«Техникалық реттеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 8-бабының 1) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

1) осы бұйрыққа қол қойылған күннен бастап бес жұмыс күні ішінде оның қазақ және орыс тілдеріндегі электрондық түрдегі көшірмесін Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінің «Қазақстан Республикасының Заңнама және құқықтық ақпарат институты» шаруашылық жүргізу құқығындағы республикалық мемлекеттік кәсіпорнына Қазақстан Республикасының нормативтік құқықтық актілерінің эталондық бақылау банкіне ресми енгізу үшін жіберуді;

Қазақстан Республикасы
Энергетика министрі
2026 жылғы 29 шілдедегі
№ 285-н/қ
бұйрығына қосымша
«Сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдауға арналған магистральдық құбырларға қойылатын талаптар туралы»
ТЕХНИКАЛЫҚ РЕГЛАМЕНТ

1. Осы «Сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдауға арналған магистральдық құбырларға қойылатын талаптар туралы» техникалық регламент (бұдан әрі – техникалық регламент) «Магистральдық құбыр туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 6-бабының 6) тармақшасына және «Техникалық реттеу туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 8-бабының 1) тармақшасына сәйкес әзірленді.

2. Осы техникалық регламент плюс 20 ºС температурада қаныққан булардың қысымы 0,2 МПа-дан жоғары болатын сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын сұйытылған күйде тасымалдауға арналған магистральдық құбырларға (бұдан әрі – магистральдық құбырлар) қойылатын талаптарды жобалау (инженерлік іздестірулерді қоса алғанда), құрылыс (реконструкциялау), пайдалану, консервациялау, тарату (жою), сондай-ақ олардың сәйкестігін бағалау қағидалары кезінде Қазақстан Республикасының аумағында қолдануға және орындауға арналған міндеттерді белгілейді.

3. Осы техникалық регламенттің техникалық реттеу объектілері сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдауға арналған магистральдық құбырлар, оның ішінде номиналды диаметрі DN400-ге дейін (қоса алғанда) және артық қысымы 1,2-ден 10 МПа-ға дейін (қоса алғанда) болатын тармақтары болып табылады.

4. Осы техникалық регламент сұйытылған күйдегі этан және пропан фракцияларын тасымалдау кезінде адам өмірі мен денсаулығын, жануарлар мен өсімдіктерді, мүлікті және қоршаған ортаны қорғауды, экологиялық қауіпсіздікті, энергетикалық тиімділікті және ресурстарды үнемдеуді қамтамасыз ету мақсатында әзірленді.

авария – ғимараттардың, құрылыс жайлардың және/немесе техникалық құрылғылардың бұзылуы, бақылаусыз жарылыс және/немесе қауіпті заттардың шығуы;
ағып кетуді анықтау жүйесі – магистральдық этан құбырларында және пропан құбырларында ағып кетулердің алдын алу, анықтау және салдарын азайту үшін қолданылатын ағып кетуді анықтауға арналған құралдар жиынтығы;
атаулы диаметр – мөлшердің ішкі диаметрдің бүтін мәніне дейін дөңгелектелген және өлшемділікті белгілемей миллиметрде көрсетілген сандық белгісі;
ең аз арақашықтық – тәуекел деңгейі қолайлы болып табылатын ғимараттардан, құрылысжайлардан, тех никалық құрылғылардан магистральдық құбырлардың осіне дейінгі арақашықтық;
жер учаскесіне сәйкестендіру құжаты – жер, құқықтық және қала құрылысы кадастрларын жүргізу мақсатында қажетті, жер учаскесінің сәйкестендіру сипаттамаларын қамтитын құжат;
құбыр – газ тәрізді, сұйық және сұйытылған күйдегі өнімдерді тасымалдауға арналған, өзара тығыз және берік қосылған құбырлардан, құбыр бөлшектерінен және арматурадан тұратын құрылысжай;
магистральдық құбырдың күзет аймағы – магистральдық құбыр объектілеріне іргелес және халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету мен құбыр объектілерін қауіпсіз әрі іркіліссіз пайдалану үшін қажетті жағдайлар жасауға арналған, оның шегінде аумақты белгілеу мақсаттарына сай келмейтін қызмет түрлеріне шектеу қойылатын немесе тыйым салынатын күзет және пайдалану жағдайларындағы (құрлықтағы және (немесе) судағы) аумақ;
магистральдық құбыр объектісі – тиісті ғимараттар, құрылысжайлар және техникалық құрылғылар кешенін қамтитын сұйытылған күйдегі өнімдерді тасымалдау процесінде бір немесе бірнеше өзара байланысты технологиялық операцияларды орындауға арналған магистральдық құбырдың құрамдас бөлігі;
магистральдық құбыр объектісін жою – қалдықтарды пайдалануды тоқтату, демонтаждау және/немесе қайта бейіндеу, бөлшектеу, сондай-ақ кәдеге жарату және магистральдық құбыр объектісі алып жатқан ортаны адам өмірі мен денсаулығы үшін қауіпсіз және кейіннен қолдануға жарамды күйге келтіру жөніндегі шаралар кешенінің орындалуы;
магистральдық құбыр объектісін немесе оның бөлігін консервациялау – магистральдық құбыр объектісін немесе оның бөлігін уақытша пайдалануды тоқтатқан кезеңде техникалық жұмысқа жарамды күйде сақталуы үшін іс-шаралар кешенінің орындалуы;
магистральдық пропан құбыры – осы техникалық регламент талаптарына сәйкес келетін сызықтық бөліктен және сұйытылған күйдегі пропан фракциясын қауіпсіз тасымалдауды қамтамасыз ететін объектілерден тұратын біртұтас өндірістік-технологиялық кешен;
магистральдық этан құбыры – осы техникалық регламент талаптарына сәйкес келетін сызықтық бөліктен және сұйытылған күйдегі этан фракциясын қауіпсіз тасымалдауды қамтамасыз ететін объектілерден тұратын біртұтас өндірістік-технологиялық кешен;
магистральдық этан құбырының және пропан құбырының сызықтық бөлімі – өнімдерді тікелей тасымалдау жүзеге асырылатын жерасты, су астындағы, жерүсті және жерден жоғары жүргізілген құбырлар;
магистральдық құбыр объектісін қабылдау – магистральдық құбыр объектісінің пайдалануға беруге әзірлігін растайтын, магистральдық құбыр объектісінің құрылыс (реконструкциялау) аяқталған жобалау құжаттамасының осы техникалық регламенттің талаптарына, басқа регламенттер мен оған қолданылатын заңнамалық құжаттардың талаптарына сәйкестігін бағалайтын нысан;
магистральдық құбыр объектісін жөндеу – магистральдық құбырдың желілік бөлігінің және/немесе оның объектілерінің пайдалану ресурсын және/немесе пайдалану параметрлерін толық немесе ішінара қалпына келтіру жөніндегі іс-шаралардың орындалуы;
магистральдық құбырды пайдаланудың технологиялық режимі – жобалау құжаттамасында көрсетілген мәндер шегінде белгіленетін магистральдық құбыр арқылы өнімдерді тасымалдаудың технологиялық процесі параметрлері мәндерінің жиынтығы;
магистральдық құбырдың пайдалану параметрлері – жобалау құжаттамасында көрсетілген мәндер шегінде белгіленген магистральдық құбырдың техникалық сипаттамаларының жиынтығы;
магистральдық құбырды пайдалану – техникалық қызмет көрсету, жөндеу, техникалық диагностикалау және жедел-диспетчерлік басқаруды қамтитын пайдалану құжаттамасына сәйкес магистральдық құбырдың жұмыс істеуін қамтамасыз ету қызметі;
оқиға – қауіпті өндірістік объектіде қолданылатын техникалық құрылғылардың істен шығуы немесе зақымдануы, технологиялық процесті қауіпсіз жүргізуді қамтамасыз ететін параметрлерден ауытқу, бірақ аварияға әкеп соқпайтын жағдай;
өнімдер – осы техникалық регламенттің 1-қосымшасында келтірілген көрсеткіштерге сәйкес келетін және тасымалдауға дайындалған сұйытылған күйдегі этан және пропан фракциялары;
өнімдерді қабылдау-түсіру пункті – өнімдерді тапсыратын тарап (немесе оның өкілдері) қабылдайтын тарапқа (немесе оның өкілдеріне) берілетін өнімнің сандық және физика-химиялық көрсеткіштерін өлшеу және есепке алуға арналған магистральдық құбыр объектісі;
өтемдік іс-шаралар – типтік емес материалдармен, конструкциялармен немесе ең аз арақашықтықты бұзумен байланысты ықтимал тәуекелдерді бейтараптандыруға бағытталған жалпы қабылданған нормативтерден ауытқулар кезінде талап етілетін қауіпсіздік деңгейін қамтамасыз етуге мүмкіндік беретін инженерлік-техникалық және ұйымдастырушылық шешімдер жиынтығы;
пайдалануды бақылау – магистральдық құбыр объектілерін пайдалану кезінде осы техникалық регламенттің талаптарына сәйкессіздіктерді анықтауға және жоюға бағытталған іс-шаралар кешенін орындауды көздейтін сәйкестікті бағалау нысаны;
пайдалану құжаттамасы – магистральдық құбыр объектілерін пайдалану қағидаларын, пайдалану параметрлерінің мәндерін айқындайтын және олардың пайдаланылуы туралы мәліметтерді қамтитын құжаттар жиынтығы;
пайдаланушы ұйым – Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес құрылған, меншік құқығында немесе өзге заңды негізде магистральдық құбырды пайдалануды жүзеге асыратын және оны пайдалану қауіпсіздігі үшін жауапкершілік атқаратын, магистральдық құбырдың қызметін басқару, қызмет көрсету және оны пайдалану параметрлерін қолдау үшін қажетті персоналмен және материалдық-техникалық ресурстармен қамтамасыз етілген заңды тұлға.
пропан фракциясы – негізінен көмірсутек қоспаларымен араласқан және мұнай химиясы, газ және мұнай өңдеу кәсіпорындарында өндірілетін пропаннан (массасы бойынша кемінде 95%) тұратын көмірсутек қоспасы;
санитарлық-қорғау аймағы – адамның тіршілік ету ортасы мен денсаулығына, химиялық, физикалық немесе биологиялық әсер ету көздері болып табылатын объектілер мен өндірістердің айналасында орнатылатын арнайы пайдалану режимі бар территория;
сорғы айдау станциясы – тасымалданатын өнімдерді қабылдау, сақтау және магистральдық құбырлардың сызықтық бөлігіне беруге арналған ғимараттар, құрылысжайлар мен техникалық құрылғылар кешенін білдіретін магистральдық құбырдың құрамдас бөлігі;
технологиялық құбыр – технологиялық құбырларға технологиялық процесті жүргізуді және жабдықты пайдалануды қамтамасыз ететін, кәсіпорын балансындағы өнімдер тасымалданатын өнеркәсіптік кәсіпорындар шегіндегі құбырлар жатады.
технологиялық регламент – процестің немесе оның жеке кезеңдерінің (операцияларының) технологиясын, өнімдер өндірісінің режимдері мен технологиясын, техникалық жетекші бекітетін қауіпсіз жұмыс шарттарын айқындайтын нормативтік-техникалық құжат;
этан фракциясы – негізінен көмірсутек қоспаларымен араласқан және мұнай химиясы, газ және мұнай өңдеу кәсіпорындарында өндірілетін этаннан (массасы бойынша кемінде 95%) тұратын көмірсутек қоспасы.

1) магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерінің қауіпсіздігін, пайдалану және энергетикалық тиімділігін арттыруға, сондай-ақ қолданылатын технологиялар, техникалық құрылғылар, машиналар, жабдықтар және материалдарға қатысты ғылыми-зерттеу, технологиялық, тәжірибелік-конструкторлық және жобалау-іздестіру жұмыстарын жүргізу және олардың нәтижелерін енгізу;

8) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қызмет ету мерзімін кемінде 30 жылға қамтамасыз ету үшін коррозиядан қорғау және қорғаныс жабындарын әдістерін қолдана отырып пайдаланудың қалыпты жағайлары үшін осы техникалық регламенттің 8-қосымшасы мен 4-тарауы 6-бөлімінің 7 және 8-параграфтарында көрсетілген стандарттау бойынша материалдарды, тиісті құжаттарды қолдану.

2,5-тен жоғары 10,0 МПа-ға дейін қоса алғанда жұмыс қысымы бар I класты;
1,2-ден жоғары 2,5 МПа-ға дейін қоса алғанда жұмыс қысымы бар ІІ класты.

3) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының учаскелері ҚР СТ ISO 13623 «Мұнай және газ өнеркәсібі. Құбырлар арқылы тасымалдау жүйелері» стандартына сәйкес есеп айырысу коэффициенттері негізінде трассаның өту шарттарына және халықтың қауіпсіздігін қамтамасыз ету жөніндегі шараларға байланысты құбырдың конструкциялық параметрлеріне (болат таңдау, қабырға қалыңдығы, созылғыштық, беріктік және т.б.) және сынау қысымының шамасына қойылатын қосымша талаптарды айқындайтын санаттарға бөлінеді;

4) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының өту трассасы шарттары осы техникалық регламенттің 2-қосымшасындағы 1-кестеге сәйкес қабылданады; магистральдық этан құбырларының және пропан құбырлары учаскелерінің жіктелуі санаттар бойынша осы техникалық регламенттің 2-қосымшасындағы 2-кестеге сәйкес жүргізіледі;

5) магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына шаруашылық ішіндегі мақсаттар үшін, оның ішінде жер қойнауын пайдаланушының келісімшарттық аумағы шегінде өнімдер меншік иесінің немесе өзге де құық иеленушінің аумағы шегінде өнімдерді тасымалдауға арналған кәсіпшілік, технологиялық және өзге де құбырлар, сондай-ақ тұтынушыларға өнімдерді тасымалдауға арналған тарату құбырлары жатпайды;

6) магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына жататын объектілері бар технологиялық құбырларды жобалау, салу және пайдалану ҚР ҚЖ 3.05-103 «Технологиялық жабдық және технологиялық құбырлар», МЕМСТ 32569 «Технологиялық болат құбырлар. Жарылыс-өрт қауіпті және химиялық қауіпті өндірістерде орнатуға және пайдалануға қойылатын талаптар», ВҚН 51-3-85 «Кәсіпшілік болат құбырларды жобалауды» қоса алғанда технологиялық және кәсіпшілік құбырларға жататын нормативті-техникалық құжаттарға сәйкес, сондай-ақ Қазақстан Республикасының Төтенше жағдайлар министрлігінің 2021 жылғы 27 шілдедегі № 359 бұйрығымен бекітілген «Технологиялық құбыржолдарды пайдалану кезіндегі қауіпсіздік жөніндегі нұсқаулығына» сәйкес жүргізіледі.

құбырдың диаметрі мен ұзындығы;
кран түйіндерінің орналасуы мен саны;
құбырды төсеудің конструкциялық схемалары;
құбырға жақын жерде жұмыс істейтін халық пен персоналдың қауіпсіздігі;
қоршаған ортаны қорғау;
басқа құрылысжайлардың болуы;
пайдалы қазбалардың болуы;
инженерлік-геологиялық және климаттық жағдайлар;
құбырды салуға және пайдалануға қойылатын талаптар;
жергілікті талаптар;
аумақты дамытудың перспективалары;
ірі және орта өзендердің, көлдер, сор учаскелері, автомобиль және темір жолдар, шұңқырлар, қолданыстағы құбырлар, электр беру желілері мен байланыс желілері, ауыл шаруашылық алқаптары;
археологиялық ескерткіштер (қорымдар, қоныстар);
коррозиялық қауіп факторларының болуы;

3) құбырлар трассасын таңдау кезінде құбыр қауіпсіздігіне әсер ететін және халық пен қоршаған ортаға теріс әсер ететін, соның ішінде өнеркәсіптік шығарындылардың атмосфераға таралу заңдылықтарын тудыратын табиғи және техногендік шығу тегі сипаттағы барлық құбылыстарды, процестер мен факторларды зерттеу қажет;

8) құбыр трассасын таңдау кезінде қалалар мен басқа елді мекендердің, өнеркәсіптік және ауыл шаруашылық, автомобиль жолдарының және басқа объектілердің және жобаланатын құбырдың, сондай-ақ құбырды салу және пайдалану кезеңіндегі жағдайлар (қолданыстағы, салынудағы, жобаланған және реконструкцияланатын ғимараттар мен құрылысжайлар, су объектілерін пайдалану және басқалар) ескерілуге тиіс, магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын салу және пайдалану процесінде табиғи жағдайлардың өзгеруін болжау қажет;

елді мекендерде;
автомобиль және темір жол тоннельдерінде;
электр кабелі мен байланыс кабельдерімен бір тоннельдерінде.

11. Сұйытылған көмірсутекті газдарды тасымалдайтын магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары үшін күзет зоналары құбыр осінен екі жағынан 100 метр арақашықтықта, шартты сызықтармен шектелген жер учаскесі ретінде Қазақстан Республикасының «Магистральдық құбыр туралы» Заңына сәйкес белгіленеді.

13. Күзет аймақтары құбыр объектілері айналасында пайдаланушы ұйымның ұсынысы бойынша жергілікті атқарушы органдар арқылы орнатылады. Күзет аймақтарының шекаралары белгіленген тәртіппен айқындалады және жергілікті жерде арнайы белгілермен белгіленеді. Қорғау аймақтарындағы қызметке қойылатын шектеулерді сақтау Қазақстан Республикасының магистралдық құбыржол саласындағы заңнамасымен және Қазақстан Республикасының өзге де заңнамасымен көзделеді.

15. Магистральдық құбырлардың күзет аймақтары шегінде жер учаскелерінде арнайы жер пайдалану режимі бар және меншік иелері/жер пайдаланушылардан бұл жер учаскелері алыннбайды, тек желілік құрылысжайлар алаңдарына (желілік крандар, жинақталған трансформаторлық кіші станция, байланыс мачталары және т.б.) және трассалық электр беру желілері бойындағы бағаналарына арналған тұрақты пайдалану үшін жер беру жағдайларын қоспағанда.

16. Жобаланған, салынудағы немесе реконструкцияланып жатқан объектілерден, ғимараттар мен құрылысжайлардан (магистральдық құбыр құрамына кірмейтін) магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына дейінгі ең аз арақашықтықты айқындау осы техникалық регламенттің 3-қосымшасына сәйкес жүзеге асырылады.

18. Тар жағдайларда, ғимараттар, құрылысжайлар және басқа объектілерге жақын орналасқан учаскелерде магистральдық этан құбырларының және/немесе пропан құбырларының герметикасы істен шыққан жағдайда тасымалданатын өрт-қауіпті және жарылғыш өнімдердің қасиеттерін ескере отырып, олардың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін техникалық және технологиялық шешімдер көзделуі қажет.

20. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау кезінде құбыр осінен жобалау құбырларының құрамына кірмейтін ең жақын ғимараттар мен құрылысжайарға дейінгі ең аз арақашықтықты қысқарту жағдайында қаупсіздікті қамтамасыз ету мақсатында ҚР ҚН 1.02-03 «Құрылысқа арналған жобалау құжаттамасын әзірлеу, келісу, бекіту тәртібі және құрамы» талаптарына сәйкес жобаланатын құбырлардың пайдалану қауіпсіздігін қамтамасыз ететін қажетті іс-шаралар әзірленеді, оның ішінде:

3) басты диспетчерлік басқарудан, ағып кетуді анықтау жүйесінен түсетін сигоналдар немесе осындай іс-қимылдар үшін рұқсат етілген кез келген сигналдар бойынша магистралдық этан құбырларындағы айдауды тоқтатуды және бекіту арматурасы тораптарын автоматты немесе қашықтықтан басқару режимінде жабуды қамтитын ұйымдастырушылық-техникалық шаралар;

5) магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын периметрдің күзет сигнализациясы жүйесімен, қолжетімділікті бақылау және бейнебақылау жүйесімен, автоматты өрт сигнализациясы жүйесімен, стационарлық газ сезгіш датчиктермен, дауыс зорайтқыш байланыспен және құлақтардыру жүйелерімен, желілік телемеханика жүйесімен жарақтандыру;

Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрлігі Төтенше жағдайларды және өнеркәсіптік қауіпсіздікті мемлекеттік бақылау комитеті Төрағасының 2012 жылғы 13 тамыздағы № 45 бұйрығымен келісілген Дәнекерленетін металдар мен олардың қосылыстарын визуалды және өлшеп бақылау жөніндегі әдістемелік ұсынымдарға сәйкес визуалды бақылау;
МЕМСТ ISO 17635 «Дәнекерлеу қосылыстарын бұзбайтын бақылау. Металл материалдарға арналған жалпы қағидаларға» сәйкес визуалды бақылау;
дәнекерлеудің технологиялық картасына (Welding Procedure Specification – дәнекерлеу технологиясының ерекшелігі) және жобалау құжаттамасына сәйкес өлшеп бақылау;
МЕМСТ 7512 «Бұзбай бақылау. Дәнекерленген қосылыстар. Радиографиялық әдіс» немесе басқа баламалы бұзбай бақылау әдісі, сондай-ақ дәнекерленген жіктерді/түйіспелерді физикалық бақылау бойынша радиографиялық бақылау әдісі;
МЕМСТ ISO 17640 «Дәнекерлеу қосылыстарын бұзбай бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Әдістер, бақылау деңгейлері және бағалау», МЕМСТ ISO 11666 «Дәнекерлеу қосылыстарын бұзбайтын бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Қабылдау деңгейлері» бойынша ультрадыбыстық бақылау әдісі.

21. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау және геологиялық-іздестіру жұмыстарын Қазақстан Республикасының сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы заңнамасында, Қазақстан Республикасының нормативтік-техникалық құжаттарында және осы техникалық регламентте айқындалған магистральдық құбырларға қойылатын талаптарға сәйкес орындау қажет.

1) қолданылатын конструктивтік, функционалды-технологиялық және инженерлік-техникалық шешімдерге;
2) қолданылатын техникалық құрылғылар, жабдықтар және материалдардың сипаттамаларға;
3) энергия ресурстарының бірлік шығысын сипаттайтын көрсеткіштерге.

Шөл және таулы аудандардағы, батпақты жерлердегі, тау-кен қазбалары аудандарындағы жекелеген учаскелерде, тұрақсыз топырақтарда, сондай-ақ табиғи және жасанды кедергілер арқылы өтетін өткелдерде құбырларды жерүсті (тіректерде) төсеуге жол беріледі және жобалау құжаттамасында айқындалады.
Құбырларды жерүсті (үйіндіде) төсеуге батпақты жерлерде, сортаңдарда, көпжылдық мұздатылған топырақтардың таралу аудандарында жекелеген учаскелерде жол беріледі және жобалау құжаттамасында айқындалады.
Бұл ретте құбырдың жерасты төсемінен жерүсті немесе жерүсті төсеміне ауысатын жерлерінде оның зақымдануын болдырмайтын шаралар көзделуге тиіс.
Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау кезеңіндле олапрды төсеу тәсілін таңдау трассаның бедерін, табиғи және жасанды кедергілерді ескеретін инженерлік ізденіс деректері негізінде ҚР ҚЖ 3.05-101 «Магистральдық құбырлар» талаптарына сәйкес жүзеге асырылады.

24. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау кезінде (инженерлік ізденістерді қоса алғанда) есептік жүктемелер мен әсерлер, сондай-ақ олардың магистральдық құбыр объектілерінің беріктігі мен тұрақтылығына әсер ететін жағымсыз үйлесімдері ескерілуге тиіс. Магистральдық құбырлардың беріктігі мен тұрақтылығын есептеу схемалары мен әдістері тиісті жүктемелердің олардың объектілеріне әсер етудің негізгі ерекшеліктерін ескеруге тиіс.

25. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жобалау кезінде құбырдағы айдалатын өнімдердің ағынын жабуды қамтамасыз ететін ажыратқыш құбыр арматурасының түйіндері қарастырылуға тиіс. Ажыратқыш құбыр арматурасының көрші түйіндері арасындағы арақашықтық жобалау құжаттамасы мен осы техникалық регламентте айқындалады.

32. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерін салуды жобалау кезінде (инженерлік ізденістерді қоса алғанда), құрылысы (реконструкциялау) барысында жабайы жануарлардың миграциялық жолдары мен тұрақты мекендеу орындарын сақтауды қамтамасыз ететін іс-шаралар орындалады (соның ішінде көбею және қыстау кезеңдерінде).

Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының конструкциясы құбырішілік тазалау, диагностикалық, сондай-ақ және өнімдерді дәйекті тасымалдауды қамтамасыз ету үшін қолданылатын бөлу құрылғыларының кедергісіз өтуін қамтамасыз етуге тиіс және осындай құрылғыларды жіберу (іске қосу) және қабылдау тораптарымен жарақтандырылады.

36. Таулы және жер бедері қиындығы бар аймақтарда құбырларды жобалау кезінде магистральдық құбырлардың су ағындары, жер сілкінулері, тас құлау, опырылу, қар көшкіндері, сел ағыстары және басқа да қауіпті құбылыстар әсерінен тұрақтылығын қамтамасыз ететін инженерлік-техникалық шешімдер көзделуі қажет.

43. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының автомобиль жолдары (кез келген мақсаттағы, соның ішінде ауылдық және орман жолдары) мен теміржолдар арқылы өтетін өткелдерінде оларды зақымданудан қорғау жөніндегі шешімдер (қорғаушы металл қаптамаларда төсеу, темірбетон плиталармен жабу және өзге де тәсілдер) көзделеді. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын қорғау тәсілі жобалық шешімінде айқындалады.

44. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының және олардың құрылысжайларының есептік жұмыс сағаттарының саны өнімді тапсыратын және қабылдайтын кәсіпорындардың жылдық жұмыс графиктеріне сүйене отырып, жылына кемінде 8400 сағатты құрайтын жөндеу жүргізуге қажетті уақытты ескере отырып айқындалады. Бұл ретте өнімдерді жоспарлы жеткізу көлемін төмендетуге жол берілмейді.

47. Екіфазалы ағынның түзілуін болдырмау мақсатында ҚР ҚН 3.05-01 «Магистральдық құбырлар» сәйкес магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының кез келген нүктесіндегі ең төменгі қысым өнімдердің қаныққан буларының қысымынан 0,5 МПа-ға жоғары болуға тиіс. Ол үшін әрбір сорғы станциясының алдында және әрбір қабылдаушы тараптың алдында құбырда тиісті «өзіне дейін» қысым реттегіштері көзделуі қажет.

48. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының гидравликалық есебі өнімдерді сұйытылған күйде тасымалдау кезінде жүргізіледі. Тасымалданатын өнімдердің физикалық қасиеттерін есептеу тәртібі осы техникалық регламенттің 4-қосымшасында келтірілген. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының гидравликалық және жылулық есептеу тәртібі осы техникалық регламенттің 5-қосымшасында келтірілген.

53. Әрбір сорғы станциясының құрылысжайлары құрамында сорғылардың сақтандырғыш клапандары іске қосылған кезде өнімдерді қабылдау, сорғыларды және олардың байлау құбырларын босату, сондай-ақ сорғылардың кіреберісінде кавитацияға қарсы тірек қысымын жасау үшін арнайы арналған тастау желілері не болмаса жалпы сыйымдылығы магистральдық құбырдың тәуліктік өнімділігінің 0,03–0,05 бөлігіне тең бір немесе бірнеше жинақтаушы резервуарлар көзделуі қажет. Аталған талаптар жобалау құжаттамасына сәйкес айқындалады.

54. Бас сорғы станциясында авариялық ахуал туындаған кезде технологиялық процесті қауіпсіз режимге көшіруді қамтамасыз ету үшін аварияға қарсы қорғау жүйесі бар желілік кран тораптарын, сорғы агрегаттарын, басқаруды қоса алғанда, технологиялық процестерді диспетчерлік бақылау және басқару жүйелері көзделуге тиіс.

мұндағы H – сорғының сору түтікшесінің осінен төменгі генератор резервуарының асып кетуі, м;
– сорғы паспортына сәйкес кавитациялық қордың шамасы, өнімдер бағанасының метрi;
– резервуар мен сорғы арасындағы құбыр учаскесінің гидравликалық кедергісі, өнімдер бағанасының метрi.

