Жинақтаушы зейнетақы қорларының қызметін реттейтін нормативтік құқықтық актілерді жетілдіру мақсатында Қазақстан Республикасы Қаржы нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу мен қадағалау агенттігі (бұдан әрі - Агенттік) Басқармасы ҚАУЛЫ ЕТЕДІ :

4) бэк-офис - негiзгi функциясы қаржы құралдарымен жасалатын мәмілелерді орындау, фронт-офистен алынған бастапқы құжаттар негiзiнде қосалқы есепте жасалған операцияларды тiркеу, жинақтаушы зейнетақы қорының қаржы құралдары мен ақшасын есепке алу болып табылатын жинақтаушы зейнетақы қорының бөлiмшесi;

10) инвестициялық декларация - активтері инвестициялық басқаруда болатын жинақтаушы зейнетақы қорының директорлар кеңесі бекіткен және Қазақстан Республикасының барлық аумағында он бес мыңнан кем емес данамен таратылатын мерзімді баспасөз басылымдарында басылған инвестициялау объектілерінің тізбесін, мақсатын, стратегияларын, шарттарын және зейнетақы активтеріне қатысты инвестициялық қызметтің шектеулерін, хеджирлеу және әртараптандыру талаптарын белгілейтін құжат;

11) кредиттік тәуекел - бағалы қағаз шығару талаптарымен белгіленген мерзімде инвесторға тиесілі негізгі борышты және сыйақыны эмитенттің төлемеуі салдарынан шығыстардың (шығындардың) туындау тәуекелi. Сондай-ақ кредиттік тәуекелге своптар, опциондар және бағалы қағаздар бойынша есеп айырысуларды реттеу кезеңінде міндеттемелерді әріптестің орындамауына байланысты туындайтын залал тәуекелі кіреді;

12) қысқа валюталық позиция - жеке шет мемлекетінің (шет мемлекеттер топтарының) валютасындағы ашық валюталық позиция, міндеттемелерді (міндеттемелердің жиынтық сомасы мен шартты міндеттемелерді) жинақтаушы зейнетақы қорының сол шетел валютасындағы талаптарына (активтердің жиынтық сомасы мен шартты талаптарына) қарағанда күшейтуі;

13) операция тәуекелi - жинақтаушы зейнетақы қорының ішкі бақылау ұйымына қойылатын талаптарды бұзуы (сақтамауы) салдарынан шығыстардың (шығындардың) туындау тәуекелi. Операция тәуекелiне сондай-ақ операциялық (компьютерлік) жүйелердегі елеулі іркілістердің туындауына байланысты тәуекелдер, белгіленген лимиттердің асып кетуі, бағалы қағаздармен немесе бэк-офис жұмысы барысында операторлардың қателерімен операциялар жасаған кездегі алаяқтық жатады;

орналастырған активтер мен тартылған мiндеттемелердi (белгiленген сыйақы ставкалары кезiнде) қайтару және өтеу мерзiмдерiнiң сәйкес келмеуiнен шығыстардың (шығындардың) туындау тәуекелi;
өзге тең жағдайларда ұқсас баға сипаттамасы бар құралдардың бiрқатары бойынша алынатын және төленетiн сыйақыны есептеу және түзетудiң түрлi әдiстерiн қолдануға байланысты негiзгi тәуекел;

20) ұзақ валюталық позиция - жеке шет мемлекетінің (шет мемлекеттер топтарының) валютасындағы ашық валюталық позициясы, оларға қойылатын талаптарды (активтердің жиынтық сомасы мен шартты талаптарды) жинақтаушы зейнетақы қорының сол шетел валютасындағы міндеттемелеріне (міндеттемелердің жиынтық сомасы мен шартты міндеттемелеріне) қарағанда күшейтуі;

"Талаптар критерийлері" бағанасының 9, 11 жолдарымен, 12-жолының бірінші абзацымен, "Талаптар критерийлері" бағанасының 16-жолының алтыншы абацымен, 17, 18-жолдарымен, "Талаптар критерийлері" бағанасының 20-жолының екінші абзацымен, осы Ереженің 1-қосымшасының 22-жолымен;
осы ереженің 2-қосымшасымен;
"Талаптар критерийлері" бағанасының 1-жолының үшінші абзацымен, осы Ереженің 3-қосымшасының 2-жолымен;
осы ереженің 4-қосымшасының 21, 28, 35-38, 42, 45, 51-66, 67, 69-жолдарымен;
осы ереженің 5-қосымшасының 4, 5, 6, 9, 10, 12-25-жолдарымен.

Осы есепте мыналар бар:

Қазақстан Республикасы Қаржы
нарығын және қаржы ұйымдарын
реттеу мен қадағалау агенттігі
Басқармасының 2007 жылғы 30 сәуірдегі
N 133 қаулысына 1-қосымша
Тәуекелді басқару жүйесін ұйымдастыруға қойылатын талаптар
N№
Та­лап­тар ата­уы
Та­лап­тар кри­те­рийі
1.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ұзақ
мер­зім­ді кор­по­ра­тив­ті
стра­те­ги­я­ны қа­лып­та­стыр­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның кор­по­ра­тив­ті
стра­те­ги­я­сын­да жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры қыз­ме­ті­нің қы­сқа
мер­зім­ді (бір жы­л­ға дей­ін)
және ұзақ мер­зім­ді (бір жыл­дан
он жы­л­ға дей­ін) мақ­сат­та­ры
анық­тал­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ұзақ мер­зім­ді стра­те­ги­я­сы бұ­рын
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
қыз­ме­тіне жа­ғым­сыз әсер ет­кен
фак­тор­лар­ды бол­дыр­мау мақ­са­тын­да
жа­сал­ды және тұ­рақ­ты
же­тіл­ді­рі­ле­ді.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі
ин­ве­сти­ци­я­лық де­кла­ра­ци­я­ны
бе­кіт­ті.
2.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­тін рет­тей­тін іш­кі құ­жат­тар­ды бе­кі­те­ді.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­тін рет­тей­тін іш­кі құ­жат­тар­ды бе­кі­те­ді, оның ішін­де:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның мүд­де­сіне бай­ла­ны­сты да­у­лар­ды рет­теу жө­нін­де­гі тәр­тіп­ті;
функ­ци­я­ла­ры тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі рә­сім­дер­дің орын­да­луын көз­дей­тін қыз­мет­кер­лер­ге қой­ы­ла­тын бі­лік­ті­лік та­лап­та­рын;
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру тәр­ті­бін;
іш­кі аудит жө­нін­де­гі тәр­тіп­ті;
іш­кі ба­қы­лау жө­нін­де­гі тәр­тіп­ті;
есеп­ке алу са­я­са­тын;
ақ­па­рат­тық қа­уіп­сіз­дік тәр­ті­бін.
3.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі іш­кі аудит­ті жүр­гі­зу тәр­ті­бін бе­кі­те­ді.
Іш­кі аудит бой­ын­ша құ­жат­тар­да іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне және жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры бас­қар­ма­сы­на әр­бір тек­се­ру­лер­дің нәти­же­ле­рін
ұсы­ну­дың оң­тай­лы мер­зім­де­рі
көз­де­ле­ді.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің
өкі­лет­ті­гі бө­лім­ше үшін
орын­да­луы мін­дет­ті бо­лып
та­бы­ла­тын жүр­гі­зі­л­ген тек­се­ру­лер
қо­ры­тындысы бой­ын­ша ұсы­ны­стар
әзір­ле­уді көз­дей­ді, со­ны­мен
қа­тар олар­ды жү­зе­ге асы­ру
тә­сіл­де­рі мен та­лап­та­рын ті­ке­лей
бө­лім­ше­лер бел­гі­лей­ді.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның бө­лім­ше­ле­рі
іш­кі аудит қо­ры­тындысы бой­ын­ша
қа­был­да­на­тын іс-ша­ра­лар­ды және олар­ды оң­тай­лы орын­дау мақ­са­тын­да жүр­гіз­ген және жос­пар­лан­ған мо­ни­то­ринг­ті жү­зе­ге асы­ра­ды.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті қар­жы­лық қыз­мет­тің жа­ңа түр­ле­рін ен­гі­зу ке­зін­де жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­тін рет­тей­тін
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның
нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рін
сақ­та­у­ға бай­ла­ны­сты, жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­рын­да қо­сым­ша
ық­ти­мал тәу­е­кел­дер­дің пай­да
бо­лу мүм­кін­ді­гіне ба­ға бе­ре­ді.
Бас­қар­ма әр тек­се­ру нәти­же­сі
бой­ын­ша іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің
ауди­тор­лық есе­бін тал­дай­ды және ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне анық­тал­ған кем­ші­лік­тер­ді жою үшін ти­іс­ті ша­ра­лар­ды қа­был­дау жө­нін­де
ұсы­ны­стар жа­сай­ды.
4.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­тіне бас­қа­ру есеп­ті­лі­гі жүй­е­сі­нің іш­кі аудит қыз­ме­ті ұсын­ған ауди­тор­лық есеп­те­рін, сон­дай-ақ сырт­қы ауди­тор­лар­дың ауди­тор­лық есеп­те­рін ұсы­ну ар­қы­лы мо­ни­то­ринг жүр­гі­зе­ді.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті уәкі­лет­ті ор­ган­ның ық­пал ету ша­ра­ла­ры мен өзге та­лап­та­рын, іш­кі және сырт­қы ауди­тор­лар­дың ұсы­ным­да­рын орын­да­уы­на, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
іш­кі ере­же­лер мен рә­сім­дер­ді
сақ­та­уы­на ба­қы­лау жа­сай­ды.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қар­жы­лық жағ­дай­ын ба­қы­ла­у­ға мүм­кін­дік бе­ре­тін қа­жет­ті ақ­па­рат­ты ти­ісін­ше ала­ды, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ағым­да­ғы қар­жы жы­лы­на жос­пар­лан­ған мақ­са­ты­на жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның же­ту мәніне ар­нал­ған қыз­ме­тіне тал­дау мен ба­ға­лау жүр­гі­зе­ді.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі іш­кі ба­қы­ла­уды және тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру­ды жақ­сар­ту жө­нін­де­гі сырт­қы ауди­тор­лар­дың ауди­тор­лық есе­бін тал­дай­ды.
5.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры бас­қар­ма­сы­ның қыз­ме­тіне ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ра­ды.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі бас­қар­ма­ның жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ағым­да­ғы жы­л­ға жос­пар­лан­ған мақ­са­ты­на же­ту­ге ар­нал­ған қыз­ме­тін тал­дай­ды.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі уәкі­лет­ті ор­ган­ның ық­пал ету ша­ра­ла­ры­ның және өзге та­лап­та­ры­ның, оның ішін­де жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
қыз­ме­т­ін­де­гі кем­ші­лік­тер­ді жою
жө­нін­де­гі іс-ша­ра­лар жос­па­ры­ның
орын­дал­мау се­беп­те­рін анық­та­у­ға
ба­қы­лау жа­сай­ды.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бас­шы қыз­мет­кер­ле­рі­нің функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рін­де­гі мүд­де­лер­дің бо­луы мүм­кін дау-да­май­ла­ры­на тал­дау жа­сай­ды.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі өзі­нің
өкі­лет­тікте­рі ше­гін­де ағым­да­ғы
жыл­дың мақ­сат­ты көр­сет­кіш­те­ріне
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
қыз­ме­ті­нің нәти­же­ле­ріне сәй­кес
кел­ме­ген жағ­дай­да жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның бас­қар­ма
мү­ше­ле­ріне ша­ра­лар қол­да­на ала­ды.
6.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі қы­сқа мер­зім­ге жыл­дық бюд­жет­ті/қар­жы­лық жос­пар­ды құ­ра­с­ты­ру және ұзақ мер­зім­ге стра­те­ги­я­лық жос­пар­лау тәр­ті­бін, бас­қа­ру есеп­ті­лі­гі­нің ны­сан­да­рын және ұсы­ну мер­зім­де­рін бе­кі­те­ді.
Бас­қар­ма жыл­дық бюд­жет­тер­ді және стра­те­ги­я­лық жос­пар­лар­ды құ­ра­с­ты­ру­ды ағым­да­ғы және бо­ла­шақ­та­ғы бә­се­ке­ле­стікті, эко­но­ми­ка­лық ор­та мен Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сын,
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
ка­пи­та­лы­ның қо­сым­ша қа­жет­ті
мөл­ше­рін ес­ке­ре оты­рып,
жүр­гі­зе­ді.
Бас­қар­ма ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі
мен жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ак­ци­о­нер­ле­ріне жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­ті
ту­ра­лы қар­жы­лық және бас­қа­ру
есеп­ті­лі­гін ұсы­на­ды.
7.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі
ке­зең-ке­зе­ңі­мен жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның қар­жы­лық
жағ­дай­ын ба­қы­ла­у­ға мүм­кін­дік
бе­ре­тін қа­жет­ті ақ­па­рат­ты
ала­ды, есеп­ті ке­зең­де­гі
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
қыз­ме­тіне тал­дау жа­сай­ды,
ба­ға бе­ре­ді.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ай сай­ын
тал­да­у­ға мы­на­дай есеп­тер­ді
ала­ды:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның өт­кен жыл­дың осы ке­зе­ңі­мен са­лы­стыр­ған­да­ғы кі­рі­сте­рі мен шы­ғы­ста­ры ту­ра­лы жиын­тық ба­лан­сы мен есе­бі және жос­пар­лан­ған қыз­мет көр­сет­кіш­те­рі;
ин­ве­сти­ци­я­лар ту­ра­лы есеп­тер: қар­жы құ­рал­да­ры­ның олар­дың
түр­ле­рін және ба­лан­стық құ­нын,
ры­н­ок­тық құ­нын, кі­рі­сті­лі­гін
және са­тып алу және са­ту жал­пы
со­ма­сын көр­се­ту бой­ын­ша топ­та­луы.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі тоқ­сан сай­ын тал­да­у­ға мы­на­дай есеп­тер­ді ала­ды:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның ак­тив­тер мен мін­дет­те­ме­ле­рі­нің кө­ле­мін са­лы­сты­ру ту­ра­лы есеп
(гэп-тал­дау);
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
про­цент­тік тәу­е­кел бой­ын­ша
по­зи­ци­я­сын қы­сқа­ша тал­дау;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ва­лю­та­лар­дың ай­ыр­бас ба­ғам­да­ры­ның ауыт­қуы тәу­е­ке­ліне
ду­шар бо­луын қы­сқа­ша тал­дау;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
мен­шік­ті ка­пи­тал­да­ғы ағым­да­ғы
және бо­лжал­да­нып отыр­ған
қа­жет­ті­лік­те­рін қы­сқа­ша тал­дау.
8.
Бас­қар­ма жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры бас­қар­ма­сы­ның
ұй­ым­да­сты­ру-функ­ци­о­нал­дық
құ­ры­лы­мын қа­лып­та­сты­ра­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ұй­ым­да­сты­ру-функ­ци­о­нал­дық
құ­ры­лы­мы­ның мә­се­ле­ле­рі бой­ын­ша
іш­кі құ­жат­тар мы­на­лар­ды
рет­тей­ді, оның ішін­де:
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
бө­лім­ше­сі­нің жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры жүр­гі­зе­тін
опе­ра­ци­я­лар­ға бай­ла­ны­сты
негіз­гі тәу­е­кел­дер­ді тәу­ел­сіз
тал­дау және ба­ға­ла­у­ға жа­у­ап
бе­ре­тін өкі­лет­ті­гі;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
өз функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­ріне
сәй­кес ке­ле­тін ор­ган­да­ры­ның
құ­ры­лы­мын;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
қыз­мет­кер­ле­рі­нің ла­у­а­зым­дық
өкі­лет­ті­гін;
есеп­ті жыл ішін­де жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның құ­ры­лым­дық
бө­лім­ше­ле­рі бас­шы­ла­ры­ның
қыз­ме­тіне ба­ға бе­ру тәр­ті­бін,
оның ішін­де жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры қыз­ме­т­ін­де­гі мақ­сат­ты
көр­сет­кіш­тер­ді жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның орын­да­ма­ға­ны
үшін ша­ра қол­да­ну­ды неме­се
жа­у­ап­кер­ші­лік­ке тар­ту­ды.
