Құжат мәтініне өту

Об утверждении научно обоснованных физиологических норм потребления продуктов питания

Бұйрық · № 503 · қабылданған 09.12.2016
Заңдық күші: Қолданыста · 11.08.2026 жағдай бойынша
https://adilet.kz/laws/doc-109078/on/2026-08-11/
Басып шығарылды 2026-08-11 · adilet.kz
Об утверждении научно обоснованных физиологических норм потребления продуктов питания Қолданыста Бұйрық ·№ 503 ·09.12.2016
09.12.2016 редакциясы
11.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 09.12.2016. Бұл — корпустағы соңғы редакция.

Об утверждении научно обоснованных физиологических норм потребления продуктов питания

Қолданыста Бұйрық ·№ 503 · 11.08.2026 жағдай бойынша
Деректемелер және дереккөз
Толық атауы
Об утверждении научно обоснованных физиологических норм потребления продуктов питания
Атауы (қаз.)
Тамақ өнімдерін тұтынудың ғылыми негізделген физиологиялық нормаларын бекіту туралы
Акт түрі
Бұйрық
Заңдық күші
Қолданыста
Тізілімдегі мәртебе коды
new
Нөмірі
503
Қабылданған күні
09.12.2016
Көрсетілген редакция
09.12.2016 109078_139650.kaz
Соңғы өзгеріс
09.12.2016
Мәтін тілі
қазақша
НҚА мемлекеттік тіркеу нөмірі
V1600014674
ЭКБ идентификаторы
109078
Редакция идентификаторы
109078_139650
Бастапқы дереккөз
ЭКБ zan.gov.kz (API)
Деректер жаңартылды
02.08.2026 06:58

0 Тамақ өнімдерін тұтынудың

ғылыми негізделген
физиологиялық нормаларын
бекіту туралы
«Ең төмен әлеуметтік стандарттар және олардың кепілдіктері туралы» 2015 жылғы 19 мамырдағы Қазақстан Республикасы Заңының 18-бабының 2-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1 1. Қоса беріліп отырған Тамақ өнімдерін тұтынудың ғылыми негізделген физиологиялық нормалары бекітілсін.

2 2. Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің Тұтынушылардың құқықтарын қорғау комитеті заңнамада белгіленген тәртіппен:

1 1) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелуін;

2

2) осы бұйрық мемлекеттік тіркелген күннен бастап күнтізбелік он күн ішінде орыс және қазақ тілдеріндегі оның көшірмелерінің қағаз және электрондық түрде ресми жариялау және Қазақстан Республикасы нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне енгізу үшін «Республикалық құқықтық ақпарат орталығы» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорынға жіберілуін;

3 3) осы бұйрық мемлекеттік тіркелгеннен кейін күнтізбелік он күн ішінде оның көшірмелерінің мерзімді баспа басылымдарында ресми жариялануға жіберілуін;

4 4) осы бұйрықтың Қазақстан Республикасы Ұлттық экономика министрлігінің интернет-ресурсында орналастырылуын қамтамасыз етсін.

3 3. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау жетекшілік ететін Қазақстан Республикасының Ұлттық экономика вице-министріне жүктелсін.

4 4. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланған күнінен кейін күнтізбелік он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

«КЕЛІСІЛДІ»
Қазақстан Республикасының
Денсаулық сақтау және
әлеуметтік министрі
Т.Дуйсенова
2016 жылғы « »__________

0 Тамақ өнімдерін тұтынудың ғылыми негізделген физиологиялық нормалары

Қазақстан Республикасы
Ұлттық экономика министрінің
2016 жылғы 09
желтоқсандағы
№ 503 бұйрығына
қосымша
Тамақ өнімдерін тұтынудың ғылыми
негізделген физиологиялық нормалары

1 1. Тамақ өнімдерін тұтынудың жан басына шаққандағы орташа тиімді нормалары


Өнімдер тобы
килограмм/жыл
Ұнға қайта есептегенде нан өнімдері, ұн, жармалар, бұршақ (жалпы саны)
109
1.
Бидай ұны, жоғары және 1- сұрып
9
2.
Қара бидай наны
25
3.
Қара бидай-бидай наны
42
4.
Бидай наны (нан және бидай ұнынан пісірілген тоқаш нан жоғары және
1- сұрып)
28
5.
Макарон өнімдері
2,4
6.
Қарақұмық жармасы
7,4
7.
Күріш жармасы
8,4
8.
Ұнтақ жарма
4,3
9.
Сұлы жармасы
4,3
10.
Тары жармасы
4,3
11.
Арпа жармасы
3,0
12.
Бұршақ (бұршақ, бұршақ, үрме бұршақ, қызыл және ақ, жасымық, ноқат, соя, маш, бөрібұршақ)
2,4
13.
Картоп
100
Көкөністер және бақша дақылдары (жалпы саны)
149
14.
Қырыққабат (ақ қауданды, қызыл қауданды, брюссель, пекин, савойск түрлі-түсті, брокколи, кольраби)
24
15.
Сәбіз
23
16.
Пияз
16
17.
Қияр
14
18.
Қызанақ
11
19.
Қызылша
14
20.
Тәтті бұрыш
8
21.
Аскөк (ақжелкен, жасыл пияз, аскөк, салат, жапырақты, кинза, саумалдық, латук, балдыркөк, қымыздық)
5
22.
Көк пияз
3
23.
Көкөністер (баклажан,кәді, патиссоны, пастернак, цукини, шалғам, шомыр, шалқан, сарымсақ, бұршақ жасыл, консервіленген және тұздалған қоса алғанда)
10
24.
Асқабақ
7
25.
Қарбыз (тамыздан қазанға дейін және кейіннен басқа көкөністермен ауыстыру)
7
26.
Қауын (тамыздан қазанға дейін және кейіннен басқа көкөністермен ауыстыру)
7
Жемістер мен жидектер (жалпы саны)
132
27.
Алма
50
28.
Қара өрік, алмұрт, өрік, шабдалы, құрма, анар
15
29.
Суб - тропикалық (апельсин, банан, киви, мандариндер, клементиндер, ананастар, авокадо, гуава, манго, ананас, папайя, грейпфрут)
28
30.
Лимон
3
31.
Кептірілген жемістер
2
32.
Жидектер (жүзім, шие, қызылшие, қарақат, таңқурай, қаражидек, құлпынай, қойбүлдірген, қарабүлдірген, қарлыған, мүкжидек, итбүлдірген, итмұрын, шырғанақ)
8
33.
Жеміс-жидек шырындары
18
Ет және ет өнімдері (жалпы саны)
78,4
34.
Қой еті
12
35.
Сиыр еті
27
36.
Жылқы еті
5,5
37.
Шошқа еті
5,5
38.
Субөнімдер (бауыр, жүрек, бүйректер, миі)
1,2
39.
Құс еті
17
40.
Шұжық өнімдері
11
Балық және балық өнімдері
14
41.
Жаңа ауланған және мұздатылған балық
11
42.
Консервіленген балық
1,5
43.
Теңіз өнімдері, оның ішінде теңіз қырыққабаты
1,8
44.
Тауық жұмыртқалары, дана, жыл
265
Сүт және сүт өнімдері (жалпы саны)
301
45.
Сиыр сүті
55
46.
Жылқы, түйе, ешкі сүті
10
47.
Қымыз, шұбат
20
48.
Сиыр сүтінен дайындалған ашытылған сұйық сүт өнімдері
46
49.
Қаймақ
6
50.
Жартылай майлы сүзбе
10,1
51.
Мәйек ірімшік
5
52.
Сиыр майы (жануар майы 75 %)
4,7
53.
Өсімдік майы
12
Қант және кондитерлік өнімдер (жалпы саны)
33
54.
Қант
17
55.
Кондитерлік өнімдер
10
56.
Ара балы
6
Өзге де өнімдер
3,7
57.
Шай
1,1
58.
Табиғи кофе
0,35
59.
Ұнтақ какао
0,35
60.
Ашытқы
0,16
61.
Лавр жапырағы
0,04
62.
Ұнтақталған бұрыш
0,04
63.
Сірке суы
0,16
64.
Йодталған ас тұзы
1,5
Өнімдердің топтары үшін қолданылатын қайта есептеу коэффициенттері:
ұнға - бидай наны (: 1,4), қара бидай-бидай наны (: 1,5);
қара бидай наны (: 1,6), кептірілген нан (х 0,65) және макарон өнімдері (х 0,98);
қызанақ немесе томат шырынына - томат пастасы (х 5,0);
жаңа піскен жемістерге - кептірілген жемістер (х 5);
қантқа - карамельдер (х 2), тосап және джем (: 1,4); бал (: 1,6), кондитерлік өнімдер (х 0,2), торттар,
тәтті тоқаштар, печенье және тағыда басқа (х 0,7);
сүтке - қаймақ (х 5), сүзбе (х 3,7), ірімшік (х 8,5) және сары май (х 15
жануарлар майы 75% кезінде);
етке - шұжық өнімдері (х 0.98); - субөнімдер 1 деңгей (х 0.5);
балыққа - теңіз өнімдері (х 0,83).

