Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Заңының 6 бабына және Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 8 бабының 1) тармақшасына сәйкес, Мәртөк аудандық мәслихаты ШЕШТІ:

2023 жылғы 2 қарашадағы № 49
шешімімен бекітілген
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару
және оларды пайдалану жөніндегі жоспар
Осы, Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес және Мәртөк ауданында жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозу процестерін болғызбау мақсатында әзірленді.
Жоспар мазмұны:

Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданған.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Мәртөк ауданда 13 ауылдық округтер, 32 ауылдық елді-мекендер орналасқан. Мәртөк ауданының жалпы көлемі 660532 гектар.
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға 1 қосымша
Аққұдық ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар
Осы Аққұдық ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.
Жоспар құрамында:

3) Аққұдық ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі (3 қосымша);
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданған.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Аққұдық ауылдық округінде 5 ауылдық елді мекендер бар.
Аққұдық ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 49597 гектар, оның ішінде шабындық - 1471 гектар, жайылым жерлері – 20139 гектар, 27987 гектар - басқа алаптар.
Жер санаттары бойынша:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 32907 гектар;
елді мекендердің жері – 8593 гектар;
қордағы жерлер – 8097 гектар болып бөлінеді.
Табиғи жағдайлар бойынша Аққұдық ауылдық округінің аумағы агроклиматтық көрсеткіш бойынша құрғақ далалық зонаға жатады, қатал ұзақ қыста, қысқа қалыпты ыстық жазда, қыстың және жаз температураларының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аз мөлшерімен, құрғақшылықпен сипатталады. Өсімдік жамылғысы әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Топырағы қызыл қоңыр, қоңыр, аз гумусты. Өсімдік жамылғысы тұрақты емес және жеткіліксіз ылғалданған жағдайда, жалпы жазықтық сипатты және аздаған қанық түрлерімен ерекшеленді. Жер оты көктемгі-жазғы-күзгі жайылым ретінде қолданылады, жер бедерінің жағдайына қарай шөп шабуға да болады. Жайылымды тиімді пайдалану, тозуының алдын алу әрбір малды оған қолданылатын шөптің қажеттілігіне қарай орналастыру болып табылады. Ал Аққұдық ауылдық округі жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын-қардың аз-көптігіне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 2 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
2023 жылдың 1 қаңтарына Аққұдық ауылдық округінде (халықтың жеке ауласы) ірі қара мал 865 бас, оның ішінде аналық мал басы 480 бас, 963 қой мен ешкілер және жылқы 919 бар. Оның ішінде:
Вознесеновка ауылында: ірі қара мал 222 бас, оның ішінде аналық мал 111 бас, қой мен ешкілер 169 бас және жылқы 63 бас. Жайылым көлемі 9236 гектарды құрайды.
Достық ауылында: ірі қара мал 281 бас, оның ішінде аналық мал 146 бас, қой мен ешкілер 320 бас және жылқы 824 бас. Жайылым көлемі 380 гектарды құрайды.
Қарабұлақ ауылында: ірі қара мал 41 бас, оның ішінде аналық мал 21 бас, қой мен ешкілер 259 бас. Жайылым көлемі 2055 гектарды құрайды.
Жаңажол ауылында: ірі қара мал 86 бас, оның ішінде аналық мал 54 бас, қой мен ешкілер 120 бас және жылқы 28 бас. Жайылым көлемі 26081 гектарды құрайды
Первомайка ауылында: ірі қара мал 235 бас, оның ішінде аналық мал 148 бас, қой мен ешкілер 95 бас және жылқы 4 бас. Жайылым көлемі 1831 гектарды құрайды
Аққұдық ауылдық округінің шаруа қожалықтарындағы мал басы: ірі қара мал 3642 бас, қой мен ешкілер 4421 бас, жылқы 820 басты құрайды.
Шаруа қожалықтарының жайылым алаңы 16988 гектарды құрайды. Жайылым қажеттілігі жоқ.
Аққұдық ауылдық округінде 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылымдық жемшөп жануарлар рационының едәуір бөлігін құрайды. Шөпте азыққа қарағанда әлдеқайда көп қоректік заттар бар. Малды жайылымда ұстау жақсы дамуына ықпал етеді және жануарлардың өсуін күшейтеді, сау төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады. Аққұдық ауылдық округінде табиғи жайылымдардың маусымдық сипаты айқын байқалады. Аққұдық ауылдық округі аумағында мәдени және аридтік жайылымдар жоқ. Барлық жайылымдар саны мен мөлшері жайылымның шығымдылығына, мал санына және жасыл шөпті азықтандыру нормаларына байланысты учаскелерге (қоршауларға) бөлінеді. Аққұдық ауылдық округі маңындағы жайылымдар үшін маусымдық жайылымдарды көшпелі жолмен дәстүрлі пайдаланған жөн, ал алыс маусымдық жайылымдарда алдын ала белгіленген учаскелерде мал жаю керек. Жайылымдарды тиімді пайдалану оны пайдалану мерзімінің түрлі схемасын кезектестіру жолымен жүргізіледі. Жайылым айналымы деп табиғи жайылымдарды бір жылдан бастап жақсартуға бағытталған немесе оның өнімділігін төмендетпей бірнеше жылдан кейін қайталанатын шаралар жүйесі түсініледі. Жалпы, жайылым айналымы мен қоршаған ортаны пайдалану жүйесін қолдану, маусымдар бойынша кезектестіру, өсімдіктердің өнімділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Аққұдық ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 4-белдеулі жайылым айналымын жасау. Әрбір малды қоршап бағатын учаскелер жыл бойы тек бір маусым пайдалануы тиіс, егер учаске көктемде пайдаланылса, келесі жылы бұл учаске жазда, ал келесі жылы күзде пайдалануы тиіс. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Аққұдық ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 20139 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 8593 гектар жайылым бар.
Аққұдық ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Вознесеновка, Достық, Қарабұлақ, Жаңажол және Первомайка ауылы) ауылшаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша елді мекеннің 8593 гектар бар жайылымдық алқаптарында, жүктеме нормасы 10 гектар.
Жүктеме нормасы ірі қара мал басына 8,5 гектар/бас, қой мен ешкілер – 1,7 гектар/бас, жылқы – 10,2 гектар/бас болғанда жергілікті халықтың басқа ауылшаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлері.
Қажеттілік:
ірі қара мал үшін – 865 бас х 8,5 гектар/бас = 7352 гектар;
қой мен ешкілер үшін – 963 бас х 1,7 гектар/бас = 1637 гектар;
жылқы үшін – 919 бас х 10,2 гектар/бас = 9373 гектар.
Барлығы: 18362 гектар.
Аққұдық ауылдық округінде
жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Аққұдық ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Аққұдық ауылдық округінде
жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша
Аққұдық ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде ІҚМ аналық (сауын)мал басын орналастыру үшін жайылымдарды бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Ел­ді ме­ке­ні
Жай­ы­лым ала­ңы, (га)
Са­уын сиыр­лар­дың бо­луы (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі, (га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Қа­жет­ті­лік­тің қам­та­ма­сыз еті­луі, %
Ар­тық­шы­лық, (га)
1
Воз­не­се­нов­ка
3018
111
8,5
943,5
2074,5
2
До­стық
1952
146
8,5
1241,0
711,0
3
Қа­ра­бұ­лақ
380
21
8,5
178,5
201,5
4
Жа­ңа­жол
2055
54
8,5
459,0
1596,0
5
Пер­во­май­ка
1831
148
8,5
1258,0
573,0
Бар­лы­ғы
9236
480
8,5
4080,0
5156,0
Аққұдық ауылдық округі бойынша жер учаскелерінің меншік иелері бөлігінде ауыл шаруашылығы малдарының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Ел­ді ме­кен
Мал­дың бо­луы түр­ле­рі бой­ын­ша (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
1
Воз­не­се­нов­ка
222
169
63
0
8,5
1,7
10,2
0
2
До­стық
281
320
824
0
8,5
1,7
10,2
0
3
Қа­ра­бұ­лақ
41
259
0
0
8,5
1,7
10,2
0
4
Жа­ңа­жол
86
120
28
0
8,5
1,7
10,2
0
5
Пер­во­май­ка
235
95
4
0
8,5
1,7
10,2
0
Бар­лы­ғы
865
963
919
0
8,5
1,7
10,2
0
кестенің жалғасы
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
Қо­ры­тын­ды (га)
1887,0
287,3
642,6
0
2816,9
2388,5
544,0
8404,8
0
11337,3
348,5
440,3
0
0
788,8
731,0
204,0
285,6
0
1220,6
1997,5
161,5
40,8
0
2199,8
7352,5
1637,1
9373,8
0
18363,4
Аққұдық ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша
Аққұдық ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі
№
Жер учас­ке­ле­рін жер пай­да­ла­ну­шы­лар­дың ата­уы
Жай­ы­лым ала­ңы, (га)
Түр­ле­рі бой­ын­ша мал­дың бо­луы, (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
Ай­бо­лат
176,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
2
Ай­дын
72,0
98
660
0
8,5
1,7
10,2
3
Ак­бар
547,0
108
365
780
8,5
1,7
10,2
4
Ак­ку­дык
49,0
5
0
0
8,5
1,7
10,2
5
Ал­ди­яр
113,0
103
20
2
8,5
1,7
10,2
6
Али­на-К
115,0
175
12
7
8,5
1,7
10,2
7
Ал­тай
1 158,0
1 079
0
1
8,5
1,7
10,2
8
Ан­на
45,0
8,5
1,7
10,2
9
Ар­да­гер
158,0
228
0
0
8,5
1,7
10,2
10
Асар-1
284,0
131
0
0
8,5
1,7
10,2
11
Асет
477,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
12
Ас­хат
116,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
13
Азат
86,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
14
Ба­кыт Ж
66,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
15
Ба­тыр­хан
158,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
16
Бек­бо­лат
204,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
17
Бер­лик
106,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
18
Бо­стан
82,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
19
Вай­нах
46,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
20
Вик­тор
58,0
10
0
0
8,5
1,7
10,2
21
Вла­ди­мир К
86,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
22
Вос­ход
44,0
5
0
0
8,5
1,7
10,2
23
Дай­мох
54,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
24
Да­сан
261,0
30
0
0
8,5
1,7
10,2
25
Дау­лет-1
1,0
18
8
0
8,5
1,7
10,2
26
Дос
65,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
27
До­стык-1
553,0
99
0
0
8,5
1,7
10,2
28
Ер­са­мат
389,0
50
0
0
8,5
1,7
10,2
29
Ер­сул­тан
1 883,0
363
1 256
0
8,5
1,7
10,2
30
Жа­ды­ра
213,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
31
Абат
38,0
31
199
0
8,5
1,7
10,2
32
Аист
200,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
33
Же­нис-С
157,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
34
Жу­суп
27,0
4
0
0
8,5
1,7
10,2
35
За­ри­на
50,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
36
Зе­нит
52,0
30
0
0
8,5
1,7
10,2
37
Илья
266,0
233
0
0
8,5
1,7
10,2
38
Ири­на
68,0
11
0
0
8,5
1,7
10,2
39
Ис­кан­дер
729,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
40
Ка­на­пия
857,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
41
Ка­ра­жи­гит
55,0
5
0
0
8,5
1,7
10,2
42
Ка­ра­су
33,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
43
Ка­тю­ша
51,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
44
Ко­лос
62,0
13
9
0
8,5
1,7
10,2
45
Ла­да
54,0
0
20
0
8,5
1,7
10,2
46
Ла­сточ­ка
21,0
8
0
0
8,5
1,7
10,2
47
Ма­рат-К
143,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
48
Ма­рия
68,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
49
Мак­сат
29,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
50
Мей­рам­гуль
64,0
89
32
5
8,5
1,7
10,2
51
Бе­ре­зов­ка
185,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
52
Ми­рас
526,0
196
787
25
8,5
1,7
10,2
53
Ми­рат
37,0
0
25
0
8,5
1,7
10,2
54
Му­рат­бек
188,0
30
3
8,5
1,7
10,2
55
Ол­жас
1 228,0
154
0
0
8,5
1,7
10,2
56
Отан
82,0
15
81
0
8,5
1,7
10,2
57
При­озер­ный
138,0
3
0
0
8,5
1,7
10,2
58
Ри­нат
60,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
59
Сал­та­нат
863,0
13
0
0
8,5
1,7
10,2
60
Са­пар
150,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
61
Сер­жан
69,0
160
89
0
8,5
1,7
10,2
62
Скор­пи­он
50,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
63
Со­кол
10,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
64
Со­фья
22,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
65
Су­лу­жан­на
63,0
145
23
0
8,5
1,7
10,2
66
Sagi
106,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
67
То­до­сей­чук
66,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
68
Ул­ман
44,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
69
Хай­рул­ла
535,0
0
268
0
8,5
1,7
10,2
70
Эдиль­бай Элит Мар­тук
1 739,0
0
564
0
8,5
1,7
10,2
71
Эко­фер­ма Меч­та
138,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
Бар­лы­ғы:
16 988,0
3 642
4 421
820
8,5
1,7
10,2
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Артық жайылымдар, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
жиы­ны (га)
10
11
12
13
14
0
0
0
0
176,0
833
1 122
0
1 955
-1 883,0
918
621
7 956
9 495
-8 947,5
43
0
0
43
6,5
876
34
20
930
-816,9
1 488
20
71
1 579
-1 464,3
9 172
0
10
9 182
-8 023,7
0
0
0
0
45,0
1 938
0
0
1 938
-1 780,0
1 114
0
0
1 114
-829,5
0
0
0
0
477,0
0
0
0
0
116,0
0
0
0
0
86,0
0
0
0
0
66,0
0
0
0
0
158,0
0
0
0
0
204,0
0
0
0
0
106,0
0
0
0
0
82,0
0
0
0
0
46,0
85
0
0
85
-27,0
0
0
0
0
86,0
43
0
0
43
1,5
0
0
0
0
54,0
255
0
0
255
6,0
153
14
0
167
-165,6
0
0
0
0
65,0
842
0
0
842
-288,5
425
0
0
425
-36,0
3 086
2 135
0
5 221
-3 337,7
0
0
0
0
213,0
264
338
0
602
-563,8
0
0
0
0
200,0
0
0
0
0
157,0
34
0
0
34
-7,0
0
0
0
0
50,0
255
0
0
255
-203,0
1 981
0
0
1 981
-1 714,5
94
0
0
94
-25,5
0
0
0
0
729,0
0
0
0
0
857,0
43
0
0
43
12,5
0
0
0
0
33,0
0
0
0
0
51,0
111
15
0
126
-63,8
0
34
0
34
20,0
68
0
0
68
-47,0
0
0
0
0
143,0
0
0
0
0
68,0
0
0
0
0
29,0
757
54
51
862
-797,9
0
0
0
0
185,0
1 666
1 338
255
3 259
-2 732,9
0
43
0
43
-5,5
255
5
0
260
-72,1
1 309
0
0
1 309
-81,0
128
138
0
265
-183,2
26
0
0
26
112,5
0
0
0
0
60,0
111
0
0
111
752,5
0
0
0
0
150,0
1 360
151
0
1 511
-1 442,3
0
0
0
0
50,0
0
0
0
0
10,0
0
0
0
0
22,0
1 233
39
0
1 272
-1 208,6
0
0
0
0
106,0
0
0
0
0
66,0
0
0
0
0
44,0
0
456
0
456
79,4
0
959
0
959
780,2
0
0
0
0
138,0
30 957
7 516
8 364
46 837
-29 849
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға 2 қосымша
Байнассай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар
Осы Байнассай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.