9.
Бас­қар­ма жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры жүр­гіз­ген әле­ует­тік және ық­ти­мал тәу­е­кел­дер­ді бі­ре­гей­лен­ді­ре­ді және
ба­ға­лай­ды, тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру­дың рет­тел­ген рә­сім­де­рін қол­да­на­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру функ­ци­я­сын жү­зе­ге асы­ра­тын бө­лім­ше­сі қар­жы құ­рал­да­ры­ның сырт­қы және іш­кі ры­н­ок­та­ры­ның те­ріс сер­пін­ді­лі­гі жағ­дай­ын­да оның зей­не­та­қы ак­тив­те­ріне, кі­рі­сті­лік­ке және өтім­ді­лік­ке ық­па­лы­на ба­ға бе­ру әді­сін пай­да­ла­на­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру функ­ци­я­сын жү­зе­ге асы­ра­тын бө­лім­ше­сі, әлу­ет­ті және ық­ти­мал тәу­е­кел­ді бе­ре­тін іш­кі және сырт­қы эко­но­ми­ка­лық фак­тор­лар­ды бі­ре­гей­лен­ді­ре­ді және оған тал­дау жа­сай­ды, олар­дың жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қар­жы­лық көр­сет­кіш­те­ріне әсер ету дә­ре­же­сіне ба­ға бе­ре­ді.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі бе­кіт­кен жиын­тық ли­мит­тер бө­лі­гін­де бас­қар­ма же­ке-же­ке жүр­гі­зі­ліп отыр­ған опе­ра­ци­я­лар түр­ле­рі бой­ын­ша тәу­е­кел­дер­дің жол бе­рі­ле­тін мөл­ше­ріне ли­мит­тер бел­гі­лей­ді, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның атал­ған ли­мит­тер­ді сақ­та­уы үшін ба­қы­ла­удың ти­ім­ді ша­ра­ла­рын қа­был­дай­ды.
10.
Бас­қар­ма жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ық­ти­мал және әлу­ет­ті тәу­е­кел­де­рін ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ра­ды.
Бас­қар­ма жиын­тық ли­мит­тер­дің сақ­та­луын тәу­е­кел түр­ле­рі бой­ын­ша олар­дың ай сай­ын­ғы есе­бі негі­зін­де ба­қы­лай­ды.
Бас­қар­ма ық­ти­мал және әлу­ет­ті тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру­да­ғы са­я­сат­ты жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бө­лім­ше­ле­рі­нің сақ­та­уын ба­қы­лай­ды, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бө­лім­ше­ле­рі­нің олар үшін бел­гі­лен­ген ли­мит­тер ше­гін­де­гі тәу­е­кел­дер мөл­ше­рін сақ­тау мо­ни­то­рин­гін жү­зе­ге асы­ра­ды.
11.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
ба­ға­лы қа­ға­з­дар ры­но­гын­да­ғы бо­луы мүм­кін тәу­е­кел­дер­ді
әр­та­рап­тан­ды­ру (бө­лу) са­я­са­тын ұста­на­ды.
Бас­қар­ма жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры жүр­гі­зіп отыр­ған
опе­ра­ци­я­лар түр­ле­рі бой­ын­ша
тәу­е­кел­дер­ді бө­лу, яғ­ни
мен­шік­ті ка­пи­тал­дың
жет­кі­лік­ті­лі­гі мен тө­лем
қа­бі­ле­ті­нің қа­жет­ті дең­гей­ін
сақ­тау мақ­са­тын­да олар­мен бай­ла­ны­сты тәу­е­кел­ді ес­ке­ріп,
қар­жы құ­рал­да­ры­мен жүр­гі­зі­л­ген
опе­ра­ци­я­лар­дың құ­ры­лы­мы мен
кө­ле­мін қа­лып­та­сты­ру са­я­са­тын
қол­да­на­ды және олар­ды
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
жа­у­ап­ты бө­лім­ше­ле­рі­нің
орын­да­уы­на ба­қы­лау жа­сай­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
әр­та­рап­тан­ды­ру са­я­са­тын іс­ке
асы­ру­ды қам­та­ма­сыз ете­тін,
сон­дай-ақ уәкі­лет­ті ор­ган
бел­гі­ле­ген әр­та­рап­тан­ды­ру
нор­ма­ла­рын сақ­тай­тын мо­ни­то­ринг­ті жү­зе­ге асы­ру­ға
мүм­кін­дік бе­ре­тін
ұй­ым­да­сты­ру-функ­ци­о­нал­дық және опе­ра­ци­я­лық құ­ры­лы­мы бар.
12.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ұй­ым­да­сты­ру және
функ­ци­о­нал­дық құ­ры­лы­мы,
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
қар­жы­лық қыз­ме­ті бой­ын­ша
ше­шім­дер қа­был­дау рә­сім­де­рі
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның іш­кі са­я­са­ты­мен
рет­те­ле­ді.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру са­я­са­ты
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
бас­шы қыз­мет­кер­ле­рі­нің
өкі­лет­тікте­рі мен функ­ци­о­нал­дық
мін­дет­те­рін рет­тей­тін, оның
ішін­де қар­жы құ­рал­да­рын са­тып
алу/са­ту жө­нін­де­гі опе­ра­ци­я­лар­ды жа­са­удың
дұ­ры­стығ­ы­на қо­сар­лы ба­қы­лау
жа­са­уды көз­дей­тін ере­же­лер­ді
және со­ған бай­ла­ны­сты тәу­е­кел­ді
ба­қы­ла­уды көз­дей­ді.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті бас­шы
қыз­мет­кер­лер­дің жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­тін
бас­қа­ру жө­нін­де­гі өкі­лет­тікте­рі
мен функ­ци­я­ла­рын топ­та­уды
анық­та­у­ға, сон­дай-ақ жүр­гі­зі­л­ген
опе­ра­ци­я­лар­дың жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның бе­кі­ті­л­ген
кор­по­ра­тив­ті стра­те­ги­я­сы­на,
са­я­са­ты­на және рә­сім­де­ріне
сәй­кес ке­лу мәніне тек­се­ру жүр­гі­зе­ді.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру және
іш­кі ба­қы­лау жө­нін­де­гі са­я­сат
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі­нің, бас­қар­ма
мү­ше­ле­рі­нің және жа­у­ап­ты
қыз­мет­кер­лер­дің өкі­лет­тікте­рі
мен функ­ци­о­нал­дық қыз­ме­тін
анық­тай­ды.
13.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­рын­да ке­зең-ке­зе­ңі­мен ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне, бас­қар­ма­ға жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ағым­да­ғы қар­жы­лық қыз­ме­ті
ту­ра­лы және жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры қа­был­да­ған
тәу­е­кел­дер мөл­ше­рі ту­ра­лы
ақ­па­рат алу­ға мүм­кін­дік
бе­ре­тін бас­қа­ру­дың есеп және
есеп бе­ру жүй­е­сі бар.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ағым­да­ғы қар­жы­лық жай-күйі
ту­ра­лы ақ­па­рат­тар фор­ма­ты және ол қа­был­да­ған тәу­е­кел­дер бел­гі­лі бір бас­қа­ру­дың есеп бе­ру ны­са­ны тү­рін­де стан­дарт­тал­ған, оның ішін­де кре­дит­тік, про­цент­тік тәу­е­кел­дер­ді, өтім­ді­лік­ті жо­ғал­ту тәу­е­ке­лін, ва­лю­та­лық, ел (транс­ферт­тік) тәу­е­кел­де­рін, сон­дай-ақ тәу­е­кел­дер­ге ду­шар бо­лу дә­ре­же­сін анық­тай­ды, олар­дың бел­гі­лен­ген ли­мит­тер ше­гін­де сақ­та­луын бі­ре­гей­лен­ді­ре­ді және өл­шем жа­сай­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне және
бас­қар­ма­сы­на ұсы­ны­ла­тын
бас­қа­ру­шы­лық ақ­па­рат тіз­бе­сі
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі мен
бас­қар­ма­сы­ның тәу­е­кел­дер­ді
бас­қа­ру жө­нін­де­гі же­ке
функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рін
ти­ісін­ше орын­да­уы үшін
жет­кі­лік­ті бо­лып та­бы­ла­ды.
14.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
тәу­е­кел­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі
іш­кі са­я­са­ты сол си­яқ­ты
функ­ци­я­сы тәу­е­кел­дер­ді
бас­қа­ру жө­нін­де­гі рә­сім­дер­ді
орын­да­уды көз­дей­тін
қыз­мет­кер­лер­ге қой­ы­ла­тын
функ­ци­о­нал­дық мін­дет­тер­ді де
бел­гі­лей­ді.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
бө­лім­ше­сі­нің тәу­е­кел­ді бас­қа­ру
жө­нін­де­гі және іш­кі аудит
қыз­ме­ті­нің қыз­мет­кер­ле­рі­нің
функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рі олар
жүр­гі­зіп отыр­ған опе­ра­ци­я­лар­ға
сәй­кес ке­ле­ді.
15.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі са­лым­шы­лар
(алушы­лар) ак­тив­те­рі­мен
жұ­мысты ұй­ым­да­сты­ру­ды,
жи­нақ­тал­ған зей­не­та­қы
қа­ра­жа­тын есеп­ке алу­ды
рет­тей­тін іш­кі са­я­сат­ты
бе­кіт­ті.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
зей­не­та­қы ак­тив­те­рі­мен жұ­мыс
жө­нін­де­гі са­я­са­ты­на мы­на­лар
жа­та­ды:
са­лым­шы­лар­дың (алушы­лар­дың)
же­ке зей­не­та­қы шот­та­ры­на
қа­ра­жат­тың, тө­лем­дер­дің және
жи­нақ­тал­ған зей­не­та­қы қа­ра­жа­ты
ауда­рым­да­ры­ның уақ­ты­лы тү­су­і­нің
есе­бін алу шы­най­ы­лы­ғын
қам­та­ма­сыз ете­тін рә­сім­дер;
са­лым­шы­лар­дың (алушы­лар­дың)
зей­не­та­қы­мен қам­сыздан­ды­ру
шар­ты бой­ын­ша ша­ғым­да­рын
бел­гі­лен­ген мер­зім­де қа­ра­у­ға
ке­піл­дік бе­ре­тін рә­сім­дер,
жи­нақ­тал­ған зей­не­та­қы қа­ра­жа­тын
ауда­ру сәт­ін­де­гі неме­се тө­лем
жа­сау сәт­ін­де­гі жо­ғал­ту­лар­ды
уақ­ты­лы қал­пы­на кел­ті­ру;
зей­не­та­қы ак­тив­те­рін есеп­ке
алу сәй­кест­і­гі мо­ни­то­рин­гін
қам­та­ма­сыз ету және зей­не­та­қы
ак­тив­те­рін Қа­зақ­стан
Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­лық
та­лап­та­ры­на сай уақ­ты­лы
ин­ве­сти­ци­я­лау рә­сім­де­рі;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның ко­мис­си­я­лық сый­а­қы­сын
есеп­те­удің дұ­ры­стығ­ын тек­се­ру;
зей­не­та­қы ак­тив­те­рі­нен және
ин­ве­сти­ци­я­лық кі­рі­стер­ден алы­на­тын жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ко­мис­си­я­лық сый­а­қы­сы­ның
мөл­ше­рі, сон­дай-ақ осы
ақ­па­рат­тың жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның са­лым­шы­ла­ры­на (алушы­ла­ры­на) бе­рі­лу шар­тта­ры.
16.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті қар­жы құ­рал­да­ры­мен опе­ра­ци­я­лар­ды жа­сау жө­нін­де­гі функ­ци­я­лар­ды жү­зе­ге асы­ра­тын жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бө­лім­ше­ле­ріне мер­зім­ді түр­де, жы­лы­на бір рет­тен кем емес іш­кі ауди­тор­лық тек­се­ру жүр­гі­зе­ді, оның ішін­де тәу­е­кел­ді бас­қа­ру жүй­е­сін және іш­кі ба­қы­ла­уды жақ­сар­ту мақ­са­тын­да.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның іш­кі аудит бой­ын­ша са­я­са­ты мы­на­лар­ды анық­тай­ды:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры ду­шар болған бар­лық тәу­е­кел­дер;
іш­кі аудит­ті жүр­гі­зу ауқы­мы және жи­і­лі­гі;
іш­кі аудит­ті жүр­гі­зу ке­зін­де пай­да­ла­ны­ла­тын рей­тинг­тік жүйе;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның іш­кі аудит жүр­гі­зу жос­па­рын жа­са­у­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті аудит са­я­са­ты­на сәй­кес функ­ци­я­сы қар­жы құ­рал­да­ры­мен опе­ра­ци­я­лар жүр­гі­зу­ді көз­дей­тін жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бар­лық бө­лім­ше­ле­ріне тұ­рақ­ты түр­де іш­кі тек­се­ру­лер жүр­гі­зе­ді.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті аудит са­я­са­ты­на сәй­кес зей­не­та­қы ак­тив­те­рі­нің есе­бі­нен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар­ға, зей­не­та­қы ак­тив­те­рі­нің қа­ты­суы­мен жа­са­ла­тын мәмі­ле­лер­ді жа­сау дұ­ры­стығ­ы­на және ка­сто­ди­ан банк­тер­мен са­лы­сты­ру­лар­ды жү­зе­ге асы­ру­дың, есеп­ке алу­дың және құ­жат ай­на­лы­мы­ның
дұ­ры­стығ­ы­на тұ­рақ­ты іш­кі тек­се­ру­лер жа­сай­ды.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің
қыз­мет­кер­ле­рі жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның бі­лік­ті­лік та­лап­та­ры­на сәй­кес ке­ле­ді, сон­дай-ақ тек­се­ру­лер жа­са­лып отыр­ған жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры бө­лім­ше­ле­рі­нің қыз­ме­ті ту­ра­лы жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі және қа­жет­ті бі­лі­мі бо­ла­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның іш­кі са­я­са­ты бой­ын­ша іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің тек­се­рі­ле­тін бө­лім­ше­нің қыз­ме­тіне бай­ла­ны­сты бар­лық қа­жет­ті, оның ішін­де ком­мер­ци­я­лық неме­се өзге де кон­фи­ден­ци­ал­ды құ­пия ре­жим­де­гі
құ­жат­тар­ға қол жет­кі­зу құқы­ғы көз­де­ле­ді.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның іш­кі аудит са­я­са­ты бой­ын­ша олар­дың функ­ци­о­нал­ды мін­дет­те­рін орын­да­уы жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бас­шы қыз­мет­кер­ле­рі­нен неме­се бас­қа бө­лім­ше­лер­ден тәу­ел­сіз­ді­гі және іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне есеп­ті­лі­гі бел­гі­ле­не­ді.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның сырт­қы ауди­то­ры­мен бір­ле­сіп, жы­лы­на бір рет­тен кем емес рет­пен жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сін­де­гі іш­кі
неме­се сырт­қы ауди­тор анық­та­ған кем­ші­лік­тер­ді тал­қы­лау үшін бір­лес­кен кез­де­су­лер өт­кі­зе­ді.
17.
Бас­қар­ма және қар­жы құ­рал­да­ры­мен опе­ра­ци­я­лар­ды жү­зе­ге асы­ру­ға жа­у­ап­ты жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры бө­лім­ше­ле­рі­нің бас­шы­ла­ры жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ай сай­ын­ғы кі­рі­стер (шы­ғы­стар) мо­ни­то­рин­гін
олар­ды жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі
бе­кіт­кен ли­мит ше­гін­де сақ­тау мақ­са­тын­да жүр­гі­зе­ді.
