдық округінде 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар
Осы Ш.Берсиев атындағы ауылдық округінде 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңдарына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» 2017 жылғы 24 сәуірдегі №173 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде №15090 тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» 2015 жылғы 14 сәуірдегі №3-3/332 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету, жайылымдардың тозу процестерін болғызбау мақсатында қабылданды және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрлері ескерілді.
Жоспар:

9) ауылдық округ аумағындағы жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті өзге де талаптарды қамтиды.
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін-жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданды.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Ш.Берсиев атындағы ауылдық округінде 3 елді мекендер бар.
Ш.Берсиев атындағы ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 160557,0 гектар, оның ішінде егістік жерлер – 909,0 гектар, шабындық –2740,0 гектар, жайылым жерлері 156329,0 гектар, босалқы жер – 579,0 гектар.
Жер санаттары:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 108551,0 гектар;
елді мекендердің жері – 51427,0 гектар;
босалқы жер –579,0 гектар;
Табиғи жағдайлар бойынша Ш.Берсиев атындағы ауылдық округінің климаттық аумағы күрт континенталды, қысы салыстырмалы салқын, жазы ыстық және құрғақ. Ауаның жылдық орташа температурасы қаңтарда –14; –35°С, шілдеде +24; +38°С. Жауынның орташа түсімі 30 мм, ал жылдық – 214 мм.
Өсімдік жамылғысы әртүрлі, ақ тамырлы жусан, көкпек, шағыр, ебелек, еркек шөп, қияқ, қара жусан және басқалары.
Топырағы қара қоңыр, оңтүстікте сортаң, топырақты жерлер кездеседі. Егер де, округ жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын мен қардың мөлшеріне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 3,0 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
Ш.Берсиев атындағы ауылдық округінің елді мекендері бөлінісінде мал басының есебі және жайылымдық алқаптар көлемі (гектар):
Қаратал ауылында 1121 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 855 шартты/бас, 394 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 494 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі – 25815,0 гектарды құрайды.
Құмжарған ауылында 441 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 209 шартты/бас, 135 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 165 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі – 14350,0 гектарды құрайды.
Қарасу ауылында 157 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 90 шартты/бас, 128 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 51 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі – 11262,0 гектарды құрайды.
Ш.Берсиев атындағы ауылдық округінің кәсіпкерлік субьектілерінің мал басы 2928 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 1854 шартты/бас, 787 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 2146 шартты/бас жылқы.
Кәсіпкерік субектілерінің жайылым алаңы 104902,0 гектарды құрайды.
Округте 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылым ауыл шаруашылығы жануарларының азықтық қорегінің негізгі бөлігін құрайды. Жайылымдық алқабтар тез сіңірілетін нәрлі заттарға бай. Ауыл шаруашылығы жануарларын жайылымда бағу олардың қоңдылығын артырып, салмақ қосуларына және төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады.
Ш.Берсиев атындағы ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әр түрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 3-белдеулі жайылым айналымын жасау. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Ауа – райы жағдайларына, жайылымдық мал азығы ерекшеліктеріне байланысты, жайылымдарды пайдаланудың барлық маусымында бір ауыл шаруашылығы жануарына су тұтынудың орташа тәуліктік нормасы;
ірі қара мал және жылқы, түйе үшін 45–60 литрді; 1–2 жастағы төл үшін 25–35 литрді;
бір жастағы кіші төл үшін 10–15 литрді; қой және ешкі үшін 3–5 литрді, қозылар, лақтар үшін 1–2 литрді құрайды.
Ш.Берсиев атындағы ауылдық округі бойынша ауыл шаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 156329,0 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 51427,0 гектар жайылым бар.
Ш.Берсиев атындағы ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған. Жайылым пайдаланушылардың су көздеріне қол жеткізу схемасы елді мекендер жерлерінің шекараларында жасалады және осыған байланысты ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге жер пайдаланушылармен жеке сервитут белгілеу талап етілмейді.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңның 15–бабына сәйкес, жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Қаратал, Құмжарған, Қарасу ) елді мекендерінде ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша 9323,0 гектар жайылым алқабы бар, жайылымдық алқаптарында, ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын күтіп-ұстау үшін жүктеме нормасы 8,0 гектар/шартты бас болғанда жайылымға қажеттілік туындамайды.
Жүктеме нормасы мүйізді ірі қара мал басына 8,0 гектар/шартты бас, ұсақ мүйізді малға 8,0 гектар/шартты бас, жылқыға 8,0 гектар/шартты бас болғанда жергілікті халықтың басқа ауыл шаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлердің қажеттілігі туындамайды.
Ш.Берсиев атындағы ауылдық
округінде 2023-2024 жылдарға
арналған жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 1-қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Ш.Берсиев атындағы ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
№ 1- кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Жайы-лым алаңы, (га)
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
«Әбіл-Ата» ш/қ
275
27
2
«Адак» ш/қ
450
20
49
3
«Әділет»ш/қ
3191
4
«Айболат» ш/қ
500
18
14
16
5
«Ақбота» ш/қ
1932
43
3
25
6
«Ақжол-М» ш/қ
3500
174
74
7
«Али» ш/қ
300
8
«Али-2» ш/қ
3180
94
4
10
9
«Әлімбет» ш/қ
823
4
1
1
10
«Агро-Эра» ЖШС
1045
11
«Амантай» ш/қ
1637
48
68
12
«Арман» ш/қ
420
17
13
«Ай-Ерке» ш/қ
1500
14
«Әлжан» ш/қ
2985
2
15
«Бақытжан» ш/қ
2230
69
7
18
16
«Әсел» ш/қ
543
17
29
33
17
«Әділ» ш/қ
1292
71
18
«Бажкен-1» ш/қ
591
10
5
5
19
«Бақыт» ш/қ
1333
87
50
20
«Бекзат» ш/қ
2100
101
88
86
21
«Бек-Нұр» ш/қ
3440
242
22
«Бек-Сұлтан» ш/қ
199
40
3
20
23
«Берік-С» ш/қ
1181
4
6
25
24
«Амина» ш/қ
792
25
«Бибинур»
140
14
17
11
26
«Бірлік-2» ш/қ
114
139
27
«Болашақ» ш/қ
1622
67
28
«Бағлан» ш/қ
1250
16
8
4
29
«Даулет» ш/қ
3390
38
76
30
«Дәурен-Ай» ш/қ
9964
56
105
109
31
«Дияр» ш/қ
1895
3
5
154
32
«Достық» ш/қ
200
33
«Дошай-А» ш/қ
260
4
8
34
«Дулат» ш/қ
900
45
26
35
«Есбол-А» ш/қ
763
23
28
12
36
«Елім-Ай» ш/қ
548
50
11
312
37
Тәуекел-1
722
38
«Жаңа талап» ш/қ
1027
182
71
39
«Заңгар» ш/қ
2068
62
40
«Казыбек» ш/қ
372
18
18
29
41
«Қайрош» ш/қ
1594
37
3
1
42
«Қайсар» ш/қ
500
9
8
43
«Қамбар» ш/қ
600
9
5
44
«Каратал» ш/қ
2197
30
45
«Келешек» ш/қ
670
46
«Қойшы-Н» ш/қ
2000
10
10
47
«Қоспан» ш/қ
1004
30
48
«Кумар» ш/қ
350
17
5
4
49
«Манарбек» ш/қ
699
26
7
9
50
«Марал» ш/қ
2831
86
66
65
51
«Мерей-С» ш/қ
1792
52
«Мэлс» ш/қ
1828
80
9
47
53
«Нур-Акан» ш/қ
1315
17
9
54
«Нурбол» ш/қ
798
11
5
1
55
«Өзбек» ш/қ
869
23
56
«Отар» ш/қ
3295
57
«Ырзабек» ш/қ
499
5
58
«Рахат» ш/қ
2371
74
9
59
«Ренат» ш/қ
615
105
22
15
60
«Сабыржан» ш/қ
3250
98
67
61
«Сабыр» ш/қ
1544
14
3
62
62
«Саға» ш/қ
645
194
27
43
63
«Сандибек-2» ш/қ
590
8
44
64
«Санжар» ш/қ
2675
64
65
«Сұлтан» ш/қ
482
22
4
6
66
«Сәт» ш/қ
524
104
9
53
67
«Сыбаға» ш/қ
1498
1
34
33
68
«Тауекел» ш/қ
1021
69
«Толғанай» ш/қ
3420
70
«Шәңке» ш/қ
300
71
«Шаттық» ш/қ
452
10
4
6
72
«Ихсан» ш/қ
2000
98
Барлығы:
104902,0
2928
787
2146
кестенің жалғасы
Жайылымға қажетті
лік нормасы 1 шартты/ бас, (га)
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашы
лығы +,- (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
8
8
8
216
216
59
8
8
8
160
392
552
-102
8
8
8
0
3191
8
8
8
144
112
128
384
116
8
8
8
344
24
200
568
1364
8
8
8
1392
592
1984
1516
8
8
8
0
300
8
8
8
752
32
80
864
2316
8
8
8
32
8
8
48
775
8
8
8
0
1045
8
8
8
384
272
656
981
8
8
8
136
136
284
8
8
8
0
1500
8
8
8
16
16
2969
8
8
8
552
56
144
752
1478
8
8
8
136
232
264
632
-89
8
8
8
568
568
724
8
8
8
80
40
40
160
431
8
8
8
696
400
1096
237
8
8
8
808
704
688
2200
-100
8
8
8
1936
1936
1504
8
8
8
320
24
160
504
-305
8
8
8
32
48
200
280
901
8
8
8
0
792
8
8
8
112
136
88
336
-196
8
8
8
1112
1112
-998
8
8
8
536
536
1086
8
8
8
128
64
32
224
1026
8
8
8
304
608
912
2478
8
8
8
448
840
872
2160
7804
8
8
8
24
40
1232
1296
599
8
8
8
0
200
8
8
8
32
64
96
164
8
8
8
360
208
568
332
8
8
8
184
224
96
504
259
8
8
8
400
88
2496
2984
-2436
8
8
8
0
722
8
8
8
1456
56
1512
-485
8
8
8
496
496
1572
8
8
8
144
144
232
520
-148
8
8
8
296
24
8
328
1266
8
8
8
72
64
136
364
8
8
8
72
40
112
488
8
8
8
320
320
1877
8
8
8
0
670
8
8
8
80
80
160
1840
8
8
8
320
320
684
8
8
8
136
40
32
208
142
8
8
8
208
56
72
336
363
8
8
8
688
528
520
1736
1095
8
8
8
0
1792
8
8
8
640
72
376
1088
740
8
8
8
136
72
208
1107
8
8
8
88
40
8
136
662
8
8
8
184
184
685
8
8
8
0
3295
8
8
8
40
40
459
8
8
8
592
72
664
1707
8
8
8
840
176
120
1136
-521
8
8
8
784
536
1320
1930
8
8
8
112
24
496
632
912
8
8
8
1552
216
344
2112
-1467
8
8
8
64
352
416
174
8
8
8
512
512
2163
8
8
8
88
32
48
168
314
8
8
8
832
72
424
1328
-804
8
8
8
8
272
264
544
954
8
8
8
0
1021
8
8
8
0
3420
8
8
8
0
300
8
8
8
80
32
48
160
292
8
8
8
784
784
1216
8
8
8
23424,0
6296,0
17168,0
46888,0
58014,0
Ескерту: аббревиатураның шешуі:
МІҚ – мүйізді ірі қара;
ҰММ – ұсақ мүйізді мал;
Ш/Қ – шаруа қожалығы;
ЖШС – жауапкершілігі шектеулі серіктестігі;
АӨК– ауылшаруашылығы өндірістік кооперативі;
Е/М– елді мекен, А – ауыл.