Жоспар құрамында:

3) Байнассай ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі (3 қосымша);
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданған.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Байнассай ауылдық округінде 2 ауылдық елді мекендер бар.
Байнассай ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 63348 гектар, оның ішінде шабындық - 886 гектар, жайылым жерлері – 22022 гектар, 40440 гектар - басқа алаптар.
Жер санаттары бойынша:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 31468 гектар;
елді мекендердің жері – 7235 гектар;
қордағы жерлер – 24645 гектар болып бөлінеді.
Табиғи жағдайлар бойынша Байнассай ауылдық округінің аумағы агроклиматтық көрсеткіш бойынша құрғақ далалық зонаға жатады, қатал ұзақ қыста, қысқа қалыпты ыстық жазда, қыстың және жаз температураларының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аз мөлшерімен, құрғақшылықпен сипатталады. Өсімдік жамылғысы әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Топырағы қызыл қоңыр, қоңыр, аз гумусты. Өсімдік жамылғысы тұрақты емес және жеткіліксіз ылғалданған жағдайда, жалпы жазықтық сипатты және аздаған қанық түрлерімен ерекшеленді. Жер оты көктемгі-жазғы-күзгі жайылым ретінде қолданылады, жер бедерінің жағдайына қарай шөп шабуға да болады. Жайылымды тиімді пайдалану, тозуының алдын алу әрбір малды оған қолданылатын шөптің қажеттілігіне қарай орналастыру болып табылады. Ал Байнассай ауылдық округі жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын-қардың аз-көптігіне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 2 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
2023 жылдың 1 қаңтарына Байнассай ауылдық округінде (халықтың жеке ауласы) ірі қара мал 1539 бас, оның ішінде 2581 қой мен ешкілер, 90 бас жылқы бар. Оның ішінде:
Байнассай ауылында: ірі қара мал 986 бас, оның ішінде қой мен ешкілер 2324 бас, жылқы 77 бас. Жайылым көлемі 10545 гектарды құрайды.
Ақмоласай ауылында: ірі қара мал 553 бас, оның ішінде қой мен ешкілер 257 бас, жылқы 13 бас. Жайылым көлемі 4718 гектарды құрайды.
Байнассай ауылдық округінің шаруа қожалықтарындағы мал басы: ірі қара мал 1643 бас, қой мен ешкілер 3431 бас, жылқы 166 басты құрайды.
Шаруа қожалықтарының жайылым алаңы 27325 гектарды құрайды.
Байнассай ауылдық округінде 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылымдық жемшөп жануарлар рационының едәуір бөлігін құрайды. Шөпте азыққа қарағанда әлдеқайда көп қоректік заттар бар. Малды жайылымда ұстау жақсы дамуына ықпал етеді және жануарлардың өсуін күшейтеді, сау төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады. Байнасай ауылдық округінде табиғи жайылымдардың маусымдық сипаты айқын байқалады. Байнасай ауылдық округі аумағында мәдени және аридтік жайылымдар жоқ. Барлық жайылымдар саны мен мөлшері жайылымның шығымдылығына, мал санына және жасыл шөпті азықтандыру нормаларына байланысты учаскелерге (қоршауларға) бөлінеді. Байнасай ауылдық округі маңындағы жайылымдар үшін маусымдық жайылымдарды көшпелі жолмен дәстүрлі пайдаланған жөн, ал алыс маусымдық жайылымдарда алдын ала белгіленген учаскелерде мал жаю керек. Жайылымдарды тиімді пайдалану оны пайдалану мерзімінің түрлі схемасын кезектестіру жолымен жүргізіледі. Жайылым айналымы деп табиғи жайылымдарды бір жылдан бастап жақсартуға бағытталған немесе оның өнімділігін төмендетпей бірнеше жылдан кейін қайталанатын шаралар жүйесі түсініледі. Жалпы, жайылым айналымы мен қоршаған ортаны пайдалану жүйесін қолдану, маусымдар бойынша кезектестіру, өсімдіктердің өнімділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Байнассай ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 4-белдеулі жайылым айналымын жасау. Әрбір малды қоршап бағатын учаскелер жыл бойы тек бір маусым пайдалануы тиіс, егер учаске көктемде пайдаланылса, келесі жылы бұл учаске жазда, ал келесі жылы күзде пайдалануы тиіс. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Байнассай ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 31468 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 7235 гектар жайылым бар.
Байнассай ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Байнассай және Ақмоласай ауылдары) ауылшаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша елді мекеннің 7235 гектар бар жайылымдық алқаптарында, жүктеме нормасы 10 гектар/бас.
Жүктеме нормасы ірі қара мал басына 8,5 гектар/бас, қой мен ешкілер – 1,7 гектар/бас, жылқы – 10,2 гектар/бас болғанда жергілікті халықтың басқа ауылшаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлері.
Қажеттілік:
ірі қара мал үшін – 1539 бас х 8,5 гектар/бас = 13081 гектар;
қой мен ешкілер үшін – 2581 бас х 1,7 гектар/бас = 1637 гектар;
жылқы үшін – 919 бас х 10,2 гектар/бас = 9373 гектар.
Барлығы: 18362 гектар.
Байнассай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Байнассай ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Байнассай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша
Байнассай ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде ІҚМ аналық (сауын) мал басын орналастыру үшін жайылымдарды бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Ел­ді ме­ке­ні
Жай­ы­лым ала­ңы, (га)
Са­уын сиыр­лар­дың бо­луы (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі, (га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Қа­жет­ті­лік­тің қам­та­ма­сыз еті­луі, %
Ар­тық­шы­лық, (га)
1
Бай­нассай
10545
423
8,5
3595,5
-
-
6949,5
2
Ақ­мо­ла­сай
4718
223
8,5
1895,5
-
-
2822,5
Бар­лы­ғы
15263
646
8,5
5491,0
-
-
9772
Байнассай ауылдық округі бойынша жер учаскелерінің меншік иелері бөлігінде ауыл шаруашылығы малдарының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Елді мекен
Малдың болуы түрлері бойынша (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
ІҚМ
1
Бай­нассай
986
2324
77
0
8,5
1,7
10,2
0
8381,0
2
Ақ­мо­ла­сай
553
257
13
0
8,5
1,7
10,2
0
4700,0
Бар­лы­ғы
1539
2581
90
0
8,5
1,7
10,2
0
13081,0
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
Қо­ры­тын­ды (га)
8381,0
3950,8
785,4
0
13117,2
4700,0
436,9
132,6
0
5269,5
13081,0
4387,7
918,0
0
18386,7
Байнассай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша
Байнассай ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі
№
Жер учаскелерін жер пайдаланушылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Түрлері бойынша малдың болуы, (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
Адыл
87,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
2
Ал­ди­яр-Б
1 627,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
3
Ал­ди­яр
336,0
14
20
18
8,5
1,7
10,2
4
Ал­конд
62,0
33
0
0
8,5
1,7
10,2
5
Алекс
450,0
20
0
0
8,5
1,7
10,2
6
Ар­го
80,0
102
0
0
8,5
1,7
10,2
7
Асыл
398,0
12
7
0
8,5
1,7
10,2
8
Ба­кыт
200,0
138
525
26
8,5
1,7
10,2
9
Бак­ка­ли
317,0
65
17
0
8,5
1,7
10,2
10
Бей­ба­рыс
588,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
11
Бер­кут
175,0
0
0
7
8,5
1,7
10,2
12
Га­бит
498,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
13
Гар­маш
252,0
102
37
8
8,5
1,7
10,2
14
Дастан (Часть 1)
2 856,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
15
Ес­бол
677,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
16
Ера­сыл
425,0
21
0
0
8,5
1,7
10,2
17
Жак­сы
248,0
42
5
16
8,5
1,7
10,2
18
Жа­лын
3 623,0
0
1 825
0
8,5
1,7
10,2
19
Ка­ма
59,0
24
19
6
8,5
1,7
10,2
20
Мрия
761,0
191
497
1
8,5
1,7
10,2
21
На­зар­бай
498,0
92
215
1
8,5
1,7
10,2
22
Ник
149,0
13
23
15
8,5
1,7
10,2
23
Ни­ет
180,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
24
Ого­род­ник
6 657,0
180
0
65
8,5
1,7
10,2
25
Рус
39,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
26
Та­бын
124,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
27
Ти­мур И К
537,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
28
Фи­ал­ка
998,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
29
Хади­ша
85,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
30
Юг За­реш­няк
100,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
31
Еле­на
853,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
32
Жа­зит
280,0
26
25
0
8,5
1,7
10,2
33
Му­хаш-Ата
200,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
34
Ну­рах­мет
205,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
35
Нур­бер­ди
379,0
284
42
0
8,5
1,7
10,2
36
Қы­зыл-Көл
1 060,0
24
38
0
8,5
1,7
10,2
37
Аб­ди­бек
474,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
38
Тасп
788,0
91
0
0
8,5
1,7
10,2
Бар­лы­ғы:
27 325,0
1 474
3 295
163
8,5
1,7
10,2
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Ар­тық жай­ы­лым­дар, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
жиы­ны (га)
10
11
12
13
14
0
0
0
0
87,0
0
0
0
0
1 627,0
119
34
184
337
-0,6
281
0
0
281
-218,5
170
0
0
170
280,0
867
0
0
867
-787,0
102
12
0
114
284,1
1 173
893
265
2 331
-2 130,7
553
29
0
581
-264,4
0
0
0
0
588,0
0
0
71
71
103,6
0
0
0
0
498,0
867
63
82
1 012
-759,5
0
0
0
0
2 856,0
0
0
0
0
677,0
179
0
0
179
246,5
357
9
163
529
-280,7
0
3 103
0
3 103
520,5
204
32
61
298
-238,5
1 624
845
10
2 479
-1 717,6
782
366
10
1 158
-659,7
111
39
153
303
-153,6
0
0
0
0
180,0
1 530
0
663
2 193
4 464,0
0
0
0
0
39,0
0
0
0
0
124,0
0
0
0
0
537,0
0
0
0
0
998,0
0
0
0
0
85,0
0
0
0
0
100,0
0
0
0
0
853,0
221
43
0
264
16,5
0
0
0
0
200,0
0
0
0
0
205,0
2 414
71
0
2 485
-2 106,4
204
65
0
269
791,4
0
0
0
0
474,0
774
0
0
774
14,5
12 529
5 602
1 663
19 793
7 532
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға 3 қосымша
Байторысай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар
Осы Байторысай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.
Жоспар құрамында:

3) Байторысай ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі (3 қосымша);
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданған.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Байторысай ауылдық округінде 4 ауылдық елді мекендер бар.
Байторысай ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 50516 гектар, оның ішінде шабындық - 302 гектар, жайылым жерлері – 11059 гектар, 39155 гектар - басқа алаптар.
Жер санаттары бойынша:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 34351 гектар;
елді мекендердің жері – 12791 гектар;
қордағы жерлер – 3373 гектар болып бөлінеді.
Табиғи жағдайлар бойынша Байторысай ауылдық округінің аумағы агроклиматтық көрсеткіш бойынша құрғақ далалық зонаға жатады, қатал ұзақ қыста, қысқа қалыпты ыстық жазда, қыстың және жаз температураларының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аз мөлшерімен, құрғақшылықпен сипатталады. Өсімдік жамылғысы әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Топырағы қызыл қоңыр, қоңыр, аз гумусты. Өсімдік жамылғысы тұрақты емес және жеткіліксіз ылғалданған жағдайда, жалпы жазықтық сипатты және аздаған қанық түрлерімен ерекшеленді. Жер оты көктемгі-жазғы-күзгі жайылым ретінде қолданылады, жер бедерінің жағдайына қарай шөп шабуға да болады. Жайылымды тиімді пайдалану, тозуының алдын алу әрбір малды оған қолданылатын шөптің қажеттілігіне қарай орналастыру болып табылады. Ал Байторысай ауылдық округі жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын-қардың аз-көптігіне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 2 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
2023 жылдың 1 қаңтарына Байторысай ауылдық округінде (халықтың жеке ауласы) ірі қара мал 1552 бас, оның ішінде аналық мал басы 611 бас, 621 қой мен ешкілер және 174 бас жылқы бар. Оның ішінде:
Байторысай ауылында: ірі қара мал 511 бас, оның ішінде аналық мал 225 бас, қой мен ешкілер 243 бас және жылқы 65 бас. Жайылым көлемі 3666 гектарды құрайды.
Дмитриевка ауылында: ірі қара мал 198 бас, оның ішінде аналық мал 97 бас, қой мен ешкілер 65 бас және жылқы 6 бас. Жайылым көлемі 2326 гектарды құрайды.
Покровка ауылдық округінің шаруа қожалықтарындағы мал басы: ірі қара мал 201 бас, қой мен ешкілер 16 бас және жылқы 2 бас. Жайылым көлемі 3857 гектарды құрайды.
Полтавка ауылдық округінің шаруа қожалықтарындағы мал басы: ірі қара мал 642 бас, қой мен ешкілер 297 бас және жылқы 101 басты құрайды. Жайылым көлемі 5372 гектарды құрайды.
Шаруа қожалықтарының жайылым алаңы 9949 гектарды құрайды.
Байторысай ауылдық округінде 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылымдық жемшөп жануарлар рационының едәуір бөлігін құрайды. Шөпте азыққа қарағанда әлдеқайда көп қоректік заттар бар. Малды жайылымда ұстау жақсы дамуына ықпал етеді және жануарлардың өсуін күшейтеді, сау төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады. Байторысай ауылдық округінде табиғи жайылымдардың маусымдық сипаты айқын байқалады. Байторысай ауылдық округі аумағында мәдени және аридтік жайылымдар жоқ. Барлық жайылымдар саны мен мөлшері жайылымның шығымдылығына, мал санына және жасыл шөпті азықтандыру нормаларына байланысты учаскелерге (қоршауларға) бөлінеді. Байторысай ауылдық округі маңындағы жайылымдар үшін маусымдық жайылымдарды көшпелі жолмен дәстүрлі пайдаланған жөн, ал алыс маусымдық жайылымдарда алдын ала белгіленген учаскелерде мал жаю керек. Жайылымдарды тиімді пайдалану оны пайдалану мерзімінің түрлі схемасын кезектестіру жолымен жүргізіледі. Жайылым айналымы деп табиғи жайылымдарды бір жылдан бастап жақсартуға бағытталған немесе оның өнімділігін төмендетпей бірнеше жылдан кейін қайталанатын шаралар жүйесі түсініледі. Жалпы, жайылым айналымы мен қоршаған ортаны пайдалану жүйесін қолдану, маусымдар бойынша кезектестіру, өсімдіктердің өнімділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Байторысай ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 4-белдеулі жайылым айналымын жасау. Әрбір малды қоршап бағатын учаскелер жыл бойы тек бір маусым пайдалануы тиіс, егер учаске көктемде пайдаланылса, келесі жылы бұл учаске жазда, ал келесі жылы күзде пайдалануы тиіс. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Байторысай ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 9949 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 12791 гектар жайылым бар.
