Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасының Жер кодексінің» 15 бабының 1 тармағының 2-1) тармақшасына және Қазақстан Республикасының «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару» Заңының 6 бабына сәйкес, Мұғалжар аудандық мәслихаты ШЕШІМ ҚАБЫЛДАДЫ:

2025 жылғы 16 шілдедегі
№ 421 шешіміне 1 қосымша
Қандыағаш қаласында жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 «Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы» (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:

3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;

Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:

1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;

2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;

4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;

6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.

9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;

«Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
1 қосымша
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері
1-кесте. Қандыағаш қаласының жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Жерлің санаттары
жерлер жиыны
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы
ел­ді ме­кен­дер­дің
өнер­к­ә­сіп, кө­лік және өзге де ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы емес
ерекше қор­ға­ла-тын та­би­ғи аумақ­тар-дың
ор­ман қо­ры-ның
су қо­ры-ның
босал-қы жер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Қан­дыа­ғаш қа­ла­сы
154820000
0
11066
0
0
0
0
0
11066
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Қандыағаш қаласында 1 қалалық елді мекен бар. Қандыағаш қаласы аумағының жалпы ауданы 11066 гектар. Санаттар бойынша жерлер: елді мекендердің жерлері – 11066 гектар болып бөлінеді. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер, ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, босалқы жер қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№
р/с
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
елді мекеннің атауы
Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар
Жайылым алаңы мен түрлері
же­ке аулад­а­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын жаю бой­ын­ша ха­лық мұқ­та­жын қа­на­ғат­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған, гек­тар
көп­ші­лік пай­да­ла­на­тын, мың гек­тар
шал­ғай­да­ғы, гек­тар
мау­сым­дық, гек­тар
арид­тік, гек­тар
екпе жайылымдар, гектар
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Қан­дыа­ғаш қа­ла­сы
154820000
Қан­дыа­ғаш
10341
10341
10341
0
0
0
0
Қандыағаш қаласы аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Қалада агроқұрылымдар жоқ.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с №
Мен­шік ие­ле­рі­нің, жер пай­да­ла­ну­шы­лар­дың ата­уы
Биз­нес сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі/же­ке сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі
Жер учас­ке­сі­нің ка­дастр­лық нө­мі­рі
Жай­ы­лым­дар ала­ңы, мың гек­тар
1
2
3
4
5
Қала аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-1758; қой мен ешкі – 4022 және жылқы-450 бас.
Қаланың жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -6,4 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1536 кг; жылқы - 8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,7; ұсақ мал-1,5 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№
п/п
Қала атауы атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Елді мекен атауы
Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар
Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар
Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар
Ірі қа­ра мал
Ұсақ мал
жыл­қы­лар
түй­е­лер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Қан­дыа­ғаш
154833000
Қан­дыа­ғаш
13536
6033
3780
0
10341
0
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 23349 га қажет.
Ірі қара мал – 1758; қой мен ешкі - 4022 және жылқы – 450 бас қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 10341 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Қандыағаш қаласының қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етпейді. Қандыағаш қаласында жайылымдардың тапшылығы 13008 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды көрші елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с №
Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар
Қосымша берілетін жайылымдар
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар
1
2
3
4

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
2 қосымша
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Та­би­ғи азық­тық ал­қап­тар­дың жік­те­ме­сі бой­ын­ша және тү­сі­нік­сөз бой­ын­ша шифр­лар, кү­ні
Кон­тур­лар мен си­патта­ма­лар нө­мі­рі (жақ­ша ішін­де)
Та­би­ғи азық­тық ал­қап­тар тип­те­рі­нің (ай­ыр­ма­ла-ры­ның, түр­лен­ді-ру­ле­рі­нің) жер бе­де­ріне то­пы­р­ақ­қа бай­ла­ны-сты­ры­л­ған ата­уы. Бас­қа жер­лер мен ал­қап­тар­дың ата­уы
Ал­қап тү­рі
Кон­тур-да­ғы пай­ыз-дық қа­ты-нас
Ала­ңы, мың гек­тар
1
2
3
4
5
6
Қан­дыа­ғаш қа­ла­сы
14, 12, 172, 144, 52,
Се­ле­улі- бе­те­ге­лі -әр­түр­лі шө­птер және жу­сан­ды, бұ­та­лы өсім­дік­те­рі бар да­ла жай­ы­лым-да­ры
Жа­зық жайы-лым-дар мен ша-бын-дық-тар
Се­леу-лі –бе­те-ге­лі – 60%
Әр­түр-лі шө­птер –40%
10,3
кестенің жалғасы
Заманауи пайдала-нылуы
Жалпы түсім-ділік, гекта-рына цен-тнер-ден (зерт-теп-қарау жылы)
Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм
маусымдар бойынша жайылымдық азық
ша-бын-дық
ша­бы-ла­тын жайы-лым
көк­тем
жаз
күз
қыс
7
8
9
10
11
12
13
14
Жыл бойы
10,5
-
-
8,8
9,3
10,1
5,1
Кестенің жалғасы
Кон­тур бой­ын­ша есеп­тел­ген тү­сім­ді­лік: құр­ғақ мас­са­ның гек­та­ры­на цент­нер­ден (алы­мы), азық бір­лі­гі­нің гек­та­ры­на цент­нер­ден (бөл­гіш)
Кон­тур бой­ын­ша азық қо­ры құр­ғақ мас­са­ның гек­та­ры­на цент­нер­ден (алы­мы), азық бір­лі­гі­нің гек­та­ры­на цент­нер­ден (бөл­гіш)
Да­қыл­дық-тех­ни­ка­лық жай-күй, дә­рі­лік өсім­дік­тер­дің бар-жо­ғы
Пай­да­ла­ну бой­ын­ша ұсы­ны­стар, мал­дың тү­рі. Жақ­сар­ту жө­нін­де ұсы­ны­л­ған ша­ра­лар
15
16
17
18
8,3
2324
85830
24032
қа­на­ғат­та­нар­лық
Ұсақ және ірі қа­ра мал және жыл­қы үшін
учас­ке­лер­ді ауы­сты­рып қол­дау
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Қандыағаш - Қазақстанның Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы қала. Мұғалжар ауданының аудан орталығы. Ақтөбе қаласынан оңтүстікке қарай 95 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Қалада бір мал қорымы бар.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
3 қосымша
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с№
Жай­ы­лым­дық ин­фра­құ­ры­лым объ­ек­ті­ле­рі
Жұ­мыс іс­теп тұр­ған жай­ы­лым­дық ин­фра­құ­ры­лым объ­ек­ті­ле­рі­нің са­ны, бір­лік
Құ­ры­лы­сты (ре­кон­струк­ци­я­ны) та­лап ете­тін, бір­лік­тер
Ұзынды­ғы, ки­ло­метр
Ала­ңы, мың шар­шы метр
1
2
3
4
5
6
1.
Су­лан­ды­ру құ­ры­лы­сжай­ла­ры (ұң­ғы­ма­лар, құ­быр­лы және шах­та­лы құ­дық­тар, апан­дар)
2.
Құ­ры­лы­сжай­лар, кө­пір­лер, жол­дар
3.
Мал ай­дай­тын жол­дар, мал­ды аял­да­ту­ға ар­нал­ған алаң­дар мен су­ат алаң­да­ры
4.
Қой­лар­ды то­ғы­ту­ға ар­нал­ған ыдыс­тар, қо­ра­лар және қор­шал­ған жер­лер, жай­ы­лым­дар­дың қор­ша­у­ла­ры, шар­бақ­тар (оның ішін­де элек­тр­лі шар­бақ­тар), ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын қор­шап-бөл­шек­теп жа­ю­ға ар­нал­ған қа­ша­лар
5.
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын ве­те­ри­на­ри­я­лық ем­де­у­ге ар­нал­ған өт­ке­лек­тер
6.
Электр және жы­лу энер­ги­я­сы­мен қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған құ­ры­лы­сжай­лар мен объ­ек­ті­лер, жа­ңар­ты­ла­тын және ба­ла­ма­лы энер­гия көз­де­рі пай­да­ла­ны­ла­тын объ­ек­ті­лер
7.
Су­мен жаб­дық­тау объ­ек­ті­ле­рі және тір­ші­лік­ті қам­та­ма­сыз ету­дің бас­қа да түр­ле­рі, пер­со­нал­дың мау­сым­дық тұ­руы­на ар­нал­ған құ­ры­лы­сжай­лар және жай­ы­лым­дар­ды кү­тіп-ұстау мен пай­да­ла­ну үшін қа­жет­ті өзге де мү­лік

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
4 қосымша
1 –кесте.  Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с №
Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Иесінің типі
Иесінің бизнес сәйкестендіру нөмірі/ жеке сәйкестендіру нөмірі
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы
Мал басының саны, бас
Ірі қа­ра мал
Ұсақ мал
жыл­қы­лар
түй­е­лер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
1
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п
Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқылар
Түйелер
бұ­қа­лар
сиыр­лар
қа­шар­лар
бұ­қа­шық­тар
қой­лар және еш­кі­лер
төл (тоқ­ты­лар, шы­бы­штар)
төл (ер­кек тоқ­ты­лар , те­ке­шік­тер)
айғырлар, биелер
төл
түйелер
төл
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Ито­го:
Қан­дыа­ғаш
0
11
0
0
7
0
0
3
0
0
0
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с №
Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Численность поголовья, голов
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқылар
Түйелер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл шаруашылығы тауарын өндірушілер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Ито­го:
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
5 қосымша
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар
Учаскелердің нөмірлері
I
II
III
IV
бі­рін­ші жыл
көк­тем­гі мау­сым
жаз­ғы мау­сым
күз­гі мау­сым
де­ма­ла­тын учас­ке
екін­ші жыл
де­ма­ла­тын учас­ке
көк­тем­гі мау­сым
жаз­ғы мау­сым
күз­гі мау­сым
үшін­ші жыл
күз­гі мау­сым
де­ма­ла­тын учас­ке
көк­тем­гі мау­сым
жаз­ғы мау­сым
төр­тін­ші жыл
жаз­ғы мау­сым
күз­гі мау­сым
де­ма­ла­тын учас­ке
көк­тем­гі мау­сым
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Қандыағаш қаласының қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етпейді жайылатын мал. Жайылымдардың тапшылығы 13008 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды көрші елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.

2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)

жыл­дар
1 қа­мау көк­тем
2 қа­мау көк­тем-жаз
3 қа­мау көк­тем-жаз-күз
4 қа­мау күз
2025
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
де­ма­лу
2026
де­ма­лу
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
2027
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Лет­ний пе­ри­од 2
Күз­гі мау­сым 3
де­ма­лу
2028
де­ма­лу
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
2029
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
де­ма­лу
ескерту: 1 , 2, 3, 4 жылына қолданылатын қамаудың реті

4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)

2025 жылғы 16 шілдедегі
№ 421 шешіміне 2 қосымша
Ақкемер ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) «Жайылымдар туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 «Жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы» (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:

3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;

Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:

1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;

2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;

4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;

6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.

9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;

«Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
1 қосымша
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері
1-кесте. Ақкемер ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Жерлің санаттары
жерлер жиыны
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы
ел­ді ме­кен­дер­дің
өнер­к­ә­сіп, кө­лік және өзге де ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы емес
ерекше қор­ға­ла-тын та­би­ғи аумақ­тар-дың
ор­ман қо­ры-ның
су қо­ры-ның
босал-қы жер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
154833000
123762
34716
0
0
0
0
0
158478
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Ақкемер ауылдық округінде 5 ауылдық елді мекен бар. Ақкемер ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 157835 гектар. Санаттар бойынша жерлер:ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 123762 гектар; елді мекендердің жерлері – 34716 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№
р/с
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
елді мекеннің атауы
Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар
Жайылым алаңы мен түрлері
же­ке аулад­а­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын жаю бой­ын­ша ха­лық мұқ­та­жын қа­на­ғат­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған, гек­тар
көп­ші­лік пай­да­ла­на­тын, мың гек­тар
шал­ғай­да­ғы, гек­тар
мау­сым­дық, гек­тар
арид­тік, гек­тар
екпе жайылымдар, гектар
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Ақ­ке­мер ауыл­дық округ
154833000
Ак­ке­мер
Көк­тө­бе
Жа­рық
Елек
Кө­ті­бар ба­тыр
9291
3873
5315
6158
9183
9291
3873
5315
6158
9183
9291
3873
5315
6158
9183
0
0
0
0
Ақкемер ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 62 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 116 691 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с №
Мен­шік ие­ле­рі­нің, жер пай­да­ла­ну­шы­лар­дың ата­уы
Биз­нес сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі/же­ке сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі
Жер учас­ке­сі­нің ка­дастр­лық нө­мі­рі
Жай­ы­лым­дар ала­ңы, мың гек­тар
1
2
3
4
5
1
«Үдер­бай» ш/қ
050360009854
02-027-017-082
0,380
«Үдер­бай» ш/қ
050360009854
02-027-017-083
0,100
2
«Рузь-Аль­би­на» ш/қ
000264018109
02-027-004-104
1,258
«Рузь-Аль­би­на» ш/қ
000264018109
02-027-017-087
0,177
«Рузь Аль­би­на» ш/қ
000264018109
02-027-017-188
0,160
3
«Ами­рок» ш/қ
030964017538
02-027-017-060
6,706
«Ами­рок» ш/қ
030964017538
02-027-018-042
3,614
«Ами­рок» ш/қ
030964017538
02-027-010-081
0,200
4
«Ақ­би­дай» ш/қ
611019301765
-
0,422
5
«Са­ғын­дық» ш/қ
120464023967
02-027-017-197
0,389
6
«Ға­лым­жан» ш/қ
120464015601
02-027-017-026
0,178
«Ға­лым­жан» ш/қ
120464015601
02-027-017-027
0,025
«Ға­лым­жан» ш/қ
120464015601
02-027-017-315
0,940
«Ға­лым­жан» ш/қ
120464015601
02-027-017-342
0,247
«Ға­лым­жан» ш/қ
120464015601
02-027-017-363
1,124
«Ға­лым­жан» ш/қ
120464015601
02-027-029-141
9,987
7
«Қай­рош» ш/қ
120864004393
02-027-017-118
0,996
8
«Жо­ла­ман» ш/қ
120364013790
02-027-017-195
0,205
«Жо­ла­ман» ш/қ
120364013790
02-027-017-241
1,154
«Жо­ла­ман» ш/қ
120364013790
02-027-017-004
0,607
«Жо­ла­ман» ш/қ
120364013790
02-027-017-005
0,818
«Жо­ла­ман» ш/қ
120364013790
02-027-017-321
1,013
9
«Жі­гер» ш/қ
070764026517
02-027-017-035
0,175
«Жі­гер» ш/қ
070764026517
02-027-017-036
0,176
«Жі­гер» ш/қ
070764026517
02-027-004-019
3,096
10
«Үміт» ш/қ
040464072871
02-027-017-070
1,795
«Үміт» ш/қ
040464072871
02-027-017-070
0,660
«Үміт» ш/қ
040464072871
02-027-017-070
0,140
11
«Ақ­су» ш/қ
530912301363
02-027-017-091
0,297
12
«Ма­нас-К» ш/қ
650527301286
02-027-017-100
0,176
13
«Мир­нур­бек» ш/қ
081264000331
02-027-017-276
2,006
«Мир­нур­бек» ш/қ
081264000331
02-027-017-079
0,303
«Мир­нур­бек» ш/қ
081264000331
02-027-017-080
0,200
«Мир­нур­бек» ш/қ
081264000331
02-027-017-407
0,472
14
«Жа­нат» ш/қ
130764004718
02-027-017-125
0,487
«Жа­нат» ш/қ
130764004718
02-027-017-372
0,205
15
«Ын­ты­мақ» ш/қ
101164005761
02-027-017-247
0,230
16
«Азат-2» ш/қ
670522301531
02-027-017-084
0,223
«Азат-2» ш/қ
670522301531
02-027-017-290
0,198
17
«Ай­нат» ш/қ
031064017220
02-027-017-130
0,194
«Ай­нат» ш/қ
031064017220
02-027-017-131
0,025
«Ай­нат» ш/қ
031064017220
02-027-017-378
0,299
«Ай­нат» ш/қ
031064017220
02-027-017-373
0,1995
18
«Ма­кар» ш/қ
130464003739
02-027-017-052
0,080
«Ма­кар» ш/қ
130464003739
02-027-017-056
0,330
19
«Рай­ым­бек» ш/қ
740123300746
02-027-017-169
0,126
20
«Ағай­ын» ш/қ
710122301199
02-027-017-089
0,040
21
«Ра­у­ан-Ж» ш/қ
031164017591
02-027-017-025
0,395
22
«Аза­мат-Е» ш/қ
041264027613
02-027-017-162
0,300
«Аза­мат-Е» ш/қ
041264027613
02-027-017-163
0,100
«Аза­мат-Е» ш/қ
041264027613
02-027-017
0,300
«Аза­мат-Е» ш/қ
041264027613
02-027-017
0,260
23
«Жан­бо­лат» ш/қ
030364018524
02-027-017-271
1,003
«Жан­бо­лат» ш/қ
030364018524
02-027-017-339
0,840
«Жан­бо­лат» ш/қ
030364018524
02-027-017-158
0,100
«Жан­бо­лат» ш/қ
030364018524
02-027-017-292
0,091
24
«Дай­а­на» ш/қ
120264008562
02-027-017-259
0,128
«Дай­а­на» ш/қ
120264008562
02-027-017-043
0,400
«Дай­а­на» ш/қ
120264008562
02-027-017-042
0,437
25
«Ай­бек» ш/қ
050264017883
02-027-017-152
0,228
«Ай­бек» ш/қ
050264017883
02-027-017-153
0,139
«Ай­бек» ш/қ
050264017883
02-027-017-270
0,690
«Ай­бек» ш/қ
050264017883
02-027-017-220
0,105
26
«Жас-Ба­ғлан» ш/қ
041264033757
02-027-017-231
0,172
«Жас-Ба­ғлан» ш/қ
041264033757
02-027-017-231
0,780
27
«Қа­зи­на» ш/қ
100264017528
02-027-017-224
0,0500
«Қа­зи­на» ш/қ
100264017528
02-027-017-016
0,4335
«Қа­зи­на» ш/қ
100264017528
02-027-017-092
0,380
«Қа­зи­на» ш/қ
100264017528
02-027-017-302
0,425
«Қа­зи­на» ш/қ
100264017528
02-027-017-303
0,568
«Қа­зи­на» ш/қ
100264017528
02-027-017-351
0,422
«Қа­зи­на» ш/қ
100264017528
02-027-017-352
0,1370
«Қа­зи­на» ш/қ
100264017528
02-027-017-381
0,600
«Қа­зи­на» ш/қ
100264017528
02-027-017-382
1,014
«Қа­зи­на» ш/қ
100264017528
02-027-017
0,251
28
«Май­ра­гүл» ш/қ
040964025184
02-027-017-221
0,090
«Май­ра­гүл» ш/қ
040964025184
02-027-017-359
0,067
«Май­ра­гүл» ш/қ
040964025184
02-027-017-387
0,299
«Май­ра­гүл» ш/қ
040964025184
02-027-017-166
0,083
«Май­ра­гүл» ш/қ
040964025184
02-027-017-032
0,047
29
«Нұр­шат» ш/қ
040964024780
02-027-017-213
0,198
«Нұр­шат» ш/қ
040964024780
02-027-017-393
0,590
30
«Сейл­хан» ш/қ
040364075555
02-027-017-187
0,200
31
«Та­быс» ш/қ
091064019882
02-027-017-216
0,201
«Та­быс» ш/қ
091064019882
02-027-017-269
0,197
«Та­быс» ш/қ
091064019882
02-027-017-268
0,232
«Та­быс» ш/қ
091064019882
02-027-017-267
0,173
«Та­быс» ш/қ
091064019882
02-027-017-175
0,020
«Та­быс» ш/қ
091064019882
02-027-017-176
0,287
«Та­быс» ш/қ
091064019882
02-027-017-402
0,781
32
«Нұр-Бер» ш/қ
060364030370
02-027-017-277
0,500
«Нұр-Бер» ш/қ
060364030370
02-027-017-357
2,252
33
«Ай­ым­бек» ш/қ
070460006976
02-027-017-010
0,265
«Ай­ым­бек» ш/қ
070460006976
02-027-017-072
0,566
34
«Ма­ди­яр» ш/қ
090764008153
02-027-017-295
0,222
«Ма­ди­яр» ш/қ
090764008153
02-027-017-296
0,300
«Ма­ди­яр» ш/қ
090764008153
02-027-017-375
0,189
«Ма­ди­яр» ш/қ
090764008153
02-027-017-354
0,509
35
«Рас­свет» ш/қ
080364005670
02-027-017-301
0,238
36
«Сма­ғұл» ш/қ
080464008609
02-027-017-311
0,416
«Сма­ғұл» ш/қ
080464008609
02-027-017-331
0,300
«Сма­ғұл» ш/қ
080464008609
02-027-017-023
1,882
37
«Өмір» ш/қ
090864004721
02-027-017-309
0,295
38
«Же­кей» ш/қ
110364006548
02-027-017-310
0,133
«Же­кей» ш/қ
110364006548
02-027-017-360
0,650
39
«Мұ­са» ш/қ
140164018143
02-027-017-320
0,964
40
«Гаухар» ш/қ
130664014840
02-027-017-322
0,127
41
«Қа­нат» ш/қ
130864021913
02-027-017-340
0,529
«Қа­нат» ш/қ
130864021913
02-027-017-325
0,593
«Қа­нат» ш/қ
130864021913
02-027-017-353
0,150
42
«Жа­рық» ш/қ
140564001470
02-027-017-333
5,747
43
«Пре­мьер» ш/қ
140964026669
02-027-017-334
9,656
«Пре­мьер» ш/қ
140964026669
02-027-017-335
2,594
44
«Ай-Би» ш/қ
870629302879
02-027-017-337
1,217
45
«Ве­ра» ш/қ
141264017598
02-027-017-338
0,245
46
«Бек-Ің­к­әр» ш/қ
580727400731
02-027-017-358
2,249
47
«Тай­бу­рыл-О» ш/қ
811124401427
02-027-017-496
0,300
48
«Ис­лам» ш/қ
820515300635
02-027-017-367
1,908
49
«Алан» ш/қ
8405801301775
02-027-017-370
0,598
50
«Асы­л­жан» ш/қ
030564023012
02-027-017-182
0,210
«Асы­л­жан» ш/қ
030564023012
02-027-017-183
0,219
«Асы­л­жан» ш/қ
030564023012
02-027-017-184
1,003
51
«Ал­хан» ш/қ
030560005479
02-027-017-317
1,567
«Ал­хан» ш/қ
030560005479
02-027-017-317
0,230
«Ал­хан» ш/қ
030560005479
02-027-017-317
0,177
«Ал­хан» ш/қ
030560005479
02-027-017-317
0,376
52
«Өте­ғұл-1» ш/қ
040864019463
02-027-017-326
2,007
53
«Та­ма» ш/қ
120564004302
02-027-017-327
0,195
«Та­ма» ш/қ
120564004302
02-027-017-410
0,584
«Та­ма» ш/қ
120564004302
02-027-017
0,399
54
«Ай­нат-Аг­ро» ш/қ
550321400878
02-027-017-379
1,999
55
«Ай­лан» ш/қ
570408300500
02-027-017-392
0,499
56
«Омар Ата» ш/қ
710530302066
02-027-017-391
1,230
57
«Ағай­ын­ды» ш/қ
770511301590
02-027-017-396
0,598
58
«Көк­тө­бе» ш/қ
831202303434
02-027-017-400
0,600
59
«Ис­ма­ил» ш/қ
990525300603
02-027-017-371
1,499
60
«Ін­жу» ш/қ
930111301065
02-027-017-412
0,265
61
«Қай­сар» ш/қ
871120302963
02-027-017
0,314
62
«Ер­қа­нат» ш/қ
02-027-017-075
0,098
«Ер­қа­нат» ш/қ
02-027-017-074
0,400
«Ер­қа­нат» ш/қ
02-027-017-073
1,460
«Ер­қа­нат» ш/қ
02-027-017-341
0,700
жиы­ны
116,691
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-2371; қой мен ешкі – 5740 және жылқы-736 бас.
Ақкемер ауылында: ірі қара мал – 1023; қой мен ешкі – 4187, жылқы-412 бас.
Елек ауылында: ірі қара мал – 421; қой мен ешкі – 735, жылқы-137 бас.
Көктөбе ауылында: ірі қара мал – 91; қой мен ешкі – 5, жылқы – 35 бас.
Көтібар батыр ауылында: ірі қара мал – 448; қой мен ешкі – 160 және жылқы-54 бас.
Жарық ауылында: ірі қара мал – 388; қой мен ешкі – 656, жылқы-98 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -6,4 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1536 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,7; ұсақ мал-1,5 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№
п/п
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Елді мекен атауы
Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар
Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар
Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар
Ірі қара мал
Ұсақ мал
жылқылар
түйелер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Ақкемер ауылдық округі
154833000
Аккемер
7877
6280
3461
0
9291
0
Елек
3242
1102
1151
0
6158
0
Коктобе
701
7,5
294
0
3873
0
Котибар батыр
3449
240
454
0
9183
0
Жарык
2987
984
823
5315
0
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 33 052 га қажет.
Ірі қара мал – 2371; қой мен ешкі - 5740 және жылқы – 736 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 33820 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Ақкемер ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Ақкемер елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 8327 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с №
Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар
Қосымша берілетін жайылымдар
жайылым пайдаланушыларға жер пайдалануға берілуі мүмкін жайылымдар, мың гектар
жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халық мұқтажын қанағаттандыру мақсатында резервке қойылуға тиіс жайылымдар, мың гектар
1
2
3
4

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
2 қосымша
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Та­би­ғи азық­тық ал­қап­тар­дың жік­те­ме­сі бой­ын­ша және тү­сі­нік­сөз бой­ын­ша шифр­лар, кү­ні
Кон­тур­лар мен си­патта­ма­лар нө­мі­рі (жақ­ша ішін­де)
Та­би­ғи азық­тық ал­қап­тар тип­те­рі­нің (ай­ыр­ма­ла-ры­ның, түр­лен­ді-ру­ле­рі­нің) жер бе­де­ріне то­пы­р­ақ­қа бай­ла­ны-сты­ры­л­ған ата­уы. Бас­қа жер­лер мен ал­қап­тар­дың ата­уы
Ал­қап тү­рі
Кон­тур-да­ғы пай­ыз-дық қа­ты-нас
Ала­ңы, мың гек­тар
1
2
3
4
5
6
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
14, 12, 172, 144, 52,
Се­ле­улі- бе­те­ге­лі -әр­түр­лі шө­птер және жу­сан­ды, бұ­та­лы өсім­дік­те­рі бар да­ла жай­ы­лым-да­ры
Жа­зық жайы-лым-дар мен ша-бын-дық-тар
Се­леу-лі –бе­те-ге­лі – 60%
Әр­түр-лі шө­птер –40%
33,5
кестенің жалғасы
Заманауи пайдала-нылуы
Жалпы түсім-ділік, гекта-рына цен-тнер-ден (зерт-теп-қарау жылы)
Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм
маусымдар бойынша жайылымдық азық
ша-бын-дық
ша­бы-ла­тын жайы-лым
көк­тем
жаз
күз
қыс
7
8
9
10
11
12
13
14
Жыл бойы
10,5
-
-
8,8
9,3
10,1
5,1
Кестенің жалғасы
Кон­тур бой­ын­ша есеп­тел­ген тү­сім­ді­лік: құр­ғақ мас­са­ның гек­та­ры­на цент­нер­ден (алы­мы), азық бір­лі­гі­нің гек­та­ры­на цент­нер­ден (бөл­гіш)
Кон­тур бой­ын­ша азық қо­ры құр­ғақ мас­са­ның гек­та­ры­на цент­нер­ден (алы­мы), азық бір­лі­гі­нің гек­та­ры­на цент­нер­ден (бөл­гіш)
Да­қыл­дық-тех­ни­ка­лық жай-күй, дә­рі­лік өсім­дік­тер­дің бар-жо­ғы
Пай­да­ла­ну бой­ын­ша ұсы­ны­стар, мал­дың тү­рі. Жақ­сар­ту жө­нін­де ұсы­ны­л­ған ша­ра­лар
15
16
17
18
8,3
2324
278050
77854
қа­на­ғат­та­нар­лық
Ұсақ және ірі қа­ра мал және жыл­қы үшін
учас­ке­лер­ді ауы­сты­рып қол­дау
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Ақкемер (қаз. Ақкемер) - Қазақстанның Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы ауыл. Ақкемер ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қандыағаш қаласының орталығынан солтүстікке қарай 22 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
3 қосымша
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с№
Жай­ы­лым­дық ин­фра­құ­ры­лым объ­ек­ті­ле­рі
Жұ­мыс іс­теп тұр­ған жай­ы­лым­дық ин­фра­құ­ры­лым объ­ек­ті­ле­рі­нің са­ны, бір­лік
Құ­ры­лы­сты (ре­кон­струк­ци­я­ны) та­лап ете­тін, бір­лік­тер
Ұзынды­ғы, ки­ло­метр
Ала­ңы, мың шар­шы метр
1
2
3
4
5
6
1.
Су­лан­ды­ру құ­ры­лы­сжай­ла­ры (ұң­ғы­ма­лар, құ­быр­лы және шах­та­лы құ­дық­тар, апан­дар)
2.
Құ­ры­лы­сжай­лар, кө­пір­лер, жол­дар
1
0,1
0,1
3.
Мал ай­дай­тын жол­дар, мал­ды аял­да­ту­ға ар­нал­ған алаң­дар мен су­ат алаң­да­ры
4.
Қой­лар­ды то­ғы­ту­ға ар­нал­ған ыдыс­тар, қо­ра­лар және қор­шал­ған жер­лер, жай­ы­лым­дар­дың қор­ша­у­ла­ры, шар­бақ­тар (оның ішін­де элек­тр­лі шар­бақ­тар), ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын қор­шап-бөл­шек­теп жа­ю­ға ар­нал­ған қа­ша­лар
5.
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын ве­те­ри­на­ри­я­лық ем­де­у­ге ар­нал­ған өт­ке­лек­тер
1
0,025
6.
Электр және жы­лу энер­ги­я­сы­мен қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған құ­ры­лы­сжай­лар мен объ­ек­ті­лер, жа­ңар­ты­ла­тын және ба­ла­ма­лы энер­гия көз­де­рі пай­да­ла­ны­ла­тын объ­ек­ті­лер
7.
Су­мен жаб­дық­тау объ­ек­ті­ле­рі және тір­ші­лік­ті қам­та­ма­сыз ету­дің бас­қа да түр­ле­рі, пер­со­нал­дың мау­сым­дық тұ­руы­на ар­нал­ған құ­ры­лы­сжай­лар және жай­ы­лым­дар­ды кү­тіп-ұстау мен пай­да­ла­ну үшін қа­жет­ті өзге де мү­лік

