және пайдалану қағидаларын бекіту туралы»
Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы
30 қарашадағы № 748 бұйрығына өзгерістер енгізу туралы
БҰЙЫРАМЫН:

1. «Реттегіш құралдардың реттеушілік әсерін талдауды жүргізу және пайдалану қағидаларын бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 30 қарашадағы № 748 бұйрығына (Қазақстан Республикасының Әділет министрлігінде 2015 жылы 26 желтоқсанда № 12517 болып тіркелді) мынадай өзгерістер енгізілсін:
тақырыбы келесі редакцияда жазылсын:
«Реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың реттеушілік әсеріне талдау жүргізу және пайдалану қағидаларын бекіту туралы»;
кіріспесі келесі редакцияда жазылсын:
«Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 85-бабының 2-тармағының 7) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:»;
1 тармақ келесі редакцияда мазмұндалсын:
«1. Қоса беріліп отырған реттеушілік әсерді талдауды және (немесе) талаптарды жүргізу және пайдалану Қағидалары бекітілсін.»;
Көрсетілген бұйрықпен беекітілген Реттегіш құралдардың реттеушілік әсерін талдауды жүргізу және пайдалану қағидалары осы бұйрыққа қосымшаға сәйкес редакцияда жазылсын.

3) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Заң департаментіне бұйрықтың осы тармағының 1) және 2) тармақшаларымен көзделген іс-шаралардың орындалуы туралы мәліметтердің ұсынылуын қамтамасыз етсін.

Қазақстан Республикасы
Ұлттық экономика министрінің м.а.
2022 жылғы 19 сәуірдегі
№ 36 Бұйрығына
қосымша
Қазақстан Республикасы
Ұлттық экономика министрінің
2015 жылғы 30 қарашадағы
№ 748 бұйрығымен
бекітілген
Реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың реттеушілік әсерін талдауды жүргізу және пайдалану қағидалары

1. Осы Реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың реттеушілік әсерін талдауды жүргізу және пайдалану қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 85-бабы 2-тармағының 7) тармақшасына сәйкес әзірленген және реттеушілік әсерге талдау жүргізу және енгізілетін және қолданыстағы реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың реттеушілік әсерін талдауды пайдалану тәртібін айқындайды.

3) қоғамдық талқылаулар – реттеу субъектілерінің және өзге мүдделі тұлғалардың қолданыстағы реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды қайта қарау, қолданыстағы реттеуді қатаңдату, қолданыстағы реттегіш құралдарды қайта қарау мәселелері бойынша шешім қабылдау процесіне қатысуын қамтамасыз ету мақсатында жүргізілетін, процесс барысында реттеу субъектілерімен кері байланыс болатын, олардың пікірлері, ескертулері, сұрақтары мен ұсыныстары алынатын іс-шаралар;

10) реттегіш актіні және (немесе) талапты қайта қарау – реттегіш құралды және (немесе) талапты енгізгеннен кейін, оның ішінде, бұрын реттеушілік әсерге талдау жүргізілмеген қолданыстағы реттегіш құралдар және (немесе) талаптар бойынша реттеушілік әсерге талдау жүргізу арқылы қол жеткізілген мемлекеттік реттеу мақсаттарының тиімділігін салыстырудың талдамалық рәсімі;

3. Реттеушілік әсерді талдауға Кодекстің 82-бабы 2-тармағының екінші бөлімінде көзделген жағдайларды қоспағанда, реттегіш құралды және (немесе) талапты және онымен байланысты талаптарды енгізу немесе реттеуді қатаңдату көзделетін Қазақстан Республикасындағы Мемлекеттік жоспарлау жүйесі құжаттарының жобалары, Қазақстан Республикасы заңдары жобаларының тұжырымдамалары, Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің жобалары, Еуразиялық экономикалық одақтың техникалық регламенттерінің жобалары жатады.
Қазақстан Республикасы заң жобаларының тұжырымдамалары Заң жобалау қызметі мәселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссияның қарауына шығарылғанға дейін реттеушілік әсерді талдаудан өтеді.
Кәсіпкерлік субъектілеріне қатысты жаңа реттегіш құрал және (немесе) талап енгізілген немесе реттеу қатаңдатылған кезде реттеушілік әсерге талдау жүргізу туралы талаптар Қазақстан Республикасы Президентінің және Парламенті депутаттарының заң шығару бастамасы тәртібімен әзірленген заң жобаларына да, сондай-ақ заң жобаларын Қазақстан Республикасының Парламентінде қарау процесіне де қолданылмайды.
Парламент депутаттарының заң шығару бастамасы тәртібімен енгізілген заң жобалары бойынша, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Парламентінде қаралып жатқан заң жобаларына депутаттардың түзетулері бойынша Кодекстің 82-бабымен белгіленген негіздер бойынша реттеушілік әсерге талдау Қазақстан Республикасы Үкіметінің қорытындысы шеңберінде жүргізілуі мүмкін.

4. Жаңа реттегіш құралды және (немесе) талапты енгізу немесе кәсіпкерлік субъектілеріне қатысты реттеуді қатаңдату Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Кәсіпкерлік қызметті реттеу мәселелері жөніндегі ведомствоаралық комиссияның мақұлдауынан кейін ғана жүзеге асырылады (бұдан әрі – Ведомствоаралық комиссия).
Осы тармақтың бірінші бөлігінің талаптары қаржы ұйымдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент – банктер филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент – сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының, Қазақстан Республикасының бейрезидент – сақтандыру брокерлері филиалдарының және сақтандыру топтары мен банк конгломератары құрамына кіретін тұлғалардың қызметін реттеуге, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық банкінің және қаржы нарығы мен қаржы ұйымдарын реттеу, бақылау және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның нормативтік құқықтық актілерінің жобаларына қолданылмайды.
Бұл ретте, өңірлік маңызы бар актілермен енгізілген жаңа реттегіш құралдар және (немесе) талаптар немесе реттеуді қатаңдату «Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес құрылатын облыс, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың әкімдігі жанындағы ведомствоаралық сипаттағы мәселелер бойынша консультативтік-кеңесші органның мақұлдауынан кейін ғана жүзеге асырылады (бұдан әрі – Өңірлік комиссия).

Қазақстан Республикасы Парламентінің депутаттары бастамашылық жасаған немесе Қазақстан Республикасы Үкіметінің қорытындысын беру өтінішімен Парламент Палаталарынан келіп түскен Қазақстан Республикасының заң жобаларында жеке кәсіпкерлік субъектілеріне қатысты реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды енгізу немесе реттеуді қатаңдату туралы талаптар болған кезде, жеке кәсіпкерлік субъектілеріне қатысты реттегіш құралды және (немесе) талапты енгізуді немесе реттеуді қатаңдатуды көздейтін реттеушілік әсерге талдауды мемлекеттік басқару саласында немесе аясында басшылықты жүзеге асыратын мемлекеттік орган жүргізеді.
Осы қағидалардың 3-тармағында көзделген құжаттардың жобаларында оларды басқару басқа мемлекеттік органның құзыретіне жататын жаңа реттегіш құралды және (немесе) талапты енгізуді немесе аяда немесе салада реттеуді қатаңдатуды көздейтін нормалар болған жағдайда, реттеуші мемлекеттік орган құжаттардың жобаларын әзірлеуге жауапты мемлекеттік органның сұратуы бойынша мұндай реттегіш құралдар және (немесе) талаптар бойынша реттеушілік әсерге талдау жүргізеді.
Реттеушілік әсерді талдаудың тұжырымдарымен келіспеген кезде, кәсіпкерлік жөніндегі уәкілетті орган/кәсіпкерлік басқармасы (бұдан әрі – уәкілетті орган) немесе басқа мүдделі тұлғалар балама ретінде реттеушілік әсерге талдау жүргізеді.

құқықтық акт жобасы бойынша жалпы ақпаратты;
реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды қалыптастыру шарттарына сәйкестікті бағалауды;
реттеушілік әсерді талдаудың талдамалық нысанды қамтиды;

9. Реттегіш құралдар және (немесе) талаптар Қағидалардың 2-қосымшасына сәйкес кәсіпкерлік субъектілері орындауға міндетті реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды қалыптастыру шарттарына сәйкес келмеген жағдайда, енгізілетін реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың реттеушілік әсерін талдаудың немесе реттеуді қатаңдатудың талдамалық нысанын толтыру орынды емес деп танылады.

Кодекстің 83-бабы 2-тармағының үшінші бөлігіне сәйкес реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды өңірлік маңызы бар қайта қарау жоспарын облыстардың, республикалық маңызы бар қалалардың, астананың жергілікті атқарушы органдары бекітеді және кәсіпкерлік басқармасының интернет-ресурсында орналастырылады.

14. Осы Қағидалардың 13-тармағының 2) тармақшасында белгіленген өлшемшарт бойынша реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды қабылдау кезінде мәлімделген мемлекеттік реттеу мақсаттарына қол жеткізуді және тиімділікті бағалау, сондай-ақ реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың реттеу субъектілеріне нақты әсер етуінің салдарын да ескеру тұрғысынан талдау жүргізіледі.

16. Реттегіш құралдарға және (немесе) талаптарға мерзімді және толық қайта қарауды жүзеге асыру үшін реттеуші мемлекеттік органдар/әзірлеуші органдар реттеуші мемлекеттік органдардың/әзірлеуші органдардың қолданыстағы реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды қайта қарау жоспарларын (бұдан әрі – қайта қарау жоспарлары), оның ішінде уәкілетті органның және «Атамекен» Казақстан Республикасы Ұлттық кәсіпкерлер палатасының (бұдан әрі – Ұлттық кәсіпкерлер палатасы) негізделген ұсыныстарын ескере отырып жыл сайын әзірлейді және бекітеді.

17. Егер реттеушілік әсерді талдау нәтижелері бойынша қолданыстағы реттегіш құралды және (немесе) талапты жаңасына ауыстыру немесе реттеуді қатаңдату көзделсе, онда реттеуші мемлекеттік орган/әзірлеуші орган осы Қағидалардың 2-параграфына сәйкес реттегіш құралға және (немесе) реттегіш құралды енгізуге қойылатын талапқа және (немесе) талапқа немесе реттеуді қатаңдатуға талдау жүргізеді.

Қоғамдық талқылаулар белгіленген уақытта өткізіледі және олардың нәтижелерін реттеуші мемлекеттік органның/әзірлеуші органның лауазымды адамы хаттамалайды.
«Ашық НҚА» порталында «on-line» режимінде талқылау арқылы қоғамдық талқылаулар өткізу жөніндегі талаптар балама тәртібінде реттеушілік әсерді талдау нәтижелері бойынша қоғамдық талқылаулар жүргізуге қолданылмайды.

20. Қоғамдық талқылаулар жүргізу үшін реттеуші мемлекеттік орган/әзірлеуші орган кемінде 10 (он) жұмыс күні бұрын, ал Қазақстан Республикасы Парламентінің депутаттары бастамашылық жасаған немесе Қазақстан Республикасының Парламентінің қарауында жатқан Парламент Палаталарынан келіп түскен Қазақстан Республикасының заң жобалары бойынша оларды өткізу күніне дейін кемінде 2 (екі) жұмыс күні бұрын олардың өткізілетін күні мен аяқталу уақыты туралы:
мүдделі тұлғаларды – өзінің ресми интернет-ресурсында хабарландыру беру арқылы;
уәкілетті орган, Ұлттық Кәсіпкерлер палатасы / Өңірлік кәсіпкерлер палатасы, мемлекеттік органдардың жанындағы сараптамалық кеңестердің мүшелері; мүдделі мемлекеттік органдар – жазбаша хабарлама арқылы;
бұқаралық ақпарат құралдарын - баспасөз релизі арқылы хабардар етеді.