Байторысай ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Байторысай, Дмитриевка, Покровка және Полтавка ауылы) ауылшаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша елді мекеннің 12791 гектар бар жайылымдық алқаптарында, жүктеме нормасы 10 гектар.
Жүктеме нормасы ірі қара мал басына 8,5 гектар/бас, қой мен ешкілер – 1,7 гектар/бас, жылқы – 10,2 гектар/бас болғанда жергілікті халықтың басқа ауылшаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлері.
Қажеттілік:
ірі қара мал үшін – 1552 бас х 8,5 гектар/бас = 13192 гектар;
қой мен ешкілер үшін – 621 бас х 1,7 гектар/бас = 1055,7 гектар;
жылқы үшін – 174 бас х 10,2 гектар/бас = 1774,8 гектар.
Барлығы: 16022,5 гектар.
Байторысай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Байторысай ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Байторысай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша
Байторысай ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде ІҚМ аналық (сауын) мал басын орналастыру үшін жайылымдарды бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Ел­ді ме­ке­ні
Жай­ы­лым ала­ңы, (га)
Са­уын сиыр­лар­дың бо­луы (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі, (га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Қа­жет­ті­лік­тің қам­та­ма­сыз еті­луі, %
Ар­тық­шы­лық, (га)
1
Бай­то­ры­сай
3666
225
8,5
1912,5
-
-
1753,5
2
Дмит­ри­ев­ка
2326
97
8,5
824,5
-
-
1501,5
3
По­кров­ка
3857
64
8,5
544,0
3313
4
Пол­тав­ка
5372
225
8,5
1912,5
3459,5
Бар­лы­ғы
15221
611
8,5
5193,0
-
-
10027,5
Байторысай ауылдық округі бойынша жер учаскелерінің меншік иелері бөлігінде ауыл шаруашылығы малдарының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Елді мекен
Малдың болуы түрлері бойынша (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
1
Бай­то­ры­сай
511
243
65
0
8,5
1,7
10,2
0
2
Дмит­ри­ев­ка
198
65
6
0
8,5
1,7
10,2
0
3
По­кров­ка
201
16
2
0
8,5
1,7
10,2
0
4
Пол­тав­ка
642
297
101
0
8,5
1,7
10,2
0
Бар­лы­ғы
1552
621
174
0
8,5
1,7
10,2
0
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
Қо­ры­тын­ды (га)
4343,5
413,1
663,0
0
5419,6
1683,0
110,5
61,2
0
1854,7
1708,5
27,2
20,4
0
1756,1
5457,0
504,9
1030,2
0
6992,1
13192,0
1055,7
1774,8
0
16022,5
Байторысай ауылдық округінде
жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша
Байторысай ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі
№
Жер учаскелерін жер пайдаланушылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Түрлері бойынша малдың болуы, (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
Алек­сандр
218,0
60
0
0
8,5
1,7
10,2
2
Агай­ын­ды
56,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
3
Ак­би­дай
49,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
4
Ак­бу­лак
113,0
9
0
0
8,5
1,7
10,2
5
Ак­жан
288,0
55
154
28
8,5
1,7
10,2
6
Ал­тай
1 259,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
7
Ал­тын-Жер
87,0
0
20
0
8,5
1,7
10,2
8
Ал­маз
60,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
9
Аман­гель­ды
89,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
10
Арай
50,0
0
10
0
8,5
1,7
10,2
11
Ар­гын
263,0
237
0
0
8,5
1,7
10,2
12
Асан
191,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
13
Бо­ла­шак
50,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
14
Вик­тор
390,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
15
Век­тор
78,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
16
Ди­кан+К
731,0
147
0
0
8,5
1,7
10,2
17
Ди­яр-Ата
395,0
11
0
0
8,5
1,7
10,2
18
Жа­нель
543,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
19
Жас­мин
43,0
5
0
0
8,5
1,7
10,2
20
Кар­па­ты
71,0
3
0
0
8,5
1,7
10,2
21
Ка­за­хия
639,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
22
Ко­лос
852,0
0
0
310
8,5
1,7
10,2
23
Кы­зыл­сай -1
325,0
10
0
0
8,5
1,7
10,2
24
Мак­пал
89,0
19
0
0
8,5
1,7
10,2
25
Меч­та
176,0
13
0
0
8,5
1,7
10,2
26
Ни­ко­лай
58,0
10
0
0
8,5
1,7
10,2
27
Ори­он
99,0
7
0
0
8,5
1,7
10,2
28
П-Рус­лан
232,0
5
6
4
8,5
1,7
10,2
29
Ра­хат
79,0
6
0
0
8,5
1,7
10,2
30
Ра­хи­ма
63,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
31
Ритм
110,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
32
Род­ник
464,0
8
0
0
8,5
1,7
10,2
33
Ру­бин-5
21,0
2
0
0
8,5
1,7
10,2
34
Слу­шаш
34,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
35
Сун­кар
89,0
14
0
0
8,5
1,7
10,2
36
Та­ма­ша
387,0
34
17
0
8,5
1,7
10,2
37
То­ран­гул
740,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
38
Ша­руа
89,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
39
Шы­нар
379,0
3
0
0
8,5
1,7
10,2
Бар­лы­ғы:
9 949,0
658
207
342
8,5
1,7
10,2
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Ар­тық жай­ы­лым­дар, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
жиы­ны (га)
10
11
12
13
14
510
0
0
510
-292,0
0
0
0
0
56,0
0
0
0
0
49,0
77
0
0
77
36,5
468
262
286
1 015
-726,9
0
0
0
0
1 259,0
0
34
0
34
53,0
0
0
0
0
60,0
0
0
0
0
89,0
0
17
0
17
33,0
2 015
0
0
2 015
-1 751,5
0
0
0
0
191,0
0
0
0
0
50,0
0
0
0
0
390,0
0
0
0
0
78,0
1 250
0
0
1 250
-518,5
94
0
0
94
301,5
0
0
0
0
543,0
43
0
0
43
0,5
26
0
0
26
45,5
0
0
0
0
639,0
0
0
3 162
3 162
-2 310,0
85
0
0
85
240,0
162
0
0
162
-72,5
111
0
0
111
65,5
85
0
0
85
-27,0
60
0
0
60
39,5
43
10
41
94
138,5
51
0
0
51
28,0
0
0
0
0
63,0
0
0
0
0
110,0
68
0
0
68
396,0
17
0
0
17
4,0
0
0
0
0
34,0
119
0
0
119
-30,0
289
29
0
318
69,1
0
0
0
0
740,0
0
0
0
0
89,0
26
0
0
26
353,5
5 593
352
3 488
9 433
516
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға 4 қосымша
Жайсан ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар
Осы Жайсан ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.
Жоспар құрамында:

3) Жайсан ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі (3 қосымша);
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданған.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Жайсан ауылдық округінде 2 ауылдық елді мекендер бар.
Жайсан ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 53999 гектар, оның ішінде шабындық - 2465 гектар, жайылым жерлері – 24928 гектар, 26606 гектар - басқа алаптар.
Жер санаттары бойынша:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 25126 гектар;
елді мекендердің жері – 16823 гектар;
қордағы жерлер – 12050 гектар болып бөлінеді.
Табиғи жағдайлар бойынша Жайсан ауылдық округінің аумағы агроклиматтық көрсеткіш бойынша құрғақ далалық зонаға жатады, қатал ұзақ қыста, қысқа қалыпты ыстық жазда, қыстың және жаз температураларының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аз мөлшерімен, құрғақшылықпен сипатталады. Өсімдік жамылғысы әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Топырағы қызыл қоңыр, қоңыр, аз гумусты. Өсімдік жамылғысы тұрақты емес және жеткіліксіз ылғалданған жағдайда, жалпы жазықтық сипатты және аздаған қанық түрлерімен ерекшеленді. Жер оты көктемгі-жазғы-күзгі жайылым ретінде қолданылады, жер бедерінің жағдайына қарай шөп шабуға да болады. Жайылымды тиімді пайдалану, тозуының алдын алу әрбір малды оған қолданылатын шөптің қажеттілігіне қарай орналастыру болып табылады. Ал Жайсан ауылдық округі жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын-қардың аз-көптігіне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 2 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
2023 жылдың 1 қаңтарына Жайсан ауылдық округінде (халықтың жеке ауласы) ірі қара мал 3088 бас, 7387 қой мен ешкілер 4788 бас және жылқы 680 бас бар. Оның ішінде:
Жайсан ауылында: ірі қара мал 1957 бас, қой мен ешкілер 3554 бас және жылқы 305 бас. Жайылым көлемі 9733 гектарды құрайды.
Көкпекті ауылында: ірі қара мал 790 бас, қой мен ешкілер 1083 бас, жылқы 364 басты құрайды.
Шаруа қожалықтарының жайылым алаңы 25127 гектарды құрайды.
Жайсан ауылдық округінде 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылымдық жемшөп жануарлар рационының едәуір бөлігін құрайды. Шөпте азыққа қарағанда әлдеқайда көп қоректік заттар бар. Малды жайылымда ұстау жақсы дамуына ықпал етеді және жануарлардың өсуін күшейтеді, сау төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады. Жайсан ауылдық округінде табиғи жайылымдардың маусымдық сипаты айқын байқалады. Жайсан ауылдық округі аумағында мәдени және аридтік жайылымдар жоқ. Барлық жайылымдар саны мен мөлшері жайылымның шығымдылығына, мал санына және жасыл шөпті азықтандыру нормаларына байланысты учаскелерге (қоршауларға) бөлінеді. Жайсан ауылдық округі маңындағы жайылымдар үшін маусымдық жайылымдарды көшпелі жолмен дәстүрлі пайдаланған жөн, ал алыс маусымдық жайылымдарда алдын ала белгіленген учаскелерде мал жаю керек. Жайылымдарды тиімді пайдалану оны пайдалану мерзімінің түрлі схемасын кезектестіру жолымен жүргізіледі. Жайылым айналымы деп табиғи жайылымдарды бір жылдан бастап жақсартуға бағытталған немесе оның өнімділігін төмендетпей бірнеше жылдан кейін қайталанатын шаралар жүйесі түсініледі. Жалпы, жайылым айналымы мен қоршаған ортаны пайдалану жүйесін қолдану, маусымдар бойынша кезектестіру, өсімдіктердің өнімділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Жайсан ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 4-белдеулі жайылым айналымын жасау. Әрбір малды қоршап бағатын учаскелер жыл бойы тек бір маусым пайдалануы тиіс, егер учаске көктемде пайдаланылса, келесі жылы бұл учаске жазда, ал келесі жылы күзде пайдалануы тиіс. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Жайсан ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 53999 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 16823 гектар жайылым бар.
Жайсан ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Жайсан, Жаңатан және Көкпекті ауылы) ауылшаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша елді мекеннің 16823 гектар бар жайылымдық алқаптарында, жүктеме нормасы 10 гектар.
Жүктеме нормасы ірі қара мал басына 8,5 гектар/бас, қой мен ешкілер – 1,7 гектар/бас, жылқы – 10,2 гектар/бас, болғанда жергілікті халықтың басқа ауылшаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлері.
Қажеттілік:
ірі қара мал үшін – 3088 бас х 8,5 гектар/бас = 26248 гектар;
қой мен ешкілер үшін – 4788 бас х 1,7 гектар/бас = 8139 гектар;
жылқы үшін – 680 бас х 10,2 гектар/бас = 6936 гектар;
Барлығы: 41323 гектар.
Жайсан ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Жайсан ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Жайсан ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша
Жайсан ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде ІҚМ аналық (сауын) мал басын орналастыру үшін жайылымдарды бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Ел­ді ме­ке­ні
Жай­ы­лым ала­ңы, (га)
Са­уын сиыр­лар­дың бо­луы (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі, (га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Қа­жет­ті­лік­тің қам­та­ма­сыз еті­луі, %
Ар­тық­шы­лық, (га)
1
Жай­сан
9733
1957
8,5
16634
-
-
-6901
2
Көк­пек­ті
4458
790
8,5
6715
-2257
Бар­лы­ғы
16823
3088
8,5
26248
-
-
-9424
Жайсан ауылдық округі бойынша жер учаскелерінің меншік иелері бөлігінде ауыл шаруашылығы малдарының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Елді мекен
Малдың болуы түрлері бойынша (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
1
Жай­сан
1957
3554
305
0
8,5
1,7
10,2
0
2
Көк­пек­ті
790
1083
364
0
8,5
1,7
10,2
0
Бар­лы­ғы
3088
4788
680
0
8,5
1,7
10,2
0
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
Қо­ры­тын­ды (га)
16634
36250,8
3111
0
55995,8
6715
11046,6
3712,8
0
21474,4
26248
48837,6
6936
0
82021,6
Жайсан ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша
Жайсан ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі
№
Жер учаскелерін жер пайдаланушылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Түрлері бойынша малдың болуы, (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
Дастан-Часть2
213,0
37
0
0
8,5
1,7
10,2
2
Ак­та­нау-Элит
326,0
82
543
9
8,5
1,7
10,2
3
Нур­бик
327,0
226
30
30
8,5
1,7
10,2
4
Ораз
40,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
5
Өр­кен­ді
28,0
104
0
0
8,5
1,7
10,2
6
Адилга­ли
120,0
24
0
0
8,5
1,7
10,2
7
Адилет
136,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
8
Ай­дос
435,0
0
0
13
8,5
1,7
10,2
9
Ал­тай
2 570,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
10
Аль­жан
71,0
20
100
20
8,5
1,7
10,2
11
Ама­нат
594,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
12
Амир-А
138,0
25
30
0
8,5
1,7
10,2
13
Ану­ар
324,0
30
20
0
8,5
1,7
10,2
14
Ас­хат
116,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
15
Бер­ди­бай
47,0
2
48
0
8,5
1,7
10,2
16
Дастан Дар­хан­ба­ев
132,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
17
До­с­ма­гам­бет
112,0
27
15
8
8,5
1,7
10,2
18
Ера­лы
2 914,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
19
Жай­сан
1 299,0
100
0
0
8,5
1,7
10,2
20
Жай­ык
754,0
81
72
0
8,5
1,7
10,2
21
Жа­лын -1
360,0
60
0
8
8,5
1,7
10,2
22
За­ма­ным
2 888,0
98
190
0
8,5
1,7
10,2
23
Ка­дыр
277,0
27
50
5
8,5
1,7
10,2
24
Ка­ир
109,0
0
75
0
8,5
1,7
10,2
25
Кур­маш
2 591,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
26
Мух­тар
422,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
27
На­урыз­га­ли
858,0
329
0
260
8,5
1,7
10,2
28
Орын­га­ли
50,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
29
Өр­кен­деу
380,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
30
Ра­май
4 040,0
0
0
210
8,5
1,7
10,2
31
Ра­хим­жан
300,0
204
60
2
8,5
1,7
10,2
32
Сул­тан­бек
120,0
39
40
26
8,5
1,7
10,2
33
Сыр­га
99,0
23
0
13
8,5
1,7
10,2
34
Тын
311,0
14
27
0
8,5
1,7
10,2
35
Ха­ким
337,0
19
60
0
8,5
1,7
10,2
36
Ырыс
71,0
4
8
1
8,5
1,7
10,2
Бар­лы­ғы:
23 909,0
1 575
1 368
605
8,5
1,7
10,2
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Ар­тық жай­ы­лым­дар, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
жиы­ны (га)
10
11
12
13
14
315
0
0
315
-101,5
697
923
92
1 712
-1 385,9
1 921
51
306
2 278
-1 951,0
0
0
0
0
40,0
884
0
0
884
-856,0
204
0
0
204
-84,0
0
0
0
0
136,0
0
0
133
133
302,4
0
0
0
0
2 570,0
170
170
204
544
-473,0
0
0
0
0
594,0
213
51
0
264
-125,5
255
34
0
289
35,0
0
0
0
0
116,0
17
82
0
99
-51,6
0
0
0
0
132,0
230
26
82
337
-224,6
0
0
0
0
2 914,0
850
0
0
850
449,0
689
122
0
811
-56,9
510
0
82
592
-231,6
833
323
0
1 156
1 732,0
230
85
51
366
-88,5
0
128
0
128
-18,5
0
0
0
0
2 591,0
0
0
0
0
422,0
2 797
0
2 652
5 449
-4 590,5
0
0
0
0
50,0
0
0
0
0
380,0
0
0
2 142
2 142
1 898,0
1 734
102
20
1 856
-1 556,4
332
68
265
665
-544,7
196
0
133
328
-229,1
119
46
0
165
146,1
162
102
0
264
73,5
34
14
10
58
13,2
13 388
2 326
6 171
21 884
2 025
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға 5 қосымша
Қаратоғай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар
Осы Қаратоғай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.