Іш­кі са­я­сат бой­ын­ша ай сай­ын жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның кі­рі­сте­рін (шы­ғы­ста­рын), оның ішін­де сер­пін­ді­лі­гі, бө­лі­гі, қыз­мет түр­ле­рі бой­ын­ша, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның аумақ­тық және функ­ци­о­нал­дық бө­лім­ше­ле­рі бой­ын­ша қа­да­ға­лай­тын жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бө­лім­ше­сі бел­гі­лен­ді.
Іш­кі са­я­сат бой­ын­ша ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі бел­гі­ле­ген жиын­тық ли­мит­тер ше­гін­де­гі бө­лім­ше­нің қыз­ме­тіне бай­ла­ны­сты кі­рі­стер­ді (шы­ғы­стар­ды) бас­қа­ру жө­нін­де­гі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры бө­лім­ше­сі­нің өкі­лет­ті­гі көз­дел­ген.
Бө­лім­ше­лер жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның кү­те­тін кі­рі­сте­ріне қа­был­да­нып отыр­ған тәу­е­кел­ді ес­ке­ре оты­рып ба­ға бе­ре­ді (есеп­тей­ді).
18.
Бас­қар­ма қар­жы құ­рал­да­ры­мен опе­ра­ци­я­лар­ды жү­зе­ге асы­ру­ға жа­у­ап­ты жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бө­лім­ше­ле­рі бой­ын­ша қар­жы ре­сур­ста­рын бө­лу мо­ни­то­рин­гін жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі бел­гі­леп жол бер­ген ли­ми­тін сақ­тай оты­рып, оның ішін­де тәу­е­кел­ге және кі­рі­сті­лік­ке, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның тәу­е­ке­лі мен мен­шік­ті ка­пи­та­лы­на қа­ты­сты жүр­гі­зе­ді.
Бас­қар­ма жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның мен­шік­ті ка­пи­та­лы­ның Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­на сәй­кес та­лап еті­ле­тін ба­рын­ша тө­мен дең­гей­ге сай ке­лу­ін қам­та­ма­сыз ете­ді.
Бас­қар­ма ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі бел­гі­ле­ген тәу­е­кел­дер­дің жиын­тық ли­мит­тер ше­гін­де жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қар­жы құ­рал­да­ры­мен опе­ра­ци­я­лар­ды жү­зе­ге асы­ра­тын әр бө­лім­ше­сі үшін тәу­е­кел ли­ми­тін анық­тай­ды.
19.
Бас­қар­ма жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның шар­ттық қа­ты­на­ста­рын, Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­лық та­лап­та­рын, зей­не­та­қы ак­тив­те­рі есе­бі­нен қар­жы құ­рал­да­ры­мен опе­ра­ци­я­лар жүр­гі­зу жө­нін­де­гі іш­кі са­я­сат­ты жүр­гі­зу­ді және сақ­та­уды қа­да­ға­лай­ды.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жүр­гі­зі­л­ген тек­се­ру­лер қо­ры­тындысы бой­ын­ша жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­мет­кер­ле­рі­нің жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қор­ла­ры­ның қыз­ме­тін рет­тей­тін Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рін, ха­лы­қа­ра­лық стан­дарт­тар­ды, зей­не­та­қы­мен қам­сыздан­ды­ру ау­ма­ғын­да­ғы Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы заң­на­ма­ла­рын бі­лу дең­гей­ін анық­тай­ды.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­тін рет­тей­тін Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рін сақ­та­у­ға бай­ла­ны­сты, қар­жы­лық қыз­мет­тің жа­ңа түр­ле­рін ен­гі­зу ке­зін­де жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қо­сым­ша еле­улі тәу­е­кел­де­рі­нің пай­да бо­лу мүм­кін­ді­гіне ба­ға бе­ре­ді.
20.
Бас­қар­ма ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне
және жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның ак­ци­о­нер­ле­ріне
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
қыз­ме­ті ту­ра­лы қар­жы­лық және
бас­қа­ру есе­бін, ин­ве­сти­ци­я­лық
ше­шім­дер бой­ын­ша есеп­ті
бе­ре­ді.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі
бас­қар­ма­ның ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне
және жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ак­ци­о­нер­ле­ріне
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
қар­жы­лық көр­сет­кіш­те­ріне ба­ға
бе­ру мүм­кін­ді­гін қам­та­ма­сыз
ете­тін қар­жы­лық және бас­қа­ру
есе­бін ұсы­ну ны­са­ны мен
мер­зі­мін бе­кіт­ті.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі тұ­рақ­ты
негіз­де ин­ве­сти­ци­я­лық
ше­шім­дер­ді және олар­дың
ұсы­ным­да­рын тал­дап оты­ра­ды.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі іш­кі
ба­қы­ла­уды же­тіл­ді­ру және
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі
сырт­қы ауди­тор­лар­дың
қо­ры­тындыс­ы­на тал­дау жа­сай­ды.
21.
Бас­қар­ма тұ­рақ­ты түр­де
тәу­ел­сіз ха­лы­қа­ра­лық
ауди­тор­лық ұй­ым­дар­дың
қо­ры­тын­ды­ла­ры негі­зін­де
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
есеп және есеп­ті­лік жүй­е­сін
жақ­сар­ту­ды жү­зе­ге асы­ра­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
есеп және есеп­ті­лік бой­ын­ша
са­я­са­ты оның ішін­де жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­на аудит жүр­гі­зу
ба­ры­сын­да мы­на­дай мә­се­ле­лер­ді
тек­се­ру­ді көз­дей­ді:
күн­де­лік­ті ба­лан­сты өң­де­удің дұ­ры­стығы;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
есеп са­я­са­ты­ның қар­жы­лық
есеп­ті­лік­тің ха­лы­қа­ра­лық
стан­дарт­та­ры­на сәй­кес ке­луі;
қар­жы­лық есеп­тер­де­гі негіз­сіз
бух­гал­тер­лік ай­ла-шар­ғы
фак­ті­ле­рі­нің бо­луы;
же­ке және зей­не­та­қы
ак­тив­те­рі­нің есе­бі­нің дұ­ры­стығы;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
есеп са­я­са­тын­да бел­гі­лен­ген
та­лап­тар бой­ын­ша есеп және
есеп­ті­лік­ті жа­сау әді­сте­рі­нің
сәй­кест­і­гі;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
жыл­дық есе­бін­де тәу­е­кел­дер­дің
құ­ры­лы­мы мен мөл­ше­рін то­лық
және дұ­рыс ашу.
22.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі бө­лім­ше­сі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры қыз­ме­ті­нің мо­ни­то­рин­гін жү­зе­ге асы­ра­ды, тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­ла­уды жүр­гі­зе­ді және тәу­е­кел­дер­дің дең­гей­ін тө­мен­де­ту бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды әзір­ле­у­ге қа­ты­са­ды.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі:
тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау мен тал­да­у­ға қа­жет­ті ақ­па­рат­ты жи­нау про­це­сін ұй­ым­да­сты­ра­ды;
әді­сте­ме­ні әзір­лей­ді және же­тіл­ді­ре­ді, тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау мен тал­дау про­це­сін
ұй­ым­да­сты­ра­ды;
тәу­е­кел­дер дең­гей­ін тө­мен­де­ту
бой­ын­ша іс-ша­ра­лар­ды
жос­пар­лай­ды;
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру әді­сін әзір­лей­ді, оның ішін­де зей­не­та­қы
ак­тив­те­рі есе­бі­нен са­тып алын­ған
қар­жы құ­рал­да­рын хеджир­леу
прин­ципте­рін;
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бой­ын­ша
іс-ша­ра­лар­дың орын­да­луын
ба­қы­лай­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі
бө­лім­ше­сі­нің қыз­мет­кер­ле­ріне қой­ы­ла­тын бі­лік­ті­лік та­лап­та­ры бі­лік­ті­лі­гіне сәй­кес өтіл­дің және тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бой­ын­ша функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рін жү­зе­ге асы­ру үшін жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі бо­луын көз­дей­ді.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі бө­лім­ше­сі зей­не­та­қы ак­тив­те­ріне ық­пал ету­ді ба­ға­лау ме­то­ди­ка­сын, қар­жы­лық ак­тив­тер­дің сырт­қы және іш­кі ры­но­гы­ның те­ріс ди­на­ми­ка­сы жағ­дай­ын­да­ғы кі­рі­сті­лі­гі мен өтім­ді­лі­гін пай­да­ла­на­ды.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі бө­лім­ше:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ба­лан­стық есеп­те­ріне, сон­дай-ақ кі­рі­сте­рі мен шы­ғы­ста­ры­на;
өтім­ді­лік­тің тө­мен­де­уіне, қар­жы құ­рал­да­ры­на ба­ға­ның өзге­ру­іне тал­дау жа­сай­ды.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі бө­лім­ше зей­не­та­қы ак­тив­те­ріне мы­на­дай фак­тор­лар­дың ти­ім­ді­лі­гі мен өтім­ді­лі­гі­нің ық­пал ету­ін бо­лжай­ды:
ел тәу­е­ке­лі;
ва­лю­та­лық тәу­е­кел;
қар­жы құ­рал­да­рын мер­зі­мі­нен бұ­рын өтеу тәу­е­ке­лі;
эми­тент рей­тин­гі­нің өзге­ру тәу­е­ке­лі.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі
бө­лім­ше стресс-те­стинг өт­кі­зу­ді
ұй­ым­да­сты­ра­ды және оның
нәти­же­ле­рін ры­н­ок­та те­ріс
фак­тор­лар кө­бей­ген кез­де шұ­ғыл
әре­кет жос­па­рын­да пай­да­ла­на­ды.
Қазақстан Республикасы Қаржы
нарығын және қаржы ұйымдарын
реттеу мен қадағалау агенттігі
Басқармасының 2007 жылғы 30 сәуір
N 133 қаулысына 2-қосымша
Қаржы құралдарымен операциялар жүргізуге қойылатын талаптар
№N
Та­лап­тар ата­уы
Та­лап­тар кри­те­рийі
1.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ба­ға
жө­нін­де­гі тәу­е­кел­ді және
мәмі­ле­лер­ді бас­қа­ру­дың іш­кі
са­я­са­тын бе­кіт­ті.
Мәмі­ле­лер­ді бас­қа­ру­дың іш­кі
са­я­са­ты мы­на­лар­ды рет­тей­ді:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
ак­тив­те­рі­нің (мін­дет­те­ме­ле­рі­нің)
құ­ры­лы­мы­на бай­ла­ны­сты
өтім­ді­лік­ті жо­ғал­ту тәу­е­ке­лін
анық­тау;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
ак­тив­те­рі­нің (мін­дет­те­ме­ле­рі­нің)
құ­ры­лы­мы­на бай­ла­ны­сты про­цент­тік
тәу­е­ке­лін анық­тау;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
ак­тив­те­рі­нің (мін­дет­те­ме­ле­рі­нің)
құ­ры­лы­мы­на бай­ла­ны­сты ва­лю­та­лық
тәу­е­ке­лін анық­тау;
туын­ды қар­жы құ­рал­да­ры­мен
жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар­ға ти­е­сі­лі
тәу­е­кел­дер­ді анық­тау;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ры­н­ок­тық тәу­е­ке­ліне өл­шем жа­сау
ке­зін­де пай­да­ла­ны­ла­тын мо­дел­дер;
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі
бө­лім­ше­нің жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның ры­н­ок­тық тәу­е­кел
жө­нін­де­гі по­зи­ци­я­сы ту­ра­лы
есе­бін ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне және
бас­қар­ма­ға ұсы­ну мер­зім­ді­лі­гі;
қар­жы ры­но­гы­ның жағ­дай­ы­на
бай­ла­ны­сты ба­ға тәу­е­ке­лін
анық­тау;
тәу­е­кел­дер­дің бас­қа түр­ле­рін
анық­тау.
2.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі фронт-
және бэк-офи­стер­дің
функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рін
бө­лу­ге негіз­дел­ген, нақ­ты
ай­тқан­да мәмі­ле­ні жү­зе­ге
асы­ра­тын фронт-офис пен
атал­ған опе­ра­ци­я­лар­дың
есе­бін көр­се­ту­мен ай­на­лы­са­тын бэк-офис
ара­сын­да­ғы қо­сар­лы ба­қы­лау
са­я­са­тын бе­кіт­ті.
Қо­сар­лы ба­қы­лау жүй­е­сі
мы­на­лар­ды көз­дей­ді:
фронт және бэк-офи­стер­ді бө­лу;
бэк-офи­стің фронт-офи­сте­гі
опе­ра­ци­я­лар­ға қой­ы­ла­тын
та­лап­тар­ды уақ­ты­лы тек­се­ру
мүм­кін­ді­гі;
қо­сар­лы ба­қы­лау жүй­е­сі
қа­ты­су­шы­ла­ры ара­сын­да­ғы бо­луы
мүм­кін ымы­ра­ла­су­ды шек­теу
ша­ра­ла­ры;
фронт және бэк-офи­стер­де және
бө­лім­ше­лер­дің мін­дет­те­рін бір
мез­гіл­де бір тұл­ға­ның орын­да­уы­на тый­ым са­лу.
3.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жүй­е­сі
бар (қар­жы құ­рал­да­ры­ның
порт­фе­лін бас­қа­ру,
опе­ра­ци­я­лар­мен қам­та­ма­сыз
ету, шот­тар­ды өң­деу және
есеп ай­ы­ры­су жүр­гі­зу,
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру).
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру үшін
қа­жет­ті ақ­па­рат­ты жи­нау жүй­е­сі
бар.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті және сырт­қы
ауди­тор­лар жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның бух­гал­тер­лік есеп және
есеп­ті­лік­ті жүр­гізу­ге,
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сіне
жа­у­ап бе­ре­тін бө­лім­ше­ле­рі­нің
бе­ріп отыр­ған мә­лі­мет­те­рі­нің
нақ­ты­лы­ғын тек­се­ре­ді.
4.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
нақ­ты уа­қыт ре­жи­мін­де­гі
тәу­е­кел­дер­ді ба­қы­лау
мүм­кін­ді­гін қам­та­ма­сыз
ете­тін қар­жы құ­рал­да­ры­мен
опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жүй­е­сі
бар.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры ба­ға
тәу­е­ке­ліне ду­шар болған
кі­рі­стер­ді/шы­ғы­стар­ды және
ак­тив­тер және мін­дет­те­ме­лер
бой­ын­ша тәу­е­кел­дер­ді ба­қы­лай­ды
және күн­де­лік­ті олар­дың құ­нын
ба­ға­лап оты­ра­ды.
5.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
ке­зең-ке­зе­ңі­мен әлу­ет­ті
ры­н­ок­тық тәу­е­кел­ді,
сон­дай-ақ қар­жы құ­рал­да­ры­на
ағым­да­ғы на­рық­тық ба­ға­ны
ес­ке­ріп, кі­рі­стер­ді/шы­ғы­стар­ды
ба­ға­лай­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
атал­ған қар­жы құ­ра­лы­ның
құн­сызда­нуы­на бай­ла­ны­сты қар­жы
құ­ра­лы­ның на­рық­тық құ­ны бол­ма­ған
жағ­дай­да қар­жы­лық есеп бе­ру­дің
ха­лы­қа­ра­лық стан­дарт­та­ры­на
сәй­кес тест жүр­гі­зе­ді.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
тұ­рақ­ты түр­де әр­бір опе­ра­ци­я­лық
күн ішін­де қар­жы құ­рал­да­ры­мен
опе­ра­ци­я­лар­дан түс­кен
кі­рі­стер­ге/шы­ғы­стар­ға ба­ға
бе­ре­ді.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
қар­жы құ­рал­да­ры бой­ын­ша әділ
ба­ға­ны анық­тау дұ­ры­стығы жө­нін­де
мо­ни­то­ринг­ті жү­зе­ге асы­ра­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ба­ға
тәу­е­ке­лін ес­ке­ре оты­рып, қар­жы
құ­рал­да­ры­ның құ­нын анық­тау
рә­сім­де­рін бе­кіт­ті.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры тәу­е­кел­ді ба­ға­лау және ағым­дық
ба­ға­ны ры­нок­қа бей­ім­деу мо­де­лі
негі­зін­де қар­жы құ­рал­да­ры­ның
құ­ны­на ба­ға бе­ре­ді, оның ішін­де
стресс-те­стинг және
бэк-те­стинг­ті жү­зе­ге асы­ра­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
тәу­е­кел­ді ба­ға­лау және қар­жы
құ­рал­да­ры­мен опе­ра­ци­я­лар жа­сау
ке­зін­де ше­шім­дер қа­был­дау
ба­ры­сын­да тұ­рақ­ты стресс-те­стинг
қо­ры­тындыс­ын пай­да­ла­на­ды.