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
4 қосымша
1 –кесте.  Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с №
Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер­дің жік­те­уі­ші бой­ын­ша кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ко­ды
Кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ата­уы
Ие­сі­нің ти­пі
Ие­сі­нің биз­нес сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі/ же­ке сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі
1
2
3
4
5
1
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Үдер­бай» ш/қ
050360009854
2
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Рузь-Аль­би­на» ш/қ
000264018109
3
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ами­рок» ш/қ
030964017538
4
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ақ­би­дай» ш/қ
611019301765
5
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Са­ғын­дық» ш/қ
120464023967
6
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ға­лым­жан» ш/қ
120464015601
7
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Қай­рош» ш/қ
120864004393
8
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Жо­ла­ман» ш/қ
120364013790
9
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Жі­гер» ш/қ
070764026517
10
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Үміт» ш/қ
040464072871
11
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ақ­су» ш/қ
530912301363
12
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ма­нас-К» ш/қ
650527301286
13
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Мир­нур­бек» ш/қ
081264000331
14
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Жа­нат» ш/қ
130764004718
15
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ын­ты­мақ» ш/қ
101164005761
16
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Азат-2» ш/қ
670522301531
17
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ай­нат» ш/қ
031064017220
18
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ма­кар» ш/қ
130464003739
19
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Рай­ым­бек» ш/қ
740123300746
20
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ағай­ын» ш/қ
710122301199
21
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ра­у­ан-Ж» ш/қ
031164017591
22
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Аза­мат-Е» ш/қ
041264027613
23
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Жан­бо­лат» ш/қ
030364018524
24
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Дай­а­на» ш/қ
120264008562
25
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ай­бек» ш/қ
050264017883
26
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Жас-Ба­ғлан» ш/қ
041264033757
27
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Қа­зи­на» ш/қ
100264017528
28
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Май­ра­гүл» ш/қ
040964025184
29
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Нұр­шат» ш/қ
040964024780
30
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Сейл­хан» ш/қ
040364075555
31
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Та­быс» ш/қ
091064019882
32
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Нұр-Бер» ш/қ
060364030370
33
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ай­ым­бек» ш/қ
070460006976
34
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ма­ди­яр» ш/қ
090764008153
35
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Рас­свет» ш/қ
080364005670
36
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Сма­ғұл» ш/қ
080464008609
37
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Өмір» ш/қ
090864004721
38
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Же­кей» ш/қ
110364006548
39
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Мұ­са» ш/қ
140164018143
40
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Гаухар» ш/қ
130664014840
41
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Қа­нат» ш/қ
130864021913
42
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Жа­рық» ш/қ
140564001470
43
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Пре­мьер» ш/қ
140964026669
44
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ай-Би» ш/қ
870629302879
45
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ве­ра» ш/қ
141264017598
46
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Бек-Ің­к­әр» ш/қ
580727400731
47
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Тай­бу­рыл-О» ш/қ
811124401427
48
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ис­лам» ш/қ
820515300635
49
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Алан» ш/қ
8405801301775
50
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Асы­л­жан» ш/қ
030564023012
51
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ал­хан» ш/қ
030560005479
52
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Өте­ғұл-1» ш/қ
040864019463
53
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Та­ма» ш/қ
120564004302
54
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ай­нат-Аг­ро» ш/қ
550321400878
55
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
"Ай­лан" ш/қ
570408300500
56
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
"Омар Ата" ш/қ
710530302066
57
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
"Ағай­ын­ды" ш/қ
770511301590
58
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
"Көк­тө­бе" ш/қ
831202303434
59
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ис­ма­ил» ш/қ
990525300603
60
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ін­жу» ш/қ
930111301065
61
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Қай­сар» ш/қ
871120302963
62
154833000
Ақ­ке­мер ауыл­дық окру­гі
«Ер­қа­нат» ш/қ
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы
Мал басының саны, бас
Ірі қа­ра мал
Ұсақ мал
жыл­қы­лар
түй­е­лер
6
7
8
9
10
Ке­не­та­е­ва­А­ли­ма­Ма­ди­я­ров­на
60
319
64
-
Мин­не­га­ли­ев Ис­лам
33
75
Кур­ма­на­лин­Ка­ды­р­жан­Ба­уы­р­жа­но­вич
175
318
КА­РА­ГУ­ЛОВ СЕР­ЖАН МЫР­ЗА­ШЕ­ВИЧ
11
12
Илья­сов Кә­дір­бек Абі­ке­нұ­лы
102
221
3
Му­хам­бе­то­вИ­са­тай­Ку­бай­е­вич
138
311
299
БЕР­КИМ­БА­Е­ВА ГУЛЬ­ЗИ­РА АЙТ­БА­ЕВ­НА
Жу­ма­ба­ев Са­гит­жан­Се­рик­ба­е­вич
132
881
100
Ма­ра­тов Бе­ре­кет Ма­ра­то­вич
109
90
Ум­бетр­за Аман­бек Өте­ге­нұ­лы
185
61
36
Ай­те­ке­нов Ку­ан­тай Убай­дул­ло­вич
3
50
2
Аб­дул­лин Сыр­лы­бай
14
Куш­ке­нов Бек­бо­лат
74
1225
140
Жыл­кы­бай Са­ней Жыл­кы­бай­кы­зы
81
1
Бо­ран­ку­лов Ер­ким­бай
21
112
42
Аса­нов Ас­кар
36
73
35
Эр­ма­тов Аваз­жан Пу­ла­та­ли­е­вич
519
10
47
Жа­на­ба­е­ва За­ги­раш
37
21
Ма­хам­бе­тов­Кал­ды­бай
25
193
33
Ал­ты­ба­ев Мир­лан Га­ни­е­вич
1
85
Иб­ра­шев Жай­лы­бай Те­нел­ба­е­вич
5
36
Му­хам­бе­та­лин Мак­сат
298
28
93
Аса­нов Жол­ды­бай
259
78
Айт­па­ган­бе­тов Жа­нат Шал­та­е­вич
84
55
Ка­лин Ай­бек Са­ми­гул­ла­ұ­лы
34
29
12
Ко­ны­со­ва Кен­же­гул Ай­дар­кы­зы
10
134
Джу­ма­шев Мир­хан Жу­ма­ше­вич
494
2127
666
Ша­ри­по­ва Ляй­ля Иман­га­зи­ев­на
117
10
38
Шай­мар­да­нов Бо­рис Жу­су­по­вич
72
250
31
Жу­ке­нов Сейл­хан Умир­за­ко­вич
5
37
Жа­ке­но­ва Ай­ну­ра Жу­ма­та­ев­на
113
Жал­ты­ров Кай­рат Са­ги­но­вич
18
245
83
Му­ха­ме­дь­я­ров Ай­бек Ай­да­ра­ли­е­вич
4
122
20
-
Ку­стай­бе­ков Са­мат На­зар­ба­е­вич
173
-
-
-
Ко­се­ме­нов Мар­гу­лан Та­ми­но­вич
59
242
80
-
Сейт­ка­ма­лов Нұр­лы­бек Нұр­ла­нұ­лы
-
-
107
-
Ба­кит­жа­нов Ну­рым­жан
11
547
5
-
Ко­сы­мо­ва Жа­ды­ра
16
-
-
-
Кал­ни­я­зов Ка­нат
-
-
77
-
Аги­ма­нов Ма­рат Аги­ма­но­вич
-
-
11
-
Их­ти­я­ров Са­лим­жан Акыл­бе­ко­вич
167
300
171
-
Қа­дек­қы­зы­О­рал­хан
-
-
255
-
Ку­а­ны­ше­ва Ул­бо­сын Хай­р­жа­нов­на
706
359
30
-
Жу­ма­га­ли­ев Ма­жит ЖА­НА­ДЫ­ЛО­ВИЧ
60
82
-
Яц­ко Сер­гей
144
-
-
-
Ал­ма­ни­я­зо­ва Зоя Жал­ди­ев­на
-
-
66
-
Еле­уова Ай­на­гуль Таж­га­ли­ев­на
14
77
65
-
Да­и­ро­вА­ман­жан
-
-
53
-
Сар­сен­ба­ев Алек­сандр Ер­бо­ла­то­вич
36
-
17
-
Ку­ка­нов Жу­ма­бек
-
-
-
-
Жа­пар­Тү­гел­бай
49
199
82
-
Жа­ку­по­вУ­те­ге­нУм­бетр­за­улы
99
243
-
-
Ба­зар­ба­ев Сун­дет­бай
-
-
-
-
Тас­ма­гам­бе­то­ва Ро­за
104
-
55
-
Ма­ша­ков Ка­нат Тас­кин­ба­е­вич
-
-
80
-
Ша­ба­ров Нур­лы­бек Мыр­за­га­ли­е­вич
35
-
23
-
Би­мұ­хам­бет Бекзат
-
377
-
Оте­по­вСа­бы­р­жан­С­лам­га­ли­е­вич
12
4
3
Тө­ле­ген Қа­сым­хан
-
-
-
-
Елу­бай­Ал­ма­тЕр­сай­ы­нұ­лы
26
-
-
-
Ай­тым­бе­тов Ну­рым
42
147
14
-
Жа­сак­ба­ев Кик­бай
-
-
-
-
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п
Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқылар
Түйелер
бұ­қа­лар
сиыр­лар
қа­шар­лар
бұ­қа­шық­тар
қой­лар және еш­кі­лер
төл (тоқ­ты­лар, шы­бы­штар)
төл (ер­кек тоқ­ты­лар , те­ке­шік­тер)
ай­ғыр­лар, би­е­лер
төл
түй­е­лер
төл
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Ито­го:
Ак­ке­мер
0
15
0
0
10
0
0
4
0
0
0
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с №
Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Численность поголовья, голов
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқылар
Түйелер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Ито­го:
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
5 қосымша
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар
Учаскелердің нөмірлері
I
II
III
IV
бі­рін­ші жыл
көк­тем­гі мау­сым
жаз­ғы мау­сым
күз­гі мау­сым
де­ма­ла­тын учас­ке
екін­ші жыл
де­ма­ла­тын учас­ке
көк­тем­гі мау­сым
жаз­ғы мау­сым
күз­гі мау­сым
үшін­ші жыл
күз­гі мау­сым
де­ма­ла­тын учас­ке
көк­тем­гі мау­сым
жаз­ғы мау­сым
төр­тін­ші жыл
жаз­ғы мау­сым
күз­гі мау­сым
де­ма­ла­тын учас­ке
көк­тем­гі мау­сым
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу; Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Ақкемер ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, Ақкемер елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 8327 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.

2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)

жыл­дар
1 қа­мау көк­тем
2 қа­мау көк­тем-жаз
3 қа­мау көк­тем-жаз-күз
4 қа­мау күз
2025
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
де­ма­лу
2026
де­ма­лу
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
2027
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Лет­ний пе­ри­од 2
Күз­гі мау­сым 3
де­ма­лу
2028
де­ма­лу
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
2029
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
де­ма­лу

4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)

2025 жылғы 16 шілдедегі
№ 421 шешіміне 3 қосымша
Ащысай ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:

3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;

Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:

1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;

2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;

4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;

6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.

9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;

«Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
1 қосымша
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері
1-кесте. Ащысай ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Жерлің санаттары
жерлер жиыны
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы
ел­ді ме­кен­дер­дің
өнер­к­ә­сіп, кө­лік және өзге де ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы емес
ерекше қор­ға­ла-тын та­би­ғи аумақ­тар-дың
ор­ман қо­ры-ның
су қо­ры-ның
босал-қы жер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
154835000
123035
37883
0
0
0
0
0
160918
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Ащысай ауылдық округінде 3 ауылдық елді мекен бар. Ащысай ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 160918 гектар. Санаттар бойынша жерлер: ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 123035 гектар; елді мекендердің жерлері – 37883 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері, қоры жоқ.
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Ащысай ауылдық округінде 3 ауылдық елді мекендер бар.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№
р/с
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
елді мекеннің атауы
Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар
Жайылым алаңы мен түрлері
же­ке аулад­а­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын жаю бой­ын­ша ха­лық мұқ­та­жын қа­на­ғат­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған, гек­тар
көп­ші­лік пай­да­ла­на­тын, гек­тар
шал­ғай­да­ғы, гек­тар
мау­сым­дық, гек­тар
арид­тік, гек­тар
ек­пе жай­ы­лым­дар, гек­тар
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Ащы­сай ауыл­дық округ
154835000
Ақ­су
Ащы­сай
Са­бын­ды­көл
11612
19010
6646
11612
19010
6646
11612
19010
6646
0
0
0
0
Ащысай ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 31 шаруа қожалығы жұмыс істейді, оларға 119747 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с №
Мен­шік ие­ле­рі­нің, жер пай­да­ла­ну­шы­лар­дың ата­уы
Биз­нес сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі/же­ке сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі
Жер учас­ке­сі­нің ка­дастр­лық нө­мі­рі
Жай­ы­лым­дар ала­ңы, гек­тар
1
2
3
4
5
1
«Да­ра­жа» ш/қ
070664026236
02-027-004-102
0,894
«Да­ра­жа» ш/қ
070664026236
02-027-004-086
0,697
«Да­ра­жа» ш/қ
070664026236
02-027-017-243
0,413
2
«Қаб­дол» ш/қ
630215300654
02-027-004-017
0,603
«Қаб­дол» ш/қ
630215300654
02-027-004-045
0,125
«Ер­лан-К» ш/қ
090364006432
02-027-004-087
0,963
3
«Ер­лан-К» ш/қ
090364006432
02-027-004-018
1,193
«Ер­лан-К» ш/қ
090364006432
02-027-004-020
0,322
4
«Бе­ре­ке» ш/қ
100264008519
02-027-004-002
0,103
5
«Алим» ш/қ
110964022383
02-027-004-089
3,495
«Алим» ш/қ
110964022383
02-027-004-058
1,370
«Алим» ш/қ
110964022383
02-027-004-059
0,860
«Алим» ш/қ
110964022383
02-027-004-060
0,829
«Алим» ш/қ
110964022383
02-027-004-004
0,645
«Алим» ш/қ
110964022383
02-027-004-007
0,331
«Алим» ш/қ
110964022383
02-027-004-097
4,180
«Алим» ш/қ
110964022383
02-027-004-098
1,120
«Алим» ш/қ
110964022383
02-027-004-117
6,677
«Алим» ш/қ
110964022383
02-027-004-133
0,607
6
«Ай­да­на-М» ш/қ
600720300901
02-027-004-031
0,792
«Ай­да­на-М» ш/қ
600720300901
02-027-004-079
1,830
7
«Асыл­бек» ш/қ
030164019743
02-027-004-036
0,363
«Асыл­бек» ш/қ
030164019743
02-027-004-113
1,997
8
«Ақ­бо­та» ш/қ
990164014957
02-027-004-014
0,469
«Ақ­бо­та» ш/қ
990164014957
02-027-004-095
0,204
9
«Иса» ш/қ
100864012965
02-027-004-030
0,100
«Иса» ш/қ
100864012965
02-027-004-130
0,999
«Иса» ш/қ
100864012965
02-027-004-
0,668
10
«Ис­лам» ш/қ
080664001738
02-027-008-275
3,749
«Ис­лам» ш/қ
080664001738
02-027-004-103
14,079
«Ис­лам» ш/қ
080664001738
02-027-028-276
4,421
«Ис­лам» ш/қ
080664001738
02-027-004-077
0,386
«Ис­лам» ш/қ
080664001738
02-027-017-298
0,600
«Ис­лам» ш/қ
080664001738
02-027-017-227
0,440
«Ис­лам» ш/қ
080664001738
02-027-004-027
0,998
11
«Ел­дос» ш/қ
030364019265
02-027-004-037
0,398
12
«Са­ғын­дық» ш/қ
051064022548
02-027-004-054
0,107
«Са­ғын­дық» ш/қ
051064022548
02-027-004-055
0,193
«Са­ғын­дық» ш/қ
051064022548
02-027-004-
1,498
13
«Те­мір­бек» ш/қ
050764020732
02-027-004-056
0,707
«Те­мір­бек» ш/қ
050764020732
02-027-004-063
0,244
«Те­мір­бек» ш/қ
050764020732
02-027-004-064
0,135
14
«Ай­сул­тан» ш/қ
090364004169
02-027-004-019
0,800
«Ай­сул­тан» ш/қ
090364004169
02-027-004-113
0,98
«Ай­сул­тан» ш/қ
090364004169
02-027-017-240
0,230
«Ай­сул­тан» ш/қ
090364004169
02-027-004-109
5,958
«Ай­сул­тан» ш/қ
090364004169
02-027-007-174
1,384
«Ай­сул­тан» ш/қ
090364004169
02-027-018-076
0,626
15
«Елу­бай» ш/қ
070864012114
02-027-004-016
0,597
16
«Сы­рым» ш/қ
050564025072
02-027-004-091
4,970
«Сы­рым» ш/қ
050564025072
02-027-004-051
0,72
«Сы­рым» ш/қ
050564025072
02-027-004-052
0,150
«Сы­рым» ш/қ
050564025072
02-027-004-053
0,743
«Сы­рым» ш/қ
050564025072
02-027-004-128
1,412
«Сы­рым» ш/қ
050564025072
02-027-004-088
1,630
17
«Нұр­лан-1» ш/қ
101064011544
02-027-004-078
0,498
«Нұр­лан-1» ш/қ
101064011544
02-027-004-090
1,011
18
«Ақ­жар» ш/қ
110264021687
02-027-004-080
1,393
«Ақ­жар» ш/қ
110264021687
02-027-004-081
1,156
«Ақ­жар» ш/қ
110264021687
02-027-004-082
2,850
«Ақ­жар» ш/қ
110264021687
02-027-004-083
0,451
«Ақ­жар» ш/қ
110264021687
02-027-004-126
1,511
«Ақ­жар» ш/қ
110264021687
02-027-004-132
0,770
19
«Бер­ді­бек» ш/қ
131164019271
02-027-026-043
2,991
«Бер­ді­бек» ш/қ
131164019271
02-027-028-280
0,805
20
«Бес тө­бе» ш/қ
140964003709
02-027-004-101
1,994
21
«Қу­а­ныш» ш/қ
621129300648
02-027-004-107
0,498
22
«Қа­мал» ш/қ
860428301442
02-027-004-111
2,496
23
«Шы­рақ» ш/қ
140364001314
02-027-004-114
3,497
24
«Бақ­ти­яр» ш/қ
890414300619
02-027-004-120
2,793
25
«Нұр­ә­діл» ш/қ
880625351024
02-027-004-121
1,734
«Нұр­ә­діл» ш/қ
880625351024
02-027-004-127
1,280
26
«Нұ­ра­ли» ш/қ
861010301403
02-027-004-122
2,368
27
«Ибра­һим» ш/қ
820722302984
02-027-004-123
1,546
28
«Ба­зар­бек» ш/қ
870903300445
02-027-004-129
2,358
29
«Қа­сен » ш/қ
210564018113
02-027-004-099
2,965
30
«Әді­л­жан» ш/қ
850530301770
02-027-004
2,964
31
Ки­син Е
0,224
жиы­ны
119,747
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-2124; қой мен ешкі – 6877 және жылқы-765 бас.
Ащысай ауылында: ірі қара мал – 1210; қой мен ешкі – 3223, жылқы - 251 бас.
Ақсу ауылында: ірі қара мал – 538; қой мен ешкі – 1606, жылқы-416 бас.
Сабындыкөл ауылында: ірі қара мал – 376; қой мен ешкі - 2048 жылқы – 98 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -6,4 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1536 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,7; ұсақ мал-1,5 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№
п/п
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Елді мекен атауы
Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар
Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар
Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар
Ірі қа­ра мал
Ұсақ мал
жыл­қы­лар
түй­е­лер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Ащысай ауылдық округі
154835000
Ащы­сай
9317
4834
2108
0
19010
0
Ақ­су
4143
2409
3494
0
11612
0
Са­бын­ды­көл
2895
3072
823
0
6646
0
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 33 095 га қажет.
Ірі қара мал – 2124; қой мен ешкі - 6877 және жылқы – 765 бас қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 37268 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Ащысай ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жерге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с №
Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар
Қосымша берілетін жайылымдар
жай­ы­лым пай­да­ла­ну­шы­лар­ға жер пай­да­ла­ну­ға бе­рі­луі мүм­кін жай­ы­лым­дар, мың гек­тар
же­ке аулад­а­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын жаю бой­ын­ша ха­лық мұқ­та­жын қа­на­ғат­тан­ды­ру мақ­са­тын­да ре­зерв­ке қой­ы­лу­ға ти­іс жай­ы­лым­дар, мың гек­тар
1
2
3
4

