"Техникалық реттеу туралы" Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 9 қарашадағы Заңына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы
Үкі­ме­ті­нің
2008 жы­л­ғы 29 та­мы­зда­ғы
N 803 қа­улы­сы­мен
бе­кі­ті­л­ген
"Өндірістік объектілердегі сигналдық түстерге, белгілеулерге және қауіпсіздік белгілеріне қойылатын талаптар" техникалық регламенті 1. Қолданылу аясы

1. Осы "Өндірістік объектілердегі сигналдық түстерге, белгілеулерге және қауіпсіздік белгілеріне қойылатын талаптар" техникалық регламенті (бұдан әрі - техникалық регламент) Қазақстан Республикасының "Өрт қауіпсіздігі туралы" 1996 жылғы 22 қарашадағы, "Қауіпті өндірістік объектілердегі өнеркәсіптік қауіпсіздік туралы" 2002 жылғы 3 сәуірдегі, " Қауіпсіздік және еңбек қорғау туралы " 2004 жылғы 28 ақпандағы, "Техникалық реттеу туралы" 2004 жылғы 9 қарашадағы Заңдарын іске асыру мақсатында әзірленді.

3) қауіпсіздік белгісі - адамдарды тікелей немесе ықтимал қауіп жөнінде ескеруге, белгілі бір әрекеттерге тыйым салуға, кеңес беруге немесе рұқсат беруге арналған сигналдық және қарама-қарсы түстерді, графикалық символдарды және (немесе) түсіндіру жазуларын пайдалану арқылы, сондай-ақ пайдалануы қауіпті және (немесе) зиянды факторлардың әсерлерін болдырмайтын немесе төмендететін объектілер мен құралдардың орналасқан жері туралы ақпараттары бар белгілі бір геометриялық формадағы түстік графикалық бейне;

17) жарық сүзгіш қабыршақтар - жарық өткізу құрылымы бар және түстік графикалық бейнені жасауға және оны табиғи және физикалық әсерлерден қорғауға арналған, өзі жабысатын типті мөлдір желім қабатымен жабдықталған, акрил негізіндегі түстердің стандартты гаммасындағы түссіз және түрлі-түсті қабыршақтар;

18) сигналдық түс - қауіпті және (немесе) зиянды факторлардың көздері болуы мүмкін өрт техникасына, өртке қарсы немесе басқа қорғаныш құралдарына, қауіпсіздік белгілері мен сигналдық белгілеулерге, тікелей немесе ықтимал қауіптілікке, жабдықтардың, машиналардың, механизмдердің немесе құрылмалардың элементтерінің жұмыс түйіндеріне адамдардың назарын аударуға арналған түс;

19) сигналдық белгілеу - қауіптілікті, сондай-ақ нұсқаулар мен ақпаратты белгілеу мақсатында сигналдық және қарама-қарсы түстерді пайдаланып құрылмалардың, қабырғалардың, қоршаулардың, жабдықтардың, машиналардың, механизмдердің (немесе олардың элементтерінің), таспалардың, шынжырлардың, бағандардың, бөгеуші кедергілердің, қалқандардың бет жақтарында жазылған түстік графикалық бейне;

5. Сигналдық түстерді, белгілеулер және қауіпсіздік белгілерін қауіптілікте, қауіпті жағдайда, қауіпті жағдайдың алдын алуда, қауіпті жағдайды елемеген жағдайдың ықтимал нәтижесін хабарлауда, белгілі бір әрекеттердің ұйғарымы немесе талаптарында, сондай-ақ белгілі бір ақпаратты хабарлауда өндірістік объектілердегі адамдардың назарын аудару үшін қолданған жөн.

6. Түрін, өлшемдерін таңдау, қолданылу тәртібі, саны, сигналдық белгілеулер мен қауіпсіздік белгілерін орнату орындары мен орналасуы осы техникалық регламенттің, мемлекеттік, мемлекетаралық, сондай-ақ Қазақстан Республикасының аумағында қолдануға рұқсат етілген халықаралық стандарттардың, құрылыс және санитарлық-эпидемиологиялық ережелер мен нормалардың, қауіпсіздік және еңбекті қорғау, өрт қауіпсіздігі ережелерінің белгіленген тәртіпте бекітілген талаптарына сәйкес келуге тиіс.

1) қауіпсіздік белгілері мен сигналдық белгілеулерді өткізер алдында оларды зиян келтірудің және қабылдаудың ықтимал қатерлерін, қауіпсіздіктің тиісті шараларын бағалау үшін қажетті ілеспе құжаттамамен (пайдалану бойынша нұсқаулармен, сапа паспортымен, сәйкестік сертификатымен, сәйкестік туралы декларациямен, техникалық немесе нормативтік құжаттамамен және т. б.) қамтамасыз етуге;

Қосымша қауіпсіздік белгілерін пайдалану жабдықтарында, машиналары мен механизмдерінде орналастыруды (орнатуды) пайдаланушы ұйым жүзеге асырады.
Учаскелерде немесе объектінің уақытша қауіптіге жатқызылған орындарында оларды пайдалану мерзімі біткен соң алып тастайтын, тасымалданатын қауіпсіздік белгілері орнатылады.

18. Сигналдық белгілеулер мен қауіпсіздік белгілерін жасау кезінде пайдаланылатын материалдар үшін (полимер қабыршақтар мен пластиктер үшін) Қазақстан Республикасының аумағында қолдануға рұқсат етілген мемлекеттік, мемлекетаралық, халықаралық стандарттардың талаптарына сәйкес өрт қауіптілігі көрсеткіштері анықталуға тиіс.

Қауіпсіздік белгілері мен сигналдық белгілеулердің түстік графикалық бейнелерін көзбен қабылдауды күшейту үшін қарама-қарсы - ақ немесе қара түстермен үйлестіріп қолданған жөн.
Қарама-қарсы түстерді графикалық символдар мен түсіндірме жазуларды орындау үшін пайдаланған жөн.
Сигналдық түстердің мағынасы, қолданылу саласы және оларға сәйкес контрасты түстер техникалық регламенттің 1-қосымшасында келтірілді.

адамдар үшін қауіптілік көзі болуы мүмкін жабдықтардың, машиналар мен механизмдердің жақтарын, құрылмаларын (немесе құрылма элементтерінің), бұйымдарын, түйіндері мен элементтерін, қоршаулар мен басқа да қорғаныш құрылғылары мен бұғаттау жүйелерінің жақтарын белгілеу;
өрт техникасын, инвентарьды, өртке қарсы және жеке қорғаныш құралдарын, олардың элементтерін, белгілеу, өрт автоматикасы қондырғыларының, түтінге қарсы қорғаныш жүйелері мен өзін қорғау құралдарының қолмен іске қосу түймелерін табу;
қауіпсіздік белгілері, сигналдық белгілеулер, эвакуация жоспарлары және қауіпсіздікті қамтамасыз етудің көзбен шолу құралдары;
жарық беретін (сәулелік) қауіпсіздік құралдарын (сигналдық шамдар, табло);
эвакуация жолдарын белгілеу үшін қолданылуға тиіс.

