Об утверждении Правил проведения хирургической стерилизации граждан

Күшін жойған Бұйрық ·№ 7 · 11.08.2026 жағдай бойынша

Деректемелер және дереккөз

Толық атауы: Об утверждении Правил проведения хирургической стерилизации граждан
Атауы (қаз.): Азаматтарға хирургиялық стерилдеуді жүргізу ережесін бекіту туралы
Акт түрі: Бұйрық
Заңдық күші: Күшін жойған
Тізілімдегі мәртебе коды: yts
Нөмірі: 7
Қабылданған күні: 07.01.2005
Көрсетілген редакция: 30.10.2009 AI22777_2.kaz
Соңғы өзгеріс: 30.10.2009
Мәтін тілі: қазақша
НҚА мемлекеттік тіркеу нөмірі: V050003352_
ЭКБ идентификаторы: 22777
Редакция идентификаторы: AI22777_2
Бастапқы дереккөз: ЭКБ zan.gov.kz (API)
Деректер жаңартылды: 03.08.2026 19:17

0 Азаматтарға хирургиялық стерилдеуді жүргізу ережесін бекіту туралы

"Азаматтардың ұрпақ жаңғырту құқықтары және оларды жүзеге асыру кепілдіктері туралы" Қазақстан Республикасының Заңын іске асыру мақсатында БҰЙЫРАМЫН :

1 1. Қоса беріліп отырған сәйкес азаматтарға хирургиялық стерилдеуді жүргізу ережесі бекітілсін.

2 2. Емдеу-алдын алу ісі, аккредиттеу, ақпаратты талдау департаменті (Нерсесов А.В.) осы бұйрықты Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркеуден өткізсін.

3 3. Әкімшілік департаменті (Акрачкова Д.В.) осы бұйрық ресми тіркеуден өткеннен кейін бұқаралық ақпарат құралдарында ресми жариялануын қамтамасыз етсін.

4 4. Облыстық, Астана және Алматы қалалары денсаулық сақтау басқармаларының (департаменттерінің) басшылары (келісім бойынша) осы бұйрықты іске асыру жөніндегі шараларды қабылдасын.

5 5. Осы бұйрықтың орындалуын бақылау Денсаулық сақтау Вице-Министрі С.Ә.Диқанбаеваға жүктелсін.

6 6. Осы бұйрық ресми жарияланған күнінен бастап қолданысқа енеді.

7 Азаматтарға хирургиялық стерилдеуді жүргізу туралы ереже

Қазақстан Республикасы
Денсаулық сақтау министрінің м.а.
2005 жылғы 7 қаңтардағы
№ 7 бұйрығына қосымша
Азаматтарға хирургиялық стерилдеуді жүргізу туралы ереже

1 1. Хирургиялық стерилдеуді қаламаған жүктіліктің алдын алу әдісі ретінде жасы отыз бестен асқан немесе екі баласы бар, медициналық айғақтары бар және жасы мен баласының санына қарамай азаматтардың келісімімен жасалады.

2 2. Хирургиялық стерилдеуді тек қана азаматтардың келісімімен, емдеу-алдын алу ұйымдарында стационар жағдайында, меншік түріне қарамай, көрсетілген қызмет түріне лицензиясы бар, аталған операцияны жасау қажеттілігін алдын ала құлағдар ете отырып жүргізіледі.

3 3. Азаматтардың хирургиялық стерилдеуге медициналық айғақтарды медициналық ұйымдарда, құрамында денсаулық сақтау ұйымдарының басшылары, дәрігер акушер-гинеколог, ауру шыққан жердің маман дәрігері бар комиссия (бұдан әрі - ДКК) белгілейді.

Медициналық айғақтары болған жағдайда аталған мамандардың қолы қойылған және медициналық ұйымның мөрімен куәландырылған толық клиникалық диагнозы қойылған қорытынды беріледі.
Әйелдерге акушерлік-гинекологиялық стационар жағдайында медициналық айғақтар қойылған жағдайда, ауру тарихына әйелдің ауруына (жай-күйіне) қарай маман дәрігердің, емдеуші дәрігердің және денсаулық сақтау ұйымының (бөлімшесінің) басшысының қолдарымен бекітіліп, тиісті жазбалар жазылады.

4 4. Хирургиялық стерилдеу хирургиялық стерилидеу әдісі бойынша арнайы дайындықтан өткен дәрігерлер (минилапоротомия, лапроскопия, вазектомия) жүргізеді.

5 5. Емдеу-алдын алу ұйымдарының дәрігер акушер-гинекологтар, уролог-андрологтар азаматтар хирургиялық стерилдеуге жолдама алу үшін өтініш жасаған кезде операцияға медициналық қарсы айғақтардың жоқтығын анықтау үшін тексеру, қарау жүргізеді.

Тексерудің деректері амбулаториялық науқастың медициналық картасына (№ 025/у нысаны) жазылады.
Хирургиялық стерилдеу бойынша операциялар жасауға байланысты азаматтарға іш қуысы хирургиялық операциялары үшін регламенттелген толық клиникалық тексеру өткізіледі.