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
2 қосымша
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Та­би­ғи азық­тық ал­қап­тар­дың жік­те­ме­сі бой­ын­ша және тү­сі­нік­сөз бой­ын­ша шифр­лар, кү­ні
Кон­тур­лар мен си­патта­ма­лар нө­мі­рі (жақ­ша ішін­де)
Та­би­ғи азық­тық ал­қап­тар тип­те­рі­нің (ай­ыр­ма­ла-ры­ның, түр­лен­ді-ру­ле­рі­нің) жер бе­де­ріне то­пы­р­ақ­қа бай­ла­ны-сты­ры­л­ған ата­уы. Бас­қа жер­лер мен ал­қап­тар­дың ата­уы
Ал­қап тү­рі
Кон­тур-да­ғы пай­ыз-дық қа­ты-нас
Ала­ңы, мың гек­тар
За­ма­на­уи пай­да­ла-ны­луы
1
2
3
4
5
6
7
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
14, 12, 172, 144, 52,
Се­ле­улі- бе­те­ге­лі -әр­түр­лі шө­птер және жу­сан­ды, бұ­та­лы өсім­дік­те­рі бар да­ла жай­ы­лым-да­ры
Жа­зық жайы-лым-дар мен ша-бын-дық-тар
Се­леу-лі –бе­те-ге­лі – 60%
Әр­түр-лі шө­птер –40%
33,5
Жыл бойы
кестенің жалғасы
Жалпы түсім-ділік, гекта-рына цен-тнер-ден (зерт-теп-қарау жылы)
Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм
маусымдар бойынша жайылымдық азық
ша-бын-дық
ша­бы-ла­тын жайы-лым
көк­тем
жаз
күз
қыс
8
9
10
11
12
13
14
10,5
-
-
8,8
9,3
10,1
5,1
Кестенің жалғасы
Кон­тур бой­ын­ша есеп­тел­ген тү­сім­ді­лік: құр­ғақ мас­са­ның гек­та­ры­на цент­нер­ден (алы­мы), азық бір­лі­гі­нің гек­та­ры­на цент­нер­ден (бөл­гіш)
Кон­тур бой­ын­ша азық қо­ры құр­ғақ мас­са­ның гек­та­ры­на цент­нер­ден (алы­мы), азық бір­лі­гі­нің гек­та­ры­на цент­нер­ден (бөл­гіш)
Да­қыл­дық-тех­ни­ка­лық жай-күй, дә­рі­лік өсім­дік­тер­дің бар-жо­ғы
Пай­да­ла­ну бой­ын­ша ұсы­ны­стар, мал­дың тү­рі. Жақ­сар­ту жө­нін­де ұсы­ны­л­ған ша­ра­лар
15
16
17
18
8,3
2324
309324
86611
қа­на­ғат­та­нар­лық
Ұсақ және ірі қа­ра мал және жыл­қы үшін
учас­ке­лер­ді ауы­сты­рып қол­дау
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Ащысай - Қазақстанның Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы ауыл. Ащысай ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қандыағаш қаласының орталығынан оңтүстік шығысқа қарай 50 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
3 қосымша
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с№
Жай­ы­лым­дық ин­фра­құ­ры­лым объ­ек­ті­ле­рі
Жұ­мыс іс­теп тұр­ған жай­ы­лым­дық ин­фра­құ­ры­лым объ­ек­ті­ле­рі­нің са­ны, бір­лік
Құ­ры­лы­сты (ре­кон­струк­ци­я­ны) та­лап ете­тін, бір­лік­тер
Ұзынды­ғы, ки­ло­метр
Ала­ңы, мың шар­шы метр
1
2
3
4
5
6
1.
Су­лан­ды­ру құ­ры­лы­сжай­ла­ры (ұң­ғы­ма­лар, құ­быр­лы және шах­та­лы құ­дық­тар, апан­дар)
2.
Құ­ры­лы­сжай­лар, кө­пір­лер, жол­дар
1
0,01
0,01
3.
Мал ай­дай­тын жол­дар, мал­ды аял­да­ту­ға ар­нал­ған алаң­дар мен су­ат алаң­да­ры
4.
Қой­лар­ды то­ғы­ту­ға ар­нал­ған ыдыс­тар, қо­ра­лар және қор­шал­ған жер­лер, жай­ы­лым­дар­дың қор­ша­у­ла­ры, шар­бақ­тар (оның ішін­де элек­тр­лі шар­бақ­тар), ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын қор­шап-бөл­шек­теп жа­ю­ға ар­нал­ған қа­ша­лар
5.
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын ве­те­ри­на­ри­я­лық ем­де­у­ге ар­нал­ған өт­ке­лек­тер
6.
Электр және жы­лу энер­ги­я­сы­мен қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған құ­ры­лы­сжай­лар мен объ­ек­ті­лер, жа­ңар­ты­ла­тын және ба­ла­ма­лы энер­гия көз­де­рі пай­да­ла­ны­ла­тын объ­ек­ті­лер
7.
Су­мен жаб­дық­тау объ­ек­ті­ле­рі және тір­ші­лік­ті қам­та­ма­сыз ету­дің бас­қа да түр­ле­рі, пер­со­нал­дың мау­сым­дық тұ­руы­на ар­нал­ған құ­ры­лы­сжай­лар және жай­ы­лым­дар­ды кү­тіп-ұстау мен пай­да­ла­ну үшін қа­жет­ті өзге де мү­лік

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
4 қосымша
1 –кесте.  Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с №
Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер­дің жік­те­уі­ші бой­ын­ша кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ко­ды
Кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ата­уы
Ие­сі­нің ти­пі
Ие­сі­нің биз­нес сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі/ же­ке сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі
1
2
3
4
5
1
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Да­ра­жа» ш/қ
070664026236
2
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Қаб­дол» ш/қ
630215300654
3
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Ер­лан-К» ш/қ
090364006432
4
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Бе­ре­ке» ш/қ
100264008519
5
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Алим» ш/қ
110964022383
6
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Ай­да­на-М» ш/қ
600720300901
7
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Асыл­бек» ш/қ
030164019743
8
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Ақ­бо­та» ш/қ
990164014957
9
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Иса» ш/қ
100864012965
10
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Ис­лам» ш/қ
080664001738
11
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Ел­дос» ш/қ
030364019265
12
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Са­ғын­дық» ш/қ
051064022548
13
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Те­мір­бек» ш/қ
050764020732
14
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Ай­сул­тан» ш/қ
090364004169
15
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Елу­бай» ш/қ
070864012114
16
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Сы­рым» ш/қ
050564025072
17
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Нұр­лан-1» ш/қ
101064011544
18
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Ақ­жар» ш/қ
110264021687
19
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Бер­ді­бек» ш/қ
131164019271
20
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Бес тө­бе» ш/қ
140964003709
21
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Қу­а­ныш» ш/қ
621129300648
22
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Қа­мал» ш/қ
860428301442
23
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Шы­рақ» ш/қ
140364001314
24
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Бақ­ти­яр» ш/қ
890414300619
25
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Нұр­ә­діл» ш/қ
880625351024
26
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Нұ­ра­ли» ш/қ
861010301403
27
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Ибра­һим» ш/қ
820722302984
28
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Ба­зар­бек» ш/қ
870903300445
29
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Қа­сен » ш/қ
210564018113
30
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
«Әді­л­жан» ш/қ
850530301770
31
154835000
Ащы­сай ауыл­дық окру­гі
Ки­син Е
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы
Мал басының саны, бас
Ірі қа­ра мал
Ұсақ мал
жыл­қы­лар
түй­е­лер
6
7
8
9
10
Ха­ма­ди­нов Съез­бек
575
985
251
Тле­ге­нов Кул­му­хам­бет
106
94
14
Ка­ри­мов Жол­му­рат
426
1073
210
Елу­ба­ев Мер­га­лий
15
114
26
Ки­те­гу­ов Алим
447
875
211
2
Ай­те­ке­нов Ма­ғау­ия
229
401
22
Бу­жи­ров Ал­тын­бек
188
202
117
Ума­ров Бо­лат­жан
50
264
36
Асла­дин Иса
154
984
8
Ка­ри­мов Мыр­за­бай
622
956
137
Тле­ге­нов Қу­ат
2
47
Ане­сов Се­рик
132
59
Са­ғи­дул­лин Еділ­бай
179
Елу­ба­ев Нур­га­ли
806
2376
864
Алим­ба­ев Ас­кар­бек
30
22
10
Ал­ма­ни­я­зо­ва Ак­ба­ла
154
467
98
Жал­га­с­ба­ев Нур­лан
74
Ка­лы­ба­е­ва Жа­ми­ля
280
731
218
Нур­ма­гам­бе­тов Бер­ди­бек
304
994
154
Ма­хам­бе­тов Нур­лы­бек
49
29
Ай­те­ке­нов Ба­лга­ли
116
347
37
Куль­ба­ев Нур­лы­бай
148
Му­ка­шев Же­нис
Там­ба­ев Ар­тур
234
Ай­те­ке­нов Ер­хан
176
95
26
Мам­бет­жа­нов Нур­лан
11
45
Упе­тов Ди­дар
135
234
66
Ке­те­гұл Нур­лы­бек
87
94
54
Ары­спа­е­ва Гуль­ми­ра
97
Ки­син Бибит
199
100
0
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п
Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқылар
Түйелер
бұ­қа­лар
сиыр­лар
қа­шар­лар
бұ­қа­шық­тар
қой­лар және еш­кі­лер
төл (тоқ­ты­лар, шы­бы­штар)
төл (ер­кек тоқ­ты­лар , те­ке­шік­тер)
ай­ғыр­лар, би­е­лер
төл
түй­е­лер
төл
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Ито­го:
Ащы­сай
0
14
0
0
12
0
0
4
0
0
0
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с №
Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Численность поголовья, голов
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқылар
Түйелер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
жиы­ны:
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
5 қосымша
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар
Учаскелердің нөмірлері
I
II
III
IV
бі­рін­ші жыл
көк­тем­гі мау­сым
жаз­ғы мау­сым
күз­гі мау­сым
де­ма­ла­тын учас­ке
екін­ші жыл
де­ма­ла­тын учас­ке
көк­тем­гі мау­сым
жаз­ғы мау­сым
күз­гі мау­сым
үшін­ші жыл
күз­гі мау­сым
де­ма­ла­тын учас­ке
көк­тем­гі мау­сым
жаз­ғы мау­сым
төр­тін­ші жыл
жаз­ғы мау­сым
күз­гі мау­сым
де­ма­ла­тын учас­ке
көк­тем­гі мау­сым
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу;
Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Ащысай ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді.

жер санаттары, жер учаскелерінің меншік иелері және жер пайдаланушылар бөлінісінде
жайылымдардың орналасу схемасы (картасы)

2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)

жыл­дар
1 қа­мау көк­тем
2 қа­мау көк­тем-жаз
3 қа­мау көк­тем-жаз-күз
4 қа­мау күз
2025
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
де­ма­лу
2026
де­ма­лу
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
2027
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Лет­ний пе­ри­од 2
Күз­гі мау­сым 3
де­ма­лу
2028
де­ма­лу
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
2029
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
де­ма­лу

4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)

2025 жылғы 16 шілдедегі
№ 421 шешіміне 4 қосымша
Батпақкөл ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:

3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;

Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:

1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;

2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;

4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;

6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.

