Қазақстан Республикасы Премьер-Министрінің 2005 жылғы 29 қазандағы N 352-ө өкімін жүзеге асыру мақсатында және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 11 қарашадағы N 1182 қаулысымен бекітілген Мемлекеттік органдардың еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі нормативтік құқықтық кесімдерді әзірлеу мен бекіту ережесі және Мемлекеттік органдардың еңбек қауіпсіздігі және еңбекті қорғау жөніндегі салалық нормативтерді әзірлеу мен бекіту ережесіне сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

КЕЛІСІЛДІ
Қазақстан Республикасының
Еңбек және халықты әлеуметтік
қорғау министр
"__"_________ 2006 жыл
КЕЛІСІЛДІ
Қазақстан Республикасының
Денсаулық сақтау министрі
"__" ________ 2006 жыл
КЕЛІСІЛДІ
Қазақстан Республикасының
Ақпараттандыру және байланыс
агенттігінің төрағасы
"__" _________ 2006 жыл

Қазақстан Республикасы
Мәдениет және ақпарат министрінің
2006 жылғы 29 қыркүйектегі
N 245 бұйрығымен бекітілді
Қазақстан Республикасындағы телевизия, радио хабарларын тарату және радиобайланыс ұйымдарындағы қауіпсіздік және еңбекті қорғау жөніндегі ережелері

1. Қазақстан Республикасындағы телевизия, радио хабарларын тарату және радиобайланыс ұйымдарындағы қауіпсіздік және еңбекті қорғау жөніндегі осы ереже (одан әрі - Ереже) "Қауіпсіздік және еңбекті қорғау туралы" Қазақстан Республикасының  Заңына  сәйкес әзірленген және меншік нысанына қарамастан Қазақстан Республикасындағы телевизия, радио хабарларын тарату және радиобайланыс ұйымдарында қауіпсіздік және еңбекті қорғау жөніндегі негізгі талаптарды бекітеді.

Осы Ережелерде мынадай ұғымдар пайдаланылады:
еңбек қауіпсіздігі - еңбек қызметі барысында жұмыскерлердің зиянды және қауіпті ықпалдардан қорғаудағы кешенді шараларымен қамтамасыз етілген жұмыскердің қорғалу жағдайы;
қоршап тастау - белгілі бір жағдайда қауіптің алдын алу мақсатында немесе оның жоғары кернеудегі бөлшектеріне таянбауды көздеген жағдайларда құрылғы бөлшектерінің қызметін тоқтату немесе шектеуге арналған электротехникалық бұйымның бөлшегі;
жерге қосқыш - өткізгіш немесе жермен не оның баламасымен жалғанған металл өткізгіштерінің жиынтығы;
жерге қосушы өткізгіш - жерге қосушы тетікпен жерге қосылуға тиіс бөлшектерді байланыстыратын өткізгіш;
жерге қосушы құрылғы - құрылымды түрде біріктірілген жерге қосушы тетіктермен өткізгіштер жиынтығы;
еңбекті қорғау - өзіндік құқықтық, әлеуметтік-экономикалық, ұйымдастырушылық-техникалық, санитарлық-гигиеналық, емдеу-алдын алу, сауықтыру және басқа шаралар мен құралдары бар еңбек қызметі барысындағы жұмыскерлердің өмірі мен денсаулық қауіпсіздігін қамтамасыз ету жүйесі;
электроқұрылғы - электр қуатын өндіруге, өзгертуге, тоқ кернеуін өзгертуге, тасымалдауға, электр қуатын үлестіруге және қуаттың басқадай түріне ауыстыруға арналған мәшинелер, аппараттар, көмекші жабдықтар (орнатылған құрылыс ғимараттарымен бірге алғанда) жиынтығы;
наряд - электрқұрылғыларда атқарылатын жұмыстар жөніндегі арнайы үлгідегі бланктарға толтырылған және жұмыстың мазмұны, орыны, жұмыстың басталу және аяқталу уақыты, оның қауіпсіз атқарылу шарттары, бригаданың құрамы және осы жұмыстардың қауіпсіздігіне жауапты адамдардың аты-жөні, және өзге мәліметтер көрсетіліп ресімделген жазбаша тапсырмалар;
жарлық - электрқұрылғыларда атқарылатын, жарлық беруші немесе жарлықты тікелей ауызша түрінде немесе жарлық берушіден байланыс құралдары арқылы алынып, жедел тіркеу жорналына ресімделген жұмыстар тапсырмалары;
ағымдық пайдалану деген - жедел (жедел жөндеу) қызметшілер тобының бір ауысым мерзімінде өзіне бекітілген учәскеде осы Ереженің "Ағымдық пайдалану тәртіптері бойынша атқарылатын жұмыстар туралы" тармақтарына сәйкес өз бетінше жүргізілетін жұмыстар; жарлықта жарлықты кім бергені, атқарылатын жұмыстардың орыны, мазмұны және уақыты, қауіпсіздік шараларына қатысты жұмыстар категориялары, жұмыс қауіпсіздігін қамтамасыз ететін ұйымдастыру және техникалық тізбесі, жұмыстардың ойдағыдай атқарылуын ұйымдастыратын адам мен бригада құрамына кіретіндердің аты-жөндері мен олардың электрқауіпсіздігі бойынша кәсіптік санаттары көрсетілуі керек. Жедел тіркеу жорналында жарлық берілген уақыт, жұмыстың басталуы мен аяқталу уақыты туралы белгілер қойылады.

Ұйымдардағы қауіпсіздік және еңбекті қорғау қызметі жұмыс берушімен анықталады және ол Қазақстан Республикасының "Қауіпсіздік және еңбекті қорғау туралы" Заңының  21-бабына  сәйкес болуы тиіс.

7. Осы Ереженің бұзылғанын немесе адамдардың өміріне қауіп төндіретіндей жағдайдағы жабдықтың істен шыққанын байқаған, сонымен қатар қорғаныс құралдарының істен шыққанын немесе олардың тиісті мөлшерде санының жетіспеушілігін байқап қалған әрбір жұмыскер міндетті түрде тез арада тікелей өзінің бастығына хабар беруі керек, ал ол орынында болмаған жағдайда одан да жоғары басшыларға хабарлауы қажет. Егерде білінген ақаулық адам өміріне немесе жабдыққа қауіпті болған жағдайда ақаулықты байқап қалған жұмыскер өзінің тікелей бастығына хабарлай отырып ақауы бар жабдықты дереу ажыратуы керек.

9. Өндірісте жұмыскерлермен орын алған қайғылы оқиғалар Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 3 наурыздағы N 326  қаулысымен  бекітілген тергеу және қайғылы оқиғаларды, еңбек қызметіне байланысты жұмыскерлердің денсаулығы зақымданғанын және басқа жағдайларды тіркеу туралы Ереже талаптарына сәйкес тергеуге, тіркеуге және есепке алынады.

10. Жұмыскерлерге арнайы киім мен арнайы аяқ киімін тегін беру туралы қазіргі күші бар нормативтік-құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеу Реестрінде N 3456 тіркелген Қазақстан Республикасының Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің 2005 жылғы 27 қаңтардағы N 22-е  бұйрығымен  бекітілген қызметкерлерді жеке, ұжымдық қорғау құралдарымен, санитарлық-әлеуметтік бөлмелермен, құрылғылармен және емдеу-профилактикалық жабдықтармен қамтамасыз ету ережесіне сәйкес ұйымдардың қызметкерлері арнайы киімдермен, аяқ киімдермен және қорғаныс жеке заттармен қамтамасыз етілуге тиіс.

12. Ұйымдардың жабдықтарын қондыруға, оларға техникалық қызмет көрсетуге және жөндеу жұмыстарын атқаруға Қазақстан Республикасының денсаулық сақтау Министрінің нормативтік-құқықтық кесімдердің мемлекеттік тіркеу Реестрінде N 2780 тіркелген 2004 жылғы 12 наурыздағы "Зиянды, міндетті қауіпті және сәтсіз өндірістік факторларға алып келетін жағдайлардан жұмыскерлерді сақтау, алдын алу, мезгіл-мезгіл дәрігерлік бақылау өткізу жөніндегі Нұсқаулық және алдын ала және мезгіл-мезгіл дәрігерлік бақылау, зиянды өндірістік факторлар, мамандықтар туралы" N 243-ші  бұйрығына  сәйкес дәрігерлік байқаудан өткен, жасы 18-ден төмен емес тұлғалар жіберіледі.

13. Ұйымның басшысының бұйрығы бойынша жасы 18-ге толмаған тәжірибеден өтіп жүрген жоғарғы және орта оқу орындарының практиканттарына жұмыс істеп тұрған электрқондырғылардың маңайында электротехникалық қызметшілер қатарынан тұратын, 1000 Вольтқа дейінгі электрқондырғылар бойынша ІІІ-ші санаттағы, 1000 Вольттан жоғары кернеудегі қондырғылар бойынша ІҮ санаттағы оқытушы тұлғаның қадағалауында ғана болуларына рұқсат етіледі. Жасы 18-ге толмаған тәжірибе өтуші студенттерді өз бетімен жұмыс істеуге жіберуге және электрқауіпсіздігі бойынша ІІІ-тен жоғары санат беруге тыйым салынады

Күш беретін электрқұрылымдар қатарына электр қуаты өндірілетін, тасымалданатын, тоқтың түрлі кернеу мөлшеріне қарай түрлендіретін және 50 ГЦ-тік жиіліктегі өндірістік және тұрақты электрқуатының пайдаланылуын жүзеге асыратын генераторлар, трансформаторлар, тоқты тұрақтандырушы түзеткіштер, электрқозғағыштар, тоқты бөліп таратқыш қондырғылар, күш беретін қалқандар, реле қалқандары мен басқару қалқандары, релелік қорғаныс қондырғылары және екінші кезекті автоматикалық қондырғылар, электр қуатын тасымалдаушы әуелік және кабельдік желілер, электр жарығын беруші тораптар және тағы да соған ұқсас қондырғылар жатады.
Телерадиоқондырғыларға мыналар жатады: стационарлық, жалғамалық және қозғалмалы телерадио хабарларын таратудың құрал-жабдықтары, көліктік телевизиялық спутниктік станциялар (бұдан әрі - КТСС)2, ұшқыр телевизиялық спутниктік станциялар (бұдан әрі - ҰТСС), хабартаратқыштар, қабылдағыштар, қоздырғыштар, ақырғы аппаратуралар, қадағалау қондырғылары, өлшемдер, коммутациялар, автоматтық қондырғылар, телеметриялық құралдар және өзге де электр қуатын өндіретін тұтыныс және радио немесе дыбыстық жиілік пен өнеркәсіптің жиілік энергиясынан алынатын электрондық қондырғылар мен радиотехникалық қайта қондырғылар.

17. Қауіпті кернеудегі тоқкөзін ажыратпайынша кіруге болмайтын қоршаулар мен жабдық шкаптарының есіктерін ашуға мүмкіндік бермейтін бұғаттау құрылғылармен қызмет атқарушы тұлғалар жұмыс істейтін орындар, тоқкөздерін жедел ажырататын тоқ жүріп тұрған құрылғылардың бөлшектері және тағы басқа да қондырғылар (таратқыштар, модуляторлар) жабдықталады.
Бұғаттауы жоқ телерадио қондырғыларға мыналар жатады: стационарлық, жалғанбалы, қозғалмалы, телерадио хабарларын тарату жабдықтары, КТСС, ҰТСС, радиоқабылдағыш қондырғылар, қашықтықтан басқарылатын коммутаторлар, күшейткіштер, дыбыстық күшейткіштер, дыбыстық монупуляторлар, магнитофондар, өлшемдік приборлар, эквиваленттер, жоғары желіктегі қайта қосқыштар, фидерлер мен өзге де қажетті жабдықтар.

18. Қолданыстағы, сондай-ақ жаңадан салынған және қалпына келтірілген телерадио хабарларын тарату нысанындағы объектілер нормативтік-құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің Реестрінде N 3792 тіркелген (2005 жылғы 8 шілдедегі Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының N 334  бұйрығымен  бекітілген "Өндірістік нысандарды жобалауға арналған санитарлық-эпидемиялогиялық талаптар") (бұдан әрі - ТазЕН) санитарлық-эпидемиялогиялық ережелер мен нормалар талаптарына, (қызмет көрсетілмейтін шағын ретротаратқыштардан өзге) Қазақстан Республикасы энергетикалық кәсіпорындары үшін өрт қауіпсіздігі ережесінің талаптарына, Тұтынушылардың электрқондырғыларын пайдалануға беру ережесіне) РД 34 ҚР. 20. 501-04), Тұтынушылардың электрқондырғыларын пайдалануға беру барысындағы қауіпсіздік техникасы ережесіне (20.501-04) және Элетроқондырғыларды қондыру ережесіне сәйкес болу тиіс (ЭҚЕ) Қазақстан Республикасы Энергетика және минералдық ресурстар министрінің 2004 жылғы 26 тамыздағы N 189 бұйрығымен бекітілген.

Табиғи жарық беру коэффициентінің нормаланған мәндері мен аралас және табиғи жарық беру және өндіріс ғимараттарындағы жұмыс кеңістіктерінің жасанды жарықпен қамтамасыз етілу нормалары 2-қосымшада көрсетілген.

21. Өндірістік ғимараттарда жұмыс аумағындағы температура, қатысты ылғалдылық және ауа қозғалысының жылдамдығы нормативтік-құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеудің Реестрінде N 3789 тіркелген 2005 жылғы 8 шілдедегі Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің міндетін атқарушының N 365  бұйрығымен  бекітілген "Өндірістік ғимараттардың ауасына қойылатын санитарлық-эпидемиологиялық талаптар" СанЕН талаптарына сәйкес болады.

26. Өндірістік ғимаратжайларда көрнекті орындарда алғашқы дәрігерлік көмек көрсетуге арналған шағын дәрі қобдишалары орналастырылады. Дәрі-дәрмек қобдишасының іші нормативтік-құқықтық кесімдерді мемлекеттік тіркеу Реестрінде N 3358 тіркелген 2004 жылғы 20 желтоқсандағы Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау министрінің N 876 "Халыққа жедел медициналық көмек көрсету үшін алғашқы жәрдемнің дәрі-дәрмек қобдишасының құрамын бекіту туралы"  бұйрығында  көзделген талаптарға сәйкес болу керек.

ылғалдылық (ұзақ мерзім қатысты ылғалдылық 75% құраса) немесе тоқөткізгіш шаң болатын болса;
едендер тоқөткізгіш болатын болса (металл, қара жер, темірбетон, кірпіш);
жоғары температура (температура үнемі немесе оқтын-оқтын (бір тәуліктен көп) +35 градустан асып отыратын болса);
бір жағынан - адамның бір мезгілде жермен жалғасатын ғимараттың металл құрылғыларына, технологиялық аппараттарға, механизмдерге, екінші жағынан - электржабдықтардың металл сұлбаларына соқтығу ықтималдығы;

ерекше ылғалдылық (ұзақ мерзім ауаның қатысты ылғалдылығы 100%-ға жуық болғанда-үйдің төбесі, қабырғалары, едендері және тұрған заттар суланып тұрса);
химиялық активті орта (оған үнемі және ұзақ уақыт химиялық булар мен түзінділер әсерінен жабдықтардың сырт орамдары және тоқ жүргізгіш бөлшектері жалаңаштанған жағдайлар);
бір мезгілде аса қауіп төндіретін екі немесе одан да көп қолайсыз жағдайлардың топтасуы;

29. Жоғары кернеулі тоқ жүргізгіш сымдарды блоктанған ғимаратжайларынан транзитті түрде өткізу қажет болған жағдайларда бұл сымдар металлдан жасалған тұтас қаптамалармен қоршалуы керек (қораптар, тұрбалар) және жерге жалғануы тиіс. Сонымен бірге қоршауда транзит жөніндегі сілтеме мен "Абайлаңыз! Жоғары кернеулі электрқуаты" деген ескертпе таңба орнатылады.

33. Өндірістік ғимаратжайлардың ғимаратқа жақын орналасқан антенналар мен фидерлік желілерден пайда болған электрмагниттік өрістердің деңгейін төмендету үшін ғимараттың электрмагнит өрістерін тарататын жағына экран тұтылуы керек: қабырғалар жерге жалғанған металл тақталарымен, терезелер - жерге жалғанған металл торларымен немесе арнайы металданған шынылармен қалқаланады.

қауіп қатері өсіп кеткен ғимараттарда - айнымалы тоғы 42 Вольт және тұрақты тоғы 110 Bольт;
аса қауіпті ғимараттарда - тұрақты тоғы 12 Вольт және айнымалы тоқ 110 В.

36. Кездейсоқ жанасу мүмкіншілігі тартпалы блоктары бар және есіктері ашылатын радиожабдықтардың қасында жабдықтың ұзындығына сәйкес ұзындығымен және мөлшері 0,7 метр диэлектрлі кілемдер салынады. Диэлектрлі кілемдер ток өткізетін бөлмелердің едендерінде радиожабдықтың барлық түрлерінің жанында салынады.

37. Радиоқондырғылардан тарайтын элетромагниттік сәулелер деңгейі 1994 жылғы 22 тамызда қабылданған "0,06-30,0 МГц жиілігіндегі диапазон кеңістігінің электрлік әсер етуінің (ШРД) шектеулі рұқсат етілген деңгейі" СанЕН және осы Ереженің 6, 7, 8 қосымшаларында көрсетілген 1996 жылғы 12 маусымдағы N 3.01.002-96 "Радио техникалық нысандарда болатын электромагниттік кеңістік әсерінен халықты қорғаудың санитарлық ережелері мен нормалары" талаптарымен және 6, 7, 8 қосымшада көрсетілген талаптарға сәйкес болуға тиіс.

Сәуле шығару қарқындылығына ықпал ететін жаңа генераторлы қондырғыларды іске қосқанда, қолданыстағылар қайта құрылғанда, жөндеу жұмыстарынан соң сәуле алу қарқындылығы өлшенеді.

3) найзағайдан қорғайтын - жоғары әлеуетті кіргізуден және екінші деңгейлі найзағай әсерінен, сондай-ақ тікелей соққы себебінен орын алған өрт пен механикалық бұзылулардан антендік - мачталық құрылыстардан ғимарат жайларды сақтауды қамтамасыз ету, қызмет істейтін қызметкерлердің қауіпсіздігін сақтау үшін жерге енгізілген құрал-жабдықтар.

Жарылу қаупі жоқ ғимаратжайлардағы жекелеген станоктарда қондырылған электр қозғағышы аппараттарын жерге қосудың орнына, жабдықтардың қабырғасы мен табаны арасында сенімді байланыс қамтамасыз етілген жағдайда станоктардың қозғалмайтын табанын жерге қосуға болады.

Ал радиоқондырғыны қорғамалы жерге қосу үшін көрсетілетін электр кедергісі 4 Ом-нан аспауы керек (меншікті кедергі жердің қатты қабығынан 100 Ом.м-ға дейін).
Жердің меншікті салмақ кедергісі 100 Ом.м-нан жоғары болғанда, жерге қосу құрылғысының кедергілігін 100 есеге жоғарылатуға болады, бірақ оны 10 еседен артыққа көтеруге болмайды.

жерге қосылған құрылғының кедергісін өлшеу;
он екі жылда бір рет жердің қатты қабығын аша отырып, жерге қосылған бөліктерін іріктеу тексерісінен өткізіп отыру;
жерге қосушы электр тізбектері мен жерге қосылатын элементтер аралығының жай-күйін, сонымен бірге табиғи жерге қосқыштардың жерге қосушы құрылғылардың бір-бірімен жалғастығын тексеру;
жанасу кедергісінің белгілі бір шама бойынша орындалғаны электр қондырғыдағы жанасу кедергісі арқылы өлшенеді.

Сонымен бірге, ұйымдарда жыл сайын жерге қосу электр қондырғысы арқылы жерге баратын бір фазалы қысқа тұйықталу тоғын нақтылайды, ЭҚЕ-нің талаптарымен салыстырмалы түрде жанасу кедергісін түзетіп отырады. Қажет болған жағдайда кедергіні төмендету шаралары жүргізіледі.