механизмдер мен машиналардың ажырату, оның ішінде апатты құрылғыларын белгілеу;
жабдықтардың, машиналар мен механизмдердің ашық тоқ жүргізу элементтері бар шкафтарының қақпақтарының (есіктерінің) ішкі жақтарын;
крандардың саптары, қысымды апатты (мәжбүрлеп) түсіру, түтін - және жылуды жою жүйелерінің түймелерін;
кернеу асты жұмыс күйінде тұрған май ажыратқыштардың тұрғын;
өрт техникасының алуан түрлерін, өртке қарсы қорғаныш құралдарын, жедел тануды талап ететін олардың элементтерін (өрт машиналары, гидрант-бағаналардың жер бөліктерін, от сөндіргіштер, баллондар, өрт автоматикасын қолмен іске қосу жүйелерінің (қондырғыларының) құрылғыларын, хабарландыру құралдары, өртке қарсы қызметпен тікелей байланыс телефондары, сорғылар, өрт стендтері, суға арналған бөшкелер, сондай-ақ шелектер, күректер мен балталар) белгілеу;
өрт саймандары мен от сөндіргіштерді бекітуге арналған ақ түсті өрт қалқандарының жиектері. Жиектерінің ені 30 мм бастап 100 мм шамасында болуға тиіс;
от сөндіргіштің, қолмен іске қосатын өрт сөндіру қондырғысының, өрт сигнал беру жабдығының түймешіктерін табу орындарын белгілеуге арналған жолақтардың көлденең орналасқан кесінділері түріндегі құрылыс құрылмаларының (қабырғалар, бағаналар) элементтерінің өрнектері;
Жолақтардың ені 150 мм бастап 300 мм шамасында болуы керек. Жолақтар жұмыс орындары мен өтпе жолдардан көзбен қабылдауға қолайлы биіктікте қабырғалар мен бағаналардың жоғарғы бөлігінде орналасуы қажет;
сигналдық шам және технологиялық процестің бұзылғаны немесе қауіпсіздік жағдайларының бұзылғаны туралы хабар беретін "Дабыл", "Ақаулылық" деген ақпараты бар табло;
қарпығыш құрылғыларды, өндірістік қондырғылар мен өнеркәсіптік роботтарды белгілеу;
уақытша қоршауларды немесе қауіпті аймақтардың, учаскелердің, аумақтардың, шұңқырлардың, котловандардың, химиялық, бактериологиялық және радиациялық ластану орындарының уақытша қоршауларының, сондай-ақ кіруге уақытша тыйым салынған басқа да орындардың, аймақтардың, учаскелердің шекараларында орнатылатын уақытша қоршаулардың элементтерін белгілеу;
тыйым салатын қауіпсіздік белгілері мен өрт сөндіру, өрт кезінде адамдарды құтқару құралдары орналасқан орындары, өрт автоматикасы, қол өрт хабарландырушылар және өртке қарсы сумен жабдықтау көздерінің қондырғыларын (жүйелерін) іске қосу туралы ақпараттары бар өрт қауіпсіздігі белгілері үшін қолданылады.

жедел тануды қажет етпейтін (өрт хабарландырушылары, өртке қарсы сумен жабдықтау желілерінің құбыржолдары, өрт сөндіру қондырғыларының суландырғыштары) өртке қарсы орнатылатын стационарлық қорғаныш құралдарын (олардың элементтерін) белгілеу үшін;
түсінбестік пен абыржудан аулақ болу үшін эвакуация жолдарына (тыйым салатын қауіпсіздік белгілері мен өрт қауіпсіздігі белгілерінен басқа) пайдалануға тыйым салынады.

жұмыс істейтіндердің жарақат алуына себеп болуы мүмкін құрылыс элементтері мен олардың құрылмаларын: төмен бөренелерді, еден жазықтығының шығыңқы жері мен төмен түсіп кетуін, аса көрінбейтін баспалдақтарды, пандустарды, құлау қаупі бар орындарды (тиеу платформалары, жүк түп асты, қоршалмаған алаңқайлардың, люктердің, ойықтардың жиектері және т.б.), өтулердің тарылуын, аса көрінбейтін тірек таяныштарды, түйіндерді, бағаналарды, зауытішілік көліктерінің қарқынды қозғалыс орындарындағы тіректер мен тіреулерді белгілеу;
адамдардың абайсыз жұмыс істеуі кезінде қауіптілік төндіретін жабдықтардың, машиналар мен механизмдердің түйіндері мен элементтерін: қозғалмалы ашық түйіндерді, биіктікте жүргізілетін жұмыстарға, сондай-ақ үнемі төбеге ілінген немесе жұмыс кеңістігіне шығыңқы технологиялық арқаулар мен механизмдердің алаңдардың қоршау құрылмаларының қозғалмалы элементтерінің (тегістеу шеңберлерінің, жоңғыштардың, тісті дөңгелектердің, жетекті белдіктер мен шынжырлардың) толық жабылмайтын қоршауларының қоршау құрылғыларының жиектерін белгілеу;
пайдаланған кезде көлік құралдарының, көтергіш-көлік жабдықтарының және жол-құрылыс машиналарының элементтерінің, жүк көтергіштердің алаңшаларының, электрокар бамперлері мен бүйір беттерінің, экскаватор тиеуіштерінің, арбаларының, бұру платформалары мен жебелерінің бүйір беттерінің, автотиеуіштердің қарпығыштары мен алаңшаларының, ауыл шаруашылығы машиналарының жұмыс мәрімдерінің, жүк көтеру крандарының элементтері мен жүк ілгектерінің құрсамаларының қауіпті элементтерін белгілеу;
жылжымалы жинақтау құрылғыларының, олардың элементтері мен жүк қарпығыш айлабұйым элементтерінің, аударғыштардың, маңдайшалардың, көтергіштердің қозғалмалы бөліктерін, жинақтау мұнаралары мен сатыларының қозғалмалы бөліктері;
қақпақтардың, есіктердің, қаптамалар мен бақылау, жөндеу және реттеу үшін мерзімді қолжетімділікті қажет ететін жабдықтардың, машиналардың, механизмдердің қозғалмалы түйіндері мен элементтерінің орналасқан жерін жауып тұратын басқа да қоршаулардың ішкі жақтары;
тұрақты немесе уақытша қоршаулардың немесе қауіпті аймақтардың, учаскелердің, аумақтардың: ойықтарда, шұңқырларда, котловандарда, шығару алаңдарында, сатылардың, балкондардың, аражабындардың және биіктен құлау мүмкін болатын тұрақты қоршаулардың шекараларында орнатылатын қоршаулардың элементтері;
сыйымдылық және құрамында қауіпті немесе зиянды заттары бар технологиялық жабдықтарды белгілеу;
эвакуациялаған жағдайда үнемі бос тұруға тиісті алаңшаларды (өрт дабылын беру орнының жанындағы, өртке қарсы қорғаныш, хабарлау, алғашқы медициналық көмек көрсету, өрт сатылары құралдарына келу орнының жанындағы эвакуациялық шығу мен кіру алаңшаларын) белгілеу;
ескертетін қауіпсіздік белгілері үшін қолданылуға тиіс.
Өту жолында болуы мүмкін жол-құрылыс машиналары мен көтеру-көлік жабдықтары үшін көлбеу 45 о бұрышта 1:1 бастап 1,5:1 дейінгі қатынасында сигналдық қызыл және сары түстердің, сигналдық сары және қара түстердің кезектесетін жолақтары түріндегі ескерту бояуларын қолдануға рұқсат етіледі.
Олар тәуліктің қараңғы мезгілінде өту жолында болған жағдайда көлбеу 45 о бұрышта 1:1 бастап 1,5:1 дейінгі қатынасында сигналдық қызыл және сары түстердің, сигналдық сары және қара түстердің кезектесетін жолақтары түріндегі жарық қайтарғыш материалдардың көмегімен ескерту белгісін қолдану қажет.
Жолақтардың ені табиғи (әдеттегі) және бос көру қабылдауы жағдайларына қарай белгіленеді.

жарқырайтын (жарықтық) сигналдық индикаторларды және нұсқаулық немесе рұқсат беруге арналған басқа сигналдық құрылғыларды бояу үшін;
ұйғарымдық және нұсқау беретін қауіпсіздік белгілері үшін қолданылуы қажет.

қауіпсіздікті (қауіпсіз орындарды, аймақтарды, қауіпсіз жағдайды);
жабдықтардың қалыпты жұмыс режімі мен технологиялық процестердің жай-күйі туралы хабар беретін декомпрессорлық камераларды, сигналдық шамдардың орналасқан жерлерін;
эвакуация жолдарын;
"ШЫҒУ", "ЕХІТ", "ВЫХОД" деген ақ жазулары бар жарық таблоларға немесе шырақтарға шығуларды;
медициналық және санитарлық мәнді эвакуациялық қауіпсіздік белгілері мен қауіпсіздік белгілерін белгілеу үшін қолданылады.

4) техникалық регламенттің 29-тармағы бойынша беттерді, түйіндер мен элементтерді бояу үшін немесе қауіпсіздік белгілері мен сигналдық белгілеулерді дайындау үшін пайдаланылатын сигналдық және қарама-қарсы түстердің материалының әрбір түріне техникалық регламенттің 2 және 3-қосымшаларының талаптарына сәйкес осы материалдың бақылау (эталондық) үлгілерін әзірлеу керек және жылтырын, бетінің фактурасы мен материалдың химиялық құрамын ескере отыра рұқсат етілетін түстен ауытқуын белгілеу қажет.

Сигналдық және қарама-қарсы материалдардың бақылау (эталондық) үлгілері келісілуге және белгіленген тәртіпте бекітілуге тиіс.

2) сигналдық белгілеуді құрылыс құрылмаларының, ғимараттар мен құрылыстардың элементтерінің, көлік құралдарының, машиналардың, жабдықтардың, механизмдердің беттеріне, сондай-ақ қауіпсіздікті қамтамасыз етуге арналған бұйымдар мен заттардың, оның ішінде электрмен жабдықтаудың автономдық немесе апат көздерінен сыртқы немесе ішкі электрлік жарық беруі бар бұйымдардың беттеріне салады.

кедергілерге тап келу қауіптерін, сүріну және құлап қалу қауіптерін;
жүктің, заттардың құлауы, құрылмалар мен олардың элементтерінің бұзылуы мүмкін болатын аумақтарда қалу қауіптерін;
аумақтардың (учаскелердің) химиялық, бактериологиялық, радиациялық немесе басқа да ластану аймақтарында қалу қаупін;
қауіпті өндірістің бақылау-өткізу пункттерін және бөгде адамдарға кіруге тыйым салынған басқа да орындарды;
өрт қауіпті, апатты, апатты-құтқару, жөндеу, құрылыс және басқа да арнайы жұмыстарды жүргізу орындарын;
түйіндердің құрылыс және сәулет элементтерін (бағаналарды, бұрыштарды және шығыңқы жерлерді) және жұмыс аймағына шығыңқы жабдықтардың, машиналардың, механизмдердің, арқаулардың элементтерін немесе адамдардың болуы мүмкін кеңістікті;
қозғалыс жолақтарының шекараларын (мысалы құрылыс жұмыстарын жүргізу аймағында жұмыс істейтіндерге арналған өтулер, жол жұмыстарын жүргізу аймағындағы көлік құралдарының қозғалыстары);
алаңдарды, құрылмаларды, аймақтарды және техникалық регламенттің 29-тармағының талаптарына сәйкес келуін;
техникалық регламенттің 29-тармағының талаптарына сәйкес жабдықтардың, машиналардың, механизмдердің түйіндері мен элементтерін;
спорттық жарыстарды (велотректерді, автомобиль және шаңғы трассаларын) немесе қызықты шараларды өткізу орындарының шекараларын белгілеу мақсатында қолданған жөн.

2) егер кедергілер мен қауіптілік орындары тұрақты болатын болса, олар кезектесетін сары-қара жолақтары бар сигналдық белгілеулермен, егер кедергілер мен қауіптілік орындары уақытша сипатта, мысалы жол, құрылыс және апатты-құтқару жұмыстары болса, қауіптілік кезектесіп келетін қызыл-ақ жолақтары бар сигналдық белгілеулермен белгіленуге тиіс.

сигналдық белгілеулердің түрі мен орындалуын;
объектінің өлшемдерін немесе орналасу орнын;
сигналдық белгілеу жеткілікті көрінетін және өзінің мағыналық мәні бойынша танылатын арақашықтықты ескере отыра таңдалуға тиіс.

Негізгі қауіпсіздік белгілерінің ішінде қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша талаптардың бір мағыналық мәні болады. Негізгі белгілерді жекелеп немесе құрама немесе топтық қауіпсіздік белгілерінің құрамында пайдаланады.
Қосымша қауіпсіздік белгілерінің ішінде түсіндірме жазуы болады, оларды негізгі белгілермен үйлестіріп қолданады.
Құрама және топтық қауіпсіздік белгілері негізгі және қосымша белгілерден тұрады және қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша кешенді талаптардың тасымалдаушысы болып табылады.

1) қауіпсіздік белгілері қолданылатын материалдардың түрлері бойынша фотолюминесцентті, жарық қайтаратын, оларды орнату жағдайларына қарай: қауіптілік түріне, ықтимал қауіпті жағдайларға және қауіпсіздікті қамтамасыз ету жағдайларына: белгіні орнату орнына, тәулік ішінде жарық беру деңгейі, қауіпсіздік белгісінің түріне қарай ішкі жарық беруі бар немесе жарқырамайтын болуы керек.

4) фотолюминесцентті қауіпсіздік белгілері табиғи жарық беру және электрлік шамдармен сыртқы жарық берудің көмегімен белгі бетінің 25 лк жарық берудің ең төменгі деңгейінің тәулік бойы қамтамасыз етуі кезінде жарық көздерінің апатты өшуі мүмкін орындарда, сондай-ақ апат, өрт немесе басқа төтенше жағдайлар кезінде қауіпті аймақтан адамдардың өздігінен шығуын қамтамасыз ету үшін фотолюминесцентті эвакуациялық жүйелердің элементтері ретінде қолданылуға тиіс.

Ішкі жарық беруі бар қауіпсіздік белгілері апатты немесе электрмен қамтамасыз етудің автономды көздеріне қосылуы қажет.

6) эвакуация жолдарында орнатылған өрт қауіпсіздігі белгілері (техникалық регламенттің 12-қосымшасы), эвакуациялық қауіпсіздік белгілері (техникалық регламенттің 13-қосымшасы), сондай-ақ медициналық және санитарлық мәнді қауіпсіздік белгілері (техникалық регламенттің 13-қосымшасы И.2-01 коды) фотолюминесцентті материалдарды қолданып немесе жарық қайтарғыш материалдарда фотолюминесцентті символдар мен түсіндірме жазуларды пайдаланып электрмен жабдықтаудың апатты немесе автономды көздеріне қосылған сыртқы немесе ішкі жарықтандыру беттеріне орындалуы қажет.
Эвакуация жолдарының бағытын көрсету үшін фосфоресценттеуші материалдардан жасалған меңзерді қолдануға рұқсат етіледі.

7) жарық қайтаратын қауіпсіздік белгілерін жарық қайтарғыш материалдардан орындайды (бір мезгілде жарық қайтаратын және жарқырамайтын материалдарды пайдаланып), олар бақылаушы жағынан бағытталған олардың беттерін жарық будасымен (сәулесімен) жарықтандырған кезде көзге сәулеленіп, олардың беттерін бақылаушы жағынан жарық бағытталмаған жарықтандыру кезінде сәулеленбеген болып көрінеді (мысалы жалпы жарықтандыру кезінде).

1 тип - сыртқы тегіс беті бар жабық мөлдір полимер қабатпен жабылған сфералық линзалардан (микрошынышариктерден) жасалған оптикалық жүйелері бар орташа қарқынды жарық қайтару қабыршықтары;
2 тип - капсулаға жабылған және сыртқы тегіс беті бар жабық мөлдір полимер қабатпен жабылған сфералық линзалардан (микрошынышариктерден) жасалған оптикалық жүйелері бар жоғары қарқынды жарық қайтару қабыршықтары;
3 тип - сыртқы тегіс беті бар жабық мөлдір полимер қабатпен жабылған жалпақ жақты призматикалық линзалар түріндегі оптикалық жүйелері бар қабыршықтар. 3 типті материалдар жарық қайтарудың жоғарғы коэффициенттерімен сипатталуы қажет.

жарықты ықтимал апатты ажырату бар болғанда, электрмен жабдықтаудың апатты немесе автономды көздері болмағанда қауіпсіздік белгілері мен сигналдық белгілеулер үшін;
тәулік бойы көрудің қолайсыз жағдайлары кезінде қауіпсіздік белгілері мен сигналдық белгілеулер үшін (150 лк аспайтын жарықтану кезінде);
сыртқы орналастырудың қауіпсіздік белгілері мен сигналдық белгілеулер үшін;
қауіпті аймақтардың, шұңқырлардың, котловандардың, химиялық, бактериологиялық және радиациялық ластанулар орындарының, сондай-ақ кіруге уақытша тыйым салынған басқа да учаскелердің шекараларында орнатылатын уақытша қоршаулардың элементтерінің өндірісі үшін;
ескертетін қауіпсіздік белгілері мен өрт қауіпсіздігі белгілері үшін;
бағаналар, тіреулер, тіректер сияқты құрылыс құрылмаларын, зауыттық ішкі, тиеу немесе басқа көліктердің қозғалысы орындарындағы өтулерді белгілеу үшін;
көлік құралдарының пайдалану кезіндегі қауіпті элементтерін белгілеу үшін;
жол-құрылыс машиналары мен көліктік-көтеру жабдықтары үшін;
жеке жарық көздерін (туннельдер, шахталар мен метролар) пайдаланып жұмыстар жүргізу орындарында;
аэропорттардағы қауіпсіздік белгілері, қосымша белгілер және сигналдық белгілеулер үшін қолданылуға тиіс.

Жалпақ қауіпсіздік белгілері бір жағынан (бір жақты), сонымен қатар екі жағынан да (екі жақты) бейнелеумен жасалуы керек.
Көлемді белгілердің тиісті, көп жақты жағынан екі және одан да көп түстік графикалық бейнесі болуы қажет (мысалы тетраэдр, пирамида, текше, октаэдр, призма немесе параллелепипед жақтарында).
Көлемді белгілердің түстік графикалық бейнесі екі және одан да көп түрлі бағыттарда бақылануға тиіс.
Көлемді қауіпсіздік белгілерінің беттерінің сыртқы немесе ішкі электрлік жарықтануы (жарық беруі) болуы қажет.
Сыртқы немесе ішкі жарықтануы бар қауіпсіздік белгілері электрмен жабдықтаудың апатты немесе автономды көздеріне қосылған болуы керек.
Сыртқы орналастырудың жалпақ және көлемді қауіпсіздік белгілері сыртқы электр жабдықтау желісінен жарықтануы қажет.

қоршаған ортаны көзбен табиғи және еркін қабылдау жағдайларында олар арналған адамдардың көру шегінде орналасуы;
табиғи және (немесе) жасанды жарық беру кезінде оны қоршаған фонда жақсы көрінуі;
назарды аудармауы және адамдардың өзінің кәсіби немесе басқа қызметтерін орындаған кезінде қолайсыздықтар тудырмауы;
өту жолдарын, өтпелерді бөгемеуі, жүктерді тасымалдауға кедергі келтірмеуі;
өзі жататын объектіге тікелей жақын орналасуы;
бөтен заттармен бөгелмеуі және қауіп тудырмауы;
эвакуациялық шығуларды, өрт техникасының және (немесе) автоматикасының орналасқан жерін көрсететін аттас қауіпсіздік белгілерінің арасындағы арақашықтық 60 м аспауға тиіс.

Қауіпсіздік белгілерін қақпалар мен есіктерде орналастыру кақпалардың немесе есіктердің қалпына байланысты болмайтын (ашық, жабық) белгіні қабылдауды ескере отыра орындалуы қажет. "Шығу" және "Қосымша шығу" деген эвакуациялық қауіпсіздік белгілері шығуға апаратын есіктердің үстінде ғана орналасуы керек.
Объектіден (учаскеден) кіруде (шығуда) орналасқан қауіпсіздік белгілері олардың күші объектіге (учаскеге) тұтастай таралатынын білдіруі тиіс.
Жекелеген учаскелердегі және (немесе) үй-жайлардағы қауіпсіздік ережелері мен талаптарын сақтаған жағдайда олар үшін кәсіпорын (объекті, учаске, үй) үшін тұтастай тыйым салынған белгілі бір жұмыстарды (әрекеттерді, қызметтерді) орындауға рұқсат беретін қауіпсіздік белгілерін орнатуға рұқсат беріледі.
Қажет жағдайда қауіпсіздік белгілерінің қолданылу аймағын шектеу керек, сәйкес нұсқауды қосымша белгіде түсіндірме жазуда келтірген жөн.

4) қауіпсіздік белгілерін оларды орнатқан орындарда бекіту үй-жайлар мен жабдықтарды механикалық жинау уақытында оларды сенімді ұстап тұруды, сондай-ақ ықтимал ұрлап кетуден қорғауды қамтамасыз ету үшін бұрандалар, тойтарма шегелер, желім немесе басқа тәсілдер мен бекіту тетіктерінің көмегімен жүзеге асыруға рұқсат етіледі.
Жарық қайтарғыш материалдарды қолданып жасалған қауіпсіздік белгілерін бекіту элементтері олардың беттерін бүлдірмеуі және осы техникалық регламентте белгіленген сипаттамаларды нашарлатпауы қажет. Айналып тұрған бекіту элементтерінің бастиектерін жарық қайтару беттерінен бөліп тұруға арналған нейлон тығырықтарды қолдануға рұқсат етіледі.

тыйым салатын белгілер;
ескерту белгілері;
өрт қауіпсіздігі белгілері;
ұйғарым белгілері;
эвакуациялық белгілер және медициналық және санитарлық мәнді белгілер;
нұсқау белгілері.

Сигналдық қызыл түсінің үлесі тыйым салатын белгілердің жалпы ауданынан 35% кем болмауға тиіс.
Көлденең қызыл жолақ көлденеңге 45 о бұрышта төменнен оң жақ үстінен көлбеу орындалады.
Көлденең қызыл жолақ белгінің графикалық символымен үзілмеуі керек.
Графикалық символ қара түсті болуы қажет.
Белгінің ортасында түсіндірме жазуы бар тыйым салатын белгілерді қолдануға рұқсат етіледі. Сонымен қатар көлденең қызыл жолақты салмайды. Жазу қара немесе қызыл түспен орындалуы қажет.
Кодтары, түстік графикалық бейнелері, мағыналық мәндері, орналастыру (орнату) орындары және тыйым салатын қауіпсіздік белгілерін қолдану бойынша нұсқаулар техникалық регламенттің 9-қосымшасында белгіленген.

Белгінің жалпы ауданынан сигналдық сары түстің үлесі 50 %-нан кем болмауға тиіс.
Графикалық символ қара түсті болуы қажет.
Жиектің түсі сары немесе ақ болуы қажет.
Кодтары, түстік графикалық бейнелері, мағыналық мәндері, орналастыру (орнату) орындары және ескертетін қауіпсіздік белгілерін қолдану бойынша нұсқаулар техникалық регламенттің 10-қосымшасында белгіленген.

Сигналдық көк түс белгінің жалпы ауданының 50% кем болмауға тиіс.
Кеңес беретін қауіпсіздік белгілерінің графикалық символы ақ түсті болуы керек.
Кодтары, түстік графикалық бейнелері, мағыналық мәндері, орналастыру (орнату) орындары және кеңес беретін қауіпсіздік белгілерін қолдану бойынша нұсқаулар техникалық регламенттің 11-қосымшасында белгіленген.

Сигналдық қызыл түс белгінің жалпы ауданының 50 %-нан кем болмауға тиіс.
Өрт қауіпсіздігі белгілерінің графикалық символы ақ түсті болуы керек.
Өрт қауіпсіздігі белгілерінде түсіндірме жазу салуға рұқсат етіледі. Жазу қызыл фонда ақ түспен немесе ақ фонда қызыл түспен орындалуы мүкін.
Тік бұрыш формасындағы өрт қауіпсіздігі белгісінің сол жақ бөлігіне өртке қарсы қорғаныш құралдарын (оның элементтерін) бейнелейтін графикалық символды, ал оң жақ бөлігінде - түсіндірме жазуды жазу қажет.
Кодтары, түстік графикалық бейнелері, мағыналық мәндері, орналастыру (орнату) орындары және өрт қауіпсіздік белгілерін қолдану бойынша нұсқаулар техникалық регламенттің 12-қосымшасында белгіленген.

Сигналдық жасыл түс белгінің жалпы ауданының 50 %-нан кем болмауға тиіс.
Кеңес беретін қауіпсіздік белгілерінің графикалық символы мен эвакуациялық қауіпсіздік белгілері мен медициналық және санитарлық мәнді қауіпсіздік белгілерінің түсіндірме жазуы ақ түсті болуы керек.
Кодтары, түстік графикалық бейнелері, мағыналық мәндері, орналастыру (орнату) орындары және эвакуациялық қауіпсіздік белгілері мен медициналық және санитарлық мәнді белгілерді қолдану бойынша нұсқаулар техникалық регламенттің 13-қосымшасында белгіленген.

Сигналдық көк түс белгінің жалпы ауданының 50 %-нан кем болмауға тиіс.
Кеңес беретін қауіпсіздік белгілерінің графикалық символы ақ түсті болуы керек.
Нұсқау қауіпсіздік белгілерінің графикалық символы мен түсіндірме жазуы ақ түсті болуы керек.
Кодтары, түстік графикалық бейнелері, мағыналық мәндері, орналастыру (орнату) орындары және нұсқау қауіпсіздік белгілерін қолдану бойынша нұсқаулар техникалық регламенттің 14-қосымшасында белгіленген.

Қосымша қауіпсіздік белгілерін негізгі қауіпсіздік белгілерімен үйлестіріп қолданған және негізі қауіпсіздік белгілерінің күшін нақтылау, шектеу немесе күшейту қажет болған жағдайларда, сондай-ақ ақпарат үшін қолданған жөн.
Қосымша қауіпсіздік белгілерін негізі қауіпсіздік белгілерінен төмен немесе оң жағынан немесе сол жағынан орналастыруға рұқсат етіледі.
Қосымша белгінің ұзындығы диаметрінен немесе қауіпсіздік белгісінің сәйкес жақтарының ұзындықтарынан аспауға тиіс, сонымен катар олардың арасында ені 0,02 диаметр саңылау немесе белгінің жақтары қалуға тиіс.
Қосымша қауіпсіздік белгілерінің формасы - тік бұрыш; негізгі бетінің түсі - техникалық регламенттің 8-қосымшасының кестесінде келтірілген негізі қауіпсіздік белгісінің түсіне сәйкес немесе ақ; жиегінің түсі - қара немесе қызыл; көмкермесінің түсі - ақ немесе сары (сары түстің негізі беті үшін).
Қызыл, көк немесе жасыл негізгі беттері бар қосымша белгілерге көмкерме салмайды.
Ақ немесе сары негізгі беттері бар қосымша белгілерді көмкермесіз орындауға рұқсат етіледі.
Түсіндірме жазба мен меңзерлер қара (ақ немесе сары негізгі беттер үшін) және ақ (қызыл, көк немесе жасыл негізгі беттер үшін) болуға тиіс.

тыйым салатын және кеңес беретін белгілер үшін d шеңберінің диаметріне;
ескерту белгілері үшін b үшбұрышының қабырғасына тең болуы қажет.
Сонымен катар түстік графикалық бейненің негізі мен қауіпсіздік белгілерінің өлшемдерінің қатынасы техникалық регламенттің 1, 2 және 3-қосымшасындағы суреттеріне сәйкес келуге тиіс.

L
H = --- (1)
Z
мұндағы L - белгіні тану арақашықтығы;
Z - арақашықтық фактор.
Z арақашықтық факторы қауіпсіздік белгісі бетінің сәулеленуіне байланысты болады және мына мәндерге:
40 - 150 лк бастап 300 лк дейінгі табиғи немесе жасанды жарық беру кезіндегі жағдайлардағы қалыпты жарықтандырылған қауіпсіздік белгілері үшін;
65 - 300 лк бастап 500 лк дейінгі жарық беру кезіндегі қауіпсіздік белгілері үшін;
25 - 30 лк бастап 150 лк дейінгі жарық беру кезіндегі қауіпсіздік белгілері үшін сәйкес келуге тиіс.
Қалыпты табиғи немесе жасанды жарық беру кезіндегі (Z = 40 кезіндегі) негізгі қауіпсіздік белгілерінің және L, 25 м дейінгі танудың қажетті арақашықтығына арналған орташаланған өлшемдер техникалық регламенттің 15-қосымшасының 1-кестесінде келтірілген.

Қосымша белгілердің биіктігін жазу жолдарының санына қарай арттыруға рұқсат етіледі.

4) беті 500 лк астам ең төменгі жарықтандырылуы (немесе жарықтылығы) бар сыртқы немесе ішкі электрлік жарықтануы бар қауіпсіздік белгілерінің қалыпты жарықтандырылған белгілермен салыстырғанда қосарланған арақашықтық факторы, сондай-ақ техникалық регламенттің 15-қосымшасындағы 1-кестеде келтірілген мәндермен салыстырғанда қосарланған тану арақашықтығы болуға тиіс. Аталған қауіпсіздік белгілерінің өлшемдерін қалыпты жарықтандырылған белгілердің өлшемдерімен салыстырғанда екі есе төмендетуге рұқсат етіледі.

Дөңгелектеу радиустары:
үш бұрышты формалы белгілерде - 0,05b;
мұндағы, b - үшбұрыштың жағы;
шаршы формалы белгілерде - 0,04а;
мұндағы, а - шаршының қабырғасы;
тік бұрыш формалы белгілерде - 0,02а аспауға тиіс;
мұндағы, а - тік бұрыштың кішкентай қабырғасы.

Құрама белгінің тік бұрышты блогының түсі - ақ.
Түсіндірме жазу фонының түсі - ақ немесе негізгі қауіпсіздік белгісінің түсі.
Түсіндірме жазудың түсі - ақ немесе сары түс үшін қара; ақ фон үшін - қызыл; қызыл, көк немесе жасыл фон үшін - ақ.
Жиегінің түсі - қара немесе қызыл.
Көмкермесінің түсі - ақ.

Топтық белгілердің тік бұрышты блоктары беттерінің түсі - ақ.
Жазу фонының түсі - ақ немесе негізгі қауіпсіздік белгісінің түсі.
Жазудың түсі - қара немесе негізгі қауіпсіздік белгісінің түсі.
Жиегінің түсі - қара немесе қызыл.
Көмкермесінің түсі - ақ.

Жиексіз топтық және құрама белгілерді пайдалануға рұқсат етіледі.

Негізгі қауіпсіздік белгісі бұндай жағдайда:
эвакуациялық шығуға қозғалыс бағытын көрсетуге арналған эвакуациялық белгілері;
адамдарды эвакуациялауға арналған алғашқы медициналық көмек қобдишаларының, өрт қауіпсіздігі құралдарының, медициналық кабинеттердің орналасқан орындарына қозғалыс бағыттарын көрсетуге арналған медициналық және санитарлық мәнді белгілер;
өртке қарсы қорғаныш құралдарының, оның элементтерінің орналасқан орындарын көрсетуге арналған өрт қауіпсіздігі белгілері;
нұсқау белгілері ұсынылуы мүмкін.

5) эвакуация шығуларына, өртке қарсы қорғаныш құралдарына, жиналу орындары мен алғашқы медициналық көмек көрсету құралдарына қозғалыс бағытын көрсетуге арналған белгілердің мағыналық құрамалары техникалық регламенттің 16-қосымшасының суретінде келтірілген. Белгілерді қозғалыс бағытына сәйкес келетін қалыпта орнатқан жөн.

Графикалық символдар түрлі объектілердің сипатты танымдық белгілерін, қауіпті және зиянды факторларды шартты бейнелеуі керек.

символдың белгілі бір мағыналық мәніне бір ғана графикалық бейне сәйкес келуі керек, түсінбеушілікті болдырмау үшін ұқсас бейнелері бар символдардың нұсқаларын бір символға келтіру қажет;
түрлі мағыналық мәндері бар символдар ұқсамауы қажет;
графикалық бейнелердің табиғи пропорцияларын бұзуға жол берілмейді;
объект немесе фактор белгісінің кескіні контурлық бейнеден артығырақ болуға тиіс;
авторлық бейнелері, сауда белгілері мен логотиптері бар нұсқалар болмауы қажет;
қанның суретін салуға жол берілмейді.

Шаршы модульді торда символдар мен қауіпсіздік белгілерінің түстік графикалық бейнелерін белгілеу техникалық регламенттің 17-қосымшасында келтірілген.

L'
H' = ---- (2)
Z'
мұндағы L' - жазудың оқылуына қажетті арақашықтық;
Z' - арақашықтық фактор.
Z' арақашықтық фактор қауіпсіздік белгісінің немесе сигналдық белгілеулердің беттерінің жарықтану жағдайлары мен көргіштікке байланысты болады. Арақашықтық фактор көрудің 0,7 деңгейінен төмен болмаған кезде:
300 - 300 лк бастап 500 лк дейінгі жарықтылық мәндерінде жақсы көру жағдайларында;
230 - 150 лк бастап 300 лк дейінгі жарықтылық мәндерінде жеткілікті көру жағдайларында;
120 - 30 лк бастап 150 лк дейінгі жарықтылық мәндерінде қолайсыз көру жағдайларында кем болмауы қажет.

49. Қауіпсіздіктің көлемді белгілері мен сигналдық белгілеулердің құрылмалары барлық қосылу тұрқыларының тығыздығы мен беріктігін, бекітпелердің сенімділігін, сондай-ақ техникалық қызмет көрсету мен жөндеу кезінде жинақтау мен бөлшектеудің жеңілдігін қамтамасыз етуге тиіс; электрлік қосылыстар орындарына оңай қолжетімділігі болуы керек.

Тәуліктің қараңғы мезгілінде немесе жақсы көрінбейтін жағдайларда пайдаланылатын қауіпсіздік белгілері жарықтандырылуы керек немесе жарық қайтаратын беті болуы қажет. Тәуліктің қараңғы мезгілінде қауіпсіздік белгілерінің, қосымша белгілердің көрінуін қамтамасыз ететін барлық құрылғылар олардың түстерін өзгертпеуге және тәуліктің жарық мезгілінде көрінуін нашарлатпауға тиіс.

Қауіпсіздік белгілерінің түстік графикалық бейнелерін трафареттердің көмегімен салған кезде жиегінің жалпы ауданының 4% астам ауданын немесе қауіпсіздік белгісінің жалпы ауданының 1,5% астам далдашаларын боямай қалдыруға жол берілмейді.

10 мин бойы 0,5%;
1440 мин бойы 1,5% аспауы керек.

минус (40 + 2) о С бастап плюс (60 + 2) о С дейін - сыртқы орналастыру үшін (1 санат);
плюс (5 + 2) о С бастап плюс (60 + 2) о С дейін - ішкі орналастыру үшін (4 санат) және ауаның 98% салыстырмалы ылғалдылығында УХЛ климаттық орындауында орындалуы қажет.

Жоғарғы қалпын таңбалауға Қазақстан Республикасы аумағында қолдануға рұқсат етілген мемлекеттік, мемлекетаралық, халықаралық стандарттардың талаптарына сәйкес "Жоғары" деген манипуляциялық белгіні қауіпсіздік белгісінің кері бетіне салу жолымен орындауға рұқсат етіледі.

Орауда сигналдық белгілеулер мен қауіпсіздік белгілерінің өзара орын ауыстыруы және беттерінің қажалуы болмауы керек.
Сигналдық белгілеулер мен жарық қайтаратын қауіпсіздік белгілерін жәшікте тек қана тік орналастыру қажет.

сынақ зертханалары;
сәйкестікті растау жөніндегі органдар;
өз құзыретінің шегінде бақылауды жүзеге асыру кезінде уәкілетті органдар жүргізеді.

91. Осы техникалық регламенттің қолданысқа енгізілуіне байланысты осы техникалық регламенттің талаптарын қайталайтын немесе сәйкес келмейтін сигналдық белгілеулер мен қауіпсіздік белгілеріне қатысты бөлігінде Қазақстан Республикасындағы қолданыстағы нормативтік құқықтық актілер мен құжаттардың ережелері белгіленген тәртіпте түзетілуге немесе жойылуға жатады.

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
1-қо­сым­ша
Мағыналық мәні, сигналдық түстердің қолданылу аясы және оларға сәйкес қарама-қарсы түстер
Сиг­нал­дық
түс
Ма­ғы­на­лық мәні
Қол­да­ны­лу ая­сы
Қа­ра­ма-қар­сы түс
Қы­зыл
Ті­ке­лей қа­уіп
Қа­уіп­ті тәр­тіп­тің неме­се әре­кет­тің тый­ым са­лы­нуы
Ақ
Ті­ке­лей қа­уіп­тің бел­гі­сі
Апат­ты неме­се қа­уіп­ті жағ­дай
Жаб­дық­тың (тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стің) апат­ты ажы­ра­ты­луы неме­се апат­ты жағ­дайы ту­ра­лы ха­бар
Өрт тех­ни­ка­сы, өрт­ке қар­сы қор­ға­ныш құ­рал­да­ры, оның
эле­мент­те­рі
Өрт тех­ни­ка­сы, өрт­ке қар­сы қор­ға­ныш құ­рал­да­ры, оның эле­мент­те­рі­нің бел­гі­ле­нуі және ор­на­лас­қан же­рін анық­тау
Са­ры
Ық­ти­мал қа­уіп­ті­лік
Ық­ти­мал қа­уіп­ті­лік­тің, қа­уіп­ті жағ­дай­дың бел­гі­ле­нуі
Қа­ра
Ық­ти­мал қа­уіп­ті­лік ту­ра­лы ес­ке­ру, сақ­тан­ды­ру
Жа­сыл
Қа­уіп­сіз­дік, қа­уіп­сіз жағ­дай­лар
Жаб­дық­тың қа­лып­ты жұ­мысы, тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стің қа­лып­ты жай-күйі ту­ра­лы ха­бар
Ақ
Кө­мек, құт­қа­ру
Эва­ку­а­ция жо­лы­ның, қоб­ди­ша­лар­дың, ка­би­нет­тер­дің, ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту құ­рал­да­ры­ның бел­гі­ле­нуі
Көк
Қа­уіп­тен аулақ бо­лу­ға ұй­ға­рым
Қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету мақ­са­тын­да мін­дет­ті әре­кет­тер­дің та­лап­та­ры
Нұс­қау
Бел­гі­лі бір әре­кет­тер­ге рұқ­сат бе­ру