Құжаттар топтамасы толық ұсынылмаған жағдайда уәкілетті орган хабарламаны реттеуші мемлекеттік органға/әзірлеуші органға жолдай отырып, қараусыз қалдырады.

22. Уәкілетті орган осы Қағидалардың 3-тармағында көзделген талдамалық нысан және құжаттар жобалары түскен күннен бастап 10 (он) жұмыс күні ішінде, ал Қазақстан Республикасы Парламентінің депутаттары бастамашылық жасаған немесе Қазақстан Республикасының Парламентінде қаралып жатқан Қазақстан Республикасының заң жобалары бойынша 7 (жеті) жұмыс күні ішінде оларды рәсімдердің сақталуы, оның ішінде осы Қағидалардың 6-тармағына сәйкес реттеушілік әсерге талдау рәсімдерінің сақталуы және оларды дұрыс толтыру тұрғысынан қарайды.
Қарау нәтижелері бойынша осы Қағидаларға 7 – қосымшаға сәйкес нысан бойынша реттеушілік әсерді талдау рәсімдерін сақтау туралы қорытынды (бұдан әрі-қорытынды) қалыптастырылады.

Өңірлік маңызы бар актілер бойынша қорытындыны кәсіпкерлік басқармасы қалыптастырады. Кәсіпкерлік басқармасы әзірлеуші органның ресми интернет-ресурсында оң қорытындыны, сондай-ақ әзірлеуші әзірлеген өңірлік маңызы бар актілердің жобаларын, әзірлеуші-органның талдамалық нысанын орналастырады және оларды «Ашық НҚА» порталына орналастыру үшін уәкілетті органға жібереді.

Кәсіпкерлік басқармасы өңірлік маңызы бар актілер бойынша оң қорытындыны, сондай-ақ әзірлеуші әзірлеген өңірлік маңызы бар актілердің жобаларын, әзірлеушінің талдамалық нысанын әзірлеуші органның ресми интернет-ресурста орналастырады және әзірлеуші органға және Өңірлік кәсіпкерлер палатасына тиісті орналастыру туралы хабарлама жібереді.
Уәкілетті орган оң қорытындысында реттеушілік әсерді талдау мерзімін балама ретінде «Ашық НҚА» порталында жарияланған күннен бастап 30 (отыз) жұмыс күні көрсетіледі.
Реттеушілік әсерді талдау нәтижелері бойынша талдамалық нысанды, балама тәртіппен және қоғамдық талқылаулардың есебін уәкілетті орган реттеуші мемлекеттік органның назарына жеткізеді, ал өңірлік маңызы бар актілер бойынша әзірлеуші органның назарына кәсіпкерлік басқармасы жеткізеді.
Реттеуші мемлекеттік орган/әзірлеуші орган 3 (үш) жұмыс күні ішінде уәкілетті органға балама тәртіппен реттеушілік әсерді талдау қорытындыларымен келісу/келіспеу туралы жауап жібереді.

25. Теріс қорытынды болған жағдайда, реттеуші мемлекеттік орган/әзірлеуші орган осы Қағидалардың 3-тармағында көзделген құжаттардың талдамалық нысанын және (немесе) жобаларын пысықтайды не ұсынылатын реттеуден бас тартады. Пысықталған құжаттар уәкілетті органға қазақ және орыс тілдерінде қайта ұсынылады және осы параграфқа сәйкес қаралады.

27. Ұлттық кәсіпкерлер палатасы немесе өзге мүдделі адамдар реттеуші мемлекеттік органдар жүргізген реттеушілік әсерді талдаудың тұжырымдарымен келіспеген кезде, «Ашық НҚА» порталында кәсіпкерлік жөніндегі уәкілетті органның оң қорытындысы жарияланғаннан кейін, кәсіпкерлік жөніндегі уәкілетті орган оң қорытындыда айқындаған мерзімдерде, балама ретінде реттеушілік әсерге талдау жүргізеді.
Өңірлік кәсіпкерлер палатасы немесе өзге мүдделі адамдар әзірлеуші-органның өңірлік маңызы бар актілер бойынша жүргізген реттеушілік әсерді талдаудың тұжырымдарымен келіспеген кезде, кәсіпкерлік басқармасынан оң қорытындысын, кәсіпкерлік басқармасының оң қорытындысында айқындалған мерзімдерде балама ретінде реттеушілік әсерге талдау жүргізеді.

Балама ретінде реттеушілік әсерді талдаудың нәтижелері бойынша талдамалық нысанды уәкілетті орган реттеуші мемлекеттік органның назарына жеткізеді, ал өңірлік маңызы бар актілер бойынша – кәсіпкерлік басқармасы әзірлеуші-органның назарына жеткізеді.

Балама ретінде реттеушілік әсерді талдаудың нәтижелерімен келіскен жағдайда, реттеуші мемлекеттік орган/әзірлеуші орган талдамалық нысанды және (немесе) осы Қағидалардың 3-тармағында көзделген құқықтық актілердің және құжаттардың жобаларын пысықтайды және оларды уәкілетті органға қайта ұсынады, олар осы Қағидалардың 2-тарауының 5-параграфына сәйкес қаралады.

Өңірлік маңызы бар актілер бойынша реттеушілік әсерді талдауды қарау нәтижелерін кәсіпкерлік басқармасы Өңірлік комиссияның қарауына шығарады.

жаңа реттегіш құралды және (немесе) реттеуді қатаңдатуды енгізуді мақұлдау;
жаңа реттегіш құралды және (немесе) реттеуді қатаңдатуды енгізуден бас тарту;
жаңа реттегіш құралды және (немесе) реттеуді қатаңдатуды енгізуді пысықтауға жіберу;

қолданыстағы реттегіш құралды және (немесе) талаптарды сақтауды ұсыну;
қолданыстағы реттегіш құралды және (немесе) талаптарды алып тастауды ұсыну;
қолданыстағы реттегіш құралды және (немесе) талаптарды өзгертуді ұсыну.

32. Шешімдер хаттамамен ресімделеді, оның көшірмесі мен кәсіпкерлік жөніндегі уәкілетті органның/кәсіпкерлік басқармасының реттеуші мемлекеттік органдардың белгіленген рәсімдерді сақтауы туралы қорытындысы, сондай-ақ реттеушілік әсерді талдау нәтижелері олар бекітілгенге дейін осы Қағидалардың 3-тармағында көзделген құжаттардың жобаларына міндетті қосымша болып табылады.

Реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың реттеушілік әсерін талдауды жүргізу және пайдалану қағидаларына
1-қосымша
Нысан
Құқықтық актінің жобасы бойынша жалпы ақпарат
Р.н.
№
Ата­уы
Ес­керт­пе
1.
Рет­те­у­ші мем­ле­кет­тік ор­ган/әзір­ле­у­ші ор­ган құ­жа­ты­ның жо­ба­сы
2.
Құ­жат жо­ба­сы­ның ата­уы (Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы За­ңы­ның ата­уы және бап­та­ры)
3.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы Кә­сіп­кер­лік Ко­дек­сі­нің 81-ба­бы­ның 2-тар­ма­ғы­на және (неме­се) та­лап­қа сәй­кес рет­те­гіш құ­рал­дың және (неме­се) та­лап­тың ата­уы
4.
Рет­те­у­ші­лік әсер­ді тал­дау рә­сі­мін жү­зе­ге асы­ру­ға негіз бо­ла­тын Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Үкі­ме­ті қа­улы­ла­ры­ның ата­уы, нө­мі­рі және тар­мақ­та­ры
5.
Қа­жет­ті­лік пен тәр­тіп­ті бел­гі­лей­тін мем­ле­кет­тік ор­ган­дар бұй­рық­та­ры­ның неме­се бас­қа да нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рі­нің ата­у­ла­ры мен нө­мір­ле­рі
6.
Мін­дет­ті та­лап­тар­ды және/неме­се рет­те­гіш құ­рал­дар­ды қам­ти­тын өзге құ­жат­тың ата­уы мен нө­мі­рі
7.
Рет­теу са­ла­сы
8.
Мін­дет­ті мү­ше­лік­ке (қа­ты­су­ға)негіз­дел­ген өзін-өзі рет­теу ен­гі­зі­ле­тін қыз­мет са­ла­сы
* мін­дет­ті мү­ше­лік­ке (қа­ты­су­ға)негіз­дел­ген өзін-өзі рет­теу ен­гі­зі­л­ген кез­де тол­ты­ры­ла­ды
9.
Әзір­ле­у­ші орын­да­у­шы­ның бай­ла­ныс ақ­па­ра­ты

Реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың реттеушілік әсерін талдауды жүргізу және пайдалану қағидаларына
2-қосымша
Нысан
Реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды қалыптастыру шарттарына сәйкестікті бағалау
Р.н.
№
Шар­ттың ата­уы
Шар­ттар­ға сәй­кест­ікті ба­ға­ла­удың си­патта­ма­сы
Рет­те­гіш құ­рал­дың және (неме­се) та­лап­тың шар­ттар­ға сәй­кест­і­гін ба­ға­лау бой­ын­ша бал­дар­ды ай­қын­дау
1.
Негіз­ді­лік
0-2
«0» - «сәй­кес кел­мей­ді»
«1» - «іші­на­ра сәй­кес ке­ле­ді»
«2» - «то­лық сәй­кес ке­ле­ді»
2.
Рет­теу тең­ді­гі
0-2
«0» - «сәй­кес кел­мей­ді»
«1» - «іші­на­ра сәй­кес ке­ле­ді»
«2» - «то­лық сәй­кес ке­ле­ді»
3.
Ашық­тық
0-2
«0» - «сәй­кес кел­мей­ді»
«1» - «іші­на­ра сәй­кес ке­ле­ді»
«2» - «то­лық сәй­кес ке­ле­ді»
4.
Орын­да­лушы­лық
0-2
«0» - «сәй­кес кел­мей­ді»
«1» - «іші­на­ра сәй­кес ке­ле­ді»
«2» - «то­лық сәй­кес ке­ле­ді»
5.
Ай­қын­дық
0-2
«0» - «сәй­кес кел­мей­ді»
«1» - «іші­на­ра сәй­кес ке­ле­ді»
«2» - «то­лық сәй­кес ке­ле­ді»
6.
Ша­ма­ла­стық және ұтым­ды­лық
0-2
«0» - «сәй­кес кел­мей­ді»
«1» - «іші­на­ра сәй­кес ке­ле­ді»
«2» - «то­лық сәй­кес ке­ле­ді»
7.
Жүй­е­лі­лік және бо­лжам­ды­лық
0-2
«0» - «сәй­кес кел­мей­ді»
«1» - «іші­на­ра сәй­кес ке­ле­ді»
«2» - «то­лық сәй­кес ке­ле­ді»
Рет­теу мақ­сат­та­ры­на қол жет­кі­зу дең­гейі
То­лық қол жет­кі­зіл­ді________
Іші­на­ра қол жет­кі­зіл­ді_________
Қол жет­кі­зі­л­ген жо­қ____________
* мә­лім­дел­ген мақ­сат­тар­ға қол жет­кі­зіл­ме­ген жағ­дай­да рет­те­у­ші рет­те­гіш құ­рал­дар­дың және (неме­се) та­лап­тар­дың рет­те­у­ші­лік әсе­ріне тал­дау жүр­гі­зу және пай­да­ла­ну қа­ғи­да­ла­ры­на 3-қо­сым­ша­ға сәй­кес тал­да­ма­лық ны­сан­ды тол­тыр­май­ды.
Ти­ім­ді­лік ба­лы:
* мак­си­мал­ды балл – 40
* жет­кі­лік­ті­лік ше­гі – 30
Реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды қалыптастыру шарттарына сәйкестікті бағалауды толтыру бойынша түсіндірме
Жаңа реттегіш құралды және (немесе) талапты таңдау кезінде енгізілетін реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың оларды қалыптастыру шарттарына сәйкестігін бағалау негізінде жүргізіледі:

Анықтамалық: Қазақстан Республикасы Кәсіпкерлік кодексінің (бұдан әрі – Кодекс) 81-1-бабының 2-тармағына сәйкес
- «негізділік деп реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың жеке және заңды тұлғалардың құқықтары мен заңды мүдделерін, адамдардың өмірі мен денсаулығын, қоршаған ортаны, Қазақстан Республикасының қорғанысы мен ұлттық қауіпсіздігін қорғау мақсатында ғана енгізілуі түсініледі».
Реттегіш құралды және (немесе) талапты қайта қарау кезінде мемлекеттік орган осы реттегіш құралды және (немесе) оны сақтаудың негізділігіне қойылатын міндетті талапты мынадай сұрақтарға жауап беру арқылы бағалайды:

Анықтамалық: Кодекстің 81-1-бабының 2-тармағына сәйкес:
«кәсіпкерлік қызметті реттеудің теңдігі деп, егер Қазақстан Республикасының заңдарында өзгеше белгіленбесе, осы реттеуді жүзеге асыру кезінде нарықтың жекелеген субъектілері үшін, оның ішінде квазимемлекеттік сектор субъектілері мен табиғи монополиялар субъектілері үшін неғұрлым тиімді құқықтық жағдайлар белгілеуге жол бермеу түсініледі».
Реттегіш құралды және (немесе) талапты қайта қарау кезінде осы базалық шарттың орындалуын мемлекеттік орган мынадай сұрақтарға жауап беру арқылы бағалайды:

Егер екінші сұраққа жауап беру кезінде негіздеме ретінде заңнамалық тұрғыда бекітілген ерекшелік болған жағдайда, осы базалық шарт сақталған болып есептеледі.

Анықтамалық: Кодекстің 81-1-бабының 2-тармағына сәйкес:
«ашықтық деп енгізілетін (өзгертілетін) реттегіш құралы және (немесе) оларды енгізу уәждерінің анықтығын талап ету туралы ақпараттың қолжетімділігі түсініледі».
Реттеуші мемлекеттік органмен қайта қаралатын реттегіш құралдың және (немесе) талаптың «Ашықтық» шартына сәйкестігі мынадай мәселелерді аша отырып айқындалады:

2) реттегіш құралды және (немесе) міндетті талап – өткізу мерзімдерін, қатысушылар санын, негізгі ұстанымдарын енгізуге (өзгертуге, қайта қарауға) ниеттенген мемлекеттік органның бастамасы бойынша мүдделі кәсіпкерлік субъектілерімен, олардың қоғамдық құралымдарымен, өзге де мүдделі жеке және заңды тұлғалармен қоғамдық талқылаулар (қажет болған жағдайда – қоғамдық тыңдаулар) өткізілді ме?
Кәсіпкерлік субъектілерінің реттегіш құралды және (немесе) міндетті талапты енгізу(өзгерту, қайта қарау) жөніндегі бастамаға мақұлданған қатынасы кезінде көрсетілген сұрақтарға жауап беру мүмкіндігі олардың базалық – ашықтық шартына сәйкестігін оң бағалауға негіз береді.

Анықтамалық: Кодекстің 81-1-бабының 2-тармағына сәйкес:
- «орындалуы деп кәсіпкерлік субъектілерімен енгізілетін реттегіш құралдың және (немесе) талаптың шарттарын орындау мүмкіндігі түсініледі».
Кәсіпкерлік субъектілерімен қайта қаралатын реттегіш құралды және (немесе) талапты орындаудың тәжірибелік мүмкіндігін бағалау реттеуші мемлекеттік органмен келесі талдаудың жүргізілуін болжайды:

өндіріс көлемі (қуаты)
кәсіпорын қызметкерлерінің саны
жылдық орташа кіріс
Осы талдауды баяндауды мемлекеттік орган еркін нысанда жүзеге асырады.

Анықтамалық: Кодекстің 81-1-бабының 2-тармағына сәйкес:
«реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды екі түрлі мағынада түсіндіруге жол бермейтін түсінікті, қолжетімді нысанда регламенттейтін нормативтік құқықтық актілердің нормаларын баяндау айқындық деп түсіндіріледі».
Оны тұжырымдау кезінде осы шартқа сәйкестігін қамтамасыз ету мақсатында қайта қаралатын реттегіш құрал және (немесе) талап мыналарға сәйкес келуі тиіс:
реттегіш құралдың және (немесе) талаптың әрекеті нақты реттелетін кәсіпкерлік субъектілеріне немесе олардың қызметіне (процесс, әрекет) бағытталған;

Анықтамалық: Кодекстің 81-1-бабының 2-тармағына сәйкес:
- «Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарында қорғалатын құндылықтарға кәсіпкерлікті мемлекеттік тұрғыдан реттеудің әсер ету деңгейінің қолайсыз оқиғаларының туындау тәуекелінің дәрежесіне сәйкестігі сәйкестігі және ұтымдылығы деп түсіндіріледі».
Бұл шартты бағалау мемлекеттік органнан талдаумен бірге белгілі бір есептеу жүргізуді талап етеді:

С= ЕАҚ\365 х Т
ЕАҚ - Бақылау функцияларын жүзеге асыратын мемлекеттік қызметшілердің салықтарын ескере отырып, жылдық еңбекақы қоры, млн. теңге;
Т – бақылау іс-шараларының ұзақтығы, күнмен;
С – қайта қаралатын реттегіш құралды әкімшілендіруге арналған шығындар және (немесе) талаптар, млн. теңге;

Ш=М + (ЕАҚ\365 х Т)
М – сәйкестікке келтіру үшін материалдық шығындардың көлемі, млн. теңге;
ЕАҚ – қайта қаралатын реттегіш құралды және (немесе) талапты тікелей орындауға тартылатын қызметкерлердің салықтарын ескере отырып, еңбекке ақы төлеудің жылдық қоры, млн. теңге
Т – реттегіш құралды және (немесе) талапты орындау мерзімі, күндермен;
З – қайта қаралатын реттегіш құралды және (немесе) талапты орындауға байланысты шығындар, млн. теңге.

С – енгізілетін (қайта қаралатын) реттегіш құралды және (немесе) талапты орындау қажеттілігі қолданылатын кәсіпкерлік субъектілерінің саны, адам;
ЖА= А х (С\100 х П)
П – бұзушылардың пайызы (болжамды), пайызбен;
Ш – бұзушылық үшін айыппұл көлемі, теңге;
ГШ - Жылдық айыппұл сомасы, млн. теңге;
П – реттегіш құралды және (немесе) талапты енгізуден мемлекеттің пайдасы, млн. теңге;
П = ЖА – С

Егер мемлекеттік орган жоғарыда аталған сұрақтардың әрқайсысына еркін нысанда жауап берсе, осы шартты бағалау оң деп есептеледі.
Бұл ретте бірінші сұраққа жауап бере отырып, мемлекеттік орган дәлел ретінде халықаралық тәжірибені ұсынуы тиіс.

Анықтамалық: Кодекстің 81-1-бабының 2-тармағына сәйкес:
- «реттілігі мен болжамдығы деп енгізілетін және (немесе) қолданыстағы реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың Қазақстан Республикасындағы Мемлекеттік жоспарлау жүйесінің құжаттарына сәйкестігі түсіндіріледі».
В «Қазақстан Республикасындағы мемлекеттік жоспарлау жүйесін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2017 жылғы 29 қарашадағы № 790 қаулысына сәйкес осы жүйенің құжаттарына мыналар жатады:

Енгізілетін реттегіш құралдың және (немесе) талаптың сәйкестігін бағалау кезінде мемлекеттік орган мынадай сұрақтарға еркін нысанда жауап беруі тиіс:

3) кәсіпкерлік субъектілеріне енгізілетін (өзгертілетін) реттегіш құралды және(немесе) талапты орындауға дайындалуға мүмкіндік беретін мерзімдер белгіленді ме? Көрсетілген сұрақтарға тікелей жауаптың болмауы енгізілетін (өзгертілетін, қайта қаралатын) реттегіш құралдың және(немесе) міндетті талаптың сәйкестігін теріс бағалау болып саналады.
Енгізілетін (өзгертілетін) реттегіш құралдардың және(немесе) талаптардың оларды қалыптастыру шарттарына сәйкестігін бағалау барысында болған кезде алынған бағалар – «сәйкес келмейді» немесе «ішінара сәйкес келед» уәкілетті органға реттеушілік әсерді талдауға теріс қорытынды беруге негіз береді.

Реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың реттеушілік әсерін талдауды жүргізу және пайдалану қағидаларына
3-қосымша
Нысан
Жаңа реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды енгізу және реттеуді қатаңдату кезінде реттеушілік әсерді талдаудың талдамалық нысаны
1-ҚА­ДАМ: Про­бле­ма­ны анық­тау және рет­теу мақ­сат­та­ры
Про­бле­ма­ны анық­тау және про­бле­ма­ның бо­лу се­беп­те­рі (3 сөйлем­нен ас­пай­тын, ер­кін ны­сан­да­ғы мәтін, мақ­сат­ты топ­ты және се­беп-сал­дар­лық бай­ла­ны­сты көр­се­ту қа­жет)
Про­бле­ма­ның бо­лу фак­ті­сін дәлел­дей­тін және оның ауқы­мын көр­се­те­тін де­ректер бар ма (сан­дық өл­шем­де)
Жоқ ___
Иә ___ (олар­ды си­патта­ңыз және олар­дың кө­ле­мін кел­ті­рі­ңіз)
Ен­гі­зі­ле­тін рет­те­удің мақ­са­ты қан­дай
2-ҚА­ДАМ: Рет­те­гіш құ­рал­дар­ды/та­лап­тар­ды анық­тау
Ен­гізу­ге ұсы­ны­ла­тын рет­те­гіш
құ­рал/та­лап
Қол­да­ны­с­та­ғы рет­те­гіш құ­рал/та­лап
Кә­сіп­кер­лік қыз­мет­ті құқық­тық рет­те­удің сол са­ла­сын­да қол­да­ны­с­та­ғы рет­те­гіш құ­рал­дар шең­бе­рін­де алып та­ста­у­ға ұсы­ны­ла­тын қол­да­ны­с­та­ғы та­лап­тар*
1.
2.
* осы Қа­ғи­да­лар­дың 2-па­ра­гра­фы­ның 10-тар­ма­ғы­на сәй­кес
3-ҚА­ДАМ: Іс­ке асы­ру ме­ха­низмде­рі және ық­ти­мал тәу­е­кел­дер
Ық­ти­мал тәу­е­кел­дер
және күт­пе­ген сал­дар
Іс­ке асы­ру ме­ха­низ­мі (әзір­ле­не­тін жо­ба ая­сын­да көз­дел­ген іс­ке асы­ру ме­ха­низмде­рі си­патта­ла­ды)
Ұсы­ны­ла­тын рет­те­гіш құ­рал және (неме­се) та­лап­тар
1. Ен­гі­зу мер­зім­де­рі мен ке­зең­де­рі_________.
2. Қой­ы­л­ған ин­ди­ка­тор­лар­ға қол­же­тім­ді­лік­ті рет­те­уді ен­гізу­ге және ба­ға­ла­уды жү­зе­ге асы­ру­ға жа­у­ап­ты уәкі­лет­ті ор­ган_________________________.
4-ҚА­ДАМ: Пай­да мен шы­ғы­стар­ды са­лы­стыр­ма­лы тал­дау
4.1. Жал­пы қо­ғам­ға және ха­лық­қа әсе­рі
Эко­но­ми­ка­лық жүй­е­нің ке­ле­сі эле­мент­те­рін ес­ке­ре оты­рып, жал­пы ал­ған­да, эко­но­ми­ка­лық жүй­е­ге әсер ет­кен кез­де әр рет­те­гіш құ­рал­дың және (неме­се) та­лап­тың пай­да­сы мен шы­ғын­да­ры­ның си­патта­ма­сын ер­кін ны­сан­да жүр­гі­зі­ңіз:
1. Ха­лық­тың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне (эко­но­ми­ка­лық­ты қо­са ал­ған­да) әсе­рі (ха­лық­тың та­быст­а­ры мен шы­ғы­ста­ры, өмір сү­ру ұз­ақ­тығы, ке­дей­лік дең­гейі және бас­қа­ла­ры)
2. Эко­ло­ги­я­ға әсе­рі.
3. Тұ­ты­ну­шы таң­да­уы­ның өзге­руі.
4. Бөл­шек са­уда ба­ға­ла­ры­ның өзге­руі.
5. Бас­қа­сы
Бо­лжа­на­тын рет­те­удің сал­да­рын ер­кін ны­сан­да бо­лжау қа­жет.
«Рет­те­гіш құ­рал­дар­дың және (неме­се) та­лап­тар­дың рет­те­у­ші­лік әсе­рін тал­да­удың тал­да­ма­лық ны­са­нын тол­ты­ру жө­нін­де­гі тү­сін­дір­ме­де­гі» ұсы­ным­дар­ға сәй­кес және 1а ны­са­ны бой­ын­ша биз­нес үшін шы­ға­сы­лар­ды мо­не­ти­за­ци­я­ла­ңыз және есеп­те­ңіз.
Пай­да
Шы­ға­сы­лар
Ен­гізу­ге ұсы­ны­ла­тын рет­те­гіш
құ­рал/та­лап
Қол­да­ны­с­та­ғы рет­те­гіш құ­рал/та­лап
Жиы­ны
4.2. Биз­неске әсе­рі
Мы­на­лар­ды мін­дет­ті түр­де ес­ке­ре оты­рып, ер­кін ны­сан­да әр рет­те­гіш құ­рал­дың пай­да­сы мен шы­ғы­ста­ры­ның си­патта­ма­сын және (неме­се) оның биз­неске әсер етуі ке­зін­де қой­ы­ла­тын та­лап­та­рын жүр­гі­зі­ңіз:
Кә­сі­по­рын­дар­дың өнім­ді­лі­гі мен бә­се­ке­ге қа­бі­лет­ті­лі­гіне әсер ету, кә­сі­по­рын­дар­дың кі­рі­сті­лі­гі мен тұ­рақ­ты­лы­ғы­на, оның ішін­де ин­но­ва­ци­я­лар мен да­муы­на әсер ету және бас­қа­ла­ры.
Бұл рет­те, мы­на­дай көр­сет­кіш­тер (бо­лжам­ды) бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу қа­жет:
- өнім­ді өн­ді­ру кө­ле­мі;
- ре­сур­стар­ға ар­нал­ған шы­ғын­дар;
- кә­сі­по­рын қыз­мет­кер­ле­рі­нің са­ны;
- жыл­дық ор­та­ша та­быс;
- са­лық­тық ауда­рым­дар;
- кә­сі­по­рын қыз­мет­кер­ле­рі­нің жа­ла­қы­сы;
- мем­ле­кет­тік са­тып алу­да­ғы ша­ғын және ор­та биз­не­стің үле­сі;
- экс­порт;
- бас­қа.
«Рет­те­гіш құ­рал­дар­дың және (неме­се) та­лап­тар­дың рет­те­у­ші­лік әсе­рін тал­да­удың тал­да­ма­лық ны­са­нын тол­ты­ру жө­нін­де­гі тү­сін­дір­ме­де­гі» ұсы­ным­дар­ға сәй­кес және 1б ны­са­ны бой­ын­ша биз­нес үшін шы­ға­сы­лар­ды мо­не­ти­за­ци­я­ла­ңыз және есеп­те­ңіз.
Пай­да
Шы­ға­сы­лар
Ен­гізу­ге ұсы­ны­ла­тын рет­те­гіш
құ­рал/та­лап
Ша­ғын биз­нес субъ­ек­ті­ле­рі
Ор­та биз­нес субъ­ек­ті­ле­рі
Ірі биз­нес субъ­ек­ті­ле­рі
Қол­да­ны­с­та­ғы рет­те­гіш құ­рал/та­лап
Ша­ғын биз­нес субъ­ек­ті­ле­рі
Ор­та биз­нес субъ­ек­ті­ле­рі
Ірі биз­нес субъ­ек­ті­ле­рі
Жиы­ны
4.3 Мем­ле­кет­тік би­лік ор­ган­да­ры­на және эко­но­ми­ка­лық жүй­е­ге әсе­рін тигі­зу
Мін­дет­ті түр­де мы­на­лар­ды ес­ке­ре оты­рып, әр рет­те­гіш құ­рал­дың және (неме­се) оның мем­ле­кет­тік би­лік ор­ган­да­ры­на және жал­пы қо­ғам­ға әсер етуі ке­зін­де­гі та­лап­тар­дың пай­да­сы мен шы­ғы­ста­ры­ның си­патта­ма­сын ер­кін ны­сан­да жа­зып алы­ңыз:
1. Ел­дің бюд­же­тіне әсе­рін ес­ке­ре оты­рып (са­лық тү­сім­де­рі­нің өсуі).
2. Эко­но­ми­ка­лық, сы­бай­лас жем­қор­лық тәу­е­кел­де­рін қо­са ал­ған­да, қыл­мысқа ық­па­лын ес­ке­ре оты­рып.
3. Та­у­ар­лар­дың, қыз­мет­тер­дің, ка­пи­тал­дың және жұ­мыс кү­ші­нің ер­кін қоз­ға­луы­на, сон­дай-ақ ха­лы­қа­ра­лық са­уда­ға және ха­лы­қа­ра­лық ин­ве­сти­ци­я­лық ағым­дар­ға ық­па­лын ес­ке­ре оты­рып.
4. Эко­но­ми­ка­лық өсу­ге ар­нал­ған жал­пы сал­да­ры.
5. Жұ­мыспен қам­ту­ға, жұ­мыс орын­да­ры­на әсе­рі.
6. Бас­қа­сы.
«Рет­те­гіш құ­рал­дар­дың және (неме­се) та­лап­тар­дың рет­те­у­ші­лік әсе­рін тал­да­удың тал­да­ма­лық ны­са­нын тол­ты­ру жө­нін­де­гі тү­сін­дір­ме­де­гі» ұсы­ным­дар­ға сәй­кес және 1а ны­са­ны бой­ын­ша биз­нес үшін шы­ға­сы­лар­ды мо­не­ти­за­ци­я­ла­ңыз және есеп­те­ңіз.
Пай­да
Шы­ға­сы­лар
Ен­гізу­ге ұсы­ны­ла­тын рет­те­гіш
құ­рал/та­лап
Қол­да­ны­с­та­ғы рет­те­гіш құ­рал/та­лап
Жиы­ны
5-ҚА­ДАМ: Ба­ға­лау және мо­ни­то­ринг ин­ди­ка­тор­ла­ры
«Про­бле­ма­ның бо­лу фак­ті­сін дәлел­дей­тін және оның ауқы­мын көр­се­те­тін де­ректер» 1-қа­да­мы­ның 2-тар­ма­ғын­да көр­се­ті­л­ген де­ректер­ді ес­ке­ре оты­рып, ин­ди­ка­тор­лар­ды анық­та­ңыз
1-ин­ди­ка­тор
2-ин­ди­ка­тор
3-ин­ди­ка­тор
4-ин­ди­ка­тор
Цифр­лық өл­шем­де осы ин­ди­ка­тор­лар­ды көр­се­ті­ңіз
1-ин­ди­ка­тор
2-ин­ди­ка­тор
3-ин­ди­ка­тор
4-ин­ди­ка­тор
Мо­ни­то­ринг жүр­гі­зу әді­сте­рін көр­се­ті­ңіз (мем­ле­кет­тік ста­ти­сти­ка неме­се ве­дом­ство­лық де­ректер ба­за­сын­да ста­ти­сти­ка­лық тал­дау, әле­умет­тік са­у­ал­на­ма­лар, са­рап­та­ма­лық сұх­бат.)
1-ин­ди­ка­тор
2-ин­ди­ка­тор
3-ин­ди­ка­тор
4-ин­ди­ка­тор
Рет­те­гіш құ­рал­дар­ды және (неме­се) та­лап­тар­ды ен­гізу­ге ұсы­ны­ла­тын рет­те­гіш ак­ті­ні қай­та қа­ра­удың ұсы­ны­ла­тын мер­зі­мі
6-ҚА­ДАМ: Өзін-өзі рет­те­уді ен­гі­зу
* мін­дет­ті мү­ше­лік­ке (қа­ты­су­ға) негіз­дел­ген өзін-өзі рет­теу ен­гі­зі­л­ген жағ­дай­да тол­ты­ры­ла­ды
6.1 Өзін-өзі рет­те­удің оң­тай­лы құ­ры­лы­мын таң­дау
Қыз­мет­тің, са­ла­ның, эко­но­ми­ка­лық қыз­мет түр­ле­рі­нің, өн­ді­рі­л­ген та­у­ар­лар (жұ­мыстар, көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер) на­ры­ғы­ның ор­тақ қа­ғи­да­тын негіз­ге ала оты­рып, мін­дет­ті өзін-өзі рет­теу ұй­ы­мы (бұ­дан әрі – ӨРҰ) ен­гі­зі­ле­тін қыз­мет са­ла­сын таң­да­удың негіз­де­ме­сі.
Өзін-өзі рет­те­уді жыл­дар бой­ын­ша соң­ғы 5 жы­л­ға бө­ле оты­рып, ен­гі­зу жос­пар­лан­ған, жұ­мыс іс­теп тұр­ған кә­сі­би неме­се кә­сіп­кер­лік қыз­мет субъ­ек­ті­ле­рі­нің са­ны.
Өзін-өзі рет­те­уді жыл­дар бой­ын­ша соң­ғы 5 жы­л­ға бө­ле оты­рып, ен­гі­зу жос­пар­лан­ған, жұ­мыс іс­теп тұр­ған кә­сі­би неме­се кә­сіп­кер­лік қыз­мет субъ­ек­ті­ле­рі­нің са­ны.
Мін­дет­ті ӨРҰ ен­гі­зі­ле­тін қыз­мет са­ла­сы­ның ұш­та­суын, мем­ле­кет­тік функ­ци­я­лар­ды іс­ке асы­ру­мен ұш­та­суын неме­се мем­ле­кет­тік ор­ган­дар­мен орын­да­ла­тын бел­гі­лі бір функ­ци­я­лар­ды та­быст­а­удың қа­жет­ті­лі­гін негіз­деу.
На­рық­тың мін­дет­ті өзін-өзі рет­те­уді ен­гізу­ге дай­ынды­ғын тал­дау (ер­кін ны­сан­да тол­ты­ры­ла­ды).
Өн­ді­рі­ле­тін та­у­ар­лар­ға (жұ­мыстар­ға, көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер­ге) қой­ы­ла­тын та­лап­тар­ды қам­ти­тын тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тер­дің, стан­дарт­тар­дың және бас­қа да нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер­дің тіз­бе­сі.
Қа­уым­да­стық (одақ), қо­ғам­дық ұй­ым ны­са­нын­да неме­се Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­да­рын­да бел­гі­лен­ген өзге де ұй­ым­дық-құқық­тық ны­сан­да­ғы әре­кет­те­гі ком­мер­ци­я­лық емес ұй­ым­дар­дың, оның ішін­де соң­ғы 5 жыл­да жыл­дар бой­ын­ша бө­ле оты­рып, тал­да­на­тын са­ла­да өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым­дар­дың тіз­бе­сі, ор­на­лас­қан же­рі
Әр жұ­мыс іс­теп тұр­ған ком­мер­ци­я­лық емес ұй­ым неме­се өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым бой­ын­ша:
тал­дау жүр­гі­зу ке­зін­де осын­дай ком­мер­ци­я­лық емес ұй­ым­ның құ­ра­мы­на кі­ре­тін осын­дай ком­мер­ци­я­лық емес ұй­ым­ның, өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым­ның мү­ше­ле­рі тал­дау са­ла­сын­да­ғы на­рық­та өн­ді­рі­л­ген та­у­ар­лар­дың (жұ­мыстар­дың, көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер­дің) жал­пы са­ны­нан өн­ді­рі­л­ген та­у­ар­лар­дың, жұ­мыстар­дың және көр­се­ті­ле­тін қыз­мет­тер­дің кө­ле­мі субъ­ек­ті­лер са­нын көр­се­ту қа­жет
6.2 Мін­дет­ті мү­ше­лік­ке (қа­ты­су­ға) негіз­дел­ген өзін-өзі рет­те­уді ен­гі­зу ар­қы­лы ұсы­ны­ла­тын рет­те­удің нәти­же­лі­лі­гін бо­лжау
Рет­теу нәти­же­лі­гін ба­ға­ла­удың 5 бал­дық жүй­е­сі
5 – қа­ра­ла­тын са­лад­а­ғы / ая­да­ғы қыз­мет­тің бар­лық спек­трін қам­ту қам­та­ма­сыз еті­ле­ді; қо­ғам та­ра­пы­нан өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым­ның са­ла­ны/ая­ны рет­те­уді және бел­гі­лен­ген стан­дарт­тар мен ере­же­лер­дің сақ­та­луын ба­қы­ла­уды дер­бес қам­та­ма­сыз ету қа­бі­ле­тіне се­нім бай­қа­ла­ды; ша­ғым­дар мен қақ­тығ­ы­стар­ды қа­рас­ты­ру­дың ме­ха­низмде­рі бар; өңір­лер­де бай­ла­ныс тіз­бе­гі бар.
Қа­рас­ты­ры­лып отыр­ған са­ла­да/ая­да мін­дет­ті мү­ше­лік­пен жұ­мыс іс­тей­тін ком­мер­ци­я­лық емес ұй­ым­дар бар.
4 – қа­ра­ла­тын са­лад­а­ғы / ая­да­ғы қыз­мет­тің бар­лық спек­трін қам­ту қам­та­ма­сыз еті­ле­ді; қо­ғам та­ра­пы­нан өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым­ның са­ла­ны/ая­ны рет­те­уді және бел­гі­лен­ген стан­дарт­тар мен ере­же­лер­дің сақ­та­луын ба­қы­ла­уды дер­бес қам­та­ма­сыз ету қа­бі­ле­тіне се­нім бай­қа­ла­ды; ша­ғым­дар мен қақ­тығ­ы­стар­ды қа­рас­ты­ру­дың ме­ха­низмде­рі бар; өңір­лер­де­гі бай­ла­ныс жар­ты­лай.
Қа­рас­ты­ры­лып отыр­ған са­ла­да/ая­да мін­дет­ті мү­ше­лік­пен жұ­мыс іс­тей­тін ком­мер­ци­я­лық емес ұй­ым­дар бар.
3 – қа­ра­ла­тын са­лад­а­ғы / ая­да­ғы қыз­мет­тің бар­лық спек­трін қам­ту қам­та­ма­сыз еті­ле­ді; өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым­ның са­ла­ны/ая­ны рет­те­уді дер­бес қам­та­ма­сыз етуі және бел­гі­лен­ген стан­дарт­тар мен ере­же­лер­дің сақ­та­луын ба­қы­лау мә­се­ле­ле­рі қа­лып­та­су са­ты­сын­да; ша­ғым­дар мен қақ­тығ­ы­стар­ды қа­рас­ты­ру­дың ме­ха­низмде­рі бар; өңір­лер­де бай­ла­ныс жоқ.
Қа­рас­ты­ры­лып отыр­ған са­ла­да/ая­да мін­дет­ті мү­ше­лік­пен жұ­мыс іс­тей­тін ком­мер­ци­я­лық емес ұй­ым­дар бар.
2 – қа­ра­ла­тын са­лад­а­ғы / ая­да­ғы қыз­мет­тің бар­лық спек­трін қам­ту жар­ты­лай; өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым­ның са­ла­ны/ая­ны рет­те­уді дер­бес қам­та­ма­сыз етуі және бел­гі­лен­ген стан­дарт­тар мен ере­же­лер­дің сақ­та­луын ба­қы­лау мә­се­ле­ле­рі қа­лып­та­су са­ты­сын­да; ша­ғым­дар мен қақ­тығ­ы­стар­ды қа­рас­ты­ру­дың ме­ха­низмде­рі бар; өңір­лер­де бай­ла­ныс жоқ.
Қа­рас­ты­ры­лып отыр­ған са­ла­да/ая­да мін­дет­ті мү­ше­лік­пен жұ­мыс іс­тей­тін ком­мер­ци­я­лық емес ұй­ым­дар бар.
1 – қа­ра­ла­тын са­лад­а­ғы / ая­да­ғы қыз­мет­тің қам­ту жар­ты­лай; өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым­ның са­ла­ны/ая­ны рет­те­уді дер­бес қам­та­ма­сыз етуі және бел­гі­лен­ген стан­дарт­тар мен ере­же­лер­дің сақ­та­луын ба­қы­лау мә­се­ле­ле­рі қа­лып­та­су са­ты­сын­да, ша­ғым­дар мен қақ­тығ­ы­стар­ды қа­рас­ты­ру­дың ме­ха­низмде­рі жоқ; өңір­лер­де бай­ла­ныс жоқ.
Қа­рас­ты­ры­лып отыр­ған са­ла­да/ая­да мін­дет­ті мү­ше­лі­гі бар жұ­мыс іс­тей­тін ком­мер­ци­я­лық емес ұй­ым­дар бар.
6.3 Нәти­же­лі­гі бой­ын­ша рей­тинг
Нәти­же­лі­лік ба­лы (5 бал­дық жүйе)
Ти­іс­ті балл бе­ру­ді тү­сін­ді­ру
1-ба­ла­ма
Екі және одан көп, нақ­ты са­ны көр­се­ті­ле­ді __________ (қол­да­ны­с­та­ғы)
2-ба­ла­ма
Өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым (мы­са­лы, бір­не­ше жұ­мыс іс­теп тұр­ған өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым­дар­ды бі­рік­ті­ре оты­рып бі­ре­уін құ­ру және бас­қа­ла­ры).
6.4 Мін­дет­ті мү­ше­лік­ке (қа­ты­су­ға) негіз­дел­ген өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым­ның ар­хи­тек­ту­ра­сы
Мін­дет­ті ӨРҰ мү­ше­лі­гі:
Заң­ды тұ­лға­лар/же­ке тұ­лға­лар
Кә­сі­би қыз­мет­ті жү­зе­ге асы­ра­тын же­ке тұ­лға­лар­дың мү­ше­лі­гін таң­дау ке­зін­де, оған сәй­кес же­ке тұл­ға­ның осы құқы­ғы көз­дел­ген нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­лер көр­се­ті­ле­ді
Қолы ____________ күні «___» ________ 20__ жылғы
1а нысаны. Мемлекеттік органдар үшін реттеуді әкімшілендіруге арналған шығындарды есептеу
(монетизация)
Реттегіш құралды және (немесе) талапты пайдалану қандай әрекеттерді көздейді?
Егер реттегіш құрал және (немесе) талап бірнеше мемлекеттік органның жұмысын көздесе, 1-кесте мемлекеттік органды көрсете отырып, олардың әрқайсысы бойынша жеке толтырылады
1-кесте
Жы­лы­на жұ­мыс уа­қы­ты шы­ғын­да­ры­ның ба­ға­сы (адам күн­дер­ді бі­лік­ті­лі­гі бой­ын­ша жа­ла­қы­ға кө­бей­ту)
Жиы­ны
Есеп­ті­лік­ті алу және тал­дау
х
х
Тек­се­ру­лер жүр­гі­зу
х
х
Рұқ­сат бе­ру
х
х
Ба­қы­ла­удың өзге де ны­сан­да­ры (ай­қын­дау)
х
х
5 жыл үшін жиы­ны
х
х
Балама жаңа мемлекеттік органды немесе жұмыс істеп тұрған органның жаңа құрылымдық бөлімшесін құруды көздей ме Иә ____ Жоқ____ Х__
Егер иә болса-жаңа органның немесе құрылымдық бөлімшенің толық жоспарланған жылдық бюджетін анықтаңыз ____ х5 = _____
1б нысаны. Бизнес үшін шығындарды есептеу (монетизация)
Баламаны пайдалану қандай реттеушілік әрекеттерді көздейді
Иә
Жоқ
Өн­ді­ріс құ­рал­да­ры­на, үй-жай­лар­ды, зерт­ха­на­лар­ды өзгер­ту­ге, пер­со­нал­ды оқы­ту­ға ин­ве­сти­ци­я­лар, өзге де қа­жет­ті әкім­ші­лік емес шы­ғын­дар
Тәу­ел­сіз са­рап­та­ма­лар, ба­ға­лау, қо­ры­тын­ды­лар үшін үшін­ші тұ­лға­лар­ды пай­да­ла­ну қа­жет­ті­лі­гі
Мем­ле­кет­ке мер­зім­ді есеп­ті­лік (неме­се есеп­ті­лік­ті ұл­ғай­ту)
Ма­ман­дан­ды­ры­л­ған мем­ле­кет­тік тек­се­ру­лер­дің субъ­ек­ті­сі бо­лу (неме­се қол­да­ны­с­та­ғы тек­се­ру ре­жи­мін неме­се санк­ци­я­лар­ды қа­таң­да­ту)
Мем­ле­кет­тік ор­ган­дар­дан анық­та­ма­лар мен рұқ­сат­тар алу
-
Бас­қа­сы (анық­тау)
Реттеу субъектісі бір орташа статистикалық кәсіпорынға арналған шығындарды есептеу
1-кесте
Бір жол­ғы ин­ве­сти­ци­я­лар
Тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ге, кү­тіп-ұста­у­ға ар­нал­ған шы­ғы­стар (жы­лы­на)
Жиы­ны
Өн­ді­ріс құ­рал­да­ры­на ин­ве­сти­ци­я­лар, үй-жай­лар­ды, зерт­ха­на­лар­ды өзгер­ту, пер­со­нал­ды оқы­ту
0
0
5 жыл ішін­де­гі шы­ғы­стар
0
0
0
2-кесте
Са­рап­та­ма­лар мен қо­ры­тын­ды­лар­ға ар­нал­ған шы­ғы­стар
Үшін­ші тұ­лға­лар­дың мер­зім­ді қыз­мет көр­се­туі (жы­лы­на)
Жиы­ны
Тәу­ел­сіз са­рап­та­ма­лар, ба­ға­лау, қо­ры­тын­ды­лар үшін үшін­ші тұ­лға­лар­ды пай­да­ла­ну қа­жет­ті­лі­гі
5 жыл ішін­де­гі шы­ғы­стар
3-кесте
Мем­ле­кет­тік баж­дар
Жы­лы­на жұ­мыс уа­қы­ты шы­ғын­да­ры­ның ба­ға­сы (адам күн­де­рін бі­лік­ті­лі­гі бой­ын­ша жа­ла­қы­ға кө­бей­ту)
Жиы­ны
Мем­ле­кет­ке мер­зім­ді есеп бе­ру
5 жыл ішін­де­гі шы­ғы­стар
4-кесте
Ба­ға тек­се­ру­ші­лер­мен жұ­мыс іс­те­у­ге ар­нал­ған жұ­мыс уа­қы­ты­ның шы­ғын­да­ры (адам күн­де­рін бі­лік­ті­лі­гі бой­ын­ша жа­ла­қы­ға кө­бей­ту)
Жы­лы­на ық­ти­мал­ды ай­ып­пұл санк­ци­я­ла­ры (ай­ып­пұл ба­ға­сы оны са­лу ық­ти­мал­ды­ғы­на кө­бей­ті­ле­ді)
Жиы­ны
Мем­ле­кет­тік тек­се­ру­лер (ба­ла­ма бой­ын­ша ма­ман­дан­ды­ры­л­ған)
5 жыл ішін­де­гі шы­ғы­стар
5-кесте
Мем­ле­кет­тік баж­дар, құ­жат­тар үшін бас­қа да ті­ке­лей тө­лем­дер
Олар­ды алу­ға ар­нал­ған жұ­мыс уа­қы­ты шы­ғын­да­ры­ның ба­ға­сы (адам күн­де­рін бі­лік­ті­лі­гі бой­ын­ша жа­ла­қы­ға кө­бей­ту)
Жиы­ны
Рұқ­сат­тар­ды, өзге де мем­ле­кет­тік құ­жат­тар­ды алу
5 жыл ішін­де­гі шы­ғы­стар
6-кесте
Өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым­ды құ­ру­ға бай­ла­ны­сты шы­ғын­дар
Өзін-өзі рет­тей­тін ұй­ым қыз­мет­кер­ле­рі­нің жұ­мыс уа­қы­ты шы­ғын­да­ры­ның ба­ға­сы (адам­ның күн­де­рін бі­лік­ті­лі­гі бой­ын­ша жа­ла­қы­ға кө­бей­ту)
Мү­лік­тік жа­у­ап­кер­ші­лік­ті қам­та­ма­сыз ету
Жиы­ны
Мін­дет­ті мү­ше­лік­ке (қа­ты­су­ға) негіз­дел­ген өзін-өзі рет­те­уді ен­гізу­ге бай­ла­ны­сты шы­ғын­дар
5 жыл ішін­де­гі шы­ғы­стар
7-кесте
Жы­лы­на жар­на­лар­дың со­ма­сы
Сақ­тан­ды­ру ком­па­ни­я­сы­мен шарт жа­са­су­ға ар­нал­ған жұ­мыс уа­қы­ты шы­ғын­да­ры­ның ба­ға­сы (адам­ды күн­дер бі­лік­ті­лі­гі бой­ын­ша жа­ла­қы­ға кө­бей­ту)
Жиы­ны
Аза­мат­тық-құқық­тық жа­у­ап­кер­ші­лік­ті сақ­тан­ды­ру­ды ен­гізу­ге бай­ла­ны­сты шы­ғын­дар
5 жыл ішін­де­гі шы­ғы­стар
1-5-кестелердің деректері (5 жыл ішіндегі шығыстар «Жиыны» бағаналарында) ___ теңге қосылады
Осы шама осы баламаның субъектілері болып табылатын кәсіпорындардың (кәсіпкерлік субъектілерінің) санына көбейтіледі ________теңге
Реттегіш құралдардың реттеушілік әсерін талдаудың талдамалық нысанын толтыру жөніндегі түсіндірме
Реттеушілік әсерге талдау жүргізу кезінде талдамалық нысан мынадай қадамдар бойынша толтырылады:
1-ҚАДАМ: Проблеманы анықтау және реттеу мақсаттары
Шешім қабылдауды оңтайландыру реттеушілік әсерді талдаудың басты міндеті болып табылады. Реттеу дизайны проблеманы, себеп–салдар байланысын және реттеу субъектілерін анықтаудан басталады.
Мәселенің ауқымын растайтын мәліметтерді жинауға ерекше назар аудару керек.
Деректерді жинау, талдау және бағалау келесі кезеңдерден тұрады:
ақпарат жинауды жоспарлау;
деректердің дұрыстығын талдау;
ақпарат алудың белсенді әдістері: әлеуметтік сауалнамалар, сараптамалық сұхбаттар, қоғамдық пікірталастар.
Бұл ретте ақпарат көздері келесілерден құралуы мүмкін:
ведомстволық статистика деректері;
тәуелсіз зерттеушілермен жүргізілетін зерттеулердің (мониторингтердің) нәтижелері;
ғылыми және талдамалық материалдар;
қоғамдық талқылау барысында алынатын деректер;
ашық дереккөздерде жарияланған сарапшылардың пікірлері;
азаматтар мен кәсіпкерлердің өтініштері (мемлекеттік билік органдарына тікелей өтініштер, бизнес-қауымдастықтарға өтініштер);
бизнес – қауымдастықтардың деректері;
компаниялардың әлеуметтік сауалнамалары мен іріктемелі зерттеулерінің нәтижелері (ашық қолжетімділіктегі ақпарат, билік органдарының тапсырысы бойынша зерттеулер), сараптамалық сұхбаттар;
шетелдік ұйымдар мен авторлардың талдамалық және ғылыми материалдары.
Проблемаларды анықтау және мақсат қою кезінде мемлекеттік интервенция нәтиже емес, өнім екенін түсіну керек. Өнім нәтижеге әсер етеді, алайда нәтижеге басқа да факторлардың әсер етуі мүмкін. Бұл – бақыланбайтын және әсер етуі мүмкін емес факторлар.
Проблема ағымдағы ахуалдың өзгерістерін көрсете отырып, барынша нақты және қысқа (3 сөйлемнен артық емес) тұжырымдалуы тиіс. Бұл ретте реттеуші ұсынған реттеу әсер ететін мақсатты топты ескеру қажет.
Проблеманы белгілеу неғұрлым кең болса, мақсат соғұрлым кең, мақсатқа жете алмау ықтималдығы да соғұрлым жоғары болады. Сондықтан проблеманы шешу кезінде проблеманы себеп-салдар байланысы арқылы тарылту қажет.
Проблеманы себеп-салдар байланысы арқылы анықтаған кезде мыналарды ескеру қажет:
зиян келтіру жағдайлары, зиянды өтеу проблемалары туралы деректердің болуы;
келтірілген зиянның мөлшері туралы деректердің болуы (ақшалай мәнде);
азаматтар мен ұйымдардың құқықтары мен заңды мүдделерінің, қолданыстағы заңнаманың бұзылуының болуы (бұзушылықтардың саны, бұзушылықтардың санаттары);
іс-әрекеттерді, функцияларды орындаудың мүмкін еместігі туралы деректердің, оның ішінде шығындарды, жіберіп алған пайданы, тауарлар мен қызметтердің белгілі бір түрлерін өндірудің және т. б. деректері мен бағалауының болуы;
құқықтық сипаттағы мәліметтер, оның ішінде қолданыстағы нормативтік құқықтық базаның толықтығы мен сәйкестігін бағалау;
мүдделі тұлғалар мен сарапшылардың проблеманың болу себептері туралы пікірлерін қамтитын ақпарат;
проблеманың адамдардың белгілі бір топтарына әсерін растайтын деректердің болуы.
Реттеу мақсаттары қойылған проблемаға сәйкес келуі және реттеуді енгізу жолымен қол жеткізу жоспарланатын сандық көрсеткіштерді қамтуы тиіс.
Реттеу мақсаттары қағидаттарды ескере отырып айқындалады:
нақты, өлшенетін, қол жетімді, шыншыл, икемді және/немесе уақыт бойынша анықталған.
Дұрыс қойылған мәселе нақты мақсаттарды анықтауға және оны шешудің ұтымды жолдарын табуға мүмкіндік береді.
2-ҚАДАМ: Реттеуді анықтау
Туындаған проблеманы шешу мүмкін болатын реттегіш құралдар және (немесе) енгізуге ұсынылатын талаптар таңдалады. Олар таңдауды негіздеу үшін реттеушілік әсерді талдау процесінде ескеріледі.
Осы Қағидалардың 2-параграфының 9-тармағына сәйкес талап енгізілген жағдайда, алып тасталатын талапты осы талаптар шеңберінде көрсетілген құқықтық актінің деректемелерін көрсете отырып, тиімсіздіктің белгіленген өлшемшарттары шеңберінде реттеу мақсатын және алып тастау себептерін көрсете отырып сипаттау қажет.
3-ҚАДАМ: Іске асыру механизмдері және ықтимал тәуекелдер
Реттеушілік әсерді талдауды әзірлеуші әсер етудің тікелей де, жанама да болуы мүмкін абайсызда жасалған әсерлерін ескере отырып, реттегіш құралды және (немесе) талапты қолданудан болуы мүмкін тәуекелдерді айқындауы қажет.
Сондай-ақ реттегіш құралды және (немесе) талапты іске асырудың мерзімдері мен кезеңдерін ескере отырып, оны іске асыру тетігін сипаттау маңызды.
4-ҚАДАМ: Пайда мен шығыстарды салыстырмалы талдау.
Реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың пайдасы мен шығындарын талдау рөл атқарады. Реттеушілік әсерді талдауды әзірлеуші тікелей де, жанама да әсерді ескере отырып, реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды қолданудан түсетін пайдалар мен шығындарды айқындауы қажет.
Реттегіш құралдар және (немесе) талаптар кәсіпкерлерге, тұтынушыларға, жұмыскерлерге, басқа да әлеуметтік топтарға, тұтастай экономикаға, тұтастай қоғамға және мемлекетке әсер етуі мүмкін.
Шығындарды есептеу кезінде әзірлеуші статистикалық деректер негізінде келесі пайданы / шығындарды міндетті түрде есептеуі маңызды:
өндіріс көлемі (қуаты) ;
кәсіпорын қызметкерлерінің саны;
жылдық орташа табыс;
салықтық түсімдер көлемі;
кәсіпорындар (шағын, орта және ірі бизнес) қызметкерлерінің жалақысы;
мемлекеттік сатып алудағы шағын және орта бизнестің үлесі;
нақты және ақшалай мәндегі экспорт көлемі және басқалары.
Шығындардың ауқымын бағалау немесе басқаша айтқанда, жеке кәсіпкерлік субъектілерінің қанша санына осы реттеуді сақтау қажет және бұл ретте олар қандай шығындарға (өндіріс құралдарына инвестициялар, үй-жайларды, зертханаларды өзгерту, персоналды оқыту, өзге де қажетті әкімшілік емес шығындар) ұшырайды деген сұраққа жауап беру.
Мысалы, мемлекетке мерзімді есептілікті ұсыну немесе есептілікті ұлғайту бойынша шығындарды есептеу кезінде барлық болжамды шығындарды, оның ішінде есептілікті электрондық түрде ұсынған жағдайда есептерді дайындау үшін қажетті бағдарламалық жасақтаманы сатып алу бойынша шығындарды ұсыну қажет. Бақылау іс-шараларын жүргізуге шығындар болған жағдайда бақылаудың қандай нысаны енгізілетінін және бақылау нысанына байланысты тексерушілермен жұмыс істеу үшін жұмыс уақытының шығындары, ықтимал айыппұлдар есептелуі керек екенін көрсету керек.
Сондай-ақ шағын орта және ірі бизнеске ықпал етудің барабарлығын ескере отырып, ұсынылып отырған реттегіш құрал және (немесе) талап жеке кәсіпкерлік субъектісінің коммерциялық қызметін жекелеген тауарлар мен көрсетілетін қызметтерге бағаларды айқындау, жұмыс сағаттарын, үй-жайдың мөлшерін және өзгелерін белгілеу сияқты тыйым салу немесе шаралар арқылы шектей ме, шығасылардың салыстырмалы әсерін қарау қажет.
Бизнестің пайдасы мен шығындарын есептеуге арналған формулалардың мысалдары:
- өндірістік мақсаттарға ресурстарды жұмсау:
Pm= Σ NmiKm (Qi + Qmi) - мұндағы Pm - ресурстың m-ші түріне қажеттілік; Nmi - өнімнің i-ші түрінің бірлігіне ресурстың m-ші түрінің шығыс нормасы; Km – талдау барысында анықталған ресурстардың i-ші түрінің базалық шығыс нормаларын төмендету резерві; Qi – өнімнің і-ші түрін өндірудің жоспарлы көлемі; Qmi – аяқталмаған өндірістегі i-ші өнім санының жоспарлы өсімі.
Материалдық шығындарды төмендетуден үнемдеу:
Эм = (Р0 – Р1) Б К1
мұнда Р0 және Р1 – реттеу енгізілгенге дейін және енгізілгеннен кейін өнім (көрсетілетін қызмет) бірлігін өндіруге арналған ресурстар шығысы; Б – ресурстар бірлігінің бағасы; К1 - реттеу енгізілген кезден бастап шығарылатын өнім бірліктерінің саны.
Еңбекке ақы төлеу шығындарын үнемдеу:
Эт = (Т0З0 – Т1З1К1 + В/100) + Кn Зm
мұндағы Т0 және Т1 - қалыпты сағаттардағы өнім бірлігінің еңбек сыйымдылығы; З0 және З1 - қызметкерлердің орташа сағаттық тарифтік мөлшерлемесі; В – жалпы сомадағы қосымша жалақының үлесі (%-бен); К1 – өнім бірліктерінің саны; К n – босатылатын қызметкерлердің саны; Зь - олардың жалақысы.
Алынған шама саладағы реттеу субъектілері болып табылатын шағын, орта және ірі бизнес субъектілерінің санына көбейтіледі.
Сондай-ақ есептеулерді 2015 жылғы 30 желтоқсандағы № 1128 Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілген кәсіпкерлік субъектілері жұмыскерлерінің жылдық орташа санын және жылдық орташа табысын есептеу қағидаларына сәйкес жүргізуге болады.
Пайда реттегіш құралды және (немесе) талапты қолдану нәтижесінде халықтың әл-ауқатын жақсарту түрінде айқындалады. Сонымен қатар, мемлекеттік саясатты іске асыру нәтижесінде болдырмауға болатын шығындар да пайда болып саналады.
Сондай-ақ мемлекет пен қоғам үшін пайдаларда реттегіш құралды және (немесе) талапты енгізгенге дейін және одан кейін мемлекеттік бюджетке салық түсімдерінің көлемін көрсетіңіз.
Егер реттегіш құрал және (немесе) талап жаңа мемлекеттік органды не жұмыс істеп тұрған органның жаңа құрылымдық бөлімшесін құруды көздесе, жаңа органның немесе құрылымдық бөлімшенің толық жоспарланған жылдық бюджетін айқындау қажет.
5-ҚАДАМ: Бағалау және мониторинг индикаторлары
Реттеушілік әсерге талдау жүргізудегі маңызды кезең - бағалау индикаторларын айқындау. Реттеу мақсаттарына қол жеткізуді мониторингтеу процесі бағалау индикаторларының қаншалықты дұрыс анықталғанына байланысты болады. Бұл ретте мақсаттарға қол жеткізуді өлшеу мерзімділігіне назар аудару керек.
Индикатор өлшенетін шама болып табылады. Индикаторлар, әдетте реттеуді орындаудағы проблемаларды, міндеттерді немесе шығындарды өлшейтін деректерге негізделеді. Әрбір ұсынылатын реттегіш құрал және (немесе) талап бойынша міндеттер мен шығындар бойынша индикаторлардың аз санын іріктеу өте маңызды. Осы индикаторлар реттегіш құралдың және (немесе) талаптың негізгі мәнін және оның неғұрлым елеулі әсерін көрсетуі, қолжетімді және кезең-кезеңімен өлшенетін болуы қажет.
Бағалау индикаторларының жалпы түрлері:
сандық индикаторлар: олар белгіленген сандық мәндерде тікелей өлшеу арқылы көрсетіледі (мысалы, бір жылдағы созылмалы респираторлық аурулардың салдарынан болатын өлім саны);
сапалық индикаторлар: олар жанама өлшенетін аспектілер арқылы көрсетіледі, мысалы, көзқарастар, бір нәрсе туралы болжамдар (мысалы, әлеуметтік сауалнама деректері);
тікелей индикаторлар: олар тапсырмалар мен шығындарға қатысты айнымалыларды тікелей өлшейді;
жанама индикаторлар: егер тікелей айнымалы мәнді өлшеу өте қиын болса, егер мұндай өлшеу айтарлықтай шығындарды, уақытты немесе күрделі есептеулерді қажет етсе, олар тікелей айнымалы алмастырғышты өлшейді.
6-ҚАДАМ: Өзін-өзі реттеуді енгізу.
Олар арқылы мәселені шешуге болатын кем дегенде 2 балама таңдалады. Олар проблеманы шешу үшін ең жақсы болып табылатын баламаны таңдауды негіздеу үшін реттеушілік әсерді талдау процесінде ескеріледі.
Міндетті мүшелікке (қатысуға) негізделген өзін-өзі реттеу енгізілетін саланың өзін-өзі ұйымдастыру дәрежесін талдау нарықтың дайындық дәрежесін міндетті түрде ескере отырып жүргізіледі. Ол үшін Ұлттық кәсіпкерлер палатасының нарықтың міндетті өзін-өзі реттеуді енгізуге дайындығы туралы қорытындысын (Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес) қоса беру қажет.
7-ҚАДАМ: Заңды жауапкершілікті енгізу.
Бұл қадам заңдық жауапкершілік енгізілген немесе қолданыстағы заңдық жауапкершілік Қазақстан Республикасының заңнамасының қолданыстағы міндетті талаптарына қатаңдатылған жағдайларда толтырылады.
8-ҚАДАМ: Қоғамдық талқылаулар.
Реттеушілік әсерге талдау жүргізу кезіндегі маңызды кезең. Әзірлеуші осы қадамды толтыруға міндетті, бұдан басқа, әрбір айқындама бойынша реттеуші мемлекеттік органның /әзірлеуші органның тиісті шешімімен алынған түсініктемелердің, ескертулер мен ұсыныстардың кестесін, интернет-ресурстағы қоғамдық талқылаулардың хаттамасын және (немесе) қорытындыларын қоса беру қажет.

Реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың реттеушілік әсерін талдауды жүргізу және пайдалану қағидаларына
4-қосымша
Нысан
Қоғамдық талқылаулар өткізу туралы есеп
1.
Қо­ғам­дық тал­қы­лау: олар­дың өт­кі­зі­луі ту­ра­лы ха­бар­дар ету кү­нін, қо­ғам­дық тал­қы­ла­у­лар­дың ба­ста­лу кү­нін көр­се­ті­ңіз
2.
Қо­ғам­дық тал­қы­ла­уды өт­кі­зу тә­сі­лі (он­лайн тал­қы­лау, фо­рум­дар, ке­ңе­стер, сұ­рау және т.б. ар­қы­лы).
Ке­ңе­стер, дөң­ге­лек үстел­дер, фо­рум­дар, сұ­рау және бас­қа да іс-ша­ра­лар өт­кі­зу ке­зін­де өт­кі­зі­л­ген кү­ні мен қа­тыс­қан адам­дар­дың са­нын көр­се­ту қа­жет.
3.
Тал­қы­лау кім­мен өт­кі­зіл­ді (бар­лық ұй­ым­дар­ды, оның ішін­де мем­ле­кет­тік ор­ган­дар­ды, қа­уым­да­стық­тар­ды, кә­сіп­кер­лер­ді, қо­ғам­дық бір­ле­стіктер­ді және бас­қа­лар­ды көр­се­ту).
4.
Алын­ған пі­кір­лер, ес­кер­ту­лер мен ұсы­ны­стар
Әр­бір ұста­ным бой­ын­ша рет­те­у­ші мем­ле­кет­тік ор­ган­ның /әзір­ле­у­ші ор­ган­ның ти­іс­ті ше­ші­мі­мен алын­ған тү­сі­нік­те­ме­лер­дің, ес­кер­ту­лер мен ұсы­ны­стар­дың кесте­сін, ин­тер­нет-ре­сур­с­та­ғы қо­ғам­дық тал­қы­ла­у­лар­дың хат­та­ма­сын және (неме­се) қо­ры­тын­ды­ла­рын қо­са бе­ру қа­жет

Реттегіш құралдардың және (немесе) талаптардың реттеушілік әсерін талдауды жүргізу және пайдалану қағидаларына
5-қосымша
Нысан
Мемлекеттік органдардың қолданыстағы реттегіш құралдарын қайта қарау жоспары
№ р/с
Та­лап­тың ата­уы
Нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­нің құ­ры­лым­дық эле­мен­тіне сі­л­те­ме
Осы Қа­ғи­да­лар­дың
15-тар­ма­ғы­на сәй­кес өл­шем­шар­ттар
Жа­у­ап­ты құ­ры­лым­дық бө­лім­ше
Уәкі­лет­ті ор­ган­ға рет­те­у­ші­лік әсер­ді тал­дау рә­сі­мі­нің нәти­же­ле­рін ен­гі­зу мер­зім­де­рі
Негіз­де­ме

Реттегіш құралдардың және(немесе) талаптардың реттеушілік әсерін талдауды жүргізу және пайдалану қағидаларына
6-қосымша
Нысан
Қайта қарау тәртібімен реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды қамтитын реттегіш актілердің реттеушілік әсерін талдаудың талдамалық нысаны
Рет­те­гіш құ­рал­дың және (неме­се) та­лап­тың ата­уы
1-ҚА­ДАМ: Ба­ға­лау және мо­ни­то­ринг ин­ди­ка­тор­ла­ры:
1.1. Рет­те­гіш құ­рал және (неме­се) та­лап ше­ше­тін мә­се­ле­ні си­патта­ңыз
1.2. Қол­да­ны­с­та­ғы рет­те­улер үшін-осы рет­те­уді іс­ке қо­с­қан­нан кей­ін мә­се­ле­нің өзге­ру ауқы­мын көр­се­те­тін де­ректер бар ма?
Жоқ ___
Иә ___ (олар­ды си­патта­ңыз және олар­дың ша­ма­ла­рын кел­ті­рі­ңіз)
Мә­лім­дел­ген ин­ди­ка­тор­лар
Нақ­ты
1-ин­ди­ка­тор
1-ин­ди­ка­тор
2-ин­ди­ка­тор
2-ин­ди­ка­тор
3-ин­ди­ка­тор
3-ин­ди­ка­тор
4-ин­ди­ка­тор
4-ин­ди­ка­тор
1.3. Ны­са­на­лы топ
1.4. Қол­да­ны­с­та­ғы рет­те­улер үшін-рет­те­удің мақ­са­ты қан­дай бол­ды?
1.5. Мо­ни­то­ринг жүр­гі­зу әді­сте­рін көр­се­ті­ңіз (мем­ле­кет­тік ста­ти­сти­ка неме­се ве­дом­ство­лық де­ректер ба­за­сын­да ста­ти­сти­ка­лық тал­дау, әле­умет­тік сұ­ра­у­лар, са­рап­та­ма­лық сұх­бат)
2-ҚА­ДАМ: Рет­те­гіш құ­рал­дың және (неме­се) та­лап­тың әсе­рін ай­қын­дау
2.1. Жал­пы қо­ғам­ға және ха­лық­қа әсе­рі
Эко­но­ми­ка­лық жүй­е­нің ке­ле­сі эле­мент­те­рін ес­ке­ре оты­рып, жал­пы ал­ған­да, эко­но­ми­ка­лық жүй­е­ге әсер ет­кен кез­де әр рет­те­гіш құ­рал­дың және (неме­се) та­лап­тың пай­да­сы мен шы­ғын­да­ры­ның си­патта­ма­сын ер­кін ны­сан­да жүр­гі­зі­ңіз:
1. Ха­лық­тың ден­са­улы­ғы мен қа­уіп­сіз­ді­гіне (эко­но­ми­ка­лық­ты қо­са ал­ған­да) әсе­рі (ха­лық­тың та­быст­а­ры мен шы­ғы­ста­ры, өмір сү­ру ұз­ақ­тығы, ке­дей­лік дең­гейі)
2. Эко­ло­ги­я­ға әсе­рі.
3. Тұ­ты­ну­шы таң­да­уы­ның өзге­руі.
4. Бөл­шек са­уда ба­ға­ла­ры­ның өзге­руі.
5. Бас­қа­сы
«Рет­те­гіш құ­рал­дар­дың және (неме­се) та­лап­тар­дың рет­те­у­ші­лік әсе­рін тал­да­удың тал­да­ма­лық ны­са­нын тол­ты­ру жө­нін­де­гі тү­сін­дір­ме­де­гі» ұсы­ным­дар­ға сәй­кес және 1а ны­са­ны бой­ын­ша биз­нес үшін шы­ға­сы­лар­ды мо­не­ти­за­ци­я­ла­ңыз және есеп­те­ңіз
Қол­да­ны­с­та­ғы рет­те­гіш құ­рал / та­лап
Пай­да
Пай­да
Ен­гіз­ген­ге дей­ін
Ен­гіз­ген­ге дей­ін
Ен­гіз­ген­ге дей­ін
Ен­гіз­ген­ге дей­ін
2.2. Биз­неске әсе­рі
Биз­неске әсе­рі
Мы­на­лар­ды мін­дет­ті түр­де ес­ке­ре оты­рып, ер­кін ны­сан­да әр рет­те­гіш құ­рал­дың пай­да­сы мен шы­ғы­ста­ры­ның си­патта­ма­сын және (неме­се) оның биз­неске әсер етуі ке­зін­де қой­ы­ла­тын та­лап­та­рын жүр­гі­зі­ңіз:
Кә­сі­по­рын­дар­дың өнім­ді­лі­гі мен бә­се­ке­ге қа­бі­лет­ті­лі­гіне әсер ету, кә­сі­по­рын­дар­дың кі­рі­сті­лі­гі мен тұ­рақ­ты­лы­ғы­на, оның ішін­де ин­но­ва­ци­я­лар мен да­муы­на әсер ету және бас­қа­ла­ры.
Бұл рет­те, мы­на­дай көр­сет­кіш­тер (бо­лжам­ды) бой­ын­ша есеп жүр­гі­зу қа­жет:
өнім­ді өн­ді­ру кө­ле­мі;
ре­сур­стар­ға ар­нал­ған шы­ғын­дар;
кә­сі­по­рын қыз­мет­кер­ле­рі­нің са­ны;
ор­та­ша жыл­дық та­быс;
са­лық ауда­рым­да­ры;
кә­сі­по­рын қыз­мет­кер­ле­рі­нің жа­ла­қы­сы;
мем­ле­кет­тік са­тып алу­да­ғы ша­ғын және ор­та биз­не­стің үле­сі;
экс­порт;
бас­қа.
«Рет­те­гіш құ­рал­дар­дың және (неме­се) та­лап­тар­дың рет­те­у­ші­лік әсе­рін тал­да­удың тал­да­ма­лық ны­са­нын тол­ты­ру жө­нін­де­гі тү­сін­дір­ме­де­гі» ұсы­ным­дар­ға сәй­кес және 1б ны­са­ны бой­ын­ша биз­нес үшін шы­ға­сы­лар­ды мо­не­ти­за­ци­я­ла­ңыз және есеп­те­ңіз
Қол­да­ны­с­та­ғы рет­те­гіш құ­рал / та­лап
Пай­да
Шы­ға­сы­лар
Ен­гіз­ген­ге дей­ін
Ен­гіз­ген­нен кей­ін
Ен­гіз­ген­ге дей­ін
Ен­гіз­ген­нен кей­ін
Ша­ғын биз­нес субъ­ек­ті­ле­рі
Ор­та биз­нес субъ­ек­ті­ле­рі
Ірі биз­нес субъ­ек­ті­ле­рі
2.3 Мем­ле­кет­тік би­лік ор­ган­да­ры­на және эко­но­ми­ка­лық жүй­е­ге әсе­рін тигі­зу
Мін­дет­ті түр­де мы­на­лар­ды ес­ке­ре оты­рып, әр рет­те­гіш құ­рал­дың және (неме­се) оның мем­ле­кет­тік би­лік ор­ган­да­ры­на және жал­пы қо­ғам­ға әсер етуі ке­зін­де­гі та­лап­тар­дың пай­да­сы мен шы­ғы­ста­ры­ның си­патта­ма­сын ер­кін ны­сан­да жа­зып алы­ңыз:
1. Ел­дің бюд­же­тіне әсе­рін ес­ке­ре оты­рып (са­лық тү­сім­де­рі­нің өсуі)
2. Эко­но­ми­ка­лық, сы­бай­лас жем­қор­лық тәу­е­кел­де­рін қо­са ал­ған­да, қыл­мысқа ық­па­лын ес­ке­ре оты­рып.
3. Та­у­ар­лар­дың, қыз­мет­тер­дің, ка­пи­тал­дың және жұ­мыс кү­ші­нің ер­кін қоз­ға­луы­на, сон­дай-ақ ха­лы­қа­ра­лық са­уда­ға және ха­лы­қа­ра­лық ин­ве­сти­ци­я­лық ағым­дар­ға ық­па­лын ес­ке­ре оты­рып.
4. Эко­но­ми­ка­лық өсу­ге ар­нал­ған жал­пы сал­да­ры
5. Жұ­мыспен қам­ту­ға, жұ­мыс орын­да­ры­на әсе­рі
6. Эко­но­ми­ка са­ла­ла­ры­на және бас­қа­сы­на жа­на­ма әсер
7. Бас­қа­сы.
«Рет­те­гіш құ­рал­дар­дың және (неме­се) та­лап­тар­дың рет­те­у­ші­лік әсе­рін тал­да­удың тал­да­ма­лық ны­са­нын тол­ты­ру жө­нін­де­гі тү­сін­дір­ме­де­гі» ұсы­ным­дар­ға сәй­кес және 1а ны­са­ны бой­ын­ша биз­нес үшін шы­ға­сы­лар­ды мо­не­ти­за­ци­я­ла­ңыз және есеп­те­ңіз
Қол­да­ны­с­та­ғы рет­те­гіш құ­рал / та­лап
Пай­да
Шы­ға­сы­лар
Ен­гіз­ген­ге дей­ін
Ен­гіз­ген­нен кей­ін
Ен­гіз­ген­ге дей­ін
Ен­гіз­ген­нен кей­ін
3-ҚА­ДАМ: Рет­те­гіш құ­рал­ды және (неме­се) та­лап­ты қай­та қа­рау қо­ры­тын­ды­ла­ры
Жүр­гі­зі­л­ген тал­да­уды ес­ке­ре оты­рып, ин­ди­ка­тор­лар­ды көр­се­ті­ңіз
Осы ин­ди­ка­тор­лар­ды цифр­лық өл­шем­де көр­се­ті­ңіз
Мо­ни­то­ринг жүр­гі­зу әді­сте­рін көр­се­ті­ңіз (мем­ле­кет­тік ста­ти­сти­ка­лық неме­се ве­дом­ство­лық де­ректер ба­за­сын­да ста­ти­сти­ка­лық тал­дау, әле­умет­тік сұ­ра­у­лар, са­рап­та­ма­лық сұх­бат және т. б.)
Ен­гізу­ге ұсы­ны­ла­тын рет­те­гіш құ­рал­дар­ды және (неме­се) та­лап­тар­ды қай­та қа­ра­удың ұсы­ны­ла­тын мер­зі­мі

Реттегіш құралдардың және(немесе) талаптардың реттеушілік әсерін талдауды жүргізу және пайдалану қағидаларына
7-қосымша
Нысан
Жаңа реттегіш құралдарды және (немесе) талаптарды енгізу немесе реттеуді қатаңдату кезінде реттеушілік әсерді талдау рәсімдерін сақтау туралы қорытынды
Уәкі­лет­ті ор­ган тол­ты­ра­ды
Ба­ға­ла­удың жал­пы па­ра­метр­ле­рі
Рет­те­у­ші­лік әсер­ді тал­да­уды қо­ғам­дық тал­қы­лау жүр­гі­зіл­ді
Жоқ ___
Иә ___, «___» _________20__ жы­л­ғы
Рет­те­у­ші­лік әсер­ді тал­да­уды әзір­ле­уде бір неме­се бір­не­ше стан­дарт­ты қа­дам­дар­дың бол­мауы
Жоқ ___
Иә ___ (қа­дам­дар көр­се­ті­ле­ді)
Ба­стап­қы де­ректер неме­се олар­дың де­реккөз­де­ріне ти­іс­ті сі­л­те­ме­лер жоқ
Жоқ ___
Иә ___ (рет­те­у­ші­лік әсер­ді тал­да­удың қа­дам­да­ры мен бө­лік­те­рі көр­се­ті­ле­ді)
Рет­те­у­ші­лік әсер­ді тал­дау бө­лік­те­рін ба­ға­лау
Мә­се­ле және про­бле­ма­ның се­беп­те­рі анық­тал­ды ма
Жоқ ___
Иә ___
Тү­сі­нік­те­ме­лер
Про­бле­ма­ның бо­лу фак­ті­сін дәлел­дей­тін және оның ауқы­мын көр­се­те­тін де­ректер кел­ті­ріл­ді ме
Жоқ ___
Иә ___
Тү­сі­нік­те­ме­лер
Рет­теу мақ­са­ты кә­сіп­кер­лік­ті мем­ле­кет­тік рет­те­удің негіз­гі мақ­сат­та­ры мен мін­дет­те­ріне сәй­кес ке­ле ме? Ол мә­се­ле­ні анық­та­у­мен сәй­кес ке­ле ме?
Жоқ ___
Иә ___
Тү­сі­нік­те­ме­лер
Де­ректер­дің жос­пар­лан­ған өзге­руі және осы өзге­рі­стер­дің уа­қыт шең­бе­рі ұсы­ныл­ды ма
Жоқ ___
Иә ___
Тү­сі­нік­те­ме­лер
Ұсы­ны­лып отыр­ған рет­те­уді ба­ға­лау және мо­ни­то­ринг ин­ди­ка­тор­ла­ры ай­қын­дал­ды ма
Жоқ ___
Иә ___
Тү­сі­нік­те­ме­лер
Қай­та қа­рау мер­зі­мі анық­тал­ды ма
Жоқ ___
Иә ___
Тү­сі­нік­те­ме­лер
Тү­сі­нік­те­ме­лер, ес­кер­ту­лер мен ұсы­ны­стар
Қорытынды:
Қолы ____________ күні «___» ________ 20__ жылғы