Құжат мәтініне өту

Об утверждении Правил по использованию, перемещению семян и посадочного материала для воспроизводства лесов и лесоразведения

Бұйрық · № 110 · қабылданған 04.05.2005
Заңдық күші: Күшін жойған · 11.08.2026 жағдай бойынша
https://adilet.kz/laws/doc-24318/on/2026-08-11/
Басып шығарылды 2026-08-11 · adilet.kz
Об утверждении Правил по использованию, перемещению семян и посадочного материала для воспроизводства лесов и лесоразведения Күшін жойған Бұйрық ·№ 110 ·04.05.2005
01.09.2010 редакциясы
Акт күшін жойған. Мәтін анықтама үшін берілген және қолданыстағы құқық болып табылмайды.
11.08.2026 жағдай бойынша қолданыста болған редакция: 01.09.2010. Бұл — корпустағы соңғы редакция.

Об утверждении Правил по использованию, перемещению семян и посадочного материала для воспроизводства лесов и лесоразведения

Күшін жойған Бұйрық ·№ 110 · 11.08.2026 жағдай бойынша
Деректемелер және дереккөз
Толық атауы
Об утверждении Правил по использованию, перемещению семян и посадочного материала для воспроизводства лесов и лесоразведения
Атауы (қаз.)
Ормандарды молықтыру және орман өсіру үшін тұқымдар мен көшет материалдарын пайдалану, тасымалдау ережесін бекіту туралы
Акт түрі
Бұйрық
Заңдық күші
Күшін жойған
Тізілімдегі мәртебе коды
yts
Нөмірі
110
Қабылданған күні
04.05.2005
Көрсетілген редакция
01.09.2010 AI24318_2.kaz
Соңғы өзгеріс
01.09.2010
Мәтін тілі
қазақша
НҚА мемлекеттік тіркеу нөмірі
V050003666_
ЭКБ идентификаторы
24318
Редакция идентификаторы
AI24318_2
Бастапқы дереккөз
ЭКБ zan.gov.kz (API)
Деректер жаңартылды
03.08.2026 18:46

0 Ормандарды молықтыру және орман өсіру үшін тұқымдар мен көшет материалдарын пайдалану, тасымалдау ережесін бекіту туралы

Қазақстан Республикасы Орман кодексінің 79-бабын іске асыру мақсатында БҰЙЫРАМЫН:

1 1. Қоса беріліп отырған Ормандарды молықтыру және орман өсіру үшін тұқымдар мен көшет материалдарын пайдалану, тасымалдау ережесі бекітілсін.

2 2. Осы бұйрық алғашқы ресми жарияланғаннан кейін он күн өткен соң қолданысқа енгізіледі.

0 Ормандарды молықтыру және орман өсіру үшін тұқымдар мен көшет материалдарын пайдалану, тасымалдау ЕРЕЖЕСІ

Қазақстан Республикасы
Ауыл шаруашылығы министрлігі
Орман және аңшылық
шаруашылығы комитеті төрағасының
2005 жылғы 4 мамырдағы
N 110 бұйрығымен
бекітілген
Ормандарды молықтыру және орман өсіру үшін тұқымдар мен көшет материалдарын пайдалану, тасымалдау
ЕРЕЖЕСІ

1

1. Осы Ереже Қазақстан Республикасының Орман кодексіне сәйкес әзірленді және ормандарды молықтыру және орман өсіру үшін орман тұқымдары мен көшет материалдарын пайдалану, тасымалдау тәртібін реттейді және орман иеленушілер немесе орман пайдаланушылар үшін, соның ішінде жекеше орман қоры жерлеріндегі орман иеленушілер немесе орман пайдаланушылар үшін міндетті болып табылады.

2

2. Орман тұқымдары мен көшет материалдарын пайдалану, сондай-ақ оларды тасымалдау ормандарды жасанды жолмен қалпына келтіру және орман өсіру үшін тұқымдар мен көшет материалын пайдаланудың географиялық және экологиялық таралу аймағы (тасымалдау шекарасы) реттелетін орман тұқымдарын аудандастырумен қатаң сәйкестілікте жүзеге асырылады.

3 3. Қазақстан Республикасының аумағында отандық және шетелдік тұқымдар мен көшет материалын пайдалану өсімдіктер карантині саласындағы уәкілетті органның карантиндік, фитосанитариялық сертификаттары мен импорттық карантиндік рұқсатнамалары болған жағдайда жүзеге асырылады.

4 4. Орман егу және көшет материалын өсіру кезінде тек тексерілген және кондициялы тұқымдар ғана пайдаланылады. Шетелдік тұқымдар мен көшет материалы карантиндік объектілермен және бөтен текті түрлермен жасырын залалданудың болуына интродукциялық-карантин питомниктерінде тексерілуге тиіс.

5 5. Себу үшін пайдалануға жататын тұқымдар олардың жаппай өсіп-өнуін ынталандыру және топырақта өсіп шығуын арттыру мақсатында себу алдындағы өңдеуден өтеді.

6

6. Тұқымдарды себу алдында өңдеудің мынадай тәсілдері қолданылады: тұқымды стратификациялау (тұқымның өніп шығуын жеңілдету) (тұқымды тоңазыту), тұқымның сыртқы қабаттарына механикалық, жылумен және химиялық әсер ету, тұқымдарды микроэлементтермен және өсу стимуляторларымен өңдеу, дыбыспен, ультрадыбыспен және магнитпен әсер ету, тұқымдарды дәрілеу және улау.
Тұқымдарды тегіне байланысты себу алдында әзірлеу шараларын жүргізу тәсілдерінің ерекшеліктері осы Ереженің 1-қосымшасында келтірілген.

7 7. Тұқымдарды себуге стратификациялау арнайы үйлерде, тоңазытқыштарда, жертөлелерде, ұраларда немесе траншеяларда жүргізіледі (жылы стратификация тұқымның түріне байланысты +10-нан +35 0 С-қа дейін, салқын стратификация 0-ден +7 0 С-қа (+10 0 С сирек) дейін температурада жүргізіледі).

8 8. Стратификацияның ұзақтығы тұқымның физиологиялық тыныштығының сипатына, тұқымның өсіп-өнуін тежейтін басқа да факторлардың болуына байланысты.

9 9. Тұқымды стратификациялауды себуге бір-екі күн қалғанда тоқтатады. Бұл ретте өнген тұқымдарды құрғап қалғанша кептіріп, содан кейін егеді.

10

10. Орман тұқымдарын тасымалдау (тасу) кезінде олардың бүлінуіне жол бермеу үшін тұқымдарды белгілі бір ылғалдылыққа дейін жеткізіп, кептіреді де, 5-6 қабат қағаз немесе мата қаптарға, ағаш жәшіктерге және басқа ыдысқа тығыздамай салады. Ыдысқа салынған тұқымдардың бір орнының массасы 50 килограмнан аспауға тиіс.

11 11. Қап-жәшіктің әрбір орыны тұқымның түр атауы, массасы, паспортының нөмірлері мен мерзімі, жөнелтуші мен алушы ұйымдардың атаулары мен мекен-жайлары көрсетілген ішкі және сыртқы заттаңбалармен жабдықталады.

12 12. Тамыр жүйесі ашық екпе көшеттер, тікпе көшеттер және қысқы (сүректенген) қалемшелер көктемгі және күзгі кезеңдерде ормандарды молықтыру және орман өсіру үшін пайдаланылады.

Тамыр жүйесі жабық екпе көшеттер мен тікпе көшеттерді (топырақ түйнегімен, контейнерлердегі және басқалар) тамыр жүйесі кеуіп қалудан сақталған жағдайда бүкіл жыл бойына отырғызуға болады.