№ 2 кесте
№
Елді мекені
Жайыл
ым алаңы, (га)
Сауын сиырлардың болуы шартты/бас
Жайылымға қажеттілік норма
сы
1 шартты/бас, (га)
1
Қаратал ауылы
25815,0
855
8
2
Құмжарған ауылы
14350,0
209
8
3
Қарасу ауылы
11262,0
90
8
4
Барлығы:
51427,0
1154
8
кестенің жалғасы
Жайылым-дардың қажеттілігі, (га)
Жайылым
дар мен қамтамасыз етілме
ген (га)
Қажеттілік
тің қамтамасыз етілуі, %
Жайы
лым айырмашылы
ғы
га +,-
6840,0
100,0
18975,0
1672,0
100,0
12678,0
720,0
100,0
10542,0
9232,0
100,0
42195,0
№ 3 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
Жайылым
ға қажетті
лік нормасы 1 шартты/ бас, (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
Қаратал ауылы
266
394
494
8
8
8
2
Құмжарған ауылы
232
135
165
8
8
8
3
Қарасу ауылы
67
128
51
8
8
8
4
Барлығы:
565
657
710
8
8
8
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашы
лығы +,- (га)
Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі,%
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
2128,0
3152,0
3952,0
9232,0
9743,0
205,5
1856,0
1080,0
1320,0
4256,0
8422,0
298,0
536,0
1024,0
408,0
1968,0
8574,0
536,0
4520,0
5256,0
5680,0
15456,0
26739,0
273,0
Ш. Берсиев атындағы ауылдық
округінде 2023-2024 жылдарға
арналғанжайылымдарды басқару және
олардыпайдалану жөніндегі
жоспарға 2- қосымша
Жайылым айналымдарының қолайлы схемасы
Ш.Берсиев атындағы ауылдық
округінде 2023-2024 жылдарға
арналған жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 3-қосымша
Жайылымдардың, оның ішінде маусымдық жайылымдардың сыртқы және ішкі шекаралары мен алаңдары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері белгіленген картасы
Ш.Берсиев атындағы ауылдық
Округінде 2023-2024 жылдарға
Арналған жайылымдарды басқару және
Оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 4- қосымша
Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахталы құдықтарға) қол жеткізу схемасы
Ш.Берсиев атындағы ауылдық
округінде 2023-2024 жылдарға
арналған жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 5- қосымша
Жайылымы жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру схемасы
Ш.Берсиев атындағы ауылдық
округінде 2023-2024 жылдарға
арналған жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 6- қосымша
Ауыл, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
Ш.Берсиев атындағы ауылдық
округінде 2023-2024жылдарға
арналған жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 7- қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюды және айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік графигі
Ш.Берсиев атындағы ауылдық
округінде 2023-2024 жылдарға
арналған жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 8-қосымша
Жергілікті жағдайлармен ерекшеліктерге қарай жеке ауладағы ауылшаруашылығы жануарларын жаюға халық мұқтажын қанағаттандыру үшін қажетті жайылымдардың сыртқы мен ішкі шекаралары және алаңдары, белгіленген картасы.

2023 жылғы 13 шілдедегі
№ 63 шешіміне 3- қосымша
Көптоғай ауылдық округінде 2023–2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар
Осы Көптоғай ауылдық округінде 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңдарына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» 2017 жылғы 24 сәуірдегі №173 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде №15090 тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» 2015 жылғы 14 сәуірдегі №3-3/332 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету, жайылымдардың тозу процестерін болғызбау мақсатында қабылданды және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрлері ескерілді.
Жоспар:

9) ауылдық округ аумағында жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті өзге де талаптарды қамтиды.
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін-жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданды.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Көптоғай ауылдық округінде 4 елді мекендер бар.
Көптоғай ауылдық округінің жалпы ауданы 190366,0 гектар, оның ішінде шабындық –1547,0 гектар, жайылым жерлері – 185272,0 гектар, босалқы жер – 3547,0 гектар.
Жер санаттары:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 98707,0 гектар;
елді мекендердің жері – 88112,0 гектар;
босалқы жер 3547,0 гектар;
Табиғи жағдайлар бойынша Көптоғай ауылдық округінің климаттық аумағы күрт континенталды, қысы салыстырмалы салқын, жазы ыстық және құрғақ. Ауаның жылдық орташа температурасы қаңтарда –14; –35°С, шілдеде +24; +38°С. Жауынның орташа түсімі 30 мм, ал жылдық – 214 мм.
Өсімдік жамылғысы әртүрлі; ақ тамырлы жусан, көкпек, шағыр, ебелек, еркек шөп, қияқ, қара жусан және басқалары.
Топырағы қара қоңыр, оңтүстікте сортаң, топырақты жерлер кездеседі. Егер де, округ жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын мен қардың мөлшеріне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 3,0 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
Көптоғай ауылдық округінің елді мекендері бөлнісінде мал басының есебі және жайылымдық алқаптар көлемі (гектар):
Көптоғай ауылында 1267 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 719 шартты/бас бас, 512 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 681 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі 33722,0 гектарды құрайды.
Амангелді ауылында 901 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 601 шартты/бас, 241 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 280 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі 21960,0 гектарды құрайды.
Қарасу ауылында 314 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 186 шартты/бас, 120 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 120 бас жылқы.
Жайылым көлемі 10975,0 гектарды құрайды.
Шұбарши ауылында 585 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 414 шартты/бас, 320 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 230 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі 21455,0 гектарды құрайды.
Көптоғай ауылдық округінің кәсіпкерлік субьектілерінің мал басы 3522 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 2017 шартты/бас, 1917 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 2205 шартты/бас жылқы.
Кәсіпкерлік субьектілерінің жайылым алаңы 97160,0 гектарды құрайды.
Округте 1 мал дәрігерлік пункті, 2 мал көміндісі бар.
Жайылым ауылшаруашылығы жануарларының азықтық қорегінің негізгі бөлігін құрайды. Жайылымдық алқабтар тез сіңірілетін нәрлі заттарға бай. Ауылшаруашылығы жануарларын жайылымда бағу олардың қоңдылығын артып, салмақ қосуларына және төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады.
Көптоғай ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 3-белдеулі жайылым айналымын жасау. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Ауа – райы жағдайларына, жайылымдық мал азығы ерекшеліктеріне байланысты жайылымдарды пайдаланудың барлық маусымында бір ауыл шаруашылығы жануарына су тұтынудың орташа тәуліктік нормасы;
ірі қара мал және жылқы, түйе үшін 45–60 литрді; 1–2 жастағы төл үшін 25–35 литрді;
бір жастағы кіші төл үшін 10–15 литрді; қой және ешкі үшін 3–5 литрді, қозылар, лақтар үшін 1–2 литрді құрайды.
Көптоғай ауылдық округі бойынша ауыл шаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 185272,0 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 88112,0 гектар жайылым бар.
Көптоғай ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған. Жайылым пайдаланушылардың су көздеріне қол жеткізу схемасы елді мекендер жерлерінің шекараларында жасалады және осыған байланысты ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге жер пайдаланушылар мен жеке сервитут белгілеу талап етілмейді.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Респуюликасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес, жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Көптоғай, Амангелді, Қарасу, Шұбарши ) елді мекендерінде ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша 15360,0 гектар жайылым алқабы бар, жайылымдық алқаптарында, ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын күтіп-ұстау үшін жүктеме нормасы 8,0 гектар/шартты бас болғанда жайылымға қажеттілік туындамайды.
Жүктеме нормасы мүйізді ірі қара мал басына 8,0 гектар/шартты бас, ұсақ мүйізді малға 8,0 гектар/шартты бас, жылқыға 8,0 гектар/шартты бас болғанда жергілікті халықтың басқа ауыл шаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлердің қажеттілігі туындамайды.