Жоспар құрамында:

3) Қаратоғай ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі (3 қосымша);
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданған.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Қаратоғай ауылдық округінде 1 ауылдық елді мекендер бар.
Қаратоғай ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 22840 гектар, оның ішінде шабындық - 15 гектар, жайылым жерлері – 10930 гектар, 11895 гектар - басқа алаптар.
Жер санаттары бойынша:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 13823 гектар;
елді мекендердің жері – 4915 гектар;
қордағы жерлер – 4102 гектар болып бөлінеді.
Табиғи жағдайлар бойынша Қаратоғай ауылдық округінің аумағы агроклиматтық көрсеткіш бойынша құрғақ далалық зонаға жатады, қатал ұзақ қыста, қысқа қалыпты ыстық жазда, қыстың және жаз температураларының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аз мөлшерімен, құрғақшылықпен сипатталады. Өсімдік жамылғысы әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Топырағы қызыл қоңыр, қоңыр, аз гумусты. Өсімдік жамылғысы тұрақты емес және жеткіліксіз ылғалданған жағдайда, жалпы жазықтық сипатты және аздаған қанық түрлерімен ерекшеленді. Жер оты көктемгі-жазғы-күзгі жайылым ретінде қолданылады, жер бедерінің жағдайына қарай шөп шабуға да болады. Жайылымды тиімді пайдалану, тозуының алдын алу әрбір малды оған қолданылатын шөптің қажеттілігіне қарай орналастыру болып табылады. Ал Қаратоғай ауылдық округі жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын-қардың аз-көптігіне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 2 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
2023 жылдың 1 қаңтарына Қаратоғай ауылдық округінде (халықтың жеке ауласы) ірі қара мал 1160 бас, 1570 қой мен ешкілер және 143 бас жылқы бар. Оның ішінде:
Қаратоғай ауылында: ірі қара мал 715 бас, оның ішінде аналық мал 365 бас, қой мен ешкілер 227 бас және жылқы 121 бас. Жайылым көлемі 7526 гектарды құрайды.
Шаруа қожалықтарының жайылым алаңы 13823 гектарды құрайды.
Қаратоғай ауылдық округінде 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылымдық жемшөп жануарлар рационының едәуір бөлігін құрайды. Шөпте азыққа қарағанда әлдеқайда көп қоректік заттар бар. Малды жайылымда ұстау жақсы дамуына ықпал етеді және жануарлардың өсуін күшейтеді, сау төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады. Қаратоғай ауылдық округінде табиғи жайылымдардың маусымдық сипаты айқын байқалады. Қаратоғай ауылдық округі аумағында мәдени және аридтік жайылымдар жоқ. Барлық жайылымдар саны мен мөлшері жайылымның шығымдылығына, мал санына және жасыл шөпті азықтандыру нормаларына байланысты учаскелерге (қоршауларға) бөлінеді. Қаратоғай ауылдық округі маңындағы жайылымдар үшін маусымдық жайылымдарды көшпелі жолмен дәстүрлі пайдаланған жөн, ал алыс маусымдық жайылымдарда алдын ала белгіленген учаскелерде мал жаю керек. Жайылымдарды тиімді пайдалану оны пайдалану мерзімінің түрлі схемасын кезектестіру жолымен жүргізіледі. Жайылым айналымы деп табиғи жайылымдарды бір жылдан бастап жақсартуға бағытталған немесе оның өнімділігін төмендетпей бірнеше жылдан кейін қайталанатын шаралар жүйесі түсініледі. Жалпы, жайылым айналымы мен қоршаған ортаны пайдалану жүйесін қолдану, маусымдар бойынша кезектестіру, өсімдіктердің өнімділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Қаратоғай ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 4-белдеулі жайылым айналымын жасау. Әрбір малды қоршап бағатын учаскелер жыл бойы тек бір маусым пайдалануы тиіс, егер учаске көктемде пайдаланылса, келесі жылы бұл учаске жазда, ал келесі жылы күзде пайдалануы тиіс. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Қаратоғай ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 13823 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 4915 гектар жайылым бар.
Қаратоғай ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Қаратоғай ауылы) ауылшаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша елді мекеннің 119433 гектар бар жайылымдық алқаптарында, жүктеме нормасы 10 гектар/бас.
Жүктеме нормасы ірі қара мал басына 8,5 гектар/бас, қой мен ешкілер – 1,7 гектар/бас, жылқы – 10,2 гектар/бас, болғанда жергілікті халықтың басқа ауылшаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлері.
Қажеттілік:
ірі қара мал үшін – 1160 бас х 8,5 гектар/бас = 9860 гектар;
қой мен ешкілер үшін – 1570 бас х 1,7 гектар/бас = 2669 гектар;
жылқы үшін – 143 бас х 10,2 гектар/бас = 1458,6 гектар;
Барлығы: 13987,6 гектар.
Қаратоғай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Қаратоғай ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Қаратоғай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша
Қаратоғай ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде ІҚМ аналық (сауын) мал басын орналастыру үшін жайылымдарды бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Ел­ді ме­ке­ні
Жай­ы­лым ала­ңы, (га)
Са­уын сиыр­лар­дың бо­луы (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі, (га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Қа­жет­ті­лік­тің қам­та­ма­сыз еті­луі, %
Ар­тық­шы­лық, (га)
1
Қа­ра­то­ғай
7526
715
8,5
6077,5
-
-
1448,5
Бар­лы­ғы
7526
715
8,5
6077,0
-
-
1448,5
Қаратоғай ауылдық округі бойынша жер учаскелерінің меншік иелері бөлігінде ауыл шаруашылығы малдарының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Елді мекен
Малдың болуы түрлері бойынша (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
1
Қа­ра­то­ғай
1308
227
143
0
8,5
1,7
10,2
0
Бар­лы­ғы
1308
227
143
0
8,5
1,7
10,2
0
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
Қо­ры­тын­ды (га)
11118
385,9
1458,6
0
12962,5
11118
385,9
1458,6
0
12962,5
Қаратоғай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша
Қаратоғай ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі
№
Жер учаскелерін жер пайдаланушылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Түрлері бойынша малдың болуы, (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
ІҚМ
ҰМҚ
жылқы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
Ак­бо­кен
919,0
3
81
0
8,5
1,7
10,2
2
Алем
399,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
3
Ару­жан
173,0
7
45
8,5
1,7
10,2
4
Ары­стан­га­ли
720,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
5
Асеб
296,0
43
35
0
8,5
1,7
10,2
6
Бес-Ка­ла
1 654,0
223
0
0
8,5
1,7
10,2
7
Бо­ла­шак
467,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
8
Жа­на Тур­мыс
155,0
142
0
0
8,5
1,7
10,2
9
Зам­за
148,0
70
0
0
8,5
1,7
10,2
10
Ку­дас
1 175,0
175
26
0
8,5
1,7
10,2
11
Нур-Тас
909,0
106
23
8,5
1,7
10,2
12
Орал­ман
261,0
20
17
0
8,5
1,7
10,2
13
Тасп
293,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
14
Та­у­кел
969,0
179
0
0
8,5
1,7
10,2
15
Ти­мур
132,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
16
Ше­гем-Ата
369,0
225
0
0
8,5
1,7
10,2
Бар­лы­ғы:
9 039,0
1 193
227
0
8,5
1,7
10,2
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Артық жайылымдар, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
жиы­ны (га)
10
11
12
13
14
26
138
0
163
755,8
0
0
0
0
399,0
60
77
0
136
37,0
0
0
0
0
720,0
366
60
0
425
-129,0
1 896
0
0
1 896
-241,5
0
0
0
0
467,0
1 207
0
0
1 207
-1 052,0
595
0
0
595
-447,0
1 488
44
0
1 532
-356,7
901
39
0
940
-31,1
170
29
0
199
62,1
0
0
0
0
293,0
1 522
0
0
1 522
-552,5
0
0
0
0
132,0
1 913
0
0
1 913
-1 543,5
10 141
386
0
10 526
-1 487
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға 6 қосымша
Қарашай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар
Осы Қарашай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.
Жоспар құрамында:

3) Қарашай ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі (3 қосымша);
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданған.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Қарашай ауылдық округінде 2 ауылдық елді мекендер бар.
Қарашай ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 46806 гектар, оның ішінде шабындық - 27 гектар, жайылым жерлері – 14517 гектар, 32262 гектар - басқа алаптар.
Жер санаттары бойынша:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 31484 гектар;
елді мекендердің жері – 7688 гектар;
қордағы жерлер – 7634 гектар болып бөлінеді.
Табиғи жағдайлар бойынша Қарашай ауылдық округінің аумағы агроклиматтық көрсеткіш бойынша құрғақ далалық зонаға жатады, қатал ұзақ қыста, қысқа қалыпты ыстық жазда, қыстың және жаз температураларының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аз мөлшерімен, құрғақшылықпен сипатталады. Өсімдік жамылғысы әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Топырағы қызыл қоңыр, қоңыр, аз гумусты. Өсімдік жамылғысы тұрақты емес және жеткіліксіз ылғалданған жағдайда, жалпы жазықтық сипатты және аздаған қанық түрлерімен ерекшеленді. Жер оты көктемгі-жазғы-күзгі жайылым ретінде қолданылады, жер бедерінің жағдайына қарай шөп шабуға да болады. Жайылымды тиімді пайдалану, тозуының алдын алу әрбір малды оған қолданылатын шөптің қажеттілігіне қарай орналастыру болып табылады. Ал Қарашай ауылдық округі жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын-қардың аз-көптігіне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 2 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
2023 жылдың 1 қаңтарына Қарашай ауылдық округінде (халықтың жеке ауласы) ірі қара мал 1232 бас, 1004 қой мен ешкілер және 274 бас жылқы бар. Оның ішінде:
Қаратаусай ауылында: ірі қара мал 448 бас, қой мен ешкілер 320 бас және жылқы 120 бас. Жайылым көлемі 6252 гектарды құрайды.
Аққайың ауылында: ірі қара мал 784 бас, қой мен ешкілер 684 бас және жылқы 154 бас. Жайылым көлемі 2816 гектарды құрайды.
Шаруа қожалықтарының жайылым алаңы 17569 гектарды құрайды.
Қарашай ауылдық округінде 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылымдық жемшөп жануарлар рационының едәуір бөлігін құрайды. Шөпте азыққа қарағанда әлдеқайда көп қоректік заттар бар. Малды жайылымда ұстау жақсы дамуына ықпал етеді және жануарлардың өсуін күшейтеді, сау төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады. Қарашай ауылдық округінде табиғи жайылымдардың маусымдық сипаты айқын байқалады. Қарашай ауылдық округі аумағында мәдени және аридтік жайылымдар жоқ. Барлық жайылымдар саны мен мөлшері жайылымның шығымдылығына, мал санына және жасыл шөпті азықтандыру нормаларына байланысты учаскелерге (қоршауларға) бөлінеді. Қарашай ауылдық округі маңындағы жайылымдарды тыныстандырып, демалдыру үшін маусымдық жайылымдарды көшпелі жолмен дәстүрлі пайдаланған жөн, ал алыс маусымдық жайылымдарда алдын ала белгіленген учаскелерде мал жаю керек. Жайылымдарды тиімді пайдалану оны пайдалану мерзімінің түрлі схемасын кезектестіру жолымен жүргізіледі. Жайылым айналымы деп табиғи жайылымдарды бір жылдан бастап жақсартуға бағытталған немесе оның өнімділігін төмендетпей бірнеше жылдан кейін қайталанатын шаралар жүйесі түсініледі. Жалпы, жайылым айналымы мен қоршаған ортаны пайдалану жүйесін қолдану, маусымдар бойынша кезектестіру, өсімдіктердің өнімділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Қарашай ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 4-белдеулі жайылым айналымын жасау. Әрбір малды қоршап бағатын учаскелер жыл бойы тек бір маусым пайдалануы тиіс, егер учаске көктемде пайдаланылса, келесі жылы бұл учаске жазда, ал келесі жылы күзде пайдалануы тиіс. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Қарашай ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 46806 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 7688 гектар жайылым бар.
Қарашай ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Қаратаусай және Аққайың ауылы) ауылшаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша елді мекеннің 7688 гектар бар жайылымдық алқаптарында, жүктеме нормасы 10 гектар/бас.
Жүктеме нормасы ірі қара мал басына 8,5 гектар/бас, қой мен ешкілер – 1,7 гектар/бас, жылқы – 10,2 гектар/бас, болғанда жергілікті халықтың басқа ауылшаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлері.
Қажеттілік:
ірі қара мал үшін – 1232 бас х 8,5 гектар/бас = 10472 гектар;
қой мен ешкілер үшін – 1004 бас х 1,7 гектар/бас = 1706,8 гектар;
жылқы үшін – 274 бас х 10,2 гектар/бас = 2731,8 гектар.