1 1. Қазақстан Республикасында ер адамдардың кейбір жыныс-жас топтары (балалар, жасөспірімдер, қарт адамдар) үшін тамақ өнімдерін тұтынудың тиімді нормалары, килограмм/жыл

Өнімдердің атауы
Жас мөлшері топтары
0-1 жас
1-3 жас
4-6 жас
7-10 жас
11-13 жас
14-17 жас
63 жас
Ұнға қайта есептегенде нан өнімдері (жалпы саны)
44,9
57,23
73,62
85,89
102,28
122,71
94,06
Бидай ұны, жоғары және 1- сұрып
3,76
4,79
6,16
7,18
8,55
10,26
7,86
Қара бидай наны
10,30
13,11
16,85
19,66
23,41
28,09
21,54
Қара бидай-бидай наны
17,30
22,02
28.31
33.03
39.33
47.19
36.18
Бидай наны
11,54
14,68
18,88
22,02
26,22
31,46
24,12
Макарон өнімдері
0,99
1,26
1,62
1,89
2,25
2,70
2,07
Қарақұмық жармасы
3.05
3.88
4.99
5.82
6.93
8.31
6.37
Ұнтақ жарма
1.77
2.25
2.90
3.38
4.03
4.83
3.70
Сұлы жармасы
1.77
2.25
2.90
3.38
4.03
4.83
3.70
Арпа жармасы
1.24
1.57
2.02
2.36
2.81
3.37
2.58
Тары жармасы
1.77
2.25
2.90
3.38
4.03
4.83
3.70
Күріш жармасы
3.46
4.40
5.66
6.61
7.87
9.44
7.24
Бұршақ (бұршақ, бұршақ, үрме бұршақ, қызыл және ақ, жасымық, ноқат, соя, маш, бөрібұршақ)
0.99
1.26
1.62
1.89
2.25
2.70
2.07
Картоп
41.20
52.43
67.42
78.65
93.63
112.36
86.14
Көкөністер және бақша дақылдары (жалпы саны)
59,74
76,02
97,77
114,05
135,77
162,93
124,91
Қырыққабат (ақ қауданды, қызыл қауданды, брюссель, пекин, савойск түрлі-түсті, брокколи, кольраби)
9,89
12,58
16,18
18,87
22,47
26,97
20,68
Сәбіз
9.48
12.06
15.51
18.09
21.54
25.84
19.81
Пияз
6.59
8.39
10.79
12.58
14.98
17.98
13.78
Жаңа піскен қияр
5.77
7.34
9.44
11.01
13.11
15.73
12.06
Жаңа піскен қызанақ
4.53
5.77
7.42
8.65
10.30
12.36
9.48
Қызылша
3.71
4.72
6.07
7.08
8.43
10.11
7.75
Тәтті бұрыш
3.30
4.19
5.39
6.29
7.49
8.99
6.89
Аскөк (ақжелкен, жасыл пияз, аскөк, салат, жапырақты, кинза, саумалдық, латук, балдыркөк, қымыздық)
2.06
2.62
3.37
3.93
4.68
5.62
4.31
Көк пияз
1.24
1.57
2.02
2.36
2.81
3.37
2.58
Көкөністер (баклажан, кәді, патиссоны, пастернак, цукини, шалғам, шомыр, шалқан, сарымсақ, бұршақ жасыл, консервіленген және тұздалған қоса алғанда)
4,53
5,77
7,42
8,66
10,31
12,35
9,48
Асқабақ
2.88
3.67
4.72
5.51
6.55
7.87
6.03
Қарбыз, қауын
5,76
7,34
9,44
11,02
13,1
15,74
12,06
Жемістер мен жидектер (жалпы саны)
55,19
70,26
90,33
105,39
125,44
150,58
115,42
Алма
20,60
26,22
33,71
39,33
46,82
56,18
43,07
Қара өрік, алмұрт, өрік, шабдалы, құрма, анар
6.18
7.87
10.11
11.80
14.04
16.85
12.92
Суб - тропикалық (апельсин, банан, киви, мандариндер, клементиндер, ананастар, авокадо, гуава, манго, ананас, папайя, грейпфрут)
12,36
15,72
20,22
23,59
28,08
33,72
25,85
Лимон
1.24
1.57
2.02
2.36
2.81
3.37
2.58
Кептірілген жемістер
0.82
1.05
1.35
1.57
1.87
2.25
1.72
Жидектер (жүзім, шие, қызылшие, қарақат, таңқурай, қаражидек, құлпынай, қойбүлдірген, қарабүлдірген, қарлыған, мүкжидек, итбүлдірген, итмұрын, шырғанақ)
3,29
4,19
5,39
6,3
7,49
8,99
6,89
Жеміс-жидек шырыны
7.42
9.44
12.13
14.16
16.85
20.22
15.51
Ет және ет өнімдері (жалпы саны)
32,63
40,28
53,39
62,28
74,38
89,21
68,21
Қой еті
4,16
5,29
6,80
7,94
9,45
11,34
8,69
Сиыр еті
8,34
10,63
13,66
15,93
18,97
22,76
17,45
Жылқы еті
6,54
8,31
10,7
12,48
14,86
17,85
13,66
Шошқа еті
2,28
2,90
3,73
4,35
5,18
6,21
4.76
Субөнім 1 деңгей
0.48
0.61
0.78
0.91
1.09
1.30
1.00
Құс еті
6,55
8,33
10,71
12,50
14,88
17,85
13,69
Шұжық (сиыр, жылқы)
4.61
5.87
7.55
8.81
10.49
12.58
9.65
Балық және теңіз өнімдері
5,86
6,98
8,48
10,47
12,47
14,96
11,48
Жаңа ауланған балық
4.51
5.74
7.38
8.61
10.25
12.30
9.43
Консервіленген балық
0.60
0.77
0.98
1.15
1.37
1.64
1.26
Консервіленген теңіз қырыққабаты
0.75
0.95
1.23
1.43
1.70
2.04
1.57
Тауық жұмыртқалары, дана/жыл
110
139
179
208
248
299
230
Сүт және сүт өнімдері - барлығы
126,6
160,9
207,0
241,5
287,5
345,0
264,5
Сиыр сүті, майлылығы 2,5%
18,43
23,45
30,15
35,17
41,87
50,25
38,52
Жылқы, түйе, ешкі сүті
4,23
5,39
6,93
8,09
9,63
11,55
8,86
Ашытылған сұйық сүт өнімдері, майлылығы 2,5%
27,06
34,44
30,76
35,89
42,72
51,26
39,30
Қымыз, шұбат
-
-
13,53
15,78
18,79
22,55
17,29
Қаймақ, майлылығы 15,0%
2,71
3,44
4,43
5,17
6,15
7,38
5,66
Сүзбе,майлылығы 9,0%
4,51
5,74
7,38
8,61
10,25
12,30
9,43
Мәйек ірімшік
2,06
2,62
3,37
3,93
4,68
5,62
4,31
Сиыр майы
(жануар майы 75 %)
1,94
2,46
3,17
3,70
4,40
5,28
4,05
Өсімдік майы
4,96
6,32
8,12
9,48
11,28
13,54
10,38
Қант және кондитерлік өнімдер (жалпы саны)
13,11
16,67
21,44
25,02
29,71
35,74
27,39
Қант
6,98
8,88
11,42
13,33
15,86
19,04
14,59
Кондитерлік өнімдер
11,62
12,88
14,56
15,82
17,48
19,60
16,66
Ара балы
2,41
3,06
3,94
4,59
5,47
6,56
5,03
Өзге де өнімдер
1,53
1,95
2,50
2,92
3,50
4,16
3,21
Шай
0,45
0,58
0,74
0,87
1,03
1,24
0,95
Табиғи кофе
0,15
0,19
0,24
0,28
0,34
0,40
0,31
Ұнтақ какао
0,15
0,19
0,24
0,28
0,34
0,40
0,31
Ашытқы
0,07
0,09
0,12
0,14
0,17
0,20
0,16
Лавр жапырағы
0,02
0,02
0,03
0,03
0,04
0,04
0,03
Ұнтақталған бұрыш
0,02
0,02
0,03
0,03
0,04
0,04
0,03
Сірке суы
0,07
0,77
0,98
1,15
1,37
1,64
1,26
Йодталған ас тұзы
0,60
0,77
0,98
1,15
1,37
1,64
1,26

3 3. Қазақстан Республикасында әртүрлі дәрежелі ауыр жұмыспен айналысатын 18 және одан жоғары жастағы ер адамдар үшін тамақ өнімдерін тұтынудың тиімді нормалары