6.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі қар­жы
құ­рал­да­ры­мен опе­ра­ци­я­лар
бой­ын­ша жиын­тық ли­мит­ті, ал
бас­қар­ма - қар­жы құ­рал­да­ры
мен эми­тент­тер­дің топ­та­ры
мен түр­ле­рі бой­ын­ша
ли­мит­тер­ді, сон­дай-ақ
ха­лы­қа­ра­лық прак­ти­ка­да
"stop-loss" ере­же­сі бой­ын­ша
қа­был­дан­ған ли­мит­тер­ді
бел­гі­лей­ді.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі
ке­зең-ке­зең­мен жиын­тық ли­мит­ті
анық­тай­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
мәмі­ле­лер­ді жү­зе­ге асы­ра­тын
бө­лім­ше­сі жұ­мыс кү­ні ішін­де
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
бас­қар­ма­сы­на жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның қар­жы
құ­рал­да­ры бой­ын­ша по­зи­ци­я­сын
ұсы­на­ды.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі қар­жы
құ­рал­да­ры бой­ын­ша ли­мит­тер­ді
бел­гі­леу рә­сім­де­рін және
"stop-loss" ли­мит­те­рін бел­гі­леу
ере­же­сін анық­тай­ды.
7.
Бас­қар­ма қар­жы құ­рал­да­ры­ның
әр түр­ле­рі бой­ын­ша
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру
рә­сім­де­рін бе­кіт­ті.
Бас­қар­ма ше­тел ва­лю­та­ла­ры­ның
әр­бір тү­рі мен бар­лық ва­лю­та­лар
бой­ын­ша спот, фор­вард, своп
опе­ра­ци­я­ла­ры­ның ха­лы­қа­ра­лық
прак­ти­ка­сын­да қа­был­дан­ған
по­зи­ци­я­лар бой­ын­ша ли­мит­тер­ді
бел­гі­лей­ді.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі
спот және фор­вард опе­ра­ци­я­ла­рын
өтеу мер­зім­де­рін бас­қа­ру үшін
ак­тив­тер мен мін­дет­те­ме­лер­ді
өтеу мер­зім­де­рі­нің күн сай­ын­ғы
кесте­сін пай­да­ла­на­ды.
Бас­қар­ма қар­жы құ­рал­да­ры үшін
"stор-loss" ли­мит­те­рі­нің
диа­па­зо­нын бел­гі­лей­ді.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті "stор-loss"
ли­мит­те­рін ай­қын­дау ере­же­ле­рін
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
дұ­рыс қол­да­нуын тек­се­ре­ді.
8.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ба­ға
тәу­е­ке­лі бой­ын­ша және
тәу­е­кел­дер­дің бас­қа түр­ле­рі
бой­ын­ша по­зи­ци­я­ны ай­қын­дау
жө­нін­де­гі ше­шім­ді қа­был­дау
са­я­са­тын бе­кіт­ті, оның
ішін­де қар­жы құ­рал­да­ры
бой­ын­ша бө­лу­ді, қар­жы
ры­но­гы­ның өтім­ді­лі­гі мен
ры­нок мөл­ше­рін ес­ке­ре
оты­рып, са­я­сат­ты бе­кіт­ті.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі бө­лім­ше қар­жы құ­рал­да­ры ры­но­гы­ның және қар­жы құ­рал­да­ры­ның өтім­ді­лі­гі­нің ауқы­мы мен ди­на­ми­ка­сы­на сәй­кес қар­жы құ­рал­да­ры жө­нін­де­гі ли­мит­тер­дің бір­дей­лі­гіне тал­дау жүр­гі­зе­ді.
9.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі тоқ­са­ны­на ке­мін­де бір рет нәти­же­ле­рі бас­қар­ма­ға тоқ­са­ны­на ке­мін­де
бір рет, ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне жар­ты жыл­да
ке­мін­де бір рет нәти­же­ле­рі
ке­зең-ке­зең­мен ұсы­ны­ла­тын,
ин­ве­сти­ци­я­лар­дың кө­ле­мін
тал­дай­ды.
Бас­қар­ма жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры ин­ве­сти­ци­я­лық
опе­ра­ци­я­ла­ры­ның күн­де­лік­ті
мо­ни­то­рин­гі рә­сім­де­рін бе­кі­те­ді.
Ин­ве­сти­ци­я­лар порт­фе­лі бой­ын­ша
кі­рі­стер/шы­ғы­стар ту­ра­лы есеп­пен
бір­ге мо­ни­то­ринг нәти­же­ле­рі
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
бас­қар­ма­сы мен ди­рек­тор­лар
ке­ңе­сіне ай сай­ын ұсы­ны­ла­ды.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі
қар­жы құ­ра­лы­ның, эми­тент­тің
тү­рі, ай­на­лыс мер­зім­де­рі, ва­лю­та
түр­ле­рі мен ин­ве­сти­ци­я­лау
мақ­сат­та­ры бой­ын­ша жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның ин­ве­сти­ци­я­лық
порт­фе­лі­нің мо­ни­то­рин­гін жү­зе­ге
асы­ра­ды.
10.
Бас­қар­ма ин­ве­сти­ци­я­лар
порт­фе­лін құ­ры­лым­дау
рә­сім­де­рін ор­та және ұзақ
мер­зім­ді пер­спек­ти­ва­да
ин­ве­сти­ци­я­лық ти­ім­ді­лік­тің
тұ­рақ­ты көр­сет­кіш­те­рін
ұстап тұ­ра­тын­дай етіп бе­кіт­ті.
Құ­ры­лым­дау рә­сім­де­рі:
ай­ы­на ке­мін­де бір рет на­рық­тық
құ­ны бой­ын­ша ин­ве­сти­ци­я­лар
порт­фе­ліне қай­та ба­ға­лау жүр­гі­зу­ді;
жар­ты жыл­да ке­мін­де бір рет
әр­бір есеп­ті ке­зең үшін қа­ра­жат­тар­ды, кі­рі­стер­ді/
шы­ғы­стар­ды тар­ту құ­нын ес­ке­ре
оты­рып, ин­ве­сти­ци­я­лар­дың қар­жы
нәти­же­ле­ріне ба­ға­лау
жүр­гі­зу­ді қа­рас­ты­ра­ды.
11.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі қар­жы
құ­рал­да­рын са­тып алу/са­ту­дан
болған ша­ма­дан тыс шы­ғы­стар­ды ес­кер­ту және
көр­се­ті­л­ген са­я­сат­ты
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
сақ­та­уын ба­қы­ла­уды жү­зе­ге
асы­ру жө­нін­де­гі са­я­сат­ты
бе­кіт­ті.
Бас­қар­ма қар­жы құ­рал­да­ры­мен
жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша
ша­ма­дан тыс шы­ғы­стар­ды бол­дыр­мау
жө­нін­де­гі, оның ішін­де қар­жы­лық
құ­рал­дар ры­но­гын­да­ғы ба­ға­лар­дың
бір­ден өзге­ру­і­мен бай­ла­ны­сты
шұ­ғыл рә­сім­дер­ді ай­қын­дау.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
олар­дың ры­н­ок­тық құ­ны­ның
ди­на­ми­ка­сын ес­ке­ре оты­рып, қар­жы
құ­рал­да­ры­мен жа­сал­ған опе­ра­ци­я­лар­дан түс­кен
кі­рі­стер­дің/шы­ғы­стар­дың
өзге­рі­сте­ріне тал­дау жүр­гі­зе­ді.
12.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі
тәу­е­кел­дер­ді ба­ға­лау
са­я­са­тын, оның ішін­де
бо­лжал­да­на­тын тәу­е­кел­дер
бой­ын­ша қар­жы құ­рал­да­рын
ба­ға­ла­удың ха­лы­қа­ра­лық
прак­ти­ка­сын әді­сте­ме­лер­ді
пай­да­ла­на оты­рып бе­кіт­ті
(VАR-әді­сі).
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі
сый­а­қы мөл­шер­ле­ме­сі­нің өзге­ру­іне
се­зім­тал ак­тив­тер мен
мін­дет­те­ме­лер жө­нін­де­гі дю­ра­ция
көр­сет­кіш­те­рі­нің мо­ни­то­рин­гін
тұ­рақ­ты түр­де жүр­гі­зе­ді.
13.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ва­лю­та
тәу­е­кел­де­рі­нің сан­дық
қа­ты­на­ста мен­шік­ті ка­пи­тал
мен жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры кі­рі­сте­рі­нің мөл­ше­рі­нен
асып тү­се­тін жағ­дай­лар­да
тәу­е­кел­дің тө­мен­де­уі
жө­нін­де­гі са­я­сат­ты бе­кіт­ті.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі
жар­ты жыл­да ке­мін­де бір рет
стресс-те­стинг жүр­гі­зе­ді және
ры­н­ок­та­ғы қо­лай­сыз фак­тор­лар
кө­бей­ген жағ­дай­да шұ­ғыл
іс-әре­кет жа­сау жос­па­рын­да
олар­дың нәти­же­ле­рін пай­да­ла­на­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
ак­тив­тер­ді және мін­дет­те­ме­лер­ді
бас­қа­ру са­я­са­ты­на сәй­кес туын­ды
қар­жы құ­рал­да­ры­ның кө­ме­гі ар­қы­лы
ва­лю­та тәу­е­ке­лін уақ­ты­лы
хеджир­леу рә­сім­де­рін пай­да­ла­на­ды.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ашық ва­лю­та
по­зи­ци­я­ла­ры және ва­лю­та­лық
нет­то-по­зи­ция ли­мит­те­рін
бел­гі­лей­ді.
Қазақстан Республикасы Қаржы
нарығын және қаржы ұйымдарын
реттеу мен қадағалау агенттігі
Басқармасының 2007 жылғы 30 сәуірдегі
N 133 қаулысына 3-қосымша
Жинақтаушы зейнетақы қорларының операциялық қызметін қамтамасыз етуге, ақпараттық жүйелерді және басқару ақпаратының жүйелерін функциялауға қойылатын талаптар
N№
Та­лап­тың ата­уы
Та­лап­тың кри­те­рий­ле­рі
1.
Бас­қар­ма ба­ға­лы қа­ға­з­дар
ры­но­гын­да қар­жы­лық қыз­мет
көр­се­ту­дің опе­ра­ци­я­лық
тех­ни­ка­сы бой­ын­ша
рә­сім­дер­ді және олар­дың
бух­гал­тер­лік есеп бе­ру­ін,
сон­дай-ақ ақ­ша
ауда­рым­да­ры­ның жүй­е­ле­рін
бе­кіт­ті.
Іш­кі рә­сім­дер рет­тей­ді:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
опе­ра­ци­я­лық қыз­ме­тін бас­қа­ру­ды
қам­та­ма­сыз ете­тін бө­лім­ше;
ба­ға­лы қа­ға­з­дар ры­но­гын­да
опе­ра­ци­я­лар­ды жүр­гі­зу­дің
тех­ни­ка­лық тәр­ті­бі;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
жүр­гі­зе­тін опе­ра­ци­я­лар­дың
бух­гал­тер­лік есе­бі; жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның опе­ра­ци­я­ла­ры­на
және олар­дың есеп­ке алы­нуы­на
қо­сар­лы ба­қы­лау;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
құ­жат ай­на­лы­мы­на ба­қы­лау;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қор
мін­дет­те­ме­ле­рі­нің орын­да­луын
ба­қы­лау, оның ішін­де ауда­рым­дар
және жи­нақ­тал­ған зей­не­та­қы
қа­ра­жа­тын тө­леу тәр­ті­бін сақ­тау;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ка­сто­ди­ан банк­ке, зей­не­та­қы
ак­тив­те­рін ин­ве­сти­ци­я­лық
бас­қа­ру­ды жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­ға
бе­рі­ле­тін ақ­па­ра­тын ба­қы­лау және
ку­әлан­ды­ру, оның ішін­де ұсы­ны­л­ған
ақ­па­рат­тың сәй­кес­сіз­ді­гін
анық­та­ған жағ­дай­да іс-әре­кет­ті
ку­әлан­ды­ру және рет­теу рә­сім­де­рі;
ақ­па­рат­ты бе­ру ке­зін­де тұ­лға­лар
жа­у­ап­кер­ші­лік­те­рі­нің рә­сім­де­рі;
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның
заң­на­ма­ла­ры­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар­ға
жи­нақ­тал­ған зей­не­та­қы қа­ра­жа­ты
есеп­те­уле­рі­нің ал­го­ритмде­ріне
сәй­кест­і­гін тек­се­ру рә­сім­де­рі, оның ішін­де шар­тты бір­лік құ­ны­ның есеп ай­ы­ры­су­ла­ры, шар­тты бір­лік­тің са­ны, зей­не­та­қы жар­на­ла­рын есеп­теу, жи­нақ­тал­ған зей­не­та­қы қа­ра­жа­ты­ның ауда­рым­да­ры және тө­лем­де­рі және дұ­рыс емес
жар­на­лар­ды қай­та­ру, зей­не­та­қы
ак­тив­те­рі мен ин­ве­сти­ци­я­лық
кі­рі­стен тү­се­тін ко­мис­си­я­лық
сый­а­қы­ны өн­ді­ріп алу.
2.
Бас­қар­ма қар­жы құ­рал­да­ры­мен
жа­сал­ған опе­ра­ци­я­лар­ды
есеп­ке алу­дың дұ­рыс
жүр­гі­зіл­ме­уі және шы­найы
көр­се­тіл­меу мүм­кін­ді­гін
шек­тей­тін рә­сім­дер­ді
бел­гі­лей­ді.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің ба­ға­лы
қа­ға­з­дар­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар­ды­есеп­ке алу
жур­на­лын­да се­нім­ді және уақ­ты­лы
көр­се­ті­луі, ба­ға­лы қа­ға­з­дар­мен
жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар­ды
жүр­гі­зу­дің опе­ра­ци­я­лық тех­ни­ка­сын
олар­дың сақ­та­уын ба­ға­лау
мақ­са­тын­да жар­ты жыл­да ке­мін­де
бір рет бө­лім­ше­лер­ге тек­се­ру
жүр­гі­зе­ді.
3.
Бас­қар­ма жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры опе­ра­ци­я­ла­ры­ның
қа­уіп­сіз­ді­гін қам­та­ма­сыз
ету жө­нін­де­гі рә­сім­дер­ді
бе­кі­те­ді.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры опе­ра­ци­я­ла­рын
кі­рі­стер­мен опе­ра­ци­я­лар­ды жү­зе­ге
асы­ру ке­зін­де­гі заң­сыздық­тар­ды
анық­тау және ал­дын алу және
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
мен­шік­ті ка­пи­та­лы мен
кі­рі­сте­рі­нің мөл­ше­ріне тең емес
тәу­е­кел­ді қа­был­да­уы мақ­са­тын­да
тек­се­ре­ді.
4.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­рын­да де­ректер­ді
элек­трон­дық өң­деу жүй­е­ле­рін
әзір­ле­у­ге және функ­ци­я­ла­у­ға, жос­пар­лау
жө­нін­де­гі бас­қа­ру мен іш­кі
ере­же­ле­рі бар.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
де­ректер­ді элек­трон­дық өң­деу
жүй­е­ле­рін әзір­ле­у­ге және
функ­ци­я­ла­у­ға, жос­пар­ла­у­ға қа­ты­сты
ере­же­ле­рі мен бас­шы­лық­та­ры бар.