мұндағы h – өнімдердің ең аз деңгейі, резервуардың төменгі генераторынан есептегенде, м;
D – резервуарды сорғымен байланыстыратын құбырдың диаметрі, м;
w – резервуарды сорғымен байланыстыратын құбырдағы өнімдердің жылдамдығы, м/с;
g=9,81 м/с2 – еркін түсу үдеуі.

резервуарға қайта жіберу;

69. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының көлденең және тік жазықтықтардағы иілуінің рұқсат етілетін радиустары беріктік, құбыр қабырғаларының жергілікті тұрақтылығы және орналасу тұрақтылығы шарттарынан есептеу арқылы айқындалуға тиіс. Тазалау және диагностикалау құралдарының өту шартынан туындайтын құбырдың ең аз иілу радиусы оның диаметрінің кемінде бес есесін құрайды.

70. Құбырлардың сорғы станциясының байлау құбырларына, тазалау және диагностикалау құралдарын іске қосу және қабылдау тораптарына, су бөгеттері арқылы өтпелерге, байламдарға және құбырларды қосу тораптарына жанасатын орындарында ішкі қысымның әсерінен және құбыр металы температурасының өзгеруінен туындайтын жанасушы құбыр учаскелерінің бойлық орын ауыстыру шамалары айқындалуы қажет. Аталған бойлық орын ауыстырулар магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына қосылатын көрсетілген конструктивтік элементтерді есептеу кезінде ескеріледі.

73. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын темірбетонды, шойынды және басқа да ауырлатқыштармен балласттау кезінде траншеяның ені жүктеме мен траншея қабырғасының арасындағы арақашықтық кемінде 0,2 м болуын қамтамасыз ету шартынан белгіленуге тиіс. Сонымен қатар құбырды ауырлататын жүктермен балласттау немесе анкирлеу құрылғыларымен бекіту кезінде траншея түбі бойынша ені атаулы диаметрден DN × 2,2-ден кем болмауға тиіс.

I тип – негізінен сыртқы жүктемеден топырақтың шөгуі мүмкін болатын, ал өз салмағынан шөгуі болмайтын немесе 5 см-ден аспайтын топырақ жағдайлары;
II тип – сыртқы жүктемеден болатын топырақ шөгуімен қатар олардың өз салмағынан шөгуі мүмкін болатын және оның мөлшері 5 см-ден асатын топырақ жағдайлары.
Шөгінділігі бойынша I типке жататын топырақтар үшін құбырларды жобалау шөгінді емес топырақ жағдайларындағыдай жүргізіледі. II типке жататын топырақтар үшін олардың шөгінділік қасиеттері ескерілуі қажет.

75. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын жерасты және жерүсті (үйіндіде) төсемдері кезінде жергілікті материалдарды пайдалана отырып, эрозияға қарсы іс-шаралар көзделуі қажет, ал жерасты құбырлары тік беткейлерді, жыраларды, суару арналарын және кюветтерді қиып өткен жағдайда қиылысу орындарында траншеяға судың енуіне және оның құбыр бойымен таралуына жол бермейтін бөгеттер көзделуі қажет.

76. Егер табиғи кедергілер болмаса, объектінің құбырға проекциясы шегінде және учаскелердің екі жағынан проекцияға іргелес жатқан елді мекендерден жоғары немесе бірдей белгілерде орналасқан жергілікті жерде салынатын құбырлар учаскелерінің бойында төгілген жағдайда, өнімдерді қауіпсіз жерге бұру үшін арықтар көзделуге тиіс.

78. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының су кедергілері арқылы өтетін суасты өткелдері гидрологиялық, инженерлік-геологиялық және топографиялық ізденістер деректері негізінде бұрын салынған суасты өткелдерін, өту орнындағы су кедергісінің режиміне әсер ететін қолданыстағы және жобаланатын гидротехникалық құрылысжайларды, су кедергісінің құбырымен қиылысатын берілген аудандағы түбін перспективалы тереңдету және түзету жұмиыстарын және балық ресурстарын қорғау талаптарын құрылыс ауданында пайдалану жағдайларын ескере отырып жобалануға тиіс.
Суасты өткелдерін төсеу қиып өтетін су кедергілерінің түбіне тереңдету арқылы көзделеді. Көму шамасы арнаның ықтимал деформацияларын және болашақ түбін перспективалы тереңдету жұмыстарын ескере отырып белгіленеді.
Суасты өткелдерін жобалау кезінде балластталған магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының үстіңгі белгісі инженерлік ізденістер негізінде айқындалған өзен арнасының болжамды шекті шайылу профилінен 0,5 м төмен, сондай-ақ өткел құрылысы аяқталғаннан кейінгі арнаның ықтимал деформацияларын ескере отырып, су айдыны түбінің табиғи белгілерінен кемінде 1 м төмен етіп белгіленеді.

1) құбырлардың теміржолдармен және санатталған автомобиль жолдарымен қиылысу бұрышы, әдетте, 90° тең болып қабылдануы керек, бірақ 60°-тан кем болмауы тиіс. Тиісті негіздеме болған жағдайда IV–V санаттағы автомобиль жолдарымен (оның ішінде құбырларға қызмет көрсетуге арналған автожолдармен) қиылысуға ең төменгі бұрыштың ең аз мәнін 35°-қа дейін азайту кезінде жол беріледі. Құбырлардың теміржолдар мен автомобиль жолдары арқылы өтпелері жолдардың үйіндімен өтетін жерлерінде не жобада тиісті негіздеме болған жағдайда нөлдік белгілер бар жерлерде көзделуі қажет;

құбырларды теміржолдар арқылы төсеу кезінде – әр жағынан үйінді еңісінің табанынан немесе ойық еңісінің жиегінен кемінде 50 м, ал су бұру құрылысжайлары болған жағдайда – ең шеткі су бұру құрылысжайынан;
құбыржолдарды автомобиль жолдары арқылы төсеу кезінде – арақашықтық үйінді беткейінің табанынан немесе жер төсемінің жиегінен 25 м, бірақ үйінді табанынан кемінде 2 м болуға тиіс;

теміржолдар үшін – үйінді еңісінің табанынан немесе ойық еңісінің жиегінен, ал су бұру құрылысжайлары болған жағдайда ең шеткі су бұру құрылысжайынан 50 м;
автомобиль жолдары үшін – жер төсемінің жиегінен 25 м арақашықтықта.

Құбырды пайдалану процесінде құбыр қабырғаларының ең жоғары немесе ең төмен температурасы тасымалданатын өнімдердің, топырақтың, сыртқы ауаның температурасына, сондай-ақ жел жылдамдығына, күн радиациясына және құбырдың қоршаған ортамен жылулық өзара әрекеттесуіне байланысты айқындалуы керек.

1 метр құбырдағы тасымалданатын өнімдердің салмағы , Н/м, мынадай формула бойынша айқындалады:
мұндағы рн – тасымалданатын өнімдердің тығыздығы, кг/м3;
g – 9,81 м/с2 - ге тең еркін түсу күшінің үдеуі;
– құбырдың ішкі диаметрі, см.

1) құбыр қабырғалары металындағы нормативтік температура айырмасы пайдалану процесіндегі немесе авариялық жағдайлар кезіндегі қабырғалардың ықтимал ең жоғары немесе ең төмен температурасы мен құрылыс-монтаждау жұмыстары аяқталған кездегі құбыр учаскесінің есептік схемасы тіркелетін ең төменгі немесе ең жоғарғы температура арасындағы айырмаға тең деп қабылдануы керек. Бұл ретте балласттауды есептеуге арналған рұқсат етілген температуралық айырма мен құбыр учаскелерін түйістіру кезіндегі дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарын жүргізу кезінде қоршаған орта температурасы I, II және III санаттағы учаскелер үшін жеке айқындалады;

мұндағы – дәнекерленген және интерференциялық механикалық қосылыстары бар құбырлар металының созылу (сығылу) нормативтік кедергілерін уақытша кедергінің тиісті ең төменгі мәндеріне тең қабылдау қажет. Аққыштық шектері құбырларға арналған стандарттар бойынша қабылданады МПа;
m – құбырдың жұмыс жағдайларының коэффициенті;
– материал бойынша сенімділік коэффициенттері;
– құбырдың жауапкершілігі бойынша сенімділік коэффициенті.
коэффициенттері осы техникалық регламенттің 6-қосымшасына сәйкес айқындалады.

