«Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 31, 37 баптары, Қазақстан Республикасы Экология кодексінің 365-бабы 4-тармағының 6) тармақшасына сәйкес, аудан әкімдігі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

2023 жылғы «07» желтоқсандағы
№ 206 қаулысына қосымша
Қарғалы ауданы бойынша коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормаларын есептеудің қағидалары

1. Осы Коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормаларын есептеудің үлгілік қағидалары (бұдан әрі – Қағидалар) Қазақстан Республикасының Экология кодексінің 365-бабы 2-тармағының 2) тармақшасына сәйкес әзірленді және коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормаларын есептеудің тәртібін айқындайды.

Коммуналдық қалдықтарға өндіріс, ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы, балық аулау, септиктер мен кәріз желілері, сондай-ақ сарқынды судың тұнбасын қоса алғанда, тазарту құрылысжайлары қалдықтары, пайдаланудан шығып қалған көлік құралдары немесе құрылыс қалдықтары кірмейді.
Тұтыну қалдықтарына адамның тыныс-тіршілік әрекеті нәтижесінде түзілген қалдықтар, өзінің тұтыну қасиеттерін толық немесе ішінара жоғалтқан өнімдер және (немесе) бұйымдар, олардың қаптамасы және агрегаттық жай-күйіне қарамастан жарамдылық не пайдалану мерзімі біткен, сондай-ақ меншік иесі өз бетінше физикалық түрде құтылған не тұтыну қалдықтарының қатарына құжатпен аударған өзге де заттар немесе олардың қалдықтары жатады.

тұрғындарының саны 300 мың адамға дейінгі елді мекендерде учаскелер абаттандырудың әрбір түрі бойынша тұрғындардың жалпы санының 2%-ын қамти отырып таңдалады;
халқының саны 300-ден 500 мың адамға дейінгі елді мекендерде – 1 %;
тұрғындарының саны 500 мың адамнан асатын елді мекендерде – 0,5% (оның ішінде жайлы емес сектор бойынша кемінде 500 адам).

13. Бір учаскеде түзілген және жинақталған қалдықтардың жалпы көлемі арнайы техниканың (қоқыс тасығыштың) шанағын толтырған және басқа учаскелерден қоқысты тиеу мүмкін болмаған кезде, қалдықтардың массасын қоқыс тиелген және бос машиналарды автомобиль таразысында өлшеу жолымен анықтауға жол беріледі.

15. Өлшеу бойынша бастапқы материалдарды өңдегеннен кейін әрбір объектінің алынған деректері (массасы, көлемі) аптаның күндері бойынша қосылады және жергілікті атқарушы орган Қағидаларға 4-қосымшаға сәйкес нысан бойынша коммуналдық қалдықтардың түзілуі мен жинақталуының жиынтық маусымдық ведомосына енгізеді.

18. Қалдықтардың жинақталуын анықтаған кезде бірдей сыйымдылықтағы стандартты контейнерлер пайдаланылады. Қалдықтарды барынша толық есепке алу және біркелкі емес түзілу мен жинақталу коэффициентін анықтауға қосымша контейнерлер орнату көзделеді, оларды орнату қажеттілігі мен олардың саны тандап алынған учаскелерді тексерген кезде нақтыланады.
Барлық контейнерлер толығымен тазалануы керек:

19. Өлшеу басталғанға дейін бір тәулік бұрын коммуналдық қалдықтарды жинау мен шығаруды жүзеге асыратын ұйым барлық контейнерлерді толық тазартуы тиіс.
20. Өлшеу бойынша бастапқы материалдарды өңдеу олар жүргізілгеннен кейін келесі күннен кешіктірілмей жүргізіледі.