51. Жерге қосу қондырғысын немесе істен шығарудың қорғамалы құрылғысы ЭҚЕ-нің талаптарына сәйкес келмеген жағдайда және де ол техникалық себептерге байланысты біршама қиындық туғызған жағдайда электр тізбегінен айрылған алаңдарда электр қуаттылығы күшті жабдықтар және радиожабдықтарымен қамтамасыз етуге рұқсат етіледі. Бұл үшін электр жабдығына немесе ғимараттағы басқа да жабдықтардың бір мезгілде жанасуға рұқсат етілмейді.

52. Электр қондырығысының жерге қосылатын немесе нөлдік тұйықтыққа тірелетін әрбір бөлігі сол жерге қосу желісіне немесе нөлдік тұйықтыққа арнайы электр өткізгішінің көмегімен жалғанады. Ал жерге қорғамалы электр тізбегі арқылы қосылатын қондырғы мен нөлдік тұйықтыққа электр қондырығысының жерге қосылатын немесе нөлдік тұйықтыққа апаратын электр тізбегіне артынан қосуға рұқсат етілмейді.

53. Жерге қосу қондырғысы мен нөлдік тұйықтықтың қорғамалы электр тізбегін жерге қосу қондырғыларына, қондырғыдағы электр өткізгіштерінің тұйықталған түйісіне және оның түзілісіне жалғауды дәнекерлеу арқылы жүзеге асырады да, аппарат сыртына, мәшинелер мен әуе жолы электр өткізгіштеріне тіреу болу үшін дәнекерді немесе мықты бұранданы қолданады.
Электр қондырғыларда жерді фазалық немесе нөлдік тұйықтық үшін тоқ өткізгіш сымның кернеулігін 1000 Вольттан артық қолдануға рұқсат етілмейді.

Осы мақсатпен электр қуаты күшті құрылғының кернеулігі 1000 Вольтқа дейінгі жерге бейтарап әлсіз қосылған және бейтарап жерге қосылып трансформатор немесе генератордан қуат алатын, сыртында металды байланысы бар қондырғыда міндетті түрде нөлдік тұйықтық орындалады.

55. Тасымалды электр қабылдағыштарын жерге қосу мен нөлдік тұйықтыққа әкелуде арнайы желісі (үшіншісі-бір фазалы және тұрақты тоғы бар радиоқабылдағыштарға, төртіншісі-үш фазалы тоғы бар радиоқабылдағыштарға) тасымалды электр өткізгішінің фазалы желімен байланысқан жалғыз қабығында орналасады және радиоқабылдағыштың сыртқы корпусына жалғанып, сондай-ақ айырылғыш штепсель айырының арнайы түйісуімен жүзеге асырылады. Бұл электр желісінің қимасы фазалық электр өткізгішінің қимасына тең болуы керек. Бұл мақсатты жүзеге асыру үшін, нөлдік жұмыс жасайтын электр өткізгіштерін, әсіресе, сырты ортақ етіліп орналасқан өткізгіштерді қолдануға болмайды.
Кабельдер мен электр сымдарының желілері 1,5 шаршы/миллиметрден қысқа болмайтындай бүгілмелі, мыс қималардан жасалуы қажет.

Бұл үшін жерге стационарлы жолмен қосылатын электр өткізгіштері ЭҚЕ-нің талабынан шығып, ал тасымалды жерге қосу жүйесі міндетті түрде фазалық электр өткізгіш қимасынан кем түспейтіндей бүгілмелі, мыс қима болады.
Тасымалды электр қабылдағышының айырылғыш штепселінде, сонымен бірге ұзартылған тоқ өткізгіш сымдар мен кабелдер розеткаға электр өткізгішті қуат көзі жағынан жүргізіп, ал айырға электр қабылдағышы арқылы жіберуге болады. Жерге қосу қондырғысы мен нөлдік қорғама электр өткізгіштерін жалғау үшін штепсель айрылғыштары арнайы түйіліске ие болуы керек. Іске қосылу барысында бұл түйілістер арасындағы тоқ сымдарының бір-бірімен жалғасуы фазалық тоқ өткізгіштердің жанасуы басталғанға дейін құрылады. Бұл түйілістерді істен шығарғанда, сымдардың ажыратылу реті кері жүргізіледі.
Штепсельді айрылғыш құрылғысында фазалық электр өткізгіштерінің түйілісінде жерге қосу қондырығысының түйілісімен жалғасу мүмкіндігі болмауы керек. Егер штепсельді айрылғыштың сыртқы қабығы металдан болса, ол жерге қосылу түйілісімен электр жүйесі арқылы жалғанады.

59. Жабық ғимарат іші мен сыртындағы қондырғылардың жерге қосылу мен нөлдік тұйықтығы және тармақтануы арнайы жасалып отыратын тексеріс байқауларға қолайлы болуы керек. Байқау қолайлылығының талаптары нөлдік желі мен кабелдердің сыртына, темір-бетон конструкциясының арматурасына, сонымен қатар құбыр мен қораптарға салынған жерге қосылушы мен нөлдік қорғама өткізгіштерге, сондай-ақ құрылыс құрылғысының сұлбасына тікелей барып таратыла алмайды.
Магистралдан кернеулігі 1000 Вольтқа дейінгі электр қабылдағышының тармақтарын агрессиялы ортаның ықпалынан сақтай отырып, тікелей қабырға немесе таза еденнің астына төсеуге болады. Мұндай тармақтар бір-бірімен түйісілмеуі керек.
Жерге қосу мен нөлдік қорғама өткізгіштері сыртта орналасқан қондырғыларда электр тармақтарын жерге, еден астына, алаңдардың жиегіне, технологиялық қондырғылардың іргетасы аралығына төселеді.
Ал оқшауланбаған алюминді өткізгіштерді жерге қосу қондырғысы немесе нөлдік қорғама өткізгіштері ретінде қолдануға, жерге төсеуге рұқсат етілмейді.

§параграф 1. Жедел қызмет көрсету

Электрқондырғыларға қызмет көрсететін қызметшілердің электрқауіпсіздігі жөніндегі санаттық топтары осы Ереженің 9-қосымшасында келтірілген.

Қажетті жағдайда кестені бекіткен тұлғаның рұқсатымен бір кезекшіні басқа кезекшімен ауыстыруға болады.

Ауысымды тапсырмай кезекшіліктен кетуге рұқсат етілмейді. Кейбір жағдайларда жедел жөндеу қызметкерлерді арасындағы жоғары басшының рұқсатымен жұмыс орнынан кетуіне мүмкіндік беріледі.

Апатты жоюға көп уақыт қажет болғанда ауысымды тапсыру әкімшіліктің рұқсатымен жүзеге асырылады.

Жабдықтар ақаулы болған жағдайда немесе олардың жұмыс тәртібі бұзылған кезде осы электр қондырғысына жауапты тұлғаның немесе жоғары тұрған тұлғаның рұқсатымен ауысымды қабылдауға мүмкіндік беріледі. Ол туралы жедел жорналда жазу жазылады.

73. Жұмыс тәртібі бұзылғанда, электржабдықтар бүлінген немесе апат болған жағдайда жедел қызмет ететін қызметкерлер бағынышты қызметкерлер көмегімен жұмыс тәртібін қалпына келтіру үшін дербес және дереу түрде шара қолдануға және ауысым бойынша аға тұлғаға немесе электр шаруашылығына жауапты тұлғаға болған оқиға туралы тікелей хабарлайды.

Жабдықтар бірнеше іргелес бөлмелерде орналасқан жағдайда олардың әрқайсысында бір кезекші болуы керек. Олардың біреуі аға маман міндетін атқарады. Егер жабдықтар бірнеше бөлмелерде орналасса, онда жеке кезекшілерге электр қауіпсіздігі бойынша V біліктілік санаты бар бір ортақ кезекші қосылады.

75. Кернеуі 1000 вольтқа дейін радио және телевизиялық хабар беру станцияларында қабылдау радиостансаларында, радиобюрода, радиохабар тарататын коммутациялық-тарату аппараттары (КТА) орналасқан бөлмелерде, радиобақылау орындарында кезекші қызметкерлер ішіндегі тұлғаларда кемінде ІІІ-ші біліктілік санаты, ал ауысымның үлкенінде кемінде ІV-ші біліктілік санаты болуы керек.

76. Жетуге жолы қиын аудандарда орналасқан, қызмет вахталық әдіспен көрсетілетін ретрансляторларды есептемегенде, ұйымдарға (жұмыс көлемі шамалы болған жағдайда), қуаттылығы аз (1 киловаттқа дейін) телевизия ретрансляторларына және қуаттылығы 5 киловаттан аспайтын радиотаратқыштарға шұғыл қызмет көрсету кезінде, сондай-ақ автоматтандырылған және қашықтан басқаратын радиокәсіпорындардың жабдықтарының параметрлері мен жағдайын мезгіл-мезгіл бақылау жүргізу кезінде қызмет көрсету үшін электр қауіпсіздігі бойынша кемінде ІV-ші біліктілік санаты бар бір адамға (жеке өзіне) рұқсат беріледі.

Кезекшілер ретінде ұқсас жұмыс орнында еңбек өтінімі бар инженерлік-техникалық қызметкерлер немесе электрмонтерлар тағайындалады.
Техникалық құралдарға жеке адам жедел қызмет көрсеткен жағдайда қоршаудың артына кіру, блок қойылған учәскелердің ішіне кіру, таратқыштардың немесе басқа жабдықтардың есіктерін ашу, кез келген жөндеу жұмыстарын жүргізу және қандай да бір бүлінген жерлерді жөндеу (оның ішінде таратқыш қоршауының артында орналасқан шамдарды ауыстыру), сонымен бірге қауіптілігі жоғары және аса қауіпті бөлмелерде өлшеу, жылыту және тұрмыстық электр аспаптарын электр жүйесіне қосу құқы берілмей, пайдалану іс-әрекеттерін (қосу, ағытылу, ауыстыру, қор жабдықтарына ауысу) жабдықтар шкаптарының тек қана сыртқы жағынан жасауға рұқсат беріледі.
Қауіптілігі жоғары бөлмелерде электр желісіне өлшеу, жылыту және тұрмыстық электрқұралдарын қосу жеке орнатылған автоматтандырылған айырғыштар арқылы рұқсат етіледі.
Жеке жедел қызмет көрсетуге ауысу іс-шараларын орындау кезінде ұйымның басшысының келісімен ұйымның әкімшілігі жүзеге асырады.

1000 Вольттан жоғары кернеуі бар жабдықтарда жұмыс жүргізгенде бригада (топ) жетекшісінде электр қауіпсіздігі бойынша кемінде V біліктілік санаты, ал 1000 Вольттан төмен кернеуі бар жабдықтарда жұмыс жүргізгенде кемінде ІV біліктілік санаты болуға тиіс.
Жабдықтарда жұмыс жүргізетін жедел жөндеу қызмет бригадасының (тобының) мүшелерінде электр қауіпсіздігі бойынша кемінде ІІІ-ші біліктілік санаты, ал механикалық (слесарлық, сантехникалық) жұмыстар жүргізетіндерде - кемінде ІІ біліктілік санаты болуы керек.

Станция және цех басшылары болмаған жағдайда ауысымның үлкені тиісті құжаттары бар болғанда инспекторлық және техникалық қызметкерлерді станцияның техникалық бөлмелеріне кіргізуге құқылы.

1000 Вольт және одан жоғары кернеуі бар қондырғыларда электр қауіпсіздігі бойынша V біліктілік санаты бар, ал 1000 Вольтқа дейін қондырғыларда IV біліктілік санаты бар әкімшілік-техникалық қызметкер;
осы электр қондырғысына қызмет көрсететін электр қауіпсіздігі бойынша ІІІ біліктілік санаты бар кезекші қызметкерлер ішіндегі жұмыскер.
Электр қондырғыларына жеке түрде байқауды жүргізуге рұқсат етілетін әкімшілік-техникалық қызметкерлер ішіндегі тұлғалардың тізімі кәсіпорын басшысының өкімімен белгіленеді.

85. Кезекші қызметкерлер ішіндегі тұлғаларға электр күшін беретін қалқандар, іске қосу құрылғылары, басқару пульттары мен басқа да 1000 Вольтқа дейінгі электр күшін беретін қондырғылардың есіктерін байқау үшін жеке өзі ашуға рұқсат беріледі. Байқау кезінде сақ болып, ток өткізетін бөлшектерге жанаспай жүру керек. Ағымдағы пайдалану тәртібінде жүргізетін жұмыстарды есептемегенде қандай да бір жұмыстарды жүргізуге рұқсат етілмейді.

87. 1000 Вольттан жоғары кернеуі бар қондырғыларды байқаған кезінде ТҚ камераларына жеке өзі кіруге, қоршаулардың артына өтуге, қандай да бір жұмыстарды жүргізуге тыйым салынады. Камераларды босағада немесе кедергінің алдында тұрып, байқау керек. Қоршаулардың артына өтіп, тарату құрылғыларының камералары мен ұяларына байқауды жүргізу үшін, өтетін жерлерде қашықтығы еденнен оқшаулағыштардың төменгі фланецтеріне дейін 2 метрден кем болмаған, 1000 Вольт кернеуі бар қоршамаған ток өткізетін бөлшектеріне дейін 2,5 метрден кем болмаған және 35 киловатт кернеуі бар бөлшектеріне дейін 2,75 метрден кем болмаған жағдайда тек қана электр қауіпсіздігі бойынша кемінде ІV біліктілік тобы бар тұлғаға қажетті жағдайда рұқсат беріледі. Қашықтығы көрсетілген қашықтан аз болса қоршаудың артына өтуге тек қана электр қауіпсіздігі бойынша кемінде ІІІ біліктілік тобы бар тұлғаның қатысуымен осы Ереженің 10-қосымшадағы талаптарды сақтағанда рұқсат беріледі.

Кілттер кіру рұқсатын рәсімдеу кезінде беріледі және күн сайын жұмыс аяқталғаннан кейін нарядпен бірге қайтарылып отыруға тиіс.
Шұғыл қызмет көрсететін тұрақты қызметкерлері жоқ электр қондырғыларда жұмыс жүргізу кезінде кілттер жұмыс толық аяқталғаннан кейін келесі күннен кішіктірмей қайтарылуға тиіс.

90. Ауысымды телефон арқылы қабылдайтын және тапсыратын жедел жөндеу қызметкерлері ішіндегі тұлғаларға ғана электр бөлмелеріне кіру үшін жеке кілттерді ұстауға рұқсат етіледі.
Электроқондырғыларда пайдаланылатын қорғаныс құралдарының сыналу және қолданылуы және оларға қойылатын техникалық талаптар

11) басқа да қорғаныс құралдары, кернеуі 1000 Вольт электртораптарда және 110 киловатт және жоғары қондырғыларда кернеу астындағы жөндеу жұмыстарына арналған оқшауландырылған құрылғылар мен құралдар (полимерлі және иілгіш оқшауланғыштар; оқшауланғыш сатылар, шынжыр арқандар, телескоптық мұнаралар мен тіреулердің үстемесі, тасымалға және потенциалды түзеуге арналған штангілер, иілгіш оқшауланған жапсырмалар мен жабулар).

Кернеуі 1000 Вольттан жоғары электрқондырғыларда негізгі электрқорғаныс құралдары-оқшаулауы қондырғының жұмыс кернеуін сенімді ұстап тұратын және олардың көмегімен кернеудің астындағы тоқ келетін бөлікке жансуға болады.
Қосымша электрқорғаныс құралдары - электр тоғымен зақымданудан қосымша сақтандырғыш қызметін атқаратын және қосымша олардың көмегімен кернеудің астындағы тоқ келетін бөлікке тікелей жансуға болмайды.
Кернеуі 1000 Вольттан жоғары электрқондырғылардағы негізгі электрқорғаныс құралдарына жататындар:

Қорғаныс құралдарының электрлік сынақтарын пайдалану нормалары мен мерзімдері осы Ереженің 11-қосымшасында келтірілген.

кернеу түсіріп орындайтындарға;
ток өткізетін бөлшектері мен олардың қасында кернеуді түсірмей орындайтындарға;
кернеуі бар ток өткізетін бөлшектерінен алыс қашықтықта кернеуді түсірмей орындайтындарға бөлінеді.
1000 Вольтқа дейін және одан жоғары кернеуі бар электр қондырғыларында бір мезгілде жұмыс жүргізгенде жұмыс санаты 1000 Вольттан жоғары кернеуі бар электр қондырғыларына сәйкес анықталады.

3-35 киловатт кернеуі бар электр қондырғыларында бұл жұмыстарға адамдардан және олардың қолданылатын аспаптары мен айлабұйымдарынан, уақытша қоршаулардан ток өткізетін бөлшектеріне дейін 0,6 метрден кем қашықтықта; жұмыс істеп және тасымалдап жүрген тетіктер мен жүк көтергіш машиналардан, жүк ұстайтын айлабұйымдар мен жүктердің арқандарынан - 1,0 метрден кем қашықтықта жүргізетін жұмыстар жатады.
Ток өткізетін бөлшектерде және олардың қасында кернеуін түсірмей жүргізетін жұмыстарды кемінде екі тұлға орындауға тиіс. Олардың ішінде жұмыс жүргізетін тұлғада электр қауіпсіздігі бойынша кемінде IV біліктілік тобы, ал басқалардың кемінде IІІ біліктілік тобы болу тиіс.

100. Кернеуі бар ток өткізетін бөлшектерден қашық жерде кернеуді түсірмей жүргізетін жұмыстарға жұмыс істейтін адамдардың және олардың пайдаланатын жөндеу жабдықтары мен аспаптарының Ереженің 99 тармағында көрсетілген қашықтықтан кемірек кездейсоқ жақындау мүмкіндігі жоқ және ондай жақындаудың алдын алу үшін техникалық және ұйымдастыру шараларын қолдауға (мысалы, үнемі қадағалауға) талап етпейтін жұмыстар жатады.

Ағымдағы пайдалану тәртібінде жүргізетін жұмыстардың тізбесін бас инженер бекітеді.

Кернеуі мен қуаты бар жағдайда 1000 Вольт кернеуі бар электр қондырғыларында кернеу трансформаторының сақтандырғыштарын және тығын түрдегі сақтандырғыштарды алуға және қоюға рұқсат беріледі.

1000 Вольттан жоғары кернеуі бар электр қондырғыларында оқшауландыратын тістеуікті (штанганы), диэлектрикалық қолғапты және қорғайтын көзілдірікті (масканы);
1000 Вольтқа дейін кернеуі бар электр қондырғыларында оқшауландыратын тістеуікті немесе диэлектрикалық қолғапты, ал ашық ерігіш кірістірме бар болғанда қорғайтын көзілдірікті (масканы).

жұмыс орнының қасында орналасқан, кездейсоқ жанасу ықтималдығы бар кернеулі ток өткізетін басқа бөлшектерін қоршау;
диэлектрикалық галоштарды киіп немесе оқшауландыратын түпқоймада әлде диэлектрикалық алашада тұрып жұмыс істеу;
оқшауландыратын сабы бар аспаптарды қолдану (бұрауыштардың өзегі де оқшауландырылуы тиіс), ондай аспап болмаған жағдайда диэлектірлік қолғапты пайдалану.

қорғаныс құралдарының оқшауландыратын бөлшектерін сабынан шектеме сақинаға дейін ұстау;
қорғаныс құралдарының оқшауландыратын бөлшектерін екі фазаның ток өткізетін бөлшектері арасында оқшаулағыштың үстіңгі бойымен түйісу немесе жерге тұйықталу қауіпсіздігі пайда болмауы үшін орналастыру;
құрғақ және таза оқшауландыратын бөлшектері және бүлінбеген лакпен зақымдалмаған қорғаныс құралдарын пайдалану.

110. Егер электр қондырғыларында адам тік тұрған кезінде ток өткізгіш бөлшектерге дейінгі арақашықтық 0,6 метрден кем болған жағдайда бұл жерде еңкейіп жұмыс істеуге тыйым салынады. Қоршалмаған ток өткізгіш бөлшектердің жанында жұмыс жүргізу барысында бұл бөлшектердің артында немесе екі жағында тұруға тыйым салынады.