Беріктік шегі бойынша айқындалатын қабырғаның қалыңдығы мына формула бойынша есептеледі:
ал ағып кету шегі бойынша айқындалатын қабырғаның қалыңдығы мына формула бойынша есептеледі:
мұндағы n – жүктеме бойынша сенімділік коэффициенті осы техникалық регламенттің 6-қосымшасына сәйкес айқындалады.
Қабырғаның есептік қалыңдығы рұқсат етілгендерді ескере отырып, мына формула айқындалады:
мұндағы – құбыр коррозиясын өтеу үшін қабырға қалыңдығына үстеме, см.
Есептік қалыңдықтарға қосылатын үстеменің негіздемесі жобалау құжаттамасында келтірілуге тиіс. Коррозияны өтеу үшін қабырғаның есептік қалыңдығына қосылатын үстеме айдалатын өнімдердің коррозия белсенділігі дәрежесін, пайдалану шарттарын, есептік қызмет ету мерзімін, коррозия жылдамдығын ескере отырып белгіленеді. Деректер болмаған жағдайда үстеме шамасы см құрауға тиіс.
Құбыр қабырғасы қалыңдығының алынған есептік мәні қолданыстағы стандарттарда (МЕМСТ, ТШ, құбырларға арналған спецификация) көзделген ең жақын үлкен атаулы , п мәніне дейін дөңгелектеледі.
Қабырға қалыңдығы қысым шамасы жұмыс (нормативтік) қысымының шамасынан кем болмайтындай шартты қанағаттандыруға тиіс. Бұл ретте құбыр қабырғасының қалыңдығына берілетін минустық рұқсат ескерілмейді.
Магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырлары учаскелерінің беріктігі мен орнықтылығын тексеру ҚР ҚЖ 3.05-101 «Магистральдық құбырлар» сәйкес орындалуы керек.
Жерасты құбырларының жол берілмейтін пластикалық деформацияларын болдырмау үшін тексеруді мынадай шарттар бойынша жүргізу қажет:
мұндағы – нормативтік жүктемелер мен әсерлерден құбырларда туындайтын ең жоғары (фибралық) жиынтық бойлық кернеулер, МПа;
ψ1 – құбыр металының екі осьті кернеулі күйін ескеретін коэффициент; созылушы бойлық кернеулер кезінде ол бірге тең деп қабылданады, ал сығылушы - кернеулер кезінде мына формула бойынша айқындалады:
мұндағы – нормативтік (жұмыс) қысымнан туындайтын сақиналық кернеулер, МПа, мына формула бойынша айқындалады:
мұндағы р – құбырлардағы жұмыс (нормативтік) қысымы, МПа;
– құбырлардың ішкі диаметрі, см;
– құбырлар қабырғасының атаулы қалыңдығы,см.
Құбырлардағы ең жоғары жиынтық бойлық кернеулер , МПа, құрылыс механикасының қағидаларына сәйкес құбырлардың көлденең және бойлық орын ауыстыруларын ескере отырып, барлық нормативтік жүктемелер мен әсерлерден (олардың үйлесімін ескере отырып) айқындалады.
Бұрылыстың қаттылығы мен кернеулі күйін айқындау кезінде оның құбырмен түйісу шарттарын және ішкі қысымның әсерін ескеру қажет.
Атап айтқанда, құбырлардың бойлық және көлденең орын ауыстырулары, топырақтың отыруы мен ісінуі болмаған жағдайда, тікелей және серпімді иілген учаскелер үшін ішкі қысымның, температуралық айырманың және серпімді иілудің нормативтік жүктемелері мен әсерлерінен болатын ең жоғары жиынтық бойлық кернеулер , МПа, мына формула бойынша айқындалады:
мұндағы μ– болаттың көлденең деформациясының айнымалы коэффициенті (Пуассон коэффициенті);
α– құбыр металының сызықтық кеңею коэффициенті, град-1;
E – айнымалы серпімділік параметрі (Юнг модулі), МПа;
Δt – қыздыру кезінде оң мән ретінде қабылданатын есептік температуралық айырма, °С;
ρ – құбырлар осінің серпімді иілуінің ең аз радиусы,см.
Жалғанатын бөлшектердің (үштіктердің, бұрылыстардың, өтпелердің және ішкі қысым әсер ететін құбырлардың басқа да элементтерінің) есептік қабырға қалыңдығы ҚР ҚЖ 3.05-101 «Магистральдық құбырлар» сәйкес айқындалуы керек.

92. Құбырларды бекіту және реттеу арматурасы, сондай-ақ тазалау мен диагностикалық құрылғыларды іске қосу және қабылдау тораптары камералары пайдалану режимдерінің температураларында, сондай-ақ авариялық жағдайлар туындаған кезде жұмысқа қабілеттілікті қамтамасыз ететін төмен температурада орындауда көзделеді.

93. Магистральдық этан құбырлары үшін болат құбырлар Қазақстан Республикасының ұлттық стандарттарына және/немесе халықаралық стандарттарға сәйкес өндіруші зауытының техникалық шарттары мен спецификациялары бойынша дайындалады. Өндіруші зауытқа нақты техникалық шарттар бойынша дайындалған құбыр өнімдеріне сәйкестік сертификаты болуы немесе алынуы қажет.

94. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары үшін құбыр жеткізуші өндіріс процесінің техникалық аудиті мен мәлімделген техникалық шарттар бойынша аттестатталған технология туралы қорытындыны ұсынады. Аудит мерзімі 3 жылдан артық болмауға тиіс және мамандандырылған авторизацияланған ұйым жүргізген болуы қажет.

1) магистральдық этан құбырлары үшін көміртекті және легирленген болаттан жасалған, ықтимал төмен температуралар жағдайында пайдалануға, жоғары коррозияға төзімділік пен сенімділікке арналған, халықаралық, ұлттық және мемлекетаралық стандарттар бойынша сынақтар кезінде айқындалатын кернеу астындағы сульфидті шытынауға төзімді құбырларға қойлатын техникалық талаптар бойынша келісілген жіксіз құбырлар. МЕМСТ ISO 3183 «Мұнай және газ өнеркәсібі құбырларына арналған болат құбырлар. Жалпы техникалық шарттар» талаптарын басшылыққа алу ұсынылады;

97. Құбырлардың негізгі металы мен дәнекерленген қосылыстарына арналған соққы тұтқырлығы (KCU) МЕМСТ 9454 «Металдар. Төмен, бөлме және жоғары температураларда соққы тұтқырлығын сынау әдістері» және МЕМСТ 6996 «Пісірілген қосылыстар. Механикалық қасиеттерін айқындау әдістері» талаптарына сәйкес айқындалады.

99. Бұл ретте соққы тұтқырлығы (KCU/KCV) сынақ нәтижелеріне сәйкес белгіленген талаптарға сәйкес қабылданады. «Соққы тұтқырлығы KCU/KCV» параметрі сапа сертификатында нақты сынақ температурасы бойынша көрсетіледі. Егер KCU/KCV мәні талапқа сәйкес келмеген жағдайда, осы құбыр партиясын жеткізу және оны қолдануға тыйым салынады.

100. Авариялық құралдар жиынтығында жоба бойынша әрқайсысы кемінде 90 м болатын екі бөлшектелетін құбырды қарастыру ұсынылады. Олар салқындатуға төзімді болаттан жасалған және құбыр жөндеуге жататын құбыр учаскелерінен өнімді айдап шығару мақсатында төгетін коллекторға қосылуға арналған. Олар уақытша жоспарлы жөндеу немесе аварияларды жою кезінде қазылатын жердегі шұңқырларға (амбары) бағытталады. Шұңқырларда тасталған өнімдерді кәдеге жарату мүмкін болмаған жағдайда өртелуге тиіс.

106. Технологиялық сорғылардың қозғалтқыштарын, ауа компрессорларын, өрт сорғыларын, жалпы алмасу және авариялық желдету жүйелерінің желдеткіштерін, авариялық жарықтандыру электр қабылдағыштарын электрмен жабдықтау Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 20 наурыздағы № 230 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10851 болып тіркелген) бекітілген Электр қондырғыларын орнату қағидаларына сәйкес Сенімділіктің I санатындағы бас сорғы станцияларында көзделуге тиіс .

108. Сорғы станциясының резервуарларын, сорғылары мен құбырларын үрлеу кезінде газдарды жағуға арналған факель биіктігі ҚР ҚН 3.05-01 «Магистральдық құбырлар» сәйкес, кемінде 10 м болуын көздейді және жақын орналасқан ғимараттан, құрылысжайдан, машинадан немесе сорғы станциясының аппаратынан рұқсат етілген жылу ағыны негізге алына отырып белгіленетін, бірақ кемінде 60 м арақашықтықта орналасады.

109. Магистральдық этан құбырларында және пропан құбырларында өнеркәсіптік қауіпсіздік талаптарына сәйкес сертификатталған, белгіленген тәртіппен қауіпті өндірістік объектілерде қолдануға рұқсаты бар, магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына қойылатын техникалық талаптарға жауап беретін арматура орнатылады.

Магистральдық құбырлардың желілік бөлігінде бекіту арматурасын орнату ҚР ҚН 3.05-01 «Магистральдық құбырлар» сәйкес көзделуге тиіс. Құбырларда орнатылатын желілік беіту арматураларының арақашықтығы 10 км аспауға тиіс. Тиісті жобалық есептеулер мен қауіпсіздікті қамтамасыз ету шешімдер болған жағдайда, бекіту арматуралары арасындағы арақашықтықты ұлғайту қажет болса, өтемдік іс-шараларды қолдану талап етіледі.
Құбырлардың қатарлас төселуі кезінде желілік бекіту арматурасының тораптары бір-біріне қатысты кемінде 50м жылжытыла отырып орналастырылуға тиіс.

115. Крандардың климаттық орындалуы МЕМСТ 15150 «Машиналар, аспаптар және басқа техникалық бұйымдар. Әртүрлі климаттық аудандарға арналған орындалулар. Қоршаған ортаның климаттық факторларының әсері бөлігінде санаттар, оларды пайдалану, сақтау және тасымалдау шарттарына» сәйкес айқындалады. Жұмыс ортасының температурасына байланысты крандардың орындалуы: магистральдық этан құбырлары үшін – кемінде минус 70 °C дейін; магистральдық пропан құбырлары үшін – кемінде минус 40 °C дейін.