V конт=h*S
Мұндағы һ –контейнердің түбінен бастап жинақталған коммуналдық қалдықтардың жоғарғы нүктесіне дейінгі биіктік, м;
S – контейнер түбінің алаңы, м2;

Vтәу=Vконт1+Vконт2+Vконт3...
Мұндағы Vконт1, Vконт2, Vконт3 – контейнерлік алаңда орналасқан әрбір контейнер бойынша коммуналдық қалдықтардың түзілуімен жинақталуының тәуліктік көлемі. Есептеу контейнерлік алаңда орналасқан контейнердің санына байланысты жүргізіледі;

M конт=m3- mп
мұндағы m3– қалдықтар тиелген контейнердің массасы, кг;
mп– қалдықтардан бос контейнердің массасы, кг;

mтәу=mконт1+mконт2+mконт3...
мұндағы mконт1, mконт2, mконт3 – контейнерлік алаңда орналасқан әрбір контейнер бойынша коммуналдық қалдықтардың тәуліктік массасы. Есептеу контейнерлік алаңда орналасқан контейнерлердің санына байланысты жүргізіледі;

Өлшеулерді жүргізу мерзімдері: қыс-желтоқсан, қаңтар, ақпан; көктем-наурыз, сәуір, мамыр; жаз-маусым, шілде, тамыз; күз-қыркүйек, қазан, қараша.
Маусымдық кезең ішінде объектіде түзілген коммуналдық қалдықтардың көлемін анықтау (Vмаус, м3) мынадай формула бойынша жүргізіледі:
Vмаус=Vтәу1+ Vтәу2+....+ Vтәу7
мұндағыVтәу1, Vтәу2 – белгілі бір маусымда әр тәулік ішінде объектіде пайда болған коммуналдық қалдықтардың көлемі;

mмаус=mтәу1+ mтәу2+...+ mтәу7
мұндағыmтәу1 mтәу2 – белгілі бір маусымда тәулік ішінде объектідегі коммуналдық қалдықтардың массасы;

көлемі бойынша (Vтм, м3):
Vтм = Vмаус/(nxa)
массасы бойынша (mтм, кг):
mтм = mмаус/(nxa)
мұндағы n - маусымдық кезең ішінде бақылау тәулігінің саны;
а – есептік бірліктің саны.

көлемі бойынша (Vтом, м3):
Vтом= (Vктм + Vктм + Vжтм +Vкү тм)/n
массасы бойынша (mтом, кг):
mтом= (mктм + mктм + mжтм +mкү тм)/n
мұндағыжоғарғыиндекстер "қ", "к", "ж", "кү" – қыста – "қ", көктемде – "к", жазда – "ж", күзде "кү" –есептік бірлікте тиісінше қалдықтар пайда болуының тәуліктік орташа маусымдық нормативтерін білдіреді;
n – қалдықтарпайдаболғанмаусымныңсаны (n=4).

көлемібойынша (Vж, м3):
Vж= Vтожхnк
массасыбойынша (mж, кг):
mж= mтожXnк
мұндағыnк – жылдағыкүнніңсаны.

qcp = m/V,
мұндағыmжәнеV - есептік бірлікте тиісінше массасы мен көлемі бойынша коммуналдық қалдықтардың түзілуі мен жинақталуының жылдық немесе орташа маусымдық нормативтері;

көлемібойынша:
Кбе = Vом/Vж
массасыбойынша:
Кбе = mом/mж

көлемібойынша:
Кмбе= Vmax.тәу./Voм
мұндағыVmax.тәу. – маусымда объектідегі коммуналдық қалдықтардың түзілуі мен жинақталуының ең жоғарғы тәуліктік көлемі, м3
массасы бойынша:
kсн= mmaxтәу./moм
мұндағыmmax.тәу.– маусымда объектідегі коммуналдық қалдықтардың түзілуі мен жинақталуының ең жоғарғы тәуліктік массасы, кг.