Жұмыс аса қауіпті емес бөлмелерде ажыратылмаған тоқ өткізгіш бөлшектерінің кернеуі 12 Вольттан аспаған жағдайда жүргізіледі.

Электрқұрылғыларда атқарылатын жұмыстардың қауіпсіздігін қамтамасыз ететін ұйымдастыру шаралар қатарына жататындар:

Аталған тұлғалар кернеуі 1000 вольттан жоғары электрқондырғыларда V және кернеуі 1000 вольтқа электрқондырғыларда IV төмен электрқауіпсіздік бойынша топтары болуға тиіс.
Сонымен бірге электрқауіпсіздігі бойынша IV кем емес тұлғаларға тізілімі бас инженермен белгіленген бірқатар жұмыстарды жасауға нұсқаулар беруге құқылы.
Учаскенің (ауысым) бастағы кернеуі 1000 вольттан жоғары электрқондырғыларда жұмыс жасаған кезде электрқауіпсіздігі IV топтан, кернеу 1000 вольттан төмен электрқондырғыларда ІІІ төмен кем болмауы тиіс.

Электр қондырғысын орнату барысында қажеттілік туғанда, екі немесе одан да көп қызметкерлер жедел қызмет көрсетеді, ал негізінде сол пункттің түгенделген ауысымындағы тиісті жұмысты екі адам атқаруы керек. Ал кернеуі 1000 Вольттан жоғары электр қондырғысына тасымалды жерге қосу құрылғысын салып қайта қосып не болмаса қате жасалған құрылғылардан тоқты ажырату мүмкіндігі қажет болмаса, қондырғы бойынша жалғыз тұлға қызмет көрсете алады.

119. Жұмыс орнына коммутациялы аппараттардың көмегімен кернеу түсетін және де кернеуі 1000 Вольттан жоғары электр қондырғысының әрбір қырында аппараттың өзіне қондырылып, серіппелердің көмегімен автоматты түрде іске қосатын ажыратқыштардан басқа, тоқ өткізгіш сымдар мен шиналардың шешіліп, ағытылуынан, ажырағыштардың өшірілуінен, сақтандырғыштан алынуынан, сымдардың ажыратылуынан, қуат сөндіргішінен алынғанынан пайда болған тоқтан ажыратылған жер көрініп тұруы керек.
Электрқондырғымен жұмыс істеуге бөлінген өндіріс учаскелерінде кернеулі трансфоматорлар мен қуаты күшті трансформаторларда айнымалы тоқтың кері өзгерісін жою үшін де, кернеуі 1000 Вольтқа дейінгі қондырғылар да тоқтан ажыратылуы керек.

тоқ қуатының ажыратқыштары, бөлінгіштері және тоқтан өшіретін тетігіндегі қол жетектері істен шыққан күйі механикалық құлыпқа салынуы керек;
оперативті штангімен басқарылатын стационарлы қоршаулардың тоқтан ажыратқыш құрылғыларында механикалық құлып болады;
алыстан басқарылатын коммутациялы аппараттардың тартпаларындағы қуаты күшті және жедел іске қосылушы тоқтың тізбектерін бір-бірінен ажыратылады.
Ауа толтыратын жетектерде, одан басқа тоқты тартып жеткізетін тұрбадағы сығылған ауаны жауып, клапанды механикалық құлыпқа салып, одан сығылған ауа шықса да, төмен түсіретін тығыны ашылған күйі қалады;
ауыр салмақты және серіппелі жетектерде тоққа қосылған салмақ немесе серіппелері жұмысқа жарамсыз күйде болады.

Сақтандырғыш сызбасы жоқ коммутациялық аппараттардың қателесіп қосылуының алдын алу үшін, тұтқалар мен шкаф есіктерін жауып, батырмаларды орап, тоқтан ажыратылған түйілістер арасындағы бастырмаларды (жапсыру) қондыру шаралары жасалуы керек. Іске қосқыш катушкалардың жоқтығынан алыстан басқарылатын коммутациялы аппараттың тоқ кернеуін тоқтан ажыратуға рұқсат етіледі.
Егер аппараттардың құрылыс қызметі мен жұмыс сипаты мүмкіндік берсе, жоғарыдағы іс-шаралардың барлығын кабельдердің соңын тоқ өткізгіштен ажырату арқылы және де жұмыс жүргізілуге тиіс жерлердегі жабдықтардың немесе коммутациялы аппараттың тоқ өткізгіштерін ажырата отырып орнын ауыстыруға болады.
Электр сымдарын және кабельдердің соңын тоқтан ажыратуды басшылықтың рұқсатымен санаты электр қауіпсіздігі жөнінен ІІІ-тен төмен емес санат дәрежесі қызметкер жүзеге асыра алады. Жазатайым жанасу қаупі бар жұмыс орнына жақын орналасқан тоғы бар жерлердің кернеуін тоқтан ажыратып немесе қоршалады.

122. Кернеу қуаты 1000 Вольттан жоғары жетектердегі ажыратқыштарды, бөлінгіштерді және тоқ өшіргіштерді қажетті істен шығару жұмыстары аяқталысымен, алыстан басқарылатын құрылғының батырмасы мен кілттеріне, жұмыс орнын дайындау барысында тоқтан ажыратылған, бірақ кернеуі 1000 Вольтқа дейінгі коммутациялы аппараттарда "Қосуға болмайды. Жұмыс істеп жатыр" деген плакаттар ілінеді.
Кернеуі 1000 Вольтқа дейінгі электр қондырғы учаскелерінде тоқтан бөлінгіштер, автоматтар болмағандықтан, ескерту плакаттарын орнату барысында кернеу түсу қаупінен сақтау үшін, тоқтан ажыратылған сақтандырғыштың өзіне ілінеді.

Уақытша қоршалған жер мен тоқ жүріп тұрған бөліктердің ара қашықтығы Ереженің 99 тармағында көрсетілгеніндей болу керек. 6-15 кВ кернеуі бар электрқондырғылардағы бұл ара қашықтықты қажет болған жағдайда 0,35 метрден азайтуға болады.
Уақытша қоршаудың қажеттілігі, оның түрі, тәсілдері жергілікті жердің шарттарына, жұмыс сипатына орай, жұмыс орнын дайындаған және сол жұмысқа жауапты тұлғаның қатысуымен анықталады.
Уақытша қоршау орындарында "Тоқта. Кернеу" деп жазылған плакаттар ілінуі керек.

125. Егер электр қондырғы жабық түрде болса, оның жұмыс орнына жақын немесе қарсы жерінің торлы және толық қоршалған ұяшықтарына "Тоқта. Кернеу" деп жазылған плакаттар ілінуі керек. Егер бұл ұяшықтар қоршалмай, оның үстіне жанынан жұмыскерлер өтетін жол болмаса, оларды сақтандыру плакаттары ілінген жылжымалы қалқандармен қоршау қажет. Бұл жылжымалы қалқандар қауіп төнген жағдайда қызметкердің ғимаратжайдан шығып кетуіне бөгет жасамайды.

126. Тоқты бөліп таратқыш құрылғылардың ашық түрінде, сонымен бірге май толтырылған жабдықтардың ашық қондырғыларында тоқ жерден бастап жүргізіледі, ал егер жабдықтар құрылыс пен іргетастарға қондырылса, онда жұмыс орны "Тоқта. Кернеу" деп жазылған плакаттары ілінген арқанмен қоршалуы керек. Плакаттағы жазулар қоршалған кеңістіктің ішіне қаратылып ілінуі керек. Қоршалған кеңістік ішінде жұмыс істейтіндер үшін жол қалдырылады.
Егер тоқты бөліп таратқыш құрылғылардың өткізгіштері мен барлық жабдықтарынан кернеу алынып тасталып, тек сызықтық ажыратқыштарда қалса, оларды "Тоқта. Кернеу" деген плакаттары бар арқандармен қоршайды. Бұл плакаттар қоршалған кеңістіктің сыртына қарап тұрады.

127. Көрші жердегі кернеу астында жұмыс жүріп жатқан бөлікке өту үшін тоқты ашық бөліп тарататын құрылғыларының жалпы құрылысында /мысалы портты түрінде/ немесе май толтырылған жабдықтардың ашық қондырғыларының ұяшықтарына "Тоқта. Кернеу" деп жазылған плакаттарды көрінетін жерлерге ілінеді. Бұл плакаттарды басшылықтың рұқсаты бойынша электрқауіпсіздігі жөнінен санаты ІІІ-тен төмен емес жедел жөндеу немесе жөндеу қызметкерлері құра алады.
Жұмысты жүзеге асыратын маман көтерілетін құрылыстың төменгі жағына "Мінуге болмайды. Тоқ бар" деген плакат ілінуі керек.
Жұмыс орнына көтерілетін құрылыс пен стационарлы баспалдаққа "Мінетін жер-осы" деген плакат ілінуі керек.

130. Электрқондырғыларында кернеуді алып тастау жұмыстарының барлық түрі басталмай тұрып, жұмыс жүретін учаскелерде тоқ кернеуінің жоқтығын тексеріп алу керек. Электрқондырғыларды орнату бөлігін жүзеге асыру жұмыс орындарындағы тоқтың ажыратылып, барлық фазалар мен әрбір фаза және жер немесе нөлдік тоқ өткізгіш сымдар арасында тоқ кернеуінің жоқтығын тексеру жұмыстарына тыйым салынған плакаттар ілінгеннен кейін ғана рұқсат етіледі.

Кернеуі 1000 Вольтқа дейінгі электрқондырғыларында тоқ кернеуінің жоқтығын тексеру үшін, барлық фазалар мен әрбір фазалар арасындағы кернеу мен жерге қосылған қондырғылар жабдығы немесе жерге қосушы (нөлдік тұйықтыққа тіреуші) тоқ өткізгіштері арқылы қадағаланады. Алдын ала тексерістен өткен вольтметр қолдануға рұқсат етілгенмен, бақылау шамдарына рұқсат етілмейді.
Кернеуі 1000 Вольттан жоғары электрқондырғыларында кернеу көрсеткіш аспапты міндетті түрде диэлектрлік биялаймен ұстау керек.
Егер жақын жерде кернеу астында орналасқан тоқ жүретін бөліктер болмай немесе басқа жағдайлар болып, кернеу көрсеткіш аспаптың дұрыстығын сол жұмыс орнында тексеру мүмкіндігі жоқ болса, оны басқа жерде орналасқан электрқондырғысында тексеруге болады.
Егер осындай жолмен тексерілген аспаптың соғылғаны анықталса, оны қайта тексеріп алмай қолдануға тыйым салынады. Тоқтан ажырытылған техникалық жабдықтағы кернеудің жоқтығын барлық фазада жүзеге асырып, ал тоқ үзгіш пен айырғыштың түгел алты фазасынан қысқаш арқылы тексеру қажет.
Егер жұмыс орнында электр тізбегінің үзілген жері болса, кернеудің жоқтығы үзілген жердің екі жағынан тоқ жүріп тұрған бөліктерде тексеріледі.
Үнемі тұратын қоршаулар кернеудің жоқтығын тексермей тұрып ашылып және алынып отырылады.

Кернеудің бар екенін білдіретін аспаптардың нұсқауы сол электрқондырғысының жанына жақындауға болмайтынының міндетті белгісі болып табылады.

134. Абайсызда кернеу берілген жағдайда жұмыс істеп жүргендерді тоқпен зақымданудан сақтау мақсатында, жерге қосу құрылғысын электрқондырғының жан-жағынан кернеу түсуі мүмкін деп, сонымен бірге кернеудің айнымалы өзгерісінің болдырмау үшін ажыратылған бөліктерінің әрбір фазасына салады. Әрбір жағынан салынған бір жерге қосу құралы жеткілікті болып саналады.

Тасымалды жерге қосу қондырғылары орналасқан жерлер кернеу астында қалып, тоқ жүріп тұрған бөліктерден жерге қосқыштың салынуы қауіпсіз болатындай ара қашықтықта орналасуы керек.

137. Қауіпті немесе жерге қосу құрылғысын салу мүмкін болмайтын электрқондырғылардағы тоқты бөліп таратқыш жәшіктер, жекелеген типтердің жинақталған ажыратқыш құрылғылар жұмыс орнын барысында қауіпсіздік шаралары қабылданады. Ол шаралар: тоқтан айрылғыш жетекті құлыппен бекіту, жоғары ажыратқыштардың түйіскен жерін резеңке қалпақтармен немесе тоқ өткізбейтін материалдан жасалған қатты жапсырмамен қоршау.
Ондай электрқондырғылардың тізімін ұйымның бас инженері анықтап және бекітеді.

138. Егер де электрқондырғыларға басқа тоқ көздері немесе тоқтың айнымалы өзгерісі әсер етіп, кернеу түсуі мүмкін деп табылып, электрқондырығын барлық жағындағы кабелдер, шиналар мен тоқ өткізгіш сымдар тоқтан ажыратылатын болса, сонымен бірге жабдықталған жерге тоқ кернеуі жүргізілмесе, ол жерге жерге қосу құралы қажет болмайды. Ал ажыратылған шиналар, кабелдер мен тоқ өткізгіш сымдарының соңы өте қысқа бекітіліп және жерге қосылуы керек.

пышақ іспеттес жерге қосқыш аспаптарды қосу рұқсаты санаты ІV-тен төмен емес жедел немесе жедел жөндеу тобының қызметкерлерінің біреуіне беріледі;
тасымалды жерге қосу құрылғысын салу үшін ІІІ-тен төмен емес электрқондырғының сызбасымен танысқан және қажетті тапсырмаларды орындаған жөндеу қызметкерінен болады;
пышақ іспеттес жерге қосу құралын тоқтан үзу және тасымалды жерге қосу құралын алып тастауды санаты ІІІ-тен төмен емес жедел немесе жедел жөндеу қызметкері жүзеге асырады.

Кернеудің жоқтығын тексермес бұрын іштей қарау арқылы тексерілген тасымалды жерге қосу құралының жинақтары жерге қосу құралы салынуға дайындалған жерден табылып және "Жер" деп жазылған қысқышқа жалғанады.
Тасымалды жерге қосу құралдарының қысқыштары жерге қосыла тоқ жүретін бөліктерге ажыратқыш штангілердің көмегімен салынады. Ол қысқыштар сол штангімен немесе қолмен бекітіледі, бірақ бекіту барысында міндетті түрде диэлектрлік саусақты биялайды, ажыратушы құралдар болады.

144. Егер атқарылып жатқан жұмыс сипаты қажет етсе, онда жұмыс орнын дайындау барысында салынған жерге қосу құралдарын уақытша ағытуға болады. Жұмыс жасау кезінде ол бола тұра жұмыс орындалмаса жерге қосу құрылғылары алынады. Жерге қосу құралын уақытша алып тастау және орнату жұмысын санаты ІІІ-тен төмен емес электр қауіпсіздігі жөніндегі топтың жедел қызметкері немесе сол топтың басқаруымен бригада мүшесінің өкілі жүзеге асырады.
Кернеуі 1000 Вольттан жоғары электр қондырғыларындағы жерге қосу құралын уақытша алу және қайта қондыру жұмыстары жедел қызметкерсіз жүзеге аспайды. Басшы жедел жөндеу қызметкері болмаған жағдайда ол жұмысты жауапты жетекші немесе сол жұмысты жасаушы маман немесе сол маманның басқаруындағы санаты ІІІ-тен төмен емес топтың бригада мүшелері атқара алады.

Барлық тасымалды жерге қосу құралдары нөмірлері бойынша салынған жерлері көрсетіліп есепке алынады.

147. Жабдықтар сенімді және дұрыс орнатылған қоршаулары бар, есіктері жабылған және бұғаттары ішке енгізілген, дұрыс және шығырлары тоққа қосылған жағдайда ғана пайдаланылуы керек. Жабдықты пайдалану барысында кезекші қызметшілерге болтпен немесе бұранда арқылы біріктірілген қоршау панелдерін алып тастауларына рұқсат етілмейді.

149. Қажет болған жағдайда жабдық басқа қабаттарда бөлек-бөлек және әртүрлі жайларда орналастырылған болса, кезекші қызметші жабдықты қашықтан қосу түймесін 5-6 секунд бұрын 2-3 секунттық қашықтан қосылатын жабдықтардың маңайында жүрген адамдарға қауіпті ескертетін электрдыбыстық белгі береді. Дыбыстық белгі беру құралдары (сиреналар, "өкірмелер", қоңыраулар) қашықтан қосылатын жабдықтар орналасқан ғимаратжайдың түкпір-түкпірінен жақсы естілетіндей болып қондырылады.

152. Жабдықты қарап шығу және оны қайта құрау кезінде тетіктерін айырбастау үшін кезекші қызметшілерге бұғаттарды тартып шығаруға, шкаптарды ашуға және шамдардың қызу кернеуін, басқару жүйесінің қорек көзінің кернеуін алдын ала түсіріп алмайынша қоршау шеңберіне кіруге, кернеу астында қалған тоқжүргізгіш бөлшектерге таяну ықтималдығы жоқ жағдайда шығырлар мен дыбыстық белгі беру жүйесінің кешенімен жұмыс істеуге рұқсат етіледі.
Радиошамдарының қызулық кернеу және басқару жүйесінің жабдықтарын тазалау және жөндеу барысында бұғаттаулар мен дыбыстық белгі беру құралдары тоқ көздерінен ажыратылады.

Түзеткіштердің жұмыс кернеуі 1000 В-тан кем емес және 5 киловатт қуатты пайдаланатын таратқыштарда тек қана жалғыз механикалық бұғаттау қоюға рұқсат етіледі

Электрлік бұғаттау тізбектерінің қоректенетін кернеулік мөлшері 220 Вольттан аспауы қажет.
Электр бұғаттары тізбектерінің оқшаулану қалпын әрбір сым мен жерге жалғаған нүктелер арасында тұрақты бақылау 5 мА-дан аспайтын тоқ тұтынғыш екі вольтметр арқылы жүзеге асырылады.
Керекті жерлерге қол жеткізу құралдарының құлыптары таратқыш аспаптармен бірге жеткізілетін арнайы кілттермен ашылып жабылатын болуы керек.
Аспаптар бөлмесінде орналастырылған таратқыштарға қол жеткізу құралдарының құлыптарының кілттері басқа таратқыш құралдарының құлыптарын ашпауы керек.

механикалық бұғаттар тетіктерінің, құлыптар мен кілттерінің, жетектерінің сыртқы жай-күйін қарап отыру;
бұғаттардың электр тізбектерінің оқшаулық кедергілерін тексеріп отыру;
сүзекілердің разрядтау құрылғыларының дұрыстығын тексеру;
бұғаттар қызметінің дұрыстығының іс жүзінде тексерілуі;
Электрлік және механикалық бұғаттар қызметінің дұрыстығын іс жүзінде тексеруді жөндеу тобының (бригаданың) неғұрлым тәжірибелі инженері және кезекші ауысымның аға маманы әрбір профилактикалық байқаудан кейін, бұғаттау арқылы тұйықтау әрекеттерінен соң, жөндеу және үйлестіру жұмыстарынан кейін жүзеге асырылып отыруы керек. Бұғаттаудың дұрыстығы есіктердің біртіндеп ашылуы немесе тоқкөздеріне толығымен қосылып тұрған жабдықтардың "телефон" режимінде "сығымдалу қалыбында" немесе модуляция бермей-ақ "телеграф" режимінде сақтық кілтін пайдалану арқылы тексеріледі.
Бұғаттаудың мезгілдік тексеру нәтижелері осы Ереженің 13-қосымшасында көрсетілген тиісті кесімдермен рәсімделеді. Бұғаттардың профилактикалық және жөндеу жұмыстарынан кейін жүргізілген мезгілдік тексерістерінің нәтижелері жедел тіркеу жорналына жазылады.
Бұғаттаудың тексеріс кезінде мәлім болған барлық ақаулары қолма қол жөнделуге тиісті.