Өнімдердің атауы
Жас мөлшері топтары, еңбек топтарының қарқындылығы
18-29 жас
30-63 жас
I
II
III
IV
V
I
II
III
IV
V
Ұнға қайта есептегенде нан өнімдері (жалпы саны)
100,21
114,53
134,97
157,46
171,78
96,11
110,42
130,88
151,33
165,64
Бидай ұны, жоғары және 1- сұрып
8.38
9.57
11.28
13.16
14.36
8.04
9.23
10.94
12.65
13.85
Қара бидай наны
22.94
26.22
30.90
36.05
39.33
22.00
25.28
29.96
34.64
37.92
Қара бидай-бидай наны
38.54
44.04
51.91
60.56
66.07
36.97
42.47
50.34
58.20
63.71
Бидай наны
25.69
29.36
34.61
40.37
44.04
24.64
28.31
33.56
38.80
42.47
Макарон өнімдері
2.20
2.52
2.97
3.46
3.78
2.11
2.43
2.88
3.33
3.64
Қарақұмық жармасы
6.79
7.76
9.15
10.67
11.64
6.51
7.48
8.87
10.25
11.22
Ұнтақ жарма
3.95
4.51
5.31
6.20
6.76
3.78
4.35
5.15
5.96
6.52
Сұлы жармасы
3.95
4.51
5.31
6.20
6.76
3.78
4.35
5.15
5.96
6.52
Арпа жармасы
2.75
3.15
3.71
4.33
4.72
2.64
3.03
3.60
4.16
4.55
Тары жармасы
3.95
4.51
5.31
6.20
6.76
3.78
4.35
5.15
5.96
6.52
Күріш жармасы
7.71
8.81
10.38
12.11
13.21
7.39
8.49
10.07
11.64
12.74
Бұршақ (бұршақ, бұршақ, үрме бұршақ, қызыл және ақ, жасымық, ноқат, соя, маш, бөрібұршақ)
2.20
2.52
2.97
3.46
3.78
2.11
2.43
2.88
3.33
3.64
Картоп
91.76
104.87
123.60
144.19
157.30
88.01
101.12
119.85
138.58
151.69
Көкөністер және бақша дақылдары (жалпы саны)
133,04
152,05
179,21
209,09
228,08
127,6
146,63
173,39
197,93
219,95
Қырыққабат (ақ қауданды, қызыл қауданды, брюссель, пекин, савойск түрлі-түсті, брокколи, кольраби)
22,03
25,16
29,66
34,61
37,76
21,12
24,28
28,76
33,26
36,40
Сәбіз
21.10
24.12
28.43
33.16
36.18
20.24
23.26
27.57
31.87
34.89
Пияз
14.68
16.78
19.78
23.07
25.17
14.08
16.18
19.18
22.17
24.27
Жаңа піскен қияр
12.85
14.68
17.30
20.19
22.02
12.32
14.16
16.78
19.40
21.24
Жаңа піскен қызанақ
10.09
11.54
13.60
15.86
17.30
9.68
11.12
13.18
15.24
16.69
Қызылша
8.26
9.44
11.12
12.98
14.16
7.92
9.10
10.79
12.47
13.65
Тәтті бұрыш
7.34
8.39
9.89
11.54
12.58
7.04
8.09
9.59
11.09
12.13
Аскөк (ақжелкен, жасыл пияз, аскөк, салат, жапырақты, кинза, саумалдық, латук, балдыркөк, қымыздық)
4.59
5.24
6.18
7.21
7.87
4.40
5.06
5.99
6.93
7.58
Көк пияз
2.75
3.15
3.71
4.33
4.72
2.64
3.03
3.60
4.16
4.55
Көкөністер (баклажан,кәді, патиссоны, пастернак, цукини, шалғам, шомыр, шалқан, сарымсақ, бұршақ жасыл, консервіленген және тұздалған қоса алғанда)
10,09
11,53
13,59
15,87
17,29
9,68
11,11
13,18
12,24
16,69
Асқабақ
6.42
7.34
8.65
10.09
11.01
6.16
7.08
8.39
9.70
10.62
Қарбыз, қауын
12,84
14,68
17,3
20,18
22,02
12,32
14,2
16,78
19,4
21,24
Жидектер (жүзім, шие, қызылшие, қарақат, таңқурай, қаражидек, құлпынай, қойбүлдірген, қарабүлдірген, қарлыған, мүкжидек, итбүлдірген, итмұрын, шырғанақ)
122,99
140,53
165,62
193,21
210,82
117,9
135,5
160,62
185,7
203,22
Алма
45.88
52.43
61.80
72.10
78.65
44.01
50.56
59.93
69.29
75.84
Қара өрік, алмұрт, өрік, шабдалы, құрма, анар
13.76
15.73
18.54
21.63
23.60
13.20
15.17
17.98
20.79
22.75
Суб - тропикалық (апельсин, банан, киви, мандариндер, клементиндер, ананастар, авокадо, гуава, манго, ананас, папайя, грейпфрут)
27,54
31,45
37,08
43,26
47,21
26,40
30,35
35,95
41,58
45,49
Лимон
2.75
3.15
3.71
4.33
4.72
2.64
3.03
3.60
4.16
4.55
Кептірілген жемістер
1.84
2.10
2.47
2.88
3.15
1.76
2.02
2.40
2.77
3.03
Жидектер (жүзім, шие, қызылшие, қарақат, таңқурай, қаражидек, құлпынай, қойбүлдірген, қарабүлдірген, қарлыған, мүкжидек, итбүлдірген, итмұрын, шырғанақ)
7,34
8,39
9,89
11,53
12,58
7,04
8,09
9,59
11,09
12,14
Жеміс-жидек шырыны
16.52
18.88
22.25
25.96
28.31
15.84
18.20
21.57
24.94
27.30
Ет және ет өнімдері (жалпы саны)
72,66
83,10
97,87
114,19
124,58
69,70
80,08
94,91
109,75
120,26
Қой еті
11.10
12.69
14.96
17.45
19.03
10.65
12.24
14.50
16.77
18.35
Сиыр еті
25.09
28.67
33.79
39.42
43.01
24.06
27.65
32.77
37.89
41.47
Жылқы еті
5.20
5.95
7.01
8.18
8.92
4.99
5.73
6.80
7.86
8.60
Шошқа еті
5.07
5.80
6.83
7.97
8.70
4.87
5.59
6.63
7.66
8.39
Субөнім 1 деңгей
1.06
1.22
1.43
1.67
1.82
1.02
1.17
1.39
1.61
1.76
Құс еті
15.60
17.83
21.01
24.51
26.74
14.96
17.19
20.37
23.56
25.79
Шұжық өнімдері
10.28
11.75
13.84
16.15
17.62
9.86
11.33
13.42
15.52
16.99
Балық және теңіз өнімдері
12,23
13,96
16,45
19,12
20,95
11,73
13,47
15,96
18,45
20,20
Жаңа ауланған балық
10.05
11.48
13.53
15.79
17.22
9.64
11.07
13.12
15.17
16.61
Консервіленген балық
1.34
1.53
1.80
2.11
2.30
1.29
1.48
1.75
2.02
2.21
Консервіленген теңіз қырыққабаты
1.67
1.91
2.25
2.62
2.86
1.60
1.84
2.18
2.52
2.76
Тауық жұмыртқалар, дана/жыл
245
281
329
383
420
234
270
318
369
405
Сүт және сүт өнімдері - барлығы
281,8
322,0
379,5
442,8
483,0
270,3
310,5
367,9
425,4
465,8
Сиыр сүті, майлылығы 2.5%
50.47
57.68
67.98
79.31
86.52
48.41
55.62
65.92
76.22
83.43
Жылқы, түйе, ешкі сүті
9,43
10,78
12,71
14,83
16,17
9,05
10,40
12,32
14,25
15,60
Ашытылған сұйық сүт өнімдері майлылығы 2.5%
41,87
47,84
56,39
65,78
71,76
40,16
46,14
54,68
63,22
69,20
Қымыз, шұбат
18,41
21,05
24,80
28,94
31,57
17,66
20,29
24,05
27,81
30,44
Қаймақ, майлылығы 15,0%
6.03
6.89
8.12
9.47
10.33
5.78
6.64
7.87
9.10
9.97
Сүзбе, майлылығы 9,0%
10.05
11.48
13.53
15.79
17.22
9.64
11.07
13.12
15.17
16.61
Мәйек ірімшік
4.59
5.24
6.18
7.21
7.87
4.40
5.06
5.99
6.93
7,58
Сиыр майы (жануар майы 75 %)
4.31
4.93
5.81
6.78
7.39
4.14
4.75
5.63
6.51
7.13
Өсімдік майы
11.06
12.64
14.89
17.38
18.96
10.61
12.19
14.44
16.70
18.28
Қант және кондитерлік өнімдер (жалпы саны)
29,18
33,34
39,31
45,85
50,02
27,98
32,16
38,11
44,07
48,24
Қант
15,54
17,76
20,94
24,42
26,64
14,91
17,13
20,30
23,47
25,69
Кондитерлік өнімдер
17,29
18,76
20,86
23,17
24,64
16,86
18,34
20,44
22,54
24,01
Ара балы
5.36
6.12
7.22
8.42
9.19
5.14
5.91
7.00
8.09
8.86
Өзге де өнімдер
3,43
3,90
4,58
5,38
5,85
3,30
3,75
4,47
4,26
5,64
Шай
1.01
1.15
1.36
1.59
1.73
0.97
1.11
1.32
1.52
1.67
Табиғи кофе
0.33
0.38
0.44
0.52
0.57
0.32
0.36
0.43
0.50
0.55
Ұнтақ какао
0.33
0.38
0.44
0.52
0.57
0.32
0.36
0.43
0.50
0.55
Ашытқы
0.17
0.19
0.22
0.26
0.28
0.16
0.18
0.22
0.25
0.27
Лавр жапырағы
0.04
0.04
0.05
0.06
0.06
0.04
0.04
0.05
0.06
0.06
Ұнтақталған бұрыш
0.04
0.04
0.05
0.06
0.06
0.04
0.04
0.05
0.06
0.06
Сірке суы
0.17
0.19
0.22
0.26
0.28
0.16
0.18
0.22
0.25
0.27
Йодталған ас тұзы
1.34
1.53
1.80
2.11
2.30
1.29
1.48
1.75
2.02
2.21
Ескертпе:
Еңбектің ауырлық дәрежесі: I – өте жеңіл, II - жеңіл, III – орташа, IV – ауыр, V - өте ауыр