Көптоғай ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 1- қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Көптоғай ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
№ 1 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
«Әмір» ш/қ
3492
256
0
0
2
«Айдана» ш/қ
1852
68
7
10
3
«Аққұбай» ш/қ
2690
259
211
70
4
«Алдаберген» ш/қ
3430
90
258
5
«Ақылбек» ш/қ
1813
98
6
69
6
«Арыстан» ш/қ
500
78
49
25
7
«Асылжан» ш/қ
2285
110
0
8
«Азиз» ш/қ
500
6
0
9
«Баймұхан» ш/қ
875
69
0
10
«Балтас» ш/қ
3500
44
0
444
11
«Бекет» ш/қ
327
0
0
12
«Берік» ш/қ
997
21
0
13
«Бимырза» ш/қ
191
29
0
3
14
«Балуанғали» ш/қ
500
13
2
2
15
«Ғани» ш/қ
350
0
0
0
16
«Дәулет-М» ш/қ
60
10
2
17
«Дәурен-С» ш/қ
2688
0
0
18
«Дәурен-Ж» ш/қ
300
10
0
8
19
«Досым» ш/қ
2096
102
103
32
20
«Ескендір» ш/қ
1494
0
0
0
21
«Естек-Серікбай» ш/қ
3493
0
0
203
22
«Жазықбай» ш/қ
1425
17
0
19
23
«Жапақ» ш/қ
8350
49
296
120
24
«Жұмырбай-Базарбай»ш/қ
477
114
0
53
25
«Жұмырбай»ш/қ
5687
28
5
14
26
«Жапсарбай» ш/қ
997
20
0
27
«Идеят» ш/қ
3405
0
175
69
28
«Көптоғай» ЖШС
12580
0
68
0
29
"Қуандық ш/қ"
2450
30
«Құттығай»
ш/қ
340
0
44
31
«Маулет» ш/қ
646
106
113
70
32
«Матжан» ш/қ
2591
167
118
25
33
«Майдан» ш/қ
1861
302
153
8
34
«Махамбет» ш/қ
759
0
38
16
35
«Мәлік» ш/қ
600
74
0
8
36
«Мирас» ш/қ
2395
0
21
18
37
«Мирас Көкжар»
ЖШС
5585
0
0
0
38
«Мұрат» ш/қ
500
21
46
9
39
«Мұрат ш/қ
200
0
0
0
40
«Мустахим» ш/қ
590
20
20
41
«Назерке» ш/қ
777
17
0
9
42
«Нұр-Әлем»ш/қ
888
0
0
43
«Наби» ш/қ
250
92
46
24
44
«Өмірбек»
ш/қ
60
0
0
45
«Оңғар» ш/қ
754
23
0
4
46
«Руслан» ш/қ
470
22
11
4
47
«Сағын» ш/қ
1060
90
0
14
48
«Сагыныш»
ш/қ
40
27
0
5
49
«Самғат» ш/қ
220
187
83
21
50
«Саят» ш/қ
1000
26
62
122
51
«Төлеубай» ш/қ
1494
26
2
38
52
«Таушан» ш/қ
746
14
11
13
53
«Төребай» ш/қ
500
58
0
54
«Шеркеш» ш/қ
2825
34
1
0
55
«Шаутен» ш/қ
1205
18
56
7
Барлығы:
97160,0
3522
1917
2205
кестенің жалғасы
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 шартты/ бас, (га)
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашылығы +,- (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
8
8
8
2048
0
0
2048
1444
8
8
8
544
56
80
680
1172
8
8
8
2072
1688
560
4320
-1630
8
8
8
720
0
2064
2784
646
8
8
8
784
48
552
1384
429
8
8
8
624
392
200
1216
-716
8
8
8
880
0
0
880
1405
8
8
8
48
0
0
48
452
8
8
8
552
0
0
552
323
8
8
8
352
0
3552
3904
-404
8
8
8
0
0
0
0
327
8
8
8
168
0
0
168
829
8
8
8
232
0
24
256
-65
8
8
8
104
16
16
136
364
8
8
8
0
0
0
0
350
8
8
8
80
16
0
96
-36
8
8
8
0
0
0
0
2688
8
8
8
80
0
64
144
156
8
8
8
816
824
256
1896
200
8
8
8
0
0
0
0
1494
8
8
8
0
0
1624
1624
1869
8
8
8
136
0
152
288
1137
8
8
8
392
2368
960
3720
4630
8
8
8
912
0
424
1336
-859
8
8
8
224
40
112
376
5311
8
8
8
160
0
0
160
837
8
8
8
0
1400
552
1952
1453
8
8
8
0
544
0
544
12036
2450
8
8
8
0
352
0
352
-12
8
8
8
848
904
560
2312
-1666
8
8
8
1336
944
200
2480
111
8
8
8
2416
1224
64
3704
-1843
8
8
8
0
304
128
432
327
8
8
8
592
0
64
656
-56
8
8
8
0
168
144
312
2083
8
8
8
0
0
0
0
5585
8
8
8
168
368
72
608
-108
8
8
8
0
0
0
0
200
8
8
8
160
160
0
320
270
8
8
8
136
0
72
208
569
8
8
8
0
0
0
0
888
8
8
8
736
368
192
1296
-1046
8
8
8
0
0
0
0
60
8
8
8
184
0
32
216
538
8
8
8
176
88
32
296
174
8
8
8
720
0
112
832
228
8
8
8
216
0
40
256
-216
8
8
8
1496
664
168
2328
-2108
8
8
8
208
496
976
1680
-680
8
8
8
208
16
304
528
966
8
8
8
112
88
104
304
442
8
8
8
464
0
0
464
36
8
8
8
272
8
0
280
2545
8
8
8
144
448
56
648
557
8
8
8
28176,0
15336,0
17640,0
61152,0
36008,0
Ескерту: аббревиатураның шешуі:
МІҚ – мүйізді ірі қара;
ҰММ – ұсақ мүйізді мал;
Ш/Қ – шаруа қожалығы;
ЖШС – жауапкершілігі шектеулі серіктестігі;
АӨК– ауылшаруашылығы өндірістік кооперативі;
Е/М– елді мекен, А – ауыл.
№ 2 кесте
№
Елді мекені
Жайыл
ым алаңы, (га)
Сауын сиырлардың болуы шарт
ты/бас
Жайылымға қажеттілік нормасы
1 шартты/бас, (га)
1
Көптоғай ауылы
33722,0
719
8
2
Амангелді ауылы
21960,0
601
8
3
Қарасу ауылы
10975,0
186
8
4
Шұбарши ауылы
21455,0
414
8
Барлығы:
88112,0
1920
8
кестенің жалғасы
Жайылым-дардың қажеттілігі, (га)
Жайылымдар мен қамтамасыз етілмеген (га)
Қажеттілік
тің қамтамасыз етілуі, %
Жайылым айырмашылығы
га +,-
5752,0
100.0
27970,0
4808,0
100.0
17152,0
1488,0
100.0
9478,0
3312,0
100.0
18148,0
15360,0
100.0
72743,0
№ 3 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
Жайылымға қажетті
лік нормасы 1 шартты/ бас, (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
Көптоғай ауылы
548
512
681
8
8
8
2
Амангелді ауылы
300
241
280
8
8
8
3
Қарасу ауылы
128
120
120
8
8
8
4
Шұбарши ауылы
171
320
230
8
8
8
Барлығы :
1147
1193
1311
8
8
8
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашылығы +,- (га)
Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі,%
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
4384,0
4096,0
5448,0
13928,0
14042,0
201,0
2400,0
1928,0
2240,0
6568,0
10584,0
261,1
1024,0
960,0
960,0
2944,0
6534,0
322,0
1368,0
2560,0
1840,0
5768,0
12380,0
315,0
9176,0
9544,0
10488,0
29208,0
43535,0
249,0
Көптоғай ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 2- қосымша
Жайылым айналымдарының қолайлы схемасы
Көптоғай ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 3- қосымша
Жайылымдардың, оның ішінде маусымдық жайылымдардың сыртқы және ішкі шекаралары мен алаңдары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері белгіленген картасы
Көптоғай ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 4- қосымша
Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахталы құдықтарға) қол жеткізу схемасы.
Көптоғай ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 5- қосымша
Жайылымы жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру схемасы
Көптоғай ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 6- қосымша
Ауыл, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
Көптоғай ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 7- қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюды және айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік графигі
№
Ауылдық округ атауы
2023 жылғы қоршаулар саны
2024 жылғы қоршаулар саны
1
2
3
4
1
2
3
4
1
Көптоғай ауылдық округі
КЖМ
ЖМ
ЖКМ
ДҚ
ДҚ
КЖМ
ЖМ
ЖКМ
Жайылым кезеңінің ұзақтығы топырақтық-климаттық аймағына, ауыл шаруашылығы жануарлар түріне, сондай-ақ жайылым өнімділігіне байланысты біркелкі құрғақ – селеулі – бетегелі – жусанды далада 180–200 күнді құрайды.
Бұл жағдайда, жайылымның ұзақтығы мүйізді ірі қара, ұсақ мүйізді мал, жылқы және түйелер үшін қар жамылғысының максималды тереңдігі мен қардың тығыздығына және басқада факторларға байланысты.
Ескерту: аббревиатураның шешуі:
КЖМ –көктемгі-жазғы маусым;
ЖМ – жазғы маусым;
ЖКМ – жазғы-күзгі маусым;
ДҚ – демалушы қоршау;
МІҚ– мүйізді ірі қара;
ҰММ – ұсақ мүйізді мал;
ШҚ – шаруа қожалығы;
ЖШС– жауапкершілігі шектеулі серіктестік;
АӨК– ауылшаруашылығы өндірістік кооперативі;
Е/М– елді мекен, А – ауыл.
Көптоғай ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 8- қосымша
Жергілікті жағдайлармен ерекшеліктерге қарай жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаюға халық мұқтажын қанағаттандыру үшін қажетті жайылымдардың сыртқы мен ішкі шекаралары және алаңдары, белгіленген картасы.

2023 жылғы 13 шілдедегі
№ 63 шешіміне 4- қосымша
Сарбие ауылдық округінде 2023–2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар
Осы Сарбие ауылдық округінде 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңдарына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» 2017 жылғы 24 сәуірдегі №173 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде №15090 тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» 2015 жылғы 14 сәуірдегі №3-3/332 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету, жайылымдардың тозу процестерін болғызбау мақсатында қабылданды және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрлері ескерілді.
Жоспар:

9) ауылдық округ аумағындағы жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті өзге де талаптарды қамтиды.
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін-жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданды.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Сарбие ауылдық округінде 2 ауылдық елді мекен бар.
Сарбие ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 116755,0 гектар, оның ішінде егістік жерлер – 908,0 гектар, шабындық –451,0 гектар, жайылым жерлері – 113432,0 гектар, босалқы жер – 1964,0 гектар.