160. Егер пайдалану барысында бұғаттау жүйесінде ақаулық мәлім болған жағдайда ауысым бойынша аға қызметші қолма қол ақаулықты жөндеу үшін шара қолдануы керек. Егер ақаулықтарды жедел түрде жөндеу мүмкіншілігі болмайтын болса, ішінара немесе толық ажыратылған бұғаттаумен уақытша жұмыс істеуге рұқсат беріледі. Бұғаттау жүйесінің бірі (электрлік немесе механикалық) істен шыққан жағдайда ауысымның аға қызметшісі тиісті есіктер мен шкаптарға "Тоқта! Жоғары кернеу" деген ескертпе плакат іліп, ол жөнінде стансаның (ұйымның) техникалық басшысына баяндап және жедел тіркеу жорналына тиісті жазба жасауы керек. Электрлік немесе механикалық шығырлар (немесе электр шығыры жоқ жабдықтың құрамына кіретін механикалық шығырлар) бір мезгілде істен шығатын болса ауысымның аға қызметшісі жоғарыда аталған шаралардан басқа кезекші қызметшілердің біріне шығыры істен шыққан жабдықтың жанынан шықпастан жабдыққа жақындап келе жатқан адамдарды істен шыққан жабдық туралы ескертіп тұруды қатаң тапсыруға тиіс. Пайдалану барысында байқалған шығырлардың ақаулары жабдықтың жуық арадағы үзілісінде жөндеуге тиісті. Бұғаттаулардың ақауларын жуық арадағы үзілісте жөндеу мүмкіндігі болмаған ерекше жағдайларда бас инженердің (цех басшысының) рұқсатымен ескерту плакаттары ілініп, ал жедел тіркеу жорналында шығырнаманы айналып өту қажеттілігі туралы жазба жасалып, содан кейін жабдық қайтадан іске қосылады. Ақаулықтарды жөндеу кезінде бұғаттауларды кезектен тыс тексеру толығымен жүргізіледі және сол туралы кесім жасалады.

162. Бұғаттау жүйесін тексеру таратқыштардың қоректендіруші кернеу көзінен ажыратылғанында және электр бұғаттаулардың түйіскен жерлерінің тұйықталғанында жүргізіледі. Ондай жағдайда электр бұғаттаулардың оқшаулану қалпын тексеретін ішке енгізіліп орнатылған вольтметрлер және конденсаторлар жерден ажыратылуы керек. 500 Вольт немесе 1000 Вольттік оқшаулықтар кедергісін өлшеу мегомметр арқылы жасалуы қажет. Тізбектердің оқшаулықтарының 42 Вольттен аспайтын номиналды кернеуін өлшеу жұмыстарын төменвольттік мегомметр арқылы жүргізуге болады.

Үйлестіруші бригаданың басшысы мен оның орынбасарының электрқауіпсіздігі жөнінен Ү-ші, топ жетекшісінің ІҮ-шіден кем емес, ал бригада мүшелерінің санаты ІІІ санаттан кем болмайды
Үйлестіру жұмыстары 1000 Вольттан жоғары кернеу астында атқарылатын жағдайда электрлік және механикалық бұғаттаулардың барлығы толығымен алдын ала сынақтан өткізіліп, ол жөнінде алдын ала сынақ кесімінде жазылғаннан соң іске қосылады.
Жұмысқа жіберуге рұқсатты ауысымның аға қызметшісі береді және ол туралы жедел тіркеу жорналына тіркеп ауысымның аға қызметшісінің және жөндеу бригадасының бригадирінің қолдары қойылады. Жұмысқа жіберер алдында ауысымның аға қызметшісі үйлестіруші бригаданың құрамын, оның мүшелерінің электрқауіпсіздігі жөнінде санаттарын тексереді және нұсқаулық жасайды.
Ауысымның аға қызметкері жөндеу-алдын алу жұмыстарына станса толық тоқтағаннан кейін араласа алады.

Техникалық бақылауды немесе үйлестіру жұмыстары аяқталғаннан соң ауысымның аға қызметшісі жедел тіркеу жорналына жаза отырып сақтық кілттерін қабылдап алады.

166. Радиоқондырғылардың жаңа бекітілген жиіліктерге бейімдеп ауыстыру жұмыстары (хабар тарату торабы өзгергенде) электрқауіпсіздігі жөнінде Ү-ші санаты бар ИТЖ-ның осы жабдықтарына жауапты адамның басқаруымен атқарылады; бригада мүшелерінің электрқауіпсіздік жөнінде ІІІ-тен төмен емес санаттары болуы керек.

167. 1000 Вольттан жоғары кернеуді қосуды талап етпейтін үйлестіру жұмыстары (басқару жүйесін, шығырлау және дабыл жүйесін, аз қуаттағы каскадтар), сонымен қатар үйлестірілетін механикалық және монтаждау жұмыстары электрқауіпсіздігі жөнінде ІҮ-тен төмен емес санаттағы инженерлік-техникалық қызметкердің басшылығымен атқарылуға тиіс.
1000 Вольттан жоғары кернеуді қосуды талап ететін үйлестіру жұмыстарын электрқауіпсіздігі жөнінде Ү-ші санаттағы инженерлік-техникалық қызметкердің басшылығымен атқаруға рұқсат етіледі.
Үйлестіру жұмыстарының үзіліссіз атқарылу уақыты 7 сағаттан аспай және мүмкіндігінше күндізгі мезгілде атқарылады.

169. Үйлестіру жұмыстарының үзілістері арасында (жұмыс күні аяқталып немесе басқа да себептермен) барлық кернеу көздері ажыратылып, ажыратқыштар мен айырмалар тоқ көздерінен ажыратылғаннан кейін, және айырмалар мен ажыратқыштардың жетектерінде "Тоққа жалғауға болмайды - адамдар жұмыс істеп жатыр" деген ескертпе плакаттар ілініп қойылады.

170. Тартпалы шығырнамалар кестесі жүйесіне өлшегіш аспаптарды жалғағанда қоршау сыртына қауіпті кернеудің шығып кетпеуін қадағалау керек, ашып айтқанда - адамның өміріне қауіп төндіретін сымдар, құралдар және тағы басқалар жерге және бір біріне қатысты жоғары кернеу астында қалып қоймауын қатаң қадағаланады. Сонымен бірге кернеу астындағы өлшегіш аспаптарға таянуға рұқсат етілмейді.
Қалыпты жағдайлардан тыс уақытта үйлестіру жұмыстары жүріп жатқанда 1000 Вольт немесе одан да жоғары кернеудегі тоқ көздеріне шығыры алынған есіктің біреуі ашық болса арнайы сыртқа шығаратын түтік арқылы бөлек шығырды іске қосуға рұқсат етіледі. Бұндай жағдайда үйлестіру - жөндеу жұмыстарынан өтіп жатқан жабдық ғимараттың қалған басқа бөлмелерінен тасымал қоршаулармен бөлініп қоршалып қойылуы керек және қоршауларда "Тоқта. Жоғары кернеу" деген плакаттар ілініп тұруы қажет.

171. Үйлестіру жұмыстарының алдында учаске бастығы (прораб) жедел тіркеу жорналына тиісті рәсімдеу жазбаларын енгізіп, үйлестіру бригадасының басшысын, оның орынбасарын, топ жетекшілерін тағайындауға және бригада құрамын анықтауға міндетті. Кәсіпорында кезекші қызметшілер жоқ болған жағдайда жедел тіркеу жорналы үйлестіру бригадасының басшысында сақталады.

Үйлестірме - жөндеу бригадасының (топтың) жетекшісі мен оның орынбасары екеуі бірдей болмаған жағдайда үйлестіру - реттеу жұмыстарын атқаруға тыйым салынады.

173. Таратқыш құрамына кіретін май толтырылған ашық жабдықтардың қоршауларына және жабдықтың жалпы қоршау ішіне құрылыс - монтаждау жұмыстарын атқару үшін жұмыс атқарушы адамдарды үйлестіру бригадасының басшысы (немесе үйлесірме - жөндеу бригадасы басшысының рұқсатымен топ жетекшісі) жүзеге асыра алады. Басшы жұмыс жүргізілетін жабдықты кернеу көзінен ажыратып және оның қапылыста қосылуының алдын алатын шараларды қолданылады.
Жұмысқа жіберу әрекеті жұмыстың басталған уақытын бригада жетекшісінің қолында сақталатын жедел тіркеу жорналына жазу арқылы рәсімделеді.
Жұмыстардың атқарылғаны үшін жауапты адам (прораб, бригадир) жұмыстың қабылданғанын жазбаша түрде жорналға енгізіп растауы керек.
Үйлестірме - жөндеу жұмыстары жүргізілетін жабдықтарда монтаждау және құрылыс жұмыстары жұмысқа жіберу туралы рұқсат берілгеннен кейін ғана атқарылуға тиіс.

175. Жұмысқа жіберуге рұқсат етуші адам (бригада, топ жетекшісі) қажетті қауіпсіздік шараларының орындалуына, сонымен қатар жұмыс белгіленген учәскеде қапылыста кернеу қосылып кетпеуіне қоса жауап береді. Жұмыс аяқталғаннан кейін жұмысқа рұқсат беруші қоршау ішінде немесе жабдықтың бұғатталған учәскелерінде адам немесе бөгде заттардың болмауын тексеріп, кейіннен жабдықты кернеу көзіне қосуға дайындайды.
Жабдықты кернеу көзіне тек жоғарыда аталған шарттарды орындап және құрылыс - монтаждау жұмыстарының аяқталғандығы туралы мәліметті жорналға жауапты орындаушы тіркегеннен кейін ғана қосуға рұқсат етіледі.
Жұмысқа жіберу туралы рұқсат және жұмыс аяқталғандық туралы рәсімдеу әрекеттерін бастан аяқ бір тұлғалар ғана жүзеге асырады.

177. Егерде жабдықты реттеу және үйлестіру барысында механикалық немесе монтаждау жұмыстарына қажеттілік туындаған жағдайда үйлестірме - жөндеу бригадаларының құрамына электрқауіпсіздігі жөнінде санаты ІІІ-тен кем емес жөндеу қызметшілері тартылуы мүмкін. Бұл жұмыстарды атқару барысында еңбек қауіпсіздігін қамтамасыз етуге қажет шаралар қолданылады.

Кезекші қызметкердің апат салдарын жоюға арналған жұмыстарға қатысуы үшін (қатысып немесе нарядсыз жұмыс істеп жүрген жұмыскерлерді бақылап жүрсе де) лауазымы жоғары қызметкер рұқсат беруі керек.

Егер мұндай жалғанған жерлер үшін металл қабығы бар кабелдер қолданылса, ол кабелдің әр сымының ұшы жерге берік орнатылуы керек.

184. Кезекпен жұмыс істейтін қызметкер уақытша жалғанған жерлер, айналма тізбектер және басқа де апатты жоюда атқарылған жұмыстар жайында жедел тіркеу журналына толығымен түсіру керек. Сондай-ақ, кезекші қызметкер өз ауысымында уақытша қалыпқа келтірілген жабдықтау учаскесін қауіпсіз пайдалану ережесімен танысады да, ал кезекті тапсыру кезінде қызметкерлердің назарын оны қауіпсіз пайдалану ережесіне аударады.

электржетек жүйелерінің қажетті жабдықтарының барлығын;
тіректі-бұрмалы құрылғысының сыртындағы жетек бұғаттарын;

- ДСЖ қуатының азығын тоқтан өшіру (діңгектің сигналды жарығы);
- көшіргі құралдарының азығын ажырату;

Жұмыс жүріп жатқан уақыт ішінде аппаратты тоқ таратқыш құрылғыларда кезекші жүруі керек. РМБ кілттері жұмысқа жетекшілік ететін қызметкерде болады.

Жұмысты жүзеге асыру барысында тұтқасы ұзын етіп жасалған мәуесектер мен бекіткіштерді қолдану қажет. Қызмет көрсетуші маманның үстінде арнайы тігілген киім мен қорғау каскасы болу керек. Еңкіш орнатылған антенна айнасының астында тұруға тыйым салынады.

194. Электр жүйелері, және ТБҚ-ның сырты сияқты барлық құралдар жерге қосу құрылғысының тұйықталған түйісімен берік жалғануы керек. Жабдықтану мен жерге қосылғының тұйықталған түйісі арасындағы өтпелі кедергінің барынша маңыздылығы 0,1-4 Ом-на көп болмауы тиіс. Өтпелі кедергіні тексерістен өткізу жұмысы жылына бір рет, сонымен бірге әрбір жөндеу немесе жабдықтардың орнын ауыстырған кезде де тексерілуі керек.

199. Жерге қосу құрылғысының тұйықталған түйісін өлшеу жұмыстары жылжымалы радиостансалар күшейіп өрістеген сайын атқарылып отырады. Егер радиостанса бір орында жылдан артық тіркеуде болған жағдайда, жерге қосу құрылғысының тұйықталған түйісін жер қыртысының тоқты неғұрлым аз өткізу мерзімінде жылына бір рет өлшейді.

Көлік қозғаушысымен жұмыс істеу барысында шанақтың есігін және люкты міндетті түрде жабылады.
Қыздырғыштың люгын жұмыс істеу барысында ашуға болмайды.

Биіктікке жұмыс істеуге жұмыстың осы түріне рұқсаты бар, сондай-ақ осы Ереженің 12-тармағына сәйкес келетін тұлғалар жіберіледі.

Өздігінен жоғары шығатын жұмыстарға жасы 18-ден кіші емес, медициналық тексерістен өтіп, жарамды болып саналған, осы сала бойынша жылдан төмен емес еңбек өтілі және 3-тен төмен емес тарифтік разряды бар арнайы мамандар жіберіледі. Биіктікте атқарылатын жұмыстарға бірінші рет жіберіліп отырғандар бір жыл бойы кәсіпорын басшысының бұйрығымен тағайындалған тәжірибелі мамандардың тікелей бақылауында жұмыс істейді.
Биіктікте атқарылатын жұмыстарға жер бетінен 5 метр биіктікте орындалатын, төменгі жағында жұмыс жүріп жататын жоғарғы жерге бекіткіштер мен төсеулер салу, құрылысқа тікелей қатысы бар монтаждау немесе жөндеу шаралары кіреді. Жұмысты атқаратын қызметкерлердің биіктен құлап кетуінен сақтаудың негізгі құралы-сақтандырғыш белдік болып табылады.

Мұндай қауіпті зонада жұмыс істеу рұқсаты сондай жұмыстармен тікелей байланысы бар, әрі қорғамалы дулығаны қолданатын мамандарға беріледі.
Радиостансаларды, телеорталықтарды, теледидарлық ретрансляторларды тарататын антенна алаңдарында, сол сала бойынша қызмет көрсету жұмысымен байланысы жоқ мамандардың қатысуына рұқсат етілмейді.

42 Вольттан жоғары кернеу ажыратылмаса;
нажағай жарқылдап тұрған уақытта;
көктайғақта, қатты жауында, қар көшкіні немесе тұман кезінде;
сақтандырғыш белдігі карабин бесікшесіне ілгектелмесе;
желдің жылдамдығы секундын 10 метрден жоғары болса;
қас қарайған уақытта;
қайта сынау мерзімі өткен жүк көтергіш құрылғысында;
жарамсыз шынжырлы арқандарда;
орнықты емес шығырларда;
сақтандырғыш белдік пен қорғамалы дулыға болмаса.
Қайырма люкпен, тұтас жабулармен қоршалған тұрбалы тіреулер (бағандар) аралығына бір уақытта біреуден артық маманның кіруіне рұқсат етілмейді. Оның үстіне люктар жабық болуы керек.

Бақылаушы маман қауіпті емес жерде тұрып, ағаш бағандарда жұмыс болып қалатын жағдайда өзімен монтер белдігі мен тырнақтары болу керек.

Мұндай жағдай болған кезде ауысымдағы кезекшінің үлкені таратқыштың механикалық бұғаттың ажырағышы мен тоқ үзерін істен алып және оған "Қосуға болмайды. Жұмыс жүріп жатыр" деп жазылған ескерту плакаттарын іледі.
Сабы бар шығырлы таратқышта шығырдың тоқтан үзер немесе ажыратқыш құлпының кілтін жұмысқа жауапты жетекшісіне жедел тіркеу жорналына қол қойғыза отырып беріледі.

Жұмыс жүріп жатқан таратқыш антенналарының фидерлі учаскесіндегі қарсы фазалы тоқ өткізгіш сымдар екі жағынан өзара қысқартылып және жерге қосылуы керек.
Егер төменгі фидер кернеу астында болса, онда жоғары фидерде жөндеу және басқа да жұмыстарға рұқсат етілмейді.

219. Коммутацияның сызбасы мен кез келген коммутаторларда антеннаны қайта қоспас бұрын, алдын ал таратқыштағы анод кернеуін тоқтан ажырату керек. Қызметкер маман антенна алаңындағы, антенна күркелерінің ішіндегі немесе техникалық мекемелердегі фидерлі сызықтарды қайта қосу жұмыстарын радиоорталықтағы коммутация жүйесі мен сонда орнатылған жабдықтардың ерекшелігі қарастырылған нұсқауға лайық етіп жасалады.
Фидерлі бағанда немесе бөлек ғимаратжайдағы антеннаны қайта қосар алдында кезекші маман таратқыштағы анод кернеуін тоқтан ажыратып, фидерге жерге қосу құрылығысын салғаннан кейін, шығыр ажыратқышына "Қосуға болмайды. Жұмыс жүріп жатыр" делінген плакат ілінеді.
Штурвалды жетекпен жабдықталған, басқа антеннаға өту жұмысы қайта қосқышсыз жүзеге асырылса, онда жерге қосу құрылғысы фидерге салынады.
Таратқышқа анодты кернеу наряд жабылғаннан кейін түсуі мүмкін. Кезекші жерге қосқышты ажыратып және тыйым салынған плакаттарды алады.

Жұмыстар наряд бойынша орындалады.
Жөнге келтіру немесе өлшеу жұмыстарының алдында электрқауіпсіздігі жөнінде IV санаты бар маман антеннада және фидерде тұрақты кернеудің жоқтығына және статистикалық зарядтардың ағылуына бағытталған жиілігі жоғары дроссельдердің жұмысқа жарамдылығына (дұрыстығына) көз жеткізуі керек.
Хабар таратушы радиоорталықтарындағы АФҚ-ны жөнге келтіруде қолданылатын өлшеуші құралдар мен индикаторлардың айрылғыш тұтқалары болуы керек.

221. Телевизияға, УКВ ЧМ таратқыштарына, радиорелелі стансаларға қатысты қоса атқарылатын фидерлі-антенналы құрылғының тірегіндегі жұмыстардың орындалу реті жұмыс орнындағы ЭВП кернеуі белгіленген нормадан аспаған жағдайда жүзеге асырылады. Басқа жағдайларда тиісті жұмыстар лайықты таратқыш құрылғылар тоқтан ажыратылғанда жүзеге асырылуы керек.

225. Жерден ажыратылған діңгекті-антенналар негізі жабылатын есігі бар қоршаулармен қоршалуы керек. Қоршауға "Тоқта. Жоғары кернеу" деген ескертпе плакаттар ілінуі керек. Қоршаудың есігінің кілті кезекші ауысымның бастығында болады және жедел тіркеу жорналына жазып, қол қойылғаннан кейін ғана басқа адамға табыс етіледі.

227. Биіктігі 16 метрден жоғары емес тіреулерге "тырнақтармен" көтерілуге ғана рұқсат етіледі. Биіктігі 16 метрден асатын тіреулерге қол немесе электржетекпен жұмыс істейтін көтермелердің бесікшесімен ғана (егер тіреудің ұзындығы 60 метрден асатын жағдайда), лифтімен (бар болатын болса) немесе арнайы соғылған баспалдақтармен көтерілуге рұқсат етіледі.

Ұсақ құралдар мен тетіктер бесікшеге бекітіліп қойылған монтер сөмкесінде жатуы керек.
Тіреудің құрылғыларына құралдарды, басқа да заттарды қоюға болмайды.