4 4. Қазақстан Республикасында әйел адамдардың кейбір жыныс-жас аралық топтары (балалар, жасөспірімдер, қарт адамдар) үшін тамақ өнімдерін тұтынудың тиімді нормалары, килограмм/жыл

Өнімдердің атауы
Жас мөлшері топтары
11-13 жас
1-3 жас
4-6 жас
7-10 жас
11-13 жас
14-17 жас
58 жас
Ұнға қайта есептегенде
нан өнімдері (жалпы саны)
44.99
57.24
73.63
85.89
98.19
98.19
83.83
Бидай ұны, 1 – сұрып
3.76
4.79
6.16
7.18
8.21
8.21
7.01
Қара бидай наны
10.30
13.11
16.85
19.66
22.47
22.47
19.19
Қара бидай-бидай наны
17.30
22.02
28.31
33.03
37.75
37.75
32.25
Бидай наны
11.54
14.68
18.88
22.02
25.17
25.17
21.50
Макарон өнімдері
0.99
1.26
1.62
1.89
2.16
2.16
1.84
Қарақұмық жармасы
3.05
3.88
4.99
5.82
6.65
6.65
5.68
Ұнтақ жарма
1.77
2.25
2.90
3.38
3.87
3.87
3.30
Сұлы жармасы
1.77
2.25
2.90
3.38
3.87
3.87
3.30
Арпа жармасы
1.24
1.57
2.02
2.36
2.70
2.70
2.30
Тары жармасы
1.77
2.25
2.90
3.38
3.87
3.87
3.30
Күріш жармасы
3.46
4.40
5.66
6.61
7.55
7.55
6.45
Бұршақ (бұршақ, бұршақ, үрме бұршақ, қызыл және ақ, жасымық, ноқат, соя, маш, бөрібұршақ)
0.99
1.26
1.62
1.89
2.16
2.16
1.84
Картоп
41.20
52.43
67.42
78.65
89.89
89.89
76.78
Көкөністер және бақша дақылдары (жалпы саны)
46.57
59.24
76.19
88.87
101.6
101.6
86.76
Қырыққабат (ақ қауданды, қызыл қауданды, брюссель, пекин, савойск түрлі-түсті, брокколи, кольраби)
9,89
12,58
16,18
18,87
21,56
21,56
18,43
Сәбіз
9.48
12.06
15.51
18.09
20.67
20.67
17.66
Пияз
6.59
8.39
10.79
12.58
14.38
14.38
12.28
Жаңа піскен қияр
5.77
7.34
9.44
11.01
12.58
12.58
10.75
Жаңа піскен қызанақ
4.53
5.77
7.42
8.65
9.89
9.89
8.45
Қызылша
3.71
4.72
6.07
7.08
8.09
8.09
6.91
Тәтті бұрыш
3.30
4.19
5.39
6.29
7.19
7.19
6.14
Аскөк (ақжелкен, жасыл пияз, аскөк, салат, жапырақты, кинза, саумалдық, латук, балдыркөк, қымыздық)
2.06
2.62
3.37
3.93
4.49
4.49
3.84
Көк пияз
1.24
1.57
2.02
2.36
2.70
2.70
2.30
Көкөністер (баклажан,кәді, патиссоны, пастернак, цукини, шалғам, шомыр, шалқан, сарымсақ, бұршақ жасыл, консервіленген және тұздалған қоса алғанда)
4,53
5,77
7,42
9,90
9,90
9,90
8,44
Асқабақ
2.88
3.67
4.72
5.51
6.29
6.29
5.37
Қарбыз, қауын
5,76
7,34
9,44
11,02
12,58
12,58
10,74
Жемістер мен жидектер, (жалпы саны)
55.19
70.26
90.33
105.4
120.4
120.4
102.9
Алма
20.60
26.22
33.71
39.33
44.94
44.94
38.39
Қара өрік, алмұрт, өрік, шабдалы, құрма, анар
6.18
7.87
10.11
11.80
13.48
13.48
11.52
Суб - тропикалық (апельсин, банан, киви, мандариндер, клементиндер, ананастар, авокадо, гуава, манго, ананас, папайя, грейпфрут)
13,36
15,72
20,22
23,59
26,95
26,95
23,04
Лимон
1.24
1.57
2.02
2.36
2.70
2.70
2.30
Кептірілген жемістер
0.82
1.05
1.35
1.57
1.80
1.80
1.54
Жидектер (жүзім, шие, қызылшие, қарақат, таңқурай, қаражидек, құлпынай, қойбүлдірген, қарабүлдірген, қарлыған, мүкжидек, итбүлдірген, итмұрын, шырғанақ)
3,29
4,19
5,39
6,30
7,19
7,19
6,14
Жеміс-жидек шырыны
7.42
9.44
12.13
14.16
16.18
16.18
13.82
Ет және ет өнімдері (жалпы саны)
32.63
41.52
53.39
62.29
71.2
71.2
60.8
Қой еті
4,16
5,29
6,80
7,94
9,07
9,07
7,75
Сиыр еті
8,34
10,63
13,66
15,93
18,21
18,21
15,55
Жылқы еті
6,54
8,31
10,7
12,48
14,28
14,28
12,18
Шошқа еті
2.28
2.90
3.73
4.35
4.97
4.97
4.25
Субөнім 1 деңгей
0.48
0.61
0.78
0.91
1.04
1.04
0.89
Құс еті
6,55
8,33
10,71
12,50
14,28
14,28
12,20
Шұжық (сиыр, жылқы)
4.61
5.87
7.55
8.81
10.07
10.07
8.60
Балық және теңіз өнімдері
5.73
7.30
9.38
10.95
12.51
12.51
10.69
Жаңа ауланған балық
4.51
5.74
7.38
8.61
9.84
9.84
8.41
Консервіленген балық
0.60
0.77
0.98
1.15
1.31
1.31
1.12
Консервіленген теңіз қырыққабаты
0.75
0.95
1.23
1.43
1.64
1.64
1.40
Тауық жұмыртқалары, дана/жыл
110
139
179
208
241
241
204
Сүт және сүт өнімдері - барлығы
126.6
160.9
207
241.5
275.9
275.9
235.8
Сиыр сүті, майлылығы 2,5%
18,43
23,26
30,15
35,17
40,20
40,20
34,34
Жылқы, түйе, ешкі сүті
4,23
5,58
6,93
8,09
9,24
9,24
7,89
Ашытылған сұйық сүт өнімдері, майлылығы 2,5%
27.06
34.44
30,76
35,89
41,01
41,01
35,03
Қымыз, шұбат
-
-
13,53
15,78
18,04
18,04
15,41
Қаймақ, майлылығы 15,0%
2.71
3.44
4.43
5.17
5.91
5.91
5.04
Сүзбе, майлылығы 9,0%
4.51
5.74
7.38
8.61
9.84
9.84
8.41
Мәйек ірімшік
2.06
2.62
3.37
3.93
4.49
4.49
3.84
Сиыр майы (жануар майы 75 %)
1.94
2.46
3.17
3.70
4.22
4.22
3.61
Өсімдік майы
4.96
6.32
8.12
9.48
10.83
10.83
9.25
Қант және кондитерлік өнімдер (жалпы саны)
13,11
16,67
21,44
25,02
28,59
28,59
24,41
Қант
6,98
8,88
11,42
13,33
15,23
15,23
13,0
Кондитерлік өнімдер
11,62
12,88
14,56
15,82
17,08
17,08
15,61
Ара балы
2.41
3.06
3.94
4.59
5.25
5.25
4.48
Өзге де өнімдер
1.53
1.95
2.5
2.92
3.34
3.34
2.86
Шай
0.45
0.58
0.74
0.87
0.99
0.99
0.84
Табиғи кофе
0.15
0.19
0.24
0.28
0.32
0.32
0.28
Ұнтақ какао
0.15
0.19
0.24
0.28
0.32
0.32
0.28
Ашытқы
0.07
0.09
0.12
0.14
0.16
0.16
0.14
Лавр жапырағы
0.02
0.02
0.03
0.03
0.04
0.04
0.03
Ұнтақталған бұрыш
0.02
0.02
0.03
0.03
0.04
0.04
0.03
Сірке суы
0.07
0.09
0.12
0.14
0.16
0.16
0.14
Йодталған ас тұзы
0.60
0.77
0.98
1.15
1.31
1.31
1.12

5 5. Қазақстан Республикасында әртүрлі дәрежелі ауыр жұмыспен айналысатын 18 және одан жоғары жастағы әйел азаматтар үшін тамақ өнімдерін тұтынудың тиімді нормалары