9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;

«Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
1 қосымша
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері
1-кесте. Батпақкөл ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Жерлің санаттары
жерлер жиыны
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы
ел­ді ме­кен­дер­дің
өнер­к­ә­сіп, кө­лік және өзге де ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы емес
ерекше қор­ға­ла-тын та­би­ғи аумақ­тар-дың
ор­ман қо­ры-ның
су қо­ры-ның
босал-қы жер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
154837000
249642
56960
155019
0
36008
0
208640
706269
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Батпақкөл ауылдық округінде 5 ауылдық елді мекен бар. Батпақкөл ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 706269 гектар. Санаттар бойынша жерлер:ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 249642 гектар; елді мекендердің жерлері – 56960 гектар; өнеркәсіп жерлері –155019 гектар; орман қоры жерлері – 36008 гектар; қордағы жерлер 208640 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, су қорының жерлері жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№
р/с
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
елді мекеннің атауы
Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар
Жайылым алаңы мен түрлері
же­ке аулад­а­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын жаю бой­ын­ша ха­лық мұқ­та­жын қа­на­ғат­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған, гек­тар
көп­ші­лік пай­да­ла­на­тын, мың гек­тар
шал­ғай­да­ғы, гек­тар
мау­сым­дық, гек­тар
арид­тік, гек­тар
ек­пе жай­ы­лым­дар, гек­тар
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Бат­пақ­көл ауыл­дық округ
154833000
Жа­ға­бұ­лақ
Жар­ке­мер
Са­ға
Қо­жа­сай
Шең­гел­ші
15456
7916
12488
7251
13849
15456
7916
12488
7251
13849
15456
7916
12488
7251
13849
0
0
0
0
Батпақкөл ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 65 агроқұрылымы жұмыс істейді, оларға 246 434 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с №
Мен­шік ие­ле­рі­нің, жер пай­да­ла­ну­шы­лар­дың ата­уы
Биз­нес сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі/же­ке сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі
Жер учас­ке­сі­нің ка­дастр­лық нө­мі­рі
Жай­ы­лым­дар ала­ңы, мың гек­тар
1
2
3
4
5
1
«Қар­лы­ғаш» ш/қ
850615301177
02-027-037-344
0,199
«Қар­лы­ғаш» ш/қ
850615301177
02-027-031-1112
1,590
«Қар­лы­ғаш» ш/қ
850615301177
02-027-037-528
0,274
«Қар­лы­ғаш» ш/қ
850615301177
02-027-037-554
3,594
2
«Кү­міс-тө­бе» ш/қ
060664028022
02-027-031-247
0,221
3
«До­стан» ш/қ
100364009174
02-027-031-350
1,041
«До­стан» ш/қ
100364009174
02-027-031-018
0,999
4
«Рү­стем» ш/қ
460201300681
02-027-031-039
0,150
«Рү­стем» ш/қ
460201300681
02-027-031-1396
3,233
5
«Ар­ман-Ш» ш/қ
720101314752
02-027-031-044
0,500
«Ар­ман-Ш» ш/қ
720101314752
02-027-031-1481
4,987
6
«Бай­қа­дам» ш/қ
030964019356
02-027-037-030
1
«Бай­қа­дам» ш/қ
030964019356
02-027-037-563
3,988
7
«Сар­қы­ра­ма» ш/қ
031164017610
02-027-037-033
0,201
«Сар­қы­ра­ма» ш/қ
031164017610
02-027-037-368
1,986
«Сар­қы­ра­ма» ш/қ
031164017610
02-027-037-369
0,190
«Сар­қы­ра­ма» ш/қ
031164017610
02-027-031-080
0,727
«Сар­қы­ра­ма» ш/қ
031164017610
02-027-037-552
9,984
«Сар­қы­ра­ма» ш/қ
031164017610
02-027-037-587
10
8
«Нур­бер­ген» ш/қ
060764023907
02-027-031-244
0,819
«Нур­бер­ген» ш/қ
060764023907
02-027-037-586
2,019
9
«Ты­ны­штық» ш/қ
120364011665
02-027-031-1073
0,425
«Ты­ны­штық» ш/қ
120364011665
02-027-031-1606
1,516
10
«Иман­га­зы» ш/қ
070464029739
02-027-037-152
0,250
«Иман­га­зы» ш/қ
070464029739
02-027-037-584
0,816
11
«Аза­мат-У» ш/қ
061064023815
02-027-037169
0,669
«Аза­мат-У» ш/қ
061064023815
02-027-037-170
0,24
«Аза­мат-У» ш/қ
061064023815
02-027-037-171
0,7
«Аза­мат-У» ш/қ
061064023815
02-027-037-133
0,297
«Аза­мат-У» ш/қ
061064023815
02-027-037-567
1,496
12
«Ко­жак» ш/қ
020164021318
02-027-031-329
0,120
«Ко­жак» ш/қ
020164021318
02-027-031-330
0,241
13
«Ай­щол­пан» ш/қ
110764010401
02-027-031-398
0,868
«Ай­щол­пан» ш/қ
110764010401
02-027-031-1582
0,249
«Ай­щол­пан» ш/қ
110764010401
02-027-031-1605
0,772
14
«Аман­құл» ш/қ
070264019912
02-027-037-149
0,996
«Аман­құл» ш/қ
070264019912
02-027-037-371
0,895
«Аман­құл» ш/қ
070264019912
02-027-037-372
0,600
15
«Ай­бек-1» ш/қ
040664026627
02-027-037-046
1
16
«Әу­лет» ш/қ
090664021744
02-027-031-744
0,29
17
«Нұр­дау­лет» ш/қ
090564002665
02-027-037-241
1,491
«Нұр­дау­лет» ш/қ
090564002665
02-027-037-570
1,993
18
«Ақ­тан» ш/қ
120264019766
02-027-037-293
1,495
«Ақ­тан» ш/қ
120264019766
02-027-037-533
1,494
19
«Сәң­кі­бай-Б» ш/қ
120164022425
02-027-031-1041
1,988
20
«Әлі­бек» ш/қ
801004402639
02-027-037-316
0,956
21
«Жан-Ай» ш/қ
121264014034
02-027-037-322
0,989
«Жан-Ай» ш/қ
121264014034
02-027-037-359
0,249
22
«Ай­ту­ған-2012» ш/қ
120464005783
02-027-037-425
0,997
«Ай­ту­ған-2012» ш/қ
120464005783
02-027-037-326
1,482
«Ай­ту­ған-2012» ш/қ
120464005783
02-027-037-533
0,299
«Ай­ту­ған-2012» ш/қ
120464005783
02-027-037-578
14,999
23
«Ай­дар» ш/қ
130564002972
02-027-037-342
1,575
«Ай­дар» ш/қ
130564002972
02-027-031-1109
0,870
«Ай­дар» ш/қ
130564002972
02-027-035-543
3,090
24
«Қы­на­лы өріс» ш/қ
130564015230
02-027-031-1114
2,633
25
«Ис­Ам» ш/қ
130464016176
02-027-037-357
3,128
26
«Сұл­тан-Ама­нат» ш/қ
140464016514
02-027-037-393
2,987
«Сұл­тан-Ама­нат» ш/қ
140464016514
02-027-037-404
0,400
«Сұл­тан-Ама­нат» ш/қ
140464016514
02-027-037-405
0,598
27
«Мақ­сот Ма­мы­тов» ш/қ
140764010467
02-027-037-400
0,988
«Мақ­сот Ма­мы­тов» ш/қ
140764010467
02-027-037-556
9,981
28
«Ма­қым» ш/қ
150864022565
02-027-037-430
0,997
29
«Уайс» ш/қ
791112301726
02-027-037-439
1,126
30
«Қо­ныр» ш/қ
840616301206
02-027-037-440
1,168
31
«Бай­бек» ш/қ
610101405856
02-027-037-447
0,999
32
«Нұ­рислам» ш/қ
931104350781
02-027-031-1430
0,631
«Нұ­рислам» ш/қ
931104350781
02-027-037-454
0,365
33
«Дәу­рен» ш/қ
950905350320
02-027-031-1442
14,953
«Дәу­рен» ш/қ
950905350320
02-027-031-1435
4,987
«Дәу­рен» ш/қ
950905350320
02-027-031-1509
6,685
34
«Май­дан» ш/қ
701116302224
02-027-037-488
1,994
35
«Ата­мұ­ра» ш/қ
710207301140
02-027-037-494
0,996
36
«Ба­қыт­бек» ш/қ
640407300263
02-027-037-505
0,994
37
«Ела­ман» ш/қ
950810451264
02-027-031-1480
7,180
38
«Ал­мас» ш/қ
681014301285
02-027-037-507
2,992
39
«Марс» ш/қ
540715300148
02-027-037-509
2,145
40
«Мұ­хам­мед» ш/қ
700904400641
02-027-037-514
1,996
41
«Ай­ым» ш/қ
180264016405
02-027-031-1470
9,989
42
«Қарт­жан» ш/қ
841012301603
02-027-037-540
4,157
«Қарт­жан» ш/қ
841012301603
02-027-037-541
1,212
«Қарт­жан» ш/қ
841012301603
02-027-037-542
0,210
«Қарт­жан» ш/қ
841012301603
02-027-037-527
2,910
«Қарт­жан» ш/қ
841012301603
02-027-037-612
5
43
«Кен­же­бай» ш/қ
380209400961
02-027-037-412
3,991
44
«Бір­лік-2050» ш/қ
540802300120
02-027-037-576
3,495
45
«Өр­кен» ш/қ
720208300665
02-027-031-1542
1,536
46
«Нұр-Жан» ш/қ
820926301608
02-027-037-558
2,088
47
«Ми­рас» ш/қ
940302351275
02-027-037-555
2,191
48
«На­маз­бай» ш/қ
740411300612
02-027-037-557
3,293
49
«Ғи­б­рат» ш/қ
821005300833
02-027-037-569
3,446
50
«Мұ­ғал­жар» ш/қ
670124401037
02-027-037-564
1,025
51
«Омар» ш/қ
910508301604
02-027-037-588
3,391
52
«Ырыс» ш/қ
860420300389
02-027-037-566
1,139
53
«Бек-Сұл­тан» ш/қ
850408302000
02-027-031-440
0,695
54
«Да­му» ш/қ
870125302660
02-027-031-1581
1,151
55
«Им­ран» ш/қ
750716301234
02-027-037-577
2
56
«Мей­рам» ш/қ
760608450665
02-027-031-1583
4,090
57
«Нұр04» ш/қ
660120300297
02-027-037-579
5,698
58
«Ма­ди­на» ш/қ
710123402723
02-027-037-583
2,218
59
«Би­хан» ш/қ
610202302705
02-027-037-618
0,200
60
«Асыл жыл­қы» ш/қ
940626350709
02-027-037-614
4,998
61
«Ба­қыт­жан» ш/қ
840320302030
02-027-
2,610
62
«Жа­ңа­жол+» ЖШС
990440009021
02-027-031-024
4,040
«Жа­ңа­жол+» ЖШС
990440009021
02-027-031-132
2,372
«Жа­ңа­жол+» ЖШС
990440009021
02-027-031-871
1,027
«Жа­ңа­жол+» ЖШС
990440009021
02-027-037-261
1,350
«Жа­ңа­жол+» ЖШС
990440009021
02-027-037
1,024
63
«Көк­тас» АҚ
930140000740
02-027-037-278
2,249
64
«Мұ­ғал­жар асыл» ЖШС
190540021572
02-027-037-222
0,300
65
Мед­ре­се Нуг­ман­мол­ла
0,013
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-2431; қой мен ешкі – 3332 және жылқы-624 бас.
Жағабұлақ ауылында: ірі қара мал –1478; қой мен ешкі – 1503, жылқы-318 бас, түйе-4 бас.
Жаркемер ауылында: ірі қара мал – 149; қой мен ешкі – 384, жылқы-58 бас, түйе-5 бас.
Қожасай ауылында: ірі қара мал –203; қой мен ешкі – 627, жылқы – 61 бас.
Саға ауылында: ірі қара мал – 377; қой мен ешкі – 265 және жылқы-132 бас, түйе-1 бас.
Шенгелші ауылында: ірі қара мал – 224; қой мен ешкі – 553, жылқы-55 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,26 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 26-ға дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -34 кг; ұсақ мал -6,4 кг; жылқы – 38,4 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -8160 кг; ұсақ мал -1368 кг; жылқы-9216 кг, түйе 10152 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 850 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,26 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-9,6; ұсақ мал-1,6, жылқы-бір басына 10,8 гектар және түйе 11,9 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№
п/п
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Елді мекен атауы
Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар
Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар
Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар
Ірі қа­ра мал
Ұсақ мал
жыл­қы­лар
түй­е­лер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Батпақкөл ауылдық округі
154833000
Жа­ға­бұ­лақ
14188
2404
3434
47
15456
0
Жар­ке­мер
1430
614
626
59
7916
0
Қо­жа­сай
1948
1003
658
-
12488
0
Са­ға
3619
424
1425
11
7251
0
Шең­гел­ші
2150
885
594
-
13849
0
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 35 519 га қажет.
Ірі қара мал – 2431; қой мен ешкі – 3332 және жылқы – 624 бас, түйе 10 бас. Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 56960 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Батпақөкл ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Жағабұлақ елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 4617 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с №
Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар
Қосымша берілетін жайылымдар
жай­ы­лым пай­да­ла­ну­шы­лар­ға жер пай­да­ла­ну­ға бе­рі­луі мүм­кін жай­ы­лым­дар, мың гек­тар
же­ке аулад­а­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын жаю бой­ын­ша ха­лық мұқ­та­жын қа­на­ғат­тан­ды­ру мақ­са­тын­да ре­зерв­ке қой­ы­лу­ға ти­іс жай­ы­лым­дар, мың гек­тар
1
2
3
4

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
2 қосымша
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Та­би­ғи азық­тық ал­қап­тар­дың жік­те­ме­сі бой­ын­ша және тү­сі­нік­сөз бой­ын­ша шифр­лар, кү­ні
Кон­тур­лар мен си­патта­ма­лар нө­мі­рі (жақ­ша ішін­де)
Та­би­ғи азық­тық ал­қап­тар тип­те­рі­нің (ай­ыр­ма­ла-ры­ның, түр­лен­ді-ру­ле­рі­нің) жер бе­де­ріне то­пы­р­ақ­қа бай­ла­ны-сты­ры­л­ған ата­уы. Бас­қа жер­лер мен ал­қап­тар­дың ата­уы
Ал­қап тү­рі
Кон­тур-да­ғы пай­ыз-дық қа­ты-нас
Ала­ңы, мың гек­тар
За­ма­на­уи пай­да­ла-ны­луы
1
2
3
4
5
6
7
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
28,29,32,33, 145,148,154, 155,158
Қа­ра жу­сан­ды және жу­сан­ды, бұ­та­лы өсім­дік­те­рі бар шөл да­ла жай­ы­лым-да­ры
Шөл­ді жайы-лым­дар, сор­таң то­пы-рақ­тар, жа­зық жайы-лым­дар
Қа­ра жу­сан – 60%
Тас бұй­ыр-ғын –40%
56,9
Жыл бойы
кестенің жалғасы
Жалпы түсім-ділік, гекта-рына цен-тнер-ден (зерт-теп-қарау жылы)
Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм
маусымдар бойынша жайылымдық азық
ша-бын-дық
ша­бы-ла­тын жайы-лым
көк­тем
жаз
күз
қыс
8
9
10
11
12
13
14
10,5
-
-
8,8
9,3
10,1
5,1
Кестенің жалғасы
Кон­тур бой­ын­ша есеп­тел­ген тү­сім­ді­лік: құр­ғақ мас­са­ның гек­та­ры­на цент­нер­ден (алы­мы), азық бір­лі­гі­нің гек­та­ры­на цент­нер­ден (бөл­гіш)
Кон­тур бой­ын­ша азық қо­ры құр­ғақ мас­са­ның гек­та­ры­на цент­нер­ден (алы­мы), азық бір­лі­гі­нің гек­та­ры­на цент­нер­ден (бөл­гіш)
Да­қыл­дық-тех­ни­ка­лық жай-күй, дә­рі­лік өсім­дік­тер­дің бар-жо­ғы
Пай­да­ла­ну бой­ын­ша ұсы­ны­стар, мал­дың тү­рі. Жақ­сар­ту жө­нін­де ұсы­ны­л­ған ша­ра­лар
15
16
17
18
8,3
2158
472768
122920
қа­на­ғат­та­нар­лық
Ұсақ және ірі қа­ра мал және жыл­қы үшін
учас­ке­лер­ді ауы­сты­рып қол­дау
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері
Географиялық орналасуы
Жағабұлақ - Қазақстанның Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы ауыл. Батпақкөл ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қандыағаш қаласының орталығынан оңтүстікке қарай 55 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ далалық, жартылай шөлейттік, шөлді аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен ашық қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: жартылай бұталы, сортаң, шөл жайылымдары, сортаңды топырақтар. Шөптерде: қара-жусан, көкпек-жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, дәнді жусанды шөптер кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 50% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 9,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
3 қосымша
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с №
Жай­ы­лым­дық ин­фра­құ­ры­лым объ­ек­ті­ле­рі
Жұ­мыс іс­теп тұр­ған жай­ы­лым­дық ин­фра­құ­ры­лым объ­ек­ті­ле­рі­нің са­ны, бір­лік
Құ­ры­лы­сты (ре­кон­струк­ци­я­ны) та­лап ете­тін, бір­лік­тер
Ұзынды­ғы, ки­ло­метр
Ала­ңы, мың шар­шы метр
1
2
3
4
5
6
1.
Су­лан­ды­ру құ­ры­лы­сжай­ла­ры (ұң­ғы­ма­лар, құ­быр­лы және шах­та­лы құ­дық­тар, апан­дар)
2.
Құ­ры­лы­сжай­лар, кө­пір­лер, жол­дар
3.
Мал ай­дай­тын жол­дар, мал­ды аял­да­ту­ға ар­нал­ған алаң­дар мен су­ат алаң­да­ры
4.
Қой­лар­ды то­ғы­ту­ға ар­нал­ған ыдыс­тар, қо­ра­лар және қор­шал­ған жер­лер, жай­ы­лым­дар­дың қор­ша­у­ла­ры, шар­бақ­тар (оның ішін­де элек­тр­лі шар­бақ­тар), ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын қор­шап-бөл­шек­теп жа­ю­ға ар­нал­ған қа­ша­лар
5.
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын ве­те­ри­на­ри­я­лық ем­де­у­ге ар­нал­ған өт­ке­лек­тер
1
0,0900
6.
Электр және жы­лу энер­ги­я­сы­мен қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған құ­ры­лы­сжай­лар мен объ­ек­ті­лер, жа­ңар­ты­ла­тын және ба­ла­ма­лы энер­гия көз­де­рі пай­да­ла­ны­ла­тын объ­ек­ті­лер
7.
Су­мен жаб­дық­тау объ­ек­ті­ле­рі және тір­ші­лік­ті қам­та­ма­сыз ету­дің бас­қа да түр­ле­рі, пер­со­нал­дың мау­сым­дық тұ­руы­на ар­нал­ған құ­ры­лы­сжай­лар және жай­ы­лым­дар­ды кү­тіп-ұстау мен пай­да­ла­ну үшін қа­жет­ті өзге де мү­лік
1
0,0020

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
4 қосымша
1 –кесте.  Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с №
Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер­дің жік­те­уі­ші бой­ын­ша кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ко­ды
Кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ата­уы
Ие­сі­нің ти­пі
Ие­сі­нің биз­нес сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі/ же­ке сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі
1
2
3
4
5
1
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Қар­лы­ғаш» ш/қ
850615301177
2
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Кү­міс-тө­бе» ш/қ
060664028022
3
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«До­стан» ш/қ
100364009174
4
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Рү­стем» ш/қ
460201300681
5
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ар­ман-Ш» ш/қ
720101314752
6
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Бай­қа­дам» ш/қ
030964019356
7
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Сар­қы­ра­ма» ш/қ
031164017610
8
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Нур­бер­ген» ш/қ
060764023907
9
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ты­ны­штық» ш/қ
120364011665
10
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Иман­га­зы» ш/қ
070464029739
11
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Аза­мат-У» ш/қ
061064023815
12
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ко­жак» ш/қ
020164021318
13
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ай­шол­пан» ш/қ
110764010401
14
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Аман­құл» ш/қ
070264019912
15
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ай­бек-1» ш/қ
040664026627
16
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Әу­лет» ш/қ
090664021744
17
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Нұр­дау­лет» ш/қ
090564002665
18
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ақ­тан» ш/қ
120264019766
19
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Сәң­кі­бай-Б» ш/қ
120164022425
20
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Әлі­бек» ш/қ
801004402639
21
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Жан-Ай» ш/қ
121264014034
22
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ай­ту­ған-2012» ш/қ
120464005783
23
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ай­дар» ш/қ
130564002972
24
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Қы­на­лы өріс» ш/қ
130564015230
25
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ис­Ам» ш/қ
130464016176
26
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Сұл­тан-Ама­нат» ш/қ
140464016514
27
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Мақ­сот Ма­мы­тов» ш/қ
140764010467
28
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ма­қым» ш/қ
150864022565
29
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Уайс» ш/қ
791112301726
30
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Қо­ныр» ш/қ
840616301206
31
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Бай­бек» ш/қ
610101405856
32
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Нұ­рислам» ш/қ
931104350781
33
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Дәу­рен» ш/қ
950905350320
34
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Май­дан» ш/қ
701116302224
35
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ата­мұ­ра» ш/қ
710207301140
36
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ба­қыт­бек» ш/қ
640407300263
37
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ела­ман» ш/қ
950810451264
38
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ал­мас» ш/қ
681014301285
39
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Марс» ш/қ
540715300148
40
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Мұ­хам­мед» ш/қ
700904400641
41
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ай­ым» ш/қ
180264016405
42
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Қарт­жан» ш/қ
841012301603
43
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Кен­же­бай» ш/қ
380209400961
44
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Бір­лік-2050» ш/қ
540802300120
45
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Өр­кен» ш/қ
720208300665
46
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Нұр-Жан» ш/қ
820926301608
47
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ми­рас» ш/қ
940302351275
48
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«На­маз­бай» ш/қ
740411300612
49
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ғи­б­рат» ш/қ
821005300833
50
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Мұ­ғал­жар» ш/қ
670124401037
51
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Омар» ш/қ
910508301604
52
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ырыс» ш/қ
860420300389
53
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Бек-Сұл­тан» ш/қ
850408302000
54
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Да­му» ш/қ
870125302660
55
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Им­ран» ш/қ
750716301234
56
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Мей­рам» ш/қ
760608450665
57
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Нұр04» ш/қ
660120300297
58
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ма­ди­на» ш/қ
710123402723
59
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Би­хан» ш/қ
610202302705
60
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Асыл жыл­қы» ш/қ
940626350709
61
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Ба­қыт­жан» ш/қ
840320302030
62
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Жа­ңа­жол+» ЖШС
990440009021
63
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Көк­тас» АҚ
930140000740
64
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
«Мұ­ғал­жар асыл» ЖШС
190540021572
65
154837000
Бат­пақ­көл ауыл­дық окру­гі
Мед­ре­се Нуг­ман­мол­ла
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы
Мал басының саны, бас
Ірі қа­ра мал
Ұсақ мал
жыл­қы­лар
түй­е­лер
6
7
8
9
10
Ка­ба­ев Едиль­жан До­са­но­вич
134
78
Мыр­за­бе­ков Бак­ты­бай
20
23
Қан­қо­жа Бе­гім
9
35
Абил­ка­ев Му­хам­бе­та­ли
265
188
Шо­ма­тов Ар­ман
323
Ма­мы­тов Сул­тан­га­ли
9
129
Ша­ре­ди­нов Кан­то­ре
287
786
880
Ай­ма­гам­бе­тов Нур­бер­ген
146
490
29
24
Ка­на­ли­на Рая
236
873
15
Жан­дул­ли­на Адина
30
Тал­ма­гам­бе­тов Са­ят
134
162
116
Бир­ма­гам­бе­тов Кур­ма­на­ли
4
32
3
Са­ды­ко­ва Ро­за
38
125
Из­ба­нов Лес­кен
84
5
Би­ма­на­лин Иба­дул­ла
189
395
54
Қо­нақ­ба­ев Бе­рік
99
67
38
Бир­ма­ган­бе­тов Н
139
29
198
Уте­ба­ли­е­ва На­у­ша
103
80
Иман­га­зин Да­у­рен
108
Уте­ба­ли­е­ва Асель
30
Ай­са­ги­мов Ас­хат
98
Құр­ма­шев Ер­кін
538
150
Ал­да­ни­я­зов Аза­мат
153
Құл­ша­ров Ақ­бер­ген
51
Ду­си­пов Рус­лан
45
Аб­жа­нов Қа­нат
238
Ма­ми­тов Сул­тан­га­ли
644
Куль­ба­ев Сейт­хан
104
196
20
Уте­ми­сов Уайс
23
18
Қо­нақ­ба­ев Де­меу
157
106
93
Чер­ни­я­зо­ва Мар­жан
24
Шү­рен Нұр­жан
48
1
Иман­га­зин Дәу­рен
650
796
Тул­ма­ган­бе­тов Ра­қым­жан
129
Жу­ла­ев Айт­жан
Бал­га­зин Мир­ман
43
60
30
Тө­леб­вай Ази­за
250
266
Шин­ба­ев А
47
Би­се­нов Му­хан­бет­са­лий
91
Сар­та­е­ва Ай­га­ным
11
Мир­га­ли­ев Се­рік
257
Мұ­қа­та­ев Ал­мас
632
117
Уте­ми­со­ва Ал­ма
32
221
Ка­ли­ев Ғаб­дул­ға­зы
35
Жи­ен­ку­лов Жа­сұ­лан
64
9
Еле­у­си­зов Ға­ри­фул­ла
74
96
111
Аб­дул­лин Кү­міс­бек
55
На­маз­ба­ев Жан­се­рік
25
72
30
Аки­мов Му­рат
41
81
Жан­дул­ли­на Жа­нар
16
49
12
Зұл­қаш Рахым­жан
28
95
22
Шим­ба­ев Ба­тыр­хан
82
Бе­и­сов Нүр­бек
54
59
Ша­ри­пов Ма­ди
52
29
40
Кур­ман­ба­ев Ахат
26
Аб­ди­ро­ва Зуль­ми­ра
130
Ты­ным­ку­лов Жу­зум­бек
92
53
68
1
Ива­но­ва Ал­тын­гүл
122
Чер­ни­я­зов Аман­ға­ли
Кен­же­бай Са­мал­бек
Жа­син Ба­қыт­жан
Ма­мы­тов Сул­тан­га­ли
377
1963
Ма­мы­тов Сул­тан­га­ли
301
1669
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п
Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқылар
Түйелер
бұ­қа­лар
сиыр­лар
қа­шар­лар
бұ­қа­шық­тар
қой­лар және еш­кі­лер
төл (тоқ­ты­лар, шы­бы­штар)
төл (ер­кек тоқ­ты­лар , те­ке­шік­тер)
ай­ғыр­лар, би­е­лер
төл
түй­е­лер
төл
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Ито­го:
Бат­пақ­көл
0
15
0
0
6
0
0
3
0
0
0
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с №
Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Численность поголовья, голов
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқылар
Түйелер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Ито­го:
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
5 қосымша
Ұсынылатын жайылым айналымдарының схемалары
жылдар
Учаскелердің нөмірлері
I
II
III
IV
бі­рін­ші жыл
көк­тем­гі мау­сым
жаз­ғы мау­сым
күз­гі мау­сым
де­ма­ла­тын учас­ке
екін­ші жыл
де­ма­ла­тын учас­ке
көк­тем­гі мау­сым
жаз­ғы мау­сым
күз­гі мау­сым
үшін­ші жыл
күз­гі мау­сым
де­ма­ла­тын учас­ке
көк­тем­гі мау­сым
жаз­ғы мау­сым
төр­тін­ші жыл
жаз­ғы мау­сым
күз­гі мау­сым
де­ма­ла­тын учас­ке
көк­тем­гі мау­сым
Ауылдық округтің жайылымдары маусымдық болып табылады. Түрлік құрамына байланысты маусымдық жайылымдарда мал жаю жемшөптің қоректенуге жарамдылығымен және оның өнімділігін сақтау ұзақтығымен анықталады. Көктемгі жайылымдар эфемерлердің қайта өсуімен қолданылады. Жазда (бидай шөптері, дәнді-шөптер); көктемде (қауырсын шөптері басым шымтезек-жусан, қауырсынды-типті-тар жусан), күзде (жусан-дәнді дақылдар) және қыста (жартылай бұта - солянка). Жайылымдарды оларды қорғау шараларын сақтамай пайдалану көбінесе жайылымдардың тозып кетуіне, әртүрлі дәрежедегі деградацияға әкеледі. Сондай-ақ, қажетті (оңтайлы) маусымда шөпті пайдаланбау 40-70% жем бірлігін және 60-80% ақуызды жоғалтуға әкеледі. Осыған байланысты жыл сайын жаңартылатын ресурстың жоғалуын болдырмау үшін әрбір учаске өз мерзімінде пайдаланылуы тиіс.
Жайылым алаңдарын жекелеген жайылымдық учаскелерге бөлу; Әр маусымның (күндердің) жайылым ұзақтығы белгілі бір жылдың шарттарымен анықталады.Жануарларды жаю ауа температурасының +10оС тұрақты көрсеткішіне жеткенде басталуы керек. Жайылым биіктігі 15-20 см қар жамылғысымен аяқталады.
Ауылдық округтің көктемгі жайылымдары селеулі-жусан, қауырсын-бетегелі жусан типтері басым. Жайылымның ұзақтығы көктемгі жайылымдарда (сәуір-маусым) – 70 күнді құрайды.
Жазғы жайылымдар бидай шөптері, дәнді дақылдар мен шөптердің түрлерімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (маусым-қыркүйек) 70 күн.
Күзгі жайылымдар жусан-жарма түрімен ұсынылған. Жайылымның ұзақтығы (қыркүйек-қараша) 70 күн.
Қысқы жайылымдар бұта-солянка түрімен ұсынылған.Жайылымның ұзақтығы (қараша-желтоқсан) 30 күн.
Ауыл шаруашылығы жануарларының орташа тәуліктік су тұтынуы:
Жазғы уақытта (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-55;
қысыр сиырлар-50;
2 жасқа дейінгі нетели-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-20;
жатырды емізбейтін жұмысшы жылқылар-50;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-50;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-40;
7 айға дейінгі құлындар – 10;
ересек қой-8;
1 жасқа дейінгі жас қой-3.
Көктем және күз мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-45;
қысыр сиырлар-40;
2 жасқа дейінгі баспақтар-30;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-40;
асыл тұқымды жылқылар,
емізетін жатырлар-40;
1,5 жасқа дейінгі құлындар-30;
7 айға дейінгі құлындар-6;
ересек қойлар-5.
Қыс мезгілінде (1 бас малға тәулігіне литр):
сүтті сиырлар-35;
қысыр сиырлар-30;
2 жасқа дейінгі баспақтар-25;
6 айға дейінгі бұзаулар-15;
емізбейтін жұмысшы жылқылар-30;
асыл тұқымды жылқылар, емізетін жатырлар-30;
1,5 жасқа дейінгі құлындар – 20;
ересек қойлар-3.
Ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі. Батпақкөл ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді жайылатын мал. Алайда, Жағабұлақ елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 4617 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.

2. Жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған жайылымдарды, оның ішінде жайылымдардың, оның ішінде жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтажына арналған қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетілетін қоғамдық жайылымдарды белгілейтін Схема (карта)

жыл­дар
1 қа­мау көк­тем
2 қа­мау көк­тем-жаз
3 қа­мау көк­тем-жаз-күз
4 қа­мау күз
2025
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
де­ма­лу
2026
де­ма­лу
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
2027
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Лет­ний пе­ри­од 2
Күз­гі мау­сым 3
де­ма­лу
2028
де­ма­лу
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
2029
көк­тем­гі-жаз­ғы мау­сым 1
Жаз­ғы мау­сым 2
Күз­гі мау­сым 3
де­ма­лу

4. Ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттарды, мал айдау трассаларын және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілерін, сондай-ақ ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдау трассалары, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетілетін мал қорымдарын (биометриялық шұңқырларды) белгілейтін Схема (карта)

2025 жылғы 16 шілдедегі
№ 421 шешіміне 5 қосымша
Еңбек ауылдық округінде жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі 2025-2029 жылдарға арналған жоспар
Осы жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі жоспар (бұдан әрі-жоспар) "Жайылымдар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6 – бабының 4-1) тармақшасына (бұдан әрі-Заң), "мемлекеттік статистика туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына, Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 29 шілдедегі бұйрығына сәйкес әзірленді 2024 жылғы № 263 "жайылымдарды басқару және оларды пайдалану жөніндегі үлгілік жоспарды бекіту туралы" (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 34831 болып тіркелген).
Жоспар жайылымдарды ұтымды пайдалану, жемшөпке қажеттілікті тұрақты қамтамасыз ету және жайылымдардың тозуы процестерін болғызбау мақсатында қабылданады.
Жоспарды әзірлеген кезде мыналар ескеріледі:

3) Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2020 жылғы 3 ақпандағы № 35 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 19987 болып тіркелген) бекітілген Мал қорымдарының (биотермиялық шұңқырлардың) тізілімін жүргізу қағидаларына сәйкес қалыптастырылған мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер;

Жоспарда мынадай қосымшалар қамтылған:

1) әкімшілік-аумақтық бірлік аумағында жайылымдардың жер санаттары бөлінісінде орналасу схемасы (картасы), онда жайылымдардың шекаралары, алаңдары мен түрлері, оның ішінде шалғайдағы, маусымдық, құрғақ және екпе жайылымдар, жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттарының негізінде олардың меншік иелері немесе жер пайдаланушылар туралы мәліметтер көрсетіледі;

2) жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдар, оның ішінде қоғамдық жайылымдар белгіленген схема (карта), онда жеке ауладағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю бойынша халықтың мұқтаждығына арналған жайылымдардың, оның ішінде қоғамдық жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі;

4) ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар және жайылымдық инфрақұрылымның өзге де объектілері, сондай-ақ мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) белгіленетін схема (карта), онда ауыл шаруашылығы жануарларын айдауға арналған сервитуттар, мал айдайтын трассалар, жайылымдық инфрақұрылым объектілері, мал қорымдарының (биометриялық шұңқырлардың) орналасқан жері көрсетіледі;

6) халықтың жеке ауласындағы ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдарды белгілейтін схема (карта), онда жеке ауланың ауыл шаруашылығы жануарларын жаю жөніндегі халықтың мұқтаждықтарын қанағаттандыру мақсатында резервке алынуға жататын жайылымдардың шекаралары мен алаңдары көрсетіледі.

9) ауылдық округке кіретін ауылдық елді мекендер арасында жайылымдарды жобалық бөлу (қайта бөлу), онда жайылымдармен қамтамасыз етілмеген жеке және заңды тұлғалардың ауыл шаруашылығы жануарларының басы үшін ауылдық округтің ауылдық елді мекендері арасында жайылымдарды бөлу (қайта бөлу) схемасы көрсетіледі;

«Жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрінің 2015 жылғы 14 сәуірдегі № 3-3/332 бұйрығына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11064 болып тіркелген) сәйкес жайылымдардың жалпы алаңына түсетін жүктеменің шекті рұқсат етілетін нормасын сақтау;
жайылым айналымын және суды пайдалану көздерін ескере отырып жайылымдарды пайдалану;
жайылым алаңдарын жекеленген өріс учаскелеріне бөлу;
жайылым учаскелерін жыл маусымдары бойынша кеңістікте және уақытпен (маусым, жыл ішінде) кезектестіру;
жайылым айналымы учаскелерінің бірін жайылымсыз және ауыл шаруашылығы жануарларынсыз жыл сайын қалдыру.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
1 қосымша
Өңірдің жер балансының және мемлекеттік жер кадастрының ақпараттық жүйесінің деректері
1-кесте. Еңбек ауылдық округінің жер санаттары бойынша жайылымдарды бөлу, гектар
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Жерлің санаттары
жерлер жиыны
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы
ел­ді ме­кен­дер­дің
өнер­к­ә­сіп, кө­лік және өзге де ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы емес
ерекше қор­ға­ла-тын та­би­ғи аумақ­тар-дың
ор­ман қо­ры-ның
су қо­ры-ның
босал-қы жер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
154841000
90479
34222
1416
0
0
0
9917
136034
Әкімшілік-аумақтық бөлініс бойынша Еңбек ауылдық округінде 4 ауылдық елді мекен бар. Ақкемер ауылдық округі аумағының жалпы ауданы 157835 гектар. Санаттар бойынша жерлер:ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер - 90479 гектар; елді мекендердің жерлері – 34222 гектар, өнеркәсіп жерлері – 1416 гектар және босалқы жер қоры – 9917 гектар болып бөлінеді. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың, орман қорының, су қорының жерлері жоқ.
2-кесте. Елді мекеннің жайылымдарын бөлу, гектар
№
р/с
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
елді мекеннің атауы
Жайылымдардың жалпы алаңы, гектар
Жайылым алаңы мен түрлері
же­ке аулад­а­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын жаю бой­ын­ша ха­лық мұқ­та­жын қа­на­ғат­тан­ды­ру­ға ар­нал­ған, гек­тар
көп­ші­лік пай­да­ла­на­тын, мың гек­тар
шал­ғай­да­ғы, гек­тар
мау­сым­дық, гек­тар
арид­тік, гек­тар
ек­пе жай­ы­лым­дар, гек­тар
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Ең­бек ауыл­дық округ
154841000
Са­ға­ши­лі
Бас­ши­лі
Теп­сең Қа­ра­бұ­лақ
Те­мір кө­пір
13995
7584
6648
13995
7584
6648
13995
7584
6648
0
0
0
0
Еңбек ауылдық округінің аумағында шалғайдағы, маусымдық, аридтік және екпе жайылымдар жоқ. Округте 48 агроқұрылым жұмыс істейді, оларға 83 436 гектар жайылым бекітілген.
3-кесте. Жер учаскесіне құқық белгілейтін және сәйкестендіру құжаттары негізінде меншік иелері мен жер пайдаланушылар туралы мәліметтер
р/с №
Мен­шік ие­ле­рі­нің, жер пай­да­ла­ну­шы­лар­дың ата­уы
Биз­нес сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі/же­ке сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі
Жер учас­ке­сі­нің ка­дастр­лық нө­мі­рі
Жай­ы­лым­дар ала­ңы, мың гек­тар
1
2
3
4
5
1
«Ата­дастүр» ш/қ
810620400521
02-027-010-047
1,011
«Ата­дастүр» ш/қ
810620400521
02-027-010-048
0,886
«Ата­дастүр» ш/қ
810620400521
02-027-010-367
2
«Са­ғы­ныш» ш/қ
040864019403
02-027-010-275
0,285
«Са­ғы­ныш» ш/қ
040864019403
02-027-010-276
0,180
3
«Арыс» ш/қ
041164023111
02-027-010-196
0,096
«Арыс» ш/қ
041164023111
02-027-017-336
1,911
4
«Жан» ш/қ
070664002556
02-027-010-146
0,178
5
«Бир­лик-К» ш/қ
111264016554
02-027-010-353
0,189
6
«Са­ян» ш/қ
090564008981
02-027-010-326
0,493
«Са­ян» ш/қ
090564008981
02-027-002-015
0,656
«Са­ян» ш/қ
090564008981
02-027-002-210
0,507
«Са­ян» ш/қ
090564008981
02-027-010-331
0,856
7
«Абай» ш/қ
070664026038
02-027-010-057
0,816
«Абай» ш/қ
070664026038
02-027-010-263
0,050
8
«Жа­рас­хан» ш/қ
060664028340
02-027-010-323
0,173
«Жа­рас­хан» ш/қ
060664028340
02-027-010-053
0,187
«Жа­рас­хан» ш/қ
060664028340
02-027-010-054
0,295
9
«Ас­қар» ш/қ
100464002130
02-027-010-049
0,842
«Ас­қар» ш/қ
100464002130
02-027-010-257
0,270
«Ас­қар» ш/қ
100464002130
02-027-010-258
0,323
«Ас­қар» ш/қ
100464002130
02-027-010-202
0,225
«Ас­қар» ш/қ
100464002130
02-027-010-316
0,780
«Ас­қар» ш/қ
100464002130
02-027-010-203
0,259
«Ас­қар» ш/қ
100464002130
02-027-010-375
0,728
«Ас­қар» ш/қ
100464002130
02-027-010-379
1,102
10
«Бей­ба­рыс» ш/қ
040664025649
02-027-010-259
0,320
«Бей­ба­рыс» ш/қ
040664025649
02-027-010
0,618
11
«Тай­бу­рыл» ш/қ
570901302587
02-027-010-037
7,867
«Тай­бу­рыл» ш/қ
570901302587
02-027-010-121
2,156
«Тай­бу­рыл» ш/қ
570901302587
02-027-007-142
1,056
«Тай­бу­рыл» ш/қ
570901302587
02-027-010-297
1,627
«Тай­бу­рыл» ш/қ
570901302587
02-027-010-298
0,568
«Тай­бу­рыл» ш/қ
570901302587
02-027-010
1,347
«Тай­бу­рыл» ш/қ
570901302587
02-027-010-352
1,431
12
«Үм­бет» ш/қ
610215301758
02-027-010-302
0,815
13
«Бай­қар» ш/қ
060664027554
02-027-010-035
4,564
«Бай­қар» ш/қ
060664027554
02-027-010-036
2,115
«Бай­қар» ш/қ
060664027554
02-027-010-300
0,633
«Бай­қар» ш/қ
060664027554
02-027-010315
1,341
«Бай­қар» ш/қ
060664027554
02-027-010-354
0,192
14
«Ел-қо­ныс» ш/қ
060464028203
02-027-010-110
0,050
«Ел-қо­ныс» ш/қ
060464028203
02-027-010-034
1,991
«Ел-қо­ныс» ш/қ
060464028203
02-027-010-061
2,252
«Ел-қо­ныс» ш/қ
060464028203
02-027-010-062
0,337
«Ел-қо­ныс» ш/қ
060464028203
02-027-010-216
0,509
15
«Али-Бей­ба­рыс» ш/қ
111264020057
02-027-010-068
0,286
«Али-Бей­ба­рыс» ш/қ
111264020057
02-027-010-184
0,216
«Али-Бей­ба­рыс» ш/қ
111264020057
02-027-010-348
1,995
16
«Ту­гыр» ш/қ
130464021975
02-027-010-098
0,545
17
«Абы­лай» ш/қ
80564016693
02-027-010-090
0,245
18
«Ал­тын­гүл» ш/қ
130664001761
02-027-010-084
0,425
19
«Ану­ар» ш/қ
780303403029
02-027-010-159
0,374
«Ану­ар» ш/қ
780303403029
02-027-010-217
0,400
«Ану­ар» ш/қ
780303403029
02-027-010-327
0,440
20
«За­ря» ш/қ
40364062137
02-027-010-125
0,585
«За­ря» ш/қ
40364062137
02-027-010-126
0,220
«За­ря» ш/қ
40364062137
02-027-010-191
0,411
21
«Нүр­гүл» ш/қ
650126301533
02-027-010-096
0,450
22
«Ж-Жан­дос» ш/қ
50564024341
02-027-010-170
0,149
«Ж-Жан­дос» ш/қ
50564024341
02-027-010-304
1,060
«Ж-Жан­дос» ш/қ
50564024341
02-027-010-283
0,453
23
«Гүл­ден» ш/қ
051064021515
02-027-010-182
0,187
«Гүл­ден» ш/қ
051064021515
02-027-010-183
0,070
24
«Тим-Ол» ш/қ
120264020313
02-027-010-086
0,258
25
«Жұл­дыз-А» ш/қ
090764009322
02-027-010-236
0,061
26
«Вай­нах» ш/қ
060564028099
02-027-010-278
0,664
«Вай­нах» ш/қ
060564028099
02-027-010-231
0,162
«Вай­нах» ш/қ
060564028099
02-027-010-309
0,441
«Вай­нах» ш/қ
060564028099
02-027-010-303
0,512
«Вай­нах» ш/қ
060564028099
02-027-010-344
0,401
27
«Есмұ­рат » ш/қ
130564023102
02-027-010-301
0,515
«Есмұ­рат » ш/қ
130564023102
02-027-010-
0,259
28
«Жа­най» ш/қ
130364012060
02-027-010-299
0,431
«Жа­най» ш/қ
130364012060
02-027-010-318
0,598
29
«Ая­на» ш/қ
940111450339
02-027-010-307
0,791
30
«Шын­ғыс-К» ш/қ
150764013552
02-027-010-308
0,449
31
«Көр­кем» ш/қ
700226301628
02-027-010-319
0,888
32
«Ер­ни­яз» ш/қ
610212401361
02-027-010-320
1,405
33
«Ақ­мар­жан» ш/қ
870405300110
02-027-010-321
1,506
34
«Әли­хан» ш/қ
600130301229
02-027-010-322
2,076
35
«Нұр-Арыс» ш/қ
180664029332
02-027-010-329
0,614
«Нұр-Арыс» ш/қ
180664029332
02-027-010-347
0,536
«Нұр-Арыс» ш/қ
180664029332
02-027-010
0,982
36
«Диас» ш/қ
190664016848
02-027-010-330
0,750
37
«Бе­ре­кет» ш/қ
830309302316
02-027-010-365
0,334
38
«Adal-Agro» ш/қ
060940017876
02-027-010-024
0,397
39
«Нұр­сұл­тан» ш/қ
930226300706
02-027-010-371
0,077
«Нұр­сұл­тан» ш/қ
930226300706
02-027-010-372
0,362
40
«Жал­ға­с­бай­лық» ш/қ
740728302127
02-027-010-380
0,146
41
«Мұх­тар» ш/қ
811103302721
02-027-010-383
0,025
42
«Бек­жан» ш/қ
740127399043
02-027-
0,215
43
«Жи­е­ней» ЖШС
970840003836
02-027-010-214
1,169
«Жи­е­ней» ЖШС
970840003836
02-027-010-215
2,861
44
«Таг­дыр и Т» ЖШС
990140005870
02-027-010-043
3,178
«Таг­дыр и Т» ЖШС
990140005870
02-027-010-317
1,000
45
«Қа­си­ет АК» ЖШС
990140006778
02-027-010-091
3,071
«Қа­си­ет АК» ЖШС
990140006778
02-027-010-092
1,224
46
«КазТат­Му­най» ЖШС
600500033253
02-027-010-248
0,069
47
«Аг­рар­ная кре­дит­ная кор­по­ра­ция» АҚ
010340000953
02-027-008-668
0,034
48
«Та­лап МТС Сер­вис» АШК
170140030276
02-027-010-284
0,415
жиы­ны
83,436
Ескерту: аббревиатуралардың транскрипциясы: ш / қ – шаруа қожалығы;
Ауылдық округ аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының саны: ірі қара мал-2217; қой мен ешкі – 5196 және жылқы-412 бас.
Сағашилі ауылында: ірі қара мал – 901, қой мен ешкі – 2722, жылқы-210 бас.
Басшилі ауылында: ірі қара мал – 646, қой мен ешкі – 1549, жылқы-136 бас.
Тепсең Қарабұлақ ауылында: ірі қара мал –385, қой мен ешкі – 291 бас, жылқы 48 бас.
Темір көпір ауылында: ірі қара мал – 285, қой мен ешкі – 634, жылқы-18 бас.
Ауылдық округтің жайылымдық жемшөптерінің қоректік коэффициенті 0,28 жем шөп бірлігіне дейін болады. Бұл 100 кг жайылымдық жемде табиғи ылғалдылықта 28-ге дейін жем бірлігі бар дегенді білдіреді. Жайылымдық жемшөптің осындай қоректік коэффициентімен тәулігіне: ірі қара мал -32 кг; ұсақ мал -6,4 кг; жылқы – 35,7 кг; жайылым кезеңінде 240 күн: ірі қара мал -7680 кг; ұсақ мал -1536 кг; жылқы-8568 кг мал азығы қажет. Өнімділігі 1020 кг/га және жайылымдық жемнің коректік коэффициенті 0,28 жем. Мал жаю жүктемесі: ІҚМ-7,7; ұсақ мал-1,5 және жылқы-бір басына 8,4 гектар.
4-кесте. Жайылымдарды бөлу
№
п/п
Ауылдық округ атауы
Әкімшілік-аумақтық объектілер жіктеуішінің коды
Елді мекен атауы
Ауыл шаруашылығы жануарлары үшін қажетті жайылым алаңы, гектар
Көпшілік пайдаланатын жайылымдардың алаңы, гектар
Шалғайдағы жайылымдар алаңы, гектар
Ірі қа­ра мал
Ұсақ мал
жыл­қы­лар
түй­е­лер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Еңбек ауылдық округі
154841000
Са­ға­ши­лі
6937
4083
1764
0
13995
0
Бас­ши­лі
4974
2323
1142
0
7584
0
Теп­сең Қа­ра­бұ­лақ
2964
436
403
0
6648
0
Те­мір кө­пір
2194
951
151
0
0
0
Ауыл шаруашылығы жануарларын жаю үшін 28322 га қажет.
Ірі қара мал – 2217; қой мен ешкі – 5196 және жылқы – 412 бас Қоғамдық жайылымдарда жайылады, ауданы 28227 гектар, алыстағы жайылымдарда 0 Бас жайылады, ауданы 0 мың гектар.
Еңбек ауылдық округінің қоғамдық жайылым алаңы жайылатын малға жайылымдық жемге деген қажеттілікті қамтамасыз етеді. Алайда, Басшилі елді мекенінде жайылымдардың тапшылығы 855 га, Темір көпір елді мекенінде 3296 га құрады, осыған байланысты жайылымдық аумақтарды елді мекендер арасында қайта бөлуді қарастыру қажет.
5-кесте. Қажетті қосымша жайылымдар
р/с №
Босалқы жерлерден қажет етілетін қосымша жайылымдар, мың гектар
Қосымша берілетін жайылымдар
жай­ы­лым пай­да­ла­ну­шы­лар­ға жер пай­да­ла­ну­ға бе­рі­луі мүм­кін жай­ы­лым­дар, мың гек­тар
же­ке аулад­а­ғы ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын жаю бой­ын­ша ха­лық мұқ­та­жын қа­на­ғат­тан­ды­ру мақ­са­тын­да ре­зерв­ке қой­ы­лу­ға ти­іс жай­ы­лым­дар, мың гек­тар
1
2
3
4