230. Антен өрістерінде және хабар таратушы радиостансалардың ғимаратжайларында күшейткіш тербелмелі металдан жасалған құрылғылардың, шынжырбаулардың және сымдардың электрмагнитті өрістер бағыттаған электрқуатының көзінен мүмкін болатын тұтанғыш заттардың жануы мен жарылуының адамдарды зақымдамайтындай шараларды қолданып отырып жұмыс атқаруға міндетті.
Электрмагниттік өрістерден өрбуі ықтимал қауіпті жағдайлардың алдын алу мақсатында техникалық құралдардың жұмыс кестесімен сәйкестендіріп барып жұмыстарды атқарған дұрыс.
Қауіпті аймақтарда жарылғыш - тез тұтанғыш материалдардың сақталуына, ұңғыма - жарылғы жұмыстарды жүргізуге тыйым салынуы керек.
Бағытты кернеулерден сақтану үшін қызметшілер мен жабдықтарды қорғау әдісі ретінде төмендегілерді пайдаланған жөн:
монтаждау крандарының жүк арқан жиілігіндегі негізгі салмақты көтеретін шынжырбауларды оқшаулау (оқшаулағыштар арқылы секцияларға бөліп тастау);
металлқұрылғыларын және құрылғылардың оқшауланбаған (ашық) бөліктерін, сымдардың орамаларын жерге қосу;
электртізбектерін конденсаторлар арқылы шунттау;
Тоқөткізгіш тізбектерге және жоғары жиіліктегі нұсқалар мен элементтерге жалғау;
жабдықтар мен құрылғылардың экрандалуы.

231. Жүк көтергіш көтерме құрылғыларда қолмен немесе электрқуатымен іске қосылатын жетектер қолданылады. Бұндай жетек көлденең кеңістік бетіне қондырылып және екі есе максималды жұмыс жүктемесін көтере алатындай болуы керек. Жетектер мен бағытбұрғыш шығырлар тұрақты (пайдалану) немесе монтаждау айналмалы бөліктерге (якорь - зәкірлерге) бекітілуге тиіс. Шынжырарқанды бұрғыштары бар ескі айналмалы бөліктерді (якорь - зәкірлерді) пайдалануға тыйым салынады. Бірнеше аралары жақын орналасқан тіреулерге қызмет жасау үшін тиісті зәкір - қадаға шана немесе доңғалақпен қондырылған жылжымалы жүк көтергіштерді пайдалануға болады.

234. Электркөтерменің басқару пульті өзінен 3 м ұзамайтын қашықтықта орнатылуы керек. Электркөтерменің басқару пультін электрқуатын беріп тұрған желіге пульттің сыртқы жағынан бекітілген, басқару түймесі "жабысып" қалған жағдайда тоқ көзінен шұғыл ажыратуға оңтайлы жерде ажыратқыш арқылы орнатқан дұрыс.

236. Электркөтермемен жүк көтеру барысында антеннаға жауапты діңгекші маманды көтеріп - түсіруге арналған бесікшені немесе антенна құрылғыларының шығыңқы бөліктеріне абайсыз соқтығу ықтималдығы болатын болса, сонымен қатар бесікшені көтеру жылдамдығы секундына 0,33 метрден асып кеткенде тартпалы шынжыр арқанның немесе (иілмелі не қатты) бұрғыштар орнату қажет. Иілмелі бұрғыштардың көлденең, еңкіш және тігінен орнатылулары мүмкін, ал олардың ұштары құрылғыларға берік орнатылуы керек. Діңгек құрылғысының бесікше шынжырбауларының немесе антенна төсеміне тимеуін ескерген жөн.

Бесікшені тақтайға бекіту үшін тақтайдың бұрыштарына шеттерінен 50 миллиметр шегініп диаметрі 7,7-ден 8,7 миллиметрге дейінгі шынжырбау өтетіндей етіп төрт тесік жасалады. Шынжырбаудың ұштарын тақтайдың астымен қиғаштап 200 милиметрлік ұзындықтан кемітпей және әрбір жағынан 5,5-тен кемітпей шегелеп, өрме арқылы бекітеді. Айқастырғаннан кейін тақтайдың үстінен шынжырбаулардың әрқайсысының ұзындығы 1,2 метрден қалдырылып, көтерме шынжырбаумен тікелей шиеленіп түйілу арқылы бекітілуі керек. Көтерме шынжырбаудың ұшы үш қысқыш арқылы бекітіледі.

241. Таратушы аспаптар жұмыс істеп тұрғанда таратушы антенналарда көтерме құрылғыларының жұмыс шынжырлары болмауы керек. Бұндай жағдайларда шұғыл көтерме шынжырбаудың сақтығына арналған көтерме шығырдан смола жағылған жіп өткізілуі керек. Монтаждау немесе басқа жұмыс түрлері жүргізіліп жатқан антенналық құрылымдар осы жұмыс түрлері жүргізілетін мерзім бойына пайдаланудан шығарылуға тиіс.

242. Пайдалануға бермес бұрын, сонымен қатар әрбір он екі ай сайын (көктемде) барлық адамдар мен жүктерді АМС тіреулеріне көтеруге арналған көтерме құрылғылар мен олардың көмекші құралдары осы құрылғыларды пайдаланып отырған ұйымның құрамына антендік топтың жетекшісі мен антенші - діңгекші кіретін комиссиясы тексеріп, толық техникалық сипаттама құжаттары жасалуы керек.
Егер де тексеріс барысында қауіпті ақаулықтар анықталып жатса, онда көтерме құрылғы мен көмекші құралды пайдалануға рұқсат берілмейді.
Тексеріс және қарап шығу нәтижелері кәсіпорынның техникалық басшысы бекіткен кесімге (акт) енгізіледі.
Адамдарды көтеруге арналған көтерме құрылғы статикалық салмақ арту арқылы сынақтан кейінгі 10 минөт ішінде құрылғының жүк көтеру қабілетінен 1,5 есе және динамикалық 10%-де пайдалануға бере беруге болады.
Жүк көтеруге арналған көтермелердің техникалық сипаттамасы бойынша талаптар осы Ереженің 16-қосымшасында көрсетілген.

көтермелердің түрі, атқаратын жұмыс бағыты, шығарушы зауыт туралы мәлімет, шығарылған жылы, зауыттық нөмірі, көтеретін жүк салмағының мөлшері, тежегіш түрі, электірқозғағыш жөніндегі мәлімет, барабанның диаметрі, электірсымдарының электіржүйелік кестесі (электіржетекті көтермелер үшін);

244. Діңгекші антен маманын қол жетекті көтермемен көтеру жұмыстарына екі арнайы үйретілген немесе нұсқау алған қызметшілер жіберілуі керек. Электр жетекті көтермеге жалғыз адам қызмет көрсетеді. Көтермеге қызмет көрсететін мамандарға діңгекші антен маманы діңгекке шығып тұрғанда жұмыс орнын тастап кетуге тыйым салынады.

бесікшеден бұйрық бергенше адамдарды көтеріп - түсіру (жүкті көтеріп - түсіруге бұйрықты тек бір ғана жауапты адам бере алады);
бесікшеде адам барында жөндеу жұмыстарын атқаруға немесе пультті тоқ көзінен ажыратуға;
шынжырбауды қолмен бұруға;
барабанға қарай бет алған шынжырбаудың үстінде тұруға;
көтерме жұмыс істеп тұрғанда тазалауға, майлауға немесе жөндеуге;
бесікшемен екі адамнан артық тасымалдауға;
қол көтермесінің храповикті дөңгелегінің ілгешегін ағытып қоюға.

жүк көтермесін қарап, храповикті механизмнің қалпын, тісті доңғалақтарды, көтерменің рама бекітпесін және раманың зәкір бекітпесін, ілгешектерін;
сақтандырып қою барысында көтерме шынжырбауларды қарап отыру керек.
Құрал қарау кезінде тоттанудан, сымдардың үзілуінен және ұшқындардан зақымдалуы мүмкін көтерме шынжырбаулардың жай-күйіне баса назар аудару керек.

250. Қол көтермелерін пайдаланғанда жүктің көтеру-түсіру жылдамдығын тек қана тұтқаның айналу жылдамдығын өзгерту арқылы реттеуге болады.
10 . Суытқыш құрылғыларға қызмет көрсету барысында қолданылатын қауіпсіздік талаптары
§ Параграф 1. Компрессорлық, сорғылық, желдеткі құрылғылар және ішкі, сыртқы түтікті өткізгіш тораптар мен ауаөткізгіштер

254. Компрессорларға, сорғыларға және желдеткілерге, сонымен қатар агрегаттардың қимыл үстіндегі барлық ашық бөлшектеріне металл қаптамалар кигізіліп, қоршалуы керек және оларды жұмыс барысында қозғап, шешуге болмайды. Айналмалы бөліктерінің қаптамаларына тетіктердің айналу бағытын көрсететін белгілер салынып қойылуы керек. Электірқозғағыштардың орамаларының ұштары да қаптамалармен жабылып тұруы керек.
Моторлар мен желдеткілердің шуылын азайту мақсатында құрылғылар міндетті түрде үйлестіріліп, реттеліп және амортизаторларға орнатылулары керек; ауаөткізгіштер дыбысбәсеңдеткіш материалдармен жабдықталуға тиіс; желдеткі ұштарының ауаөткізіштерімен түйісетін жалғамалар брезенттен немесе резеңке түтіктерден жасалуы керек. Желдеткілер мен моторларды оқшауланған камераларда орналастыру қажет. Металдан жасалған ауа өткізгіштер жерге қосылуы керек.

255. Компрессорлар, желдеткілер мен сорғылар орналастырылған ғимаратжайлардың едендеріндегі барлық ашық саңылаулар, өткелшелер мен көпірлер 1 метрден кем емес биіктіктегі таяныш қанаттармен, қоршау табанының деңгейі мен ортадағы аралық элементбиіктігі 0,15 метр төмен емес жақтаумен қоршалуы керек. Алаңдардың едендері мен баспалдақтары беті бұдырланған құрыштан жасалуы керек.

256. Шамдарды суытқыш дербес ауаужелдеткілерін интегралды шуыл деңгейі рұқсат етілген нормалардан асып түскен жағдайда аппарат (шкап пен тұғырлар) бөлмелерінен сыртқа шығарылуға нұсқау беріледі және оларды міндетті түрде қаптап қою қажет. Желдеткілердің корпустары, олардың тоқүзерлері жерге қосылуы керек. Ауа беріп тұратын түтіктер шамдардың радиаторларына жанаспай орналастырылуы керек.
Басқа бөлмелерден қашықтан басқарып отыратын құрылғысы бар желдеткі агрегаттарды, сорғылардың электірмоторларын және компрессорларды апатты жағдайда шұғыл тоқтату мақсатында және алдын ала жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін жергілікті жерден тоқ көздерінен ажырататын тоқүзерлер орнатылуы керек.

260. Компрессорларды, сорғылар мен желдеткілерді тазалап, жөндеу жұмыстарын жасағанда, оларды іске қосатын электірқозғағыштар тоқтан ажыратылуы керек; сорғылар мен компрессорлар жүйеден ағытылуы керек және олардың қысымдары түсірілуге тиіс. Резервтегі сорғы қосылып негізгі сорғымен қосарласа жұмыс істеп тұрса, жөндеу жұмыстарын жөндеуге жататын сорғының турбинасын тоқтату мақсатында шаралар қолданылғаннан кейін ғана бастаған жөн (сорғыш және итерме жапқылардың барлығын жауып қою керек).

Ауа құбырын майдан өртеу арқылы тазалауға қатаң тыйым салынады.

273. Сырғымалы құрылғылар арқылы жүкті тасымасбұрын жүк өтетін жолдарды барлық бөгде заттардан тазалап алған жөн. Сырғымалы құрылғылардың ұштарының жүк астынан шығу мөлшері 0,5 метрден аспауы керек. Жүк астына сырғымалы құрылғыларды сүймен (лом) немесе домкраттар арқылы жіберу керек. Жүктің аунап кетпесі үшін жүктің алдыңғы жағынан тиянақтап, қосымша сырғыма құрылғыларды пайдаланған жөн.

277. Биіктікте атқарылатын жұмыстар арнайы құрылғылардың: баспалдақтар, тасымалы баспалдақтар және басқа да құралдар көмегімен істеледі. Кейбір жұмыс түрлерінің жағдайы мен жұмыс ерекшелігіне қарай басқа да түрлі құралдар қолданылуы мүмкін. Кездейсоқ тіреулерге, таяныштарға (жәшік, кірпіш) уақытша төсеніштер пайдалануға рұқсат етілмейді.

279. Баспалдақтардың бет тақтайшалары ені 1 метрден кем емес тегіс болуы керек, тақтайлар аралығындағы саңылаулар 5 миллиметрден аспауы керек. Тақтайлар жүктің ең ауыр салмақ мөлшерінде 20 мм көп майыспауы керек. Орнатылып жатқан құрылғылар мен төсеме шетінің аралығындағы қашықтық 50 мм-ден аспауы керек. Өңдеу жұмыстары жүргізілген кезде саңылау 150 миллиметрге тең болғаны жөн (оның ішінде жұмыс жүргізілмейтін уақытта ағаш құрылғылар мен ғимарат аралығындағы саңылауларды жауып қойған дұрыс).

Жақтау тақтайларын баспалдаққа орнатып, ал таяныш тіреулерін бағандардың ішкі жағынан бекіту керек. Ағаштан жасалған таяныш тіреулердің жаңқалары болмағаны жөн.

281. Электірқұрылғыларды жөндеу және басқа күтім қызметтерін көрсеткенде темір баспалдақтар мен сатыларды пайдалануға рұқсат етілмейді. Тасымалы баспалдақтар мен сатылар әбден құрғаған қылқан жапырақты бұтақсыз тақтайлардан жасалуы керек. Баспалдақтар мен сатылардың барлық бөлшектері әбден тазаланып, сүргіленуі керек.

Сатының ұзындығы жеткіліксіз болған жағдайда тіреу құрылғыларын бөшкеден, жәшіктен жасауға тыйым салынады. Жиылмалы басқыш сатыларын негіздеу жазықтығынан 70-75 градус орнату керек. Сатының жоғарғы бөлігінде қосымша бекіткіш құралы қолданылмаса, 75 градустан артық бұрыштап орнатуға рұқсат етілмейді.

285. Жерге орнатылатын жылжымалы сатылардың төменгі бөліктерінде үшкір ұшты құрсаулары болуы керек. Ол сатыны жұмсақ және кедір-бұдырлы еденде (паркетті, плиталы, бетонды) қолданылатын болса, оған тайғанамайтын немесе резеңкеден башмақ кигізу керек. Қажет болған жағдайда сатылардың жоғарғы жағы ұштарында арнайы ілгегі болуы керек. Жиылмалы басқыш сатымен 1,3 метр артық биіктікте жұмыс істеген кезде, құрылғы конструкциясына немесе сатыға сақтандырғыш белдікті қолдану керек.

Дөңгелекті басқыш жұмыс істеу барысында дөңгелегінің қозғалуын болдырмау үшін, ілмекті құрылғымен жабдықталуы керек.
Биіктігі 1,0 метр және одан артық басқыштар алаңы қоршалуы керек (тірек, таяныш).

тегершіктердің, белдіктердің және жүк тасушы құралдардың жанында және жұмыс істеп жүрген машиналардың астында;
биікте тұрып сымдарды және ауыр бөлшектерді сүйеу үшін механизмделген саймандарды қолданып (саңылауды пневматикалық және электрлі балғаман тесу);
тасымалды электр сайманымен (құралымен).
Мұндай жұмыстардың орындалуы үшін тірегі бар арнайы сатылар немесе басқыштарды пайдалану керек.

Баспалдақтар мен адырналардың тақтайларында ұзына бойлай түскен жарықшақтардың ұзындығы 100 миллиметрден және тереңдігі 5 миллиметрден аспауы керек. Сонымен бірге, жарықшақтардың орналасу орны мен бағыты адырналар мен баспалдақтардың осал тартуына әкеп тіремеуін қадағалаған жөн. Жарықшақтар мен шытынап сынған жерлерді сылап, желімдеп немесе басқа жолмен бітеуге рұқсат етілмейді.
Көлденең түскен жарықшақтарға жол берілмейді.
Баспалдақтар мен сатылардың металдан жасалған тетіктерінің жарығы, қабыршақтары және өткір бұрыштары болмауы керек.
Адырнаның төменгі тіреуіш бөліктері мен шығып тұрған сүйеулер жіті тексеріліп отыруы керек. Сүйеулер адырнаға тығыз бекітіліп және арасында ешқандай да саңылау болуға жол берілмеуі керек. Резеңке тетіктері тозығы жеткенде ауыстырылып, ал мұқалған кертіктер қайралып отыру керек.

294. Баспалдақтар мен сатыларды жаңадан жасап немесе толық жөндеуден өткізгеннен кейін жай тұрғанда 150 килограмм/сантиметр, ал пайдалану барысында 120 килограмм/сантиметр статикалық салмақпен сынақтан өткізіледі. Аталған жүк 20 минөтке қабырғаға немесе құрылғыға сүйеп қойған баспалдақ немесе сатының тиянақталмаған жазықтыққа 75 градус қатысты етіп орта тұсына салынып, сыналады. Жүкті түсіргеннен кейін баспалдақтарда және олардың адырнаға кіріктірген тұстарында ақаулар болмауы керек.

299. Электрқұралдары және электрлі қол машиналары талаптарына лайық болуы керек. Тоққа түсу қаупі өте жоғары ғимараттар мен олардың сырттарына электр құралымен және 1-кластық электрлі қол машиналарымен жұмыс істеуге электр қауіпсіздігі жөнінен ІІ-ден төмен емес санат дәрежесі бар қызметкерге ғана беріледі.
Қосымша жабдықтау бөлшегін (трансформатор, жиілікті түрлендіруші аспап, қорғамалы тоқтан ажыратқыш құрылғы) торапқа (желіге) қосу немесе ажырату жұмысын электр қауіпсіздігі жөнінен ІІІ-тен төмен емес санаты бар маман жүзеге асыра алады.

1-класты машина-өндіріс жағдайларын дұрыс пайдалануда (құрылыс монтажды жұмыстардың дайындығы мен өндірілуінен басқа). Жұмыс істегенде 1-класты электр құралы мен электрлі қол машинасын жеке қорғаныс құралдарымен пайдалану керек. Егер машина мен құралдың біреуі ажыратушы трансформатордан қуат алса, оларды қорғаныс құралдарынсыз пайдалануға болады;
2-класты машина-құрылыс - монтажды жұмыстарды өндіру және дайындау жағдайынан тыс, 2-кластық электр машиналары мен құралдарды пайдаланып жұмыс істегенде, аталған құралдарды пайдалану қажет болған жағдайда, жеке қорғаныс құралын қолданбауға болады;
3-класты машина-қолайлы емес жұмыс жағдайлары болған кезде, (ауыспалылығы шектеулі ыдыстарда, аппараттарда және басқа да металды ыдыстарда) құрылыс-монтажды жұмыстарын дайындау мен өндіру барысындағы қауіпті жағдайларда.
Құрылыс-монтажды жұмыстарын дайындау және өндіру барысындағы мұндай жағдайларды 2-кластық электрлі қол машиналары мен құралдарын қолдануда жеке қорғаныс құралы қажеттілік етеді.
3-кластық электрлі қол машинасы мен құрал болмаған жағдайда, электршаруашылығына жауапты маман 1-2-кластық машина мен құралды пайдалануға рұқсат бере алады. Бірақ, рұқсатты беру үшін, машина немесе құралдың біреуі ғана автономды қозғалтқыш генераторының қондырғысынан, ажыратқыш трансформаторынан немесе бөлек ораулары түрлендіргіштен және қорғамалы тоқтан ажырату құрылғысынан қуат алуы керек.
Жұмыс оқшаулағышы және қосылғыш элементі бар өнімдер 1-кластың қатарына жатады.
Қос оқшауланғышы және жерге қосыла алмайтын элементі бар өнімдер 2-кластың қатарына кіреді.
Кернеуі іштей және сырттай тоқ кернеуі 42 Вольттан жоғары электр тізбегі жоқ өнімдер, 3-кластың қатарына кіреді.

Кабель сымдарының сырты электр құралына енгізіліп және олардың сынбауы мен қажалмауы үшін мықтап бекітілуі керек.