Өнімдердің атауы
Жас мөлшері топтары, еңбек топтарының қарқындылығы
18-29 жас
30-58 жас
I
II
III
IV
I
II
III
IV
Ұнға қайта есептегенде нан өнімдері (жалпы саны)
84.66
94.91
111.25
127.60
81.38
91.63
107.99
120.65
Бидай ұны, 1- сұрып
7.08
7.93
9.30
10.67
6.80
7.66
9.03
10.09
Қара бидай наны
19.38
21.72
25.47
29.21
18.63
20.97
24.72
27.62
Қара бидай-бидай наны
32.56
36.49
42.79
49.08
31.30
35.24
41.53
46.40
Бидай наны
21.71
24.33
28.52
32.72
20.87
23.49
27.69
30.94
Макарон өнімдері
1.86
2.09
2.44
2.80
1.79
2.01
2.37
2.65
Қарақұмық жармасы
5.74
6.43
7.54
8.65
5.52
6.21
7.32
8.18
Ұнтақ жарма
3.33
3.74
4.38
5.02
3.20
3.61
4.25
4.75
Сұлы жармасы
3.33
3.74
4.38
5.02
3.20
3.61
4.25
4.75
Арпа жармасы
2.33
2.61
3.06
3.51
2.24
2.52
2.97
3.31
Тары жармасы
3.33
3.74
4.38
5.02
3.20
3.61
4.25
4.75
Күріш жармасы
6.51
7.30
8.56
9.82
6.26
7.05
8.31
9.28
Бұршақ (бұршақ, бұршақ, үрме бұршақ, қызыл және ақ, жасымық, ноқат, соя, маш, бөрібұршақ)
1.86
2.09
2.44
2.80
1.79
2.01
2.37
2.65
Картоп
77.53
86.89
101.87
116.85
74.53
83.90
98.88
110.49
Көкөністер (баклажан,кәді, патиссоны, пастернак, цукини, шалғам, шомыр, шалқан, сарымсақ, бұршақ жасыл, консервіленген және тұздалған қоса алғанда)
87.61
98.18
115.1
132.1
84.23
94.8
111.7
124.8
Қырыққабат (ақ қауданды, қызыл қауданды, брюссель, пекин, савойск түрлі-түсті, брокколи, кольраби)
18,61
20,84
24,44
28,04
17,89
20,13
23,72
26,51
Сәбіз
17.83
19.99
23.43
26.88
17.14
19.30
22.74
25.41
Пияз
12.40
13.90
16.30
18.70
11.93
13.42
15.82
17.68
Жаңа піскен қияр
10.85
12.16
14.26
16.36
10.43
11.75
13.84
15.47
Жаңа піскен қызанақ
8.53
9.56
11.21
12.85
8.20
9.23
10.88
12.15
Қызылша
6.98
7.82
9.17
10.52
6.71
7.55
8.90
9.94
Тәтті бұрыш
6.20
6.95
8.15
9.35
5.96
6.71
7.91
8.84
Аскөк (ақжелкен, жасыл пияз, аскөк, салат, жапырақты, кинза, саумалдық, латук, балдыркөк, қымыздық)
3.88
4.34
5.09
5.84
3.73
4.19
4.94
5.52
Көк пияз
2.33
2.61
3.06
3.51
2.24
2.52
2.97
3.31
Көкөністер (баклажан, кәді, патиссоны, пастернак, цукини, шалғам, шомыр, шалқан, сарымсақ, бұршақ жасыл, консервіленген және тұздалған қоса алғанда)
8,53
10,56
11,19
12,84
8,20
9,24
10,89
12,15
Асқабақ
5.43
6.08
7.13
8.18
5.22
5.87
6.92
7.73
Қарбыз, қауын
10,86
12,16
14,26
16,36
10,44
11,74
13,84
15,46
Жемістер мен жидектер, (жалпы саны)
103.9
116.4
136.5
156.6
99.9
112.4
132.5
148
Алма
38.76
43.45
50.94
58.43
37.27
41.95
49.44
55.24
Қара өрік, алмұрт, өрік, шабдалы, құрма, анар
11.63
13.03
15.28
17.53
11.18
12.58
14.83
16.57
Суб - тропикалық (апельсин, банан, киви, мандариндер, клементиндер, ананастар, авокадо, гуава, манго, ананас, папайя, грейпфрут)
23,27
26,05
30,55
35,05
22,37
25,15
29,65
33,13
Лимон
2.33
2.61
3.06
3.51
2.24
2.52
2.97
3.31
Кептірілген жемістер
1.55
1.74
2.04
2.34
1.49
1.68
1.98
2.21
Жидектер (жүзім, шие, қызылшие, қарақат, таңқурай, қаражидек, құлпынай, қойбүлдірген, қарабүлдірген, қарлыған, мүкжидек, итбүлдірген, итмұрын, шырғанақ)
6,21
7,95
2,15
9,35
5,97
6,71
7,91
8,83
Жеміс-жидек шырыны
13.96
15.64
18.34
21.03
13.42
15.10
17.80
19.89
Ет және ет өнімдері (жалпы саны)
61.41
68.82
80.68
92.56
59.03
66.45
78.3
87.49
Қой еті
7,81
8,76
10,28
11,79
7,52
8,46
9,97
11,15
Сиыр еті
15,71
17,60
20,63
23,67
15,10
17,00
20,03
22,38
Жылқы еті
12,31
13,8
16,18
18,56
11,83
13,32
15,70
17,53
Шошқа еті
4.29
4.81
5.63
6.46
4.12
4.64
5.47
6.11
Субөнім 1 деңгей
0.90
1.01
1.18
1.36
0.86
0.97
1.15
1.28
Құс еті
12,32
13,81
16,19
18,57
11,85
13,33
15,71
17,56
Шұжық (сиыр, жылқы)
8.68
9.73
11.41
13.09
8.35
9.40
11.07
12.37
Балық және теңіз өнімдері
10.79
12.09
14.19
16.28
10.38
11.68
13.76
15.38
Жаңа ауланған балық
8.49
9.51
11.16
12.80
8.16
9.19
10.83
12.10
Консервіленген балық
1.13
1.27
1.49
1.71
1.09
1.22
1.44
1.61
Консервіленген теңіз қырыққабаты
1.41
1.58
1.85
2.13
1.36
1.53
1.80
2.01
Тауық жұмыртқалары, дана/жыл
208
230
270
310
197
223
263
296
Сүт және сүт өнімдері (жалпы саны)
238
266.7
312.8
358.8
228.8
257.5
303.6
339.2
Сиыр сүті, майлылығы 2,5%
34,67
38,86
45,56
52,26
33,33
37,52
44,22
49,41
Жылқы, түйе, ешкі сүті
7,97
8,93
10,47
12,01
7,66
8,62
10,16
11,36
Ашытылған сұйық сүт өнімдері, майлылығы 2,5%
35,37
39,64
46,48
53,31
34,00
38,27
45,11
50,41
Қымыз, шұбат
15,56
17,44
20,44
23,45
14,96
16,84
19,84
22,17
Қаймақ, майлылығы 15,0%
5.09
5.71
6.69
7.68
4.90
5.51
6.50
7.26
Сүзбе, майлылығы 9,0%
8.49
9.51
11.16
12.80
8.16
9.19
10.83
12.10
Үгітілген ірімшік
3.88
4.34
5.09
5.84
3.73
4.19
4.94
5.52
Сиыр майы (жануар майы 75 %)
3.64
4.08
4.79
5.49
3.50
3.94
4.65
5.19
Өсімдік майы
9.34
10.47
12.28
14.08
8.98
10.11
11.91
13.31
Қант және кондитерлік өнімдер (жалпы саны)
24,66
27,64
32,40
37,16
23,70
26,68
31,44
35,13
Қант
13,13
14,72
17,25
19,79
12,62
14,21
16,75
18,71
Кондитерлік өнімдер
15,7
16,75
18,43
20,11
15,41
16,41
18,08
19,39
Ара балы
4.53
5.07
5.95
6.82
4.35
4.90
5.77
6.45
Өзге де өнімдер
2.88
3.23
3.79
4.36
2.77
3.1
3.69
4.11
Шай
0.85
0.96
1.12
1.29
0.82
0.92
1.09
1.22
Табиғи кофе
0.28
0.31
0.37
0.42
0.27
0.30
0.36
0.40
Ұнтақ какао
0.28
0.31
0.37
0.42
0.27
0.30
0.36
0.40
Ашытқы
0.14
0.16
0.18
0.21
0.13
0.15
0.18
0.20
Лавр жапырағы
0.03
0.03
0.04
0.05
0.03
0.03
0.04
0.04
Ұнтақталған бұрыш
0.03
0.03
0.04
0.05
0.03
0.03
0.04
0.04
Сірке суы
0.14
0.16
0.18
0.21
0.13
0.15
0.18
0.20
Йодталған ас тұзы
1.13
1.27
1.49
1.71
1.09
1.22
1.44
1.61
Ескертпе:
Еңбектің ауырлық дәрежесі: I – өте жеңіл, II - жеңіл, III – орташа, IV – ауыр, V - өте ауыр

6 6. Тиімді тамақтану тағам ұсынылатын жиынтығының ұсынылатын тәуліктік тұтыну нормасының энергетикалық және тағамдық құндылығының сипаттамасы

Көрсеткіштер
Саны
Энергия, килокалория
2760
Ақуыз калорийі, %
15
Ақуыз барлығы, грамм
104
Жануарлар ақуызы, грамм
58
Барлығынан жануарлар ақуызының %
55,8
Май калорийі, %
32,7
Майлар барлығы, грамм
100
Өсімдік майлары, грамм
46,2
Барлығынан өсімдік майларының %
46
ҚМҚ, грамм
25,1
МҚМҚ, грамм
22,1
ПҚМҚ, грамм
24,8
Холестерин, миллиграмм
439
Көмірсу калорийі, %
52,2
Көмірсу барлығы, грамм
360
Крахмал, грамм
221
Моно-дисахар, грамм
51
Тағамдық талшықтар, грамм
38,6
Барлық көмірсудан қанттың %
42
А дәрумені (РЭ), микрограмм
1319
Е дәрумені, миллиграмм
26
В 1 дәрумені, миллиграмм
1,5
В 2 дәрумені, миллиграмм
1,72
В 3 дәрумені (ниацин), миллиграмм
18,6
С дәрумені, миллиграмм
123
Фолат (фолий қышқылы), микрограмм
187
Кальций, миллиграмм
957
Магний, миллиграмм
457
Фосфор, миллиграмм
1756
Темір, миллиграмм
25
Мырыш, миллиграмм
10
Селен, микрограмм
29,7
Йод, микрограмм
127
Қысқартылған сөздердің толық жазылуы: ҚМҚ – қаныққан май қышқылдары;
МҚМҚ – моноқанықпаған май қышқылдары; ПҚМҚ – полиқанықпаған май қышқылдары;
РЭ – ретинолды эквивалент.