116. Өндіруші кепілдік беретін бұйымның параметрлері: ресурс бойынша – кемінде 3000 цикл, қызмет ету мерзімі – кемінде 30 жыл. Арматура «А» герметикалық класына сәйкес келген жағдайда қолдануға рұқсат етіледі. Бұл МЕМСТ 9544 «Құбыр арматурасы. Бекітулердің герметикалық нормалары» стандартына сәйкес сынақ кезінде көрінетін ағып кетулердің болмауын білдіреді.

Магистральдық этан құбырларында және пропан құбырларында қолданылатын өлшеу құралдарының өлшем бірлігін қамтамасыз ету саласындағы заңнамаға сәйкес Қазақстан Республикасының аумағында қолдануға рұқсат етілуге тиіс, сондай-ақ белгіленген салыстырып тексеру аралықтарында салыстырып тексеруден өтеді.

126. Өнімдердің саны мен сапасын өлшеу жүйесінің құрамы, өнімдердің саны мен сапасын өлшеу жүйесінің құрамына кіретін өлшеу құралдары мен жабдықтардың техникалық және метрологиялық сипаттамалары осы техникалық регламенттің, жобалау барысында талаптары өнімдердің саны мен сапасын өлшеу жүйесіндле қолданылатын басқа да нормативтік құжаттардың жобалауға арналған техникалық тапсырмасы негізінде әзірленген жобаға сәйкес қабылданады.

128. Хроматографты қосу бойынша өнімдердің саны мен сапасын өлшеу жүйесін жарақтандыру МЕМСТ 33702 «Газ конденсатының, сұйытылған көмірсутек газының және жеңіл көмірсутектердің кең фракциясының көлемі мен сапа көрсеткіштерісн өлшеу жүйелері. Жалпы техникалық талаптар» жобалау шешіміне сәйкес айқындалады. Өнімдер құрамындағы компоненттерді өлшеу нәтижелерінің дәлдігі көрсеткіштерінің мәні МЕМСТ 10679 «Сұйытылған көмірсутекті газдар. Көмірсутек құрамын айқындау әдісі» талаптарына сәйкес қабылданады.

Сапа көрсеткіштерін өлшеу құралдарының құрамы осы өнім түріне арналған техникалық шарттар немесе техникалық шарттарда көрсетілген нормативтік құжаттармен реттеледі. Сапа көрсеткіштерін өлшеу құралдарын таңдау жобалау кезеңінде мыналарды ескере отырып орындалады:

134. Технологиялық процестерді басқаруды қамтамасыз ету және авариялық ахуалдар кезінде сигналдарды беру. Байланыс желілерінің топологиясы желілердің бірі үзілген кезде байланыс үздіксіздігін қамтамасыз ететін арналар мен байланыс тораптарын резервтеу арқылы сақиналы, торлы немесе жұлдызша түрінде қабылданады.

Желілер арасында сегменттеу және DMZ және брандмауэр арқылы кіруді басқару қамтамасыз етіледі.

144. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының суасты өткелдерінде байланыс кабелін төсеу инженерлік-геологиялық және гидрологиялық жағдайларға, құбырдың диаметріне, сондай-ақ жобалау шешімдеріне сәйкес жұмыстарды жүргізудің қабылданған технологиясына байланысты, құбырлардың осьтерінен арақашықтықта көзделуге тиіс.

147. Құбырдың қорғаныс корпусынан (қаптамасынан) тыс байланыс кабелін төсеген жағдайда, оны құбыр осінен кемінде 8м арақашықтықта орналасқан диаметрі 100мм хризотилцемент немесе полимер құбырлардың ұштарын үйінді табанының немесе кюветтің далалық жиегінің екі жағына қарай ұзындығы кемінде 1м-ден шығара отырып төсеу керек.

149. Тұрақты арнасы бар су кедергілері арқылы өтетін өткелдерде байланыс кәбельдері кемінде 1 м тереңдікке көміледі. Арнасы өзгеретін өзендер мен ерекше гидрогеологиялық жағдайлары бар өткелдерде кабельді тереңдету шамасы жобалау құжаттамасында айқындалады. Бұл ретте кабельді төсеу таяудағы 25 жылға есептелген түбінің ықтимал шайылуының болжамды белгісінен кемінде 0,5 м төмен тереңдікке жүргізіледі.

152. Инженерлік коммуникациялармен қиылысқан кезде байланыс кабелін хризотилцемент немесе полимер құбырларда олардың арасындағы саңылау бойынша тік бағыттағы арақашықтықты сақтай отырып, пайдаланушы ұйымның техникалық шарттарына сәйкес салу керек. Бұл ретте магистральдық этан құбырлар мен пропан құбырлар қиылысқан кезде жарықтағы арақашықтық кемінде 0,5 м көздейді.

156. Магистральдық этан құбырлары мен пропан құбырлары объектілері үшін supervisory Control And data Acquisition (диспетчерлік бақылау және басқару жүйесі) жүйелерімен технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйесі, аварияға қарсы қорғау жүйелері, өрт пен газды анықтау жүйелері (Fire&Gas System), желілік телемеханика жүйелері, ағып кетуді анықтау жүйелері мен құралдары, сондай-ақ бейнебақылау және қол жеткізуді басқару жүйелері көзделуге тиіс. Негізгі талаптар стандарттау жөніндегі құжаттармен және магистральдық этан құбырларының және пропан құбырлары иелерінің технологиялық регламентімен белгіленеді.

159. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының технологиялық процестерін басқарудың автоматтандырылған жүйесі ҚР ҚЖ 34.014 «Ақпараттық технологиялар. Автоматтандырылған жүйелерге арналған стандарттар кешені. Автоматтандырылған жүйелер. Терминдер мен анықтамаларға» сәйкес біртипті функционалдық, ұйымдық, техникалық және ақщпараттық құрылымда көзделеді. Олар біріздендірілген аппаратура негізінде және ақпараттық және бағдарламалық қамтамасыз ету бойынша ортақ шешімдер бойынша орындалады.

160. Аварияға қарсы қорғаныс жүйесіне технологиялық процестерді басқарудың автоматтандырылған жүйесінен функционалдық және аппараттық тұрғыдан тәуелсіз болуға, сондай-ақ оның жеке контроллерлер, қуат көздері және коммуникациялары болуға тиіс. Аварияға қарсы қорғаныс жүйесі мынадай функцияларды орындауды қамтамасыз етеді:

Жүйе мынадай функцияларды орындауды қамтамасыз етеді:

Операторлар мен диспетчерлердің серверлік жабдығын және автоматтандырылған жұмыс орнын (АЖО) қамтитын (Supervisory Control and Data Acquisition) диспетчерлік бақылау және басқару жүйесі бағдарламалық-техникалық кешен базасында іске асырылады.

пайдалану шарттарына сәйкес климаттық орындауда IP-бейнекамералар (күмбезді/стационарлық, оның ішінде ИҚ-жарықтандырғышы бар);
желілік бөлімнің объектілерінде және алаңдарда камераларды орналастыру (кран тораптары, тазалау және диагностикалау құралдарын қабылдау және іске қосу торабы, магистральдық сорғы станциясы, өнімдерді есепке алу торабы және басқалар);
заманауи кодектерді пайдалана отырып, бейне ағынын беруді қамтамсыз ету;
камераларды объектінің телемеханика және/немесе электрмен жабдықтау жабдықтары бар жергілікті көздерден (оның ішінде РоЕ арқылы) электрмен қуаттау.

бейнекамералар мен өңдеу орталығы арасында бейне ағындарын беруге арналған байланыс арналары.

Бейнедеректерді қабылдауды, өңдеуді, сақтауды және ойнатуды қамтамасыз ететін бейнесерверлер (VMS);
берілген кезең бойынша іздеу және қарау мүмкіндігі бар бейнежазбаларды архивтеу;
сигнал хабарламаларын қалыптастыру.
Операторлардың жұмыс орындары:
операторлар мен диспетчерлердің автоматтандырылған жұмыс орындары;
бейнебақылаудың жүйесін әкімшілендіру және басқару, визуалдандыру үшін бағдарламалық қамтылым.

белгіленген аймақтарда қозғалыстың бұзылуы;
объектілердің пайда болуын және жоғалуын тіркеу;
қозғалыс траекториясын талдау;
штаттар тыс ахуалдарды анықтау.

объектілерге рұқсатсыз кірудің алдын алу;
обьъектіге кіріп кету фактісін анықтау және бұзылу орнын айқындау;
кезекші персоналға дабыл сигналдарын қалыптастыру және беру;
күзет аймақтары мен дабыл құралдарының жай-күйін орталықтандырылған бақылау;

бейнебақылау жүйелерін пайдалана отырып, объектілерді қашықтықтан байқау;
оқиғаларға, дабылдарға, персоналдың іс-әрекеттерін тіркеу және оқиғаларды құжаттау;
жабдықтардың және байланыс желісінің жұмысқа қабілеттілігін бақылау;

қоршауларды, қақпаларды, есіктерді, таранға қарсы және қазуға қарсы құралдарды қолдану;
объектіні ескерту белгілерімен және визуалды бақылау құралдарымен жарақтандыру.

кіші жүйе қауіпсіздігін интеграциялау (күзет сигнализациясы, бейнебақылау, кіруді бақылау және басқару жүйесі, өрт сигнализациясы, ағып кетуді анықтау жүйесі);
ақпаратты бірыңғай басқару және көрсету орталығына беру.
Қауіпсіздіктің интеграцияланған жүйесі мыналарды қамтиды:
күзет сигнализациясының жүйесін (оның ішінде периметралды, мекенжайлық типті);
кіруді бақылау және басқару жүйесін;
өртті және ағып кетуді анықтау жүйесін;
құлақтандыру жүйесін (дыбыстау, сөйлеу);
жинау, өңдеу және көрсету ақпаратының жүйесін;
күзеттің инженерлік құралы (қоршау, кедергілер және басқалары);
қауіпсіздік жүйесінің телекоммуникациялық инфрақұрылымы.

175. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын салу кезеңінде олардың осьтерінен кемінде 15 м арақашықтықта ені 6 м IV санаттағы трасса бойымен өту көзделеді. Ол магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын салу кезінде – автокөліктің жүруімен жол төсемінсіз, жер төсемін көтеру арқылы ұйымдастырылады.

177. Салу кезеңіне арналған магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына арналған құрылыс жолағының ені нормативтік-техникалық құжаттаманың талаптарын, оның ішінде Қазақстан Республикасы Энергетика министрінің 2015 жылғы 20 наурыздағы № 230 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 10851 болып тіркелген) бекітілген Электр қондырғыларын орнату қағидаларын ескере отырып қабылданады.

178. Салудың дайындық кезеңінде магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қолданыстағы коммуникациялармен қиылысу орындарын нақтылау және құрылыс техникасы мен механизмдерін жылжыту/өту үшін жұмыс жүргізу кезеңінде коммуникация иелерінің келісімі бойынша уақытша өткелдерді жайластыру қажет. Өткел конструкциясы (монтаждау ілмектеріне дәнекерленген болат планкалармен бекітіп немесе басқа келісілген конструкцияға жалғанған құрама темірбетон плиталарын төсеу) жобалау сатысында айқындалады.

183. Аттестаттау дәнекерлеу жөніндегі бекітілген технологиялық нұсқаулық және тапсырыс беруші, мердігер немесе өзге де уәкілетті ұйым (үшінші тарап) әзірлейтін технологиялық карталар негізінде орындалады және мердігерге бағынатын компания атынан барлық дәнекерлеу жұмыстарына жауапты басшымен (бас дәнекерлеуші) келісіледі. Технологиялық нұсқаулық объектіде қолданылатын құбырлардың түрін, сондай-ақ мердігердің құрастыру-дәнекерлеу және қосалқы жабдықтармен жарақтандырылуын ескереді.

184. Дәнекерлеу-монтаждау жұмыстары басталғанға дейін барлық құбыр міндетті түрде куәландырылуы, зауыттық оқшаулау жабыны қарап-тексерілуі тиіс және қажет болған жағдайда құбырларды жарамсыз деп табу немесе олардың оқшаулау жабынын, сондай-ақ құбырлардың оқшауланбаған ұштарының металын жөндеу жұмыстары жүргізіледі.

185. Дәнекерлеу жұмыстары ҚР ҚЖ 3.05-101 «Магистральдық құбырлар», ВҚН 006-89 «Ведомстволық құрылыс нормалары. Магистральдық және кәсіпшілік құбырларын салу. Дәнекерлеу» талаптарына сәйкес, сондай-ақ құбырдың, материалдар мен жабдықтардың конструктивтік және сапалық көрсеткіштерімен айқындалатын және шартталған ерекше талаптар орындалады.

186. Дәнекерленген қосылыстардың сапасын бақылау МЕМСТ 7512 «Бұзбайтын бақылау. Дәнекерленген қосылыстар. Радиографиялық әдіс», МЕМСТ ISO 17636-1 «Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Радиографиялық бақылау. 1-бөлім. «Пленканы қолдана отырып, рентгендік және гаммографиялық бақылау тәсілдері», МЕМСТ ISO 17636-2 «Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Радиографиялық бақылау. 2-бөлім. Сандық детекторларды қолдана отырып, рентген және гаммаграфиялық бақылау тәсілдері», МЕМСТ ISO 17640 «Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Технология, бақылау және бағалау әдістері», МЕМСТ ISO 11666 «Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Қабылдау деңгейлері».

nullжабдық: МЕМСТ ISO 17636-2 «Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Радиографиялық бақылау.
null2-бөлім. «Цифрлық детекторларды қолдана отырып, рентген және гаммаграфиялық бақылау әдістері»;

бақылау деңгейлері: МЕМСТ ISO 17640 сәйкес «Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Технология, бақылау және бағалау деңгейлері»;
nullқабылдау деңгейлері: МЕМСТ ISO 11666 бойынша Al 2 және Al 3 «Дәнекерленген қосылыстарды бұзбайтын бақылау. Ультрадыбыстық бақылау. Қабылдау деңгейлері»;
nullақауларды бағалау: қиындықтардың амплитудасы мен ұзындығы бойынша;

1) бақылауды Қазақстан Республикасы Төтенше жағдайлар министрінің міндетін атқарушының 2021 жылғы 23 қыркүйектегі № 468 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде №24533 болып тіркелген) бекітілген Дәнекерлеушілер мен дәнекерлеу өндірісінің мамандарын аттестаттау қағидаларына сәйкес аттестатталған мамандар жүргізеді;

194. Құбырларды оқшаулағыш жабындар арқылы коррозиядан қорғау. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын кез келген төсенім тәсілінде (жерасты, жерүсті, жерден биік, су асты) оқшаулағыш жабындармен коррозиядан қорғау жобалау құжаттамасының талаптарына, оқшауланған құбырлар мен фасонды бұйымдарға, қолданылатын оқшаулау материалдарына арналған стандарттау жөнніндегі құұжаттың талаптарына және атмосферадағы магистральдық құбырларға арналған ҚР ҚЖ 3.05-101 «Магистральдық құбырлар» талаптарына сәйкес орындалуы қажет.

Табиғи және жасанды кедергілер арқылы өткелдер құрылысы тәртібіне қойылатын жалпры талаптар:

3) барлық санаттағы автомобиль жолдарының астынан төселетін магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының учаскелерін көмкеру жол бетінің үстінен футлярдың үстіңгі жасаушасына дейін кемінде 1,5м болатындай етіп, ал ойықтарда және нөлдік белгілерде, бұған қоса, кювет, су ағызу каналы немесе дренаж түбінен кемінде 0,4м болатындай етіп көзделеді;

5) герметикалау құрылғылары (манжет) және қысым датчиктері мен газ талдау құрылғыларын монтаждау құрылғыларын орнатқаннан кейін өткелдің құбыр арасындағы кеңістігінің герметикалық қасиеті 0,01 МПа қысыммен сығылған ауа арқылы 6 сағат бойы тексеріледі. Бұл ретте ауа температурасындағы өзгерістер нәтижесінде қысымның жоғалуы 1 %-дан аспауды көздейді.

201. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының қуыстарын алдын ала тазалау трассаның учаскелерінде дәнекерлеу-монтаждау жұмыстарының технологиялық ағынында ауамен үрлеу арқылы кран торабын орнатылғанға дейін орындалады. Алдын ала тазалаудан кейін тазалау-диагностикалық құрылғының қабылдау, іске қосу тораптарының уақытша камераларын пайдалана отырып, қуысты бірнеше рет ауа қысымымен үрлеу арқылы тазалау құрылғысын өткізіп, құбыр қуысын бос судан толық тазалау жүргізіледі.

203. II және III санатты учаскелердегі магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының беріктікке ең аз сынақ қысымы, трассаның 1, 2 және 3 кластарынан өту жағдайында – 1,25 Ржұм, 4 және 5 кластардан өту жағдайында – 1,4 Ржұм қабылданады. Құбыр учаскесін беріктікке сынау ұзақтығы мен кезеңдері олардың санаты мен тағайындалуына байланысты ҚР ҚЖ 3.05-101 «Магистральдық құбырлар» «Г» қосымшасына сәйкес қабылданады.

205. Барлық санаттағы құбыр учаскелерінің герметикалық тексерісі магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын беріктікке сынап болғаннан кейін және сынақ қысымы трассаны қарап-тексеруге қажетті уақыт ішінде (кемінде 24 сағат) ең жоғары жұмыс қысымына дейін төмендетілгеннен кейін жүргізілуі қажет.

207. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын өнімдермен толтырмас бұрын (пайдалануға іске қосу немесе консервациялау кезінде) ішкі қуысын кептіру жұмыстары құбырдың шығысындағы кептіру ортасының шық нүктесі температурасы атмосфералық қысымда минус 20 °C жеткенге дейін құрылыс-монтаждау жұмыстарынан кейін су қалдықтарын толық жою үшін ҚР ҚЖ 3.05-101 «Магистральдық құбырлар» талаптарына сәйкес мұз және газгидрат кептелістерінің түзілуіне жол бермеу үшін жүргізіледі. Қабылдаушы тараптың өнімдер құрамындағы ылғалдылыққа қатысты жобада белгіленген талаптары болған кезде құбыр қуысын бұдан да тереңірек кептіру жұмыстары жүргізіледі.