6

6. Хирургиялық стерилдеу операцияларын жасауға медициналық қарсы айғақтар болмаған жағдайда азаматтарға ұйымдардың атауы мен мекен-жайы, көрінушіні тексерудің қорытындысы, ДКК қорытындысы, сондай-ақ көрінушінің жазбаша келісімі көрсетіле отырып азаматтарға медициналық ұйымға жолдама (028/у нысан) беріледі.

7

7. Хирургиялық стерилдеу операциясын жасар алдында емдеу-алдын алу ұйымының дәрігері мынадай медициналық есеп беру-есепке алу құжаттарын толтыруы қажет: "Амбулаториялық аурудың медициналық картасы" (№ 25/у нысан), "Қорытынды (анықталған) диагноздарды тіркеуге арналған статистикалық талон" (№ 25-2/у нысан), стационарда - "Стационарлық аурудың медициналық картасы" (№ 003-у нысан), операциялық журнал (№ 008/у нысан), сондай-ақ әйелдер консультациясы мен жалпы емдеу жүйесіндегі емханаға арналған көшірме.

15 Хирургиялық стерилдеуді жүргізу үшін медициналық айғақтар мен қарсы айғақтарының тізбесі

Қазақстан Республикасы
Денсаулық сақтау министрінің м.а.
2005 жылғы 7 қаңтардағы
№ 7 бұйрығымен бекітілген
Азаматтарға хирургиялық стерилдеуді
жүргізу ережесіне қосымша
Хирургиялық стерилдеуді жүргізу үшін медициналық айғақтар мен қарсы айғақтарының тізбесі

1 1. Қазіргі немесе өткен уақыттағы барлық орындағы қатерлі ісіктер.

2 2. Қайталанған кесерово тілігі және балалары болған кезде гинекологиялық операциядан кейінгі жатырда тыртықтың болуы.

3 3. Эндокриндік жүйе аурулары:

1 1) тиреотоксикоз;

2 2) туа біткен немесе жүре біткен гипотиреоз;

3 3) ауыр нысандағы қант диабет;

4 4) жұбайлардың екеуінде де қант диабетінің болуы;

5 5) гиперпаратиреоз, гипопаратиреоз;

6 6) қантсыз диабет;

7 7) бүйрекүсті безі аурулары (белсенді фазасы немесе арнайы емдеуден кейін айқын қалдық құбылыстар);

8 8) амилоидоз.

4 4. Қан және қан өндіру мүшелерінің аурулары:

1 1) апластикалық анемия;

2 2) өршу сатысындағы тромбопеникалық және тромбопатикалық жағдайлар;

3 3) өршу сатысындағы геморрагиялық жағдайлар.

5 5. Психикалық бұзылулар (болашақ баланың анасы мен әкесінің психоневрологиялық ұйымда куәлануы):

1 1) психоздар, оның ішінде алкогольдық, дәрілік, шизофрениялық және басқа да неорганикалық психоздар;

2 2) органикалық аурулардың нәтижесінде тууындайтын өтпелі және созылмалы психоневрологиялық жағдайлар;

3 3) шизофрения;

4 4) параноиды жағдай;

5 5) жеке басының бұзылуы;

6 6) созылмалы маскүнемдік;

7 7) ақыл-ес кемістігі.

6 6. Жүйке жүйесі мен сезім мүшелерінің аурулары:

1 1) орталық жүйке жүйесінің ауыр асқыну ауруларынан өтуі (менингит, энцефалит, миелит пен энцефаломиелит);

2 2) орталық жүйке жүйесінің тұқымқуалаушылық және дегенеративті аурулары;

3 3) бытыраңқы склероздың барлық нысаны, орталық жүйке жүйесінің басқа да миелинсіздендіру аурулары;

4 4) эпилепсия - барлық нысаны;

5 5) каталепсия мен нарколепсия - барлық нысаны;

6 6) асқынған және уытты невропатия - өршу сатысындағы барлық нысаны;

7 7) бұлшық ет дистрофия мен миопатияның басқа да түрлері;

8 8) нұрлы төр қабығы торларының аурулары - ауыр нысаны, көру жүйесінің невриті, кератит, көру өткірлігінің төмендеуі өршіген туа біткен катаракта;

9 9) вестибулярлы аппарат аурулары;

10 10) отосклероз - барлық нысаны; есту қабілеті төмендеген есту нервісі аурулары; туа біткен саңыраулық, мылқаулық.