23. Нақты және есептік жылдық көлемді салыстыру үшін коммуналдық қалдықтардың пайда болуы мен жинақталуының есептік бірлікте белгіленген жылдық нормативтері есептік бірліктің санына көбейтіледі. Алынған коммуналдық қалдықтардың түзілуінің есептік жылдық көлемінің айырмасы олардың дәл сол объектіде бір жыл ішінде нақты жинақталуының бес пайызынан аспауға тиіс. Есепті және нақты деректерде бес пайыздан артық айырма болған жағдайда коммуналдық қалдықтардың түзілуінің сараланған нормативтері олар түзілетін негізгі объектілер бойынша талап етілген қателіктермен нәтижеге шыққанға дейін түзетіледі.
Коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормаларын есептеудің қағидаларына 1-қосымша
Тұрғын үй қоры мен тұрғын емес үй-жайлар объектілерінің түрлері
№
Ком­му­нал­дық қал­дық­тар жи­нақ­та­ла­тын объ­ек­ті­лер
Есеп­тік бір­лік
1
Жай­лы және жай­лы емес үй­лер
1 тұр­ғын
2
Жа­тақ­ха­на­лар, ин­тер­нат­тар, ба­ла­лар үй­ле­рі, қарт­тар үй­ле­рі және сол си­яқ­ты­лар
1 орын
3
Қо­нақ үй­лер, са­на­то­рий­лер, де­ма­лыс үй­ле­рі
1 орын
4
Ба­ла­бақ­ша­лар, бө­бек­жай және бас­қа да мек­теп­ке дей­ін­гі ме­ке­ме­лер
1 орын
5
Ме­ке­ме­лер, ұй­ым­дар, офи­стер, кең­се­лер, банк­тер, бай­ла­ныс бө­лім­ше­ле­рі
1 қыз­мет­кер
6
Ем­ха­на­лар, ме­ди­ци­на­лық ор­та­лық­тар
1 ке­ліп ке­ту
7
Ау­ру­ха­на­лар, өзге де ем­деу-са­уық­ты­ру ме­ке­ме­ле­рі
1 тө­сек-орын
8
Мек­теп­тер және өзге де оқу орын­да­ры
1 оқу­шы
9
Мей­рам­ха­на­лар, дәм­ха­на­лар, бас­қа­да кө­ніл кө­те­ре­тін ғи­ма­рат­тар және қо­ғам­дық та­мақ­та­ну ме­ке­ме­ле­рі
1 оты­ра­тын орын
10
Те­атр­лар, ки­но­те­атр­лар, кон­церт зал­да­ры, түн­гі клуб­тар, ой­ы­н­ха­на­лар, ой­ын ав­то­мат­та­ры­ның за­лы, ин­тер­нет-ка­фе­лер, ком­пью­тер­лік клуб­тар
1 оты­ра­тын орын
11
Мұ­ра­жай­лар, көр­ме­лер
Жал­пы ала­ңы 1м2
12
Ста­ди­он­дар, спорт алаң­да­ры
Жо­ба бой­ын­ша 1 орын
13
Спорт, би және ой­ын зал­да­ры
Жал­пы ала­ңы 1 м2
14
Азық-тү­лік, өнер­к­ә­сіп­тік та­у­ар дү­кен­де­рі, су­пер­мар­кет­тер
Са­уда ала­ңы 1 м2
15
Ма­ши­на­лар­дан са­ту
Са­уда ор­ны­ның 1 м2
16
Ба­зар­лар, са­уда па­ви­льон­да­ры, дүң­гір­шек­тер, сө­ре­лер
Са­уда ала­ңы 1 м2
17
Өнер­к­ә­сіп­тік, азық-тү­лік та­у­ар­ла­ры­ның кө­тер­ме ба­за­ла­ры, қой­ма­ла­ры
Жал­пы ала­ңы 1 м2
18
Тұр­мыстық қыз­мет кор­се­ту үйі: ха­лық­қа қыз­мет көр­се­ту
Жал­пы ала­ңы 1 м2
19
Вок­зал­дар, ав­то­вок­зал­дар, әу­е­жай­лар
Жал­пы ала­ңы 1 м2
20
Жа­ға­жай­лар, жол­дар­дан кө­ше сме­та­ла­ры
Жал­пы ала­ңы 1 м2
21
Дә­рі­ха­на­лар
Са­уда ала­ңы 1 м2
22
Ав­то­тұ­рақ­тар, ав­то­мо­биль­ді жуу орын­да­ры, АЖС
1 ма­ши­на-орын
23
Ав­то­мо­биль ше­бер­ха­на­ла­ры
1 жұ­мыс­шы
24
Га­раж ко­опе­ра­тив­те­рі, га­раж­дар, пар­кинг­тер
1 га­раж­ға
25
Ша­шта­раз­дар, кос­ме­ти­ка­лық са­лон­дар
1 жұ­мыс ор­ны
26
Кір жу­а­тын орын­дар, хи­ми­я­лық та­за­лау орын­да­ры, тұр­мыстық тех­ни­ка­ны жөн­деу орын­да­ры, тігін ате­лье­сі
Жал­пы ала­ңы 1 м2
27
Зер­гер­лік, аяқ ки­ім­ді, са­ғат­тар­ды жөн­деу ше­бер­ха­на­ла­ры
