Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері жөніндегі кейбір қаулыларына өзгерістер мен толықтырулар енгізу және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының құрылымдық элементтерінің күші жойылды деп тану туралы
Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкінің Төрағасы
2024 жылғы 24 желтоқсандағы
№ 85 Қаулыға
1-қосымша
Бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының тізбесі

көрсетілген қаулымен бекітілген Бухгалтерлік есеп жүргізуді ұйымдастыру қағидаларында:
3-тармақтың 12) тармақшасының төртінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:
«Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту және Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2017 жылғы 22 желтоқсандағы № 251 (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16390 болып тіркелген);».

2. «Сақтандыру және қайта сақтандыру операцияларының бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2013 жылғы 28 маусымдағы № 149 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 8596 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:
тақырып мынадай редакцияда жазылсын:
«Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы»;
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабы екінші бөлігінің 63) тармақшасына, «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»;
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Қоса беріліп отырған Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулық бекітілсін.»;
көрсетілген қаулымен бекітілген Сақтандыру және қайта сақтандыру операцияларының бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі нұсқаулық Бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізілетін Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір қаулыларының тізбесіне қосымшаға сәйкес жаңа редакцияда жазылсын.

3. «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының «Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына өзгеріс енгізу және Қазақстан Республикасының бейрезидент-ислам сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының және ислам сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының сақтандыру және қайта сақтандыру бойынша операцияларының бухгалтерлік есебін жүргізу жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2015 жылғы 27 мамырдағы № 83 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 11653 болып тіркелген) мынадай өзгерістер енгізілсін:
тақырып мынадай редакцияда жазылсын:
«Қаржы нарығының жекелеген субъектілерінің бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2011 жылғы 1 шілдедегі № 68 қаулысына өзгеріс енгізу туралы»;
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабы екінші бөлігінің 63) тармақшасына, «Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 52-3-бабына, «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:».

көрсетілген қаулымен бекітілген Бухгалтерлік есеп жүргізуді автоматтандыру қағидаларында:
12-тармақтың төртінші абзацы мынадай редакцияда жазылсын:
«Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту және Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» 2017 жылғы 22 желтоқсандағы № 251 (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16390 болып тіркелген) қаулыларымен бекітілген бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарына сәйкес бухгалтерлік есеп шоттарында көрсетіледі.».