7 7. Қан айналымы жүйесінің аурулары:

1 1) үзіліссіз қайталанатын миокардит;

2 2) жүрек қысылуы белгісі бар созылмалы перикардит;

3 3) митральды, аортальды, үш жармалы қақпақша кемшіліктері, 2-3 дәрежедегі қан айналымы жеткіліксіздігі бар көп арналы кемшіліктер;

4 4) жиі кризисі бар 11А дәрежедегі гипертониялық ауру, 2-6-3 дәрежедегі қатерлі ісік;

5 5) ишемиялық жүрек ауруы - барлық нысан;

6 6) өкпе гипертензиясының болуы - 2-3-дәреже;

7 7) жүрек қағысы мен өткізгіштің бұзылуы: 3 дәрежедегі атриовентрикулярлы блокадалар, жыпылық артемиясы, жиі ұстамалары бар пароксизмальды тахикардия;

8 8) аорта анавризмы;

9 9) артерия эмоболиясы мен тромбозы;

10 10) түйіншек периартериит және ұқсас жағдайлар;

11 11) қан айналым жүйесінің басқа да туа біткен кемшіліктері;

12 12) өкпе гипертензиясы симптомдары кезінде шығарылған хирургиялық кемшіліктерінің коррекциядан кейін жағдайлар, туа біткен кемшіліктерді толық емес хирургиялық түзетулер, септальды кемшіліктер мен ашық артериальды өткізудің реканализациясы;

13 13) жүректің басқа қақпақшаларының қанағаттанарлықсыз жағдайындағы жүректің қақпақшаларын протездегеннен кейінгі жағдай.

7 7. Тыныс алу мүшелерінің аурулары:

1 1) қолқа, трахея немесе бронхтардың стенозы;

2 2) бронхиальды демікпе - ауыр нысан;

3 3) бронхоэктатикалық ауру - ауыр, гормонотәуелді нысан;

4 4) өкпе-жүрек жеткіліксіздігі бар, ішкі мүшелердің амилоидозымен өкпе және өкпе қабығы аурулары;

5 5) өкпе поликистозы;

6 6) 2-б және 3-дәрежелі тыныс алу кемістігі бар тыныс алу мүшелері аурулары;

7 7) өкпе туберкулезінің ауыр нысандарымен ауырғандар.

9 9. Ас қорыту мүшелері аурулары:

1 1) өңештің сүмбілеуге келмей тарылуы және стенозы;

2 2) жасанды өңеш;

3 3) стенозы және анамнездегі қан кетуі бар асқазан мен ұлтабар жарасы;

4 4) алдыңғы қуыс қабырғасы алшақтаған елеулі мөлшердегі іш қуысының жарығы;

5 5) ішек қан қететін уақытша оңалу сатысындағы жиі өршитін жұқпалы энтелиттер мен колиттер;

6 6) операция жасалған асқазан синдромы;

7 7) функциясы бұзылған бауыр мен өт жолының созылмалы аурулары және бауыр циррозы;

8 8) ішек дисбактериозыы, ауыр түрі;

9 9) созылмалы қайталанатын гломерулонефрит;

10 10) жіті және созылмалы бүйрек кемістігі;

11 11) бүйрек және басқа органдар (тұрақты гипертония) бұзылған бүйрек паренхимдерінің аурулары жалғыз бүйректің созылмалы қайталанатын пиелонефриті;

12 12) бүйрек функциясы бұзылған гидронефроз (екі жақты, жалғыз бүйрек, туа біткен);

13 13) бүйрек кемістігі бар бүйрек поликистозы;

14 14) әйелдердің жыныс мүшелері араласқан жыланкөздер және оларды түзеу операциясынан кейінгі жағдай.

11 11. Сүйек-бұлшық ет жүйесінің және біріктіру тіндерінің аурулары:

1 1) біріктіру тіндерінің диффуздық аурулары;

2 2) буындар функциясы ауыр бұзылған ревматоидты артрит және басқа да асқынудан тыс қабыну артропаттар;

3 3) функциясы бұзылған тірек-двигатель аппаратының аурулары (шорланған спондилит, остеохондропатия);

4 4) қолдарды, саусақтардың (барлығын немесе 4 саусақты) кесу;

5 5) аяқтарды, табандарды (толық) кесу.

12 12. Туа біткен аномалия: бір типті даму кемістігі бар балалардың қайталанып тууы; хромосомды аномалиясы бар баланың тууы; жоғары дәрежелі пенетрант бар ата-анасының бірінен болған доминантты тұқым қуалайтын аурулар.

13 13. Тұқым қуалайтын және туа біткен аурулар:

1 1) нақты белгіленген ауру бар балалардың монотектік ацурулары кезінде (амин қышқылының, көмірсутегінің, гликолипидті, алмасулар бұзылуы) патологиялы текті жұбайының біріндегі гетерезиготтық берілу;

2 2) бір типті даму кемістігі бар балалардың қайталанып тууы;

3 3) жоғары дәрежелі пенетрант бар ата-анасының бірінен болған доминантты және рецессивті тұқым қуалайтын аурулар.

14 14. Хирургиялық стерильдеу үшін қарсы айғақ мыналар табылады:

1 1) жіті (немесе асқыну сатысындағы созылмалы) жұқпалы аурулар;

2 2) жіті (немесе асқыну сатысындағы созылмалы) қабыну аурулар;

3 3) декомпенсация сатысындағы өмірлік маңызды мүшелердің созылмалы аурулары;

4 4) жүрек-қан тамыры жүйесі аурулары кезіндегі гемодинамика көрсеткіштерінің бұзылуы;

5 5) қан және қан өндіру мүшелері аурулары кезіндегі гемотологиялық көрсеткіштердің бұзылуы.