Жер санаттары:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 73546,0 гектар;
елді мекендердің жері – 41245,0 гектар;
Табиғи жағдайлар бойынша Сарбие ауылдық округінің климаттық аумағы күрт континенталды, қысы салыстырмалы салқын, жазы ыстық және құрғақ. Ауаның жылдық орташа температурасы қаңтарда –14; –35°С, шілдеде +24; +38°С. Жауынның орташа түсімі 30 мм, ал жылдық – 214 мм.
Өсімдік жамылғысы әртүрлі, ақ тамырлы жусан, көкпек, шағыр, ебелек, еркек шөп, қияқ, қара жусан және басқалары.
Топырағы қара қоңыр, оңтүстікте сортаң, топырақты жерлер кездеседі. Егер де округ жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын мен қардың мөлшеріне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 3,0 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
Сарбие ауылдық округінің елді мекендері бөлінісінде мал басының есебі және жайылымдық алқаптары көлемі (гектар):
Сарбие ауылында 1863 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 1240 шартты/бас, 607 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 900 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі – 28224,0 гектарды құрайды.
Қаракөл ауылында 155 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 92 шартты/бас, 28 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 69 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі – 13021,0 гектарды құрайды.
Сарбие ауылдық округінің кәсіпкерлік субьектілерунің мал басы 2839 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 1616 шартты/бас, 1133 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 2454 шартты/бас жылқы.
Кәсіпкерлік субьектілерунің жайылым алаңы 72187,0 гектарды құрайды.
Округте 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылым ауыл шаруашылығы жануарларының азықтық қорегінің негізгі бөлігін құрайды. Жайылымдық алқабтар тез сіңірілетін нәрлі заттарға бай. Ауыл шаруашылығы жануарларын жайылымда бағу олардың қоңдылығын артырып, салмақ қосуларына және төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады.
Сарбие ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 3-белдеулі жайылым айналымын жасау. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Ауа – райы жағдайларына, жайылымдық мал азығы ерекшеліктеріне байланысты жайылымдарды пайдаланудың барлық маусымында бір ауыл шаруашылығы жануарына су тұтынудың орташа тәуліктік нормасы;
ірі қара мал және жылқы, түйе үшін 45–60 литрді; 1–2 жастағы төл үшін 25–35 литрді;
бір жастағы кіші төл үшін 10–15 литрді; қой және ешкі үшін 3–5 литрді, қозылар, лақтар үшін 1–2 литрді құрайды.
Сарбие ауылдық округі бойынша ауыл шаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 113432,0 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 41245,0 гектар жайылым бар.
Сарбие ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған. Жайылым пайдаланушылардың су көздеріне қол жеткізу схемасы елді мекендер жерлерінің шекараларында жасалады және осыған байланысты ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге жер пайдаланушылар мен жеке сервитут белгілеу талап етілмейді.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес, жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Сарбие, Қаракөл) елді мекендерінде ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша 10656,0 гектар жайылым алқабы бар, жайылымдық алқаптарында, ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын күтіп-ұстау үшін жүктеме нормасы 8,0 гектар/шартты бас болғанда жайылымға қажеттілік туындамайды.
Жүктеме нормасы мүйізді ірі қара мал басына 8,0 гектар/шартты бас, ұсақ мүйізді малға 8,0 гектар/шартты бас, жылқыға 8,0 гектар/шартты бас болғанда жергілікті халықтың басқа ауыл шаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлердің қажеттілігі туындамайды.
Сарбие ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 1- қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Сарбие ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
№ 1 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
«Абзал» ш/қ
350
96
0
2
«Ағайын» ш/қ
854
108
54
21
3
«Әділжан» ш/қ
988
12
8
33
4
«Ай-Бек» ш/қ
190
73
13
25
5
«Айнамкөз» ш/қ
3397
192
64
-
6
«Әлназар»
ш/қ
450
222
0
7
«Аманат» ш/қ
1494
273
0
8
«Атамекен» ш/қ
3049
254
0
9
«Данагүл» ш/қ
5560
418
196
99
10
«Даулет-К» ш/қ
732
74
14
11
«Дербіс-Ж» ш/қ
907
22
110
12
«Дуйсен» ш/қ
644
30
15
13
«Орынбасар» ш/қ
4085
0
0
14
«Ержан» ш/қ
165
17
1
10
15
«Жақып» ш/қ
2747
308
213
206
16
«Жиенбет» ш/қ
645
0
12
13
17
«Жұмаш» ш/қ
3873
100
0
11
18
«И-Слам» ш/қ
681
83
21
65
19
«Имангали» ш/қ
850
73
6
14
20
«Каракөл» ш/қ
490
29
7
16
21
«Кенжебай» ш/қ
7000
112
121
22
«Мансур» ш/қ
498
65
90
14
23
«Нұржан» ш/қ
2004
143
37
144
24
«Нур» ш/қ
3420
152
220
80
25
«Рахым-1» ш/қ
2990
91
16
294
26
«Рахым» ш/қ
3282
271
176
367
27
«Шибулак» ш/қ
1240
30
13
19
28
«Ыбырай» ш/қ
346
46
4
34
29
«Шармұхан» ш/қ
1096
0
0
30
«Рысбеке» ш/қ
1194
0
0
136
31
ЖШС «Буйра»
6744
107
0
17
32
АӨК «Атамекен»
4529
26
0
33
АӨК
«Жиенбет- Назерке»
2133
161
0
87
34
АӨК «Жекенді»
3560
80
22
21
Барлығы:
72187,0
2839
1133
2454
кестенің жалғасы
Жайылымға қажеттілік нормасы 1шартты/ бас, (га)
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашылығы +,- (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
8
8
8
768
0
0
768
-418
8
8
8
864
430
168
1462
-608
8
8
8
96
62
264
422
566
8
8
8
582
106
200
889
-699
8
8
8
1536
515
0
2051
1346
8
8
8
1779
0
0
1779
-1329
8
8
8
2182
0
0
2182
-688
8
8
8
2029
0
0
2029
1020
8
8
8
3341
1564
792
5697
-137
8
8
8
589
108
0
697
35
8
8
8
173
880
0
1053
-146
8
8
8
237
117
0
354
290
8
8
8
0
0
0
0
4085
8
8
8
134
8
80
222
-57
8
8
8
2464
1702
1648
5814
-3067
8
8
8
0
94
104
198
447
8
8
8
800
0
88
888
2985
8
8
8
666
168
520
1354
-673
8
8
8
582
50
112
744
106
8
8
8
230
54
128
413
77
8
8
8
896
971
0
1867
5133
8
8
8
518
720
112
1350
-852
8
8
8
1146
298
1152
2596
-592
8
8
8
1216
1759
640
3615
-195
8
8
8
730
130
2352
3212
-222
8
8
8
2170
1410
2936
6516
-3234
8
8
8
237
106
152
494
746
8
8
8
371
32
272
675
-329
8
8
8
0
0
0
0
1096
8
8
8
0
0
1088
1088
106
8
8
8
858
0
136
994
5750
8
8
8
211
0
0
211
4318
8
8
8
1286
0
696
1982
151
8
8
8
640
174
168
982
2578
8
8
8
22712,0
9064,0
19632,0
51408,0
20779,0
Ескерту: аббревиатураның шешуі:
МІҚ – мүйізді ірі қара;
ҰММ – ұсақ мүйізді мал;
Ш/Қ – шаруа қожалығы;
ЖШС – жауапкершілігі шектеулі серіктестігі;
АӨК– ауылшаруашылығы өндірістік кооперативі;
Е/М – елді мекен, А- ауыл.
№ 2 кесте
№
Елді мекен
Жайылым алаңы, (га)
Сауын сиырлардың болуы шартты/бас
Жайылымға қажеттілік нормасы
1 шартты/бас, (га)
1
Сарбие ауылы
28224,0
1240
8
2
Қаракөл ауылы
13021,0
92
8
Барлығы:
41245,0
1332
8
кестенің жалғасы
Жайылым-дардың қажеттілігі, (га)
Жайылымдар мен қамтамасыз етілмеген (га)
Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі, %
Жайылым айырмашылығы
га +,-
9920,0
100,0
18304,0
736,0
100,0
12285,0
10656,0
100,0
30589,0
№ 3 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 шартты/ бас, (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
Сарбие ауылы
623
607
900
8
8
8
2
Қаракөл ауылы
63
28
69
8
8
8
Барлығы:
686
635
969
8
8
8
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашылығы +,- (га)
Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі,%
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
4984,0
4856,0
7200,0
17040,0
1264,0
107,4
504,0
632,0
592,0
1728,0
10557,0
711,0
7592,0
6216,0
7792,0
21600,0
11821,0
259,0
Сарбие ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 2- қосымша
Жайылым айналымдарының қолайлы схемасы.
Сарбие ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 3- қосымша
Жайылымдардың, оның ішінде маусымдық жайылымдардың сыртқы және ішкі шекаралары мен алаңдары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері белгіленген картасы
Сарбие ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 4- қосымша
Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахталы құдықтарға) қол жеткізу схемасы
Сарбие ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 5- қосымша
Жайылымы жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру схемасы
Сарбие ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 6- қосымша
Ауыл, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
Сарбие ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 7- қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюды және айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік графигі
№
Ауылдық округ атауы
2023 жылғы қоршаулар саны
2024 жылғы қоршаулар саны
1
2
3
4
1
2
3
4
4
Сарбие ауылдық округі
КЖМ
ЖМ
ЖКМ
ДҚ
ДҚ
КЖМ
ЖМ
ЖКМ
Жайылым кезеңінің ұзақтығы топырақтық-климаттық аймағына, ауыл шаруашылығы жануарлар түріне, сондай-ақ жайылым өнімділігіне байланысты біркелкі құрғақ – селеулі – бетегелі –жусанды далада 180–200 күнді құрайды.
Бұл жағдайда, жайылымның ұзақтығы мүйізді ірі қара, ұсақ мүйізді мал, жылқы және түйелер үшін қар жамылғысының максималды тереңдігі мен қардың тығыздығына және басқа да факторларға байланысты.
Ескерту: аббревиатураның шешуі:
КЖМ –көктемгі-жазғы маусым;
ЖМ – жазғы маусым;
ЖКМ – жазғы-күзгі маусым;
ДҚ – демалушы қоршау;
МІҚ– мүйізді ірі қара;
ҰММ – ұсақ мүйізді мал;
ШҚ – шаруа қожалығы;
ЖШС– жауапкершілігі шектеулі серіктестік;
АӨК– ауылшаруашылығы өндірістік кооперативі;
Е/М– елді мекен, А – ауыл.