5. «Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, исламдық сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын, Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, исламдық сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бухгалтерлік есеп жүргізуі жөніндегі нұсқаулықты бекіту туралы және Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне бухгалтерлік есеп жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 22 желтоқсандағы № 251 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16390 болып тіркелген) мынадай өзгерістер мен толықтырулар енгізілсін:
тақырып мынадай редакцияда жазылсын:
«Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту және Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы»;
кіріспе мынадай редакцияда жазылсын:
«Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабы екінші бөлігінің 63) тармақшасына, «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына және «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:»
1-тармақтың 1) тармақшасы мынадай редакцияда жазылсын:
«1) осы қаулыға 1-қосымшаға сәйкес Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспары;»;
көрсетілген қаулымен бекітілген Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, исламдық сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарында, Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, исламдық сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бухгалтерлік есеп жүргізуі жөніндегі нұсқаулықта:
тақырып мынадай редакцияда жазылсын:
«Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспары»;
1-тарауда:
1-тармақ мынадай редакцияда жазылсын:
«1. Осы Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспары (бұдан әрі – Шоттар жоспары) «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабы екінші бөлігінің 63) тармақшасына, «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Мемлекеттік статистика туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 16-бабы 3-тармағының 2) тармақшасына сәйкес әзірленді және сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының (бұдан әрі - ұйымдар) қаржылық есептілікті жасау үшін бухгалтерлік есеп шоттарында құндық көрсеткішпен қаржылық есептілік элементтерін топтастыруға және ағымдағы көрсетуге және бухгалтерлік есеп деректері бойынша есептілікті жасау үшін бухгалтерлік есеп шоттарында Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары құндық көрсеткішпен бухгалтерлік есеп деректері бойынша есептілік элементтерін ағымдағы көрсетуге арналған.»;
2-тарауда:
1-параграфта:
1060 01-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 1070, 1071 және 1072-шоттармен толықтырылсын:
«1070
Электрондық ақша
1071
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі шығарған электрондық ақша
1072
Банктер мен Ұлттық пошта операторы шығарған электрондық ақша»;
1270 30-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
«1270 30
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған жинақ салымдары бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс»;
1270 41, 1270 42, 1270 44, 1270 45 және 1270 46-шоттардың нөмірлері мен атаулары алып тасталсын;
1280-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
«1280
Сақтандыру шарттары бойынша активтер және басқа да дебиторлық берешек»;
1280 22-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 1280 31 және 1280 32-шоттармен толықтырылсын:
«1280 31
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша актив
1280 32
Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша актив»;
1280 47, 1280 48, 1280 49, 1280 50 және 1280 51-шоттардың нөмірлері мен атаулары алып тасталсын;
1280 57-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 1280 58, 1280 59, 1280 61, 1280 62, 1280 63 және 1280 64-шоттармен толықтырылсын:
«1280 58
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау
1280 59
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
1280 61
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
1280 62
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау
1280 63
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету
1280 64
Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа шығынын өтеу компоненті»;
2-параграфта:
2060 05-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 2060 06, 2060 07 және 2060 08-шоттармен толықтырылсын:
«2060 06
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау
2060 07
Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету
2060 08
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша актив»;
2170, 2170 01, 2170 03, 2170 22, 2170 23, 2170 24, 2170 25, 2170 26, 2170 28 және 2170 29-шоттардың нөмірлері мен атаулары алып тасталсын;
2600, 2610, 2620 және 2630-шоттардың нөмірлері мен атаулары алып тасталсын;
3-параграфта:
3380 және 3380 01-шоттардың атаулары мынадай редакцияда жазылсын:
«3380
Төленетін сыйақы
3380 01
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйақы»;
3390-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
«3390
Басқа да қысқа мерзімді кредиторлық берешек және сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелер»;
3390 11-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
«3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер»;
3390 13 және 3390 14-шоттардың атаулары мынадай редакцияда жазылсын:
«3390 13
Шығын компоненті (сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер)
3390 14
Шығын компоненті (сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша)»;
3390 17-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
«3390 17
Туындаған шығын бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер»;
3390 20-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 3390 21, 3390 22 және 3390 23-шоттармен толықтырылсын:
«3390 21
Туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету
3390 22
Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелер
3390 23
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа»;
3390 54-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 3390 55-шотпен толықтырылсын:
«3390 55
Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа»;
4-параграфта:
4030 96-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 4040-шотпен толықтырылсын:
«4040
Сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелер»;
4040 11-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
«4040 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау»;
4040 14, 4040 15 және 4040 16-шоттардың атаулары мынадай редакцияда жазылсын:
«4040 14
Шығын компоненті (сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау бойынша)
4040 15
Шығын компоненті (сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша)
4040 16
Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа»;
4040 19-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 4040 21, 4040 22 және 4040 23-шоттармен толықтырылсын:
«4040 21
Туындаған шығын бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
4040 22
Туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету
4040 23
Ұсталатын қайта сақтандыру шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер»;
4160 және 4160 01-шоттардың нөмірлері мен атаулары алып тасталсын;
5-параграфта:
5460-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 5461-шотпен толықтырылсын:
«5461
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел»;
6-параграфта:
6280 09-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 6280 30-шотпен толықтырылсын:
«6280 30
Сақтандыру шарттары бойынша кіріс»;
6280 32-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
«6280 32
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық кіріс»;
7-параграфта:
7220-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
«7220
Салықтар және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер бойынша шығыс»;
7310 11 және 7310 12-шоттардың нөмірлері мен атаулары алып тасталсын;
7470 37-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 7470 38-шотпен толықтырылсын:
«7470 38
Сақтандыру шарттары бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелердің шығын компоненті түріндегі шығыс»;
9-параграфта:
8780 07-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 8780 08-шотпен толықтырылсын:
«8780 08
Исламдық сақтандыру бойынша қаржылық кіріс»;
8840 08-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 8840 09-шотпен толықтырылсын:
«8840 09
Исламдық сақтандыру ұйымдары үшін туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету»;
8850 03-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;
8850 05-шоттың нөмірі мен атауы алып тасталсын;
8850 06-шоттан кейін мынадай мазмұндағы 8850 07, 8850 08, 8850 09, 8850 10 және 8850 11-шоттармен толықтырылсын:
«8850 07
Исламдық сақтандыру ұйымдары үшін қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау
8850 08
Ұсталатын исламдық қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа
8850 09
Исламдық сақтандыру ұйымдары үшін қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
8850 10
Исламдық сақтандыру ұйымдары үшін туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау
8850 11
Исламдық сақтандыру ұйымдары үшін туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету»;
3-тарауда:
1-параграфта:
1060 01-шоттың сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«1060 01 «Басқа да ақшалай қаражат» (актив).
Мақсаты: № 1010, 1020 және 1030 баланстық шоттарда есепке алынбаған ұлттық және шетел валюталарындағы басқа да ақшалай қаражаттың сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша уақытша және кездейсоқ сипаты бар, туындаған сәтте басқа баланстық шоттар бойынша жүргізілмейтін ақша сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша ақша сомасы есептен шығарылған кезде жазылады.»;
1060 01-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 1071 және 1072-шоттардың нөмірлерімен, атауларымен және сипаттамаларымен толықтырылсын:
«1071 «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі шығарған электрондық ақша» (актив).
Шоттың мақсаты: Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі шығарған электрондық ақша сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі шығарған электрондық ақша сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі шығарған электрондық ақша сомасын есептен шығару жазылады.
1072 «Банктер мен Ұлттық пошта операторы шығарған электрондық ақша» (актив).
Шоттың мақсаты: банктер мен Ұлттық пошта операторы шығарған электрондық ақша сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша банктер мен Ұлттық пошта операторы шығарған электрондық ақша сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша банктер мен Ұлттық пошта операторы шығарған электрондық ақша сомасын есептен шығару жазылады.»;
1120 01-шоттың сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«1120 01 «Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері» (актив).
Мақсаты: өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің номиналды құнын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активінің номиналды құны жазылады.
Шоттың кредиті бойынша қысқа мерзімді қаржы активін сату, басқа санатқа ауыстыру, сондай-ақ төлемді кешіктіру кезінде оның номиналды құнын есептен шығару жазылады.»;
1270 30-шоттың сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған жинақ салымдары бойынша сыйақы түріндегі есептелген кіріс» (актив).
Мақсаты: Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған жинақ салымдары бойынша сыйақы түрінде ұйымның есептелген кірісінің сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша екінші деңгейдегі банкте не банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымда орналастырылған жинақ салымы бойынша сыйақы түріндегі есептелген кірістің сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша орналастырылған жинақ салымы бойынша сыйақы түрінде есептелген кірістің сомасын ол төленген кезде немесе екінші деңгейдегі банк немесе банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйым төлеуді кешіктірген кезде есептен шығару жазылады.»;
1270 41, 1270 42, 1270 44, 1270 45 және 1270 46-шоттардың нөмірлері, атаулары мен сипаттамалары алып тасталсын;
1280 22-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 1280 31 және 1280 32-шоттардың нөмірлерімен, атауларымен және сипаттамаларымен толықтырылсын:
«1280 31 «Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша актив».
Мақсаты: сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қысқа мерзімді активтердің сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қысқа мерзімді активтердің сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қысқа мерзімді активтердің сомасын есептен шығару жазылады.
1280 32 «Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша актив».
Мақсаты: сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде бағаланатын ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша қысқа мерзімді активтердің сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде бағаланатын ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша қысқа мерзімді активтердің сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде бағаланатын ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша қысқа мерзімді активтердің сомасын есептен шығару жазылады.»;
1280 47, 1280 48, 1280 49, 1280 50 және 1280 51-шотттардың нөмірлері, атаулары мен сипаттамалары алып тасталсын;
1280 57-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 1280 58, 1280 59, 1280 61, 1280 62, 1280 63 және 1280 64-шоттардың нөмірлерімен, атауларымен және сипаттамаларымен толықтырылсын:
«1280 58 «Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау» (актив).
Мақсаты: қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша болашақ ақша ағынының келтірілген құнын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша болашақ ақша ағынының келтірілген құны, сондай-ақ оның ұлғаюы көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша болашақ ақша ағынының келтірілген құнының азаюы не есептен шығарылуы көрсетіледі.
1280 59 «Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа» (актив).
Мақсаты: қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржаны есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржа көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша шартта көзделген қызметтер үшін амортизация және (немесе) маржаны есептен шығару көрсетіледі.
1280 61 «Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі» (актив).
Мақсаты: қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активін есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активінің азаюы және (немесе) есептен шығарылуы көрсетіледі.
1280 62 «Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау».
Мақсаты: туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активін есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша ақша ағыны бойынша қайта сақтандыру активі көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша ақша ағыны бойынша қайта сақтандыру активінің азаюы және (немесе) есептен шығарылуы көрсетіледі.
1280 63 «Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету» (актив).
Мақсаты: туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзетуді есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзетуді азайту және (немесе) есептен шығаруды есепке алу көрсетіледі.
1280 64 «Қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа шығынын өтеу компоненті» (актив).
Мақсаты: қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржа шығынын өтеу компонентін есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржа шығынын өтеу компоненті көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржаның шығынын өтеу компонентінің амортизациясы және (немесе) есептен шығарылуы көрсетіледі.»;
2060 05-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 2060 06, 2060 07 және 2060 08-шоттардың нөмірлерімен, атауларымен және сипаттамаларымен толықтырылсын:
«2060 06 «Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау».
Мақсаты: туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активін есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша ақша ағыны бойынша қайта сақтандыру активі көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша ақша ағыны бойынша қайта сақтандыру активінің азаюы және (немесе) есептен шығарылуы көрсетіледі.
2060 07 «Туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету» (актив).
Мақсаты: туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзетуді есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзетуді азайту және (немесе) есептен шығаруды есепке алу көрсетіледі.
2060 08 «Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша актив» (актив).
Мақсаты: сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша ұзақ мерзімді активтердің сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша ұзақ мерзімді активтердің сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша ұзақ мерзімді активтердің сомасын есептен шығару жазылады.»;
2170 01, 2170 03, 2170 22, 2170 23, 2170 24, 2170 25, 2170 26, 2170 28 және 2170 29-шоттардың нөмірлері, атаулары мен сипаттамалары алып тасталсын;
2610, 2620 және 2630-шоттардың нөмірлері, атаулары мен сипаттамалары алып тасталсын;
2930-шоттың атауы мен сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«2930 «Аяқталмаған құрылыс (актив).
Мақсаты: аяқталмаған құрылыс ретінде көрсетілуі тиіс соманы есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша аяқталмаған күрделі құрылысқа жұмсалған шығын сомасы жазылады.
Шоттың кредиті бойынша негізгі құрал-жабдықтың құнына, шығысқа жатқызылған немесе өзге де шығынға жатқызу кезіндегі күрделі құрылысқа жұмсалған шығынның сомасын есептен шығару жазылады.»;
3380 01-шоттың сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«3380 01 «Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйақы» (пассив).
Мақсаты: ұйым айналысқа шығарған бағалы қағаздар бойынша сыйақы сомаcын есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша ұйым айналысқа шығарған бағалы қағаздар бойынша сыйақы сомасы жазылады.
Шоттың дебеті бойынша айналысқа шығарған бағалы қағаздар бойынша сыйақы сомасын оны ұйым төлеген кезде есептен шығару жазылады.»;
3390 11-шоттың атауы мен сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«3390 11 «Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер» (пассив).
Мақсаты: сыйақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелерді есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелерді есептен шығару/азайту көрсетіледі.»;
3390 13 және 3390 14-шоттардың атаулары мен сипаттамалары мынадай редакцияда жазылсын:
«3390 13 «Шығын компоненті (сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер» (пассив).
Мақсаты: сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттеме шығынының компонентін есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттеме шығынының компоненті көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттеме шығыны компонентінің азаюы көрсетіледі.
3390 14 «Шығын компоненті (сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша» (пассив).
Мақсаты: сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетудің шығынының компонентін есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша шығынның компоненті көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша шығын компонентінің азаюы көрсетіледі.»;
3390 17, 3390 18 және 3390 19-шоттардың атаулары мен сипаттамалары мынадай редакцияда жазылсын:
«3390 17 «Туындаған шығын бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер» (пассив).
Мақсаты: өткен кезеңдердің қызметтеріне (сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша) қатысты шарттарды орындау бойынша ақша ағынын қамтитын туындаған сақтандыру шығыны бойынша міндеттемелерді есепке алу (сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланады).
Шоттың кредиті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және жалпы бағалау моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша міндеттемелер көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша міндеттемелерді есептен шығару/азайту көрсетіледі.
3390 18 «Сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары» (контрпассив).
Мақсаты: сақтандыру шарттары бойынша болашақ ақша ағынының бағалау сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша сақтандыру шарттары бойынша болашақ ақша ағынының бағалау сомасы көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша сақтандыру шарттары бойынша болашақ ақша ағынының бағалау сомасын есептен шығару және (немесе) азайту көрсетіледі.
3390 19 «Шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары» (контрпассив).
Мақсаты: шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша болашақ ақша ағынының бағалау сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша болашақ ақша ағынының бағалау сомасы көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша болашақ ақша ағынының бағалау сомасын есептен шығару және (немесе) азайту көрсетіледі.»;
3390 20-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 3390 21, 3390 22 және 3390 23-шоттардың нөмірлерімен, атауларымен және сипаттамаларымен толықтырылсын:
«3390 21 «Туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету» (пассив).
Мақсаты: туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетуді есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетудің азаюы және (немесе) есептен шығарылуы көрсетіледі.
3390 22 «Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелер».
Мақсаты: ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелерді есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелер көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелерді есептен шығару/азайту көрсетіледі.
3390 23 «Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа»
Мақсаты: Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарының топтары бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржаны есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржа көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржаның есептен шығарылуы көрсетіледі.»;
3390 54-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 3390 55-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«3390 55 «Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа» (пассив).
Мақсаты: қайта сақтандыру шарттары тобы бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржаны есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша қайта сақтандыру шарттарының тобы бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржа көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша қайта сақтандыру шарттарының тобы бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржаның есептен шығарылуы көрсетіледі.»;
4040 11-шоттың атауы мен сипаттамасы мынадай редакцияда жазылсын:
«4040 11 «Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау» (пассив).
Мақсаты: сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалауды есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және бағалаудың жалпы моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша есептік бағалау өзгерген кезде сыйлықақыны бөлу тәсілінің негізінде және жалпы бағалау моделі бойынша бағаланатын сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалауды есептен шығару және (немесе) азайту көрсетіледі. »;
4040 14, 4040 15, 4040 16, 4040 17 және 4040 18-шоттардың атаулары мен сипаттамалары мынадай редакцияда жазылсын:
«4040 14 «Шығын компоненті (күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау бойынша)» (пассив). Шығын компоненті (сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау бойынша» (пассив).
Мақсаты: Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау бойынша шығын компонентін есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау бойынша шығын компоненті көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау бойынша шығын компонентінің азаюы көрсетіледі.
4040 15 «Шығын компоненті (сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша)» (пассив).
Мақсаты: Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша шығын компонентін есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша шығын компоненті көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша шығын компонентінің азаюы көрсетіледі.
4040 16 «Ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа» (пассив).
Мақсаты: ұсталатын қайта сақтандыру шарттарының тобы бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржаны есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша ұсталатын қайта сақтандыру шарттарының тобы бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржа көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша ұсталатын қайта сақтандыру шарттарының тобы бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржаның есептен шығарылуы көрсетіледі.
4040 17 «Сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары» (контрпассив).
Мақсаты: сақтандыру шарттары бойынша болашақ ақша ағынының бағалау сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша сақтандыру шарттары бойынша болашақ ақша ағынының бағалау сомасы көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша сақтандыру шарттары бойынша болашақ ақша ағынының бағалау сомасын есептен шығару және (немесе) азайту көрсетіледі.
4040 18 «Шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары» (контрпассив).
Мақсаты: шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша болашақ ақша ағынының бағалау сомасын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша болашақ ақша ағынының бағалау сомасы көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша болашақ ақша ағынының бағалау сомасын есептен шығару және (немесе) азайту көрсетіледі.»;
4040 19-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 4040 21, 4040 22 және 4040 23-шоттардың нөмірлерімен, атауларымен және сипаттамаларымен толықтырылсын:
«4040 21 «Туындаған шығын бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер» (пассив).
Мақсаты: өткен кезеңдердің қызметтеріне қатысты шарттарды орындау бойынша ақша ағыны қамтылатын туындаған сақтандыру шығыны бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша міндеттемелерді есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша міндеттемелер көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша міндеттемелерді есептен шығару/азайту көрсетіледі.
4040 22 «Туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету» (пассив).
Мақсаты: туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетуді есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетудің азаюы және (немесе) есептен шығарылуы көрсетіледі.
4040 23 «Ұсталатын қайта сақтандыру шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер» (пассив).
Мақсаты: ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелерді есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелер көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелерді есептен шығару/азайту көрсетіледі.»;
4160 01-шоттың нөмірі, атауы мен сипаттамасы алып тасталсын;
5460-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 5461-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«5461 «Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел»» (пассив).
Мақсаты: сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша есептелген қаржылық тәуекел сомасын, болашақта белгілі бір факторлардың біреуінің немесе бірнешеуінің ықтимал өзгеруін есепке алуы.
Шоттың кредиті бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қалыптасқан қаржылық тәуекел сомасы жазылады.
Шоттың дебеті бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша қаржылық тәуекел сомасын есептен шығару жазылады.»;
6280 32-шоттың атауы мынадай редакцияда жазылсын:
«6280 32 «Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық кіріс» (пассив).»;
7310 11 және 7310 12-шоттардың нөмірлері, атаулары мен сипаттамалары алып тасталсын;
7470 37-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 7470 38-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«7470 38 «Сақтандыру шарттары бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелердің шығын компоненті түріндегі шығыс»;
Мақсаты: сақтандыру шарттары бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелердің шығын компонентін қалыптастыру бойынша шығысты есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша сақтандыру шарттары бойынша ақша ағыны бойынша шығын компоненті бойынша шығыс көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша № 5610 баланстық шотқа жұмсалған шығысты есептен шығару көрсетіледі.»;
8780 07-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 8780 08-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«8780 08 «Исламдық сақтандыру бойынша қаржылық кіріс».
Мақсаты: ақшаның уақытша құнының әсерін және қаржылық тәуекелдің әсерін көрсететін кірісті есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша ақшаның уақытша құнының әсеріне және қаржылық тәуекелдің әсеріне байланысты кіріс көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша кірісті № 5610 баланстық шотқа есептен шығару көрсетіледі.»;
8840 08-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 8840 09-шоттың нөмірімен, атауымен және сипаттамасымен толықтырылсын:
«8840 09 «Исламдық сақтандыру ұйымдары үшін туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету».
Мақсаты: туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетуді есепке алу.
Шоттың кредиті бойынша туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету көрсетіледі.
Шоттың дебеті бойынша туындаған шығын бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетудің азаюы және (немесе) есептен шығарылуы көрсетіледі.»;
8850 03-шоттың нөмірі, атауы мен сипаттамасы алып тасталсын;
8850 05-шоттың нөмірі, атауы мен сипаттамасы алып тасталсын;
8850 06-шоттың сипаттамасынан кейін мынадай мазмұндағы 8850 07, 8850 08, 8850 09, 8850 10 және 8850 11-шоттардың нөмірлерімен, атауларымен және сипаттамаларымен толықтырылсын:
«8850 07 «Исламдық сақтандыру ұйымдары үшін қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау».
Мақсаты: қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша болашақ ақша ағынының келтірілген құнын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша болашақ ақша ағынының келтірілген құны, сондай-ақ оның ұлғаюы көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша болашақ ақша ағынының келтірілген құнының азаюы не есептен шығарылуы көрсетіледі.
8850 08 «Ұсталатын исламдық қайта сақтандыру шарттары бойынша маржа».
Мақсаты: ұсталатын қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржаны есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша ұсталатын қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржа көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша ұсталатын қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша шартта көзделген қызметтер үшін маржаның амортизациясы және (немесе) есептен шығарылуы көрсетіледі.
8850 09 «Исламдық сақтандыру ұйымдары үшін қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі».
Мақсаты: қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активін есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активінің азаюы және (немесе) есептен шығарылуы көрсетіледі.
8850 10 «Исламдық сақтандыру ұйымдары үшін туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің күтілетін ақша ағынын ең жақсы бағалау».
Мақсаты: туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша болашақ ақша ағынының келтірілген құнын есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша болашақ ақша ағынының келтірілген құны, сондай-ақ оның ұлғаюы көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру шарттарының топтары бойынша болашақ ақша ағынының келтірілген құнының азаюы не есептен шығарылуы көрсетіледі.
8850 11 «Исламдық сақтандыру ұйымдары үшін туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету».
Мақсаты: туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзетуді есепке алу.
Шоттың дебеті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзету көрсетіледі.
Шоттың кредиті бойынша туындаған сақтандыру шығыны бойынша қайта сақтандыру активінің қаржылық емес тәуекеліне тәуекелдік түзетуді азайту және (немесе) есепке алуды есептен шығару көрсетіледі.».

Бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері
бойынша өзгерістер мен толықтырулар
енгізілетін Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкі Басқармасының кейбір
қаулыларының тізбесіне
қосымша
Қазақстан Республикасының
Ұлттық Банкі Басқармасының
2013 жылғы 28 маусымдағы
№ 149 қаулысымен
бекітілген
Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулық

1. Осы Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының бухгалтерлік есепті жүргізуі жөніндегі нұсқаулық (бұдан әрі – Нұсқаулық) «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 15-бабы екінші бөлігінің 63) тармақшасына, «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының 20-бабы 6-тармағының 2) тармақшасына, «Сақтандыру қызметі туралы» Қазақстан Республикасы Заңының (бұдан әрі – Сақтандыру қызметі туралы заң) 52-3-бабына, халықаралық қаржылық есептілік стандарттарына сәйкес әзірленді және сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының, өзара сақтандыру қоғамдарының және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары филиалдарының (бұдан әрі – сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары) бухгалтерлік есепті жүргізуін нақтылайды.

2. Нұсқаулықта Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексінде, «Сақтандыру қызметі туралы», «Сақтандыру төлемдеріне кепілдік беру қоры туралы», «Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасының заңдарында және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарында көзделген ұғымдар пайдаланылады.

3. Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары, өзара сақтандыру қоғамдары және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдары (бұдан әрі – сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдары) бухгалтерлік есепті жүргізген кезде «Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту және Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 22 желтоқсандағы № 251 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16390 болып тіркелген) сәйкес шоттар қолданылады.
Клиенттердің сақтандыру ұйымдарының инвестициялық басқаруындағы активтерінің бухалтерлік есебін жүргізу кезінде «Сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарына, өзара сақтандыру қоғамдарына және Қазақстан Республикасының бейрезидент - сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының филиалдарына арналған бухгалтерлік есептің үлгі шот жоспарын бекіту және Қазақстан Республикасының кейбір нормативтік құқықтық актілеріне бухгалтерлік есепті жүргізу мәселелері бойынша өзгерістер мен толықтырулар енгізу туралы» Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі Басқармасының 2017 жылғы 22 желтоқсандағы № 251 қаулысына (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 16390 болып тіркелген) сәйкес баланстан тыс шоттар қолданылады.