7 7. Орта есеппен жан басына шаққандағы өнімнің тәуліктік тұтынудың тиімді нормасының энергетикалық және тағамдық құндылығы

Энергия және тағамдық заттар
Тиімді тамақтану тағам жиынтығының ұсынылатын нормасының энергетикалық және тағамдық
құндылығы
1000 килокалорияға есептегенде заттардың тағамдық тығыздығы
ФАО/ДСҰ3
ұсынымдары (халықтың барлық тобына)
Тиімді тамақтану тағам жиынтығының ұсынылған ең төменгі
нормалары
Энергия, килокалория
2671
Ақуыз барлығы, грамм
104
25-30
39*
Майлар барлығы, грамм
100
16-39
36
Көмірсу, грамм
360
140-190
130
ҚМҚ
25,1
< 11
10
ПҚМҚ / МҚМҚ
24,8/25,1
0.5-0.9
0,99
Холестерин
439
< 300 миллиграмм/күн
439 миллиграмм/күн
Тағамдық талшықтар, грамм
38,6
8-20
20
Кальций, миллиграмм
957
250-400
347
Темір, милиграмм
25
3.5-20
9,2
Мырыш, миллиграмм
10,0
5-10
3,6**
Йод, микрограмм
127
75
46,1**
А дәрумені (РЭ), микрограмм
1319
350-500
478
Е дәрумені, миллиграмм
26
3.5-5.0
10*
Фолат, микрограмм
187
150-200
67,9**
В 1 дәрумені (тиамин), миллиграмм
1,5
0.5-0.8
0,6
В 2 дәрумені (рибофлавин), милиграмм
1,72
0.6-0.9
0,7
В 3 дәрумені (ниацин), миллиграмм
18,6
6-10
7
С дәрумені, миллигграмм
123
25-30
44,6*
Ескертпе:
¹ Картоп және көкөністердің суық аспаздық өңдеу кезінде желінбейтін бөлігіндегі шығынды ескере отырып
² Тамақты термиялық өңдеу кезінде макронутриенттер, дәрумендер мен микроэлементтер шығынын ескере отырып
³ Preparation and use of food-based dietary guidelines // Report of a joint FAO/WHO consultation.
– Geneva. – WHO. – 1998
* Тағамдық заттар құрамы салыстырмалы түрде көтерілген
** Тағамдық заттар құрамы салыстырмалы түрде лимиттелген (йод және фолатты қоспағанда)

8 8. Қазақстан Республикасының әртүрлі әлеуметтік топтары үшін негізгі тағам өнімдерін тұтынудың ең төменгі тиімді нормалары (килограмм/жылына)

Өнімдері атауы
Барлықхалық
Оның ішінде
0-13 жас аралығындағы балалар
14-17 жас аралығындағы жасөспірімдер
18 жастан >еңбекке қабілетті халық
Зейнеткерлер және егде жастағы адамдар
ұлдар
қыздар
ерлер
әйелдер
1 -сұрыпты байытылған бидай ұны
13
6.5
17.2
13.2
16.6
13.2
12.7
1 -сұрыпты байытылған бидай ұнынан пісірілген нан
70.7
39.6
91.7
70.2
88.6
70.2
69.3
Қара бидай наны
31.0
17.4
35.8
27.4
40.1
32.3
25.1
Қара нан
4.8
2.5
7.4
5.7
5.8
4.6
5.5
Макарон өнімдері
4.4
3.5
5.4
4.2
5.2
4.1
4.0
Күріш
8.5
6.5
10.7
8.2
10.3
8.2
7.9
Қарақұмық
2
1.8
2.5
1.9
2.4
1.9
1.8
Сұлы жармасы
2
1.8
2.5
1.9
2.4
1.9
1.8
Ұнтақ жарма
2
2.9
2.1
1.6
2.1
1.6
1.6
Бұршақ
2
1.0
2.7
2.1
2.6
2.0
2.0
Картоп
95
66.5
110.9
84.9
117.9
94.1
85.3
Аққауданды қырыққабат
25
13.6
32.8
25.2
31.6
25.0
24.5
Сәбіз
20
19.2
23.9
18.3
23.0
18.2
17.8
Пияз
20
8.5
27.0
20.7
26.0
20.6
20.2
*Қызынақ
5
3.1
6.5
5.0
6.2
4.9
4.8
*Қияр
5
3.1
6.5
5.0
6.2
4.9
4.8
Қызылша
5
3.1
6.5
5.0
6.2
4.9
4.8
*Бақша дақылдары (қарбыз)
10
4.7
12.7
9.7
12.8
9.7
11.4
Жаңа піскен жеміс (алма)
25
37.3
26.8
20.5
25.8
20.4
19.6
**Жидек (жүзім)
4.5
11.1
4.1
3.1
3.9
3.1
2.9
Кептірілген жемістер (өрік қағы)
0.5
1.7
0.5
0.4
0.4
0.3
0.3
Қант
18
13.3
22.7
17.4
22.0
17.4
16.6
Сиыр еті
15
12.3
19.5
14.9
17.4
13.9
14.3
Шошқа еті
9
2.8
12.9
9.9
12.0
9.5
9.3
Қойе ті
6.3
5.7
7.8
6.0
7.3
5.8
6.0
Құс еті
5
4.6
6.2
4.7
5.8
4.6
4.6
Жылқы еті
3.2
1.6
4.5
3.4
4.0
3.2
3.2
Пісірілген шұжық
3
1.5
4.1
3.1
3.8
3.0
3.0
1- санаттағы субөнімдер (бауыр)
0.4
1.5
0.2
0.2
0.2
0.2
0.2
Жаңа ауланған және/немесе жаңа мұздатылған көксерке
8.4
7.8
10.3
7.9
9.0
7.1
7.6
Сүт, литр
84.5
64.0
110.7
84.8
100.3
79.5
81.3
Майлылығы
20% қаймақ
3.2
2.8
3.9
3.0
3.7
2.9
3.1
Жартылай майлы ірімшік
4.9
4.4
5.9
4.5
5.6
4.5
4.8
Мәйек ірімшік
2.3
2.8
2.8
2.1
2.5
2.0
2.0
Сары май
4.4
3.9
5.5
4.2
5.2
4.1
4.1
Жұмыртқа, дана
142
205
167
128
147
117
113
Қүнбағыс майы
7
4.6
8.9
6.8
8.5
6.7
7.1
Маргарин
1.5
0.3
2.4
1.8
2.1
1.6
1.6
Майонез
0.5
0.04
0.77
0.59
0.72
0.57
0.56
Шай
0.67
0.28
0.91
0.69
0.87
0.69
0.67
Астұзы
2.19
0.92
3.00
2.30
2.89
2.29
2.21
Ашытқы
0.05
0.03
0.08
0.06
0.07
0.05
0.05
Дәмдеуіштер
0.02
0
0.03
0.02
0.02
0.02
0.02
Ескертпе:
*томаттар мен қиярлар - ең төмен тұтыну деңгейі бес айға таратылып бөлінеді (маусым-қазан); **қарбыздар, жидектер - ең төмен тұтыну деңгейі үш айға таратылып бөлінеді (тамыз-қазан).

9 9. Қазақстан Республикасы ерлерінің әртүрлі жас топтары үшін негізгі тамақ өнімдерін тұтынудың ең төменгі тиімді нормалары (килограмм/жылына)