Сарбие ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 8- қосымша
Жергілікті жағдайлармен ерекшеліктерге қарай жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаюға халық мұқтажын қанағаттандыру үшін қажетті жайылымдардың сыртқы мен ішкі шекаралары және алаңдары, белгіленген картасы.

2023 жылғы 13 шілдедегі
№ 63 шешіміне 5-қосымша
Қараой ауылдық округінде 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар
Осы Қараой ауылдық округінде 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңдарына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» 2017 жылғы 24 сәуірдегі №173 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде №15090 тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» 2015 жылғы 14 сәуірдегі №3-3/332 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету, жайылымдардың тозу процестерін болғызбау мақсатында қабылданды және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрлері ескерілді.
Жоспар:

9) ауылдық округ аумағындағы жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті өзге де талаптарды қамтиды.
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін-жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданды.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Қараой ауылдық округінде 2 елді мекендер бар.
Қараой ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 86858,0 гектар, оның ішінде егістік жерлер – 3053,0 гектар, жайылым жерлері – 82784,0 гектар, босалқы жер –1021,0 гектар.
Жер санаттары:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 47229,0 гектар;
елді мекендердің жері – 38608,0 гектар;
босалқы жер – 1021,0 гектар;
Табиғи жағдайлар бойынша Қараой ауылдық округінің климаттық аумағы күрт континенталды, қысы салыстырмалы салқын, жазы ыстық және құрғақ. Ауаның жылдық орташа температурасы қаңтарда –14; –35° С, шілдеде +24; +38° С. Жауынның орташа түсімі 30 мм, ал жылдық – 214 мм.
Өсімдік жамылғысы әр түрлі; ақ тамырлы жусан, көкпек, шағыр, ебелек, еркек шөп, қияқ, қара жусан және басқалары.
Топырағы қара қоңыр, оңтүстікте сортаң, топырақты жерлер кездеседі. Егер де округ жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын мен қардың мөлшеріне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 3,0 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
Қараой ауылдық округінің елді мекендері бөлінісінде мал басының есебі және жайылымдық алқаптар көлемі (гектар):
Қараой ауылында 1329 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 774 шартты/бас, 1155 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 1274 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі –21021,0 гектарды құрайды.
Құбасай ауылында 348 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 210 шартты/бас, 240 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 190 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі –17587,0 гектарды құрайды.
Қараой ауылдық округінің кәсіпкерлік субектілерінің мал басы 1443 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 766 шартты/бас, 558 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 1115 шартты/бас жылқы.
Кәсіпкерлік субектілерінің жайылым алаңы 44176,0 гектарды құрайды.
Округте 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылым ауыл шаруашылығы жануарларының азықтық қорегінің негізгі бөлігін құрайды. Жайылымдық алқабтар тез сіңірілетін нәрлі заттарға бай. Ауыл шаруашылығы жануарларын жайылымда бағу олардың қоңдылығын артырып, салмақ қосуларына және төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады.
Қараой ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 3-белдеулі жайылым айналымын жасау. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Ауа – райы жағдайларына, жайылымдық мал азығы ерекшеліктеріне байланысты жайылымдарды пайдаланудың барлық маусымында бір ауыл шаруашылығы жануарына су тұтынудың орташа тәуліктік нормасы;
ірі қара мал және жылқы, түйе үшін 45–60 литрді; 1–2 жастағы төл үшін 25–35 литрді;
бір жастағы кіші төл үшін 10–15 литрді; қой және ешкі үшін 3–5 литрді, қозылар, лақтар үшін 1–2 литрді құрайды.
Қараой ауылдық округі бойынша ауыл шаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 82784,0 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 38608,0 гектар жайылым бар.
Қараой ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған. Жайылым пайдаланушылардың су көздеріне қол жеткізу схемасы елді мекендер жерлерінің шекараларында жасалады және осыған байланысты ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге жер пайдаланушылармен жеке сервитут белгілеу талап етілмейді.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес, жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Қараой, Құбасай ) елді мекендерінде ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша 7872,0 гектар жайылым алқабы бар, жайылымдық алқаптарында, ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын күтіп-ұстау үшін жүктеме нормасы 8,0 гектар/шартты бас болғанда жайылымға қажеттілік туындамайды.
Жүктеме нормасы мүйізді ірі қара мал басына 8,0 гектар/шартты бас, ұсақ мүйізді малға 8,0 гектар/шартты бас, жылқыға 8,0 гектар/шартты бас болғанда жергілікті халықтың басқа ауыл шаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлердің қосымша қажеттілігі Қараой ауылында 9043,0 гектар көлемінде қажеттілік бар.
Жайылым алқаптарының қалыптасқан қажеттілігін Құбасай елді мекенінде орналасқан шалғайдағы жайылымдарды ұтымды пайдалану есебінен толықтыру қажет.
Қараой ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 1- қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Қараой ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
№ 1 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
«Әділжан» ш/қ
538
29
7
3
2
«Айбол» ш/қ
1824
42
88
78
3
«Әлия» ш/қ
500
18
5
11
4
«Алпыс» ш/қ
2005
81
3
14
5
«Ақ-Теңгер» ш/қ
3393
26
0
2
6
«Батыр» ш/қ
1484
38
49
94
7
«Бегалы» ш/қ
672
2
5
0
8
«Береке-2» ш/қ
1271
10
6
2
9
«Досхан» ш/қ
1119
30
33
19
10
«Бағлан» ш/қ
1000
32
3
10
11
«Болашақ» ш/қ
1493
0
3
0
12
«Ержан-Ж» ш/қ
996
0
7
0
13
«Ерқанат» ш/қ
299
0
130
120
14
«Жолдығали» ш/қ
489
38
40
42
15
«Жиенбек» ш/қ
1898
24
10
15
16
«Қараой» ш/қ
2172
11
0
0
17
«Кенес» ш/қ
989
48
32
18
18
«Қуат-2» ш/қ
500
0
0
12
19
«Кете» ш/қ
910
11
8
1
20
«Қоңыр кете» ш/қ
992
29
8
6
21
«Мейірім» ш/қ
1387
0
0
482
22
«Мұратбек» ш/қ
275
19
11
14
23
«Нұр-Ай» ш/қ
2000
0
78
1
24
«Султан-2» ш/қ
395
22
3
10
25
«Сырым» ш/қ
996
98
20
3
26
«Тендік» ш/қ
3700
261
143
217
27
«Тарлан –Көк» ш/қ
2795
0
0
13
28
«Шыналтын» ш/қ
1441
19
22
0
29
«Ырыс» ш/қ
1213
71
0
0
30
«Бірлік» ш/қ
699
31
«Айжарық-Ж» ЖШС
1694
119
0
0
32
«Сайын-Қалам» АӨК
3037
Барлығы:
44176,0
1443
558
1115
кестенің жалғасы
Жайылымға қажеттілік нормасы 1шартты/ бас, (га)
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашылығы +,- (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
8
8
8
230
54
24
309
229
8
8
8
339
703
624
1666
158
8
8
8
147
40
88
275
225
8
8
8
646
23
112
782
1223
8
8
8
211
0
16
227
3166
8
8
8
307
389
752
1448
36
8
8
8
19
38
0
57
615
8
8
8
77
49
16
142
1129
8
8
8
243
260
152
655
464
8
8
8
256
22
80
358
642
8
8
8
0
20
0
20
1473
8
8
8
0
54
0
54
942
8
8
8
0
1040
960
2000
-1701
8
8
8
307
321
336
964
-475
8
8
8
192
78
120
390
1508
8
8
8
90
0
0
90
2082
8
8
8
384
255
144
783
206
8
8
8
0
0
96
96
404
8
8
8
90
64
8
162
748
8
8
8
230
62
48
340
652
8
8
8
0
0
3856
3856
-2469
8
8
8
154
86
112
351
-76
8
8
8
0
627
8
635
1365
8
8
8
179
22
80
282
113
8
8
8
781
158
24
963
33
8
8
8
2086
1140
1736
4962
-1262
8
8
8
0
0
104
104
2691
8
8
8
154
179
0
333
1108
8
8
8
570
0
0
570
643
8
8
8
699
8
8
8
954
0
0
954
740
3037
8
8
8
11544,0
4464,0
8920,0
24928,0
19248,0
Ескерту: аббревиатураның шешуі:
МІҚ – мүйізді ірі қара;
ҰММ – ұсақ мүйізді мал;
Ш/Қ – шаруа қожалығы;
ЖШС – жауапкершілігі шектеулі серіктестігі;
АӨК– ауылшаруашылығы өндірістік кооперативі;
Е/М- елді мекен, А- ауыл.
№ 2 кесте
№
Елді мекені
Жайыл
ым алаңы, (га)
Сауын сиырлардың болуы шартты/бас
Жайылымға қажеттілік норма
сы
1 шартты/бас, (га)
1
Қараой ауылы
21021,0
774
8
2
Құбасай ауылы
17587,0
210
8
Барлығы:
38608,0
984
8
кестенің жалғасы
Жайылым-дардың қажеттілігі, (га)
Жайылымдар мен қамтамасыз етілмеген (га)
Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі, %
Жайылым айырмашылығы
га +,-
6192,0
100,0
14829,0
1680,0
100,0
15907,0
7872,0
100,0
30736,0
№ 3 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
Жайылымға қажетті
лік нормасы 1 шартты/ бас, (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
Қараой ауылы
555
1155
1274
8
8
8
2
Құбасай ауылы
138
240
190
8
8
8
Барлығы:
693
1395
1464
8
8
8
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашылығы +,- (га)
Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі,%
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
4440,0
9240,0
10192,0
23872,0
-9043,0
62,1
1104,0
1920,0
1520,0
4544,0
11363,0
350,0
5544,0
11160,0
11712,0
28416,0
2320,0
108,1
Қараой ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 2- қосымша
Жайылым айналымдарының қолайлы схемасы.
Қараой ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 3- қосымша
Жайылымдардың, оның ішінде маусымдық жайылымдардың сыртқы және ішкі шекаралары мен алаңдары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері белгіленген картасы
Қараой ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 4- қосымша
Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахталы құдықтарға) қол жеткізу схемасы.
Қараой ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 5- қосымша
Жайылымы жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру схемасы
Қараой ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 6- қосымша
Ауыл, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
Қараой ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 7- қосымша
Ауылшаруашылығы жануарларын жаюды және айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік графигі
№
Ауылдық округ атауы
2023 жылғы қоршаулар саны
2024 жылғы қоршаулар саны
1
2
3
4
1
2
3
4
1
Қараой ауылдық округі
КЖМ
ЖМ
ЖКМ
ДҚ
ДҚ
КЖМ
ЖМ
ЖКМ
Жайылым кезеңінің ұзақтығы топырақтық-климаттық аймағына, ауыл шаруашылығы жануарлар түріне, сондай-ақ жайылым өнімділігіне байланысты біркелкі құрғақ – селеулі – бетегелі –жусанды далада 180–200 күнді құрайды.
Бұл жағдайда жайылымның ұзақтығы мүйізді ірі қара, ұсақ мүйізді мал, жылқы және түйелер үшін қар жамылғысының максималды тереңдігі мен қардың тығыздығына және басқада факторларға байланысты.
Ескерту: аббревиатураның шешуі:
КЖМ –көктемгі-жазғы маусым;
ЖМ – жазғы маусым;
ЖКМ – жазғы-күзгі маусым;
ДҚ – демалушы қоршау;
МІҚ– мүйізді ірі қара;
ҰММ – ұсақ мүйізді мал;
ШҚ – шаруа қожалығы;
ЖШС– жауапкершілігі шектеулі серіктестік;
АӨК– ауылшаруашылығы өндірістік кооперативі;
Е/М– елді мекен, А – ауыл.
Қараой ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 8- қосымша
Жергілікті жағдайлармен ерекшеліктерге қарай жеке ауладағы ауылшаруашылығы жануарларын жаюға халық мұқтажын қанағаттандыру үшін қажетті жайылымдардың сыртқы мен ішкі шекаралары және алаңдары, белгіленген картасы.

2023 жылғы 13 шілдедегі
№ 63 шешіміне 6-қосымша
Саралжын ауылдық округінде 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар.
Осы Саралжын ауылдық округінде 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңдарына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жем шөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету, жайылымдардың тозу процестерін болғызбау мақсатында қабылданды және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрлері ескерілді.
Жоспар:

9) ауылдық округ аумағындағы жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті өзге де талаптарды қамтиды.
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай–күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін-жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданды.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Саралжын ауылдық округінде 5 елді мекендер бар.
Саралжын ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 196921,0 гектар, оның ішінде егістік жерлер – 150,0 гектар, шабындық – 1735,0 гектар, жайылым жерлері – 193150,0 гектар, босалқы жер – 1886,0 гектар.
Жер санаттары:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 111287,0 гектар;
елді мекендердің жері – 83748,0 гектар;
босалқы жер –1886,0 гектар;
Табиғи жағдайлар бойынша Саралжын ауылдық округінің климаттық аумағы күрт континенталды, қысы салыстырмалы салқын, жазы ыстық және құрғақ. Ауаның жылдық орташа температурасы қаңтарда –14; –35°С, шілдеде +24; +38°С. Жауынның орташа түсімі 30 мм, ал жылдық – 214 мм.
Өсімдік жамылғысы әр түрлі, ақ тамырлы жусан, көкпек, шағыр, ебелек, еркек шөп, қияқ, қара жусан және басқалары.
Топырағы қара қоңыр, оңтүстікте сортаң, топырақты жерлер кездеседі. Егер де округ жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын мен қардың мөлшеріне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,5 центнерден 3,5 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі–қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
Саралжын ауылдық округнің елді мекендері бөлінісінде мал басының есебі және жайылымдық алқаптар көлемі (гектар):
Кемер ауылында 834 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 470 шартты/ бас, 458 шартты/ бас ұсақ мүйізді мал, 164 шартты/ бас жылқы.
Жайылым көлемі –25871,0 гектарды құрайды.
Ақкемер ауылында 428 шартты/ бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 281 шартты/ бас, 122 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 85 шартты/ бас жылқы.
Жайылым көлемі –18452,0 гектарды құрайды.
Бестамақ ауылында 288шартты/ бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 186 шартты/ бас, 47 шартты/ бас ұсақ мүйізді мал, 27 шартты/ бас жылқы.
Жайылым көлемі – 9813,0 гектарды құрайды.
Қоңырат ауылында 112 шартты/ бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 60 шартты/ бас, 64 шартты/ бас ұсақ мүйізді мал, 13 шартты/ бас жылқы.
Жайылым көлемі –21400,0 гектарды құрайды.
Шиқұдық ауылында 255 шартты/ бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 125 шартты/ бас, 100 шартты/ бас ұсақ мүйізді мал, 84 шартты/ бас жылқы.
Жайылым көлемі –8212,0 гектарды құрайды.
Саралжын ауылдық округінің кәсіпкерлік субьектілерінің мал басы 2362 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 1247 бас, 978 шартты/ бас ұсақ мүйізді мал, 1449 шартты/ бас жылқы.
Кәсіпкерлік субьектілерінің жайылым алаңы 109402,0 гектарды құрайды.
Округте 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылым ауыл шаруашылығы жануарларының азықтық қорегінің негізгі бөлігін құрайды. Жайылымдық алқабтар тез сіңірілетін нәрлі заттарға бай. Ауыл шаруашылығы жануарларын жайылымда бағу олардың қоңдылығын артып, салмақ қосуларына және төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады.
Саралжын ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 3-белдеулі жайылым айналымын жасау. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Ауа – райы жағдайларына, жайылымдық мал азығы ерекшеліктеріне байланысты, жайылымдарды пайдаланудың барлық маусымында бір ауыл шаруашылығы жануарына су тұтынудың орташа тәуліктік нормасы;
ірі қара мал және жылқы, түйе үшін45–60 литрді; 1–2 жастағы төл үшін 25–35 литр, бір жастағы кіші төл үшін10–15 литрді; қой және ешкі үшін 3–5 литрді, қозылар, лақтар үшін 1–2 литрді құрайды.
Саралжын ауылдық округі бойынша ауыл шаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 184516,0 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 86903,0 гектар жайылым бар.
Саралжын ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған. Жайылым пайдаланушылардың су көздеріне қол жеткізу схемасы елді мекендер жерлерінің шекараларында жасалады және осыған байланысты ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге жер пайдаланушылар мен жеке сервитут белгілеу талап етілмейді.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес, жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Кемер, Ақкемер, Бестамақ, Қоңырат және Шиқұдық) елді мекендерінде ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша 8976,0 гектар жайылым алқабы бар, жайылымдық алқаптарында, ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын күтіп-ұстау үшін жүктеме нормасы 8,0 гектар/шартты бас болғанда жайылымға қажеттілік туындамайды.
Жүктеме нормасы мүйізді ірі қара мал басына 8,0 гектар/шартты бас, ұсақ мүйізді малға 8,0 гектар/шартты бас, жылқыға 8,0 гектар/шартты бас болғанда жергілікті халықтың басқа ауыл шаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлердің қажеттілігі туындамайды.
Саралжын ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 1- қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Саралжын ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
№ 1 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
«Азамат» ш/қ
970
214
77
24
2
«Абу» ш/қ
3191
30
0
58
3
«Айсултан» ш/қ
324
0
0
0
4
«Аккемер» ш/қ
461
16
0
4
5
«Алпысбай» ш/қ
396
8
47
0
6
«Аян» ш/қ
217
25
19
0
7
«Айтан» ш/қ
3680
113
0
0
8
"Ақтай-Ж" ш/қ
950
0
0
9
«Ақорын» ш/қ
6685
104
33
0
10
«Әміржан Қажы» ш/қ
1999
97
0
0
11
«Байсейіт» ш/қ ЖШС
9985
148
0
5
12
«Бәтіке-88» ш/қ
480
0
0
23
13
«Бақ» ш/қ
2000
0
28
0
14
«Бек» ш/қ
1276
51
2
0
15
«Бірлік» ш/қ
957
65
3
0
16
«Болат» ш/қ
703
0
0
0
17
«Дархан-1» ш/қ
2066
130
94
139
18
«Даулен» ш/қ
555
26
2
35
19
«Рахат» ш/қ
2716
0
170
0
20
«Еңбекші» ш/қ
244
7
1
0
21
«Ербазы» ш/қ
6636
98
0
166
22
«Есен-Жандос» ш/қ
379
0
0
0
23
«Жанаман» ш/қ
1000
0
58
377
24
«Жақия» ш/қ
891
42
13
24
25
«Жарсай-2013» ш/қ
2379
0
0
83
26
«Жігер» ш/қ
500
37
7
41
27
«Игілік» ш/қ
246
40
12
0
28
«Кәдіржан» ш/қ
150
0
27
0
29
«Кемер» ш/қ
399
5
0
0
30
«Куаныш-2» ш/қ
494
17
4
0
31
«Карабалиев» ш/қ
2994
0
0
0
32
«Кемерлі» ЖШС
700
79
0
0
33
«Қанатты» ЖШС
10645
0
0
0
34
«Мағжан» ш/қ
787
0
0
0
35
«Медет» ш/қ
1997
95
0
1
36
«Нұр-Асыл» ш/қ
3248
102
187
8
37
«Нұр- Әулет» ш/қ
749
18
148
8
38
«Нурислам» ш/қ
1995
0
3
134
39
«Олжа» ш/қ
497
0
0
0
40
«Орынша» ш/қ
1951
30
103
0
41
«Сәттібек» ш/қ
3226
90
4
92
42
«Спарта» ш/қ
2450
58
24
0
43
«Сүлеймен» ш/қ
3487
28
0
0
44
«Сансыз» ш/қ
497
0
0
0
45
«Толыбек» ш/қ
349
0
21
0
46
«Темірлан» ш/қ
1000
14
0
9
47
«Тайсойған» ш/қ
1203
181
0
0
48
«Тажибай-Агро» ЖШС
18698,0
482
0
23
Барлығы:
109402,0
2362
978
1449
кестенің жалғасы
Жайылымға қажеттілік нормасы 1шартты/ бас, (га)
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашылығы +,- (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
8
8
8
1709
616
192
2517
-1547
8
8
8
243
0
464
707
2484
8
8
8
0
0
0
0
324
8
8
8
128
0
32
160
301
8
8
8
64
377
0
441
-45
8
8
8
198
154
0
352
-135
8
8
8
902
0
0
902
2778
8
8
8
0
0
0
0
950
8
8
8
832
264
0
1096
5589
8
8
8
774
0
0
774
1225
8
8
8
1184
0
40
1224
8761
8
8
8
0
0
184
184
296
8
8
8
0
224
0
224
1776
8
8
8
410
18
0
428
848
8
8
8
518
21
0
539
418
8
8
8
0
0
0
0
703
8
8
8
1043
750
1112
2905
-839
8
8
8
205
17
280
502
53
8
8
8
0
1360
0
1360
1356
8
8
8
58
10
0
67
177
8
8
8
781
0
1328
2109
4527
8
8
8
0
0
0
0
379
8
8
8
0
463
3016
3479
-2479
8
8
8
339
102
192
633
258
8
8
8
0
0
664
664
1715
8
8
8
294
53
328
675
-175
8
8
8
320
97
0
417
-171
8
8
8
0
218
0
218
-68
8
8
8
38
0
0
38
361
8
8
8
134
30
0
164
330
8
8
8
0
0
0
0
2994
8
8
8
634
0
0
634
66
8
8
8
0
0
0
0
10645
8
8
8
0
0
0
0
787
8
8
8
762
0
8
770
1227
8
8
8
819
1493
64
2376
872
8
8
8
141
1186
64
1390
-641
8
8
8
0
22
1072
1094
901
8
8
8
0
0
0
0
497
8
8
8
237
821
0
1058
893
8
8
8
717
34
736
1486
1740
8
8
8
467
189
0
656
1794
8
8
8
224
0
0
224
3263
8
8
8
0
0
0
0
497
8
8
8
0
170
0
170
179
8
8
8
115
0
72
187
813
8
8
8
1446
0
0
1446
-243
8
8
8
3853,0
0,0
184,0
4037,0
14661,0
8
8
8
18896,0
7824,0
11592,0
38312,0
71090,0
Ескерту: аббревиатураның шешуі:
МІҚ – мүйізді ірі қара;
ҰММ – ұсақ мүйізді мал;
Ш/Қ – шаруа қожалығы;
ЖШС – жауапкершілігі шектеулі серіктестігі;
АӨК– ауылшаруашылығы өндірістік кооперативі;
Е/М- елді мекен, А- ауыл.
№ 2 кесте
№
Елді мекені
Жайылым алаңы, (га)
Сауын сиырлардың болуы шартты/бас
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 шартты/бас, (га)
1
Кемер ауылы
25871,0
470
8
2
Ақкемер ауылы
18452,0
281
8
3
Бестамақ ауылы
9813,0
186
8
4
Қоңырат ауылы
21400,0
60
8
5
Шиқұдық ауылы
8212,0
125
8
Барлығы:
83748,0
1122
8
кестенің жалғасы
Жайылым-дардың қажеттілігі, (га)
Жайылымдар мен қамтамасыз етілмеген (га)
Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі, %
Жайылым айырмашылығы
га +,-
3760,0
100,0
22111,0
2248,0
100,0
16204,0
1488,0
100,0
8325,0
480,0
100,0
20920,0
1000,0
100,0
7212,0
8976,0
100,0
74772,0
№ 3 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 шартты/ бас, (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
Кемер ауылы
364
458
164
8
8
8
2
Ақкемер ауылы
147
122
85
8
8
8
3
Бестамақ ауылы
102
47
27
8
8
8
4
Қоңырат ауылы
52
64
13
8
8
8
5
Шиқұдық ауылы
130
100
84
8
8
8
Барлығы:
795
791
373
8
8
8
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашылығы +,- (га)
Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі,%
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
2912,0
3664,0
1312,0
7888,0
14223,0
280,3
1176,0
976,0
680,0
2832,0
13372,0
572,0
816,0
376,0
216,0
1408,0
6917,0
591,0
416,0
512,0
104,0
1032,0
19888,0
2027,1
1040,0
800,0
672,0
2512,0
4700,0
287,1
6360,0
6328,0
2984,0
15672,0
59100,0
477,1
Саралжын ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 2- қосымша
Жайылым айналымдарының қолайлы схемасы
Саралжын ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 3- қосымша
Жайылымдардың, оның ішінде маусымдық жайылымдардың сыртқы және ішкі шекаралары мен алаңдары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері белгіленген картасы.
Саралжын ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 4- қосымша
Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахталы құдықтарға) қол жеткізу схемасы
Саралжын ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 5- қосымша
Жайылымы жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру схемасы
Саралжын ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 6- қосымша
Ауыл, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдар мен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
Саралжын ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 7- қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюды және айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік графигі
№
Ауылдық округ атауы
2023 жылғы қоршаулар саны
2024 жылғы қоршаулар саны
1
2
3
4
1
2
3
4
6
Саралжын ауылдық округі
КЖМ
ЖМ
ЖКМ
ДҚ
ДҚ
КЖМ
ЖМ
ЖКМ
Жайылым кезеңінің ұзақтығы топырақтық-климаттық аймағына, ауыл шаруашылығы жануарлар түріне, сондай-ақ жайылым өнімділігіне байланысты біркелкі құрғақ – селеулі – бетегелі –жусанды далада 180–200 күнді құрайды.
Бұл жағдайда, жайылымның ұзақтығы мүйізді ірі қара, ұсақ мүйізді мал, жылқы және түйелер үшін қар жамылғысының максималды тереңдігі мен қардың тығыздығына және басқада факторларға байланысты.
Ескерту: аббревиатураның шешуі:
КЖМ –көктемгі-жазғы маусым;
ЖМ – жазғы маусым;
ЖКМ – жазғы-күзгі маусым;
ДҚ – демалушы қоршау;
МІҚ– мүйізді ірі қара;
ҰММ – ұсақ мүйізді мал;
ШҚ – шаруа қожалығы;
ЖШС– жауапкершілігі шектеулі серіктестік;
АӨК– ауылшаруашылығы өндірістік кооперативі;
Е/М– елді мекен, А – ауыл.
Саралжын ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 8- қосымша
Жергілікті жағдайлар мен ерекшеліктерге қарай жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаюға халық мұқтажын қанағаттандыру үшін қажетті жайылымдардың сыртқы мен ішкі шекаралары және алаңдары, белгіленген картасы.

2023 жылғы 13 шілдедегі
№ 63 шешіміне 7- қосымша
Қайыңды ауылдық округінде 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар
Осы Қайыңды ауылдық округінде 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы», «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңдарына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» 2017 жылғы 24 сәуірдегі №173 бұйрығына (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде №15090 тіркелген), Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің «Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» 2015 жылғы 14 сәуірдегі №3-3/332 (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету, жайылымдардың тозу процестерін болғызбау мақсатында қабылданды және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрлері ескерілді.
Жоспар:

9) ауылдық округ аумағындағы жайылымдарды ұтымды пайдалану үшін қажетті өзге де талаптарды қамтиды.
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін-жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданды.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Қайыңды ауылдық округінде 2 елді мекендер бар.
Қайыңды ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 121025,0 гектар, оның ішінде егістік жерлер – 239,0 гектар, шабындық – 245,0 гектар, жайылым жерлері – 120489,0 гектар, босалқы жер – 752,0 гектар.
Жер санаттары:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 83287,0 гектар;
елді мекендердің жері – 37686,0 гектар;
босалқы жер – 752,0 гектар;
Табиғи жағдайлар бойынша Қайыңды ауылдық округінің климаттық аймағы күрт континенталды, қысы салыстырмалы салқын, жазы ыстық және құрғақ. Ауаның жылдық орташа температурасы қаңтарда –14; –35°С, шілдеде +24; +38°С. Жауынның орташа түсімі 30 мм, ал жылдық – 214 мм.
Өсімдік жамылғысы әр түрлі; ақ тамырлы жусан, көкпек, шағыр, ебелек, еркек шөп, қияқ, қара жусан және басқалары.
Топырағы қара қоңыр, оңтүстікте сортаң, топырақты жерлер кездеседі. Егер де, округ жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын мен қардың мөлшеріне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,5 центнерден 3,5 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
Қайыңды ауылдық округінің елді мекендері бөлінісінде мал басының есебі және жайылымдық алқаптар көлемі (гектар):
Ақжар ауылында 1072 шартты/бас мүйізді ірі қараны, оның ішінде аналық мал 680 шартты/бас, 325 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 77 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі – 27400,0 гектарды құрайды.
Көсембай ауылында 673 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 392 бас, 180 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 52 шартты/бас жылқы.
Жайылым көлемі –10286,0 гектарды құрайды.
Қайыңды ауылдық округінің кәсіпкерлік субьектілерінің мал басы 1474 шартты/бас мүйізді ірі қара, оның ішінде аналық мал 898 шартты/бас, 845 шартты/бас ұсақ мүйізді мал, 519 шартты/бас жылқы.
Кәсіпкерлік субьектілерінің жайылым алаңы 82803,0 гектарды құрайды.
Округте 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылым ауыл шаруашылығы жануарларының азықтық қорегінің негізгі бөлігін құрайды. Жайылымдық алқабтар тез сіңірілетін нәрлі заттарға бай. Ауыл шаруашылығы жануарларын жайылымда бағу олардың қоңдылығын арттырып, салмақ қосуларына және төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады.
Қайыңды ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 3–белдеулі жайылым айналымын жасау. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Ауа – райы жағдайларына, жайылымдық мал азығы ерекшеліктеріне байланысты жайылымдарды пайдаланудың барлық маусымында бір ауыл шаруашылығы жануарына су тұтынудың орташа тәуліктік нормасы;
ірі қара мал және жылқы, түйе үшін45–60 литрді; 1–2 жастағы төл үшін 25–35 литрді;
бір жастағы кіші төл үшін10–15 литрді; қой және ешкі үшін 3–5 литрді, қозылар, лақтар үшін 1–2 литрді құрайды.