4. Бухгалтерлік есепті жүргізуді регламенттейтін сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының ішкі құжаттарында көзделген тәртіпте «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» Қазақстан Республикасы Заңының және халықаралық қаржылық есептілік стандарттарының талаптарына қайшы келмейтін бөлікте қосымша бухгалтерлік жазбаларды жасауға рұқсат етіледі.
Шетел валютасындағы операциялардың сомасын валюталық позицияның шоттарын және шетел валютасының контр құнын пайдалана отырып көрсетуге рұқсат етіледі. Сыйақы түріндегі кіріс пен шығыс «Қаржы құралдары» 9 (IFRS) халықаралық қаржылық есептілік стандартына сәйкес пайыздың тиімді мөлшерлемесі әдісін пайдалана отырып танылады.

Дт
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу
Кт
1060 61
Ағымдағы шоттағы ақшалай қаражат (зейнетақы активтері) (инвестициялық шот);

Дт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу;

Дт
1120 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу;

Дт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
Кт
1120 02
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт;

Дт
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу;

Дт
7470 10
Бағалы қағаздарды сатып алудан-сатудан шығыс
Кт
1120 02
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
1120 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;

Дт
1120 02
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
1120 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
Кт
6280 09
Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан кіріс.

Дт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
Кт
6110 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс.

Дт
7310 02
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы амортизациясына байланысты шығыс
Кт
1120 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;

Дт
1120 02
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
Кт
6110 03
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт амортизациясына байланысты кіріс.

8. Нұсқаулықтың 6 және 7-тармақтарына сәйкес сыйақы және сыйлықақы немесе дисконт (жеңілдік) амортизациясы есептелгеннен кейін өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша бағаланатын сатып алынған борыштық бағалы қағаздарды ұйымның есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
егер борыштық бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса:
Дт
1120 04
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
Кт
6150 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздардың құны өзгеруінен кіріс;
егер борыштық бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан жоғары болса:
Дт
7470 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздардың құны өзгеруінен шығыс
Кт
1120 05
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету;
борыштық бағалы қағаздардың әділ құнын есептелетін оң немесе теріс түзету сомасына:
Дт
1120 05
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
Кт
1120 04
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету.

валюталардың айырбастау бағамы ұлғайған кезде оң бағамдық айырма сомасына:
Дт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1120 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
1120 04
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
Кт
6250 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;
бір мезгілде, теріс бағам айырмасының сомасына:
Дт
7430 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
Кт
1120 02
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
1120 05
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету;
валюталардың айырбастау бағамы теріс бағамдық айырма сомасына азайған кезде:
Дт
7430 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
Кт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1120 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
1120 04
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы;
бір мезгілде, оң бағам айырмасының сомасына:
Дт
1120 02
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
1120 05
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
Кт
6250 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы.

11. Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған борыштық бағалы қағаздарды сату кезінде Нұсқаулықтың 6, 7 және 9-тармақтарына сәйкес сыйақы, сыйлықақы немесе дисконт (жеңілдік) амортизациясы есептелгеннен және борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалағаннан кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
Кт
1120 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;

Дт
1120 02
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
Кт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
6280 09
Бағалы қағаздарды сатып алудан-сатудан кіріс;

Дт
7470 10
Бағалы қағаздарды сатып алудан-сатудан шығыс
Кт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері.

12. Эмитент өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын борыштық бағалы қағаздарды өтеген кезде Нұсқаулықтың 6, 7 және 9-тармақтарына сәйкес сыйақы, сыйақы немесе дисконт (жеңілдік) амортизациясы есептелгеннен және борыштық бағалы қағаздар әділ құны бойынша қайта бағаланғаннан кейін мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
эмитенттен түскен ақша сомасына:
Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы.

Дт
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу
Кт
1060 61
Ағымдағы шоттағы (инвестициялық шот) ақшалай қаражат (зейнетақы активтері);

Дт
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу;

Дт
1140 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2030 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу;

Дт
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
Кт
1140 02
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт
2030 02
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт;

Дт
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу.

Дт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
Кт
6110 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс.

Дт
7310 02
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы амортизациясына байланысты шығыс
Кт
1140 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2030 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;

Дт
1140 02
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт
2030 02
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
Кт
6110 03
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт амортизациясына байланысты кіріс.

16. Нұсқаулықтың 14 және 15-тармақтарына сәйкес сыйақыны және сыйлықақы немесе дисконт (жеңілдік) амортизациясын есептегеннен кейін басқа жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған борыштық бағалы қағаздарды ұйымның есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен әділ құны бойынша қайта бағалау жүргізіледі және мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
егер борыштық бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса:
Дт
1140 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
2030 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
Кт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв;
егер борыштық бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан жоғары болса:
Дт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв
Кт
1140 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
2030 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету;
борыштық бағалы қағаздардың әділ құнын есептелген оң немесе теріс түзету сомасына:
Дт
1140 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
2030 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
Кт
1140 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
2030 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету.

алынған сыйақы сомасына:
Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы.

18. Нұсқаулықтың 14, 15 және 16-тармақтарына сәйкес сыйақы, сыйлықақы немесе дисконт (жеңілдік) амортизациясы есептелгеннен және борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалағаннан кейін басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған борыштық бағалы қағаздарды сатқан кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
Кт
1140 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2030 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;

Дт
1140 02
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт
2030 02
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
Кт
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
6280 09
Бағалы қағаздарды сатып алудан-сатудан кіріс;

Дт
7470 10
Бағалы қағаздарды сатып алудан-сатудан шығыс
Кт
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв
Кт
6150 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша кіріс;

Дт
7470 06
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша шығыс
Кт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв.

19. Эмитент Нұсқаулықтың 14, 15 және 16-тармақтарына сәйкес сыйақы, сыйлықақы немесе дисконт (жеңілдік) амортизациясы есептелгеннен және борыштық бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалағаннан кейін басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын және өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін әділ құны бойынша есепке алынатын борыштық бағалы қағаздарды өтеген кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв
Кт
6150 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша кіріс;

Дт
7470 06
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша шығыс
Кт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв.

Дт
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат;

Дт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу;

Дт
1130 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2020 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу;

Дт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
Кт
1130 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
2020 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт;

Дт
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу;

Дт
7470 10
Бағалы қағаздарды сатып алудан-сатудан шығыс
Кт
1130 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
1130 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2020 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
2020 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;

Дт
1130 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
1130 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2020 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
2020 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
Кт
6280 09
Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан кіріс.

Дт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
Кт
6110 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс.

Дт
7310 02
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы амортизациясына байланысты шығыс
Кт
1130 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2020 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;

Дт
1130 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
2020 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
Кт
6110 03
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша дисконт амортизациясына байланысты кіріс.

Дт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1130 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
2020 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
Кт
6250 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;
бір мезгілде, теріс бағам айырмасының сомасына:
Дт
7430 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
Кт
1130 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
2020 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт;

Дт
7430 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
Кт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1130 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
2020 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;
бір мезгілде, оң бағам айырмасының сомасына:
Дт
1130 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
2020 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
Кт
6250 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс.

төленген сыйақы сомасына:
Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы.

Дт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
Кт
1130 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2020 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;

Дт
1130 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
2020 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
Кт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
6280 09
Бағалы қағаздарды сатып алудан-сатудан кіріс;

Дт
7470 10
Бағалы қағаздарды сатып алудан-сатудан шығыс
Кт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері.

борыштық бағалы қағаздар эмитентінен түскен ақша сомасына:
Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
4030 07
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
4030 09
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

Дт
4030 08
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт
Кт
4030 07
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар.

Дт
7310 01
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
Кт
3380 01
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйақы.

Дт
4030 09
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы
Кт
6110 02
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы амортизациясына байланысты кіріс;

Дт
7310 01
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
Кт
4030 08
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт.

төленген сыйақы сомасына:
Дт
3380 01
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйақы
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат.

төленген ақша сомасына:
Дт
3380 01
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйақы
4030 07
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат.

Дт
4030 09
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы
Кт
4030 07
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар;

Дт
4030 07
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар
Кт
4030 08
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт;

Дт
3380 01
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйақы
4030 10
Сатып алынған бағалы қағаздар
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат;

Дт
7470 10
Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан шығыс
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат;

Дт
4030 10
Сатып алынған бағалы қағаздар
Кт
6280 09
Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан кіріс.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
4030 10
Сатып алынған бағалы қағаздар;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
4030 09
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша сыйлықақы;

Дт
4030 08
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар бойынша дисконт
Кт
4030 07
Айналысқа шығарылған бағалы қағаздар.

Дт
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат;

Дт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу;

Дт
7470 10
Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан шығыс
Кт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
Кт
6280 09
Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан кіріс.

Дт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
Кт
6120
Дивидендтер бойынша кіріс.

36. Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша бағаланатын немесе басқа жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын сатып алынған үлестік бағалы қағаздарды ұйымның есеп саясатында белгіленген кезеңділікпен әділ құны бойынша қайта бағалау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

егер үлестік бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса:
Дт
1120 04
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
Кт
6150 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздардың құны өзгеруінен кіріс;
егер үлестік бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан жоғары болса:
Дт
7470 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздардың құны өзгеруінен шығыс
Кт
1120 05
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету;
үлестік бағалы қағаздардың әділ құнын есепке алынатын оң немесе теріс түзету сомасына:
Дт
1120 05
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
Кт
1120 04
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету;

егер үлестік бағалы қағаздардың әділ құны олардың есептік құнынан жоғары болса:
Дт
1140 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
2030 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
Кт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв;
егер үлестік бағалы қағаздардың есептік құны олардың әділ құнынан жоғары болса:
Дт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв
Кт
1140 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
2030 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету;
үлестік бағалы қағаздардың әділ құнын есептелетін оң немесе теріс түзету сомасына:
Дт
1140 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
2030 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
Кт
1140 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
2030 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс.

38. Эмитент өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын немесе басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын үлестік бағалы қағаздарды сатқан немесе сатып алған кезде, Нұсқаулықтың 36-тармағына сәйкес үлестік бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалағаннан кейін мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
Кт
1120 04
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
1140 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
2030 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету;

Дт
1120 05
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
1140 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
2030 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
Кт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
6280 09
Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан кіріс;

Дт
7470 10
Бағалы қағаздарды сатып алу-сатудан шығыс
Кт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв
Кт
5610
Есепті жылдағы бөлінбеген пайда (өтелмеген зиян);

Дт
5610
Есепті жылдағы бөлінбеген пайда (өтелмеген зиян)
Кт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв.

39. Нұсқаулықтың 6, 7, 9, 14 және 15-тармақтарына сәйкес сыйақы есептелгеннен кейін, сыйақы немесе дисконт (жеңілдік) амортизациясынан кейін, қайта сыныпталатын бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кейін бағалы қағаздарды «басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар» және «өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздар» санаттарынан «амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар» санатына қайта сыныптау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;
Кт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
Кт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы;

Дт
1130 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2020 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
Кт
1120 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша бағаланатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
1140 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2030 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;

Дт
1120 02
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
1140 02
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт
2030 02
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
Кт
1130 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
2020 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт;

Дт
1130 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2020 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
Кт
1120 04
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету;

Дт
1120 05
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
Кт
1130 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
2020 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт;
бір мезгілде,
Дт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв
Кт
1140 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
Дт
1120 05
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
Кт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв.

40. Нұсқаулықтың 21 және 22-тармақтарына сәйкес сыйақы есептелгеннен кейін, қайта сыныпталатын бағалы қағаздардың сыйлықақы немесе дисконт (жеңілдік) амортизациясынан кейін бағалы қағаздарды «амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар» санатынан «басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар» және «өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздар» санатына қайта сыныптау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;
Кт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
Кт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы;

Дт
1120 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша бағаланатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
1140 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2030 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;
Кт
1130 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2020 03
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;

Дт
1130 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
2020 02
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт;
Кт
1120 02
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт
1140 02
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт
2030 02
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт;

Дт
1120 04
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету;
1140 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
2030 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
Кт
6150 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен кіріс
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв;

Дт
7470 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін. әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар құнының өзгеруінен шығыс
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв;
Кт
1120 05
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
1140 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
2030 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету.

41. Нұсқаулықтың 14 және 15-тармақтарына сәйкес сыйақы есептелгеннен кейін, сыйақы немесе дисконт (жеңілдік) амортизациясынан кейін, қайта сыныпталатын бағалы қағаздарды әділ құны бойынша қайта бағалаудан кейін бағалы қағаздарды «басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар» санатынан «өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша бағаланатын бағалы қағаздар» санатына қайта сыныптау кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
Кт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері;

Дт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы
Кт
1270 01
Сатып алынған бағалы қағаздар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 04
Алдыңғы ұстаушылар бағалы қағаздар бойынша есептеген сыйақы;

Дт
1120 03
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша бағаланатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы
Кт
1140 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша сыйлықақы
2030 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша сыйлықақы;

Дт
1140 02
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қаржы активтері бойынша дисконт
2030 02
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған ұзақ мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт;
Кт
1120 02
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын, сатып алынған қысқа мерзімді қаржы активтері бойынша дисконт;

Дт
1120 04
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету;
Кт
1140 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету
2030 04
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын оң түзету;

Дт
1140 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
2030 05
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету
Кт
1120 05
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтерінің әділ құнын теріс түзету.

Дт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв
Кт
6150 03
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша кіріс

Дт
7470 06
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша шығыс
Кт
5440
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қаржы активтерін қайта бағалауға арналған резерв.

Дт
7440 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын және амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыру бойынша шығыс
Кт
1290 23
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қаржы активтері бойынша резервтер (провизиялар)
5480
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін және қолда бар кредиттік зиянға арналған бағалау резервтері (провизиялар).

Дт
1290 23
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қаржы активтері бойынша резервтер (провизиялар)
5480
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша күтілетін және қолда бар кредиттік зиянға арналған бағалау резервтері (провизиялар)
Кт
6240 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын және амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден (жоюдан) кіріс.

Дт
1290 23
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қаржы активтері бойынша резервтер (провизиялар)
Кт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
6240 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын және амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын бағалы қағаздар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден (жоюдан) кіріс.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
3050 03
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары.

Дт
7310 04
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша сыйақы төлеуге байланысты шығыс
Кт
3380 02
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша сыйақы түрінде есептелген шығыс.

Дт
3050 03
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары
3380 02
Бағалы қағаздармен «РЕПО» операциялары бойынша сыйақы түрінде есептелген шығыс
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат.

Дт
1150 01
Бағалы қағаздармен «кері РЕПО» операциялары
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат.

Дт
1270 02
Бағалы қағаздармен «кері РЕПО» операциялары бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
Кт
6110 04
Бағалы қағаздармен «кері РЕПО» операциялары бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
3050 07
«РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1270 02
Бағалы қағаздармен «кері РЕПО» операциялары бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс.

міндеттеме құнын теріс түзету сомасына:
Дт
7470 11
«Кері РЕПО» операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттемені қайта бағалаудан шығыс
Кт
3050 07
«РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме;
міндеттеме құнын оң түзету сомасына:
Дт
3050 07
«РЕПО» операциясы бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару бойынша міндеттеме
Кт
6280 10
«Кері РЕПО» операциялары бойынша қабылданған бағалы қағаздарды қайтару жөніндегі міндеттемені қайта бағалаудан кіріс.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1150 01
Бағалы қағаздармен «кері РЕПО» операциялары
1270 02
Бағалы қағаздармен «кері РЕПО» операциялары бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс.

Дт
1370
Аффинирленген бағалы металдар
1380
Жолдағы аффинирленген бағалы металдар
1150 09
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат.

Дт
1370
Аффинирленген бағалы металдар
1380
Жолдағы аффинирленген бағалы металдар
1150 09
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар
Кт
6280 05
Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан кіріс;

Дт
7470 07
Аффинирленген бағалы металдарды қайта бағалаудан шығыс
Кт
1370
Аффинирленген бағалы металдар
1380
Жолдағы аффинирленген бағалы металдар
1150 09
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар.

Дт
7470 01
Аффинирленген бағалы металдардың баланстық құны
Кт
1370
Аффинирленген бағалы металдар
1380
Жолдағы аффинирленген бағалы металдар
1150 09
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар;

Дт
1010
Кассадағы ақшалай қаражат
Кт
6280 01
Аффинирленген бағалы металдарды сатудан кіріс.

шетел валютасындағы талаптар сомасына және сатып алу бағамы бойынша теңгедегі міндеттемелер сомасына:
Дт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар
Кт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер;
бір мезгілде шетел валютасын сатып алу бағамы есепке алу бағамынан өзгеше болған жағдайда туындайтын айырмаға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
шетел валютасын сатып алу бағамы есепке алу бағамынан асып кеткен кезде:
Дт
7470 02
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс
Кт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар
есепке алу бағамы шетел валютасын сатып алу бағамынан асып кеткен кезде:
Дт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6280 02
Шетел валютасын сатып алу-сатудан кіріс.

Дт
7430 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
Кт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар;

Дт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6250 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс.

Дт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар.

Дт
8300 13
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар
Кт
8600 13
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.

Дт
7430 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
Кт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер;

Дт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6250 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;

Дт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар.

Дт
8600 13
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.
Кт
8300 13
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар;

Дт
7470 02
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс
Кт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер;

Дт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6280 02
Шетел валютасын сатып алу-сатудан кіріс;

Дт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
7430 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс;
немесе
Дт
6250 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс
Кт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар.

шетел валютасындағы міндеттемелер сомасына және теңгедегі талаптар сомасына:
Дт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар
Кт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер;
бір мезгілде шетел валютасын сату бағамының есепке алу бағамынан өзгеше болған жағдайда туындайтын айырмаға мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:
есепке алу бағамы шетел валютасын сату бағамынан асып кеткен кезде:
Дт
7470 02
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс
Кт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер;
шетел валютасын сату бағамы есепке алу бағамынан асып кеткен кезде:
Дт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
6280 02
Шетел валютасын сатып алу-сатудан кіріс.