5.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бас­қар­ма­сы элек­трон­дық өң­деу жүй­е­сі­нің іш­кі ауди­ті­нің рә­сім­де­рін бе­кіт­ті.
Де­ректер­ді элек­трон­дық өң­деу жүй­е­сін ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ра­тын
және де­ректер­ді өң­деу
мә­се­ле­ле­ріне жа­у­ап бе­ре­тін
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
тұ­лға­ла­ры­ның жұ­мыс про­фи­ліне
сәй­кес бі­лік­ті­лі­гі және
тә­жі­ри­бе­сі бо­ла­ды.
Тек­се­ру­лер­ді іш­кі аудит қыз­ме­ті
ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі бе­кіт­кен
тек­се­ру жос­пар­ла­ры­на сәй­кес
жүр­гі­зе­ді.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жүр­гі­зі­л­ген
тек­се­ру­лер нәти­же­ле­рі ту­ра­лы
бас­қар­ма мен ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне
нәти­же­лер ту­ра­лы тұ­рақ­ты
ха­бар­лай­ды.
6.
Бас­қар­ма ком­пью­тер­лік және те­ле­ком­му­ни­ка­ци­я­лық жүй­е­ге рұқ­сат­сыз қол жет­кі­зу­дің ал­дын алу бой­ын­ша са­я­сат­ты бе­кіт­ті.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі­нің ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жүй­е­ге кі­ру және шы­ғу ке­зін­де рұқ­сат­тың дең­гей­ін тек­се­ре­тін жүй­е­сі бар.
Бас­қар­ма ма­ңы­зды кі­лт­тер­ді, оның ішін­де де­ректер­дің ақ­па­рат­тық ба­за­сы­на элек­трон­дық кі­лт­тер­ді ба­қы­лау жө­нін­де­гі ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі­нің жа­у­ап­кер­ші­лі­гін бел­гі­ле­ді және рә­сім­де­рін бе­кі­те­ді.
7.
Бас­қар­ма жос­пар­лы іс-ша­ра­лар­ды орын­дау, оның ішін­де тө­тен­ше жағ­дай­лар ке­зін­де де­ректер ба­за­сы­ның ақ­па­рат­тық жүй­е­сі­нің сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету рә­сім­де­рін бе­кіт­ті.
Рә­сім­дер:
өрт қа­уіп­сіз­ді­гі мен сей­смо­ло­ги­я­лық ор­нық­ты­лық­тың та­лап­та­ры­на жа­у­ап бе­ре­тін де­ректер­дің ақ­па­рат ба­за­сы­ның тех­ни­ка­лық ке­шен­де­ріне ар­нал­ған оқ­шау үй-жай­лар­дың;
ав­то­ном­ды электр қу­а­ты­ның;
ре­зерв­те­гі ком­пью­тер­лер мен же­лі­лік ком­му­ни­ка­ци­я­лар­дың мін­дет­ті түр­де бо­луын қа­рас­ты­ра­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры үне­мі де­ректер­дің жүй­е­лік-ма­ңы­зды бағ­дар­ла­ма­лық файл­дар­ды мен файл­дар­дың ре­зерв­тік кө­шір­ме­ле­рін қа­лып­та­сты­ра­ды.
8.
Бас­қар­ма тө­тен­ше жағ­дай­лар болған жағ­дай­да жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және өкі­лет­ті­лік­ті та­быст­ау рә­сім­де­рін бе­кіт­ті.
Тө­тен­ше жағ­дай­лар рә­сім­де­рі ком­пью­тер­лік ор­та­лық үшін жүйе жұ­мысын­да тө­тен­ше ір­кі­лі­стер болған жағ­дай­да­ғы ере­же­лер мен нұс­қа­улық­тар­ды қа­рас­ты­ра­ды.
9.
Бас­қар­ма де­ректер­дің және құ­пия ақ­па­рат­тың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету үшін іш­кі ба­қы­лау са­я­са­тын бе­кіт­ті.
Де­ректер­дің және құ­пия ақ­па­рат­тың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету үшін іш­кі ба­қы­лау са­я­са­ты мы­на­лар­ды көз­дей­ді:
құ­пия са­на­ты­на жат­қы­зы­ла­тын ақ­па­рат тіз­бе­сі;
құ­пия ақ­па­ра­ты бар құ­жат­тар­ды тір­кеу, рә­сім­деу, тір­кеу, есеп­ке алу және сақ­тау тәр­ті­бі;
құ­пия ақ­па­рат­қа жі­бе­рі­ле­тін тұ­лға­лар­дың ла­у­а­зым­да­рын көр­се­те оты­рып, құ­пия ақ­па­рат­қа рұқ­сат бе­ру тәр­ті­бі.
10.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі про­бле­ма­лар­дың қай­та­дан пай­да бо­луын бол­дыр­мау мақ­са­тын­да қа­уіп­сіз­дік ша­ра­ла­рын әзір­леу жө­нін­де ке­зек күт­тір­мей­тін ша­ра­лар­дың қол­да­ны­ла­ты­нын ес­ке­ре оты­рып, нақ­ты жүй­е­лік про­бле­ма­лар­ға есеп жүр­гі­зе­ді.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі тех­ни­ка­лық про­бле­ма­лар есе­бі­нің па­рақ­та­рын тол­ты­ра­ды және олар бой­ын­ша есеп жүр­гі­зе­ді.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі про­бле­ма­лар­дың туу се­беп­те­рін ба­қы­лай­ды, олар ту­ра­лы ақ­па­рат жүй­е­сін дай­ын­да­у­шы­лар­ға ха­бар­лай­ды және олар­дың қай­та­ла­нуын бол­дыр­мау үшін тү­зе­ту ша­ра­ла­рын қа­был­дай­ды.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі осын­дай про­бле­ма­лар­дың си­па­тын үне­мі тал­дай­ды.
11.
Бас­қар­ма құ­пия ақ­па­рат­тың жа­рия бо­луын және ақ­па­рат де­ректе­рі­нің бұр­ма­ла­нуын бол­дыр­мау жө­нін­де­гі рә­сім­дер­ді бе­кіт­ті.
Рә­сім­дер:
рұқ­са­ты шек­те­улі ақ­па­рат де­ректе­рі­нің тіз­бе­сін;
рұқ­сат алу тәр­ті­бі;
ақ­па­рат де­ректе­ріне рұқ­сат­ты ба­қы­лау тәр­ті­бі;
ақ­па­рат де­ректе­ріне рұқ­са­ты бар тұ­лға­лар тіз­бе­сі.
12.
Бас­қар­ма құ­рал­дар­ды үне­мі ин­спек­ци­я­лау және жұ­мыс ту­ра­лы есеп­тер­ді тек­се­ру ар­қы­лы ір­кі­лі­стер­дің ал­дын-алу жө­нін­де­гі ре­сім­дер­ді бе­кіт­ті.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі де­ректер­дің ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған ба­за­сын функ­ци­я­ла­у­ын қам­та­ма­сыз ете­тін тех­ни­ка­лық ке­шен­дер­ге ке­мін­де тоқ­са­ны­на бір рет тек­се­ру жүр­гі­зе­ді.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі тоқ­са­ны­на ке­мін­де бір рет тех­ни­ка­лық ке­шен­дер­дің жай-күйі ту­ра­лы ақ­па­рат­ты бас­қар­ма­ға ұсы­на­ды.
13.
Бас­қар­ма де­ректер­дің ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған ба­за­сын бас­қа­ру тер­ми­нал­да­рын рұқ­сат­сыз пай­да­ла­ну­ды бол­дыр­мау жө­нін­де рә­сім­дер­ді бе­кіт­ті.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі де­ректер­дің ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған ба­за­сын бас­қа­ру тер­ми­нал­да­рын пай­да­ла­ну­дың мо­ни­то­рин­гін жүр­гі­зе­ді және сәй­кестен­ді­ре­ді, оның ішін­де олар жүр­гіз­ген опе­ра­ци­я­лар­дың тү­рі мен кө­ле­мі­нің пай­да­ла­ну­шы­ның функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­ріне сәй­кест­і­гін ба­қы­лай­ды.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­рын пай­да­ла­ну­шы­ның же­ке ба­сын сәй­кестен­ді­ру­ге мүм­кін­дік бе­ре­тін жүй­е­сі бар.
Қазақстан Республикасы Қаржы
нарығын және қаржы ұйымдарын
реттеу мен қадағалау агенттігі
Басқармасының 2007 жылғы 30 сәуірдегі
N 133 қаулысына 4-қосымша
Жинақтаушы зейнетақы қорларының орындауға міндетті базалық талаптар критерийі
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жүй­е­сін ұй­ым­да­сты­ру
1.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ин­ве­сти­ци­я­лық де­кла­ра­ци­я­ны бе­кіт­ті.
2.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­тін
рет­тей­тін іш­кі құ­жат­тар­ды бе­кі­те­ді, оның ішін­де:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның мүд­де­сіне бай­ла­ны­сты да­у­лар­ды
рет­теу жө­нін­де­гі тәр­тіп­ті;
функ­ци­я­ла­ры тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі рә­сім­дер­дің
орын­да­луын көз­дей­тін қыз­мет­кер­лер­ге қой­ы­ла­тын бі­лік­ті­лік
та­лап­та­рын;
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру тәр­ті­бін;
іш­кі аудит жө­нін­де­гі тәр­тіп­ті;
іш­кі ба­қы­лау жө­нін­де­гі тәр­тіп­ті;
есеп­ке алу са­я­са­тын;
ақ­па­рат­тық қа­уіп­сіз­дік тәр­ті­бін.
3.
Іш­кі аудит бой­ын­ша құ­жат­тар­да іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің
ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне және жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры бас­қар­ма­сы­на әр­бір тек­се­ру­лер­дің нәти­же­ле­рін ұсы­ну­дың оң­тай­лы
мер­зім­де­рі көз­де­ле­ді.
4.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің өкі­лет­ті­гі бө­лім­ше үшін орын­да­луы
мін­дет­ті бо­лып та­бы­ла­тын жүр­гі­зі­л­ген тек­се­ру­лер қо­ры­тындысы
бой­ын­ша ұсы­ны­стар әзір­ле­уді көз­дей­ді, со­ны­мен қа­тар олар­ды
жү­зе­ге асы­ру тә­сіл­де­рі мен та­лап­та­рын ті­ке­лей бө­лім­ше­лер
бел­гі­лей­ді.
5.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бө­лім­ше­ле­рі
іш­кі аудит қо­ры­тындысы бой­ын­ша қа­был­да­на­тын іс-ша­ра­лар­ды және
олар­ды оң­тай­лы орын­дау мақ­са­тын­да жүр­гіз­ген және жос­пар­лан­ған
мо­ни­то­ринг­ті жү­зе­ге асы­ра­ды.
6.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті қар­жы­лық қыз­мет­тің жа­ңа түр­ле­рін ен­гі­зу
ке­зін­де жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­тін рет­тей­тін
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рін
сақ­та­у­ға бай­ла­ны­сты, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­рын­да қо­сым­ша
ық­ти­мал тәу­е­кел­дер­дің пай­да бо­лу мүм­кін­ді­гіне ба­ға бе­ре­ді.
7.
Бас­қар­ма әр тек­се­ру нәти­же­сі бой­ын­ша іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің
ауди­тор­лық есе­бін тал­дай­ды және ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне
анық­тал­ған кем­ші­лік­тер­ді жою үшін ти­іс­ті ша­ра­лар­ды қа­был­дау
жө­нін­де ұсы­ны­стар жа­сай­ды.
8.
Іш­кі құ­жат­тар­мен әр ай сай­ын жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
қыз­мет түр­ле­рі бой­ын­ша жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
кі­рі­сте­рін (шы­ғы­ста­рын), оның ішін­де ди­на­ми­ка­сын және
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­мен ко­мис­си­я­лық сый­а­қы­ның дұ­рыс
есеп­те­луі мен тө­ле­ну­ін тек­се­ру­ді қа­да­ға­лай­тын жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның бө­лім­ше­сі бел­гі­ле­не­ді.
9.
Бас­қар­ма тәу­ел­сіз ха­лы­қа­ра­лық ауди­тор­лық ұй­ым­дар­дың
ауди­тор­лық есе­бі негі­зін­де жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның есеп
және есеп­ті­лік жүй­е­сін жақ­сар­та­ды.
10.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті іш­кі ере­же­лер­дің және жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры рә­сім­де­рі­нің сақ­та­луы­на, іш­кі және сырт­қы
ауди­тор­лар­дың ұсы­ны­ста­ры­на, ық­пал ету ша­ра­ла­рын және
уәкі­лет­ті ор­ган­ның бас­қа та­лап­та­рын орын­да­уы­на ба­қы­ла­уды
жү­зе­ге асы­ра­ды.
11.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі қа­жет­ті­гіне қа­рай жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның қар­жы­лық жағ­дай­ын қа­да­ға­ла­у­ға мүм­кін­дік бе­ре­тін
қа­жет­ті ақ­па­рат­ты ала­ды, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ағым­да­ғы қар­жы­лық жы­л­ға жос­пар­лан­ған мақ­сат­тар­ға же­ту­іне
тал­дау жа­сай­ды және ба­ға­лай­ды.
12.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі сырт­қы ауди­тор­лар­дың іш­кі ба­қы­ла­уды
жақ­сар­ту және тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі ауди­тор­лық
есеп­те­рін тал­дай­ды.
13.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ағым­дық
жы­л­ға жос­пар­лан­ған мақ­сат­тар­ға же­ту мәні бой­ын­ша бас­қар­ма
қыз­ме­тін тал­дай­ды.
14.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі уәкі­лет­ті ор­ган­ның ық­пал ету ша­ра­ла­ры
мен бас­қа та­лап­та­рын орын­да­мау, оның ішін­де жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­т­ін­де­гі кем­ші­лік­тер­ді жою жө­нін­де­гі
ша­ра­лар жос­па­рын орын­дал­мау се­бе­бін анық­та­у­ға бай­ла­ны­сты
ба­қы­лау жүр­гі­зе­ді.
15.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бас­шы
қыз­мет­кер­ле­рі­нің қыз­мет­тік мін­дет­те­рін­де бо­луы мүм­кін мүд­де
да­уы­на тал­дау жа­сай­ды.
16.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі өзі­нің өкі­лет­ті­гі ше­гін­де жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­мет нәти­же­сі ағым­да­ғы жыл­дың мақ­сат­тық
көр­сет­кіш­те­ріне сәй­кес кел­ме­ген жағ­дай­да, жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның бас­қар­ма мү­ше­ле­ріне ша­ра­лар қол­да­нуы мүм­кін.
17.
Бас­қар­ма жыл­дық бюд­жет­ті және стра­те­ги­я­лық жос­пар­лар­ды
құ­ру­ды ағым­дық және бо­ла­шақ­та­ғы бә­се­ке­ле­стік, эко­но­ми­ка­лық
ор­та­ны және нор­ма­тив­тік құқық­тық ба­за­ны, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның қо­сым­ша қа­жет­ті ка­пи­тал мөл­ше­рін ес­ке­ріп жа­сай­ды.
18.
Бас­қар­ма ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі мен жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның ак­ци­о­нер­ле­ріне жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры қыз­ме­ті
ту­ра­лы қар­жы­лық және бас­қа­ру­шы­лық есеп­ті ұсы­на­ды.