302. Электрқұралдың корпусын жерге қосу жұмысы бір мезгілде жұмыс кернеуіндегі тоқ өткізгіштік қызметін атқара алмайтын, қуат алушы сымның арнайы желісі арқылы орындалады. Бұл мақсатқа нөлдік тұйықтықтағы қорғамалы тоқ өткізгіш сымын қолдануға тыйым салынады. Осыған байланысты үш фазалы электр құралдың қуаттануы үшін төртжелілі сым, ал бір фазалыға-үшжелілі шлангі сым қолданылуы керек.
Шлангімен тоқ өткізгіш сымы лайықты жұмыстың түйілісі мен жерге қосу құралы бар, штепсельді айырдың соңына жабдықталуы керек.
"Айыр" аспабының жерге қосылу түйілісінің тоққа ерте қосылуы мен кештетіп ажыратылуын қамтамасыз етуі керек. Ондай штепсельді жалғаулар болмаса, құралды жерге қосу үшін құралдың корпусына арнайы жерге қосу қысқышымен жалғанған, 4 шаршы миллиметрден кем емес қималы, жалаңаш мыс сымды пайдалануға рұқсат беріледі.

303. Электрқұралы күші азайған трансформатордан қуат алған жағдайда, құралдың сыртының жерге қосылуы күші азайған трансформатордың жерге қосу қысқышынан, қуат алушы шлангілі тоқ өткізгіштің жерге қосатын желісіне жалғануы арқылы жүзеге асырылады. Электрқұралдың қуат алуы үшін автотрансформаторларды қолдануға тыйым салынады.

қозғағыштардың берік және жинақы бекітілгенін тексеру;
іштей қарау жүргізу арқылы кабельдің дұрыстығын, оның қорғамалы тұрбасын және штепсельді айырын, корпустың оқшаулағыш қозғалтқышының бүтіндігін тұтқалар мен электр сақинасының шатырын тексеру;
қорғамалы қаптаманың барлығы мен оның дұрыстығын тексеру;
тоқ үзердің анықтылығын тексеру;
бос жүрістегі жұмысты тексеру.
1-класты машиналардың, әсіресе, жерге қосылған тізбектердің дұрыс екенін тексеру /машинаның корпусы мен жерге қосылу байланысының штепсельді айырларының аралығында/.
Электрлі қол машиналары, қол шырақтары, электрқұралдың және оның қосымша жабдықтарының ақауы болса, жұмысқа пайдаланылуға беруге тыйым салынады.

электрқұралды және электрлі қол машиналарын аз уақытқа болса да маман емес адамға беруге;
электрқұрал мен электрлі қол машинасын бөлшектеп, өзіндік жөндеу жұмыстарын жүргізуге (солармен бірге тоқ өткізгіш сымдарды, штепсель жалғанған жерлерді);
электрлі қол машинасы мен электрқұралдың сымынан немесе айналмалы өткір құралынан ұстануға;
электрлі тоқ машинасы әбден тоқтағанша, үгінділер мен жоңқаларды қолмен жинауға;
жиылмалы басқыш сатыдан жұмыс істеуге; ол үшін мықты ағаштар немесе төсеме тақта құрылуы керек;
электрлі қол машинасы мен электрқұралды бақылаусыз және электр торабына қосылған күйі қалдыруға;
барабанның ішіне қазанды, металды резервуарларды, тасымалды трансформаторлар мен жиілікті түрлендірушіні.

электрқұралдың қозғағышы мен торабын бекітетін бұрандалардың тартылғанын;
тоқ өткізгіш сымның жағдайын (желінің сынған және ажыратылған жеріндегі ішкі зақымдалудың жоқтығын).

Шырақтардың тоқ өткізгіш сымына жалғану талаптары электрқұралдың жалғану талаптарымен бірдей.

Кернеуі 42 Вольтқа дейінгі шырақтардың қуат алуы үшін төмендетілген трансформаторлар, машиналық түрлендіргіштер, генераторлар мен аккумуляторлық батареялар керек.
Төмендетілген трансформаторды қолдану барысында кернеуі 42 Вольттан төмен ораудың соңы жерге қосылуы керек, ал трансформатордың қуат алатын бірінші жағынан тоқтың қысқа тұйықталуынан сақтайтын лайықты сақтандырғыш орнатылуы керек.
Көрсетілген нысаналарға автотрансформаторларды пайдалануға рұқсат етілмейді.

313. Корпустың іші мен сыртындағы металды қозғағыштарға қатысты электрқұралдың тоқ жүріп тұрған кабелі мен орауындағы оқшаулау кедергі 0,5 Мом кем емес, 2-кластық өнімдер үшін - 2 МОм; күрделі жөндеуден кейін: жұмыстан оқшаулаушы кернеу астындағы қозғағыштар кедергісі - 2 МОм, қосымша үшін - 5 МОм, күшейтілген оқшауланғыш үшін - 7 МОм.
Төмендетілген трансформаторлардың оқшаулау кедергісі бірінші және екінші ораулардың аралығында және ораулар мен корпустың әр бөліктері аралығында өлшенеді. Сынау мерзімі алты айда бір рет жүргізіледі.

Сынақтарды арнайы дайындықтан өткен және сынақ өткізу кестесін білу дәрежесі тексерілген және осы тарау көлемінде Ережелерді білетін және 1 ай оқу мерзім ішінде алған білімі бойынша жұмыс істеп тұрған электірқондырғыларға сынақ жүргізу тәжірибесі бар мамандар ғана өткізе алады.
Сынаққа жіберілген адамдар осы жөнінде сынақ төлқұжатына сынаққа жіберілгендігі туралы белгі қойғызып алуы керек.

317. Сынақ жүргізетін бригаданың құрамына алдын ала дайындық жұмыстарын жүргізу үшін, сынақтан өтетін жабдықты күзету үшін, сонымен қатар сым орамаларын ажыратып және біріктіріп тұру үшін жөндеу қызметінің саласынан электірқауіпсіздігі жөнінде санаты ІІ-ші топтан кем емес мамандар кіргізілуі мүмкін. Сынақ басталмай тұрып жұмыс ұйымдастырушы бұл жұмыскерлермен сынақ барысында ұстанатын қауіпсіздік шаралары жөнінде нұсқаулық әңгіме өткізуге міндетті.
Жабдықтың жөндеу немесе орнату жұмыстарын атқарып жүрген бригаданың құрамына сынақ өткізу үшін жөндеу жұмыстарымен айналысатын ұйымдардың немесе электр зертханалардың мамандарының да тартылуы мүмкін. Бұндай жағдайларда сынақтарға басшылықты жұмыс ұйымдастырушының өзі немесе соның ұсынысымен бекітілген зертхананың не жөндеу жұмыстарымен айналысатын ұйымның электрқауіпсіздігі жөнінде санат тобы ІҮ-тен төмен емес аға маманы да жасауы мүмкін.

318. Тоқ жүріп тұрған бөліктері жаппай немесе торлы қоршаулармен жабылған, сонымен бірге, қуатты генератор шамдарының электронды құралдарымен /УТЭП, М-50/ жаттықтырылған, әрі стендыны /арнаулы орын/ пайдалану арқылы, кернеуі 1000 Вольттан жоғары электр қондырғысынан тыс жүргізілетін оқшаулағыш материалдар мен өнімдерге /қорғаныс құралы, әр түрлі оқшаулаушы қозғағыштар/ жаппай сынақты ағымды пайдалану ретін сақтай отырып, электрқауіпсіздігі жөнінде санаты ІІІ-тен төмен емес жалғыз маман жүргізуі керек.
Жөндеу-профилактикалық жұмыс уақытында әсер етуші таратқыштың сызбасындағы қуатты генераторлық шамдардың қаттылану жұмыстары наряд арқылы құрамында екі адамнан кем емес бригадамен жүзеге асырылуы керек. Сонымен бірге, жұмысты өндіруші маманның электрқауіпсіздігі жөнінде санаты IV-тен төмен емес, ал бригада мүшесінің санаты III-тен төмен болмауы керек.

319. Сынақ тізбектерін жинауда, ең біріншіден, сынақ қондырғысының қорғамалы және тұрақты жұмысқа жарамды жерге қосу құралы, егер қажет болса, сыналатын жабдық корпусының қорғамалы жерге қосқышының жұмысы орындалады. Сынау қондырғысын 380/220В. Желіге қосар алдында қондырғының жоғары тоқ кернеуі сыртқа шығарылатын өткізгішіне жерге қосу құрылғысы салынады. Сыртқа шығарылған өткізгіштің жерге қосылуына көмегі тиетін мыс сымдардың қимасы 4 кв.миллиметрден кем болмауы керек.
Жабдықтың сынау тізбегін жинау жұмысын сынақ жүргізетін бригада қызметкері жүзеге асырады.
Жұмысты өндіруші маман сынақты жүргізер алдында тізбектердің дұрыс жиналғанын, тұрақты жұмысқа жарамдылығын және қорғамалы жерге қосу құралының беріктілігін тексеруге міндетті.

321. Сынау орны, сонымен бірге сынау кезінде сынақ кернеуі астындағы дәнекер сымдар қоршалып, ол жерге бақылаушы қойылады.      Бақылаушының міндеттерін сыналатын жабдыққа өлшеу сызбаларын қосуды жүзеге асыратын маман атқара алады. Қоршау жұмыстарын сынақты жүзеге асырушы бригада қызметкері атқарады. Қоршаулар ретінде шынжыр арқанды, тосқауыл заттар мен қалқандарды пайдаланып, оларға "Сынақ жүріп жатыр. Өмір үшін қауіпті" деп жазылған плакаттар іліп немесе сондай жазулары бар жарықты таблоны қолдануға болады. Егер сынауда кернеу астындағы дәнекер сымдар кернеуі 1000 Вольттан жоғары электрқондырғы ғимаратынан тыс орналасса, (дәлізде, сатыда, өтер жолда, аумақта) онда қоршау жанына электрқауіпсіздігі жөнінде санаты ІІ-ден төмен емес, сынақ жайында ақпараттандырылып, нарядқа енгізілген бір немесе бірнеше бақылаушы қойылады. Бақылаушыларды әкелуші бригада мүшелері қоршалған жерден тысқары орналастырылады.
Сынақтағы жабдықты күзетуге қойылған мамандар бұл жабдықты кернеу астында орналасқан деп есептеулері керек.
Жұмысты өндіруші қызметкер күзетушілердің орнында екендерін және сынақтың басталуынан хабардар екендеріне көз жеткізуі керек. Күзетушілер орындарын жұмыс өндірушінің рұқсатымен тастап кете алады.

322. Сынақ қондырғыларын және сынақтағы жабдықтарды әр түрлі ғимарат немесе әр түрлі учаскелерге орналастыру барысында, электрқауіпсіздігі жөнінен санаты ІІІ-тен төмен емес және жұмыс өндірушілерден бөлек, тоқтан ажырату жағдайына бақылау жасаушы бригада мүшелерінің болуына рұқсат беріледі. Бұл бригада мүшелері сынақ басталудың алдында жұмыс өндірушіден қажетті нұсқау алып, қоршалған жерден тысқары орналасулары керек.

323. Кабельді сынау кезінде, егер оның қарама-қарсы шеті жабық камерада, РУ ұяшығында (ячейка) немесе ғимаратта орналасса, олардың есіктеріне немесе қоршауларына "Сынау кезі. Өмір үшін қауіпті" делінген плакаттар ілінеді. Егер бұл есіктер мен қоршаулар жабылмай немесе сынаққа жататын трасса бойындағы шеті жалаңашталған кабельдер болса, онда плакат ілуден басқа есіктің, қоршаудың және кабельдің жалаңашталған ұшына электрқауіпсіздігі жөнінен санаты ІІ-ден төмен емес, нарядқа кірген мамандардан арнайы күзет қойылады.

Коммутациялы аппарат тоқтатқыш құрылғыларымен жабдықталады немесе аппараттың жылжитын және жылжымайтын түйілістері аралығына оқшаулағыш жапсырма қондырылады.

тиісті жерде барлық бригада мүшелерінің болуын, бөтен адамдардың жоқтығын, жабдықтау жеріне сынақ кернеуін жіберуге болатынын тексеруі керек;
бригадаға кернеу жіберілетінін ескерту, барлығының естігеніне көзі жеткен соң, сынақ қондырғысының сыртқа шығарылған өткізгішінен жерге қосу құралын алып, сосын барып 380/22 Вольт кернеуді жіберуі керек.
Жерге қосу салынғаннан кейін, барлық сынау қондырғысы, сынақтағы жабдықтау мен өткізгіш сымдарды қоса алғанда, кернеу астында деп есептелінеді және сынақ сызбасы мен жабдығында сымдарды қайта түйістіруге рұқсат етілмейді.

327. Сынақ аяқталғаннан кейін, жұмысты өндіруші маман сынау қондырғысындағы кернеуді нөлге дейін төмендетіп, 380/220 Вольт желіден ажыратып, қондырғының сыртқа шығарылған өткізгішін жерге қосып (қосуға бұйрық беріп) және ол жайында бригадаға хабарлайды. Осыдан кейін ғана тоқ өткізгіш сымдарды сынау қондырғысынан қайта ажыратуға немесе сынақтың толық аяқталғанын күтіп, сымдарды түйістіріп және қоршауды алуға болады. КЛ және ВЛ оқшаулағыштарын сынағанға дейін, сондай-ақ сынағаннан кейін міндетті түрде кабельді тоқтан айырып, тоқ сызығын қосымша кедергілермен жерге жіберіп, жерге қосу құралын салып, зарядтың жоқтығына толығымен көз жеткізуі керек.
Содан кейін барып плакаттарды шешуге рұқсат етіледі. Тоқтан айырушы маман диэлектрлі саусақты биялайды, қорғамалы көзілдірікті киіп және алшақ жерде тұруы керек.

330. Мегомметрмен өлшеу жұмыстары электртехникасы бойынша оқыған қызметкерлерге тапсырылады. Кернеуі 1000 Вольттан жоғары қондырғыларда өлшеу жұмыстарын екі адам жүргізеді, оның біреуінде электрқауіпсіздігі жөнінен санаты IV-төмен болмауы керек. Ал кернеуі 1000 Вольтқа дейінгі қондырғылардағы өлшеу жұмыстарын нұсқау бойынша екі маман атқарады, оның біреуінде электрқауіпсіздігі жөнінен санаты ІІІ-тен төмен болмауы керек. Ереженің 321 тармағында көрсетілгендер есептелмейді.

331. Екі жақтан да кернеу алуы мүмкін күштің әсер ету сызығын оқшаулау сынағын жүргізуге болады, егер де екінші күштің әсер ету сызығына жалғанған электрқондырғының жауапты маманынан телефон, арнаулы тапсырушы арқылы сызықтық ажыратқыштар мен тоққа қосар сөндірулі және "Қосуға болмайды. Адамдар жұмыс істеп жатыр" деген плакат ілініп тұрғаны хабарланса.

333. Электрлі машиналардың оқшаулағыш жағдайына бақылау жасау, қыздырылған машинаға емес, тоқтап немесе айналып тұрғанына әдістемелік нұсқаулар немесе мегомметрмен өлшеу бағдарламасына сай жұмыстарын жедел қызметкер немесе соның нұсқауымен мерзімді пайдалану ретіндегі электрлабораторияның жұмыскерлері жүргізе алады. Жедел қызметкердің бақылауын бұл өлшеу жұмыстарын жөндеу қызметкері де атқара алады. Роторлардың, зәкірлердің және қыздырылған нысаналардың оқшаулау сынағын электрқауіпсіздігі жөнінен санаты ІІІ-тен төмен емес бір маман, ал статордың оқшаулау сынағын екі маман жүргізе алады, оның біреуінің санаты IV-тен, ал екіншісінде III-тен санат дәрежесі бар мамандар жүзеге асыра алады.

кернеуі 1000 Вольттан жоғары қос тізбекті желінің екінші тізбегі кернеу астында болған жағдайда;
бір тізбегінде жұмыс істеп тұрған кернеуі 1000 Вольттан жоғары желіге қатарласа жүрсе, бір тізбекті желіде нажағай ойнап тұрған немесе күн бұзылған кезде.

336. Кернеуі 1000 Вольт жоғары қондырғылардағы электрөлшеуіш тістемелер және өлшегіш шлангілермен өлшеу жұмыстарын екі маман жүзеге асырады, оның біреуі - электрқауіпсіздігі жөнінен санаты IV-тен, ал екіншісінде ІІІ-тен төмен емес санат дәрежелері болуы керек. Өлшеу жұмыстары жөндеу қызметкерлеріне наряд бойынша, ал жедел қызметкерлерге бұйрық бойынша орындалады. Кернеуі 1000 Вольтқа дейінгі электрқондырғыларында электр өлшеуіш тістемелерімен өлшеу жұмысын ІІІ санатты қызметкер жүзеге асыра алады.

337. Өлшеу жұмыстары үшін сол жұмыс бөлігіне орналасқан амперметрлі тістемелер қолданылады. Сыртқа шыққан амперметрлі тістемелер пайдалануға тыйым салынады. Өлшеу кезінде амперметрге есепті көру үшін бүгілуге, құралдарға, сымдар мен өлшеуіш трансформаторларға қол тигізуге тыйым салынады. Кернеуі 1000 Вольттан жоғары электрқондырғыларында өлшеу жұмыстарын диэлектрлі саусақты биялаймен, қорғамалы көзілдірікпен және алшақ жерде тұрып орындау керек.

338. Өлшеу жұмыстарын фазааралық электрсаңылауларды болдырмауды қарастыру мақсатында түрлі фазалар арасындағы тоқ жүргізгіш бөліктер және жерге қосылған бөліктердің құрылғылық орындалысы талапқа сай болған орамалар учәскесінде атқаруға болады немесе ол жұмыстарды қысқыштардың жұмыс бөлігі есебінен оқшаулау қашықтығы азайған жерде жүргізуге болады.

342. Жұмыс жүргізу үшін құрылысқа немесе телескоптық мұнараға штангісіз міну қажет. Штангіні шынжыр арқанның көмегімен, жұмыс жүретін бөліктің жоғарғы жағына тігінен ұстап көтеруі керек. Штангіні көтеру үшін металды шынжыр арқанды қолдануға тыйым салынады. Көтерілу барысында штангіні тербеуге және қатты заттарға соғуға рұқсат етілмейді. Аса жоғары емес биіктікке көтерілген жағдайда, штангіні қолдан қолға өткізуге рұқсат етіледі.