Дт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
6250 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;

Дт
7430 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
Кт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер.

Дт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар.

Дт
8300 13
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар
Кт
8600 13
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер.

Дт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6250 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;

Дт
7430 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
Кт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер;

Дт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар.

Дт
8600 13
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты міндеттемелер
Кт
8300 13
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шартты талаптар

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат;

Дт
7470 02
Шетел валютасын сатып алу-сату бойынша шығыс
Кт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер;

Дт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6280 02
Шетел валютасын сатып алу-сатудан кіріс;

Дт
3390 04
Спот мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
7430 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс;
немесе
Дт
6250 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс
Кт
1280 05
Спот мәмілесі бойынша талаптар.

Дт
1150 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда бір түнге орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған талап етуге дейінгі қысқа мерзімді салымдар
1150 04
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 05
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді шартты салымдар
1150 06
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді жинақ салымдар (бір жылға дейінгі)
2040 01
Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар
2040 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді шартты салымдар
2040 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді жинақ салымдар
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат;

дисконт (жеңілдіктер) сомасына:
Дт
1150 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда бір түнге орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған талап етуге дейінгі қысқа мерзімді салымдар
1150 04
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 05
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді шартты салымдар
1150 06
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді жинақ салымдар (бір жылға дейінгі)
2040 01
Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар
2040 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді шартты салымдар
2040 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді жинақ салымдар
Кт
1150 11
Орналастырылған қысқа мерзімді салымдар бойынша дисконт
2040 08
Орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар бойынша дисконт;
сыйлықақы сомасына:
Дт
1150 12
Орналастырылған қысқа мерзімді салымдар бойынша сыйлықақы
2040 09
Орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар бойынша сыйлықақы
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат.

Дт
1270 22
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған, талап етуге дейінгі салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 23
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған мерзімді салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 24
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған шартты салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 30
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған жинақ салымдары бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
Кт
6110 29
Талап етуге дейінгі салымдар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
6110 30
Мерзімді салымдар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
6110 31
Шартты салымдар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс
6110 35
Жинақ салымдар бойынша сыйақы алуға байланысты кіріс;

Дт
1150 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда бір түнге орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған талап етуге дейінгі қысқа мерзімді салымдар
1150 04
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 05
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді шартты салымдар
1150 06
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді жинақ салымдар (бір жылға дейінгі)
1150 11
Орналастырылған қысқа мерзімді салымдар бойынша дисконт
1150 12
Орналастырылған қысқа мерзімді салымдар бойынша сыйлықақы
1270 22
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған, талап етуге дейінгі салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 23
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған мерзімді салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 24
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған шартты салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 30
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған жинақ салымдары бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
2040 01
Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар
2040 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді шартты салымдар
2040 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді жинақ салымдар
2040 08
Орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар бойынша дисконт
2040 09
Орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар бойынша сыйлықақы
Кт
6250 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан кіріс;

Дт
7430 02
Шетел валютасын қайта бағалаудан шығыс
Кт
1150 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда бір түнге орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған талап етуге дейінгі қысқа мерзімді салымдар
1150 04
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 05
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді шартты салымдар
1150 06
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді жинақ салымдар (бір жылға дейінгі)
1150 11
Орналастырылған қысқа мерзімді салымдар бойынша дисконт
1150 12
Орналастырылған қысқа мерзімді салымдар бойынша сыйлықақы
1270 22
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған, талап етуге дейінгі салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 23
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған мерзімді салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 24
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған шартты салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 30
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған жинақ салымдары бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
2040 01
Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар
2040 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді шартты салымдар
2040 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді жинақ салымдар
2040 08
Орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар бойынша дисконт
2040 09
Орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар бойынша сыйлықақы.

Дт
1150 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда бір түнге орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған талап етуге дейінгі қысқа мерзімді салымдар
1150 04
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 05
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді шартты салымдар
1150 06
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді жинақ салымдары (бір жылға дейінгі)
2040 01
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар
2040 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді шартты салымдар
2040 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді жинақ салымдары
Кт
1270 22
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған талап ету бойынша салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 23
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған мерзімді салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 24
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған шартты салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 30
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған жинақ салымдары бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс

Дт
1150 11
Орналастырылған қысқа мерзімді салымдар бойынша дисконт
2040 08
Орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар бойынша дисконт
Кт
6110 05
Орналастырылған салымдар бойынша дисконтты амортизациялау бойынша кіріс;

Дт
7310 10
Орналастырылған салымдар бойынша сыйлықақыны амортизациялау бойынша шығыс
Кт
1150 12
Орналастырылған қысқа мерзімді салымдар бойынша сыйлықақы
2040 09
Орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар бойынша сыйлықақы.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
Кт
1270 22
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған талап ету бойынша салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 23
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған мерзімді салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 24
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған шартты салымдар бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс
1270 30
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған жинақ салымдары бойынша сыйақы түрінде есептелген кіріс

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
Кт
1150 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда бір түнге орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған талап ету бойынша қысқа мерзімді салымдар
1150 04
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 05
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді шартты салымдар
1150 06
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді жинақ салымдары (бір жылға дейінгі)
2040 01
Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар
2040 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді шартты салымдар
2040 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді жинақ салымдары.

Дт
7440 02
Орналастырылған салымдар бойынша резервтер (провизиялар) құру бойынша шығыс
Кт
1290 24
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған салымдар бойынша резервтер (провизиялар);

Дт
1290 24
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған салымдар бойынша резервтер (провизиялар)
Кт
6240 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған салымдар бойынша құрылған резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден (жоюдан) кіріс;

Дт
1290 24
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған салымдар бойынша резервтер (провизиялар)
Кт
1150 02
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда бір түнге орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 03
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған талап етілгенге дейінгі қысқа мерзімді салымдар
1150 04
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді салымдар
1150 05
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді шартты салымдар
1150 06
Екінші деңгейдегі банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған қысқа мерзімді жинақ салымдар (бір жылға дейінгі)
2040 01
Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді салымдар
2040 02
Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді шартты салымдар
2040 03
Банктерде және банк операцияларының жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарда орналастырылған ұзақ мерзімді жинақ салымдар.

Дт
8300 01
Қаржы активтерін сатып алу бойынша шартты талаптар
Кт
8600 01
Қаржы активтерін сату бойынша шартты міндеттемелер.

Дт
1280 03
Форвард мәмілесі бойынша талаптар
2180 02
Форвард мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6290 10
Форвард мәмілелері бойынша кіріс;

Дт
7480 10
Форвард мәмілелері бойынша шығыс
Кт
3390 02
Форвард мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 02
Форвард мәмілесі бойынша міндеттемелер;

Дт
3390 02
Форвард мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 02
Форвард мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1280 03
Форвард мәмілесі бойынша талаптар
2180 02
Форвард мәмілесі бойынша талаптар.

Дт
3390 02
Форвард мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 02
Форвард мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1280 03
Форвард мәмілесі бойынша талаптар
2180 02
Форвард мәмілесі бойынша талаптар;

Дт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1150 09
Металл шоттарға орналастырылған аффинирленген бағалы металдар
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
3390 02
Форвард мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 02
Форвард мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1280 03
Форвард мәмілесі бойынша талаптар
2180 02
Форвард мәмілесі бойынша талаптар;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
3390 02
Форвард мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 02
Форвард мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1150 09
Металл шоттарға орналастырылған аффинирленген бағалы металдар
1280 03
Форвард мәмілесі бойынша талаптар
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
2030 01
Басқа да жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
2180 02
Форвард мәмілесі бойынша талаптар;

Дт
8600 01
Қаржы активтерін сату бойынша шартты міндеттемелер
Кт
8300 01
Қаржы активтерін сатып алу бойынша шартты міндеттемелер.

81. Туынды құралмен сатушы (сатып алушы) белгілі бір мерзім аяқталғаннан кейін базалық активті ұйымдасқан нарықта белгіленген стандартты талаптарға сәйкес сатып алу (сату) (бұдан әрі – фьючерс) міндеттемесін қабылдайтын операциялар жүзеге асырылған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт
8300 02
Қаржы фьючерстерін сатып алу бойынша шартты талаптар
Кт
8600 02
Қаржы фьючерстерін сатып алу бойынша шартты міндеттемелер;

Дт
8300 03
Қаржы фьючерстерін сату бойынша шартты талаптар
Кт
8600 03
Қаржы фьючерстерін сату бойынша шартты міндеттемелер.

Дт
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты.

Дт
7470 82
Брокерлік және дилерлік қызмет бойынша көрсетілген қызмет үшін комиссиялық шығыс
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты.

Дт
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
Кт
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу.

Дт
1280 02
Фьючерс мәмілесі бойынша талаптар
2180 01
Фьючерс мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6290 09
Фьючерс мәмілелері бойынша кіріс;

Дт
7480 09
Фьючерс мәмілелері бойынша шығыс
Кт
3390 01
Фьючерс мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 01
Фьючерс мәмілесі бойынша міндеттемелер;

Дт
3390 01
Фьючерс мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 01
Фьючерс мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1280 02
Фьючерс мәмілесі бойынша талаптар
2180 01
Фьючерс мәмілесі бойынша талаптар.