Барлығы: 14910,6 гектар.
Қарашай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Қарашай ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Қарашай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша
Қарашай ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде ІҚМ аналық (сауын) мал басын орналастыру үшін жайылымдарды бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Ел­ді ме­ке­ні
Жай­ы­лым ала­ңы, (га)
Са­уын сиыр­лар­дың бо­луы (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі, (га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Қа­жет­ті­лік­тің қам­та­ма­сыз еті­луі, %
Ар­тық­шы­лық, (га)
1
Қа­ра­та­у­сай
6252,0
448
8,5
3808,0
-
-
2444,0
2
Ақ­қай­ын
2816,0
784
8,5
6664,0
-3848,0
Бар­лы­ғы
9068,0
1232,0
8,5
10472,0
-
-
2444,0
Қарашай ауылдық округі бойынша жер учаскелерінің меншік иелері бөлігінде ауыл шаруашылығы малдарының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Елді мекен
Малдың болуы түрлері бойынша (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
1
Қа­ра­та­у­сай
448
320
120
0
8,5
1,7
10,2
0
2
Ақ­қай­ын
784
684
154
0
8,5
1,7
10,2
0
Бар­лы­ғы
1232
1004
274
0
8,5
1,7
10,2
0
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жылқы
түйе
Қорытынды (га)
3808
544
1224
0
5576
6664
1162,8
1507,8
0
9334,6
10472
1706,8
2731,8
0
14910,6
Қарашай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша
Қарашай ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі
№
Жер учаскелерін жер пайдаланушылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Түрлері бойынша малдың болуы, (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
Ак­кай­ын
15,0
3
0
0
8,5
1,7
10,2
2
Алем
3 440,0
214
54
0
8,5
1,7
10,2
3
Али­шер и К
4 959,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
4
Ал­ни­яз
52,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
5
Ал­тын-Уя
245,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
6
Alim
17,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
7
Ан­гур
163,0
77
0
0
8,5
1,7
10,2
8
Ара-2
99,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
9
Аслан и К
90,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
10
Аста­на
255,0
8
0
4
8,5
1,7
10,2
11
Ба­ур­жан
299,0
27
82
1
8,5
1,7
10,2
12
Бай­ка­дам и К
325,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
13
Бо­бек
10,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
14
Ди­на
2 517,0
0
423
147
8,5
1,7
10,2
15
Егин
102,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
16
Жай­лау
524,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
17
Жан­се­рик
1 098,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
18
Жа­сыл-Жер
215,0
101
0
3
8,5
1,7
10,2
19
Жу­са
193,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
20
Ис­ма­ил
850,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
21
Кай­рат
27,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
22
Ка­рим
106,0
32
266
147
8,5
1,7
10,2
23
Ке­рей
97,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
24
Ку­ан­тай
601,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
25
Ляз­зат
59,0
9
4
4
8,5
1,7
10,2
26
Ме­ру­ерт
160,0
0
179
0
8,5
1,7
10,2
27
Меч­та
147,0
0
0
121
8,5
1,7
10,2
28
Ор­леу
81,0
38
0
4
8,5
1,7
10,2
29
Пре­стиж
51,0
27
12
3
8,5
1,7
10,2
30
Са­гы­ныш
15,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
31
Ти­мур и К
56,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
32
То­ран­гул
352,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
33
Ве­лес
84,0
15
0
0
8,5
1,7
10,2
34
Али­шер Т
265,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
Бар­лы­ғы:
17 569,0
551
1 020
434
8,5
1,7
10,2
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Ар­тық жай­ы­лым­дар, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
жиы­ны (га)
10
11
12
13
14
26
0
0
26
-10,5
1 819
92
0
1 911
1 529,2
0
0
0
0
4 959,0
0
0
0
0
52,0
0
0
0
0
245,0
0
0
0
0
17,0
655
0
0
655
-491,5
0
0
0
0
99,0
0
0
0
0
90,0
68
0
41
109
146,2
230
139
10
379
-80,1
0
0
0
0
325,0
0
0
0
0
10,0
0
719
1 499
2 219
298,5
0
0
0
0
102,0
0
0
0
0
524,0
0
0
0
0
1 098,0
859
0
31
889
-674,1
0
0
0
0
193,0
0
0
0
0
850,0
0
0
0
0
27,0
272
452
1 499
2 224
-2 117,6
0
0
0
0
97,0
0
0
0
0
601,0
77
7
41
124
-65,1
0
304
0
304
-144,3
0
0
1 234
1 234
-1 087,2
323
0
41
364
-282,8
230
20
31
281
-229,5
0
0
0
0
15,0
0
0
0
0
56,0
0
0
0
0
352,0
128
0
0
128
-43,5
0
0
0
0
265,0
4 684
1 734
4 427
10 844
6 725
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға 7 қосымша
Құрмансай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар
Осы Құрмансай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.
Жоспар құрамында:

3) Құрмансай ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі (3 қосымша);
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданған.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Құрмансай ауылдық округінде 3 ауылдық елді мекендер бар.
Құрмансай ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 82999 гектар, оның ішінде шабындық - 20 гектар, жайылым жерлері – 40398 гектар, 42581 гектар - басқа алаптар.
Жер санаттары бойынша:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 51897 гектар;
елді мекендердің жері – 16600 гектар;
қордағы жерлер – 14502 гектар болып бөлінеді.
Табиғи жағдайлар бойынша Құрмансай ауылдық округінің аумағы агроклиматтық көрсеткіш бойынша құрғақ далалық зонаға жатады, қатал ұзақ қыста, қысқа қалыпты ыстық жазда, қыстың және жаз температураларының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аз мөлшерімен, құрғақшылықпен сипатталады. Өсімдік жамылғысы әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Топырағы қызыл қоңыр, қоңыр, аз гумусты. Өсімдік жамылғысы тұрақты емес және жеткіліксіз ылғалданған жағдайда, жалпы жазықтық сипатты және аздаған қанық түрлерімен ерекшеленді. Жер оты көктемгі-жазғы-күзгі жайылым ретінде қолданылады, жер бедерінің жағдайына қарай шөп шабуға да болады. Жайылымды тиімді пайдалану, тозуының алдын алу әрбір малды оған қолданылатын шөптің қажеттілігіне қарай орналастыру болып табылады. Ал Құрмансай ауылдық округі жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын-қардың аз-көптігіне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 2 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
2023 жылдың 1 қаңтарына Құрмансай ауылдық округінде (халықтың жеке ауласы) ірі қара мал 849 бас, оның ішінде аналық мал басы 453 бас, 1361 қой мен ешкілер және 87 бас жылқы бар. Оның ішінде:
Құрмансай ауылында: ірі қара мал 269 бас, қой мен ешкілер 1177 бас және жылқы 50 бас. Жайылым көлемі 9197 гектарды құрайды.
Егізата ауылында: ірі қара мал 190 бас, қой мен ешкілер 108 бас және жылқы 19 бас. Жайылым көлемі 2494гектарды құрайды.
Шанды ауылында: ірі қара мал 54 бас, қой мен ешкілер 76 бас және жылқы 18 бас. Жайылым көлемі 5157гектарды құрайды.
Құрмансай ауылдық округінің шаруа қожалықтарындағы мал басы: ірі қара мал 3622 бас, қой мен ешкілер 4596 бас және жылқы 727 басты құрайды.
Шаруа қожалықтарының жайылым алаңы 51897 гектарды құрайды.
Құрмансай ауылдық округінде 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылымдық жемшөп жануарлар рационының едәуір бөлігін құрайды. Шөпте азыққа қарағанда әлдеқайда көп қоректік заттар бар. Малды жайылымда ұстау жақсы дамуына ықпал етеді және жануарлардың өсуін күшейтеді, сау төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады. Құрмансай ауылдық округінде табиғи жайылымдардың маусымдық сипаты айқын байқалады. Құрмансай ауылдық округі аумағында мәдени және аридтік жайылымдар жоқ. Барлық жайылымдар саны мен мөлшері жайылымның шығымдылығына, мал санына және жасыл шөпті азықтандыру нормаларына байланысты учаскелерге (қоршауларға) бөлінеді. Құрмансай ауылдық округі маңындағы жайылымдар үшін маусымдық жайылымдарды көшпелі жолмен дәстүрлі пайдаланған жөн, ал алыс маусымдық жайылымдарда алдын ала белгіленген учаскелерде мал жаю керек. Жайылымдарды тиімді пайдалану оны пайдалану мерзімінің түрлі схемасын кезектестіру жолымен жүргізіледі. Жайылым айналымы деп табиғи жайылымдарды бір жылдан бастап жақсартуға бағытталған немесе оның өнімділігін төмендетпей бірнеше жылдан кейін қайталанатын шаралар жүйесі түсініледі. Жалпы, жайылым айналымы мен қоршаған ортаны пайдалану жүйесін қолдану, маусымдар бойынша кезектестіру, өсімдіктердің өнімділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Құрмансай ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 4-белдеулі жайылым айналымын жасау. Әрбір малды қоршап бағатын учаскелер жыл бойы тек бір маусым пайдалануы тиіс, егер учаске көктемде пайдаланылса, келесі жылы бұл учаске жазда, ал келесі жылы күзде пайдалануы тиіс. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Құрмансай ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 51897 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 16600 гектар жайылым бар.
Құрмансай ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Құрмансай, Егізата және Шанды ауылы) ауылшаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша елді мекеннің 16600 гектар бар жайылымдық алқаптарында, жүктеме нормасы 10 гектар/бас.
Жүктеме нормасы ірі қара мал басына 8,5 гектар/бас, қой мен ешкілер – 1,7 гектар/бас, жылқы – 10,2 гектар/бас, түйе – 23 гектар/бас болғанда жергілікті халықтың басқа ауылшаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлерді.
Қажеттілік:
ірі қара мал үшін – 849 бас х 8,5 гектар/бас = 7216 гектар;
қой мен ешкілер үшін – 1361 бас х 1,7 гектар/бас = 2313 гектар;
жылқы үшін – 87 бас х 10,2 гектар/бас = 887 гектар;
Барлығы: 10417 гектар.
Құрмансай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Құрмансай ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Құрмансай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша
Құрмансай ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде ІҚМ аналық (сауын) мал басын орналастыру үшін жайылымдарды бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Ел­ді ме­ке­ні
Жай­ы­лым ала­ңы, (га)
Са­уын сиыр­лар­дың бо­луы (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі, (га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Қа­жет­ті­лік­тің қам­та­ма­сыз еті­луі, %
Ар­тық­шы­лық, (га)
1
Құр­ман­сай
9197
269
8,5
2286,5
-
-
6910,5
2
Егі­за­та
2494
190
8,5
1615,0
879,0
3
Шаң­ды
5157
54
8,5
459,0
4698
Бар­лы­ғы
16848
513
8,5
4360,5
-
-
12487,5
Құрмансай ауылдық округі бойынша жер учаскелерінің меншік иелері бөлігінде ауыл шаруашылығы малдарының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Елді мекен
Малдың болуы түрлері бойынша (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
1
Құр­ман­сай
491
1177
50
0
8,5
1,7
10,2
0
2
Егі­за­та
277
108
19
0
8,5
1,7
10,2
0
3
Шаң­ды
81
76
18
0
8,5
1,7
10,2
0
Бар­лы­ғы
849
1361
87
0
8,5
1,7
10,2
0
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
Қо­ры­тын­ды (га)
4173,5
2000,9
510,0
0
6684,4
2354,5
183,6
193,8
0
2731,9
688,5
129,2
183,6
0
1001,3
7216,5
2313,7
887,4
0
10417,6
Құрмансай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша
Құрмансай ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі
№
Жер учаскелерін жер пайдаланушылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Түрлері бойынша малдың болуы, (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
Дау­лет-Б
833,0
301
18
0
8,5
1,7
10,2
2
Мир-2018
593,0
134
0
20
8,5
1,7
10,2
3
Аб­ды­рас­ул
85,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
4
Абат\Аман­га­ли­ев
2 807,0
270
1 212
108
8,5
1,7
10,2
5
Ай
430,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
6
Ай­жан-А
1 356,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
7
Ары­стан
3 270,0
485
36
27
8,5
1,7
10,2
8
Бау­бек
932,0
183
0
48
8,5
1,7
10,2
9
Бе­рік
109,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
10
Бір­лік
200,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
11
Ви­ка
504,0
20
0
0
8,5
1,7
10,2
12
Гор­но­вод­ское
680,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
13
Гул-Нур
365,0
0
784
0
8,5
1,7
10,2
14
Да­ре­ге­мир
330,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
15
Жак­се­кен
224,0
17
20
6
8,5
1,7
10,2
16
Кар­лы­гаш
444,0
112
101
18
8,5
1,7
10,2
17
Кур­ман­сай
220,0
65
0
0
8,5
1,7
10,2
18
Минслу
443,0
11
0
0
8,5
1,7
10,2
19
На­деж­да
25,0
6
1
0
8,5
1,7
10,2
20
На­зым
242,0
8
0
0
8,5
1,7
10,2
21
Нур-Ата­ме­кен-Ко­п­жан Н.А.
1 170,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
22
Ого­нек
57,0
18
0
22
8,5
1,7
10,2
23
Орал
218,0
16
0
3
8,5
1,7
10,2
24
Ора­лу
242,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
25
Ра­хат
848,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
26
Ро­маш­ка
546,0
15
52
2
8,5
1,7
10,2
27
Са­ги
499,0
62
0
6
8,5
1,7
10,2
28
Са­рой
1 617,0
31
300
0
8,5
1,7
10,2
29
Се­ним
900,0
107
192
33
8,5
1,7
10,2
30
Сер-Мер
1 810,0
95
210
74
8,5
1,7
10,2
31
Се­рик
277,0
39
0
1
8,5
1,7
10,2
32
Фа­кел
397,0
323
46
80
8,5
1,7
10,2
33
Фи­ал­ка
1 158,0
258
1 172
167
8,5
1,7
10,2
34
Ыр­гыз
261,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
35
Со­дру­же­ство
30,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
36
Сул­тан
4 059,0
424
0
69
8,5
1,7
10,2
37
Асыл-Му­рат
2 043,0
0
0
331
8,5
1,7
10,2
38
Ку­ла­гер-С
1 940,0
65
0
10
8,5
1,7
10,2
39
Мак­сим
89,0
202
71
5
8,5
1,7
10,2
40
Бе­ре­кет-1
696,0
236
0
48
8,5
1,7
10,2
Бар­лы­ғы:
32 949,0
3 503
4 215
1 078
8,5
1,7
10,2
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Ар­тық жай­ы­лым­дар, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
жиы­ны (га)
10
11
12
13
14
2 559
31
0
2 589
-1 756,1
1 139
0
204
1 343
-750,0
0
0
0
0
85,0
2 295
2 060
1 102
5 457
-2 650,0
0
0
0
0
430,0
0
0
0
0
1 356,0
4 123
61
275
4 459
-1 189,1
1 556
0
490
2 045
-1 113,1
0
0
0
0
109,0
0
0
0
0
200,0
170
0
0
170
334,0
0
0
0
0
680,0
0
1 333
0
1 333
-967,8
0
0
0
0
330,0
145
34
61
240
-15,7
952
172
184
1 307
-863,3
553
0
0
553
-332,5
94
0
0
94
349,5
51
2
0
53
-27,7
68
0
0
68
174,0
0
0
0
0
1 170,0
153
0
224
377
-320,4
136
0
31
167
51,4
0
0
0
0
242,0
0
0
0
0
848,0
128
88
20
236
309,7
527
0
61
588
-89,2
264
510
0
774
843,5
910
326
337
1 573
-672,5
808
357
755
1 919
-109,3
332
0
10
342
-64,7
2 746
78
816
3 640
-3 242,7
2 193
1 992
1 703
5 889
-4 730,8
0
0
0
0
261,0
0
0
0
0
30,0
3 604
0
704
4 308
-248,8
0
0
3 376
3 376
-1 333,2
553
0
102
655
1 285,5
1 717
121
51
1 889
-1 799,7
2 006
0
490
2 496
-1 799,6
29 776
7 166
10 996
47 937
-14 988
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға 8 қосымша
Қызылжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар
Осы Қызылжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.