1) құрғақ ауа немесе табиғи газ арқылы үрлеу. Құбырға құрғақ сығылған ауа немесе табиғи газ генераторлары қосылады. Жүйе арқылы құрғатылған жылы ауа немесе табиғи газ беріледі, ол ылғалмен қанығып, құбырдан шығарылады. Процедураны жылдамдату үшін параллель түрде поролон поршеньдері өткізу жүзеге асырылады;

5) қабылдау комиссиясына кәсіпорын дирекциясына (пайдалану ұйымына) тапсырылатын техникалық құжаттама құрамын ұсыну. Жобалау құжаттамасынан (бекітілген техникалық жоба және жұмыс сызбалары) басқа, құбырлардың желілік бөлігінде құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізу кезінде қатысатын ұйымдардың тізімін, олардың орындаған жұмыстарын және әр жұмыс түріне тікелей жауапты инженер-техникалық жұмыскерлерді көрсете отырып ұсыну қажет;

10) магистральдің атқарушы ұзындықтағы профилдері мен трассалар жоспарын, сондай-ақ басқа коммуникацияларды, соның ішінде, геологиялық қималары бар өткелдерді және басқа құбырлармен және коммуникациялармен қиылысу орындарының көрсетілімдерімен ұсыну (профильдерде коммуникациялардың нақты төселу белгілері мен қабырғаларының қалыңдығы арттырылған немесе әртүрлі типтегі коррозияға қарсы оқшаулағышпен қапталған құбыр учаскелерінің шекаралары, арматураларды, аспаптар мен коррозиялық және электрометриялық өлшеулерге арналған жалғайтын істікшелердің немесе сымдардың орнату көрсетіледі), сондай-ақ өткелдердегі құбырлардың футеровкасы мен балластталуы бойынша актілерді ұсыну;

11) дәнекерлеу жұмыстарының сапасын сипаттайтын құжаттарды ұсыну: дәнекерлеу материалдарына (электрод, сым және флюс) сертификаттар, дәнекерлеу жұмыстарының журналдары, дәнекерлеушілердің тізімі және куәліктер нөмірлері, тігістерді физикалық бақылау әдістерінің нәтижелері бойынша (гамма-сәулелену, рентгендік-сәулелену, магнитографиялық немесе басқа әдістер) және бақылау тігістерінің механикалық сынақтары бойынша қорытынды;

13) құбырларды траншеяға төсеу және оны қайта көму актілерін ұсыну, нақты құбырларды маркалары мен қабырғаларының қалыңдығы бойынша нақты орналастыру деректері, әртүрлі құбыр учаскелерінің шекара пикеттерін көрсету, сондай-ақ қорғаныш қаптамаларды салу және монтаждау кезінде қолданылған материалдарға қатысты барлық жоғарыда аталған актілер;

16) барлық монтаждалған жабдықтар, құбырлар, аппаратуралар, арматуралар, фасондық бөлшектерге арналған зауыттық паспорттар, сынақ сертификаттары және нұсқаулықтар, олардың болмаған жағдайда, дайындаушы зауыт белгілеген тәртіппен жүргізілген оларды зерттеп-қарау және сынау, оның ішінде зертханалық сынақтар нәтижелері бойынша қорытындыларды ұсыну;

18) Қазақстан Республикасы Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрінің 2020 жылғы 16 сәуірдегі № 208 бұйрығымен (Нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізілімінде № 20435 болып тіркелген) бекітілген «Қауіпті өндірістік объектілерде қолданылатын технологияларды, қауіпті техникалық құрылғыларды қолдануға рұқсат беру» мемлекеттік қызмет көрсету қағидаларына сәйкес қауіпті өндірістік объектілерде қолданылатын технологияларды, қауіпті техникалық құрылғыларды қолдануға рұқсат беруді ұсыну»;

214. Жұмыс сызбаларына құрылыс және монтаждау кезінде жобадан жіберілген барлық өзгеріс пен ауытқудың, олардың себептері көрсетіле отырып, сондай-ақ осы өзгерістер мен ауытқуларға рұқсат беретін құжаттар қоса беріледі. Барлық көрсетілген өзгерістер эксплуатация қызметіне берілетін сызбалар жиынтығына енгізіледі.

215. Магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының желілік бөлігін пайдалануға қабылдау жобада көзделген барлық жұмыс кешені орындалғаннан кейін, соның ішінде байланыс құрылысжайлары, топырақ коррозиясынан және кезбе токтардан электрлік қорғау қондырғылары, толық орындалып, олардың сынаудан және кешенді сынамалаудан өткізгеннен кейін ғана жүргізіледі.

217. Іске қосу алдындағы техникалық диагностикалау құрылыс-монтаждау жұмыстарының кезінде ықтимал коррозиялық және басқа да ақауларды анықтау және магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының желілік бөлігінің сенімді пайдалануды қамтамасыз ету үшін құрылыс аяқталғаннан кейін жүргізіледі.

2) қабылданатын объектінің құрылысына арналған жұмыс сызбалары жинағы, құрылыс-монтаждау жұмыстарын жүргізуге жауапты тұлғалардың орындалған жұмыстардың осы сызбаларға, сондай-ақ оларға белгіленген тәріппен енгізілген өзгерістерге сәйкестігі туралы жазбалары бар, қабылдауға ұсынылатын объектінің құрылысына арналған жұмыс сызбаларының жиынтығы. Бұл жұмыс сызбалар жиынтығы атқарушылық құжаттама болып табылады;

4) сертификаттар (оның ішінде өртке қарсы және гигиеналық), техникалық паспорттар, сынақ хаттамалары, оның ішінде радиациялық қауіпсіздік туралы немесе жұмыс жүргізу кезінде қолданылған материалдардың, конструкциялардың және бұйымдардың, жабдықтардың сапасы, қауіпсіздігі мен қасиеттерінің жобалау құжаттамасында белгіленген талаптарына сәйкестігін растайтын басқа құжаттар;

5) жобалау құжаттамасында белгіленген тізбеге, сондай-ақ мердігрелік шартқа сәйкес жасырын жұмыстарды куәландыру актілері мен жекелеген жауапты конструкцияларды және тораптарды (көпірлердің тілектері мен аралық құрылыстары, аркалар, күмбездер, тірек қабырғалары, жүк көтергіш металл және құрама темір-бетон конструкциялары және басқалары) аралық қабылдау актілері;

221. Мердігерден объектінің әзірлігі туралы хабарлама алған күннен бастап, тапсырыс беруші мердігерден және техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын сарапшылардан құрылыс-монтаждау жұмыстарының сапасы туралы қорытындыны, орындалған жұмыстардың жобаға сәйкестігі туралы қорытындыны және сәулет, қала құрылысы және құрылыс саласындағы Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкестігі туралы декларацияны сұратады.

223. Тапсырыс беруші осы техникалық регламенттің 220-тармағында көрсетілген құжаттар негізінде, мердігер мен техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын сарапшылармен бірлесіп, атқарушылық техникалық құжаттаманың болуын және жиынтықтылығын тексеруге, объектіні қарап шығуға және тиісті акт бойынша пайдалануға қабылдауға міндетті.

225. Тапсырыс берушіге осы техникалық регламенттің 220-тармағында көрсетілген жобалау құжаттамасын және құжаттарды ұсыну мердігер орындаушыларды жобалау және құрылыс-монтаждау жұмыстарына, техникалық және авторлық қадағалауды жүзеге асыратын сарапшыларды объектіні жобалау, салу, қабылдау және объектілерді пайдалануға беру кезінде орындалған жұмыстар үшін жауапкершіліктен босатпайды.

2) магистральдық этан құбырларының және пропан құбырларының техникалық жай-күйін бақылаудың, соның ішінде техникалық диагностикалау, сұйық немесе газ тәрізді көмірсутектердің ағып кетуін және қауіпті газ концентрациясын жобалау құжаттамасына сәйкес бақылаудың, сондай-ақ пайдалану бақылауының жүргізілуін;

235. Магистральдық этан құбырларына және пропан құбырларына техникалық қызмет көрсету немесе жөндеу, авариялық-қалпына келтіру, авариялық-құтқару жұмыстарын және (немесе) авариялар мен инциденттердің салдарларын жою бойынша жұмыстарды жүргізу мақсатында персоналдың кіруін, меншік иесінің немесе оның уәкілетті өкілінің көлік құралдарының күзет аймағына кіруін шектеуге тыйым салынады.

236. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын салу (реконструкциялау) жөніндегі жобалау және атқарушылық құжаттама, пайдалану құжаттамасы, сондай-ақ авариялар мен инциденттерді тергеп-тексеру материалдары меншік иесі немесе пайдаланушы ұйымда құбырдың барлық пайдалану мерзімі ішінде сақталады.

238. Магистральдық этан құбырлары және пропан құбырлары объектілерін пайдалануға, оларға техникалық қызмет көрсетуге және жөндеуге қойылатын талаптар тасымалданатын өнімдерді пайдалану ерекшеліктерін және басқа да жағдайларды ескере отырып, Қазақстан Республикасының магистральдық құбыр саласындағы, азаматтық қорғаныс, экологиялық қауіпсіздік және еңбекті қорғау заңнамалық талаптарының негізінде пайдаланушы ұйым әзірлеуге тиіс технологиялық регламентте, технологиялық режим карталарында, өндірістік нұсқаулықтарда, схемаларда және басқа технологиялық құжаттамаларда белгіленеді .

245. Ағып кетуді анықтау жүйесі мен құралдары іске қосылғанда, қысымның кенет төмендеуі немесе трасса бойында өнімдердің сыртқа шығуы туралы хабарлама түскенде, бас диспетчерлік басқарудың диспетчері сорғы станциясына өнімдерді айдауды тоқтату, авариялық учаскені ажырату, зақымданған орынды іздеу және авариялық-қалпына келтіру бригадасын жіберу жөнінде нұсқау береді.

246. Магистральдық этан құбырларын және пропан құбырларын басқару жүйелері (диспетчерлеу) олардың жұмысының өндірістік циклдер мен өнімдерді тасымалдау режимдерімен тығыз байланысын ескере отырып жасалып, басқарылады. Аталған басқару жүйелері жеткізуші мен тұтынушы тараптарының жалпы диспетчерлік жүйесіне олардың іс-қимыл алгоритмдеріне және тараптардың өзара уағдаластықтарына сәйкес енгізіледі.