19.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ай сай­ын тал­дау үшін мы­на­дай есеп­тер­ді
ала­ды:
жиын­тық ба­ланс және өт­кен жыл­да­ғы ке­зең­мен са­лы­стыр­ған­да­ғы
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның кі­рі­сте­рі мен шы­ғы­ста­ры ту­ра­лы
есеп және қыз­мет­те­рі жос­па­ры­ның көр­сет­кіш­те­рі;
ин­ве­сти­ци­я­лар ту­ра­лы: қар­жы құ­рал­да­рын түр­ле­ріне қа­рай
топ­та­сты­ра оты­рып және олар­дың ба­лан­стық құ­нын, на­рық­тық
құ­нын, кі­рі­сті­лі­гін және са­тып алу мен са­ту­дың жал­пы со­ма­сын
көр­се­те оты­рып жа­сал­ған есеп­тер.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі тоқ­сан сай­ын тал­дау жа­сау үшін мы­на­дай
есеп­тер­ді ала­ды:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ак­тив­те­рі мен мін­де­те­ме­ле­рі­нің
кө­ле­мін са­лы­сты­ру ту­ра­лы есеп (гэп-тал­дау);
пай­ыз тәу­е­ке­лі бой­ын­ша жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
по­зи­ци­я­сы­на қы­сқа­ша тал­дау;
ва­лю­та­лар­дың ай­ыр­бас ба­ға­мы­ның ауыт­қу тәу­е­ке­ліне жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның ұшы­ра­уы­на қы­сқа­ша тал­дау;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның мен­шік­ті ка­пи­та­лын­да ағым­да­ғы
және бо­лжал­да­на­тын мұқ­тажды­ғы­на қы­сқа­ша тал­дау.
20.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ұй­ым­да­сты­ру-функ­ци­о­нал­дық
құ­ры­лы­мы мә­се­ле­ле­рі жө­нін­де­гі іш­кі құ­жат­тар, оның ішін­де:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры бө­лім­ше­ле­рі­нің неме­се
тәу­е­кел­ді­лік­ті бас­қа­ру жө­нін­де­гі, негіз­гі тәу­е­кел­дер­ді
тәу­ел­сіз ба­ға­лау мен тал­да­у­ға жа­у­ап бе­ре­тін, жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қор­ла­ры өт­кі­зе­тін опе­ра­ци­я­лар­мен бай­ла­ны­сты тұл­ға­ның өкі­лет­тікте­рі мен мін­дет­те­рін;
олар­дың функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­ріне сәй­кес ке­ле­тін жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қор­ла­ры ор­ган­да­ры­ның құ­ры­лы­мын;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қор­ла­ры қыз­мет­кер­ле­рі­нің ла­у­а­зым­дық
мін­дет­те­рі мен өкі­лет­тікте­рін;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры құ­ры­лым­дық бө­лім­ше­ле­рі
бас­шы­ла­ры­ның қыз­ме­тін ба­ға­лау тәр­ті­бі, оның ішін­де жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры қыз­ме­ті­нің мақ­сат­ты көр­сет­кіш­те­рін жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры орын­да­ма­ға­ны үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ке тар­ту неме­се ша­ра қол­да­ну­ды рет­тей­ді.
21.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру са­я­са­ты жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның бас­шы қыз­мет­кер­ле­рі­нің өкі­лет­ті­лі­гі мен функ­ци­о­нал­дық
мін­дет­те­рін рет­тей­тін, оның ішін­де қар­жы құ­рал­да­рын са­тып
алу/са­ту бой­ын­ша опе­ра­ци­я­лар­ды жүр­гі­зу­дің дұ­ры­стығ­ы­на қо­сар­лы
ба­қы­ла­уды және олар­мен бай­ла­ны­сты ба­қы­ла­уды қам­та­ма­сыз ету­ді
көз­дей­тін ере­же­ні қа­рас­ты­ра­ды.
22.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­тін
бас­қа­ру жө­нін­де­гі өкі­лет­тіктер мен функ­ци­я­лар­ды шо­ғыр­лан­ды­ру,
сон­дай-ақ кор­по­ра­тив­ті стра­те­гия бе­кіт­кен өт­кі­зі­ле­тін
опе­ра­ци­я­лар­дың жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның са­я­са­ты мен
рә­сім­де­ріне сәй­кест­і­гін ай­қын­дау бой­ын­ша бас­шы қыз­мет­кер­лер­ге
тек­се­ру жүр­гі­зе­ді.
23.
Тәу­е­кел­дер­ді және іш­кі ба­қы­ла­уды бас­қа­ру жө­нін­де­гі са­я­сат
ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі­нің мү­ше­ле­рін, бас­қар­ма­ны және жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның жа­у­ап­ты қыз­мет­кер­ле­рі­нің тәу­е­кел­дер­ді
бас­қа­ру жө­нін­де­гі өкі­лет­тікте­рін және функ­ци­о­нал­дық
мін­дет­те­рін ай­қын­дай­ды.
24.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне және
бас­қар­ма­ға ұсы­ны­ла­тын бас­қа­ру ақ­па­ра­ты­ның тіз­бе­сі ди­рек­тор­лар
ке­ңе­сі мен жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры бас­қар­ма­сы­ның
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі өз функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рін
ти­ісін­ше орын­да­уы үшін жет­кі­лік­ті бо­луы ке­рек.
25.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
бө­лім­ше­сі­нің және іш­кі аудит қыз­ме­ті қыз­мет­кер­ле­рі­нің
функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рі олар жүр­гі­зе­тін опе­ра­ци­я­лар­ға сәй­кес
ке­ле­ді.
26.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның зей­не­та­қы ак­тив­те­рі­мен жұ­мыс
жа­сау ке­зін­де­гі са­я­са­ты мы­на­лар­ды көз­дей­ді:
зей­не­та­қы­мен қам­сыздан­ды­ру ту­ра­лы шар­тта­ры­ның Қа­зақ­стан
Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­сы­мен сәй­кест­і­гін тек­се­ру рә­сім­де­рі;
са­лым­шы­лар­дың (алушы­лар­дың) дер­бес зей­не­та­қы шот­та­ры­на
қа­ра­жат­тың уақ­ты­лы тү­суі мен есеп­ке алу­дың се­нім­ді­лі­гін
қам­та­ма­сыз ете­тін рә­сім­дер, жи­нақ­тал­ған зей­не­та­қы
қа­ра­жа­ты­ның тө­лем­де­рі мен ауда­рым­да­ры;
зей­не­та­қы­мен қам­сыздан­ды­ру ту­ра­лы шар­ттар бой­ын­ша
са­лым­шы­лар­дың (алушы­лар­дың) ша­ғым­да­рын бел­гі­лен­ген мер­зім­де
қа­ра­у­ға ке­піл­дік бе­ре­тін, жи­нақ­тал­ған зей­не­та­қы қа­ра­жа­ты­ның
олар­ды ауда­ру неме­се тө­лем жа­сау ба­ры­сын­да жо­ғал­ған
жи­нақ­тал­ған зей­не­та­қы қа­ра­жа­ты­ның уақ­ты­лы қал­пы­на кел­ті­ру­ге
ке­піл­дік бе­ре­тін рә­сім­дер;
зей­не­та­қы ак­тив­те­рі мен зей­не­та­қы ак­тив­те­рін уақ­ты­лы
ин­ве­сти­ци­я­ла­у­ын есеп­ке алу­дың Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы
заң­на­ма­ла­ры­ның та­лап­та­ры­на сәй­кест­і­гі­нің мо­ни­то­рин­гін
қам­та­ма­сыз ете­тін рә­сім­дер;
қор­дың ко­мис­си­я­лық сый­а­қы­ның есеп­те­уі­нің дұ­ры­стығ­ын тек­се­ру;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның зей­не­та­қы ак­тив­те­рі мен
ин­ве­сти­ци­я­лық кі­рі­стен өн­ді­ріп алы­на­тын ко­мис­си­я­лық
сый­а­қы­сы­ның мөл­ше­рі, сон­дай-ақ жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
са­лым­шы­лар­ға (алушы­лар­ға) осы ақ­па­рат­ты ұсы­ну тәр­ті­бі.
27.
Іш­кі аудит жө­нін­де­гі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның са­я­са­ты:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры ұшы­ра­уы мүм­кін бар­лық
тәу­е­кел­дер­ді;
іш­кі аудит жүр­гі­зу­дің ауқы­мы мен жи­і­лі­гін;
іш­кі аудит­ті жүр­гі­зу ке­зін­де пай­да­ла­ны­ла­тын рей­тинг­тік
жүй­е­ні;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның іш­кі аудит­ті жүр­гі­зу жос­па­рын
жа­са­у­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар­ды ай­қын­дай­ды.
28.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті аудит са­я­са­ты­на сәй­кес функ­ци­я­ла­ры қар­жы
құ­рал­да­ры­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар­ды жүр­гі­зу­ді көз­дей­тін
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бар­лық бө­лім­ше­ле­ріне тұ­рақ­ты
іш­кі тек­се­ру жүр­гі­зе­ді.
29.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті аудит са­я­са­ты­на сәй­кес зей­не­та­қы
ак­тив­те­рі­нің есе­бі­нен жүр­гі­зі­ле­тін опе­ра­ци­я­лар­ға, зей­не­та­қы
ак­тив­те­рі­нің қа­ты­суы­мен жа­са­ла­тын мәмі­ле­лер­дің дұ­ры­стығ­ы­на
және ка­сто­ди­ан банк­тер­мен есеп­ке алу және құ­жат ай­на­лы­мы­ның
дұ­ры­стығ­ын са­лы­сты­ру­ды жү­зе­ге асы­рып, үне­мі іш­кі тек­се­ру
жүр­гі­зе­ді.
30.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің қыз­мет­кер­ле­рі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның бі­лік­ті­лік та­лап­та­ры­на сәй­кес ке­ле­ді, сон­дай-ақ
тек­се­ру жүр­гі­зі­ле­тін жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры
бө­лім­ше­ле­рі­нің қыз­ме­ті ту­ра­лы жұ­мыс тә­жі­ри­бе­сі мен қа­жет­ті
бі­лім­де­рі бар.
31.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның іш­кі са­я­са­ты тек­се­рі­ле­тін
бө­лім­ше­нің қыз­ме­тіне бай­ла­ны­сты бар­лық қа­жет­ті құ­жат­тар­ға,
оның ішін­де ком­мер­ци­я­лық, өзге де неме­се құ­пи­я­лық ре­жи­мі бар
құ­жат­тар­ға қол жет­кізу­ге іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің құқы­ғы
қа­рас­ты­ра­ды.
32.
Іш­кі аудит жө­нін­де­гі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның са­я­са­ты
бас­шы қыз­мет­кер­лер­дің неме­се жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
бас­қа бө­лім­ше­ле­рі­нің функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­рін орын­да­уда­ғы
тәу­ел­сіз­ді­гі және іш­кі аудит қыз­ме­ті­нің ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне
есеп бе­ру­ін бел­гі­лей­ді.
33.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның сырт­қы
ауди­тор­мен бір­ле­сіп жы­лы­на ке­мін­де бір рет жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның іш­кі ба­қы­лау жүй­е­сі­нен іш­кі және сырт­қы
ауди­тор­лар анық­та­ған кем­ші­лік­тер­ді тал­қы­лау үшін бір­лес­кен
кез­де­су­лер өт­кі­зе­ді.
34.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті олар­ды оң­тай­лы орын­дау мақ­са­тын­да, іш­кі
аудит нәти­же­ле­рі бой­ын­ша қа­был­дан­ған, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның бө­лім­ше­ле­рі жүр­гі­зе­тін және жос­пар­лай­тын іс-ша­ра­лар
мо­ни­то­рин­гін жү­зе­ге асы­ра­ды.
35.
Іш­кі са­я­сат­пен жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның кі­рі­сін
(шы­ғы­сын), оның ішін­де қыз­мет көр­се­ту­лер­дің ди­на­ми­ка­сын­да,
бө­лі­гін­де, қыз­мет түр­ле­рі бой­ын­ша, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның аумақ­тық және функ­ци­о­нал­дық бө­лім­ше­ле­рі бой­ын­ша ай
сай­ын ба­қы­лап оты­ра­тын жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бө­лім­ше­сі
бел­гі­ле­не­ді.
36.
Іш­кі са­я­сат­пен ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі­мен бел­гі­лен­ген жиын­тық
ли­мит­тер ше­гін­де, бө­лім­ше­лер­дің қыз­ме­тіне бай­ла­ны­сты
кі­рі­стер­ді (шы­ғы­стар­ды) бас­қа­ру жө­нін­де­гі жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры бө­лім­ше­ле­рі­нің өкі­лет­тікте­рі қа­рас­ты­ры­ла­ды.
37.
Бас­қар­ма заң­на­ма­мен сәй­кес ең аз та­лап еті­ле­тін дең­гей­де
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның мен­шік­ті ка­пи­та­лы­ның сәй­кест­і­гін
қам­та­ма­сыз ете­ді.
38.
Бас­қар­ма ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі­мен бел­гі­лен­ген жиын­тық ли­мит­тер
ше­гін­де қар­жы құ­рал­да­ры­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар­ды жү­зе­ге
асы­ра­тын жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның әр­бір бө­лім­ше­ле­рі­нің
тәу­е­кел ли­ми­тін ай­қын­дай­ды.
39.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жүр­гі­зі­л­ген тек­се­ру­лер нәти­же­ле­рі
бой­ын­ша жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры қыз­мет­кер­ле­рі­нің
зей­не­та­қы­мен қам­та­ма­сыз ету са­ла­сын­да­ғы Қа­зақ­стан
Рес­пуб­ли­ка­сы заң­на­ма­сын, ха­лы­қа­ра­лық стан­дарт­тар­ды,
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­тін рет­тей­тін Қа­зақ­стан
Рес­пуб­ли­ка­сы­ның нор­ма­тив­тік құқық­тық ак­ті­ле­рін иге­ру дең­гей­ін ай­қын­дай­ды.
40.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті қар­жы­лық қыз­мет көр­се­ту­дің жа­ңа түр­ле­рін
ен­дір­ген кез­де, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қор­ла­ры­ның қыз­ме­тін
рет­тей­тін Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның нор­ма­тив­тік құқық­тық
ак­ті­ле­рін сақ­та­у­мен бай­ла­ны­сты, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
қо­сым­ша еле­улі тәу­е­кел­де­рін пай­да бо­лу мүм­кін­ді­гін ба­ға­лай­ды.
41.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі және жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ак­ци­о­нер­ле­рі бас­қар­ма­сы­ның жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
қар­жы­лық көр­сет­кіш­те­рін ба­ға­лау мүм­кін­ді­гін қам­сыздан­ды­ра­тын
қар­жы­лық және бас­қар­ма­лық есеп бе­ру­ле­рін ұсы­ну мер­зім­де­рі мен
ны­сан­да­рын бе­кіт­ті.
42.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі тұ­рақ­ты негіз­де ин­ве­сти­ци­я­лық ше­шім­ді
және олар­ға ұсы­ным­дар­ды тал­дай­ды.
43.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі іш­кі ба­қы­ла­уды және тәу­е­кел­дер­ді
бас­қа­ру­ды жақ­сар­ту жө­нін­де­гі сырт­қы ауди­тор­лар­дың қо­ры­тындыс­ын
тал­дай­ды.
44.
Есеп және есеп­ті­лік жө­нін­де­гі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
са­я­са­ты, со­ны­мен бір­ге жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ауди­тін
тек­се­ру ба­ры­сын­да мы­на­дай мә­се­ле­лер­ді қа­рас­ты­ра­ды:
күн сай­ын­ғы ба­лан­стар­ды өң­де­удің дұ­ры­стығ­ын;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның есеп са­я­са­ты­ның қар­жы есе­бі­нің
ха­лы­қа­ра­лық стан­дарт­та­ры­на сәй­кест­і­гін;
қар­жы есеп­те­рі­мен бух­гал­тер­лік негіз­сіз ай­ла-әре­кет жа­сау
фак­ті­ле­рі­нің бо­луын;
мен­шік­ті және зей­не­та­қы ак­тив­те­рін есеп­ке алу­дың дұ­ры­стығ­ын;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның есеп бе­ру са­я­са­тын­да бел­гі­лен-
ген та­лап­тар­ға есеп­ке алу әді­сте­рі мен есеп бе­ру­ді құ­ра­с­ты­ру-
дың сәй­кес ке­лу­ін;
жыл­дық есеп­те­гі тәу­е­кел­дер құ­ры­лы­мы мен мөл­ше­рі­нің жи­нақ­тау-
шы зей­не­та­қы қо­ры­ның то­лық­қан­ды және дұ­рыс ашып көр­се­ту­ін.
45.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі бө­лім­ше:
тәу­е­кел­дер­ді тал­дау мен ба­ға­ла­у­ға қа­жет­ті ақ­па­рат­тар­ды
жи­нау про­це­сін ұй­ым­да­сты­ра­ды;
әді­сте­ме­ні әзір­лей­ді және же­тіл­ді­ре­ді, тәу­е­кел­дер­ді тал­дау
мен ба­ға­лау про­це­сін ұй­ым­да­сты­ра­ды;
тәу­е­кел­дер дең­гей­ін тө­мен­де­ту жө­нін­де­гі ша­ра­лар­ды
жос­пар­лай­ды;
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру әді­сте­ме­ле­рін, оның ішін­де зей­нет
ак­тив­те­рі есе­бі­нен алын­ған қар­жы құ­рал­да­рын хеджир­леу
прин­ципте­рін әзір­лей­ді;
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі ша­ра­лар­дың орын­да­луын
ба­қы­лай­ды.
46.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның тәу­е­кел­де­рін бас­қа­ру жө­нін­де­гі
бө­лім­ше­лер­дің қыз­мет­кер­ле­ріне қой­ы­ла­тын бі­лік­ті­лік
та­лап­та­рын­да тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі функ­ци­о­нал­дық
мін­дет­тер­ді жү­зе­ге асы­ру үшін бі­лік­ті­лі­гі мен жұ­мыс
тә­жі­ри­бе­сіне сәй­кес ке­ле­тін өтіл­дің бо­луын қа­рас­ты­ра­ды.
47.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның бө­лім­ше­сі сырт­қы және іш­кі қар­жы ак­тив­те­рі ры­но­гы­ның
те­ріс да­муы жағ­дай­ын­да кі­рі­сті­лі­гі мен өтім­ді­лі­гі, зей­нет
ак­тив­те­ріне әсер ете­тін ба­ға­лау әді­сте­ме­сін қол­да­на­ды.
48.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі бө­лім­ше:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ба­лан­стық есеп­те­рін, сон­дай-ақ
кі­рі­стер мен шы­ғы­стар­ды;
өтім­ді­лік­тің тө­мен­де­уін, қар­жы құ­рал­да­ры ба­ға­сы­ның өзге­ру­ін
тал­дай­ды.
49.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі бө­лім­ше мы­на­дай фак­тор­лар­дың:
ел тәу­е­ке­лі­нің;
ва­лю­та тәу­е­ке­лі­нің;
қар­жы құ­рал­да­рын мер­зі­мі­нен бұ­рын өтеу тәу­е­кел­де­рі­нің;
эми­тент­тің рей­тин­гін өзге­ру тәу­е­кел­де­рі­нің зей­не­та­қы
ак­тив­те­ріне, ти­ім­ді­лі­гі мен өтім­ді­лі­гіне ық­пал ету­ін бо­лжай­ды.
50.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі бө­лім­ше стресс-те­сті­ле­уді
өт­кі­зу­ді ұй­ым­да­сты­ра­ды және оның нәти­же­ле­рін ры­н­ок­та те­ріс
фак­тор­лар өсе ба­с­та­ған жағ­дай­да же­дел іс-қи­мыл­дар жа­са­у­ға
пай­да­ла­на­ды.
Қар­жы құ­рал­да­ры­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар­ды жүр­гі­зу
51.
Қо­сар­лан­ған ба­қы­лау жүй­е­сі:
фронт- және бэк-офи­стер­ді бө­лу­ді;
бэк-офи­стің фронт-офи­стің опе­ра­ци­я­ла­ры­ның жай-күй­ін уақ­ты­лы
тек­се­ру мүм­кін­ді­гін;
қо­сар­лан­ған ба­қы­лау жүй­е­сі қа­ты­су­шы­лар ара­сын­да­ғы ық­ти­мал
ке­лі­сім­дер­ді шек­теу ша­ра­ла­рын;
фронт пен бэк-офи­стер­де және бө­лім­ше­лер­де­гі қыз­мет­тік
мін­дет­тер­ді бір ға­на тұл­ға­ның қа­тар орын­да­уы­на тый­ым са­лу­ды
қа­рас­ты­ра­ды.
52.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның тәу­е­кел­де­рі бас­қа­ру­ға қа­жет­ті
ақ­па­рат­ты жи­нау бой­ын­ша жүй­е­сі бар.
53.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті және сырт­қы ауди­тор­лар тәу­е­кел­дер­ді
бас­қа­ру бө­лім­ше­сін­де, бух­гал­тер­лік есеп және есеп­ті­лік­ті жүр­гізу­ге жа­у­ап бе­ре­тін жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қор бө­лім­ше­сі
ұсын­ған мә­лі­мет­тер­дің нақ­ты­лы­ғын тек­се­ре­ді.
54.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі қар­жы құ­рал­да­ры бой­ын­ша
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ай­қын­да­ған әділ құн­ның дұ­ры­стығы-
на мо­ни­то­ринг жүр­гі­зе­ді.
55.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ке­зең-ке­зе­ңі­мен жиын­тық ли­мит­ті
анық­тай­ды.
56.
Мәмі­ле­лер­ді жү­зе­ге асы­ра­тын жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
бө­лім­ше­сі жұ­мыс кү­ні ішін­де жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
бас­қар­ма­сы­на қар­жы құ­рал­да­ры бой­ын­ша жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның по­зи­ци­я­сын ұсы­на­ды.
57.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі қар­жы құ­рал­да­ры бой­ын­ша ли­мит­тер­ді және
"stор-loss" ли­мит­те­рін бел­гі­леу ере­же­сін ай­қын­дау рә­сім­де­рін
бел­гі­лей­ді.
58.
Бас­қар­ма ше­тел ва­лю­та­ла­ры­ның әр­бір тү­рі мен бар­лық ва­лю­та­лар
бой­ын­ша спот, фор­вард, своп опе­ра­ци­я­ла­ры­ның ха­лы­қа­ра­лық
прак­ти­ка­сын­да қа­был­дан­ған по­зи­ци­я­лар бой­ын­ша ли­мит­тер­ді
бел­гі­лей­ді.
59.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі спот және фор­вард
опе­ра­ци­я­ла­рын өтеу мер­зім­де­рін бас­қа­ру үшін ак­тив­тер мен
мін­дет­те­ме­лер­ді өтеу мер­зім­де­рі­нің күн сай­ын­ғы кесте­сін
пай­да­ла­на­ды.
60.
Бас­қар­ма жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры ин­ве­сти­ци­я­лық
опе­ра­ци­я­ла­ры­ның күн­де­лік­ті мо­ни­то­рин­гі рә­сім­де­рін бе­кі­те­ді.
61.
Ин­ве­сти­ци­я­лар порт­фе­лі бой­ын­ша кі­рі­стер/шы­ғы­стар ту­ра­лы
есеп­пен бір­ге мо­ни­то­ринг нәти­же­ле­рі бас­қар­ма мен жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне ай сай­ын ұсы­ны­ла­ды.
62.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі қар­жы құ­рал­да­ры­ның,
эми­тент­тің тү­рі, ай­на­лыс мер­зім­де­рі, ва­лю­та түр­ле­рі мен
ин­ве­сти­ци­я­лау мақ­сат­та­ры бой­ын­ша жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
ин­ве­сти­ци­я­лық порт­фе­лі­нің мо­ни­то­рин­гін жү­зе­ге асы­ра­ды.
63.
Құ­ры­лым­дау рә­сім­де­рі:
ай­ы­на ке­мін­де бір рет на­рық­тық құ­ны бой­ын­ша ин­ве­сти­ци­я­лар
порт­фе­ліне қай­та ба­ға­лау жүр­гі­зу­ді;
жар­ты жыл­да ке­мін­де бір рет әр­бір есеп­ті ке­зең үшін
қа­ра­жат­тар­ды, кі­рі­стер­ді/шы­ғы­стар­ды тар­ту құ­нын ес­ке­ре оты­рып,
ин­ве­сти­ци­я­лар­дың қар­жы нәти­же­ле­ріне ба­ға­лау жүр­гі­зу­ді
қа­рас­ты­ра­ды.
64.
Бас­қар­ма қар­жы құ­рал­да­ры­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар бой­ын­ша
ша­ма­дан тыс шы­ғы­стар­ды бол­дыр­мау жө­нін­де­гі, оның ішін­де қар­жы
құ­рал­да­ры ры­но­гын­да­ғы ба­ға­лар­дың бір­ден өзге­ру­і­мен бай­ла­ны­сты
шұ­ғыл рә­сім­дер­ді ай­қын­дай­ды.
65.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры олар­дың ры­н­ок­тық құ­ны­ның
ди­на­ми­ка­сын ес­ке­ре оты­рып, қар­жы құ­рал­да­ры­мен жа­сал­ған
опе­ра­ци­я­лар­дан түс­кен кі­рі­стер­дің/шы­ғы­стар­дың өзге­рі­сте­ріне
тал­дау жүр­гі­зе­ді.
66.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры бо­лжал­да­на­тын жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның ба­лан­стан тыс опе­ра­ци­я­ла­рын өтеу кө­ле­мін
ес­ке­ре оты­рып, өтім­ді­лік ба­қы­ла­у­ын жү­зе­ге асы­ра­ды.
67.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі сый­а­қы мөл­шер­ле­ме­сі­нің
өзге­ру­іне се­зім­тал ак­тив­тер мен мін­дет­те­ме­лер жө­нін­де­гі
дю­ра­ция көр­сет­кіш­те­рі­нің мо­ни­то­рин­гін тұ­рақ­ты түр­де жүр­гі­зе­ді.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қор­ла­ры­ның опе­ра­ци­я­лық қыз­ме­тін,
ақ­па­рат­тық жүй­е­ні және бас­қа­ру ақ­па­ра­ты­ның жүй­е­сін
функ­ци­я­ла­уды қам­та­ма­сыз ету­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар
68.
Іш­кі рә­сім­дер рет­тей­ді:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның опе­ра­ци­я­лық қыз­ме­тін бас­қа­ру­ды
қам­та­ма­сыз ете­тін бө­лім­ше­ні;
ба­ға­лы қа­ға­з­дар ры­но­гын­да опе­ра­ци­я­лар­ды жүр­гі­зу­дің
тех­ни­ка­лық тәр­ті­бін;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қор жүр­гі­зе­тін опе­ра­ци­я­лар­дың
бух­гал­тер­лік есе­бін;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның опе­ра­ци­я­ла­ры­на және олар­дың
есе­біне қо­сар­лы ба­қы­ла­уды;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның құ­жат ай­на­лы­мы­на ба­қы­ла­уды;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қор мін­дет­те­ме­ле­рі­нің орын­да­луын
ба­қы­лау, оның ішін­де ауда­рым тәр­ті­бін сақ­тау және жи­нақ­тал­ған
зей­не­та­қы қа­ра­жа­тын тө­леу;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ка­сто­ди­ан банк­ке бе­ре­тін
зей­не­та­қы ак­тив­те­рін ин­ве­сти­ци­я­лық бас­қа­ру­ды жү­зе­ге асы­ра­тын
ұй­ым, оның ішін­де ұсы­ны­л­ған ақ­па­рат­тың сәй­кес­сіз­ді­гін
анық­та­ған жағ­дай­да іс-әре­кет­ті ку­әлан­ды­ру және рет­теу
рә­сім­де­рін;
ақ­па­рат­ты бе­ру ке­зін­де тұ­лға­лар жа­у­ап­кер­ші­лік­те­рі­нің
рә­сім­де­рін;
жи­нақ­тал­ған зей­не­та­қы қа­ра­жа­ты есеп­те­уле­рі ал­го­ритмде­рі­нің
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның заң­на­ма­ла­ры­на қой­ы­ла­тын та­лап­тар­ға
сәй­кест­і­гін тек­се­ру рә­сім­де­рі, оның ішін­де шар­тты бір­лік
құ­ны­ның есеп ай­ы­ры­су­ла­ры, шар­тты бір­лік­тің са­ны, зей­не­та­қы
жар­на­ла­рын есеп­теу, жи­нақ­тал­ған зей­не­та­қы қа­ра­жа­ты­ның
ауда­рым­да­ры және тө­лем­де­рі және дұ­рыс емес жар­на­лар­ды
қай­та­ру, зей­не­та­қы ак­тив­те­рі мен ин­ве­сти­ци­я­лық кі­рі­стен
тү­се­тін ко­мис­си­я­лық сый­а­қы­ны өн­ді­ріп алуын рет­тей­ді.
69.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жар­ты жыл­да ке­мін­де бір рет бө­лім­ше­лер­ге
олар­дың ба­ға­лы қа­ға­з­дар­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар­ды жүр­гі­зу­дің
опе­ра­ци­я­лық тех­ни­ка­сын сақ­та­уын, есеп­ке алу жур­на­лын­да ба­ға­лы
қа­ға­з­дар­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар­дың се­нім­ді және уақ­ты­лы
көр­се­ті­лу­ін ба­ға­лау мақ­са­тын­да тек­се­ру жүр­гі­зе­ді.
70.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті же­ке ка­пи­тал мен жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы
қо­ры­ның кі­рі­сте­рі мөл­ше­ріне сай кел­мей­тін кі­рі­стер және
тәу­е­кел­дер­ді қа­был­дау опе­ра­ци­я­ла­рын жү­зе­ге асы­ру ке­зін­де
асы­ра пай­да­ла­ну оқи­ға­ла­рын анық­тау және ал­дын алу мақ­са­тын­да
опе­ра­ци­я­лар­ды тек­се­ре­ді.
71.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның де­ректер­ді элек­трон­дық өң­деу жүй­е­сін жос­пар­ла­у­ға, әзір­ле­у­ге және функ­ци­я­ла­у­ға қа­ты­сты ере­же­ле­рі мен бас­шы­лық­та­ры бар.
72.
Элек­трон­дық өң­деу жүй­е­сін ба­қы­ла­уды жү­зе­ге асы­ра­тын және де­ректер­ді өң­деу мә­се­ле­ле­ріне жа­у­ап бе­ре­тін жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры тұ­лға­ла­ры­ның жұ­мыс са­ла­сы­на сәй­кес бі­лік­ті­лі­гі және тә­жі­ри­бе­сі бо­ла­ды.
73.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі бе­кіт­кен тек­се­ру­лер жос­па­ры­на сәй­кес тек­се­ру жүр­гі­зе­ді.
74.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жүр­гі­зі­л­ген тек­се­ру­лер нәти­же­сі бой­ын­ша тұ­рақ­ты түр­де бас­қар­ма мен ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне ха­бар­лай­ды.
75.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі­нің ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған
жүй­е­ден шық­қан және кір­ген кез­де рұқ­сат бе­ру дең­гей­ін тек­се­ру
жүй­е­сі бар.
76.
Бас­қар­ма ма­ңы­зды кі­лт­тер­ді, оның ішін­де де­ректер­дің ақ­па­рат
ба­за­сы­на элек­трон­дық кі­лт­тер­ді ба­қы­лау жө­нін­де­гі ақ­па­рат­тық
қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі рә­сім­де­рін бе­кі­те­ді және
жа­у­ап­кер­ші­лі­гін бел­гі­лей­ді.
77.
Рә­сім­дер:
өрт қа­уіп­сіз­ді­гі­нің, сей­смо­ло­ги­я­лық ор­нық­ты­лық­тың
та­лап­та­ры­на жа­у­ап бе­ре­тін де­ректер­дің ақ­па­рат ба­за­сы­ның
тех­ни­ка­лық ке­шен­де­ріне ар­нал­ған оқ­шау үй-жай­лар­дың;
ав­то­ном­ды электр қу­а­ты­ның;
ре­зерв­те­гі ком­пью­тер­лер мен же­лі­лік ком­му­ни­ка­ци­я­лар­дың
мін­дет­ті түр­де бо­луын қа­рас­ты­ра­ды.
78.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры де­ректер­дің жүй­е­лік-ма­ңы­зды
бағ­дар­ла­ма­лық файл­да­ры мен файл­дар­дың ре­зерв­тік кө­шір­ме­ле­рін
үне­мі қа­лып­та­сты­ра­ды.
79.
Тө­тен­ше жағ­дай­лар рә­сім­де­рі ком­пью­тер­лік ор­та­лық­тар үшін
жүйе жұ­мысын­да тө­тен­ше ір­кі­лі­стер болған жағ­дай­да­ғы ере­же­лер
мен бас­шы­лық­тар­ды қа­рас­ты­ра­ды.
80.
Де­ректер­дің және құ­пия ақ­па­рат­тың сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету
жө­нін­де­гі іш­кі ба­қы­лау са­я­са­ты мы­на­лар­ды көз­дей­ді:
құ­пия са­на­ты­на жат­қы­зы­ла­тын ақ­па­рат тіз­бе­сін;
құ­пия ақ­па­ра­ты бар құ­жат­тар­ды тір­кеу тәр­ті­бі, рә­сім­деу,
тір­кеу, есеп­ке алу және сақ­та­уды;
құ­пия ақ­па­рат­қа жі­бе­рі­ле­тін тұ­лға­лар­дың ла­у­а­зым­да­рын
көр­се­те оты­рып, құ­пия ақ­па­рат­қа рұқ­сат бе­ру тәр­ті­бін.
81.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі тех­ни­ка­лық
про­бле­ма­лар­дың есеп­ке алу па­рақ­та­рын тол­ты­ра­ды және олар
бой­ын­ша есеп бе­ру жүр­гі­зі­ле­ді.
82.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі про­бле­ма­лар­дың туу
се­беп­те­рін ба­қы­лай­ды, олар ту­ра­лы ақ­па­рат жүй­е­сін
дай­ын­да­у­шы­лар­ға ха­бар­лай­ды және олар­дың қай­та­ла­нуын бол­дыр­мау
үшін тү­зе­ту ша­ра­ла­рын қа­был­дай­ды.
83.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі осын­дай про­бле­ма­лар­дың
си­па­тын үне­мі тал­дай­ды.
84.
Рә­сім­дер:
рұқ­са­ты бар шек­те­улі ақ­па­рат де­ректе­рі­нің тіз­бе­сін;
рұқ­сат алу тәр­ті­бін;
ақ­па­рат де­ректе­ріне рұқ­сат­ты ба­қы­лау тәр­ті­бін;
ақ­па­рат де­ректе­ріне рұқ­са­ты бар тұ­лға­лар­дың тіз­бе­сін
көз­дей­ді.
85.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі тоқ­са­ны­на ке­мін­де бір
рет ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған де­ректер ба­за­сы­ның функ­ци­я­ла­нуын
қам­та­ма­сыз ете­тін тех­ни­ка­лық ке­шен­дер­ге тек­се­ру жүр­гі­зе­ді.
86.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі тоқ­са­ны­на бір рет
тех­ни­ка­лық ке­шен­дер­дің жай-күйі ту­ра­лы бас­қар­ма­ға
ақ­па­рат ұсы­на­ды.
87.
Ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету бө­лім­ше­сі де­ректер­дің
ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған ба­за­сын бас­қа­ру тер­ми­нал­да­рын
пай­да­ла­ну­дың мо­ни­то­рин­гін жүр­гі­зе­ді және сәй­кестен­ді­ре­ді,
оның ішін­де олар жүр­гіз­ген опе­ра­ци­я­лар­дың тү­рі мен кө­ле­мі­нің
пай­да­ла­ну­шы­ның функ­ци­о­нал­дық мін­дет­те­ріне сәй­кест­і­гін
ба­қы­лай­ды.
88.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­рын­да пай­да­ла­ну­шы­ның же­ке ба­сын
сәй­кестен­ді­ру­ге мүм­кін­дік бе­ре­тін жүйе бар.
Қазақстан Республикасы Қаржы
нарығын және қаржы ұйымдарын
реттеу мен қадағалау агенттігі
Басқармасының 2007 жылғы 30 сәуірдегі
N 133 қаулысына 5-қосымша
Жинақтаушы зейнетақы қорына орындауға міндетті қосымша талаптар критерийлері
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру жүй­е­сін ұй­ым­да­сты­ру
1.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның кор­по­ра­тив­тік стра­те­ги­я­сын­да
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры қыз­ме­ті­нің қы­сқа мер­зім­ді (бір
жы­л­ға дей­ін) және ұзақ мер­зім­ді (бір жыл­дан он жы­л­ға дей­ін)
мақ­сат­та­ры ай­қын­дал­ған.
2.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ұзақ мер­зім­ді стра­те­ги­я­сы
бұ­рын жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның қыз­ме­тіне те­ріс әсер
ет­кен фак­тор­лар­ды жою мақ­са­тын­да жа­сал­ған және тұ­рақ­ты
же­тіл­ді­рі­ліп оты­ра­ды .
3.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі тәу­е­кел­дер­мен (кре­дит тәу­е­ке­лі, про­цент
тәу­е­ке­лі, өтім­ді­лік­ті жо­ғал­ту тәу­е­ке­лі, ва­лю­та тәу­е­ке­лі)
бай­ла­ны­сты жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның стра­те­ги­я­сы­на,
са­я­са­ты­на және рә­сім­де­ріне қай­шы ке­ле­тін опе­ра­ци­я­лар­ды жа­сау
мүм­кін­ді­гін бол­дыр­мау мақ­са­тын­да мо­ни­то­ринг жүр­гі­зе­ді.
4.
Тәу­е­кел­ді бас­қа­ру функ­ци­я­сын жү­зе­ге асы­ра­тын жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның бө­лім­ше­сі зей­не­та­қы ак­тив­те­ріне ық­пал ету
әді­сте­ме­сін, қар­жы құ­рал­да­ры­ның те­ріс ди­на­ми­ка­сы жағ­дай­ын­да
іш­кі және сырт­қы ры­н­ок­та­ры­ның кі­рі­сті­лі­гі мен өтім­ді­лі­гін
пай­да­ла­на­ды.
5.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру функ­ци­я­ла­рын жү­зе­ге асы­ра­тын
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның бө­лім­ше­сі әлу­ет­ті және ық­ти­мал
тәу­е­кел­ді біл­ді­ре­тін іш­кі және сырт­қы эко­но­ми­ка­лық
фак­тор­лар­ды сәй­кестен­ді­ре­ді және тал­дай­ды, олар­дың жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның қар­жы көр­сет­кіш­те­ріне ық­па­лы­ның дә­ре­же­сін
ба­ға­лай­ды.
6.
Бас­қар­ма ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі бе­кіт­кен жиын­тық ли­мит­тер
бө­лі­гін­де өт­кі­зі­ле­тін опе­ра­ция түр­ле­рі бой­ын­ша же­ке ал­ған­да
тәу­е­кел­дер­дің рұқ­сат мөл­ше­ріне ли­мит­ті ай­қын­дай­ды,
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның атал­ған ли­мит­тер­ді сақ­та­уын
ба­қы­ла­удың ти­ім­ді ша­ра­ла­рын қа­был­дай­ды.
7.
Бас­қар­ма олар­дың ай сай­ын­ғы есе­бі негі­зін­де тәу­е­кел­дер­дің
түр­ле­рі бой­ын­ша жиын­тық ли­мит­тер­ді сақ­та­уын ба­қы­лай­ды.
8.
Бас­қар­ма жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры бө­лім­ше­ле­рі­нің әлу­ет­ті
және ық­ти­мал тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру­да­ғы са­я­сат­ты сақ­та­уын
ба­қы­лай­ды, жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры бө­лім­ше­ле­рі­нің олар
үшін бел­гі­лен­ген ли­мит­тер ше­гін­де тәу­е­кел­дер мөл­ше­рін сақ­тау
мо­ни­то­рин­гін жү­зе­ге асы­ра­ды.
9.
Бас­қар­ма жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның жүр­гіз­ген
опе­ра­ци­я­ла­ры­ның түр­ле­рі бой­ын­ша тәу­е­кел­дер­ді бө­лу, яғ­ни
мен­шік­ті ка­пи­тал мен тө­лем қа­бі­лет­ті­гін сақ­тау мақ­са­тын­да,
олар­ға бай­ла­ны­сты тәу­е­кел­ді ес­ке­ре оты­рып, қар­жы
құ­рал­да­ры­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар­дың құ­ры­лы­мын және кө­ле­мін
қа­лып­та­сты­ру са­я­са­тын қол­да­на­ды және оны жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның жа­у­ап­ты бө­лім­ше­ле­рі­нің орын­да­уын ба­қы­лай­ды.
10.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның әр­та­рап­та­ну са­я­са­тын іс­ке
асы­ру­ды қам­та­ма­сыз ете­тін, сон­дай-ақ уәкі­лет­ті ор­ган
бел­гі­ле­ген әр­та­рап­та­ну нор­ма­ла­рын сақ­тау мо­ни­то­рин­гін жү­зе­ге
асы­ру­ға мүм­кін­дік бе­ре­тін ұй­ым­дық-функ­ци­о­нал­дық және
опе­ра­ци­я­лық құ­ры­лы­мы бар.
11.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ағым­да­ғы қар­жы жағ­дайы ту­ра­лы
ақ­па­рат фор­ма­ты және олар бой­ын­ша қа­был­да­ған тәу­е­кел­дер
бас­қа­ру есе­бі­нің бел­гі­лі бір ны­сан­да­ры тү­рін­де
стан­дарт­тал­ған, олар оның ішін­де кре­дит­тік, пай­ы­здық
тәу­е­кел­де­рін, өтім­ді­лік­ті жо­ғал­ту тәу­е­ке­лін, ва­лю­та
тәу­е­ке­лін, ел­дің (транс­ферт) тәу­е­кел­де­рін сәй­кестен­ді­ре­ді
және өл­шей­ді, сон­дай-ақ тәу­е­кел­дер­ге ұшы­рау дә­ре­же­сін,
бел­гі­лен­ген ли­мит­тер ше­гін­де олар­дың сақ­та­луын ай­қын­дай­ды.
12.
Бө­лім­ше­лер қа­был­да­на­тын тәу­е­кел­ді ес­ке­ре оты­рып,
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның кү­ті­ле­тін кі­рі­сте­рін ба­ға­ла­уды
(есеп­те­уді) жүр­гі­зе­ді.
Қар­жы құ­рал­да­ры­мен жа­са­ла­тын опе­ра­ци­я­лар­ды жүр­гі­зу
13.
Мәмі­ле­лер­ді бас­қа­ру жө­нін­де­гі іш­кі са­я­сат бы­лай­ша
рет­те­ле­ді:
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ак­тив­тер (мін­дет­те­ме­лер)
құ­ры­лы­мы­на бай­ла­ны­сты өтім­ді­лік­ті жо­ғал­ту тәу­е­ке­лін анық­тау;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ак­тив­тер (мін­дет­те­ме­лер)
құ­ры­лы­мы­на бай­ла­ны­сты ва­лю­та­лық тәу­е­кел­ді анық­тау;
туын­ды қар­жы құ­рал­да­ры­мен опе­ра­ци­я­лар­ға ти­е­сі­лі
тәу­е­кел­дер­ді анық­тау;
жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ры­н­ок­тық тәу­е­ке­ліне өл­шем
жа­сау ке­зін­де­гі пай­да­ла­ны­ла­тын мо­дель­дер;
тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі­нің ди­рек­тор­лар ке­ңе­сіне
және бас­қар­ма­ға ры­н­ок­тық тәу­е­кел бой­ын­ша жи­нақ­та­у­шы
зей­не­та­қы қо­ры­ның по­зи­ци­я­ла­ры ту­ра­лы есе­бін ұсы­ну
ке­зең­ді­лі­гі;
қар­жы ры­но­гы­ның жай-күй­і­мен бай­ла­ны­сты ба­ға тәу­е­ке­лін
ай­қын­дау;
тәу­е­кел­дер­дің бас­қа түр­ле­рін ай­қын­дау.
14.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры ба­ға ак­тив­тер мен мін­дет­те­ме­лер
бой­ын­ша тәу­е­кел­дер­ді және кі­рі­стер­ді/шы­ғы­стар­ды ба­қы­лай­ды
және олар­дың құ­ны­на күн сай­ын­ғы ба­ға­лау жүр­гі­зе­ді.
15.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры қар­жы құ­ра­лы­ның на­рық­тық құ­ны
бол­ма­ған жағ­дай­да қар­жы­лық есеп бе­ру жағ­дай­ын­да қар­жы­лық
есеп бе­ру­дің ха­лы­қа­ра­лық стан­дар­ты­на сәй­кес осы қар­жы
құ­ра­лы­ның құн­сызда­нуы­на тест жүр­гі­зе­ді.
16.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры әр опе­ра­ци­я­лық күн ішін­де қар­жы
құ­рал­да­ры­мен жа­сал­ған опе­ра­ци­я­лар­дан түс­кен
кі­рі­стер/шы­ғы­стар­ға жүй­е­лі ба­ға­лау жүр­гі­зе­ді.
17.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ба­ға
тәу­е­ке­лін ес­ке­ре оты­рып, қар­жы құ­ра­лы­ның құ­нын ай­қын­дау
рә­сім­де­рін бе­кіт­ті.
18.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры қар­жы құ­ра­лы­ның құ­нын ба­ға­ла­уды
тәу­е­кел­ді ба­ға­лау мо­де­лі­нің және ағым­да­ғы ба­ға­лар­ды ры­н­ок­тық
ба­ға­ға кел­ті­ру негі­зін­де жүр­гі­зе­ді, со­ны­мен бір­ге
стресс-те­стинг және бэк-те­стинг өт­кі­зе­ді.
19.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры тәу­е­кел­ді ба­ға­лау нәти­же­ле­рін
және қар­жы құ­рал­да­ры­мен опе­ра­ци­я­лар­ды жа­са­у­ға ше­шім қа­был­дау ба­ры­сын­да тұ­рақ­ты стресс-те­стинг­тер­ді пай­да­ла­на­ды.
20.
Бас­қар­ма қар­жы құ­рал­да­ры үшін "stop-loss" ли­мит­те­рі­нің
диа­па­зо­нын пай­да­ла­на­ды.
21.
Іш­кі аудит қыз­ме­ті жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры­ның
"stop-loss" ли­ми­тін ай­қын­дау ере­же­ле­рін қол­да­нуын тек­се­ре­ді.
22.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі қар­жы құ­рал­да­ры бой­ын­ша
ли­мит­тер­дің бір­дей­лі­гіне қар­жы құ­рал­да­ры ры­но­гы­ның ауқы­мы
мен ди­на­ми­ка­сы­на және қар­жы құ­рал­да­ры­ның өтім­ді­лі­гіне сәй­кес
тал­дау жүр­гі­зе­ді.
23.
Тәу­е­кел­дер­ді бас­қа­ру бө­лім­ше­сі ке­мін­де жар­ты жыл­да бір рет стресс-те­стинг өт­кі­зе­ді және оның нәти­же­сін ры­н­ок­та­ғы
қо­лай­сыз фак­тор­лар­дың өсу ба­ры­сын­да шұ­ғыл іс-әре­кет
жос­па­ры­на пай­да­ла­на­ды.
24.
Жи­нақ­та­у­шы зей­не­та­қы қо­ры ак­тив­тер­ді және мін­дет­те­ме­лер­ді
бас­қа­ру са­я­са­ты­на сәй­кес туын­ды қар­жы құ­рал­да­ры кө­ме­гі­мен
ва­лю­та­лық тәу­е­кел­ді уақ­ты­лы хеджир­леу рә­сім­де­рін пай­да­ла­на­ды.
25.
Ди­рек­тор­лар ке­ңе­сі ашық ва­лю­та­лық по­зи­ци­я­лар бой­ын­ша
ли­мит­тер­ді және ва­лю­та­лық нет­то-по­зи­ция ли­ми­тін анық­тай­ды.