Жоспар құрамында:

3) Қызылжар ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі (3 қосымша);
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданған.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Қызылжар ауылдық округінде 3 ауылдық елді мекендер бар.
Қызылжар ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 49399 гектар, оның ішінде шабындық - 54 гектар, жайылым жерлері – 15342 гектар, 34003 гектар - басқа алаптар.
Жер санаттары бойынша:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 34399 гектар;
елді мекендердің жері – 5950 гектар;
қордағы жерлер – 9050 гектар болып бөлінеді.
Табиғи жағдайлар бойынша Қызылжар ауылдық округінің аумағы агроклиматтық көрсеткіш бойынша құрғақ далалық зонаға жатады, қатал ұзақ қыста, қысқа қалыпты ыстық жазда, қыстың және жаз температураларының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аз мөлшерімен, құрғақшылықпен сипатталады. Өсімдік жамылғысы әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Топырағы қызыл қоңыр, қоңыр, аз гумусты. Өсімдік жамылғысы тұрақты емес және жеткіліксіз ылғалданған жағдайда, жалпы жазықтық сипатты және аздаған қанық түрлерімен ерекшеленді. Жер оты көктемгі-жазғы-күзгі жайылым ретінде қолданылады, жер бедерінің жағдайына қарай шөп шабуға да болады. Жайылымды тиімді пайдалану, тозуының алдын алу әрбір малды оған қолданылатын шөптің қажеттілігіне қарай орналастыру болып табылады. Ал Қызылжар ауылдық округі жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын-қардың аз-көптігіне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 2 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
2023 жылдың 1 қаңтарына Қызылжар ауылдық округінде (халықтың жеке ауласы) ірі қара мал 1692 бас, 2007 қой мен ешкілер және 251 бас бар. Оның ішінде:
Қызылжар ауылында: ірі қара мал 420 бас, қой мен ешкілер 689 бас және жылқы 155 бас. Жайылым көлемі 3453 гектарды құрайды.
Бөрте ауылында: ірі қара мал 886 бас, қой мен ешкілер 987 бас және жылқы 24 бас. Жайылым көлемі 5287 гектарды құрайды.
Шевченко ауылында: ірі қара мал 486 бас, қой мен ешкілер 331 бас және жылқы 72 бас. Жайылым көлемі 3063 гектарды құрайды.
Қызылжар ауылдық округінің шаруа қожалықтарындағы мал басы: ірі қара мал 897 бас, қой мен ешкілер 617 бас және жылқы 310 басты құрайды.
Шаруа қожалықтарының жайылым алаңы 34339 гектарды құрайды. Жайылым қажеттілігі жоқ.
Қызылжар ауылдық округінде 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылымдық жемшөп жануарлар рационының едәуір бөлігін құрайды. Шөпте азыққа қарағанда әлдеқайда көп қоректік заттар бар. Малды жайылымда ұстау жақсы дамуына ықпал етеді және жануарлардың өсуін күшейтеді, сау төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады. Қызылжар ауылдық округінде табиғи жайылымдардың маусымдық сипаты айқын байқалады. Қызылжар ауылдық округі аумағында мәдени және аридтік жайылымдар жоқ. Барлық жайылымдар саны мен мөлшері жайылымның шығымдылығына, мал санына және жасыл шөпті азықтандыру нормаларына байланысты учаскелерге (қоршауларға) бөлінеді. Қызылжар ауылдық округі маңындағы жайылымдар үшін маусымдық жайылымдарды көшпелі жолмен дәстүрлі пайдаланған жөн, ал алыс маусымдық жайылымдарда алдын ала белгіленген учаскелерде мал жаю керек. Жайылымдарды тиімді пайдалану оны пайдалану мерзімінің түрлі схемасын кезектестіру жолымен жүргізіледі. Жайылым айналымы деп табиғи жайылымдарды бір жылдан бастап жақсартуға бағытталған немесе оның өнімділігін төмендетпей бірнеше жылдан кейін қайталанатын шаралар жүйесі түсініледі. Жалпы, жайылым айналымы мен қоршаған ортаны пайдалану жүйесін қолдану, маусымдар бойынша кезектестіру, өсімдіктердің өнімділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Қызылжар ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 4-белдеулі жайылым айналымын жасау. Әрбір малды қоршап бағатын учаскелер жыл бойы тек бір маусым пайдалануы тиіс, егер учаске көктемде пайдаланылса, келесі жылы бұл учаске жазда, ал келесі жылы күзде пайдалануы тиіс. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Қызылжар ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 34339 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 5950 гектар жайылым бар.
Қызылжар ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Қызылжар, Бөрте және Шевченко ауылы) ауылшаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша елді мекеннің 5950 гектар бар жайылымдық алқаптарында, жүктеме нормасы 10 гектар/бас.
Жүктеме нормасы ірі қара мал басына 8,5 гектар/бас, қой мен ешкілер – 1,7 гектар/бас, жылқы – 10,2 гектар/бас, болғанда жергілікті халықтың басқа ауылшаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлерді.
Қажеттілік:
ірі қара мал үшін – 1692 бас х 8,5 гектар/бас = 14382 гектар;
қой мен ешкілер үшін – 2007 бас х 1,7 гектар/бас = 3411,9 гектар;
жылқы үшін – 251 бас х 10,2 гектар/бас = 2560,2 гектар;
Барлығы: 20354,1 гектар.
Қызылжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Қызылжар ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Қызылжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша
Қызылжар ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде ІҚМ аналық (сауын) мал басын орналастыру үшін жайылымдарды бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Ел­ді ме­ке­ні
Жай­ы­лым ала­ңы, (га)
Са­уын сиыр­лар­дың бо­луы (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі, (га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Қа­жет­ті­лік­тің қам­та­ма­сыз еті­луі, %
Артықшылық, (га)
1
Қы­зы­л­жар
3453
320
8,5
2720
-
-
733
2
Бөр­те
5287
886
8,5
7531
-2244
3
Шев­чен­ко
3063
486
8,5
4131
-1068
Бар­лы­ғы
11803
1692
8,5
14382
-
-
2579
Қызылжар ауылдық округі бойынша жер учаскелерінің меншік иелері бөлігінде ауыл шаруашылығы малдарының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Елді мекен
Малдың болуы түрлері бойынша (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
1
Қы­зы­л­жар
320
689
155
0
8,5
1,7
10,2
0
2
Бөр­те
886
987
24
0
8,5
1,7
10,2
0
3
Шев­чен­ко
486
331
72
0
8,5
1,7
10,2
0
Бар­лы­ғы
1692
2007
251
0
8,5
1,7
10,2
0
Кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
Қо­ры­тын­ды (га)
2720
1171,3
1581,0
0
5472,3
7531
1677,9
244,8
0
9453,7
4131
562,7
734,4
0
5428,1
14382
3411,9
2560,2
0
20354,1
Қызылжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша
Қызылжар ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі
№
Жер учаскелерін жер пайдаланушылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Түрлері бойынша малдың болуы, (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
ІҚМ
ҰМҚ
жылқы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
Аг­ра
79,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
2
Адилет
430,0
60
26
3
8,5
1,7
10,2
3
Азат
32,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
4
Ай­жан
24,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
5
Али­на
39,0
14
0
0
8,5
1,7
10,2
6
Ан­дрей
40,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
7
Ар­гын
248,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
8
Ар­лан
247,0
60
14
0
8,5
1,7
10,2
9
Ах­мет
56,0
35
77
1
8,5
1,7
10,2
10
Бөр­те
333,0
145
0
7
8,5
1,7
10,2
11
Бо­ла­шак
89,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
12
Вик­то­рия
66,0
0
268
46
8,5
1,7
10,2
13
Ге­рань
217,0
0
109
50
8,5
1,7
10,2
14
Дау­лен (Часть)
385,0
185
0
0
8,5
1,7
10,2
15
Ди­на
336,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
16
Ди­на­ра
104,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
17
Ди­нар
827,0
0
0
90
8,5
1,7
10,2
18
Ела­ман
280,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
19
Ен­бек-Та­ны
45,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
20
Жан­на
360,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
21
Жан­се­рик
69,0
0
0
13
8,5
1,7
10,2
22
Жул­дыз
100,0
4
0
0
8,5
1,7
10,2
23
За­ря
90,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
24
Зи­но­вой
193,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
25
КА­РИМ Часть
182,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
26
Кы­рым
349,0
19
57
5
8,5
1,7
10,2
27
Ланд
40,0
25
8
0
8,5
1,7
10,2
28
Майя
57,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
29
Нан
98,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
30
Нур-Тлеу
72,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
31
Орын­ба­сар
46,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
32
Путь
32,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
33
Рас­свет
58,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
34
Рус­лан
359,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
35
Са­нат
111,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
36
Сво­бо­да
277,0
155
0
0
8,5
1,7
10,2
37
Се­вер
80,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
38
Сла­ва
50,0
3
1
0
8,5
1,7
10,2
39
Стрел­ка
40,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
40
Узак­бай
224,0
93
0
0
8,5
1,7
10,2
41
Це­ли­на
6,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
42
Би­жан
370,0
57
33
43
8,5
1,7
10,2
43
Ки­тар
239,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
44
По­бе­да
260,0
39
0
0
8,5
1,7
10,2
45
Ро­ди­на
740,0
3
24
52
8,5
1,7
10,2
Бар­лы­ғы:
8 379,0
897
617
310
8,5
1,7
10,2
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Артық жайылымдар, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
жиы­ны (га)
10
11
12
13
14
0
0
0
0
79,0
510
44
31
585
-154,8
0
0
0
0
32,0
0
0
0
0
24,0
119
0
0
119
-80,0
0
0
0
0
40,0
0
0
0
0
248,0
510
24
0
534
-286,8
298
131
10
439
-382,6
1 233
0
71
1 304
-970,9
0
0
0
0
89,0
0
456
469
925
-858,8
0
185
510
695
-478,3
1 573
0
0
1 573
-1 187,5
0
0
0
0
336,0
0
0
0
0
104,0
0
0
918
918
-91,0
0
0
0
0
280,0
0
0
0
0
45,0
0
0
0
0
360,0
0
0
133
133
-63,6
34
0
0
34
66,0
0
0
0
0
90,0
0
0
0
0
193,0
0
0
0
0
182,0
162
97
51
309
39,6
213
14
0
226
-186,1
0
0
0
0
57,0
0
0
0
0
98,0
0
0
0
0
72,0
0
0
0
0
46,0
0
0
0
0
32,0
0
0
0
0
58,0
0
0
0
0
359,0
0
0
0
0
111,0
1 318
0
0
1 318
-1 040,5
0
0
0
0
80,0
26
2
0
27
22,8
0
0
0
0
40,0
791
0
0
791
-566,5
0
0
0
0
6,0
485
56
439
979
-609,2
0
0
0
0
239,0
332
0
0
332
-71,5
26
41
530
597
143,3
7 625
1 049
3 162
11 835
-3 456
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға 9 қосымша
Мәртөк ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар
Осы Мәртөк ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.
Жоспар құрамында:
1) Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Мәртөк ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы) (1 қосымша);
2) Жайылымдары жоқ жеке және (немесе) заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу және оларды берілетін жайылымдарға ауыстыру (2 қосымша)
3) Мәртөк ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі (3 қосымша);
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданған.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Мәртөк ауылдық округінде 4 ауылдық елді мекендер бар.
Мәртөк ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 26425 гектар, оның ішінде шабындық - 127 гектар, жайылым жерлері – 8611 гектар, 17687 гектар - басқа алаптар.
Жер санаттары бойынша:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 13455 гектар;
елді мекендердің жері – 9606 гектар;
қордағы жерлер – 3363 гектар болып бөлінеді.
Табиғи жағдайлар бойынша Мәртөк ауылдық округінің аумағы агроклиматтық көрсеткіш бойынша құрғақ далалық зонаға жатады, қатал ұзақ қыста, қысқа қалыпты ыстық жазда, қыстың және жаз температураларының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аз мөлшерімен, құрғақшылықпен сипатталады. Өсімдік жамылғысы әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Топырағы қызыл қоңыр, қоңыр, аз гумусты. Өсімдік жамылғысы тұрақты емес және жеткіліксіз ылғалданған жағдайда, жалпы жазықтық сипатты және аздаған қанық түрлерімен ерекшеленді. Жер оты көктемгі-жазғы-күзгі жайылым ретінде қолданылады, жер бедерінің жағдайына қарай шөп шабуға да болады. Жайылымды тиімді пайдалану, тозуының алдын алу әрбір малды оған қолданылатын шөптің қажеттілігіне қарай орналастыру болып табылады. Ал Мәртөк ауылдық округі жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын-қардың аз-көптігіне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 2 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
2023 жылдың 1 қаңтарына Мәртөк ауылдық округінде (халықтың жеке ауласы) ірі қара мал 3124 бас, 5417 қой мен ешкілер және 96 бас жылқы бар. Оның ішінде:
Мәртөк ауылында: ірі қара мал 2363 бас, қой мен ешкілер 4676 бас, жылқы 90 бас. Жайылым көлемі 7372 гектарды құрайды.
Қазан ауылында: ірі қара мал 529 бас, қой мен ешкілер 528 бас, жылқы 1 бас. Жайылым көлемі 2192 гектарды құрайды.
Құмсай ауылында: ірі қара мал 232 бас, қой мен ешкілер 213 бас, жылқы 5 бас. Жайылым көлемі 1386 гектарды құрайды.
Жаңатан ауылында: ірі қара мал 341 бас, қой мен ешкілер 151 бас және жылқы 11 бас. Жайылым көлемі 2632 гектарды құрайды.
Мәртөк ауылдық округінің шаруа қожалықтарындағы мал басы: ірі қара мал 875 бас, қой мен ешкілер 487 бас, жылқы 46 басты құрайды.
Шаруа қожалықтарының жайылым алаңы 13455 гектарды құрайды. Жайылым қажеттілігі жоқ.