Өнімдері атауы
Жас топтары (жасы)
0.5- 1.0
1-3
4-6
7-10
11-13
14-17
18-29
30-62
63+
1- сұрыпты байытылған бидай ұны
1.55
3.51
6.33
10.98
12.43
17.18
16.92
16.30
13.64
1- сұрыпты байытылған бидай ұнынан пісірілген нан
3.68
25.56
52.53
59.45
69.53
91.66
90.26
86.92
74.34
Қара бидай наны
0
15.58
20.72
26.91
29.51
35.8
40.89
39.27
26.96
Қара нан
0
0
2.63
4.98
5.63
7.39
5.86
5.64
5.91
Макарон өнімдері
1.55
3.09
4.26
4.55
4.94
5.42
5.31
5.12
4.32
Күріш
5.82
5.84
6.63
7.63
8.64
10.69
10.47
10.08
8.48
Қарақұмық
1.55
1.70
1.86
1.94
2.18
2.45
2.40
2.31
1.93
Сұлы жармасы
1.55
1.70
1.86
1.94
2.18
2.45
2.40
2.31
1.93
Ұнтақ жарма
3.66
3.27
3.04
2.48
2.55
2.13
2.09
2.01
1.70
Бұршақ
0
0.7
1.14
1.53
1.72
2.67
2.62
2.52
2.13
Картоп
33.38
45.62
82.12
92.03
98.68
110.89
120.07
115.69
91.58
Ақ қаудандықырыққабат
4.00
7.82
16.65
20.66
23.27
32.84
32.19
31.00
26.26
Сәбіз
19.10
19.08
20.17
20.65
22.02
23.93
23.46
22.59
19.11
Пияз
2.13
2.69
5.41
14.99
20.49
27.03
26.49
25.51
21.65
*Қызынақ
1.55
1.92
3.50
4.51
5.10
6.47
6.32
6.08
5.12
*Қияр
1.55
1.92
3.50
4.51
5.10
6.47
6.32
6.08
5.12
Қызылша
1.55
1.92
3.50
4.51
5.10
6.47
6.32
6.08
5.12
*Бақша дақылдары (қарбыз)
0
2.19
3.65
9.12
10.88
12.70
12.74
12.85
12.63
Жаңа піскен жеміс (алма)
58.22
42.07
37.84
30.72
26.11
26.80
26.26
25.28
20.98
*Жидек (жүзім)
27.18
12.50
8.04
5.53
4.38
4.06
3.97
3.83
3.09
Кептірілген жеміс-жидектер (өрік қағы)
4.16
2.31
0.81
0.70
0.63
0.53
0.37
0.35
0.27
Қант
8.85
10.81
15.66
16.40
18.45
22.72
22.37
21.54
17.86
Сиыр еті
8.83
10.41
14.10
14.95
16.92
19.47
17.67
17.12
15.35
Шошқа еті
0
0
0
5.78
9.09
12.86
12.24
11.78
9.94
Қой еті
5.24
5.40
5.92
6.28
6.96
7.80
7.40
7.13
6.46
Құс еті
4.23
4.35
4.86
5.12
5.62
6.19
5.86
5.65
4.95
Жылқы еті
0
0.77
1.86
2.48
3.51
4.48
4.11
3.95
3.46
Пісірілген шұжық
0
0.77
1.86
2.21
2.99
4.05
3.89
3.75
3.17
1-санаттағы субөнімдер (бауыр)
3.88
1.93
1.22
0.62
0.23
0.23
0.23
0.23
0.21
Жаңа ауланған және/немесе жаңа мұздатылған көксерке
7.49
7.60
8.29
8.60
9.29
10.26
9.17
8.84
8.11
Сүт, литр
43.73
54.27
68.46
77.59
94.83
110.69
102.21
98.42
87.29
Майлылығы 20% қаймақ
2.33
2.70
3.04
3.22
3.51
3.91
3.78
3.64
3.34
Жартылай майы ірімшік
4.08
4.24
4.66
4.88
5.36
5.89
5.75
5.54
5.14
Мәйекті ірімшік
3.32
3.08
3.04
2.65
2.68
2.76
2.56
2.46
2.16
Сары май
3.11
3.62
4.34
4.50
4.83
5.48
5.26
5.06
4.42
Жұмыртқа, дана
349.37
192.66
189.07
172.16
168.33
166.81
150.20
144.60
120.82
Қүнбағыс майы
1.16
3.85
6.12
6.41
6.98
8.86
8.64
8.31
7.61
Маргарин
0
0
0
0.69
0.78
2.36
2.10
2.03
1.72
Майонез
0
0
0
0.11
0.12
0.77
0.73
0.70
0.60
Шай
0
0.19
0.27
0.41
0.64
0.91
0.89
0.85
0.72
Астұзы
0.38
0.57
0.85
1.18
1.91
3.00
2.94
2.83
2.37
Ашытқы
0
0.02
0.02
0.06
0.07
0.08
0.07
0.07
0.06
Дәмдеуіштер
0
0
0
0
0.02
0.03
0.02
0.02
0.02
Ескертпе:
азық-түлік себетінің құрылымы осы немесе өзге тағамның маусымдылығы ескеріле отырып түзетілед   *томаттар мен қиярлар - ең төмен тұтыну деңгейі бес айға таратылып бөлінеді (маусым-қазан)     **қарбыздар, жидектер - ең төмен тұтыну деңгейі үш айға таратылып бөлінеді (тамыз-қазан)

10 10. Қазақстан Республикасы әйелдерінің әртүрлі жас топтары үшін негізгі тағам өнімдерін тұтынудың ең төменгі тиімді нормалары (килограмм/жылына)

Өнімдері атауы
Жас топтары (жасы)
0.5- 1.0
1-3
4-6
7-10
11-13
14-17
18-29
30-57
58+
1- сұрыпты байытылған бидай ұны
1.46
3.32
5.70
9.70
10.33
13.16
13.16
13.16
11.78
1- сұрыпты байытылған бидай ұнынан пісірілген нан
3.46
24.21
47.32
52.51
57.79
70.20
70.20
70.20
64.20
Қара бидай наны
0
14.75
18.66
23.77
24.53
27.42
32.34
32.34
23.28
Қара нан
0
0
2.37
4.40
4.68
5.66
4.56
4.56
5.10
Макарон өнімдері
1.46
2.93
3.84
4.02
4.11
4.15
4.13
4.13
3.73
Күріш
5.47
5.53
5.97
6.74
7.18
8.19
8.15
8.15
7.32
Қарақұмық
1.46
1.61
1.68
1.71
1.81
1.88
1.86
1.86
1.67
Сұлы жармасы
1.46
1.61
1.68
1.71
1.81
1.88
1.86
1.86
1.67
Ұнтақ жарма
3.44
3.10
2.74
2.19
2.12
1.63
1.63
1.63
1.47
Бұршақ
0
0.66
1.02
1.35
1.43
2.05
2.04
2.04
1.84
Картоп
31.39
44.06
73.98
81.28
82.01
84.93
94.06
94.06
79.09
Ақ қауданды қырыққабат
3.76
7.41
15.00
18.25
19.34
25.15
25.04
25.04
22.68
Сәбіз
17.96
18.08
18.17
18.24
18.30
18.33
18.24
18.24
16.50
Пияз
2.00
2.55
4.87
13.24
17.03
20.70
20.61
20.61
18.70
*Қызынақ
1.46
4.82
3.15
3.98
4.24
4.95
4.91
4.91
4.42
*Қияр
1.46
4.82
3.15
3.98
4.24
4.95
4.91
4.91
4.42
Қызылша
1.46
4.82
3.15
3.98
4.24
4.95
4.91
4.91
4.42
*Бақша дақылдары (қарбыз)
0
1.82
3.15
7.96
8.48
9.71
9.66
9.66
10.14
Жаңа піскен жеміс (алма)
54.74
39.85
34.09
27.13
21.70
20.53
20.42
20.42
18.12
*Жидек (жүзім)
25.55
11.84
7.24
4.88
3.64
3.11
3.09
3.09
2.67
Кептірілген жеміс-жидектер(өрік қағы)
3.91
2.19
0.73
0.68
0.58
0.44
0.29
0.29
0
Қант
8.32
10.24
14.11
14.48
15.33
17.40
17.40
17.40
15.42
Сиыр еті
8.30
9.85
12.70
13.21
14.06
14.92
13.94
13.94
13.18
Шошқа еті
0
0
0
5.11
7.55
9.85
9.52
9.52
8.58
Қой еті
4.92
5.12
5.34
5.55
5.78
5.98
5.75
5.75
5.58
Құс еті
3.98
4.12
4.38
4.53
4.67
4.74
4.56
4.56
4.27
Жылқы еті
0
0.73
1.68
2.19
2.92
3.43
3.19
3.19
2.99
Пісірілген шұжық
0
0.73
1.68
1.95
2.48
3.10
3.03
3.03
2.74
1-санаттағы субөнімдер (бауыр)
3.65
1.82
1.09
0.55
0.18
0.18
0.18
0.18
0.18
Жаңа ауланған және/ немесе жаңа мұздатылған көксерке
7.03
7.19
7.47
7.60
7.72
7.87
7.14
7.14
6.99
Сүт, литр
41.12
51.39
61.68
68.53
78.81
84.77
79.50
79.50
75.38
Майлылығы 20 % қаймақ
2.19
2.55
2.74
2.85
2.92
2.99
2.94
2.94
2.88
Жартылай майлы ірімшік
3.83
4.01
4.20
4.31
4.45
4.51
4.47
4.47
4.43
Мәйектік ірімшік
3.12
2.92
2.74
2.34
2.23
2.12
1.99
1.99
1.86
Сары май
2.92
3.43
3.91
3.98
4.01
4.20
4.09
4.09
3.81
Жұмыртқа, дана
328.50
182.50
170.33
152.08
139.92
127.75
116.80
116.80
104.33
Қүнбағыс майы
1.09
3.65
5.51
5.66
5.80
6.79
6.72
6.72
6.57
Маргарин
0
0
0
0.61
0.65
1.81
1.64
1.64
1.48
Майонез
0
0
0
0.09
0.10
0.59
0.57
0.57
0.52
Шай
0
0.18
0.24
0.36
0.53
0.69
0.69
0.69
0.62
Астұзы
0.36
0.54
0.77
1.04
1.58
2.30
2.29
2.29
2.05
Ашытқы
0
0.02
0.02
0.05
0.05
0.06
0.05
0.05
0.05
Дәмдеуіштер
0
0
0
0
0.02
0.02
0.02
0.02
0.02
Ескертпе:
*томаттар мен қиярлар-ең төмен тұтыну деңгейі бес айға таратылып бөлінеді (маусым-қазан)  **қарбыздар, жидектер - ең төмен тұтыну деңгейі үш айға таратылып бөлінеді (тамыз-қазан)

11 11. Қазақстан Республикасы халқының әртүрлі әлеуметтік топтары үшін негізгі тағам өнімдерін тұтынудың ең төменгі тиімді нормаларының химиялық құрамы мен энергетикалық құндылығы