344. Штангімен жұмыс істеу барысында жұмыс істеп жатқан бөлік пен тоқ жүріп тұрған бөлік аралығында осы Ереженің 43 тармағында көрсетілген қашықтық сақталуы керек.
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 1-қосымша
Көтергіш механизмдер және бейімдеудің сынаудың шаралары және мерзімдері
Ме­ха­низм ата­уы дағ­ды­лан­ды­ру
Сы­нақ­тық ар­ту, ки­ло­грам­мен
Ста­ти­ка­лық сы­нақ­тың ұз­ақ­тығы ми­нут­пен
Сы­нақ жи­і­лі­гі
Күр­де­лі жөн­де­уден өт­кен­нен кей­ін­гі сы­нақ
Жи­і­лік­ті сы­нақ­тар ке­зін­де
Ста­ти­ка­лық
Ди­на­ми­ка­лық
Ста­ти­ка­лық
Ди­на­ми­ка­лық
Қол ле­бед­ка­сы
1,25 Жж
1,1 Жж
1,1 Жж
Жж
10
1 рет
Бел
1,25 Жж
1,1 Жж
1,1 Жж
Жж
10
1 рет
Бл­ок­тар және по­лис пас­ты­лар
1,25 Жж
1,1 Жж
1,1 Жж
Жж
10
1 рет
Дом­крат­тар
1,25 Жж
1,1 Жж
1,1 Жж
Жж
10
1 рет
Бо­лат сым­дар
1,25 Жж
-
-
-
10
6 ай­да 1 рет
Са­қи­на, ско­бы­лар строп­тар
1,25 Жж
-
1,1 Жж
-
10
-
Сым­дар­да сақ­тан­ды­ру­шы бел­бе­улер
300
-
225
-
5
-
Мон­тер­лік тыр­нақ­тар
180
-
120
-
2
6 ай­да 1 рет
Ағаш са­ты­лар
150
-
120
-
2
Ескертулер:

8. Көтергіш механизмдер мен құралдар сынақтары МЕМСТ нұсқауларына, техникалық шарттарға және жүк көтергіш крандарды қауіпсіз пайдалану және қондыру Ережелеріне сәйкес жүргізіліп отыруы қажет.
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 2-қосымша
Табиғи және бірлескен жарық беру коэффициентінің нормаланған маңыздары
Кө­ру жұ­мыста­ры­ның си­паттам асы
Ай­ы­ру обек­ті­ле­рі­нің ең кі­ші мөл­ше­рі
Кө­ру жұ­мыста­ры­ның раз­ря­ды
Кө­ру жұ­мыста­ры­ның кі­ші раз­ря­ды
Ай­ы­ру объ­ек­ті­сі­нің кон­тра­сы фон­мен
Фон­ның си­патта­ма­сы
Ор­та­нақ­ты­лы­ғы
Св. 0,5 до 1
IV
а
Аз
Қа­раң­ғы
б
Аз
ор­та­ша
Ор­та­ша қа­раң­ғы
в
Аз
Ор­та­ша
үл­кен
Жа­рық Ор­та­ша қа­раң­ғы
г
Ор­та­ша
Үл­кен
үл­кен
Жа­рық Ор­та­ша жа­рық
кестенің жалғасы
Жа­сан­ды жа­рық
Та­би­ғи жа­рық
Бір­лес­кен жа­рық
Жа­рық бе­рі­луі: лк КЕО е н III  ,%
КЕО е н III , %
Қиы­сты­ры­л­ған­жа­рық ке­зін­де
Жал­пы жа­рық ке­зін­де
Жо­ға­ры неме­се  жо­ға­ры және жа­ны­нан жа­рық бер­ген кез­де
Жа­ны­нан жа­рық бер­ген кез­де
Жо­ға­ры неме­се жо­ға­ры және жа­ны­нан жа­рық бер­ген кез­де
Жа­ны­нан жа­рық бер­ген кез­де
Тұ­рақ­ты қар бас­қан ай­мақ­та
Қал­ған аумақ­та
Тұ­рақ­ты қар бас­қан ай­мақ­та
Қал­ған аумақ­та
750
300
4
1,2
1,5
2,4
0,7
0,9
500
200
400
200
300
150
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 3-қосымша
Таратушы радиостансаларда пайдаланымда жүрген өткізушілердің мөлшері
р
N
Өт­кі­зу­ші­лер­дің  түр­ле­рі
Өт­кі­зу­ші­нің ені
1
Та­рат­қыш сө­ре­сі­нің оң жа­ғы мен қа­быр­ға ара­сын­да (те­тік неме­се ке­зек­ші­нің үсте­лі жоқ бол­са)
Ашы­ла­тын есік­тің ені неме­се жаб­дық бөл­ше­гі­нің тарт­па­сы суы­ры­лу ұзынды­ғы плюс 0,6 м, бі­рақ  2,0-ден кем емес
2
Та­рат­қыш сө­ре­сі­нің оң жақ­та­ры бір-бі­ріне қа­ра­ма қар­сы ор­на­лас­қан жағ­дай­да (те­тік неме­се ке­зек­ші­нің үсте­лі жоқ бол­са)
Ашы­ла­тын есік ені­нің неме­се жаб­дық бөл­ше­гі­нің тарт­па­сы суы­ры­лу ұзын­дық­та­ры  со­ма­сы плюс 0,8 м, бі­рақ 2,0  кем емес
3
Жаб­дық­тың арт­қы неме­се ық жа­ғы мен қа­быр­ға ара­сын­да
Ашы­ла­тын есік ені неме­се жаб­дық бөл­ше­гі­нің тарт­па­сы суы­ры­лу ұзынды­ғы плюс 0,6 м, бі­рақ 0,8 м кем емес
4
Жаб­дық­тың арт­қы неме­се ық жа­ғы мен қа­быр­ға ара­сын­да
Ашы­ла­тын есік ені неме­се жаб­дық бөл­ше­гі­нің тарт­па­сы суы­ры­лу ұзынды­ғы плюс 0,6 м, бі­рақ 0,8 м кем емес
5
Қор­шау ше­гін­де және жа­нын­да­ғы та­рат­қы­штар сө­ре­сі­нің төбе­сін­де жаб­дық бөл­шек­те­рі­нің ток әкел­гіш­те­рі қор­шал­ма­ған изо­ля­ци­я­лан­ба­ға­ны бар жағ­дай­да жаб­дық­тың арт­қы (ық жа­ғы) есі­гі
2,0 м
Та­рат­қы­штар жабды­ғы­ның ұзын­дық­та­ры кі­ші­рек ұзын­дық­та ор­на­ла­стыр­ған жағ­дай­да 11 Қо­сым­ша­ға сәй­кес (сө­ре­лер­дің төбе­сін неме­се қор­шау үсті­ле­рі­нің ше­гін қор­ша­уды ор­на­ту есеп­те­удің дең­гей­ін алу ке­рек) қо­сым­ша қор­шау ор­на­ту қа­жет
6
Та­рат­қыш жаб­дық­тың  өң жа­ғы (ық жа­ғы, арт­қы жа­ғы) мен  жаб­дық бөл­шек­те­рі­нің жо­ға­ры кер­не­уде тұр­ған қор­шал­ма­ған  ток әке­лу­ші­ле­рі бар ке­зін­де, қор­шау ше­гін­де және та­рат­қыш сө­ре­сі төбе­сі­нің экра­нир­лан­ған фи­дер­лі сызық кес­кі­ні ара­сын­да
2,0 м
Та­рат­қыш жаб­дық­та­ры­ның және экра­нир­лан­ған фи­дер­лі сызық кес­кі­ні­нің жан-жа­ғы кі­ші­рек ұзын­дық­та ор­на­ла­стыр­ған жағ­дай­да сө­ре­лер төбе­сі­нің дең­гей­і­нен неме­се қор­шау үсті­ле­рі ше­гі­нен ба­стап тө­бе­ге дей­ін қо­сым­ша қор­шау ор­на­ту қа­жет
7
Бас­қа­ру те­ті­гі неме­се ке­зек­ші­нің үсте­лі мен оның ал­дын­да неме­се оның ар­тын­да ор­на­лас­қан жаб­дық ше­бі­нің ара­сын­да
Ашы­ла­тын есік ені неме­се жаб­дық бөл­ше­гі­нің тарт­па­сы суы­ры­лу ұзынды­ғы плюс 0,6 м, бі­рақ 1,5 кем емес
8
Осы және оның ар­тын­да­ғы қа­быр­ға ара­сын­да
1,0 м
Ескертулер.

5. Бақылау-өлшегіш аппаратурасының орнықтыруын қабылдағыш радиостансаларының нормалары бойынша өткізу керек.
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 4-қосымша
Қабылдаушы радиостансаларда жүрген өткізушілердің және қабылдау-таратушы спутниктік стансалар байланысында пайдаланылатын өткізушілер мөлшері
р N
Өт­кі­зу­ші­лер­дің түр­ле­рі
Өт­кі­зу­ші­нің ені, метр­мен
1
Ап­па­рат­тық қа­тар па­нел­де­рі­нің өң жа­ғы мен қа­быр­ға ара­сын­да (ара­сын­да үстел неме­се ке­зек­ші­нің те­ті­гі жоқ бол­са)
Ашы­ла­тын есік ені неме­се блок бөл­ше­гі­нің тарт­па­сы суы­ры­лу ұзынды­ғы плюс 0,6, бі­рақ 1,5 кем емес
2
Ап­па­ра­ту­ра қа­та­ры па­нел­де­рі­нің өң жақ­та­ры бір-бі­ріне қа­ра­ма қар­сы ор­на­лас­қан жағ­дай­да (ара­сын­да үстел неме­се ке­зек­ші­нің те­ті­гі жоқ бол­са)
Ашы­ла­тын есік ені­нің со­ма­сы неме­се жаб­дық бөл­ше­гі­нің тарт­па­сы суы­ры­лу ұзын­дық­та­ры плюс 08, бі­рақ 2,0 кем емес. Ап­па­ра­ту­ра қа­та­ры­ның ұзынды­ғы 7,0 бол­са, өт­кі­зу мөл­ше­рін 1,8 дей­ін қы­сқар­ту­ға жол бе­рі­ле­ді.
3
Ап­па­рат­тық үстел­де­рі қа­тар­ла­ры­ның қыз­мет ету жа­ғы мен қа­быр­ға ара­сын­да
1,0
4
Қыз­мет ету жа­ғы­нан ап­па­рат­тық үстел­де­рі қа­тар­ла­ры бір-бі­ріне қа­ра­ма қар­сы ор­на­лас­қан жағ­дай­да
Ап­па­рат қа­та­ры­ның ұзынды­ғы 7,0 бол­са, өт­кі­зу мөл­ше­рін 1,8  дей­ін қы­сқар­ту­ға жол бе­рі­ле­ді. Ап­па­рат үстел­де­рі қа­та­ры­ның ұзынды­ғы 7,0 ар­тық 0,8 бол­са, 2,0.
5
Мон­таж­дау қыз­мет ету (ап­па­рат­тық үстел­дер) қа­жет­ті­лі­гі ту­са жаб­дық қа­та­ры­ның арт­қы жақ­та­ры мен қа­быр­ға ара­сын­да
1,0
Есік бол­са - есік ашы­лу мөл­ше­рі плюс 0,6
6
Мон­таж­дау қыз­мет ету қа­жет­ті­лі­гі ту­са жаб­дық (ап­па­рат­тық үстел­дер) қа­та­ры­ның арт­қы жақ­та­ры ара­сын­да
Есік бол­са - есік ашы­лу мөл­ше­рі плюс 0,6
Ескертулер.

5. Типтік құрылыс конструкцияларының ені бойынша анықталған шегінде өткізушілерді өсіруге жол беріледі.
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 5-қосымша
Радиотелевизиялық таратушы стансалардағы пайдаланылатын өткізушілер мөлшері
р N
Өт­кі­зу­ші­лер­дің  түр­ле­рі
Өт­кі­зу­ші­нің ені, метр­мен
1.
Бі­рі бі­ріне қа­ра­ма қар­сы ор­на­лас­қан те­ле­ди­дар­лық және ды­быст­ық жаб­дық­тар­дың өң жақ па­нел­де­рі
2,5
2
Ап­па­ра­ту­ра қа­та­ры па­нел­де­рі­нің өң жақ­та­ры бір-бі­ріне қа­ра­ма қар­сы ор­на­лас­қан жағ­дай­да (ара­сын­да үстел неме­се ке­зек­ші­нің те­ті­гі жоқ бол­са)
3,0 (та­рат­қы­штар үшін 5 кВт және тө­мен - 2)
3
Бас­қа­ру те­ті­гі неме­се ке­зек­ші­нің үсте­лі мен оның ал­дын­да, ар­тын­да неме­се ығын­да ор­на­лас­қан жаб­дық­тау ше­бі ара­сын­да
1,5 (жұ­мыс ор­ны­нан жақ­сы кө­ріп оты­ру есе­бі­нен бей­не­ба­қы­ла­у­шы­лық  құ­ры­л­ғы­сы­на ар­нал­ған сө­ре­лер)
4
Сол және оның ар­тын­да­ғы қа­быр­ға ара­сын­да
1,2
5
Жабды­тың арт­қы есі­гі мен қа­быр­ға жа­бы­ны ара­сын­да (аку­сти­ка­лық өң­деу, па­нель­дер, шы­ны, шы­ғып тұр­ған құ­ры­лыс кон­струк­ци­я­ла­ры)
Ашы­ла­тын есік ені неме­се жаб­дық бөл­ше­гі­нің тарт­па­сы суы­ры­лу ұзынды­ғы плюс 0,6, бі­рақ 0,8 кем емес
6
Бір­жақ­ты қыз­мет ету ке­зін­де шкаф­тар қа­тар­ла­ры, ті­ре­улер ара­сы
1,5
7
Бір  қа­тар­да неме­се бір бұ­ры­шта тұр­ған шкаф­тар, ті­ре­улер топ­та­ры және де бө­лек тұр­ған аг­ре­гат­тар, шкаф­тар ара­сын­да және т.б.
0,8
8
Өт­кі­зу­ші ше­бі мен қа­быр­ға ара­сын­да (ара­сын­да те­тік неме­се ке­зек­ші­нің үсте­лі бол­ма­са)
2,0 (та­рат­қы­штар үшін 5 кВт және тө­мен - 1,5)
9.
Ық жа­ғы­нан қыз­мет ету қа­жет­ті­лік ту­ған кез­де соң­ғы ық жа­ғын­да­ғы шкаф­тар мен қа­быр­ға ара­сын­да
Ашы­ла­тын есік ені неме­се жаб­дық бөл­ше­гі­нің тарт­па­сы суы­ры­лу ұзынды­ғы плюс 0,6, бі­рақ 0,8 кем емес (егер шкаф­тар­дың ық жа­ғы­нан  қыз­мет ету та­лап етіл­ме­се - 0,6)
10.
Өт­кі­зу­ші­лер­дің ал­дың­ғы ше­бін­де қон­ды­ры­ла­тын жаб­дық­тың шкаф­та­ры, УВЧ-сүз­гіш­те­рі, қо­су кө­пі­рі және бас­қа жаб­дық­тар ара­сын­да
Ашы­ла­тын есік ені неме­се жаб­дық бөл­ше­гі­нің тарт­па­сы суы­ры­лу ұзынды­ғы плюс 0,6 м, бі­рақ 0,8 кем емес
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 6-қосымша
Электриагниттік өрістің тәулік бойы ықпал ету уақытына байланысты жобалық кернеудің шектеулі деңгейлері
Өріс  N
өрі­стің метр­лік бө­лі­нуі
Жи­і­лік­тер
Тол­қын­ның ұзын­дық­та­ры
ПДУ
5
Ки­ло­метр­лік тол­қын­дар ((НЧ тө­мен­гі жи­і­лік­те­рі)
30-300 КГц
10-1 км
25В/м
6
Гек­та­метр­лік тол­қын­дар (СЧ ор­та тол­қын­да­ры)
0,3-3 МГц
1-0,1 км
15В/м
7
Де­ка­метр­лік тол­қын­дар (ВЧ жо­ға­ры жи­і­лік­те­рі)
3-30 МГц
100-10 м
3 В/м
8
Метр­лік тол­қын­дар (ОВЧ өте жо­ға­ры жи­і­лік­те­рі)
30-300 МГц
10-1 м
3 В/м
9
Де­ци­метр­лік тол­қын­дар (УВЧ өте жо­ға­ры жи­і­лік­те­рі)
300-3000 МГц
1-0,1 м
2,5 мкВ/см
10
Сан­ти­метр­лік тол­қын­дар (СВЧ аса жо­ға­ры жи­і­лік­тер)
3000 МГц-300 ГТц
10 см-0,1 см
2,5 мкВт-см
X: 1. Өрістер шекаралық жиіліктің төменгісін шығарады және жоғарғысын енгізеді.

Пд=21f - 0,37,
Е пд - ПДУ қуаттылығы ЭМП (электрлік құрамы), в/м;
f - бағаланатын арнаның негізгі жиілігі (бейне арнасы немесе дыбыс беру арнасы), МГц.

3. ПДУ қайта есептеу әсер ететін уақытқа байланысты
жіберілмейді.
Хх - толқындардың метрлік ұзындығы.
Бұл өрістің ПДУ формула бойынша табуға болады:
Е пду = 7,42 - 3 lgf,
жиілік f - жиілік МГц.
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 7-қосымша
Радиохабарларын беретін телевизиялық стансалармен құрылатын электриагниттік өрістің жобалық кернеудің шектеулі деңгейлері
Ар­на­ның нө­мі­рі
Жи­і­лік­тер, МГц
Тол­қын­ның ор­та­ша ұзынды­ғы, м
ПДУ В/м
1
2
3
4
1
48,5-56,5
5,71
4,9
2
58-66
4,84
4,6
3
76-84
3,75
4,2
4
84-92
3,41
4,0
5
92-100
3,13
3,9
6
174-182
1,69
3,1
7
182-190
1,61
3,0
8
190-198
1,55
3,0
9
198-206
1,49
2,9
10
206-214
1,43
2,9
11
214-222
1,38
2,9
12
222-230
1,33
2,8
21
470-478
0,633
2,1
22
478-486
0,622
2,1
23
486-494
0,612
2,1
24
494-502
0,602
2,1
25
502-510
0,593
2,1
26
510-518
0,584
2,1
27
518-526
0,575
2,1
28
526-534
0,566
2,1
29
534-542
0,558
2,1
30
542-550
0,549
2,0
31
550-558
0,542
2,0
32
558-566
0,534
2,0
33
566-574
0,526
2,0
34
574-582
0,519
2,0
35
582-590
0,512
2,0
36
590-598
0,505
2,0
37
598-606
0,498
2,0
38
606-614
0,492
2,0
39
614-622
0,485
1,9
40
622-630
0,479
1,9
41
630-638
0,473
1,9
42
638-646
0,467
1,9
43
646-654
0,462
1,9
44
654-662
0,456
1,9
45
662-670
0,450
1,9
46
670-678
0,445
1,9
47
678-686
0,440
1,9
48
686-694
0,435
1,9
49
694-702
0,430
1,9
50
702-710
0,425
1,9
51
710-718
0,420
1,8
52
718-726
0,416
1,8
53
726-734
0,411
1,8
54
734-742
0,407
1,8
55
742-750
0,402
1,8
56
750-758
0,398
1,8
57
758-766
0,394
1,8
58
766-774
0,390
1,8
59
774-782
0,386
1,8
60
782-790
0,382
1,8
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 8-қосымша
Декаметрлік өрістегі радиохабарларын беретін стансалармен құрылатын электриагниттік өрістің жобалық кернеудің шектеулі деңгейлері
Жи­і­лік МГц
Тол­қын­дар ұзынды­ғы м
ПДУ м
1
2
3
1
100,0
6,0
3
75,0
5,6
4
60,0
5,3
5
50,0
5,1
6
42,9
4,9
7
37,5
4,7
8
33,3
4,6
9
30,0
4,4
10
27,3
4,3
11
25,0
4,2
12
23,1
4,1
13
21,4
4,0
14
20,0
3,9
15
18,8
3,8
16
17,6
3,7
17
16,7
3,7
18
15,8
3,6
19
15,0
3,5
20
14,3
3,5
21
13,6
3,4
22
13,0
3,3
23
12,5
3,3
24
12,0
3,2
25
11,5
3,2
26
11,5
3,2
27
11,1
3,1
28
10,7
3,1
29
10,3
3,0
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 9-қосымша
Электрқондырғыларға қызмет көрсететін қызметшілердің электрқауіпсіздігі жөніндегі санаттық топтары
Қа­уіп­сіз­дік жө­нін­де­гі топ
Элек­тр­қон­дыр­ғы­лар­ды ор­на­ту­да­ғы қыз­мет көр­се­ту­дің ең тө­мен­гі өті­мі
Қыз­мет­кер­лер мі­нез­де­ме­сі
Электр  Тех­ни­ка­лық емес қыз­мет­кер­лер
Электр тех­ни­ка­лық  қыз­мет кер­лер
Элек­тр­тех­ни­ка­лық қыз­мет­кер­лер
Тә­жір­би­е­ну­ші­лер
Ор­та бі­лі­мі жоқ
Ор­та бі­лі­мі бар ар­найы дай­ын­дық­тан өт­кен­дер
Ар­найы және жо­ға­ры бі­лі­мі бар­лар
кол­ле­дж­дер
Жо­ғар­ғы оқу ор­ны
Ар­найы  дай­ын­дық­тан өт­пе­ген
Ар­найы дай­ын­дық­тан өт­кен
Нө­мір­лен­бей­ді
1
Ар­найы элек­тро­тех­ни­ка­лық бі­лі­мі жоқ, бі­ріқ эле­тр­қон­дыр­ғы­ла­рын ор­на­ту уч­скі­сін­де элек­тр­то­ғы­ның қа­уі­пін және оны­мен жұ­мыс іс­теу ба­ры­сын­да қа­уіп­сіз­дік ере­же­ле­рін сақ­тай­тын тұ­лға­лар. 1 топ­та­ғы адам­дар электр то­ғы­нан за­рдап шек­кен­дер­ге ал­ғаш­қы жәр­дем көр­се­те алуы ке­рек.
2
-
2
2
1
1
Нө­мір
лен
бей­ді
2 топ­та­ғы адам­дар мін­де­ті:
1. Элек­тро­қон­дыр­ғы­лар­мен қа­ра­пай­ым тех­ни­ка­лық та­ныс бо­лу.
2. Элек­тро тоқ­тың және то­қөт­кі­зу­ші бө­лік­тер­ге жа­қын­дау қа­уіп­ті­гін бі­лу.
3. Элек­тро­қон­дыр­ғы­лар­мен жұ­мыс іс­теу ба­ры­сын­да қа­уіп­сіз­дік ере­же­ле­рін сақ­тау.
4. Электр то­ғы соқ­қан жағ­дай­да ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту­дің тә­жір­би­е­лік дағдысы.
3
-
ал­ғаш­қы топ та­ғы
10
ал­ғаш­қы топ та­ғы
4
ал­ғаш­қы топ та­ғы
3
ал­ғаш­қы топ та­ғы
2
ал­ғаш­қы топ та­ғы
1
ал­ғаш­қы топ та­ғы
6
ал­ғаш­қы топ та­ғы
3 ал­ғаш­қы топ­та­ғы
3 топ­та­ғы адам­дар мін­де­ті:
1. Элек­тр­қон­дыр­ғы­лар­ды ор­на­ту мен қыз­мет көр­се­ту­мен та­ны­стық.
2. Элек­тро­қон­дыр­ғы­ла­ры­мен жұ­мыс іс­теу қа­уі­пін ес­ке­ру.
3. Жал­пы қа­уіп­сіз­дік ере­же­ле­рін бі­лу.
4. 1000 В дей­ін­гі элек­тро­қон­дыр­ғы­ла­ры­мен жұ­мыс іс­теу ере­же­сін бі­лу.
5. Ма­ман­ның жұ­мыс іс­теу тү­ріне бай­ла­ны­сты ар­найы қа­уіп­сіз­дік ере­же­ле­рін бі­лі­уі.
6. Элек­тро­қон­дыр­ғы­лар­мен жұ­мыс іс­тей­тін жұ­мыс­шы­лар­ды ба­қы­лай алу қа­бы­лет­ті­лі­гі.
7. Ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту ере­же­ле­рін бі­лу және тә­жір­бие жү­зін­де за­рдап шек­кен­ге ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту (жа­сан­ды дем бе­ру)
4
-
6 ал­ғаш­қы топ та­ғы
12 ал­ғаш­қы
топ
та­ғы
8 ал­ғаш­қы топ та­ғы
3 ал­ғаш­қы топ та­ғы
2 ал­ғаш­қы топ­та­ғы
-
-
-
-
4 топ­та­ғы адам­дар мін­де­ті:
1. Элек­тро­тех­ни­ка­ны ар­найы тех­учи­ли­ще­де мең­ге­ру.
2. Элек­тр­қон­дыр­ғы­ла­ры мен
жұ­мыс іс­теу
қа­у­пін ес­ке­ру.
3. Ат­қа­рып отыр­ған қыз­ме­ті­нің кө­ле­мі­нің ере­же­ле­рін бі­лу.
4. Қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­ры ба­ры­сын­да жұ­мыс жүр­гі­зу ке­зін­де қан­дай эле­мент­тер­ді өші­ру ке­ректі­гін шы­найы түр­де бі­лу.
5. Қа­уіп­сіз жұ­мыс жүр­гі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ру және жұ­мыс­шы­лар­ды ба­қы­лай бі­лу.
6. Электр то­ғы соқ­қан жағ­дай­да ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту ере­же­ле­рін бі­лу және тә­жір­бие жү­зін­де за­рдап шек­кен­ге ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту (жа­сан­ды дем бе­ру).
7. Өз учас­кі­сін­де­гі жүйе мен  құ­рал­дар­ды бі­лу.
8. Қыз­мет­кер­лер­ді электр то­ғы соқ­қан жағ­дай­да ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту­ге және бас­қа топ­та қа­уіп­сіз­дік ере­же­ле­ріне үй­ре­ту.
5
-
-
42 ал­ғаш­қы топ та­ғы
24 ал­ғаш­қы топ та­ғы
12 ал­ғаш­қы топ та­ғы
3
ал­ғаш­қы топ­та­ғы
-
-
4 то­п­ғы адам­дар мін­де­ті:
1. Өз учас­кі­сін­де­гі жүйе мен  құ­рал­дар­ды бі­лу.
2. Осы ере­же­лер­ді нақ­ты бі­лу және бас­қа бө­лім­дер­мен та­ныс бо­лу.
3. Осы және бас­қа та­ра­у­лар­ға қой­ы­л­ған та­лап қай­дан алын­ғанды­ғын бі­лу.
4. Қан­дай да бол­ма­сын кер­неу астын­да элек­тро­қон­дыр­ғы­лар­мен жұ­мыс іс­тей­тін жұ­мыс­шы­лар­ды ба­қы­лап, қа­уіп­сіз­ді­гін қам­та­ма­сыз ету қа­бы­лет­ті­лі­гі.
5. Элек­тір то­ғы соқ­қан жағ­дай­да ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту ере­же­ле­рін бі­лу және тә­жір­бие жү­зін­де за­рдап шек­кен­ге ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту (жа­сан­ды дем бе­ру).
6. Қыз­мет­кер­лер­ді электр то­ғы соқ­қан жағ­дай­да ал­ғаш­қы кө­мек көр­се­ту­ге және бас­қа топ­та қа­уіп­сіз­дік ере­же­ле­ріне үй­ре­ту.
Ескертулер:

3. Электрқондырғыларды қадағалаушы қауіпсіздік техникасы жөніндегі маманның жалпы өндірістік жұмыс өтілі 3 жылдан кем болмауы керек электрқұрылғыларда істеуі міндетті.
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 10-қосымша
Элек­тр­қон­дыр­ғы­ның  кер­не­уі
Тоқ ке­ле­тін бө­лік­ке дей­ін­гі қа­шық­тық, метр­мен
Адам­дар­дан және олар­мен қол­да­на­тын құ­рал­дар және сай­ман­дар­дан, уа­қы­ша қор­ша­у­лар­дан
Жұ­мыс­та­ғы және кө­лік­тік жағ­дай­да­ғы жүк кө­те­ру­ші ма­ши­на­лар және ме­ха­низмдер­ден,  жүк ала­тын сай­ман­дар мен жүк­тер­ден
1000 вольт­қа дей­ін
3-35 ки­ло­ватт
Ру-да жа­қын­да­май нор­ма­лан­бай­ды
0,6
1,0
1,0
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 11-қосымша
Қорғаныс құралдарының электрлік сынақтарын пайдалану нормалары мен мерзімдері
Қор­ға­ныс құ­рал­да­ры­ның ата­уы
Элек­тро-қон­дыр­ғы­ла­ры­ның кер­не­уі, ки­ло­ват­пен
Сы­нау кер­не­уі, ки­ло­ват­пен­кВ
Сы­нақ­тың
Ұз­ақ­тығы, ми­нут­пен
мА бұй­ым­да­ры ар­қы­лы өте­тін тоқ, мА ар­тық бол­мау ке­рек
Жи­лі­гі
Оқ­ша­у­лау қыш­қаш­та­ры
1000 Вольт­тан астам қу­ат­ты­лық көр­сет­кі­ші га­з­раз­ряд­ты шам­мен
Жұ­мыс бө­лі­гі (бой­лық оқ­ша­у­лау)
Оқ­ша­у­лау бө­лі­гі
Ин­ди­ка­ция кер­не­уі
Кер­неу көр­сет­кіш­те­рі
1000 Вольт­қа дей­ін
Ин­ди­ка­ция кер­не­уі
Сыз­ба­ның дұ­ры­стығ­ын
Тек­се­ру:
Бір плю­стік
көр­сет­кіш
Екі плю­стік
қор­ға­ныс
құ­рал­да­ры­ның ата­уы
Көр­сет­кіш­тер
Оқ­ша­у­лау бө­лі­гі
Ди­элек­тір­лі
ре­зен­ке пер­шат­кі­лер
Ди­элек­тір­лі
бо­ты­лар
Ди­элек­тір­лі
ка­ло­штар
Бір қа­бат оқ­ша­у­лан­ған
оқ­ша­лау
құ­рал­да­ры
1-ден
6-10
35
10-ға дей­ін
15
20
10-ға дей­ін
10-нан жо­ға­ры
20-ға дей­ін
20-дан жо­ға­ры
30-ға дей­ін
2-10
6-10
10-нан жо­ға­ры
20-ға дей­ін
20-дан жо­ға­ры
35-ке дей­ін
1-ге дей­ін
1-ге дей­ін
Электр
қон­дыр­ғы­ла­ры­ның
кВ кер­не­уі 1-ге
дей­ін
0,5-ке дей­ін
0,5-тен жо­ға­ры
1-ге  дей­ін
Бар кер­неу
Бар кер­неу
1-ге дей­ін
1-ге дей­ін
2
40 кем түспей­тін
3-рет­тік
сызық
3-рет­тік сызық
12
17
24
40 кем емес
60 кем емес
105 кем емес
0,55 жо­ға­ры
бол­мау ке­рек
1,5 жо­ға­ры
бол­мау ке­рек
2,5 жо­ға­ры
бол­мау ке­рек
5,0 жо­ға­ры
бол­мау ке­рек
0,09 жо­ға­ры
бол­мау ке­рек
Жұ­мыс 1,1
жо­ға­ры
бол­мау ке­рек
Сол
сы­нау кер­не­уі
кВ
1
2
6
15
2
5
5
1
1
1
1
1
1
-
-
-
-
-
1
1
ми­нут­пен
есеп­те­ген­де­гі
сы­нақ­тың
ұз­ақ­тығы
1
1
1
1
1
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
0,6
10 мА бұй­ым­да­ры­нан жа­сал­ған
заттар­дың тоқ өт­кі­зуі мы­на ша­ма­дан ар­тық бол­мау ке­рек
-
-
6
7,5
-
24 ай­да 1 рет
12 ай­да 1 рет
Ай­ы­на 1 рет
Жи­лі­гі
6 ай­да
1 рет
36 ай­да 1 рет
12 ай­да
1 рет
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 12-қосымша
Электроқондырғымен Нарядтың оң жағы жұмысқа жіберуге рұқсат электроқондырғымен беру жөніндегі наряд жұмыс істеу үшін
Ұйым __________________
Бөлімше  ________________
ЖҰМЫСҚА ЖІБЕРУГЕ РҰҚСАТ НАРЯД N  ___________
Жұмысты ұйымдастыру жөніндегі жауапты басшыға _____________________
Жұмысқа рұқсат берушіге ________ жұмыс ұйымдастырушыға ____________
Қадағалаушыға _________ бригада мүшелерімен _______________________
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
тапсырылады
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
Жұмысты бастау керек: күні ____ уақыты ___
Жұмысты аяқтау керек: күні _____уақыты ____.
Жұмысты орындау шарттары: тоқ жүргізуші бөліктер мен олардың маңайындағы кернеуді түсіріп атқаратын жұмыстар;
кернеуді түсірмей атқаратын жұмыстар;
кернеу астындағы тоқ жүргізуші бөліктерден алшақ орналасқан (қажетке жарамағанын сызып тастау керек)
ЖҰМЫС ОРНЫН ДАЙЫНДАУ ШАРАЛАРЫ
Тоқ­кө­зі­нен ажы­ра­ту­ды және жер­ге қо­су­ды та­лап ете­тін элек­тр­құ­ры­л­ғы­лар­дың ата­у­ла­ры
Қай жер­де және не тоқ­кө­зі­нен ажы­ра­ты­лып, жер­ге қо­сы­луы ке­рек
Жеке нұсқаулар ____________________________________________________
___________________________________________________________________
Наряд берген: күні ____уақыты ____қолы ____аты-жөні _______
Нарядты ұзартқан: күні _____________ уақыты _______________
Қолы __________ Тегі __________ Күні ______ Уақыты ________
ЖҰМЫСҚА ЖІБЕРУГЕ РҰҚСАТ
Жұ­мыс ор­нын да­яр­ла­у­ға және жұ­мыс іс­те­у­ге рұқ­сат ал­ды
Кү­ні, уа­қы­ты
Кім­нен (ла­у­а­зы­мы, аты-жө­ні)
Жұ­мысқа рұқ­сат бе­ру­ші (қо­лы)
Нарядтың екінші беті
Жұмыс орындары дайындалды. Кернеу астында қалғандар:
___________________________________________________________________
___________________________________________________________________
Жұмысқа рұқсат беруші __________    Жұмыстың жауапты басшысы ______
(қолы)                               (қолы)
КҮНДЕЛІКТІ ЖҰМЫСҚА ЖІБЕРУ ЖӘНЕ ЖҰМЫСТЫҢ АЯҚТАЛУ ТӘРТІБІ
Бри­га­да­ға нұс­қау бе­ріл­ді және жұ­мыс ор­ны­на жі­бе­ріл­ді
Жұ­мыс аяқ­тал­ды, бри­га­да жұ­мыс ор­нын босат­ты
Жұ­мыс орын­да­ры­ның ата­у­ла­ры
Кү­ні уа­қы­ты
Қол­да­ры
Кү­ні, уа­қы­ты
Жер­ге қо­су жағ­дайы, қай бри­га­да­ға жүк­тел­ді
Кім­ге ха­бар­лан­ды
Жұ­мыс ұй­ым­да­сты­ру­шы
(Қо­лы)
Рұқ­сат еті­ле­ді
Жұ­мыс ұй­ым­да­сты­ру­шы
1
2
3
4
5
6
7
БРИГАДА ҚҰРАМЫНДАҒЫ ӨЗГЕРІСТЕР
Бри­га­да құ­ра­мы­на ен­гі­зіл­ді
Бри­га­да құ­ра­мы­нан шы­ға­рыл­ды
Кү­ні, уа­қы­ты
Рұқ­сат бер­ді
(қо­лы)
Жұмыс толығымен аяқталды, бригада жұмыс орнын босатты, бригаданың жерге қосқан нүктелері ажыратылды, хабарланды (кімге)
Күні _____ Уақыты _____
Жұмыс ұйымдастырушысы _______________________
(қолы)
Жұмысқа жауапты басшы _______________________
(қолы)
ЖҰМЫСҚА ЖІБЕРУ НАРЯДЫН ТОЛТЫРУ ЖӨНІНДЕГІ НҰСҚАУЛАР

Нарядтың бет жағы.

"Жұмысқа жіберушіге" деген жолға жұмысқа жіберетін жедел қызметкердің тегі көрсетіледі.
"бригада мүшелерімен" деген жолға жұмыс өндіруші мен бақылаушыдан басқа, бригада құрамының барлық мүшелері тегімен жызылады.
Қызметкерлердің тегі атау септігінде жазылады. Егер нарядта жол жетіспей жатса, соңғы жолына "Қосымша тізім" деп жазылып, наряд берушінің қолымен бригада мүшелерінің тізімі жазылған қосымша салынады.

1-жолда, міндетті түрде, тоқтан ажыратып және жерге қосқыш салынатын электрқондырғылардың атаулары;
2-жолда тоқтан ажыратылған коммутациялық аппараттардың және жерге қосу құралы салынған, қоршаулар орнатылған, ескертпе плакаттары ілінген орындардың атаулары.

13. 1-кестеге жұмыс орнын дайындауға тікелей қатысты тоқтан ажыратылған мәліметтер кіруі керек. Жұмыс орнын дайындау үдерісі /процесс/ кезінде сызбаның өзгеруімен байланысты ауыстырып қосулар кестеге кіргізілмейді (мысалы, жалғанған бір шинаның жүйесін екіншіге аудару). Электрқондырғыларда жұмыс орнын дайындау жұмысын жіберілген жедел-жөндеу қызметкері орындайды. 1-кестеге сол қызметкерге жүктелген операциялардың барлығы, сонымен бірге электршаруашылығына жауапты маман бекіткен, жедел ауыстырып қосуды жүзеге асыратын жергілікті нұсқауларға сәйкес жұмыс орындарын дайындаудың басқа да шаралары (мысалы, кернеудің жоқтығын тексеру, тоқ жүріп тұрған бөліктерді қоршау т.б.) көрсетілуі керек.

жұмысқа жауапты басшының үзіліссіз бақылауында орындалатын жеке операциялар немесе жұмыс этаптары;
жерге қосуды уақытша ажырату рұқсаты.
Бұл жолдарға наряд берушінің өз қарауы бойынша орындалатын жұмыстармен байланысты басқа да нұсқаулар енгізуіне рұқсат етіледі.
Наряд беруші "Наряд берілді" және "Наряд ұзартылды" деген жолдарға жазылған күні мен уақытын көрсетеді.

Нарядтың келесі беті.

Кіру рұқсатын беруші және жұмысқа жауапты басшы "Жұмыс орындары дайын. Кернеу астында қалды" деген жолдардың астына қол қояды. Ондай жұмысты кіру рұқсатын бірінші бергенде атқарады.

сонымен бірге басқа жұмыс орнына ауысу туралы және электрқондырғының уақытша іске қосылу жұмысының басталғаны мен аяқталғанына берілетін күндегі кіру рұқсаттары толтырылып отырылады.
Кіру рұқсатын қайта алған адам 3-жолға қолын қояды.
Электрқондырғыны іске қосуды байқап көруге байланысты жұмыстар кезінде 6-жол толтырылады. Осы 6-жолда жұмыстың уақытша біткенін, салынған жерге қос құралдарының алынғанын және бригаданың жұмыс орнынан кеткені хабарланған адамның аты-жөні мен қызметі көрсетіледі.
Жұмыс күнінің аяқталуына байланысты біткен жұмыс туралы жұмыс өндіруші 3-кестенің 5-ші және 7-ші жолдарында көрсетеді.

21. Жұмыс көлемі толығымен аяқталып болғаннан кейін жұмыс өндіруші нарядтың арнайы бөлінген бағанында қолын қойып, құжаттың рәсімделген күні мен уақытын көрсетеді. Тиісті бағанға жұмысты қабылдап болғаннан кейін жұмысқа жауапты басшы да қолын қояды. Егер де жұмыстың атқарылуына жауапты адам тағайындалмаса, ол үшін жұмыс ұйымдастырушы өз қолын қояды.
Жұмыстың толық аяқталғаны туралы нарядты рәсімдеу барысында жұмыс ұйымдастырушы рәсімдеуді тек өзінің нарядына жасайды және жұмыстың толық аяқталғанынан хабардар етілген адамның аты-жөнін, сонымен қатар күні мен уақытын көрсетіп жазады.
Егер бригада жерге қосу жұмыстарын жүргізбесе, "Бригада салған жерге қосқыштар алынып тасталды" деген сөздер хабарламаның мәтінінен сызылап тасталады.

22. Наряд берген адам нарядтың дұрыс рәсімделгенін қадағалап және аяқ жағынан қолын қояды.
Қазақстан Республикасындағы
телевизия, радиохабарларын тарату
және радиобайланыс ұйымдарындағы
қауіпсіздік және еңбекті қорғау
Ережелеріне 13-қосымша
Бұғаттауларды сынақтан өткізу және тексеру жөніндегі кесімдер нысандары
"____" _____________20__ж.
Біз, төменде қол қоюшы бас инженер _______ _________ Ауысым бастығы ______________ еңбек қауіпсіздігін сақтау жөніндегі қоғам инспекторының қатысуымен
____________________________ таратқыштың шығыр құрылғылары жүйесін төмендегі___________________көлемде тексеріп және сынақтан өткізді