Жал­пы ала­ңы 1 м2
28
Кі­ші­гі­рім жөн­деу және қыз­мет көр­се­ту орын­да­ры (кі­лт­тер жа­сау және сол си­яқ­ты­лар.)
1 жұ­мыс ор­ны
29
Мон­ша­лар, сау­на­лар
Жал­пы ала­ңы 1 м2
30
Қа­ла ау­ма­ғын­да жап­пай іс-ша­ра­лар ұй­ым­да­сты­ра­тын заң­ды, са­ябақ қал­дық­та­ры
1000 қа­ты­су­шы
31
Бау-бақ­ша ко­опе­ра­тив­те­рі
1 учас­ке
Коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормаларын есептеудің қағидалары 2-қосымша
Нысан
Тұрғын үй қоры объектісінің коммуналдық паспорты
Елді мекен, аудан, облыс______________________________________
1. Мекенжайы_________________________________________________
2. Қабаттылығы_______________________________________________
3. Үйдің нөмірі_______________________________________________
4. Тұрып жатқан адамдардың саны, адам__________________________
5. Жайлылық деңгейі:
а) су құбырының, газдың, кәріздің болуы ___________________________
б) жылуберутүрі (орталықтан, пешпен, жергілікті)___________________
в) отынныңтүрі - көмір (таскөмір, қоңыртемір), ағашотын, газ ________
г) қоқысқұбырыныңболуы________________________________________
д) аулааумағыныңалаңы, м²______________________________________
жасыл екпелер бар _______________________________________________
жабыны қатты _________________________________________________
оның ішінде жаяусоқпақтар ________________________________________
6. Контейнерлердің түрі, олардың саны және сыйымдылығы _____________
7. Қалдықтарды шығару кезеңділігі_________________________________
8. Тамаққалдықтарыменқайталамашикізаттыбөлекжинаужүргізілеме (қандайжәнеқанша) ___________________________________________________
9. Қайталама шикізатты шығару кезеңділігі___________________________
10. Тамақ қалдықтарын шығару кезеңділігі____________________________
11. Қауіптіқалдықтардыбөлекжинаужүргізілеме (қандайжәнеқаншафракция) _____________________________________________________________
Қолдары:
Т.А.Ә. (болған жағдайда), лауазымы
Нысан
Тұрғын емес үй-жайлар объектілерінің коммуналдық паспорты
Елді мекен, аудан, облыс ____________________________________________
1. Объектінің атауы ________________________________________________
2. Мекенжайы ____________________________________________________
3. Жапсарлас салынған немесе жеке тұрған (соңғысының қабатын көрсету қажет) ___________________________________________________________
4. Есеп айырысу бірліктерінің саны (қызметкерлер және т. б.) ____________
5. Тәулігіне өткізу қабілеті: _______________________________________
ойын-сауық кәсіпорындары үшін (орын саны) _________________________
қоғамдық тамақтану кәсіпорындары үшін (тағам түрі) __________________
6. Қызмет көрсететін персоналдың саны, адам _________________________
7. Үй-жайдың жалпы алаңы, м² ______________________________________
сауда алаңы ______________________________________________________
қоймалық және қосалқы алаң _______________________________________
8. Аула аумағының алаңы, м² _______________________________________
жасыл екпелер бар ________________________________________________
жабын қатты _____________________________________________________
9. Контейнерлердің типі, олардың саны және сыйымдылығы _____________
10. Қалдықтарды шығару кезеңділігі__________________________________
11. Тамақ қалдықтары мен қайталама шикізатты бөлек жинау жүргізіле ме (қандай және қанша) ____________________________________
12. Қайталама шикізатты шығару кезеңділігі __________________________ _________________________________________________________________
13. Тамақ қалдықтарын шығару езеңділігі_____________________________
_________________________________________________________________
14. Қауіпті қалдықтарды бөлек жинау жүргізіле ме (қандай және қанша фракция) _________________________________________________________
Қолдары:
Т.А.Ә. (болғанжағдайда), лауазымы
Коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормаларын есептеудің қағидалары 3-қосымша
Формасы
Бастапқы жазба бланкісі
_____________
(күні)
объектісі бойынша________________________________________________
(атауы, мекенжайы)
Кон­тей­нер­дің р/с №
Жи­нал­ған қал­дық­тар қа­ба­ты­ның би­ік­ті­гі, һ, м
Кон­тей­нер негі­зі­нің ала­ңы, S, м²
Кон­тей­нер­де­гі қал­дық­тар­дың кө­ле­мі, V, h*S, м³
Қал­дық­тар ти­ел­ген кон­тей­нер­дің мас­са­сы (қо­қыс та­сығ­ыш), m³, кг
Бос кон­тей­нер­дің мас­са­сы (қо­қыс та­сығ­ыш), mп, кг
Кон­тей­нер­де­гі қал­дық­тар­дың мас­са­сы, mконт, m³ - mп
1
2
...
Тәу­лік ішін­де­гі жиы­ны
Vт­әу
Мт­әу
Коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормаларын есептеудің қағидалары 4-қосымша
Нысан
Объектілердің топтары бойынша коммуналдық қалдықтардың түзілу мен жиналуының жиынтық айлық (маусымдық) ведомосі
20__жылғы «___» ___________бастап «____» _______________ дейін
Жайлылық типі ___________________________________________
Ап­та­ның күн­де­рі
Объ­ек­ті­нің ата­уы
Объ­ек­ті­нің қыз­мет тү­рі
Есеп­тік бір­лік­тің са­ны
Жи­нақ­тал­ған ком­му­нал­дық қал­дық­тар­дың кө­ле­мі/мас­са­сы
Ор­та­ша тығ­ы­зды­ғы, кг/м³
Бар­лы­ғы қай­та­лам а ши­кі­зат ірік­теп алын­ды (бө­лек жи­на­ған кез­де)
жал­пы
1 есеп­тік бір­лік­ке
кг
м³
кг
м³
кг
м³
Дүй­сен­бі
Сей­сен­бі
Сәр­сен­бі
Бей­сен­бі
Жұ­ма
Сен­бі
Жек­сен­бі
Тәу­лі­гіне ор­та­ша
Қолдары
Т.А.Ә. (болған жағдайда), лауазымы
Коммуналдық қалдықтардың түзілу және жинақталу нормаларын есептеудің қағидалары 5-қосымша
Нысан
Коммуналдық қалдықтардың түзілуі мен жинақталуының жиынтық жылдық ведомосі
Жайлылық типі ______________________________________________
Объ­ект
Ай
Өл­ше­не­тін бір­лік­тің са­ны
Қал­дық­тар­дың жи­на­луы
Бір­тек­ті емес ко­эф­фи­ци­ент
Бө­лек жи­нау, кг
жал­пы
өл­ше­не­тін 1 бір­лік­ке
жал­пы
1 өл­ше­не­тін бір­лік­ке
м³
кг
м³
кг
м³
кг
м³
кг
м³
кг
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
Барлығы ____________
Тәулігіне орташа _______________
Қолдары ______________
Т.А.Ә. (болған жағдайда), лауазымы