Дт
3390 01
Фьючерс мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 01
Фьючерс мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу;

Дт
1610 02
Брокерлермен есеп айырысу
Кт
1280 02
Фьючерс мәмілесі бойынша талаптар
2180 01
Фьючерс мәмілесі бойынша талаптар;

Дт
8600 02
Қаржы фьючерстерін сатып алу бойынша шартты міндеттемелер
Кт
8300 02
Қаржы фьючерстерін сатып алу бойынша шартты талаптар;

Дт
8600 03
Қаржы фьючерстерін сату бойынша шартты міндеттемелер
Кт
8300 03
Қаржы фьючерстерін сату бойынша шартты талаптар.

87. Соған сәйкес бір тарап екінші тараптан базалық активті болашақта келіскен талаптарда уағдаласқан бағамен сатып алу немесе сату құқығын сатып алатын (бұдан әрі - сатып алынған опцион «колл» немесе «пут») туынды құралдармен операцияларды жүзеге асырған кезде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт
8300 06
Сатып алынған опцион «колл» мәмілелері
8300 07
Сатып алынған опцион «пут» мәмілелері
Кт
8600 06
Сатып алынған опцион «колл» мәмілелері - контршот
8600 07
Сатып алынған опцион «пут» мәмілелері - контршот

Дт
1280 04
Опцион мәмілесі бойынша талаптар
2180 03
Опцион мәмілесі бойынша талаптар
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты.

Дт
1280 04
Опцион мәмілесі бойынша талаптар
2180 03
Опцион мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6290 11
Опцион мәмілесі бойынша кіріс;

Дт
7480 11
Опцион мәмілесі бойынша шығыс
Кт
1280 04
Опцион мәмілесі бойынша талаптар
2180 03
Опцион мәмілесі бойынша талаптар.

Дт
8600 06
Сатып алынған опцион «колл» мәмілелері - контршот
8600 07
Сатып алынған опцион «пут» мәмілелері - контршот
Кт
8300 06
Сатып алынған опцион «колл» мәмілелері;
8300 07
Сатып алынған опцион «пут» мәмілелері;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1280 04
Опцион мәмілесі бойынша талаптар
2180 03
Опцион мәмілесі бойынша талаптар;

Дт
1120 01
Өзгерістері пайда немесе зиян құрамында көрсетілетін, әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1150 09
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
2030 01
Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
1280 04
Опцион мәмілесі бойынша талаптар
2180 03
Опцион мәмілесі бойынша талаптар;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1150 09
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар
1280 04
Опцион мәмілесі бойынша талаптар
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
2030 01
Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
2180 03
Опцион мәмілесі бойынша талаптар.

Дт
8300 08
Сатылған опцион «пут» мәмілелері - контршот
8300 09
Сатылған опцион «колл» мәмілелері - контршот
Кт
8600 08
Сатылған опцион «пут» мәмілелері
8600 09
Сатылған опцион «колл» мәмілелері;
алатын сыйлықақы сомасына:
Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
Кт
3390 03
Опцион мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 03
Опцион мәмілесі бойынша міндеттемелер.

Дт
3390 03
Опцион мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 03
Опцион мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
6290 11
Опцион мәмілесі бойынша кіріс;

Дт
7480 11
Опцион мәмілесі бойынша шығыс
Кт
3390 03
Опцион мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 03
Опцион мәмілесі бойынша міндеттемелер.

Дт
8300 08
Сатылған опцион «пут» мәмілелері - контршот
8300 09
Сатылған опцион «колл» мәмілелері - контршот
Кт
8600 08
Сатылған опцион «пут» мәмілелері;
8600 09
Сатылған опцион «колл» мәмілелері;

Дт
3390 03
Опцион мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 03
Опцион мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат;

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
3390 03
Опцион мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 03
Опцион мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1150 09
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
2030 01
Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері;

Дт
1130 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1140 01
Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын қысқа мерзімді қаржы активтері
1150 09
Металл шоттарда орналастырылған аффинирленген бағалы металдар
2020 01
Амортизацияланған құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
2030 01
Өзге жиынтық кіріс арқылы әділ құны бойынша есепке алынатын ұзақ мерзімді қаржы активтері
3390 03
«Опцион мәмілесі бойынша міндеттемелер»
4170 03
Опцион мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат.

Дт
1280 06
Своп мәмілесі бойынша талаптар
Кт
3390 05
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер;
және бір мезгілде, баланстан тыс есепте валюталарды кері айырбастау бойынша талаптар мен міндеттемелер сомалары көрсетіледі:
Дт
8300 12
Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты талаптар
Кт
8600 12
Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты міндеттемелер.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
Кт
1280 06
Своп мәмілесі бойынша талаптар

Дт
3390 05
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты.

Дт
1280 06
Своп мәмілесі бойынша талаптар
2180 04
Своп мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6290 13
Своп мәмілелері бойынша кіріс;

Дт
7480 13
Своп мәмілелері бойынша шығыс
Кт
3390 05
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 04
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер;
бір мезгілде есептегі оң және (немесе) теріс қайта бағалау сомасына мынадай бухгалтерлік жазба жүзеге асырылады:
Дт
3390 05
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 04
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1280 06
Своп мәмілесі бойынша талаптар
2180 04
Своп мәмілесі бойынша талаптар.

Дт
1280 06
Своп мәмілесі бойынша талаптар
2180 04
Своп мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6110 34
Сыйақы алуға байланысты басқа да кіріс;

Дт
7310 25
Сыйақы төлеуге байланысты басқа да шығыс
Кт
3390 05
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 04
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
Кт
1280 06
Своп мәмілесі бойынша талаптар
2180 04
Своп мәмілесі бойынша талаптар;

Дт
3390 05
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 04
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты.

Дт
8600 12
Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты міндеттемелер
Кт
8300 12
Басқа да туынды қаржы құралдары бойынша шартты талаптар;

валюталық своп құны оң болған кезде:
Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
1280 06
Своп мәмілесі бойынша талаптар
2180 04
Своп мәмілесі бойынша талаптар;
валюталық своп құны теріс болған кезде:
Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
3390 05
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 04
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты.

Дт
8300 04
Белгіленген пайыздық своп
Кт
8600 04
Өзгермелі пайыздық своп;

Дт
8300 05
Өзгермелі пайыздық своп
Кт
8600 05
Белгіленген пайыздық своп.

Дт
1280 06
Своп мәмілесі бойынша талаптар
2180 04
Своп мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6110 34
Сыйақы алуға байланысты басқа да кіріс;

Дт
7310 25
Сыйақы төлеуге байланысты басқа да шығыс
Кт
3390 05
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 04
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер.

Дт
1280 06
Своп мәмілесі бойынша талаптар
2180 04
Своп мәмілесі бойынша талаптар
Кт
6290 13
Своп мәмілелері бойынша кіріс;

Дт
7480 13
Своп мәмілелері бойынша шығыс
Кт
3390 05
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 04
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер;
мәміленің әділ құнына есептелген оң/теріс түзету сомасына пайыздық своп:
Дт
3390 05
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 04
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1280 06
Своп мәмілесі бойынша талаптар
2180 04
Своп мәмілесі бойынша талаптар.

Дт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
Кт
1280 06
Своп мәмілесі бойынша талаптар
2180 04
Своп мәмілесі бойынша талаптар;

Дт
3390 05
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
4170 04
Своп мәмілесі бойынша міндеттемелер
Кт
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты.

Дт
8300 04
Белгіленген пайыздық своп
Кт
8600 04
Өзгермелі пайыздық своп;

Дт
8600 05
Белгіленген пайыздық своп
Кт
8300 05
Өзгермелі пайыздық своп.

105. Хеджирлеу құралы ретінде пайдаланылатын туынды құралдардың бухгалтерлік есебі хеджирлеу құралдарын қайта бағалаудан кіріс мен шығыс 5450 «Басқа да активтерді қайта бағалауға арналған резервтері» баланстық шотына жатқызылатын ақша қаражаты қозғалысын хеджирлеудің және таза инвестицияларды хеджирлеудің бухгалтерлік есебін қоспағанда, осы Нұсқаулықтың 8-тарауында көзделген тәртіппен жүзеге асырылады.

Дт
1610 01
Берілген қысқа мерзімді аванстар
Кт
1010
Кассадағы ақша қаражаты
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты;
аквизициялық шығысқа ұшырау фактісін растайтын құжаттар негізінде:
Дт
7470 35
Аквизициялық шығыс
Кт
1610 01
Берілген қысқа мерзімді аванстар;

Дт
7470 35
Аквизициялық шығыс
Кт
3390 41
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметі бойынша делдалдармен есеп айырысу
3390 43
Қайта сақтанушылармен есеп айырысу;
аквизициялық шығысты төлеу кезінде:
Дт
3390 41
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметі бойынша делдалдармен есеп айырысу
3390 43
Қайта сақтанушылармен есеп айырысу
Кт
1010
Кассадағы ақша қаражаты
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты.