Мәртөк ауылдық округінде 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылымдық жемшөп жануарлар рационының едәуір бөлігін құрайды. Шөпте азыққа қарағанда әлдеқайда көп қоректік заттар бар. Малды жайылымда ұстау жақсы дамуына ықпал етеді және жануарлардың өсуін күшейтеді, сау төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады. Мәртөк ауылдық округінде табиғи жайылымдардың маусымдық сипаты айқын байқалады. Мәртөк ауылдық округі аумағында мәдени және аридтік жайылымдар жоқ. Барлық жайылымдар саны мен мөлшері жайылымның шығымдылығына, мал санына және жасыл шөпті азықтандыру нормаларына байланысты учаскелерге (қоршауларға) бөлінеді. Мәртөк ауылдық округі маңындағы жайылымдар үшін маусымдық жайылымдарды көшпелі жолмен дәстүрлі пайдаланған жөн, ал алыс маусымдық жайылымдарда алдын ала белгіленген учаскелерде мал жаю керек. Жайылымдарды тиімді пайдалану оны пайдалану мерзімінің түрлі схемасын кезектестіру жолымен жүргізіледі. Жайылым айналымы деп табиғи жайылымдарды бір жылдан бастап жақсартуға бағытталған немесе оның өнімділігін төмендетпей бірнеше жылдан кейін қайталанатын шаралар жүйесі түсініледі. Жалпы, жайылым айналымы мен қоршаған ортаны пайдалану жүйесін қолдану, маусымдар бойынша кезектестіру, өсімдіктердің өнімділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Мәртөк ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 4-белдеулі жайылым айналымын жасау. Әрбір малды қоршап бағатын учаскелер жыл бойы тек бір маусым пайдалануы тиіс, егер учаске көктемде пайдаланылса, келесі жылы бұл учаске жазда, ал келесі жылы күзде пайдалануы тиіс. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Мәртөк ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 13455 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 9606 гектар жайылым бар.
Мәртөк ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Мәртөк, Казан және Құмсай ауылы) ауылшаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша елді мекеннің 9606 гектар бар жайылымдық алқаптарында, жүктеме нормасы 10 гектар/бас.
Жүктеме нормасы ірі қара мал басына 8,5 гектар/бас, қой мен ешкілер – 1,7 гектар/бас, жылқы – 10,2 гектар/бас, болғанда жергілікті халықтың басқа ауылшаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлерді.
Қажеттілік:
ірі қара мал үшін – 3124 бас х 8,5 гектар/бас = 26554 гектар;
қой мен ешкілер үшін – 5417 бас х 1,7 гектар/бас = 9208,9 гектар;
жылқы үшін – 96 бас х 10,2 гектар/бас = 979,2 гектар;
Барлығы: 36742,1 гектар.
Мәртөк ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Мәртөк ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Мәртөк ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша
Мәртөк ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде ІҚМ аналық (сауын) мал басын орналастыру үшін жайылымдарды бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Ел­ді ме­ке­ні
Жай­ы­лым ала­ңы, (га)
Са­уын сиыр­лар­дың бо­луы (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі, (га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Қа­жет­ті­лік­тің қам­та­ма­сыз еті­луі, %
Ар­тық­шы­лық, (га)
1
Мәр­төк
7372,0
2363
8,5
20085,5
-
-
-12713,5
2
Қа­зан
2192,0
529
8,5
4496,5
-2304,5
3
Құм­сай
1386,0
232
8,5
1972,0
-586
4
Жа­ңа­таң
2632
341
8,5
2898
-
-
-266
Бар­лы­ғы
10950,0
3124
8,5
26554,0
-
-
-15604
Мәртөк ауылдық округі бойынша жер учаскелерінің меншік иелері бөлігінде ауыл шаруашылығы малдарының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Елді мекен
Малдың болуы түрлері бойынша (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
1
Мәр­төк
2363
4676
90
0
8,5
1,7
10,2
0
2
Қа­зан
529
528
1
0
8,5
1,7
10,2
0
3
Құм­сай
232
213
5
0
8,5
1,7
10,2
0
4
Жа­ңа­таң
341
151
11
0
8,5
1,7
10,2
0
Бар­лы­ғы
3124
5417
96
0
8,5
1,7
10,2
0
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
Қо­ры­тын­ды (га)
20085,5
7949,2
918
0
10952,7
4496,5
897,6
10,2
0
5404,3
1972,0
362,1
51
0
2385,1
2898
1540,2
112,2
0
4550,4
26554,0
9208,9
979,2
0
36742,1
Мәртөк ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша
Мәртөк ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі
№
Жер учаскелерін жер пайдаланушылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Түрлері бойынша малдың болуы, (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
Ай­дар Ж
215,0
8
20
0
8,5
1,7
10,2
2
Ак­то­бе-Кок­тем
500,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
3
Али­шер И К
3 299,0
326
0
0
8,5
1,7
10,2
4
Аль­янс
16,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
5
Анюта
2,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
6
Аши­бек
95,0
4
12
9
8,5
1,7
10,2
7
Ба­жир
189,0
0
0
14
8,5
1,7
10,2
8
Бай­так
444,0
0
0
8,5
1,7
10,2
9
Виа
20,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
10
Дастан
687,0
27
0
1
8,5
1,7
10,2
11
Ес­бол-Кар­са­ков
1 085,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
12
Есен­тай-Орын­тай А.
32,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
13
Же­нис
126,0
9
26
0
8,5
1,7
10,2
14
За­ре­чье
29,0
5
34
0
8,5
1,7
10,2
15
За­ру
402,0
25
0
15
8,5
1,7
10,2
16
Иона Бо
133,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
17
Ка­ли­на
600,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
18
Степь
69,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
19
Кум­сай
154,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
20
Кур­ман
210,0
15
47
5
8,5
1,7
10,2
21
Мак­сат+К
95,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
22
Мар­тук
72,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
23
Ора­лу
50,0
84
17
0
8,5
1,7
10,2
24
Риск
120,0
6
0
0
8,5
1,7
10,2
25
Са­ры­то­гай
105,0
57
12
2
8,5
1,7
10,2
26
Со­дру­же­ство
157,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
27
Су­сар-Б
253,0
9
19
0
8,5
1,7
10,2
28
Sadug
37,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
29
Та­лап­кер
112,0
144
300
0
8,5
1,7
10,2
30
То­ре­бек А
245,0
156
0
0
8,5
1,7
10,2
Бар­лы­ғы:
9 553,0
875
487
46
8,5
1,7
10,2
Кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Ар­тық жай­ы­лым­дар, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
жиы­ны (га)
10
11
12
13
14
68
34
0
102
113,0
0
0
0
0
500,0
2 771
0
0
2 771
528,0
0
0
0
0
16,0
0
0
0
0
2,0
34
20
92
146
-51,2
0
0
143
143
46,2
0
0
0
0
444,0
0
0
0
0
20,0
230
0
10
240
447,3
0
0
0
0
1 085,0
0
0
0
0
32,0
77
44
0
121
5,3
43
58
0
100
-71,3
213
0
153
366
36,5
0
0
0
0
133,0
0
0
0
0
600,0
0
0
0
0
69,0
0
0
0
0
154,0
128
80
51
258
-48,4
0
0
0
0
95,0
0
0
0
0
72,0
714
29
0
743
-692,9
51
0
0
51
69,0
485
20
20
525
-420,3
0
0
0
0
157,0
77
32
0
109
144,2
0
0
0
0
37,0
1 224
510
0
1 734
-1 622,0
1 326
0
0
1 326
-1 081,0
7 438
828
469
8 735
818
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға 10 қосымша
Родников ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар
Осы Родников ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.
Жоспар құрамында:

3) Родников ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі (3 қосымша);
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданған.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Родников ауылдық округінде 1 ауылдық елді мекендер бар.
Родников ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 75913 гектар, оның ішінде шабындық - 356 гектар, жайылым жерлері – 37292,1 гектар, 38265 гектар - басқа алаптар.
Жер санаттары бойынша:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 63284 гектар;
елді мекендердің жері – 8221 гектар;
қордағы жерлер – 4408 гектар болып бөлінеді.
Табиғи жағдайлар бойынша Родников ауылдық округінің аумағы агроклиматтық көрсеткіш бойынша құрғақ далалық зонаға жатады, қатал ұзақ қыста, қысқа қалыпты ыстық жазда, қыстың және жаз температураларының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аз мөлшерімен, құрғақшылықпен сипатталады. Өсімдік жамылғысы әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Топырағы қызыл қоңыр, қоңыр, аз гумусты. Өсімдік жамылғысы тұрақты емес және жеткіліксіз ылғалданған жағдайда, жалпы жазықтық сипатты және аздаған қанық түрлерімен ерекшеленді. Жер оты көктемгі-жазғы-күзгі жайылым ретінде қолданылады, жер бедерінің жағдайына қарай шөп шабуға да болады. Жайылымды тиімді пайдалану, тозуының алдын алу әрбір малды оған қолданылатын шөптің қажеттілігіне қарай орналастыру болып табылады. Ал Родников ауылдық округі жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын-қардың аз-көптігіне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 2 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
2023 жылдың 1 қаңтарына Родников ауылдық округінде (халықтың жеке ауласы) ірі қара мал 2259 бас, 3180 қой мен ешкілер және 456 бас жылқы бар. Оның ішінде:
Родников ауылында: ірі қара мал 1953 бас, қой мен ешкілер 2942 бас және жылқы 343 бас. Жайылым көлемі 8221 гектарды құрайды.
Родников ауылдық округінің шаруа қожалықтарындағы мал басы: ірі қара мал 937 бас, қой мен ешкілер 1769 бас, жылқы 347 басты құрайды.
Шаруа қожалықтарының жайылым алаңы 63284 гектарды құрайды. Жайылым қажеттілігі жоқ.
Родников ауылдық округінде 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылымдық жемшөп жануарлар рационының едәуір бөлігін құрайды. Шөпте азыққа қарағанда әлдеқайда көп қоректік заттар бар. Малды жайылымда ұстау жақсы дамуына ықпал етеді және жануарлардың өсуін күшейтеді, сау төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады. Родников ауылдық округінде табиғи жайылымдардың маусымдық сипаты айқын байқалады. Родников ауылдық округі аумағында мәдени және аридтік жайылымдар жоқ. Барлық жайылымдар саны мен мөлшері жайылымның шығымдылығына, мал санына және жасыл шөпті азықтандыру нормаларына байланысты учаскелерге (қоршауларға) бөлінеді. Родников ауылдық округі маңындағы жайылымдар үшін маусымдық жайылымдарды көшпелі жолмен дәстүрлі пайдаланған жөн, ал алыс маусымдық жайылымдарда алдын ала белгіленген учаскелерде мал жаю керек. Жайылымдарды тиімді пайдалану оны пайдалану мерзімінің түрлі схемасын кезектестіру жолымен жүргізіледі. Жайылым айналымы деп табиғи жайылымдарды бір жылдан бастап жақсартуға бағытталған немесе оның өнімділігін төмендетпей бірнеше жылдан кейін қайталанатын шаралар жүйесі түсініледі. Жалпы, жайылым айналымы мен қоршаған ортаны пайдалану жүйесін қолдану, маусымдар бойынша кезектестіру, өсімдіктердің өнімділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Родников ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 4-белдеулі жайылым айналымын жасау. Әрбір малды қоршап бағатын учаскелер жыл бойы тек бір маусым пайдалануы тиіс, егер учаске көктемде пайдаланылса, келесі жылы бұл учаске жазда, ал келесі жылы күзде пайдалануы тиіс. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Родников ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 63284 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 8221 гектар жайылым бар.
Родников ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Родников ауылы) ауылшаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша елді мекеннің 8221 гектар бар жайылымдық алқаптарында, жүктеме нормасы 10 гектар/бас.
Жүктеме нормасы ірі қара мал басына 8,5 гектар/бас, қой мен ешкілер – 1,7 гектар/бас, жылқы – 10,2 гектар/бас, болғанда жергілікті халықтың басқа ауылшаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлерді.
Қажеттілік:
ірі қара мал үшін – 2259 бас х 8,5 гектар/бас = 19201 гектар;
қой мен ешкілер үшін – 3180 бас х 1,7 гектар/бас = 5406 гектар;
жылқы үшін – 456 бас х 10,2 гектар/бас = 4651 гектар;
Барлығы: 29258 гектар.
Родников ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Родников ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Родников ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша
Родников ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде ІҚМ аналық (сауын) мал басын орналастыру үшін жайылымдарды бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Ел­ді ме­ке­ні
Жай­ы­лым ала­ңы, (га)
Са­уын сиыр­лар­дың бо­луы (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі, (га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Қа­жет­ті­лік­тің қам­та­ма­сыз еті­луі, %
Ар­тық­шы­лық, (га)
1
Род­ни­ков
8221
1953
8,5
16600
-
-
-8379
Бар­лы­ғы
8221
1953
8,5
16600
-
-
-8379
Родников ауылдық округі бойынша жер учаскелерінің меншік иелері бөлігінде ауыл шаруашылығы малдарының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Елді мекен
Малдың болуы түрлері бойынша (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жылқы
түйе
ІҚМ
ҰҚМ
жылқы
түйе
1
Родников
2259
3180
456
0
8,5
1,7
10,2
0
Барлығы
2259
3180
456
0
8,5
1,7
10,2
0
Кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жылқы
түйе
Қорытынды (га)
19201,5
5406,0
4651,2
0
29258,7
19201,5
5406,0
4651,2
0
29258,7
Родников ауылдық округінде
жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша
Родников ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі
№
Жер учаскелерін жер пайдаланушылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Түрлері бойынша малдың болуы, (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
Кой­су­лу
413,0
8,5
1,7
10,2
2
Amirus
384,0
9
68
0
8,5
1,7
10,2
3
Greenfild-Бо­раш А.