Қайыңды ауылдық округі бойынша ауыл шаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 120489,0 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 37686,0 гектар жайылым бар.
Қайыңды ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған. Жайылым пайдаланушылардың су көздеріне қол жеткізу схемасы елді мекендер жерлерінің шекараларында жасалады және осыған байланысты ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге жер пайдаланушылар мен жеке сервитут белгілеу талап етілмейді.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасы «Жайылымдар туралы» Заңның 15–бабына сәйкес, жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Ақжар, Көсембай) елді мекендерінде ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша 8576,0 гектар жайылым алқабы бар, жайылымдық алқаптарында, ауыл шаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын күтіп-ұстау үшін жүктеме нормасы 8,0 гектар/шартты бас болғанда жайылымға қажеттілік туындамайды.
Жүктеме нормасы мүйізді ірі қара мал басына 8,0 гектар/шартты бас, ұсақ мүйізді малға 8,0 гектар/шартты бас, жылқыға 8,0 гектар/шартты бас болғанда жергілікті халықтың басқа ауыл шаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлердің қажеттілігі туындамайды.
Қайыңды ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 1- қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары,жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Қайыңды ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
№ 1 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
«Айрус» ш/қ
2497
90
0
31
2
«Азамат» ш/қ
875
24
17
1
3
«Акпағамбет» ш/қ
787
26
8
47
4
«Ақтілек» ш/қ
296
46
14
5
«Адал» ш/қ
1997
0
52
1
6
«Аманбек» ш/қ
3295
2
85
114
7
«Бәйтерек» ш/қ
1992
0
0
8
«Бекей» ш/қ
807
60
0
3
9
«Бекжан» ш/қ
1497
167
4
1
10
«Ғалымбек» ш/қ
927
104
0
11
«Дарина» ш/қ
3490
0
0
86
12
«Дастан-1» ш/қ
2616
0
0
13
«Еңсеген» ш/қ
8000
0
38
131
14
«Есбол» ш/қ
2997
66
0
9
15
"Ерқанат" ш/қ
1996
0
0
16
«Есет» ш/қ
2358
85
0
6
17
«Есмұқан» ш/қ
5000
30
12
18
«Есен» ш/қ
978
53
0
40
19
«Күсеп» ш/қ
487
0
0
20
«Көбек» ш/қ
3260
0
53
131
21
«Құттығай» ш/қ
2992
130
0
114
22
«Құлмырза» ш/қ
115
67
0
23
«Орак» ш/қ
1494
24
0
24
«Нур-Мурат»ш/қ
3195
0
0
25
«Санжар» ш/қ
915
46
0
26
«Өтеулі» ш/қ
632
0
0
27
«Сенім» ш/қ
3241
148
74
15
28
«Омаш Даулет» ш/қ
1199
0
0
29
«Тәте» ш/қ
612
106
27
29
30
«Тұрар» ш/қ
999
106
6
1
31
«Шағатай» ш/қ
2113
26
2
32
«Элеонора» ш/қ
3471
2
16
5
33
«Тулпар» ш/қ
2500
0
0
34
«Табынай» ш/қ
3017
0
33
55
35
«Тұнық-Таз» ш/қ
2062
71
0
4
36
«Әлім» ш/қ
1086
11
25
37
«Орынғали» ш/қ
997
48
0
38
«Әлихан» ш/қ
996
16
0
39
«Еңсеген» АӨК
3015
128
0
40
«Shaine Ltd» ЖШС
2000
15
0
2
Барлығы:
82803,0
1474
845
519
кестенің жалғасы
Жайылымға қажеттілік нормасы 1шартты/ бас, (га)
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашылығы +,- (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
8
8
8
717
0
248
965
1532
8
8
8
192
134
8
334
541
8
8
8
205
65
376
646
141
8
8
8
365
114
0
479
-183
8
8
8
0
413
8
421
1576
8
8
8
19
678
912
1609
1686
8
8
8
0
0
0
0
1992
8
8
8
480
0
24
504
303
8
8
8
1338
35
8
1381
116
8
8
8
832
0
0
832
95
8
8
8
0
0
688
688
2802
8
8
8
0
0
0
0
2616
8
8
8
0
301
1048
1349
6651
8
8
8
531
0
72
603
2394
8
8
8
0
0
0
0
1996
8
8
8
678
0
48
726
1632
8
8
8
243
98
0
341
4659
8
8
8
422
0
320
742
236
8
8
8
0
0
0
0
487
8
8
8
0
425
1048
1473
1787
8
8
8
1037
0
912
1949
1043
8
8
8
538
0
0
538
-423
8
8
8
192
0
0
192
1302
8
8
8
0
0
0
0
3195
8
8
8
365
0
0
365
550
8
8
8
0
0
0
0
632
8
8
8
1184
593
120
1897
1344
8
8
8
0
0
0
0
1199
8
8
8
845
215
232
1292
-680
8
8
8
851
44
8
903
96
8
8
8
211
17
0
228
1885
8
8
8
13
125
40
178
3293
8
8
8
0
0
0
0
2500
8
8
8
0
266
440
706
2311
8
8
8
570
0
32
602
1460
8
8
8
90
203
0
293
793
8
8
8
384
0
0
384
613
8
8
8
128
0
0
128
868
8
8
8
1024
0
0
1024
1991
8
8
8
122
0
16
138
1862
8
8
8
11792,0
6760,0
4152,0
22704,0
60099,0
Ескерту: Аббревиатураның шешуі:
МІҚ – мүйізді ірі қара;
ҰММ – ұсақ мүйізді мал;
Ш/Қ – шаруа қожалығы;
ЖШС – жауапкершілігі шектеулі серіктестігі;
АӨК– ауылшаруашылығы өндірістік кооперативі;
Е/М – елді мекен, А- ауыл.
№ 2 кесте
№
Елді мекені
Жайылым алаңы, (га)
Сауын сиырлардың болуы шартты/бас
Жайылымға қажеттілік нормасы
1 шартты/бас, (га)
1
Ақжар ауылы
27400,0
680
8
2
Көсембай ауылы
10286,0
392
8
Барлығы:
37686,0
1072
8
кестенің жалғасы
Жайылым-дардың қажеттілігі, (га)
Жайылымдар мен қамтамасыз етілмеген (га)
Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі, %
Жайылым айырмашылығы
га +,-
5440,0
100,0
21960,0
3136,0
100,0
7150,0
8576,0
100,0
29110,0
№ 3 кесте
№
Жер учаскелерін жер пайдалану
шылардың атауы
Малдың
түрлері бойынша (шарты/бас)
Жайылымға қажетті
лік нормасы 1 шартты/ бас, (га)
МІҚ
ҰММ
жылқы
МІҚ
ҰММ
жылқы
1
Ақжар ауылы
392
325
77
8
8
8
2
Көсембай ауылы
281
180
52
8
8
8
3
Барлығы:
673
505
129
8
8
8
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Жайылым айырмашылығы +,- (га)
Қажеттіліктің қамтамасыз етілуі,%
МІҚ
ҰММ
жылқы
жиыны (га)
3136,0
2600,0
616,0
6352,0
15608,0
345,7
2248,0
1440,0
416,0
4104,0
3046,0
174,2
5384,0
4040,0
1032,0
10456,0
18654,0
278,4
Қайыңды ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 2- қосымша
Жайылым айналымдарының қолайлы схемасы.
Қайыңды ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 3- қосымша
Жайылымдардың, оның ішінде маусымдық жайылымдардың сыртқы және ішкі шекаралары мен алаңдары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері белгіленген картасы
Қайыңды ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 4- қосымша
Жайылым пайдаланушылардың су тұтыну нормасына сәйкес жасалған су көздеріне (көлдерге, өзендерге, тоғандарға, апандарға, суару немесе суландыру каналдарына, құбырлы немесе шахталы құдықтарға) қол жеткізу схемасы
Қайыңды ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 5- қосымша
Жайылымы жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оны берілетін жайылымдарға ауыстыру схемасы
Қайыңды ауылдық округінде
2023-20224 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 6- қосымша
Ауыл, ауылдық округ маңында орналасқан жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын шалғайдағы жайылымдарға орналастыру схемасы
Қайыңды ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 7- қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаюды және айдаудың маусымдық маршруттарын белгілейтін жайылымдарды пайдалану жөніндегі күнтізбелік графигі
№
Ауылдық округ атауы
2023 жылғы қоршаулар саны
2024 жылғы қоршаулар саны
1
2
3
4
1
2
3
4
7
Қайыңды ауылдық округі
КЖМ
ЖМ
ЖКМ
ДҚ
ДҚ
КЖМ
ЖМ
ЖКМ
Жайылым кезеңінің ұзақтығы топырақтық-климаттық аймағына, ауыл шаруашылығы жануарлар түріне, сондай-ақ жайылым өнімділігіне байланысты біркелкі құрғақ – селеулі – бетегелі –жусанды далада 180–200 күнді құрайды.
Бұл жағдайда, жайылымның ұзақтығы мүйізді ірі қара, ұсақ мүйізді мал, жылқы және түйелер үшін қар жамылғысының максималды тереңдігі мен қардың тығыздығына және басқада факторларға байланысты.
Ескерту: аббревиатураның шешуі:
КЖМ –көктемгі-жазғы маусым;
ЖМ – жазғы маусым;
ЖКМ – жазғы-күзгі маусым;
ДҚ – демалушы қоршау;
МІҚ– мүйізді ірі қара;
ҰММ – ұсақ мүйізді мал;
ШҚ – шаруа қожалығы;
ЖШС– жауапкершілігі шектеулі серіктестік;
АӨК– ауылшаруашылығы өндірістік кооперативі;
Е/М– елді мекен, А – ауыл.
Қайыңды ауылдық округінде
2023-2024 жылдарға арналған
жайылымдарды басқару және
оларды пайдалану жөніндегі
жоспарға 8- қосымша
Жергілікті жағдайлармен ерекшеліктерге қарай жеке ауладағы ауылшаруашылығы жануарларын жаюға халық мұқтажын қанағаттандыру үшін қажетті жайылымдардың сыртқы мен ішкі шекаралары және алаңдары, белгіленген картасы.