107. Егер аквизициялық ақша ағындары есепке алу саясатына сәйкес жүйелі және ұтымды әдісті пайдалана отырып, сақтандыру шарттарының топтары бойынша бөлінген жағдайда, онда сақтандыру шарттарының тобы танылған сәтке дейін аквизициялық шығысты төлеу (шарттардың талаптарына толық немесе ішінара байланысты) кезінде мынадай бухгалтерлік жазбалар жүзеге асырылады:

Дт
1610 01
Берілген қысқа мерзімді аванстар
Кт
1010
Кассадағы ақша қаражаты
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты;
аквизициялық шығысты өткізу фактісін растайтын құжаттар негізінде:
Дт
1620 04
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша аквизициялық шығыс бойынша талаптар
Кт
1610 01
Берілген қысқа мерзімді аванстар;

Дт
1620 04
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша аквизициялық шығыс бойынша талаптар
Кт
3390 41
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметі бойынша делдалдармен есеп айырысу
3390 43
Қайта сақтанушылармен есеп айырысу;
3350
Еңбекке ақы төлеу бойынша қысқа мерзімді берешек
және бір мезгілде:
Дт
3390 41
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметі бойынша делдалдармен есеп айырысу
3390 43
Қайта сақтанушылармен есеп айырысу
Кт
1010
Кассадағы ақша қаражаты
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты.

Дт
3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
4040 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
4040 12
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа
Кт
1620 04
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша аквизициялық шығыс бойынша талаптар.

Дт
3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
4040 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау.
4040 12
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа
Кт
3390 41
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметі бойынша делдалдармен есеп айырысу;
және бір мезгілде:
Дт
3390 41
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметі бойынша делдалдармен есеп айырысу;
Кт
1010
Кассадағы ақша қаражаты
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты.

Дт
7470 35
Аквизициялық шығыс
Кт
3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
4040 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау.

Дт
7440 24
Аквизициялық ақша ағындарының құнсыздануы бойынша резервтерді (провизияларды) қалыптастыру бойынша шығыс
Кт
1290 42
Аквизициялық ақша ағындары бойынша талаптар бойынша резервтер (провизиялар).

Дт
1290 42
Аквизициялық ақша ағындары бойынша талаптар бойынша резервтер (провизиялар)
Кт
6240 42
Аквизициялық ақша ағындарының құнсыздануы бойынша резервтерді (провизияларды) қалпына келтіруден (жоюдан) түскен кіріс.

Дт
1290 42
Аквизициялық ақша ағындары бойынша талаптар бойынша резервтер (провизиялар)
Кт
1620 04
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша аквизициялық шығыс бойынша талаптар.

сақтандыру (қайта сақтандыру) шарты бойынша сыйлықақы сомасына:
Дт
3390 18
Сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
3390 19
Шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
4040 17
Сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
4040 18
Шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
Кт
3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
4040 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау.
сақтандыру сыйлықақысын нақты алған кезде:
Дт
1010
Кассадағы ақша қаражаты
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
Кт
3390 18
Сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
3390 19
Шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
4040 17
Сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
4040 18
Шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары.

сақтандыру сыйлықақысын нақты алған кезде:
Дт
1010
Кассадағы ақша қаражаты
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
Кт
3510 41
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметі бойынша алынған аванстар;
сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарының тобы танылған кезде:
Дт
3510 41
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметі бойынша алынған аванстар
Кт
3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
4040 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау.

Дт
5610
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметі бойынша алынған аванстар.
Кт
5460
Басқа да резервтер.

Дт
3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
4040 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
Кт
6280 41
Сақтандыру түсімі (сақтандырудан кіріс).

Дт
7470 40
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметіне байланысты шығыс
Кт
3390 17
Туындаған шығын бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер.

Дт
3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
Кт
6280 41
Сақтандыру түсімі (сақтандырудан кіріс);

Дт
3390 17
Туындаған шығын бойынша сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
7470 41
Төлем бойынша сақтандыру шығысы
7470 42
Қайта сақтандыру бойынша сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру бойынша шығыс
Кт
3390 43
Қайта сақтанушылармен есеп айырысу
3390 44
Сақтанушылармен есеп айырысу;
және бір мезгілде:
Дт
7470 41
Төлем бойынша сақтандыру шығысы
7470 42
Қайта сақтандыру бойынша сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру бойынша шығыс
Кт
7470 40
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметіне байланысты шығыс;

Дт
3390 43
Қайта сақтанушылармен есеп айырысу
3390 44
Сақтанушылармен есеп айырысу
Кт
1010
Кассадағы ақша қаражаты
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты;

қайта сақтандыру бойынша шығыс сомасына:
Дт
7470 42
Қайта сақтандыру бойынша сақтандыру төлемдерін жүзеге асыру бойынша шығыс
Кт
1280 58
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау»
2060 01
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау»;
және бір мезгілде, тиесілі өтем сомасына:
Дт
1280 46
Қайта сақтандырушыларға қойлатын талаптар
Кт
6280 55
Қайта сақтандырудан кіріс;

Дт
1010
Кассадағы ақша қаражаты
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты
Кт
1280 46
Қайта сақтандырушыларға қойлатын талаптар.

Дт
7470 34
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету түріндегі сақтандыру шығысы
Кт
3390 12
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету.

Дт
3390 12
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету
Кт
6280 33
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетуді азайтудан кіріс.

Дт
7470 32
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық шығыс
Кт
3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
4040 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау;

Дт
7470 32
Сақтандыру (қайта сақтандыру) бойынша қаржылық шығыс
Кт
3390 12
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету
4040 13
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету.

Дт
3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
4040 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
Кт
3390 18
Сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
3390 19
Шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары;
4040 17
Сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
4040 18
Шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары;

Дт
3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
4040 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
Кт
3390 43
Қайта сақтанушылармен есеп айырысу
3390 44
Сақтанушылармен есеп айырысу;

Дт
3390 43
Қайта сақтанушылармен есеп айырысу
3390 44
Сақтанушылармен есеп айырысу
Кт
1010
Кассадағы ақша қаражаты
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты.

қайта сақтандыру ұйымы алдындағы міндеттемелер сомасына:
Дт
1280 58
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау»
2060 01
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау»
Кт
1620 06
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау;
2060 05
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау;
ұсталатын қайта сақтандыру шарттары бойынша міндеттемелер сомасына:
Дт
1620 06
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау
2060 05
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау
Кт
3390 42
Қайта сақтандырушылармен есеп айырысу
нақты ақы төлеу кезінде:
Дт
3390 42
Қайта сақтандырушылармен есеп айырысу
Кт
1010
Кассадағы ақша қаражаты
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты;
цедент комиссиясының сомасына:
Дт
1630
Басқа да қысқа мерзімді активтер.
Кт
1280 58
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау»
2060 01
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау»;
цедент комиссиясын нақты алған кезде:
Дт
1010
Кассадағы ақша қаражаты
1030
Ағымдағы шоттардағы ақша қаражаты.
Кт
1630
Басқа да қысқа мерзімді активтер.

Дт
7470 37
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау амортизациясы бойынша шығыс
Кт
1280 58
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау»
2060 01
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау».

Дт
1280 60
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
2060 03
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
Кт
6280 56
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активін қалыптастырудан кіріс.

Дт
7470 33
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетуді азайту бойынша шығыс
Кт
1280 60
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
2060 03
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі.

Дт
1620 06
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау;
2060 05
Қайта сақтандыру активі бойынша болашақ ақша ағындарын бағалау
Кт
1280 58
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
2060 01
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау

Дт
1280 46
Қайта сақтандырушыларға қойылатын талаптар
Кт
1280 58
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
2060 01
Қайта сақтандыру активі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
1280 60
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі
2060 03
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету бойынша қайта сақтандыру активі;

Дт
1010
Кассадағы ақшалай қаражат
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
1280 46
Қайта сақтандырушыларға қойылатын талаптар.

сақтандыру (қайта сақтандыру) шарты бойынша сыйлықақы сомасына:
Дт
3390 18
Сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
3390 19
Шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары;
4040 17
Сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
4040 18
Шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
Кт
3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
4040 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын жабудың қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
3390 23
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа
4040 12
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа
3390 12
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету
4040 13
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету.
сақтандыру сыйлықақысын нақты алған кезде:
Дт
1010
Кассадағы ақшалай қаражат
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
3390 18
Сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
3390 19
Шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары;
4040 17
Сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары
4040 18
Шығарылған қайта сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру сыйлықақылары.

сақтандыру сыйлықақысын нақты алған кезде:
Дт
1010
Кассадағы ақшалай қаражат
1030
Ағымдағы шоттардағы ақшалай қаражат
Кт
3510 41
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметі бойынша алынған аванстар;
сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарының тобын тану кезінде:
Дт
3510 41
Сақтандыру (қайта сақтандыру) қызметі бойынша алынған аванстар.
Кт
3390 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын өтеудің қалған бөлігі бойынша ақша ағыны бойынша міндеттемелер
4040 11
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттарын жабудың қалған бөлігі бойынша күтілетін ақша ағындарын ең жақсы бағалау
3390 23
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа
4040 12
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа
3390 12
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету
4040 13
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету.

Дт
3390 12
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету
4040 13
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету
Кт
6280 33
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзетуді азайтудан кіріс.

Дт
3390 23
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа
4040 12
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа
Кт
6280 34
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа амортизациясынан кіріс.

Дт
3390 23
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа
4040 12
Сақтандыру (қайта сақтандыру) шарттары бойынша маржа
Кт
3390 12
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету;
4040 13
Қаржылық емес тәуекелге тәуекелдік түзету.