Нутриенттер
Барлық халық
оның ішінде
0-13 жас аралығындағы балалар
14-17 жас аралығындағы жасөспірімдер
18 жастан >еңбекке қабілетті халық
Зейнеткерлер және егде жастағыадамдар
ұлдар
қыздар
ерлер
әйелдер
Энергия, килокалория
2175
1521
2755
2110
2646
2100
2052
Ақуыз барлығы, грамм
76.0
55.5
96.7
74.1
91.7
72.8
71.5
Жануарлар ақуызы, грамм
38.9
32.6
49.9
38.2
45.4
36.0
36.7
Майлар барлығы, грамм
72.2
51.2
92.4
70.9
86.5
68.6
69.6
Өсімдікмайлары, грамм
29.8
17.4
39.0
29.8
37.0
29.4
29.9
ҚМҚ, грамм
25.7
19.8
32.8
25.1
30.4
24.1
24.4
МҚМҚ, грамм
20.6
14.7
26.7
20.4
24.6
19.5
19.7
ПҚМҚ, грамм
20.2
13.0
25.9
19.8
24.6
19.5
20.1
Холестерин, миллиграмм
247
248
298
229
270
215
213
Көмірсулар, грамм
300
205
378
289
369
293
279
монодисахаридтер, грамм
90
73
112
86
107
85
82
Тағамдық талшықтар, грамм
10.4
8.9
12.9
9.9
12.3
9.8
9.5
Кальций, миллиграмм
597
476
760
582
706
560
561
Магний, миллиграмм
283
189
356
273
348
276
263
Фосфор, миллиграмм
1199
873
1485
1137
1420
1129
1095
Темір, миллиграмм
20.8
13.1
26.3
20.1
25.7
20.5
19.5
Мырыш, миллиграмм
11.9
8.0
14.9
11.4
14.3
11.3
11.1
Йод, микрограмм
208
121
276
212
262
208
203
Селен, микрограмм
89
53
113
87
109
86
85
А дәрумені, микрограмм (РЭ)
1143
1565
1286
985
1220
967
961
Фолат, микрограмм
438
288
556
426
541
429
416
Е дәрумені, миллиграмм
18.6
12.3
23.6
18.1
23.0
18.3
18.0
В1 дәрумені, миллиграмм
1.67
1.05
2.13
1.63
2.07
1.65
1.58
В2 дәрумені, миллиграмм
1.55
1.25
1.98
1.51
1.86
1.47
1.46
Ниацин (НЭ), миллиграмм
30.0
21.2
37.8
29.0
36.4.
29.0
27.8
В6 дәрумені, миллиграмм
2.07
1.47
2.55
1.95
2.54
2.02
1.9
С дәрумені, миллиграмм
55
40
68
52
67
53
51

12 12. Ер адамдардың әртүрлі жас топтары үшін негізгі тағам өнімдерін тұтынудың ең төменгі тиімді нормаларының химиялық құрамы мен энергетикалық құндылығы

Өлшембірлігі
Жас топтары (жасы)
0.5- 1.0
1-3
4-6
7-10
11-13
14-17
18-29
30-62
63+
Энергия
ккал
920
1230
1715
1970
2220
2755
2700
2600
2200
Ақуыз – барлығы, оның ішінде жануарлардың ақуызы
граммграмм
37.8 30.1
45.6 28.6
60.4 33.3
70.1 37.3
80.0 43.0
96.7 49.9
93.4 46.2
90.0 44.5
76.7 39.4
Майлар – барлығы, оның ішінде өсімдік майлары
граммграмм
33.6 5.0
43.1 13.7
56.3 21.4
64.6 24.9
73.2 27.4
92.4 39.0
88.1 37.7
84.9 36.3
74.7 32.1
ҚМҚ
грамм
15.6
17.3
21.1
23.8
27.0
32.8
31.0
29.8
26.2
МҚМҚ
грамм
11.3
12.2
15.3
18.2
21.0
26.7
25.0
24.1
21.2
ПҚМҚ
грамм
5.1
10.5
15.8
17.7
19.6
25.9
25.0
24.1
21.6
Холестерин
миллиграмм
329
227
239
246
262
298
275
265
229
Көмірсулар барлығы
грамм
112
161
237
272
305
378
377
363
300
оның ішінде монодисахар
грамм
64
63
80
84
93
112
109
105
88
Тағамдық талшықтар
грамм
9.0
7.8
9.1
10.3
10.9
12.9
12.6
12.1
10.2
Кальций
миллиграмм
376
418
511
563
648
760
719
693
602
Магний
миллиграмм
104
151
211
250
287
356
354
341
282
Фосфор
миллиграмм
608
731
947
1090
1241
1485
1446
1393
1175
Темір
миллиграмм
5.4
9.9
15.4
18.2
20.7
26.3
26.2
25.2
20.9
Мырыш
миллиграмм
4.5
6.3
9.0
10.6
12.1
14.9
14.5
14.0
11.9
Йод
микрограмм
83
91
122
147
198
276
267
257
218
Селен
микрограмм
19
36
62
75
87
113
111
107
91
А дәрумені (РЭ)
микрограмм
2636
1714
1466
1241
1127
1286
1242
1197
1032
Фолат (Вс дәрумені)
микрограмм
145
213
338
390
439
556
551
531
447
Е дәрумені
миллиграмм
4.6
10.0
15.1
16.8
18.5
23.6
23.4
22.6
19.3
Тиамин (В1 дәрумені.)
миллиграмм
0.52
0.76
1.14
1.46
1.70
2.13
2.11
2.03
1.70
Рибофлавин (В2 дәрумені)
миллиграмм
1.09
1.08
1.33
1.46
1.64
1.98
1.89
1.82
1.57
Ниацин (В3 дәрумені)
миллиграмм
13.8
17.2
22.9
27.3
31.0
37.8
37.1
35.7
29.9
Пиридоксин (В6 дәрумені)
миллиграмм
0.95
1.16
1.63
1.92
2.14
2.55
2.58
2.49
2.04
С дәрумені
миллиграмм
28
30
45
51
55
68
68
66
55

13 13. Әйел адамдардың әртүрлі жас топтары үшін негізгі тағам өнімдерін тұтынудың ең төменгі тиімді нормаларының химиялық құрамы мен энергетикалық құндылығы

Өлшембірлігі
Жас топтары (жасы)
0.5- 1.0
1-3
4-6
7-10
11-13
14-17
18-29
30-57
58+
Энергия
ккал
865
1165
1545
1740
1845
2110
2100
2100
1900
Ақуыз - барлығы оның ішінде жануар ақуызы
граммграмм
35.7 28.3
43.0 27.0
54.5 30.0
61.9 32.9
66.6 35.8
74.1 38.2
72.8 36.0
72.8 36.0
66.3 34.0
Майлар - барлығы оның ішінде өсімдік майлары
граммграмм
31.74.7
40.7 13.0
50.9 19.3
57,1 22.0
60.9
22.8
70.9
29.8
68.6
29.4
68.6
29.4
64.6
27.7
ҚМҚ
грамм
14.7
16.4
19.0
21.0
22.4
25.1
24.1
24.1
22.6
МҚМҚ
грамм
10.6
11.6
13.8
16.1
17.4
20.4
19.5
19.5
18.2
ПҚМҚ
грамм
4.8
10.0
14.3
15.6
16.3
19.8
19.5
19.5
18.7
Холестерин
миллиграмм
310
215
215
217
218
229
215
215
198
Көмірсулар - барлығы
грамм
105
153
213
240
253
289
293
293
259
Оның ішінде монодисахар
грамм
60
60
72
74
77
86
85
85
76
Тағамдық талшықтар
грамм
8.5
7.4
8.2
9.1
9.1
9.9
9.8
9.8
8.7
Кальций
миллиграмм
353
396
460
497
538
582
560
560
518
Магний
миллиграмм
98
143
190
221
239
273
276
276
243
Фосфор
миллиграмм
572
693
853
963
1031
1137
1129
1129
1014
Темір
миллиграмм
5.1
9.4
13.8
16.1
17.2
20.1
20.5
20.5
18.0
Мырыш
миллиграмм
4.2
5.9
8.1
9.3
10.0
11.4
11.3
11.3
10.2
Йод
микрограмм
79
87
110
130
165
212
208
208
188
Селен
микрограмм
18
34
56
67
73
87
86
86
79
А дәрумені (РЭ)
микрограмм
2477
1624
1321
1096
936
985
967
967
890
Фолат (дәрумені Вс)
микрограмм
137
202
304
344
365
426
429
429
386
Е дәрумені
миллиграмм
4.3
9.5
13.6
14.8
15.4
18.1
18.3
18.3
16.7
Тиамин (В1 дәрумені)
миллиграмм
0.49
0.72
1.02
1.29
1.41
1.63
1.65
1.65
1.46
Рибофлавин
(В2 дәрумені)
миллиграмм
1.03
1.02
1.20
1.29
1.36
1.51
1.47
1.47
1.35
Ниацин (В3 дәрумені)
миллиграмм
13.0
16.3
20.7
24.1
25.8
29.0
29.0
29.0
25.8
Пиридоксин
(В6 дәрумені)
миллиграмм
0.89
1.11
1.47
1.69
1.77
1.95
2.02
2.02
1.76
С дәрумені
миллиграмм
27
29
41
45
46
52
53
53
47

Қолданыстағы