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
2 қосымша
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеп-қарау мәліметтері
Та­би­ғи азық­тық ал­қап­тар­дың жік­те­ме­сі бой­ын­ша және тү­сі­нік­сөз бой­ын­ша шифр­лар, кү­ні
Кон­тур­лар мен си­патта­ма­лар нө­мі­рі (жақ­ша ішін­де)
Та­би­ғи азық­тық ал­қап­тар тип­те­рі­нің (ай­ыр­ма­ла-ры­ның, түр­лен­ді-ру­ле­рі­нің) жер бе­де­ріне то­пы­р­ақ­қа бай­ла­ны-сты­ры­л­ған ата­уы. Бас­қа жер­лер мен ал­қап­тар­дың ата­уы
Ал­қап тү­рі
Кон­тур-да­ғы пай­ыз-дық қа­ты-нас
Ала­ңы, мың гек­тар
За­ма­на­уи пай­да­ла-ны­луы
1
2
3
4
5
6
7
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
14, 12, 172, 144, 52,
Се­ле­улі- бе­те­ге­лі -әр­түр­лі шө­птер және жу­сан­ды, бұ­та­лы өсім­дік­те­рі бар да­ла жай­ы­лым-да­ры
Жа­зық жайы-лым-дар мен ша-бын-дық-тар
Се­леу-лі –бе­те-ге­лі – 60%
Әр­түр-лі шө­птер –40%
33,5
Жыл бойы
кестенің жалғасы
Жалпы түсім-ділік, гекта-рына цен-тнер-ден (зерт-теп-қарау жылы)
Орташа жыл ішінде желінетін өсімдіктердің түсімділігі: құрғақ массаның гектарына центнерден, азық бірлігінің гектарына центнерден, қорытылатын протеиннің гектарына килограмм
маусымдар бойынша жайылымдық азық
ша-бын-дық
ша­бы-ла­тын жайы-лым
көк­тем
жаз
күз
қыс
8
9
10
11
12
13
14
10,5
-
-
8,8
9,3
10,1
5,1
Кесте­нің жал­ға­сы
Кон­тур бой­ын­ша есеп­тел­ген тү­сім­ді­лік: құр­ғақ мас­са­ның гек­та­ры­на цент­нер­ден (алы­мы), азық бір­лі­гі­нің гек­та­ры­на цент­нер­ден (бөл­гіш)
Кор­мо­за­пас по кон­ту­ру: цент­не­ров на гек­тар су­хой мас­сы (чис­ли­тель),
цент­не­ров на гек­тар кор­мо­вых еди­ниц (зна­ме­на­тель)
Да­қыл­дық-тех­ни­ка­лық жай-күй, дә­рі­лік өсім­дік­тер­дің бар-жо­ғы
Пай­да­ла­ну бой­ын­ша ұсы­ны­стар, мал­дың тү­рі. Жақ­сар­ту жө­нін­де ұсы­ны­л­ған ша­ра­лар
15
16
17
18
8,3
2324
278050
77854
қа­на­ғат­та­нар­лық
Ұсақ және ірі қа­ра мал және жыл­қы үшін
учас­ке­лер­ді ауы­сты­рып қол­дау
Жайылымдарды геоботаникалық зерттеу мәліметтері Географиялық орналасуы
Сағашилі - Қазақстанның Ақтөбе облысы Мұғалжар ауданындағы ауыл. Еңбек ауылдық округінің әкімшілік орталығы. Қандыағаш қаласының орталығынан солтүстікке қарай 25 шақырым жерде орналасқан.
Климаты
Ауылдық округтің климаты құрғақ дала аймағына жатады, қысы ұзақ қатал, қысқа ыстық жазда, қыс пен жаздың температурасының күрт қарама-қайшылықтарымен, жылдық жауын-шашынның аздығымен, құрғақшылықпен сипатталады.
Топырақ
Топырақ негізінен қоңыр және қызыл қоңыр, гумусы аз. Геоботаникалық зерттеу нәтижесінде жайылымдардың мынадай түрлері анықталды: әртүрлі, селеулі-бетегелі жусанды және бетегелі-жусанды, тобылғы-қараған бұталы өсімдіктер. Шөптерде: жусан, бұйырғын, тасбұйырғын, күйреуік, изен, шөгінді, блюграсс, бетеге, камфоросма, қауырсынды шөп, екпе шөп, ши, тамарикс, шабындық, көкпек, бидай шөптері, вострец, астрагал, тобылғы, қараған, шабындық кездеседі. Ауылдық округ жайылымдарының жалпы проективті жабыны жалпы алаңның 60% құрайды. Қыша, квиноа, адыраспан, ошаған, сафора сияқты шөптердің 3% - от улы және зиянды өсімдіктердің болуы. Бұл жайылымдардың потенциалды өнімділігі табиғи ылғалдылықта 10,5 ц/га дейін болды.
Мал қорымдары (биометриялық шұңқырлар) туралы мәліметтер
Ауылдық округте бір мал қорымы бар.

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
3 қосымша
Жайылымдық инфрақұрылым объектілері туралы және ауыл шаруашылығы жануарларын айдап өтуге арналған сервитуттар туралы мәліметтер
р/с
№
Жай­ы­лым­дық ин­фра­құ­ры­лым объ­ек­ті­ле­рі
Жұ­мыс іс­теп тұр­ған жай­ы­лым­дық ин­фра­құ­ры­лым объ­ек­ті­ле­рі­нің са­ны, бір­лік
Құ­ры­лы­сты (ре­кон­струк­ци­я­ны) та­лап ете­тін, бір­лік­тер
Ұзынды­ғы, ки­ло­метр
Ала­ңы, мың шар­шы метр
1
2
3
4
5
6
1.
Су­лан­ды­ру құ­ры­лы­сжай­ла­ры (ұң­ғы­ма­лар, құ­быр­лы және шах­та­лы құ­дық­тар, апан­дар)
2.
Құ­ры­лы­сжай­лар, кө­пір­лер, жол­дар
1
0,1
0,1
3.
Мал ай­дай­тын жол­дар, мал­ды аял­да­ту­ға ар­нал­ған алаң­дар мен су­ат алаң­да­ры
4.
Қой­лар­ды то­ғы­ту­ға ар­нал­ған ыдыс­тар, қо­ра­лар және қор­шал­ған жер­лер, жай­ы­лым­дар­дың қор­ша­у­ла­ры, шар­бақ­тар (оның ішін­де элек­тр­лі шар­бақ­тар), ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын қор­шап-бөл­шек­теп жа­ю­ға ар­нал­ған қа­ша­лар
5.
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­рын ве­те­ри­на­ри­я­лық ем­де­у­ге ар­нал­ған өт­ке­лек­тер
1
0,025
6.
Электр және жы­лу энер­ги­я­сы­мен қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған құ­ры­лы­сжай­лар мен объ­ек­ті­лер, жа­ңар­ты­ла­тын және ба­ла­ма­лы энер­гия көз­де­рі пай­да­ла­ны­ла­тын объ­ек­ті­лер
7.
Су­мен жаб­дық­тау объ­ек­ті­ле­рі және тір­ші­лік­ті қам­та­ма­сыз ету­дің бас­қа да түр­ле­рі, пер­со­нал­дың мау­сым­дық тұ­руы­на ар­нал­ған құ­ры­лы­сжай­лар және жай­ы­лым­дар­ды кү­тіп-ұстау мен пай­да­ла­ну үшін қа­жет­ті өзге де мү­лік

басқару және оларды пайдалану жөніндегі
2025-2029 жылдарға арналған жоспарға
4 қосымша
1 –кесте.  Ауыл шаруашылығы жануарларының иелерін көрсете отырып, олардың саны туралы деректер
р/с №
Әкім­ші­лік-аумақ­тық объ­ек­ті­лер­дің жік­те­уі­ші бой­ын­ша кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ко­ды
Кент­тің, ауыл­дың, ауыл­дық округ­тің ата­уы
Ие­сі­нің ти­пі
Ие­сі­нің биз­нес сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі/ же­ке сәй­кестен­ді­ру нө­мі­рі
1
2
3
4
5
1
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Ата­дастүр» ш/қ
810620400521
2
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Са­ғы­ныш» ш/қ
040864019403
3
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Арыс» ш/қ
041164023111
4
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Жан» ш/қ
070664002556
5
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Бир­лик-К» ш/қ
111264016554
6
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Са­ян» ш/қ
090564008981
7
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Абай» ш/қ
070664026038
8
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Жа­рас­хан» ш/қ
060664028340
9
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Ас­қар» ш/қ
100464002130
10
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Бей­ба­рыс» ш/қ
040664025649
11
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Тай­бу­рыл» ш/қ
570901302587
12
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Үм­бет» ш/қ
610215301758
13
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Бай­қар» ш/қ
060664027554
14
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Ел-қо­ныс» ш/қ
060464028203
15
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Али-Бей­ба­рыс» ш/қ
111264020057
16
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Ту­гыр» ш/қ
130464021975
17
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Абы­лай» ш/қ
80564016693
18
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Ал­тын­гүл» ш/қ
130664001761
19
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Ану­ар» ш/қ
780303403029
20
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«За­ря» ш/қ
40364062137
21
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Нүр­гүл» ш/қ
650126301533
22
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Ж-Жан­дос» ш/қ
50564024341
23
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Гүл­ден» ш/қ
051064021515
24
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Тим-Ол» ш/қ
120264020313
25
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Жұл­дыз-А» ш/қ
090764009322
26
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Вай­нах» ш/қ
060564028099
27
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Есмұ­рат » ш/қ
130564023102
28
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Жа­най» ш/қ
130364012060
29
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Ая­на» ш/қ
940111450339
30
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Шын­ғыс-К» ш/қ
150764013552
31
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Көр­кем» ш/қ
700226301628
32
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Ер­ни­яз» ш/қ
610212401361
33
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Ақ­мар­жан» ш/қ
870405300110
34
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Әли­хан» ш/қ
600130301229
35
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Нұр-Арыс» ш/қ
180664029332
36
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Диас» ш/қ
190664016848
37
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Бе­ре­кет» ш/қ
830309302316
38
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Adal-Agro» ш/қ
060940017876
39
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Нұр­сұл­тан» ш/қ
930226300706
40
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Жал­ға­с­бай­лық» ш/қ
740728302127
41
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Мұх­тар» ш/қ
811103302721
42
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Бек­жан» ш/қ
740127399043
43
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Жи­е­ней» ЖШС
970840003836
44
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Таг­дыр и Т» ЖШС
990140005870
45
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Қа­си­ет АК» ЖШС
990140006778
46
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Аг­рар­ная кре­дит­ная кор­по­ра­ция» АҚ
010340000953
47
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«КазТат­Му­най» ЖШС
600500033253
48
154841000
Ең­бек ауыл­дық окру­гі
«Та­лап МТС Сер­вис» АШК
170140030276
кестенің жалғасы
Жеке тұлғалардың аты, әкесінің аты (бар болса), тегі немесе заңды тұлғалардың атауы
Мал басының саны, бас
Ірі қа­ра мал
Ұсақ мал
жыл­қы­лар
түй­е­лер
6
7
8
9
10
Нур­ба­ев Жу­ба­на­зар
70
167
Са­гим­ба­ев Аман­тай
20
48
29
Ба­ла­у­шин Тур­сын­бай
69
82
34
Са­гын­ды­ков Ел­тай
25
78
Кой­шы­га­рин Жо­ла­ман
53
18
Айт­па­гам­бе­тов Тур­ган­бай
18
184
Кен­же­ба­ев Кай­рат
67
75
1
Дау­ле­тов Ер­жан
68
54
21
Ка­лин Нур­бо­лат
237
161
Нур­лы­ба­е­ва Гул­бар­шын
25
29
Еле­уов Та­жи­га­ли
245
2079
146
Мыр­за­та­ев Т
237
Байм­бе­то­ва Гуль­жан
613
509
Бай­ту­ле­ков Еле­усин
Да­ул­ба­ев Ер­кин
358
58
17
Ай­дар Ак­тан
10
Ураз­жа­нов Тал­ғат
23
60
15
Мол­даб­а­ев Би­сен­га­ли
41
10
28
Ты­р­жа­но­ва Ак­ма­нат
118
195
30
Мур­за­гу­лов Ама­нат
15
54
Ер­гу­зов Са­мат
50
Жар­ме­нов Аал­мат
65
88
Ба­ха­нов Жа­нат
17
60
Нак­ба­ев Ка­ден
6
20
Са­гин­ды­ков Ма­рат
16
6
Ай­са­ха­нов Ан­зор
320
Есма­гам­бе­тов Му­рат
101
100
Абе­нов Жа­най
409
286
Мо­на­шев Ба­уы­р­жан
101
Да­вул­ба­ев Ж
20
Аб­ра­шев Ба­уы­р­жан
11
9
34
Кал­ни­я­зо­ва К
189
44
46
Ер­та­ев Аза­мат
Хам­зин Са­мат
Жаң­быр­бай­қы­зы А
242
541
110
11
Мам­бе­то­ва Нүр­гүл
3
102
Уте­ба­ев Рус­лан
7
16
Кой­шы­ба­ев Са­бы­р­жан
Ер­ға­ли Ер­ке­бұ­лан
142
154
Тле­сов Нұр­лан
112
60
31
Қо­сы­ба­ев Аслан
Из­га­ли­ев Ер­кин­бай
62
30
40
Ка­ла­со­ва Орын­ша
12
203
72
Мур­за­та­ев Дүй­сен
466
186
204
50
25
50
2-кесте. Ауыл шаруашылығы жануарларының түрлері мен жыныстық жас топтары бойынша қалыптастырылған үйірлердің, отарлардың, табындардың саны туралы деректер
№ п/п
Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Үйірлердің, отарлардың, табындардың саны
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқылар
Түйелер
бұ­қа­лар
сиыр­лар
қа­шар­лар
бұ­қа­шық­тар
қой­лар және еш­кі­лер
төл (тоқ­ты­лар, шы­бы­штар)
төл (ер­кек тоқ­ты­лар , те­ке­шік­тер)
ай­ғыр­лар, би­е­лер
төл
түй­е­лер
төл
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
Ито­го:
Ең­бек
0
14
0
0
9
0
0
2
0
0
0
3- кесте. Шалғайдағы жайылымдарда жаю үшін ауыл шаруашылығы жануарлары басының саны туралы мәліметтер
р/с №
Әкімшілік-аумақтық объектілердің жіктеуіші бойынша кенттің, ауылдың, ауылдық округтің коды
Кенттің, ауылдың, ауылдық округтің атауы
Численность поголовья, голов
Ірі қара мал
Ұсақ мал
Жылқылар
Түйелер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
же­ке аулад­а­ғы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы та­у­а­рын өн­ді­ру­ші­лер
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Ито­го:
Екпе және құрғақ жайылымдарда, орман, су қорлары жерлерінде және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ауыл шаруашылығы жануарларын жаюдың ерекшеліктері туралы деректер
Екпе жайылымдар мен аридтік жайылымдарда ауылшаруашылық жануарларын жаю әртүрлі факторлармен, соның ішінде өсімдік жамылғысының түрімен, қоршаған орта жағдайларымен және басқару әдістерімен ерекшеленеді. Өсімдік жамылғысы адам қалыптастыратын екпе жайылымдарда жайылым көбінесе бақыланатын және қарқынды басқарылатын болады, бұл жемшөптің өнімділігі мен сапасын оңтайландыруға мүмкіндік береді. Аридтік жайылымдар, керісінше, аз өсімдіктермен және қатал жағдайлармен сипатталады, бұл тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін бейімделгіш жайылым стратегияларын қажет етеді.