13

13. Орман иеленуші мен орман пайдаланушы ормандарды жасанды жолмен қалпына келтіру және орман өсіру үшін өсірген немесе сатып алған көшет материалы орман шаруашылығы бойынша техникалық және технологиялық стандарттарға, сондай-ақ 2 және 3-қосымшаларда көрсетілген осы Ереженің талаптарына сай келуге тиіс.

14 14. Ормандарды қалпына келтіру және орман өсіру кезінде тегіс діңшелері, толық сүректенген өркен ұштары, тыныштық жағдайындағы әбден қалыптасқан бүршіктері, сондай-ақ шашақты тамырларының мөлшері жеткілікті жақсы тармақталған сау тамыр жүйесі бар екпе көшеттер мен тікпе көшеттер пайдаланылады.

15 15. Ағаштар мен бұталардың барлық тұқымдарының діңшесінің биіктігі 10 сантиметрден 60 сантиметрге дейінгі екпе көшеттері стандартты көшет материалы болып есептеледі. Бұл ретте стандартты көшет материалының тамыр жүйесінің ұзындығы мынадай болады:

топырақ мол ылғалданған жағдайда - 10-20 см;
қалыпты ылғалданған жағдайда - 15-20 см;
жеткіліксіз ылғалданған жағдайда - 20-30 см.

16 16. Орман дақылдарын өсіру кезінде стандартсыз көшет материалын пайдалануға болмайды.

17 17. Бұталарды қоспағанда, діңшелері қосарланған және басты өркені тармақталған, сондай-ақ әртүрлі зақымдары бар, соның ішінде зиянкестер мен аурулар бүлдірген көшет материалы стандартсыз материал болып есептеледі және ландшафтық-рекреациялық екпелер өсіру кезінде ғана пайдаланылуы мүмкін.

18 18. Көшет материалын сапасы мен саны бойынша орман иеленушінің (орман пайдаланушының) питомниктерде қабылдап алуды комиссия жүзеге асырады.

19 19. Көшет материалы топ-тобымен қабылдап алынады. Топ болып бірдей жағдайларда өсірілген және осы Ереженің 4-қосымшасына сәйкес нысан бойынша ресімделген бір тұқымның, жасы мен шығу тегі бір екпе көшеттердің, тікпе көшеттердің кез-келген мөлшері есептеледі.

20 20. Тасымалдау кезінде көшет материалы орамдарға түйіліп, саңылаулары бар жәшіктерге, қаптарға, себеттерге салынады.

Тамыр жүйесінің кеуіп қалуына жол бермеу мақсатында көшет материалын жеткілікті мөлшерде дымқылдап, оған ағаш үгіндісін, қар себеді, сабанмен немесе қамыспен жауып тастайды.

1 Тұқымдарды тегіне байланысты себу алдында өңдеудің ерекшеліктері

Ормандарды молықтыру және орман
өсіру үшін тұқымдар мен көшет
материалдарын пайдалану,
тасымалдау ережесіне
1-қосымша
Тұқымдарды тегіне байланысты себу алдында өңдеудің ерекшеліктері
р/с
N
Те­гі
Тұқым­ды се­бу­ге дай­ын­дау тә­сіл­де­рі
Тұқым­дар-
дың өсу
қу­а­тын
және
олар­дың
жер­де­гі
өн­гіш­ті-
гін
ын­та­лан-
ды­ру­ға
әзір­леу
әді­сте­рі
күз­гі
көк­тем­гі
1
2
3
4
5
1
Кә­дім­гі
өрік
Тұ­рақ­ты
аяз­дар­ға екі
ай қал­ған­да
се­біл­се стра-
ти­фи­ка­ци­я­лан-
бай­ды.
Күз ая­ғын­да
се­біл­се
жи­нал­ған
сәт­тен ба­стап
жаз­ғы тран­ше-
ялар­да неме­се
үй-жай­лар­да
құм са­лын­ған
жә­шік­тер­де
стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды
3-5 0 С тем­пе­ра­ту-
ра­да дым­қыл
құм са­лын­ған
жә­шік­тер­де
90-100 күн бойы
неме­се қы­ста
то­ңа­зы­май­тын
тран­ше­я­лар­да
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
Тұқым­ды тем-
пе­ра­ту­ра­сы
35 0 С су­ға
жі­бі­те­ді,
үшін­ші
тәу­лік­те
тем­пе­ра­ту-
ра­сы
16-18 0 С
су құ­я­ды.
Со­дан
кей­ін
тем­пе­ра-
ту­ра­сы 30-35 0 С
үй-жай­лар-
да құм са­лын­ған
жә­шік­тер­де
стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай­ды.
Қо­с­па­ны
кү­ніне 2-3
рет ауда-
ры­сты­рып тұ­ра­ды.
12-15-ші кү­ні
өсіп-өне
ба­стай­ды.
2
Би­ік
ай­лант
Дай­ын­да­май­ды
2-3 күн бойы
су­ға жі­бі­те­ді
3
Бұ­та­лы
амор­фа
Дай­ын­да­май­ды
24 са­ғат бойы
су­ға жі­бі­те­ді
4
Қа­ра
же­мі­сті
аро­ния
Дай­ын­да­май­ды
Мар­га­нец қыш­қы­лы
ка­лий ері­т­ін­ді-
сін­де (0,5 %) 2
са­ғат бойы жі­бі-
те­ді, со­дан
кей­ін 60 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
5
Қо­тыр
қай­ың
Ер­те жа­з­да
се­біл­се ал­дын
ала тұқым­ды
жа­быс­қақ күй­ге дей­ін жі­бі­тіп
ала­ды, күз
ая­ғын­да және
қы­ста се­біл­се
дай­ын­дал­май­ды
Ал­дын ала
іші­на­ра жа­быс­қақ
күй­ге дей­ін
жі­бі­тіп ала­ды
(2-3 тәу­лік)
неме­се құр­ғақ
күй­ін­де се­бе­ді
Ал­дын ала
жі­бі­ті­л­ген
тұқым­ды 2
тәу­лік
бойы қар­ға
ау­на­тып, то­ңа­зы-
тып ала­ды.
Қар­ға ау­на­ту
ұз­ақ­тығы -
30 күн.
Тем­пе­ра-
ту­ра­сы
тө­мен
(0 0 С-қа жуық)
үй ішін­де
құм са­лын­ған жә­шік­тер­де
30 күн стра­ти-
фи­ка­ция-
лай­ды және
ТМТД-мен
неме­се
фен­ти­урам-
мен
дә­рі­лей­ді.
Тұқым­ды 6
са­ғат бойы
0,005 % кү­кірт қыш­қы-
лы ко­бальт
ері­т­ін­ді-
сі­мен
(COSO 4 ) неме-
се 0.001 %
мо­либ­ден
ері­т­ін­ді-
сі­мен
(NH 4 ) 2  MoO 4
өң­дей­ді.
Мар­га­нец
қыш­қы­лы
ка­лий­дің
0,5 %
ері­т­ін­ді-
сі­мен 2 са­ғат
дә­рі­лей­ді
6
Түк­ті
қай­ың
Қа­жет емес
Ал­дын ала 2
тәу­лік бойы
жі­бі­тіп ала­ды
неме­се құр­ғақ
күй­ін­де се­бе­ді
Қар­ға
ау­на­тып
ала­ды
неме­се тө­мен
тем­пе­ра­ту-
ра­да
(0 0 С-қа жуық)
ал­дын ала
жі­бі­тіл-
ген тұқым-
ды құм
са­лын­ған
жә­шік­тер­де
30 күн
бойы
стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай-
ды.
Ал­ды­на­ла
жі­бі­ті­л­ген
тұқым­ды
бре­зент­ке
үйіп, жа­быс-
қақ күй­ге
дей­ін жет­кі­зе­ді. ТМТД-мен неме­се
фен­ти­урам-
мен
дә­рі­лей­ді.
7
Шы­ғыс
био­та­сы
Тәу­лік бойы
жі­бі­тіп ала­ды
Тәу­лік бойы жі­бі­тіп ала­ды
8
Кә­дім­гі
қы­на-
ағаш
Қыр­күй­ек­тен
ке­шік­тір­мей
се­біл­се дай­ын-
да­май­ды;
неғұр­лым кеш
се­біл­се 30
күн стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай­ды
80-90 күн бойы
0-5 0 С тем­пе­ра­ту-
ра­да құм са­лын-
ған жә­шік­тер­де
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
Тұқым­ды
50 0 С
тем­пе­ра-
ту­ра­да­ғы
су­да 2
тәу­лік
бойы
жі­бі­те­ді
9
Ті­кен­ді
(кә­дім-
гі)
до­ла­на
Сеп­пей­ді
12-24 са­ғат бойы
45 % кү­кірт
қыш­қы­лы ері­тін-
ді­сін­де жі­бі­те­ді,
жуып-ша­я­ды және
тем­пе­ра­ту­ра­сы
20-25 0 С үй
-жай­лар­да180-240
күн стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды
10
Ал­қы­зыл
до­ла­на
Сеп­пей­ді
Жи­нап ал­ған­нан
кей­ін бір­ден
5-10 0 С тем­пе­ра-
ту­ра­да 160-260
күн бойы үне­мі
ылғал­дан­ды­ра
және ара­ла­сты­ра
оты­рып стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай­ды
11
Бір
ана­лық
до­ла­на
Жи­на­ған соң 1
жыл ішін­де
стра­ти­фи­ка-
ци­я­лап, ке­ле­сі
күз­де се­бе­ді.
Стра­ти­фи­ка­ция
ал­дын­да 3-4
күн жі­бі­те­ді
Сеп­пей­ді
12
Кә­дім­гі
шие
және
да­ла
ши­е­сі
Жи­нал­ған
сәт­тен ба­стап
се­бу­ге дей­ін
жа­ңа жи­нал­ған,
кеп­ті­ріл­ме­ген
тұқым­дар­ды
жаз­ғы тран­шея-
лар­да неме­се
сал­қын үй
ішін­де стра­ти-
фи­ка­ци­я­лай­ды
Жи­на­ған сәт­тен ба­стап 180 күн ішін­де (да­ла ши­е­сі үшін - 120-180 күн)
үй­жай­да неме­се
то­ңа­зы­май­тын
тран­ше­я­лар­да
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
13
Жы­л­тыр ше­гір-
шін
Жи­на­ған­нан
кей­ін бір­ден
құр­ғақ күй­ін­де
се­бе­ді неме­се
2 са­ғат су­ға
жі­бі­тіп,
кеп­ті­ріп
ала­ды
14
Үш
ті­ке-
нек­ті
(кә­дім-
гі) қа-
ра­ма­ла
Тұқым­ды жи­на-
ған сәт­тен
ба­стап се­бу­ге
дей­ін жаз­ғы
тран­ше­я­лар­да
неме­се құм
са­лын­ған
жә­шік­тер­де
стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды.
Құр­ғақ тұқым­ды
ер­те көк­тем­де
се­бу­ге бо­ла­ды
Тұқым­ға тым
ыстық су (90 0 С)
құ­я­ды, со­дан соң
сал­қын­да­ған су­да
10 са­ғат
қал­ды­ра­ды. Су
мен тұқым­ның
ара­қа­ты­на­сы 3:1.
Іс­ін­бе­ген тұқым­ды
қай­та өң­дей­ді.
Ыстық су
құ­ю­ды кү­кірт
қыш­қы­лы­ның
кон­цен­тра-
ты­мен 2
са­ғат
өң­деу мен
ал­ма­сты-
ру­ға бо­ла­ды
15
Кә­дім­гі
ал­мұрт
Аяз­ға 1,5 ай
қал­ған­да
се­бер бол­са
дай­ын­да­май­ды,
ке­ші­рек се­бе­тін
бол­са жи­на­ған
сәт­тен ба­стап
жаз­ғы тран­шея-
лар­да стра­ти-
фи­ка­ци­я­лай­ды
Ал­дын ала 2 тәу-
лік жі­бі­ті­л­ген
тұқым­ды қы­ста
то­ңа­зы­май­тын
тран­ше­я­лар­да
неме­се үй­жай­да
0-5 0 С тем­пе­ра­ту-
ра­да стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды.
Стра­ти­фи­ка­ция
мер­зі­мі - құм­да
90 күн, шым­те­зек
ұн­та­ғын­да 75 күн
Стра­ти­фи-
ка­ци­я­лан-
ба­ған
тұқым­ды
гиб­бе­рел-
лин­нің
0,002%
ері­т­ін­ді-
сін­де 3
тәу­лік
бойы
жі­бі­те­ді,
со­дан
кей­ін
дым­қыл
құм­мен
ара­лас-
ты­ра­ды.
Тұқым 6-7
күн­нен
кей­ін
өсіп-өне­ді.
ТМТД-мен
неме­се
фен­те­урам-
мен
дә­рі­лей­ді
16
Ақ
де­рен
және
ал­қы­зыл
де­рен
(сви-
ди­на)
Жи­на­удан се­бу­ге дей­ін бір­ден
жаз­ғы тран­шея-
лар­да стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай­ды.
Жи­на­ған
соң дай­ын­дық-
сыз бір­ден
се­бу­ге бо­ла­ды.
Үй­жай­лар­да құм
са­лын­ған жә­шік-
тер­де 180 күн
бойы неме­се
жи­на­ған соң
бір­ден жаз­ғы,
со­дан кей­ін
қы­сқы то­ңа­зы­май-
тын тран­ше­я­лар­да
240-270 күн бойы
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
Тұқым­ды 15
күн бойы
қар­ға ау­на­тып
ала­ды,
со­дан
кей­ін оны
үй-жай­лар-
да 90 күн
бойы 5-6 0 С
тем­пе­ра-
ту­ра­да
стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай­ды
17
Өте әде­мі емен
Дай­ын­да­май­ды
Қы­ста тран­ше­я­лар­да неме­се құм са­лын­ған жә­шік­тер­де сақ­тал­ған соң дай­ын­дық­ты қа­жет ет­пей­ді
18
Кә­дім­гі шыр­ша және сі­бір шыр­ша­сы
Дай­ын­да­май­ды
9-12 са­ғат су­ға жі­бі­те­ді
Жі­бі­ті­л­ген
тұқым­ды
се­бу ал­дын­да
60-90 күн
бойы қар­ға
ау­на­тып
ала­ды.
Мар­га­нец
қыш­қы­лы
ка­лий­дің
0,5 % ері­тін-
ді­сін­де 2
са­ғат жі­бі­те­ді. ТМТД-мен,
фен­тиу-
рам­мен,
БМК-мен неме­се
фун­да­зол-
мен
дә­рі­лей­ді.
Мы­на­дай
мик­ро­э­ле-
мент­тер­дің
су ері­тін-
ді­ле­рін­де
12-18
са­ғат
жі­бі­те­ді:
кү­кірт қыш­қы-
лы ко­бальт
(0,03 %),
кү­кірт қыш­қы-
лы мыс
(0,03 %)
неме­се мар-
га­нец қыш­қы­лы
ка­лий­дің,
бор қыш-
қы­лы­ның,
кү­кірт
қыш­қы­лы
мыстың, мы­ры­штың
және ко­бальт­тің
(0,002
%-тен)
қо­спа­сы
19
Шренк
(тянь-
шань)
шыр­ша­сы
Сеп­пей­ді
Ал­дын ала бір
тәу­лік су­ға жі-
бі­ті­л­ген тұқым
қар­ға ау­на­ты­ла­ды.
Қар­ға ау­на­ту
мер­зі­мі 1-1,5 ай.
Қар­ға ау­на­тқан­нан
кей­ін 0,5% KMnO 4
ері­т­ін­ді­сін­де
30 ми­нут дә­рі­лей­ді
Тұқым­ды
тем­пе­ра-
ту­ра­сы
35-40 0 С
су­ға
са­лып, 24
са­ғат ұстай­ды.
Со­дан соң
оны 0,5 %
KMnO 4 ері-
тін­ді­сін-
де 30
ми­нут
дә­рі­леп,
кө­лең­ке­де
әб­ден
кеп­ті­ріп
алып се­бе­ді.
20
Кә­дім­гі
ұш­қат
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Қы­сқы то­ңа­зы­май-
тын  тран­ше­я­лар­да
неме­се үй­жай­лар­да
2-5 0 С тем­пе­ра­ту-
ра­да 60-90 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
21
Та­тар
ұш­қа­ты
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Қы­сқы суық
тран­ше­я­лар­да
неме­се үй-жай-
лар­да 2-5 0 С
тем­пе­ра­ту­ра­да
50-60 күн стра-
ти­фи­ка­ци­я­лай­ды
Се­бу
ал­дын­да
ша­ғын
қап­тар­ға
са­лып
1,5 ай
бойы қар
үстіне
қой­ып
қо­яды
неме­се
5-8 0 С
тем­пе­ра-
ту­ра­да
ап­та­сы­на
2 рет
ылғал­дан-
ды­ра және
ара­лас-
ты­ра
оты­рып
ағаш
үгін­ді-
ле­рін­де
стра­ти­фи-
ка­ция-
лай­ды.
18-20
күн­нен
кей­ін
тұқым
өне­ді
22
Кә­дім­гі­ш­әң­гіш
Жа­ңа жи­нал­ған
тұқым­дар­ды
жаз­ғы тран­шея-
лар­да стра­ти-
фи­ка­ци­я­ла­ған­да
өс­кін­дер бір
жыл­дан кей­ін
пай­да бо­ла­ды.
Жи­на­ған соң
ал­ды­мен жаз­ғы,
одан кей­ін қы­ста
то­ңа­зы­май­тын
тран­ше­я­лар­да
неме­се ал­ды­мен
үй-жай­лар­да
15-18 0 С тем­пе-
ра­ту­ра­да, со­дан
соң қы­ста 5 0 С
дей­ін тө­мен
тем­пе­ра­ту­ра­да
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
23
Ағаш
тә­різ-
дес
қа­ра-
ған
(са­ры
қа­ра-
ған)
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Бөл­ме тем­пе­ра­ту-
ра­сын­да­ғы су­да 5
са­ғат жі­бі­те­ді
45 күн
бойы
қар­ға
ау­на­та­ды
неме­се
0 0 С мұз­да
30 күн
бойы
ұстай­ды
24
Кә­дім­гі
ат­тал-
шын
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Қы­сқы то­ңа­зы­май-
тын тран­ше­я­лар­да
сақ­тау ке­зін­де
дай­ын­дай­ды
Сақ­та­удан
кей­ін жы­лы
жер­де бір­не­ше
күн ұстап,
өн­ген­ше,
ара­лас-
ты­рып
және
ылғал-
дан­ды­рып
тұ­ра­ды
25
Жал­ған
сүй­ір
жа­пы-
рақ­ты
үй­ең­кі
(явор,
ақ
үй­ең­кі)
Ер­те күз­де
се­бу­ді дай­ын-
дық­сыз жүр­гі-
зе­ді, ал кеш
се­бі­ле­т­ін­де-
рін жи­нал­ған
сәт­тен се­бу­ге
дей­ін жаз­ғы
тран­ше­я­лар­да
стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды
Ал­ды­мен үй-жай­да
0-3 0 С тем­пе­ра-
ту­ра­да 45 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды, со­дан
кей­ін 45 күн
бойы қар астын­да
ұстай­ды.
Тұқым­ды 3 тәу­лік
бойы жі­бі­те­ді,
со­дан соң
ал­ды­мен 5-10 0 С
тем­пе­ра­ту­ра­да
үй-жай­да 60 күн,
одан кей­ін
0 0 С-та 60 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
Қар­да
45-60
күн
стра­ти-
фи­ка­ция-
лай­ды.
Мо­либ­ден
ам­мо­ний-
дің 3%
ері­тін-
ді­сін­де
24 са­ғат
жі­бі­те­ді,
со­дан
соң 8
күн бойы
кү­ніне
3 рет
4 ми­нут­қа
жы­лы су­ға
(35-38 0 С)
және суық
су­ға
(0 0 С)
са­ла­ды
26
Сүй­ір
жа­пы-
рақ­ты
үй­ең­кі
(пла-
тан
тә­р­із­ді­ү­й­ең­кі)
Ер­те күз­де
се­бу­ді дай­ын-
дық­сыз жүр­гі-
зе­ді, ал кеш
се­бі­ле­т­ін­де-
рін жи­нал­ған
сәт­тен се­бу­ге
дей­ін жаз­ғы
тран­ше­я­лар­да
стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды
Үй-жай­лар­да
неме­се қы­сқы
то­ңа­зы­май­тын
тран­ше­я­лар­да
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды.
Стра­ти­фи­ка­ци­я­лау
мер­зі­мі 45-60
күн.
Қар ара­ла­сты-
ра оты­рып
45-60 күн
стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай­ды.
Тұқым­ға
жы­лы
(40 0 С) су
құй­ып, бре­зент­пен
жа­уып, 3
тәу­лік ұстай­ды.
Со­дан
кей­ін
30 0 С жуық
тем­пе­ра­ту-
ра­да­ғы үй-
жай­лар­да
құм
са­лын­ған
жә­шік­тер­де
ұстап, күн
сай­ын ара­лас-
ты­рып және
ылғал­дан­ды-
рып тұ­ра­ды.
Тұқым­дар 7-ші
кү­ні өне­ді.
ТМТД-мен
неме­се фен­ти-
урам­мен
дә­рі­лей­ді
27
Да­ла
үй­ең-
кі­сі
Жи­нал­ған­нан
кей­ін жаз­ғы
тран­ше­я­лар­да
се­бу­ге дей­ін
ке­мін­де 45
күн стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай­ды
Жи­на­ған­нан кей­ін
ал­ды­мен жаз­ғы,
со­дан кей­ін
қы­сқы то­ңа­зы­май-
тын тран­ше­я­лар­да
150-180 күн стра-
ти­фи­ка­ци­я­лай­ды
Тұқым­ды 3
күн жі­бі-
тіп,
ал­ды­мен
үй-жай­лар­да
10-15 0 С
тем­пе­ра-
ту­ра­да
60 күн,
со­дан
кей­ін
0 0 С тем-
пе­ра­ту-
ра­да
30-60 күн
стра­ти-
фи­ка­ция-
лай­ды
28
Кү­міс
үй­ең­кі
Сеп­пей­ді
Жи­на­ған соң дай­ын­дық­сыз бір­ден се­бі­ле­ді
(ма­мыр­дың ая­ғы -
мау­сым­ның ба­сы)
Құр­ғақ ауа
рай­ын­да
ек­пе­лер­ді су­а­ру
мін­дет­ті
29
Та­тар
үй­ең-
кі­сі
(үй­ең­кі
емес,
қа­ра
үй­ең­кі)
Жи­нал­ған­нан
се­бу­ге дей­ін
жаз­ғы тран­шея-
лар­да стра­ти-
фи­ка­ци­я­лай­ды
Күз­ден ба­стап
қы­сқы то­ңа­зы-
май­тын тран­шея-
лар­да стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай­ды
Тұқым­ды
құм са­лын-
ған жә­шік-
тер­де
0-3 0 С
тем­пе-
ра­ту­ра­да
әр­бір 2-3
күн сай­ын
ылғал-
дан­ды­ра
және ара-
ла­сты­ра
оты­рып
стра­фи­ка-
ци­я­лай­ды.
30 күн­нен
соң ылғал-
дан­ды­ру­ды тоқ­та­та­ды, тем­пе­ра-
ту­ра­ны
0 0 С дей­ін
тө­мен-
де­те­ді. 2-ші кү­ні
тұқым­ды
қай­та
ылғал-
дан­ды­рып,
тем­пе­ра-
ту­ра-
ны 5 0 С
дей­ін
кө­те­ре­ді.
Бұ­дан
кей­ін
тұқым
18-20-шы
кү­ні өне­ді.
Дай­ын-
дық­тың
жал­пы
ұз­ақ­тығы
50 күн
30
Ша­ған
жа­пы-
рақ­ты
үй­ең­кі
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Үй-жай ішін­де 30
күн стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды неме­се
1 ай қар астын­да
ұстай­ды
31
Ірі
жа­пы-
рақ­ты
жө­ке
Тұқым­ды
жи­нал­ған­нан
ба­стап жаз­ғы
тран­ше­я­лар­да
неме­се құм
са­лын­ған
жә­шік­тер­де 90
күн бойы
стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды
Ал­ды­мен жаз­ғы
тран­ше­я­лар­да
неме­се үй-жай-
лар­да, ал со­дан
кей­ін 0-5 0 С
тем­пе­ра­ту­ра­да
қы­сқы то­ңа­зы­май-
тын тран­ше­я­лар­да
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды. Стра­ти­фи-
ка­ция ұз­ақ­тығы -
180 күн­ге дей­ін
32
Ұсақ
жа­пы-
рақ­ты
жө­ке
Тұқым­ды жи­на-
ған­нан соң
се­бу­ге дей­ін
жаз­ғы тран­шея-
лар­да стра­ти-
фи­ка­ци­я­лай­ды
Тұқым­ды жаз­ғы,
со­дан соң қы­сқы
то­ңа­зы­май­тын
тран­ше­я­лар­да
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
Тұқым­ды
ауық-ауық
ауы­сты-
ры­лып
тұ­ра­тын
су­да
10 күн
жі­бі­те­ді,
со­дан
соң 30
күн
15-25 0 С
тем­пе­ра-
ту­ра­да
және
90-120
күн 0 0 С тем­пе­ра-
ту­ра­да
стра­ти-
фи­ка­ция-
лай­ды
33
Сі­бір
бал­қа-
ра­ғайы
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
9-12 са­ғат су­ға
жі­бі­те­ді және
1-1,5 ай қар­ға
ау­на­та­ды; КМn O 4
0,5% ері­т­ін­ді-
сін­де 30 ми­нут
дә­рі­лей­ді
Тұқым­ды 3
тәу­лік мар­га-
нец қыш-
қы­лы
ка­лий­дің
0,004 %
ері­тін-
ді­сін-
де +26 0 С
тем­пе­ра-
ту­ра­да жі­бі­те­ді,
со­дан
кей­ін дә­ке
дор­ба­лар­ға
са­лып,
дым­қыл
ағаш үгін­ді­ле-
рі­мен
(1,5-2 см
қа­бат­пен)
кө­міп, 2
тәу­лік ұстай­ды.
Тұқым­ды
24 са­ғат бром
ка­лий­і­нің
0,5 % ері­тін-
ді­сін­де
неме­се
0,05 %
кол­хи­цин
ері­тін-
ді­сін­де
жі­бі­те­ді.
Тұқым­ды
се­бу­ге 30
са­ғат қал-
ған­да
әл­сіз
әк ері-
тін­ді­сін­де
(10 л
су­ға
200-250
гр әк)
жі­бі­те­ді.
34
Жі­ңіш­ке жа­пы-
рақ­ты
жи­де
Ер­те күз­де
сеп­кен­де
жи­на­удан кей­ін
дай­ын­да­май­ды;
кеш се­біл­се,
жи­нал­ған
кез­ден ба­стап
сеп­кен­ге
дей­ін жаз­ғы
тран­ше­я­лар­да
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
Ал­дын ала 4
тәу­лік жі­бі­тіл-
ген тұқым­ды
қы­сқы то­ңа­зы­май-
тын тран­ше­я­лар­да
неме­се 16-20 0 С
тем­пе­ра­ту­ра­да
үй-жай­лар ішін­де
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды. Стра­ти­фи-
ка­ци­я­лау ұз­ақ­тығы
- 90-120 күн
Тұқым­ға ыстық
су
(50-60 0 С
құй­ып, бір
тәу­лік
жі­бі­те­ді. Со­дан
кей­ін
тем­пе­ра-
ту­ра­сы
16-20 0 С
үй-жай­да
құм са-
лын­ған
жә­шік­тер­де
стра­ти­фи-
ка­ция-
лай­ды.
15-20-шы
кү­ні өне
ба­стай­ды.
35
Кә­дім­гі
ба­дам
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Үй-жай­лар­да
неме­се тран­шея-
лар­да 30-60 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
36
Вир­ги-
ния
ар­ша­сы
То­пы­рақ­тың
қа­туы­на 1,5-2
ай қал­ған­да
се­бі­ле­тін
бол­са, дай­ын-
да­уды қа­жет
ет­пей­ді
Үй-жай ішін­де
20-30 0 С
тем­пе­ра­ту­ра­да 30
күн, 15 0 С темп
ра­ту­ра­да 120 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
Тұқым­ды 30-50
мин мөл-
шер­де
кү­кірт қыш­қы­лы кон­цен­тра-
ты­мен өң­дей­ді,
су­мен
ша­я­ды,
со­дан
кей­ін
0-5 0 С
тем­пе-
ра­ту­ра­да
90-120
күн стра-
ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды
37
Кә­дім­гі ар­ша
То­пы­рақ­тың
қа­туы­на 1,5-2
ай қал­ған­да
се­бі­ле­тін
бол­са, дай­ын
да­уды қа­жет
ет­пей­ді
Үй-жай ішін­де
20-30 0 С тем­пе­ра-
ту­ра­да 30 күн,
15 0 С тем­пе­ра­ту-
ра­да 120 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
38
Түр-
кі­стан
ар­ша­сы
Жа­ңа жи­нал­ған
тұқым­ды
дай­ын­да­май
сол күй­ін­де
та­мыз айы
ішін­де се­бе­ді
Өт­кен жы­л­ғы
те­рең ты­ныш-
тық­та­ғы тұқым­ды
жа­з­да шіл­де­де-
та­мы­здың бас
ке­зін­де се­бе­ді.
39
Жар­ты
шар
тә­р­із­ді
ар­ша
Бұл да
қыр­күй­ек­тің
бі­рін­ші
жар­ты­сын­да
се­бі­ле­ді
Бұл да со­лай
40
Шыр-
ға­нақ
То­пы­рақ
қат­пай тұ­рып
1 ай­дан
ке­шік­тір­мей
се­біл­се,
дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Үй-жай­да 0-5 0 С тем­пе­ра­ту­ра­да
құм са­лын­ған
жә­шік­тер­де 90
күн стра­ти­фи­ка-
ци­я­ла­на­ды
3 тәу­лік
су­да
жі­бі­тіп
алып, үй-
жай­да 30
күн стра-
ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды
41
Грек
жаң­ға­ғы
Дай­ын­да­май­ды
Үй-жай­да құм­да
0-5 0 С тем­пе­ра­ту-
ра­да 30-45 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
Тұқым­ды
көк­тем­де
се­бу­ге
5-7 күн қал­ған­да
қап­қа
са­лын­ған күй­ін­де
тау өзе-
ні­нің
ағын
суы­на
ма­ла­ды.
42
Кә­дім­гі
шаб­дал
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Үй-жай­да 0-5 0 С
тем­пе­ра­ту­ра­да
100-120 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
43
Сі­бір са­мыр-
сы­ны
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Ал­дын-ала жі­бі-
ті­л­ген тұқым­ды
30 күн 0-5 0 С
тем­пе­ра­ту­ра­да
құм са­лын­ған
жә­шік­тер­де
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
Ал­дын-ала
жі­бі­ті­л­ген
тұқым­ды 30
күн қар­ға
ау­на­та­ды
44
Жал­ған
қа­ра-
ған
(ақ
қа­ра-
ған)
Сеп­пей­ді
Тұқым­ды стра­ти-
фи­ка­ци­я­лай­ды
неме­се тем­пе­ра­ту­ра­сы 80-85 0 С
су құй­ып,
ал­ғаш­қы 15-20
мин ара­ла­сты­рып,
суы­ған­ша қал­ды-
ра­ды. Қа­жет
бол­са іс­ін­бе­ген
тұқым­дар­ды елек-
тен өт­кі­зіп алып,
олар­ды өң­де­уді
қай­та­лай­ды
45
Тю­рин-
ген
үл­бі-
ре­гі
Ша­ла піс­кен
же­мі­стер
тұқы­мын
сеп­кен­де
дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Ша­ла піс­кен
же­мі­стер тұқы­мын
үй-жай­да 0-5 0 С
тем­пе­ра­ту­ра­да
құм са­лын­ған
жә­шік­тер­де
210-240 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
46
Кә­дім­гі ше­тен
Жи­нап ал­ған-
нан ба­стап
сеп­кен­ге дей­ін
жаз­ғы тран­шея-
лар­да неме­се
үй-жай­да
стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды
Тем­пе­ра­ту­ра­сы
0-5 0 С үй-жай­да
дым­қыл  құм­да
90-120 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды, со­дан
кей­ін қар­мен
кө­ме­ді Стра­ти­фи­ка­ци­я­ның
жал­пы ұз­ақ­тығы -
150-180 күн
Стра­ти­фи-
ка­ци­я­лан-
ба­ған
тұқым­ды
гиб­бе­рел-
лин­нің 0,002%
ері­т­ін­ді-
сін­де 3
тәу­лік
жі­бі­те­ді,
со­дан
кей­ін
дым­қыл
құм­мен
ара­ла­сты-
ра­ды. 7
күн­нен
кей­ін
өне­ді
47
Ақ сек-
се­уіл,
және
қа­ра
сек-
се­уіл
Қы­ста сеп­кен­де
дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Дай­ын­да­уды қа­жет
ет­пей­ді
48
Кә­дім­гі
ма­мыр
гүл
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Үй-жай­да 0-5 0 С
тем­пе­ра­ту­ра­да
құм са­лын­ған
жә­шік­тер­де 45
күн стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды
10-15
са­ғат
су­да
жі­бі­те­ді,
со­дан
кей­ін
дым­қыл
ағаш
үгін­ді-
сін­де
неме­се
шым­те­зек­те
2-8 күн
ұстай­ды
49
Үй
қа­ра-
өрі­гі
Жаз­ғы тран­шея-
лар­да 90 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
Қы­сқы то­ңа­зы­май-
тын тран­ше­я­лар­да
ке­мін­де 150 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
50
Ті­кен­ді қа­ра-
өрік
(шо-
мырт)
Ер­те жа­з­да,
та­мы­зда се­бе-
ті­ле­тін бол­са
дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді,
кеш се­бі­ле­тін
бол­са жи­нал-
ған­нан ба­стап
се­бу­ге дей­ін
(2 ай бойы)
жаз­ғы тран­шея-
лар­да, өт­кен
жыл­дың тұқы­мын
- 80 күн стра-
ти­фи­ка­ци­я­лай­ды
Жи­на­ла са­лы­сы­мен
үй-жай­да 150-180
күн неме­се қы­сқы
то­ңа­зы­май­тын
тран­ше­я­лар­да
180-210 күн стра-
ти­фи­ка­ци­я­лай­ды
51
Ал­хо­ры
өрік
(ал­ша)
Жи­на­ла са­лы­сы-
мен се­бу­ге
дей­ін жаз­ғы
тран­ше­я­лар­да
стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды.
Өт­кен жы­л­ғы
тұқым­ды 60-90
күн стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай­ды
Жи­на­ла са­лы­сы­мен  жаз­ғы тран­шея-
лар­да стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды, ал
со­дан кей­ін
қы­сқы то­ңа­зы­май-
тын тран­ше­я­лар­да
120-170 күн
неме­се тем­пе­ра-
ту­ра­сы 3-5 0 С
үй-жай­да 150 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
52
Қы­зыл кү­рең қа­ра­қат
Жаз­ғы
тран­ше­я­лар­да
45-60 күн стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды
Үй-жай­да 90-120
күн стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды
Тұқым­ды бас-
тап­қы тем­пе-
ра­ту­ра­сы
50 0 С су­да 24 са­ғат
жі­бі­те­ді.
Со­дан
кей­ін
12-15 0 С тем­пе­ра-
ту­ра­да
күн сай­ын
ара­ла­сты-
рып,
ылғал­дан-
ды­рып 30 күн стра-
ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды.
Ауы­спа­лы тем­пе­ра-
ту­ра­да
(жы­лы және
суық)  стра­ти­фи-
ка­ци­я­ла-
ған­да тұқым­ды
30 күн
дай­ын­дай­ды.
53
Қа­ра
қа­ра­қат
Жаз­ғы тран­ше-
ялар­да 45-60
күн стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай­ды
Үй-жай­да 90-120
күн стра­ти­фи­ка-
ци­я­лай­ды
54
Сі­бір
са­мыр-
сын қа-
ра­ғайы
Дай­ын­да­май­ды,
тек мар­га­нец
қыш­қы­лы ка­лий-
дің 0,5 %
ері­т­ін­ді­сін­де
жі­бі­те­ді
Тұқым­ды ал­дын-ала
3 тәу­лік жі­бі-
те­ді, дым­қыл
құм­мен, ағаш
үгін­ді­сі­мен
неме­се шым­те­зек
ұн­та­ғы­мен ара-
ла­сты­рып, жә­шік-
тер­мен қар асты­на
неме­се сал­қын
0 0 С үй-жай­ға
се­бу­ге дей­ін 2-3
ай қой­ып қо­яды.
Қы­сқы то­ңа­зы­май-
тын тран­ше­я­лар­да
сақ­та­ған­да да
дай­ын­да­ла­ды
Құм­мен
ара­ла­сты-
ры­л­ған
тұқым­ды
(2:1) қа­лың-
ды­ғы 20 см,
50% дей­ін
то­лық ыл-
ғал сақ­та­ған­ша
су­лап,
30-40 0 С
тем­пе­ра­ту-
ра­да 12
са­ғат
бүр­кеп­тір-
гіш­ке қо­яды,
со­дан
кей­ін
қар­ға кө­ме­ді.
Бұ­дан
кей­ін
қай­та су­лап,
бүр кеп-
тір­гіш-
тер­ге
қо­яды, со­дан
соң қар асты­на қо­яды.
Екі мәр­те
өң­де­уден
өт­кен тұқым­ды
10-11 күн
стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай­ды.
ТМТД неме-
се фен­тиу-
рам­мен
дә­рі­лей­ді.
55
Қы­рым
қа­ра-
ғайы
Се­біл­мей­ді
Тұқым­ды 9-12
са­ғат су­ға
жі­бі­те­ді
56
Кә­дім­гі қа­ра­ғай
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
Тұқым­ды 9-12
са­ғат су­ға
жі­бі­те­ді.
Дор­ба­лар­ға
са­лын­ған құр­ғақ
неме­се жі­бі­тіл-
ген тұқым­ды 1-2
ай қар­ға қо­яды.
Тұқым­ды жі­бі­тіп, өн­ген­ше
ылғал­ды
күй­ін­де
ұстай­ды және
1-2 ай­ға қар
асты­на
шы­ға­рып қо­яды.
Ми­ко­риз
құ­рай­тын май­құ­лақ са­ңы­ра­у­құ-
ла­ғы­ның  та­за
да­қы­лы­мен
тұқым ми­ко­ри-
за­ци­я­сын
жүр­гі­зе­ді.
24 са­ғат
0,02 % дей­ін
кү­кірт
қыш­қы­лы
мы­рыш, кү­кірт
қыш­қы­лы
мар­га­нец
(0,1 %
және
одан тө­мен),
бор
қыш­қы­лы
(0,025%)
және ге­те­ро-
аук­син (0,01
% және
одан
тө­мен)
ері­тін-
ді­сін­де
жі­бі­те­ді.
Жи­і­лі­гі
22,5к­Гц және
қу­а­ты 15 Вт
ульр­та-
ды­быспен
10 ми­нут
өң­дей­ді.
57
Ақ
те­рек
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
(жи­нал­ған соң
бір­ден се­бі­ле­ді)
58
Қа­ра те­рек
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді
(жи­нал­ған соң
бір­ден се­бі­ле­ді)
59
Ба­тыс
боз
ар­ша­сы
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді.
Жі­бі­ті­л­ген
тұқым­ды бір ай
бойы қар­ға
ау­на­та­ды
60
На­ғыз
пі­сте
Се­біл­мей­ді.
Тұқым­ды 12-15 са­ғат жы­лы су­да
(40 0 С) жі­бі­тіп,
құм са­лын­ған
жә­шік­тер­де (1:3)
неме­се тран­шея-
лар­да 30-40 күн
стра­ти­фи­ка­ция-
лай­ды
Тұқым­ды 12-15
са­ғат жы­лы
су­да (40 0 С)
жі­бі­тіп,
қап­пен
жы­лы
жер­ге іліп
қо­яды және
өне­баста-
ған­ша 9-12
күн ан­да-
сан­да су­лап тұ­ра­ды
61
Кә­дім­гі
мой­ыл
Дай­ын­да­уды
қа­жет ет­пей­ді.
Үй-жай­да 0-5 0 С
тем­пе­ра­ту­ра­да
150-180 күн стра-
ти­фи­ка­ци­я­лай­ды
62
Жа­байы
ор­ман
ал­ма­сы
Су­да 2 тәу­лік
жі­бі­те­ді, со­дан
кей­ін 0-5 0 С
тем­пе­ра­ту­ра­да
құм­да, шым­те­зек-
те неме­се ағаш
үгін­ді­сін­де
75-105 күн стра-
ти­фи­ка­ци­я­лай­ды
Стра­ти­фи-
ка­ци­я­лан-
ба­ған
тұқым­ды
гиб­берл-
лин­нің
0,002%
ері­т­ін­ді-
сін­де 3 тәу­лік
жі­бі­те­ді,
со­дан
кей­ін
дым­қыл
құм­мен ара­ла­сты-
ра­ды.
Тұқым
6-7-ші
кү­ні
өне­ді.
63
Кә­дім­гі ша­ған
Он­ша то­лы­спа-
ған тұқым­ды
жаз­ғы тран­шея-
лар­да мау­сым
ай­ы­нан се­бу­ге
дей­ін стра­ти-
фи­ка­ци­я­лай­ды
Үй-жай­да ал­ды­мен
18-20 0 С тем­пе­ра-
ту­ра­да 2-3 ай,
со­дан кей­ін
5-11 0 С тем­пе­ра-
ту­ра­да стра­ти­фи-
ка­ци­я­лай­ды.
Стра­ти­фи­ка­ция-
ла­удың жал­пы
ұз­ақ­тығы 180-200
күн (ша­ла піс­кен
тұқым­дар)

2 Ормандарды қалпына келтіру және орман өсіру үшін пайдаланылатын екпе көшеттерге қойылатын талаптар

Ормандарды молықтыру және орман
өсіру үшін тұқымдар мен көшет
материалдарын пайдалану,
тасымалдау ережесіне
2-қосымша
Ормандарды қалпына келтіру және орман өсіру үшін пайдаланылатын екпе көшеттерге қойылатын талаптар
Тұқым­дар­дың ата­уы
Жа­сы,  жыл
Та­мыр
мой­нын­да­ғы дің­нің
жу­анды­ғы,
(кем емес),
мм
1. Қыл­қан жа­пы­рақ­ты
тұқым­дар:
1.1. Шыр­ша,
са­мыр­сын, ар­ша
3-5
2,0
1.2. Қа­ра­ғай,
қы­зыл­қа­ра­ғай
2-3
2,5
2. Жа­пы­рақ­ты
тұқым­дар (бұ­та­лар­дан
бас­қа)
1-3
3,5
3. Бұ­та­лар
1-3
2,5
Ескерту: Бұл талаптар тамыр жүйесі ашық көшеттерге қатысты

3 Ормандарды қалпына келтіру және орман өсіру үшін пайдаланылатын көшет материалына (қалемшелерге) қойылатын талаптар

Ормандарды молықтыру және орман
өсіру үшін тұқымдар мен көшет
материалдарын пайдалану,
тасымалдау ережесіне
3-қосымша
Ормандарды қалпына келтіру және орман өсіру үшін пайдаланылатын көшет материалына (қалемшелерге) қойылатын талаптар
р/с N
Тұқым­дар­дың ата­уы
Ор­ман өсе-
тін
ай­мақ-
тар
Жа­сы, жыл
сорт
Та­мыр
мой­нын-
да­ғы
дің­нің жу­ан­ды-
ғы (кем
емес),
мм
Жер­де­гі бө­лі-
гі­нің би­ік­ті-
гі
(кем
емес),
см
1
2
3
4
5
6
7
1
Сал­пын­шақ қай­ын
(қо­тыр қай­ың)
Betula pendula
Roth (B.​verucosa
Ehrh.)
бар­лық ай­мақ
3-4
1
2
8
5
50
35
2
Кә­дім­гі қы­на­а­ғаш
Ligustrus
vulgare L.
та­у­лы аудан-
дар
2-3
1
2
9
6
80
60
3
Қа­ра­ғаш
Ulmus pinnato-ramosa
Dieck.
ор­ман-
ды
да­ла,
да­ла
2-3
1
2
8
6
55
40
4
Кә­дім­гі ал­мұрт
Pirus communis
L.
бар­лық ай­мақ
2-3
1
2
7
5
45
30
5
Өте әде­мі емен
Quercus robur L.
бар­лық ай­мақ
3-4
1
2
9
6
45
30
6
Кә­дім­гі неме­се
еуро­па­лық шыр­ша
Picea abies
(L.) Karst.
бар­лық ай­мақ
5-6
1
2
5
4
20
15
7
Сі­бір шыр­ша­сы
Picea obovata
Lebed.
ор­ман-
ды да­ла
5-6
1
2
6
4
30
20
8
Шренк шыр­ша­сы
Picea
Schrenkiana
Fischet Meg.
та­у­лы аудан-
дар
5-6
1
2
6
4
25
15
9
Ағаш тә­р­із­дес
қа­ра­ған (са­ры
қа­ра­ған)
Caragana
arborescens Lam.
бар­лық ай­мақ
3-4
1
2
6
4
35
25
10
Еуро­па­лық ек­пе
тал­шы­ны
Castanea sativa
Mill.
бар­лық ай­мақ
2-3
1
2
15
10
60
45
11
Жал­ған пла­тан­ға
ұқсас үй­ең­кі
(явор, ақ
үй­ең­кі)
Acer
pseudoplatanusL.
бар­лық ай­мақ
2-3
1
2
10
6
55
40
12
Сүй­ір жа­пы­рақ­ты
үй­ең­кі
(пла­тан тә­р­із­ді
үй­ең­кі)
Acer
platanoides L.
бар­лық ай­мақ
3-4
1
2
8
6
35
25
13
Ат тал­шы­ны
Aesculus
hippocastanum L.
бар­лық ай­мақ
2-3
1
2
15
10
40
25
14
Кі­ші жа­пы­рақ­ты
жө­ке
Tilia cordata
Mill.
бар­лық ай­мақ
3-4
1
2
9
5
50
30
15
Сі­бір
бал­қа­ра­ғайы
Larix sibirica
Ledeb.
ор­ман-
ды да­ла
3-4
1
2
9
5
40
25
16
Шыр­ға­нақ
Hippophae
ramnoides L.
бар­лық ай­мақ
3-4
1
2
9
7
35
25
17
Грек жаң­ға­ғы
Juglans regia L.
бар­лық ай­мақ
3-4
1
2
20
10
60
40
18
Сі­бір
май­қа­ра­ғайы
Abies sibirica
Ledeb.
та­у­лы аудан-
дар
6-8
1
2
6
4
25
15
19
Шы­ғыс био­та­сы
Biota
orientalis Endl
бар­лық ай­мақ
4
1
2
12
7
60
40
20
Жал­ған қа­ра­ған
тә­р­із­ді инеш
(ақ қа­ра­ған)
Robinia
pseudoacacia L.
бар­лық ай­мақ
1-2
81
12
8
6
70
50
21
Кә­дім­гі ше­тен
Sorbus
aucuparica L.
бар­лық ай­мақ
3-4
1
2
9
7
35
25
22
Сі­бір са­мыр­сы­ны
Pinus sibirika
Du Tour
бар­лық ай­мақ
6-7
1
2
10
6
30
20
23
Кә­дім­гі қа­ра­ғай
Pinus
silvestris L.
ор­ман-
ды
да­ла
3-4
1
2
8
5
25
20
24
Ақ те­рек (кү­міс
те­рек)
Populus alba L.
ор­ман-
ды да­ла, да­ла
2-3
1
2
10
7
100
70
25
Қа­ра те­рек
Populus nigra L.
ор­ман-
ды да­ла
2
1
2
7
6
80
60
26
Ор­ман ал­ма­сы
Malus
silvestris (L.)
Mill.
бар­лық ай­мақ
2-3
1
2
8
6
45
30
27
Кә­дім­гі ша­ған
Flaxinus
excelsior L.
бар­лық ай­мақ
3-4
1
2
9
7
35
25
Ескерту: Аумақ жөнінен орман өсетін аймақтарға, қосымша аймақтарға және табиғи өңірлерге енетін әкімшілік аудандар:

1 1. Орманды дала аймағы:

Солтүстік Қазақстан облысы;
Қостанай облысының солтүстік аудандары;
Павлодар облысының солтүстік-шығыс аудандары.

2 2. Дала аймағы:

Қостанай облысы (солтүстік аудандардан басқа);
Павлодар облысы (солтүстік-шығыс аудандардан басқа);
Көкшетау, Ақмола, Шығыс-Қазақстан (таулы аудандардан басқа);
Атырау және Ақтөбе облыстары;
Қарағанды облысының солтүстік бөлігі.

3 3. Таулы аудандар:

Шығыс Қазақстан және Алматы облыстары

4 N _____ ТӨЛҚҰЖАТ

Ормандарды молықтыру және орман
өсіру үшін тұқымдар мен көшет
материалдарын пайдалану,
тасымалдау ережесіне
4-қосымша
көшет материалына
N _____ ТӨЛҚҰЖАТ
"__"____________ 200 __ ж.
___________________________________________________________________
          (питомник, орман иеленуші, орман пайдаланушы,
___________________________________________________________________
               заңдық, пошталық мекен-жайы)
өсірілген _________________________________________________________
             (көшет материалының түрі: екпелер, тікекпелер,
___________________________________________________________________
соның ішінде тамыр топырағымен, тұқымы)
1. Сапа көрсеткіштері
Пар­тия
нө­мі­рі
Ек­пе­лер­дің (ті­кек­пе­лер­дің)
стан­дарт та­лап­та­ры­на
сәй­кест­і­гі
Жа­сы
Сор­ты
Мөл-
ше­рі,
са­ны
Қазылған уақыты_______Қаттау уақыты_____Жіберілген уақыты__________
Пайдалану мақсаты _________________________________________________
                   (дербес қажеттілік, өткізу, тасымалдау ауданы)
Өсімдіктер карантині саласындағы уәкілетті органның берген
құжаты_____________________________________________________________
              (көшет материалы карантин ауданынан басқа жерге
___________________________________________________________________
                     әкетілгенде толтырылады)
2. Тұқым материалының шығу тегі
Тұқым жиналған жер_________________________________________________
                  (облыс, аудан, орман иеленуші, орман пайдаланушы,
___________________________________________________________________
                   орманшылық, орам)
Тұқымның сапасы туралы куәлік _____________________________________
                                  (N, қашан және кім берген)
Тұқым селекциялық санаты___________________________________________
                               (сортты, жақсартылған, қалыпты)
3. Өсіру шарттары
Өсіру тәсілі ______________________________________________________
                  (ашық жер, бақылау жасалатын орта жағдайлары)
Топырақ жағдайлары, қолданылатын субстрат __________________________
Тыңайтқыш шашу, басқа агротехникалық іс-шаралар ____________________
                                                   (атауы, доза,
____________________________________________________________________
                      кезеңділігі, т.б.)
Зиянкестермен, өсімдіктер ауруларымен және арамшөптермен күресу
жөніндегі іс-шаралар_______________________________________________
                     (препараттың түрі, атауы, өңдеу мерзімі мен
___________________________________________________________________
                                  кезеңділігі)
Орман иеленуші, орман пайдаланушы _________________________________
                                             (қолы, т.а.ж.)
М.О.
___________________________________________________________ тіркелді
(орман қорын күзету, қорғау, пайдалану, ормандарды молықтыру
___________________________________________________________________
және орман өсіру саласындағы аумақтық орган)
N___ "____" _________200  ж.

Қолданыстағы