496,0
0
18
0
8,5
1,7
10,2
4
Агай­ын
92,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
5
Ай­дар
21,0
1
0
0
8,5
1,7
10,2
6
Ары­стан­га­ли
691,0
0
0
6
8,5
1,7
10,2
7
Асем
91,0
8,5
1,7
10,2
8
Ба­рыс-98
267,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
9
Бе­ре­ке
8,5
1,7
10,2
10
Бо­лат И К
41,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
11
Бо­лат
119,0
22
0
0
8,5
1,7
10,2
12
Да­ни­яр
27,0
0
25
7
8,5
1,7
10,2
13
Дау­лет
107,0
13
191
22
8,5
1,7
10,2
14
Ен­бек
3 276,0
427
0
97
8,5
1,7
10,2
15
Ер­бол
885,0
39
46
6
8,5
1,7
10,2
16
Же­мис
715,0
36
0
28
8,5
1,7
10,2
17
Кай­рат И К
501,0
8,5
1,7
10,2
18
Кы­зыл­сай
337,0
31
50
2
8,5
1,7
10,2
19
Мейр­лан
548,0
3
320
118
8,5
1,7
10,2
20
Наг­мет
70,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
21
Ни­ет
154,0
0
359
0
8,5
1,7
10,2
22
Нур-Ул
59,0
8,5
1,7
10,2
23
Рах­мет
229,0
70
168
26
8,5
1,7
10,2
24
Са­би
188,0
6
26
0
8,5
1,7
10,2
25
Сан­жар И К
384,0
150
9
20
8,5
1,7
10,2
26
Са­ту
1 276,0
119
388
15
8,5
1,7
10,2
27
Трио
250,0
8,5
1,7
10,2
28
Ча­сон
137,0
11
101
0
8,5
1,7
10,2
29
Шу­ак
43,0
8,5
1,7
10,2
Бар­лы­ғы:
11 801,0
937
0
347
8,5
1,7
10,2
Кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Артық жайылымдар, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
жиы­ны (га)
10
11
12
13
14
0
0
0
0
413,0
77
116
0
192
191,9
0
31
0
31
465,4
0
0
0
0
92,0
9
0
0
9
12,5
0
0
61
61
629,8
0
0
0
0
91,0
0
0
0
0
267,0
0
0
0
0
0,0
0
0
0
0
41,0
187
0
0
187
-68,0
0
43
71
114
-86,9
111
325
224
660
-552,6
3 630
0
989
4 619
-1 342,9
332
78
61
471
414,1
306
0
286
592
123,4
0
0
0
0
501,0
264
85
20
369
-31,9
26
544
1 204
1 773
-1 225,1
0
0
0
0
70,0
0
610
0
610
-456,3
0
0
0
0
59,0
595
286
265
1 146
-916,8
51
44
0
95
92,8
1 275
15
204
1 494
-1 110,3
1 012
660
153
1 824
-548,1
0
0
0
0
250,0
94
172
0
265
-128,2
0
0
0
0
43,0
7 965
3 007
3 539
14 511
-2 710
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға 11 қосымша
Сарыжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар
Осы Сарыжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.
Жоспар құрамында:

3) Сарыжар ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі (3 қосымша);
Жоспар жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қараудың жай-күйі туралы мәліметтер, ветеринариялық-санитариялық объектілер туралы мәліметтер, иелерін – жайылым пайдаланушыларды, жеке және (немесе) заңды тұлғаларды көрсете отырып, ауыл шаруашылығы жануарлары мал басының саны туралы деректер, ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер, шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарларының мал басын қалыптастыру туралы мәліметтер, екпе және аридтік жайылымдарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаю ерекшеліктері, малды айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер, мемлекеттік органдар, жеке және (немесе) заңды тұлғалар берген өзге де деректер ескеріле отырып қабылданған.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Сарыжар ауылдық округінде 3 ауылдық елді мекендер бар.
Сарыжар ауылдық округі аумағының жалпы көлемі 33984 гектар, оның ішінде шабындық - 63 гектар, жайылым жерлері – 14253 гектар, 19688 гектар - басқа алаптар.
Жер санаттары бойынша:
ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер – 18633 гектар;
елді мекендердің жері – 8363 гектар;
қордағы жерлер – 6958 гектар болып бөлінеді.
Табиғи жағдайлар бойынша Сарыжар ауылдық округінің аумағы агроклиматтық көрсеткіш бойынша құрғақ далалық зонаға жатады, қатал ұзақ қыста, қысқа қалыпты ыстық жазда, қыстың және жаз температураларының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аз мөлшерімен, құрғақшылықпен сипатталады. Өсімдік жамылғысы әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Топырағы қызыл қоңыр, қоңыр, аз гумусты. Өсімдік жамылғысы тұрақты емес және жеткіліксіз ылғалданған жағдайда, жалпы жазықтық сипатты және аздаған қанық түрлерімен ерекшеленді. Жер оты көктемгі-жазғы-күзгі жайылым ретінде қолданылады, жер бедерінің жағдайына қарай шөп шабуға да болады. Жайылымды тиімді пайдалану, тозуының алдын алу әрбір малды оған қолданылатын шөптің қажеттілігіне қарай орналастыру болып табылады. Ал Сарыжар ауылдық округі жайылымдарына жалпы сипаттама жасайтын болсақ, олардың өнімділігі тұрақты емес, жауын-қардың аз-көптігіне қарап әр жылдарда өзгеріп отырады. Шөбінің өнімділігі жылдың ауа райының жағдайына қарай, гектарына 1,0 центнерден 2 центнерге дейін болады. Жайылым шөбінің аздығы және маусымдап пайдаланылатын жайылымдардың бытыраңқылығы себепті малды алыстағы көктемгі, жазғы және күзгі-қысқы жайылымдарға жаюды керек етеді. Кей жылдары қыстың жұмсақтығына қарай шаруашылық құрылымдардың малдары көбіне жайылымда болады.
2023 жылдың 1 қаңтарына Сарыжар ауылдық округінде (халықтың жеке ауласы) ірі қара мал 2035 бас, 4832 қой мен ешкілер және 184 бас жылқы бар. Оның ішінде:
Сарыжар ауылдық округінің шаруа қожалықтарындағы мал басы: ірі қара мал 790 бас, қой мен ешкілер 1083 бас, жылқы 364 басты құрайды.
Шаруа қожалықтарының жайылым алаңы 18663 гектарды құрайды.
Сарыжар ауылдық округінде 1 мал дәрігерлік пункті, 1 мал көміндісі бар.
Жайылымдық жемшөп жануарлар рационының едәуір бөлігін құрайды. Шөпте азыққа қарағанда әлдеқайда көп қоректік заттар бар. Малды жайылымда ұстау жақсы дамуына ықпал етеді және жануарлардың өсуін күшейтеді, сау төл алу үшін қолайлы жағдайлар жасалады. Сарыжар ауылдық округінде табиғи жайылымдардың маусымдық сипаты айқын байқалады. Сарыжар ауылдық округі аумағында мәдени және аридтік жайылымдар жоқ. Барлық жайылымдар саны мен мөлшері жайылымның шығымдылығына, мал санына және жасыл шөпті азықтандыру нормаларына байланысты учаскелерге (қоршауларға) бөлінеді. Сарыжар ауылдық округі маңындағы жайылымдарды тыныстандырып, демалдыру үшін маусымдық жайылымдарды көшпелі жолмен дәстүрлі пайдаланған жөн, ал алыс маусымдық жайылымдарда алдын ала белгіленген учаскелерде мал жаю керек. Жайылымдарды тиімді пайдалану оны пайдалану мерзімінің түрлі схемасын кезектестіру жолымен жүргізіледі. Жайылым айналымы деп табиғи жайылымдарды бір жылдан бастап жақсартуға бағытталған немесе оның өнімділігін төмендетпей бірнеше жылдан кейін қайталанатын шаралар жүйесі түсініледі. Жалпы, жайылым айналымы мен қоршаған ортаны пайдалану жүйесін қолдану, маусымдар бойынша кезектестіру, өсімдіктердің өнімділігін сақтауға мүмкіндік береді.
Сарыжар ауылдық округіндегі кең таралған бетеге, селеу, жусан мен әртүрлі шөптерден тұратын жайылымдар үшін барынша қолайлысы жыл сайын ретімен, жылдың барлық маусымында мал жайып, кезек-кезек 4-белдеулі жайылым айналымын жасау. Әрбір малды қоршап бағатын учаскелер жыл бойы тек бір маусым пайдалануы тиіс, егер учаске көктемде пайдаланылса, келесі жылы бұл учаске жазда, ал келесі жылы күзде пайдалануы тиіс. Тек осы жағдайда ғана жайылымдық өсімдіктердің тұқым тастауы мүмкін және азып тозған учаскелер бұрынғы өнімділігін қалпына келтіре алады.
Жайылымдық процесті реттеу, жайылымның айдау кезектілігі, тыңайтқыштар, өсімдіктерді себу жайылымдардың жалпы өнімділігін арттырады және олардың сақталуын қамтамасыз етеді.
Сарыжар ауылдық округі бойынша ауылшаруашылығы малдарын қамтамасыз ету үшін барлығы 18633 гектар жайылымдық жерлер бар. Елді мекен шегінде 8363 гектар жайылым бар.
Сарыжар ауылдық округінде мал айдауға арналған сервитуттар орнатылмаған.
Жоғарыда баяндалғанның негізінде, Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңының 15 бабына сәйкес жергілікті халықтың мұқтаждығы үшін (Жайсаң, Жаңатаң және Кокбекті ауылы) ауылшаруашылығы жануарларының аналық (сауын) мал басын ұстау бойынша елді мекеннің 8363 гектар бар жайылымдық алқаптарында, жүктеме нормасы 10 гектар/бас.
Жүктеме нормасы ірі қара мал басына 8,5 гектар/бас, қой мен ешкілер – 1,7 гектар/бас, жылқы – 10,2 гектар/бас, болғанда жергілікті халықтың басқа ауылшаруашылығы малдарын жаю бойынша жайылымдық жерлері.
Қажеттілік:
ірі қара мал үшін – 3088 бас х 8,5 гектар/бас = 26248 гектар;
қой мен ешкілер үшін – 4788 бас х 1,7 гектар/бас = 15504 гектар;
жылқы үшін – 680 бас х 10,2 гектар/бас = 6936 гектар;
Барлығы: 48688 гектар.
Сарыжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 1 қосымша
Құқық белгілейтін құжаттар негізінде жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде Сарыжар ауылдық округі аумағында жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)
Сарыжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 2 қосымша
Сарыжар ауылдық округі бойынша елді мекендер бөлінісінде ІҚМ аналық (сауын) мал басын орналастыру үшін жайылымдарды бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Ел­ді ме­ке­ні
Жай­ы­лым ала­ңы, (га)
Са­уын сиыр­лар­дың бо­луы (бас)
Жай­ы­лым­ға қа­жет­ті­лік нор­ма­сы 1 бас, (га)
Жай­ы­лым­дар­дың қа­жет­ті­лі­гі, (га)
Жай­ы­лым­дар­мен қам­та­ма­сыз етіл­ме­ген (га)
Қа­жет­ті­лік­тің қам­та­ма­сыз еті­луі, %
Артықшылық, (га)
1
Са­ры­жар
-
-
Бар­лы­ғы
-
-
Сарыжар ауылдық округі бойынша жер учаскелерінің меншік иелері бөлігінде ауыл шаруашылығы малдарының басын орналастыру үшін жайылымдарды қайта бөлу жөніндегі мәліметтер
№
Елді мекен
Малдың болуы түрлері бойынша (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
1
Са­ры­жар
Бар­лы­ғы
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
ІҚМ
ҰҚМ
жыл­қы
түйе
Қо­ры­тын­ды (га)
Сарыжар ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспарға 3 қосымша
Сарыжар ауылдық округі аумағындағы жер учаскелерінің меншік иелері тізімі
№
Жер учаскелерін жер пайдаланушылардың атауы
Жайылым алаңы, (га)
Түрлері бойынша малдың болуы, (бас)
Жайылымға қажеттілік нормасы 1 бас, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
Дау­лет
908,0
0
212
0
8,5
1,7
10,2
2
Ти­мур Иман­га­ли­ев
67,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
3
Та­лант
65,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
4
Ая­коз
549,0
25
90
10
8,5
1,7
10,2
5
Агай­ын­ды­лар
1 366,0
72
19
29
8,5
1,7
10,2
6
Әділ
628,0
4
38
1
8,5
1,7
10,2
7
Ал­ма Ак­то­бе
317,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
8
Бай­те­рек
408,0
32
0
0
8,5
1,7
10,2
9
Ай­на­гуль
45,0
0
15
8
8,5
1,7
10,2
10
Али­шев К
100,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
11
Ба­глан
433,0
0
0
2
8,5
1,7
10,2
12
Бай­ор­да
778,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
13
Бір­лік
697,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
14
Да­ре­ге­мир
337,0
15
102
2
8,5
1,7
10,2
15
Диас
336,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
16
Ди­кан
49,0
4
27
0
8,5
1,7
10,2
17
Ер­мек-1
180,0
5
53
2
8,5
1,7
10,2
18
Жа­ды­ра
264,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
19
Жас­са
58,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
20
Из-Ор
168,0
9
33
0
8,5
1,7
10,2
21
Ка­за­хия
382,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
22
Ка­ра­бу­так
281,0
20
28
0
8,5
1,7
10,2
23
Кок­тем
119,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
24
Ко­ло­сок
146,0
5
0
0
8,5
1,7
10,2
25
Ку­ан­дык
88,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
26
Ни­ва
283,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
27
Ни­ки­та
112,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
28
Нур
10,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
29
Нур­тас
30,0
41
8
0
8,5
1,7
10,2
30
Орал
183,0
102
348
5
8,5
1,7
10,2
31
Та­у­е­кел
206,0
0
0
0
8,5
1,7
10,2
32
Ти­мур
192,0
5
300
0
8,5
1,7
10,2
33
Устаз
414,0
7
0
2
8,5
1,7
10,2
Бар­лы­ғы:
10 199,0
346
1 273
61
8,5
1,7
10,2
кестенің жалғасы
Жайылымдардың қажеттілігі, (га)
Ар­тық жай­ы­лым­дар, (га)
ІҚМ
ҰМҚ
жыл­қы
жиы­ны (га)
10
11
12
13
14
0
360
0
360
547,6
0
0
0
0
67,0
0
0
0
0
65,0
213
153
102
468
81,5
612
32
296
940
425,9
34
65
10
109
519,2
0
0
0
0
317,0
272
0
0
272
136,0
0
26
82
107
-62,1
0
0
0
0
100,0
0
0
20
20
412,6
0
0
0
0
778,0
0
0
0
0
697,0
128
173
20
321
15,7
0
0
0
0
336,0
34
46
0
80
-30,9
43
90
20
153
27,0
0
0
0
0
264,0
0
0
0
0
58,0
77
56
0
133
35,4
0
0
0
0
382,0
170
48
0
218
63,4
0
0
0
0
119,0
43
0
0
43
103,5
0
0
0
0
88,0
0
0
0
0
283,0
0
0
0
0
112,0
0
0
0
0
10,0
349
14
0
362
-332,1
867
592
51
1 510
-1 326,6
0
0
0
0
206,0
43
510
0
553
-360,5
60
0
20
80
334,1
2 941
2 164
622
5 727
4 472
Мәртөк ауданы бойынша 2023-2024 жылдарға арналған жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспарға 12 қосымша
Тәңірберген ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар
Осы Тәңірберген ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2023-2024 жылдарға арналған жоспар (бұдан әрі – Жоспар) Қазақстан Республикасының «Жайылымдар туралы» Заңына, Қазақстан Республикасының Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 «Жайылымдардың жалпы алаңына жүктеменің рұқсат етілген шекті нормасын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 11064 болып тіркелген) бұйрығына, Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің орынбасары – Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2017 жылғы 24 сәуірдегі № 173 «Жайылымдарды ұтымды пайдалану қағидаларын бекіту туралы» (нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу Тізілімінде № 15090 болып тіркелген) бұйрығына сәйкес әзірленді.
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады және ауыл шаруашылығы жануарларын жаю дәстүрі ескеріледі.
Жоспар құрамында: