"Табиғи монополиялар туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 13-бабы 1-тармағының 3) тармақшасына және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 28 қазандағы № 1109 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігі туралы ереженің 18-тармағының 1) тармақшасына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

2) оны Қазақстан Республикасы Табиғи монополияларды реттеу агенттігінің құрылымдық бөлімшелері мен аумақтық органдарының, облыстардың (республикалық маңызы бар қалалардың, астананың) жергілікті атқарушы органдарының, Қазақстан Республикасы Ақпараттандыру және байланыс агенттігінің және "Қазпочта" акционерлік қоғамының назарына жеткізсін.

Келісілген
Қазақстан Республикасы
Ақпараттандыру және байланыс
агенттігінің төрағасы
2005 жылғы 7 қыркүйек

Қазақстан Республикасы
Табиғи монополияларды
реттеу агенттігі төрағасының
міндетін атқарушының
2005 жылғы 26 тамыздағы
№255-НҚ бұйрығымен
бекітілген
Почта байланысының жалпыға қол жетімді қызметтерін көрсететін табиғи монополиялар субъектілерінің қолданысқа енгізілген активтерінің реттелетін базасына пайда ставкасын есептеу жөніндегі нұсқаулық

1. Почта байланысының жалпыға қол жетімді қызметтерін көрсететін табиғи монополиялар субъектілерінің қолданысқа енгізілген активтерінің реттелетін базасына пайда ставкасын есептеу жөніндегі осы нұсқаулық (бұдан әрі - Нұсқаулық) "Табиғи монополиялар туралы" Қазақстан Республикасының Заңына және өзге де нормативтік құқықтық актілерге сәйкес әзірленді.

құзыретті орган - байланыс саласында мемлекеттік саясатты іске асыруға уәкілетті орталық мемлекеттік орган;
қолданысқа енгізілген активтердің реттелетін базасы (бұдан әрі - ҚАРБ) - табиғи монополия субъектісінің меншігінде немесе өзге заңды негіздерде бар және почта байланысының реттеліп көрсетілетін қызметтерін өндіру және (немесе) ұсыну кезінде пайдаланылатын активтердің құны;
меншікті капитал - почта байланысының жалпыға қол жетімді қызметтерін көрсететін табиғи монополия субъектісінің қатысушыларына немесе акционерлеріне тиесілі, жинақталып бөлінбеген пайда мен резервтік капиталды, қосымша төленген және қосымша төленбеген капиталды қамтитын капитал;
ҚАРБ-ға пайда ставкасы - почта байланысының жалпыға қол жетімді қызметтерін көрсететін табиғи монополия субъектісі капиталының құнына сәйкес келетін операциялық пайданың нормасы;
капиталдың құны - заемдық және меншікті қаражаттарға сыйақы ставкасын сипаттайтын, табиғи монополия субъектісінің салаларына жатқызылған қызметті жүзеге асырумен байланысты инвестициялық және өзге тәуекелдерді көрсететін шама;
уәкілетті орган - табиғи монополиялар салаларында қызметті бақылау мен реттеуді жүзеге асыратын орталық мемлекеттік орган немесе белгіленген құзырет шегінде облыстық (республикалық маңызы бар қаланың, астананың) атқарушы орган.
Осы Нұсқаулықта пайдаланылатын өзге ұғымдар мен терминдер Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес қолданылады.

r e W e + r d W d
d = ----------------, мұндағы:
W e + W d
d - пайда ставкасы;
W e - меншікті капитал, теңге;
W d - заемдық капитал, теңге;
r e - меншікті капиталдың құны;
r d - заемдық капиталдың құны.

r e = r f + r s , мұндағы:
r f - тәуекелсіз ставка;
r s - почта байланысының саласы үшін тән тәуекелге арналған сыйлықақы.

6. Тәуекелсіз ставка Қазақстан Республикасының еурооблигациясының немесе тарифті бекітуге өтінім берген күніне немесе уәкілетті органның бастамасы бойынша тарифті бекіту туралы шешім қабылдаған күніне Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкі деректерінің негізінде айқындалатын Қазақстан Республикасының рейтингісіне ұқсас кредиттік рейтингісі бар елдер шығарған айналымының сол мерзімдегі облигациялардың ағымдағы табыстылығына тең қабылданады.

Тәуекелдердің қорытынды деңгейі үшін сыйлықтардың мөлшері туралы түпкілікті шешімді құзыретті орган және/немесе тәуелсіз сарапшы қорытындысының негізінде уәкілетті орган қабылдайды.

r d = r dk W dk + r do (1 - W dk ), мұндағы:
r dk - соңғы есепті кезеңнің аяғындағы банктік және өзге кредиттердің құны, %;
r do - купон облигациясы немесе облигацияның атаулы пайыздық ставкасы бойынша төленген шама, %;
W dk - почта байланысының жалпыға қол жетімді қызметтерін көрсететін табиғи монополия субъектісінің заемдық капиталындағы есепті кезең аяғындағы айналым қаражаттарын толықтыруға арналған кредиттерді қоспағанда, банктік және өзге кредиттердің үлес салмағы.

10. Банк кредиттерінің құны кредиттің пайыздық ставкасына тең немесе бірнеше кредиттер тартқан жағдайда, тартылған және есепті кезең аяғында почта байланысының жалпыға қол жетімді қызметтерін көрсететін табиғи монополия субъектісінің теңгерімінде бар осы кредиттердің орташа өлшенген құнына тең және мына формула бойынша айқындалады:
, мұндағы:
p і - і кредиті бойынша кредиторға төленетін пайыз;
H - пайдаға салынған салық ставкасы;
n - кредиттердің саны;
W i - i кредитінің кредиттердің жалпы сомасындағы үлесі.

C H - C p
C H p 2 + ---------
t
r do = (-------------------) (1-H), мұндағы:
C H + C p
---------
2
p 2 - дисконт ставкасы;
C H - облигациялардың атаулы құны;
C p - облигацияларды өткізу бағасы;
t - заем мерзімі (жыл саны).

Почта байланысының жалпыға
қол жетімді қызметтерін
көрсететін табиғи монополиялар
субъектілерінің қолданысқа
енгізілген активтерінің
реттелетін базасына пайда
ставкасын есептеу жөніндегі
нұсқаулыққа қосымша
Почта байланысының саласы үшін тән тәуекелдердің қорытынды деңгейін айқындау алгоритмі
№
Тәу­е­кел фак­тор­ла­ры
Тәу­е­кел­ді ба­ға­лау
Тәу­е­кел­дер­дің қо­ры­тын­ды дең­гейі
тө­мен
ор­та­ша
жо­ға­ры
1
Поч­та бай­ла­ны­сы­ның са­ла­сын да­мы­ту­дың пер­спек­ти­ва­ла­ры
1
2
3
2
Қол­да­ны­сқа ен­гі­зі­л­ген ак­тив­тер­дің жай-күйі
1
2
3
3
Ма­ги­страль­дық те­мір жол же­лі­ле­рі­нің қыз­мет­те­ріне ар­нал­ған та­риф­тер­дің өзге­руі
1
2
3
Тәу­е­кел­дің есеп­тік дең­гейі (ор­та­ша)
Телекоммуникацияның саласына тән тәуекелдерді бағалау алгоритмі
№
Тәу­е­кел фак­тор­ла­ры
Тәу­е­кел­ді ба­ға­лау
Кө­рі­ні­стер
1
Поч­та бай­ла­ны­сы қыз­ме­ті­нің са­ла­сын да­мы­ту пер­спек-
ти­ва­ла­ры
тө­мен
Эко­но­ми­ка­ны да­мы­ту­дың жақ­сы пер­спек­ти­ва­ла­ры, сұ­ра­ны­сты кө­бей­ту, ха­лық­тың та­быст­а­рын өсі­ру, қыз­мет­тер кө­ле­мі­нің өсу мүм­кін­ді­гі, кли­ент­тер­дің ба­за­сын ке­ңей­ту
ор­та­ша
Ор­та­ша өңір­лік эко­но­ми­ка­лық өсу­дің пер­спек­ти­ва­ла­ры; еле­улі түр­де арт­тыр­ма­стан тұ­рақ­ты сұ­ра­ныс кү­ті­лу­де
жо­ға­ры
Құл­ды­ра­удың бел­гі­лі бір мүм­кін­ді­гі­нің бо­луы, қу­ат­тар­дың же­тіс­пе­у­ші­лі­гі және қыз­мет­тер­дің кө­ле­мін арт­ты­ру пер­спек­ти­ва­ла­ры­ның нақ­ты то­лық бол­мауы
2
Қол­да­ны­сқа ен­гі­зі­л­ген ак­тив­тер­дің жай-күйі
тө­мен
Негіз­гі құ­рал­дар­дың 40 %-ға дей­ін то­зуы
ор­та­ша
Негіз­гі құ­рал­дар­дың 40 %-дан 70 %-ға дей­ін то­зуы
жо­ға­ры
Негіз­гі құ­рал­дар­дың 70 %-дан астам то­зуы
3
Ма­ги­страль­дық те­мір жол же­лі­ле­рі­нің қыз­мет­те­ріне ар­нал­ған та­риф­тер­дің өзге­руі
тө­мен
Та­риф­тер­дің 50 %-ға дей­ін өзге­руі
ор­та­ша
Та­риф­тер­дің 50 %-дан 100 %-ға дей­ін өзге­руі
жо­ға­ры
Та­риф­тер­дің 100 %-дан астам өзге­руі
Тәуекелдердің қорытынды деңгейі үшін сыйлықақылар диапазондары
№
Қо­ры­тын­ды тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау диа­по­зон­да­ры
Тәу­е­кел­дер­дің қо­ры­тын­ды дең­гейі
Сый­лы­қа­қы­лар %
1
Тө­мен
1 < 1,5
1 %
2
Ор­та­ша
> 1,5 және < 2
2 %
3
Ор­та­ша­дан жо­ға­ры
> 2 және < 2,5
3 %
4
Жо­ға­ры
> 2,5
4 %