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
2-қо­сым­ша
Жарқырамайтын және жарық қайтарғыш материалдардың сигналдық және қарама-қарсы түстерінің колориметрлік және фотометрлік сипаттамалары (суретті қағаз мәтінінен қараңыз) Жарқырамайтын және жарық қайтарғыш материалдардың сигналдық және қарама-қарсы түстерінің колориметрлік сипаттамалары

1. Материалдардың, қауіпсіздік белгілері мен сигналдық белгілеулердің х, у сигналдық және қарама-қарсы түстілігінің координаттары бұрыштық нүктелерінің мәндері 1-кестеде келтірілген стандартты графигінің рұқсат етілген түстік аудандарының х, у түстілігінің координаттарына (1-сурет) сәйкес келуге тиіс.

Артығырақ шағын түстік аудандар сигналдық және қарама-қарсы түстердің колориметрлік сипаттамаларына қойылатын талаптарды арттыру, олардың көзбен қабылдануын жақсарту және пайдалану жағдайларында түсті көзбен қабылдау сәйкестігін сақтау мақсаттарында белгіленген.

Жарық қайтару коэффициенті мына формула бойынша анықталады
I
R'(a, B, E) = ---------- , кд/(лк*м 2 ) (3)
E | * A
мұндағы а - бақылау бұрышы;
В - жарықтандыру бұрышы;
Е - бұру бұрышы.

16. Ішінде ақ және сары түсті оптикалық элементтері бар жарық қайтарғыш лак-бояу материалдарының (ерітінділер немесе балқымалар), а = 1,5 о бақылау бұрышында, B 1 = -86,5 о , B 2 = 0 о жарықтандыру бұрыштарында және Е = 0 о бұру бұрышында 13 мкд/(лк*м 2 ) кем болмайтын R' жарық қайтару коэффициенттері болуға тиіс.
Ескертпе

2. Құрылғының кеңістіктегі қалпын толық анықтау үшін жарықтандыру бұрышы екі құраушымен: B 1 және B 2 сипатталады.
Сигналдық және қарама-қарсы түстердің, қауіпсіздік белгілері және сигналдық белгілеулердің жарқырамайтын және жарық қайтарғыш материалдарына арналған рұқсат етілген түстік аудандардың х, у бұрыштық нүктелері мен B жарықтылық коэффициентінің ең төменгі мәндерінің түстілік координаттарының мәндері
1-кесте
Тү­сі
Тү­сті-
лік
ко­ор­ди-
на­тын
бел­гі-
леу
Бұ­ры­штық нүк­те­лер­дің нө­мір­ле­рі мен тү­сті­лік ко­ор­ди­нат­та­ры­ның мән­де­рі
B жа­рық­ты­лық ко­эф­фи­ци­ен­ті
Жар­қы-
ра­май­тын
ма­те-
ри­ал­дар,
кем бол-
май­тын
Жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар
1
тип­ті,
кем
бол-
май­тын
2 және
3
тип­ті,
кем
бол-
май­тын
1
2
3
4
Қы­зыл
х
у
0,735
0,265
0,681
0,239
0,579
0,341
0,655
0,345
0,07
0,05
0,03
Са­ры
х
у
0,545 0,454
0,494 0,426
0,444 0,476
0,481
0,518
0,45
0,27
0,16
Жа­сыл
х
у
0,201
0,776
0,285 0,441
0,170
0,364
0,026
0,399
0,12
0,04
0,03
Көк
х
у
0,094 0,125
0,172 0,198
0,210 0,160
0,137 0,038
0,05
0,01
0,01
Ақ
х
у
0,350 0,360
0,305
0,315
0,295
0,325
0,340
0,370
0,75
0,35
0,27
Қа­ра
х
у
0,385 0,355
0,300 0,270
0,260 0,310
0,345 0,395
-
-
-
Ес­керт­пе:
1. 1-су­рет пен 1-кесте­де кел­ті­рі­л­ген мән­дер ХҮZ стан­дарт­ты ко­ло­ри­метр­лік жүй­е­де D 65 жа­рық­тың стан­дар­ты көз­де­рі­мен жа­рық­тан­ды­ру­дың 0 о ба­стап 45 о дей­ін­гі өл­шеу гео­мет­ри­я­сы ке­зін­де бе­рі­л­ген.
2. B жа­рық­ты­лық ко­эф­фи­ци­ен­тін Ү ко­ор­ди­на­ты­ның Ү о (B = Ү/Ү о ) мін­сіз ша­шы­рат­қыш тү­сі­нің ко­ор­ди­на­ты­на қа­ты­на­сын­дай анық­тай­ды.
2-кесте
Тү­сі
Тү­сті­лік
ко­ор­ди-
на­тын
бел­гі­леу
Бұ­ры­штық нүк­те­лер­дің нө­мір­ле­рі мен тү­сті­лік ко­ор­ди­нат­та­ры­ның мән­де­рі
Жар­қы­ра­май­тын ма­те­ри­ал­дар
Жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар
1 тип­ті
1
2
3
4
1
Қы­зыл
х
у
0,638
0,312
0,690
0,310
0,610
0,340
0,660
0,340
0,660
0,340
Са­ры
х
у
0,494
0,505
0,470
0,480
0,493
0,457
0,522
0,477
0,494
0,505
Жа­сыл
х
у
0,230 0,440
0,260
0,440
0,260 0,470
0,230
0,470
0,110
0,415
Көк
х
у
0,140 0,140
0,160 0,140
0,160 0,160
0,140
0,160
0,130
0,086
Ақ
х
у
0,305 0,315
0,335 0,345
0,325 0,355
0,295
0,325
0,305
0,315
Ес­керт­пе - 1-су­рет пен 1-кесте­де кел­ті­рі­л­ген мән­дер ХҮZ стан­дарт­ты ко­ло­ри­метр­лік жүй­е­де D 65 жа­рық­тың стан­дар­ты көз­де­рі­мен жа­рық­тан­ды­ру­дың 0 о ба­стап 45 о дей­ін­гі өл­шеу гео­мет­ри­я­сы ке­зін­де бе­рі­л­ген.
кестенің жалғасы
Тү­сі
Бұ­ры­штық нүк­те­лер­дің нө­мір­ле­рі мен тү­сті­лік ко­ор­ди­нат­та­ры­ның мән­де­рі.
Жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар
1 тип­ті
2 және 3 тип­ті
2
3
4
1
2
3
4
Қы­зыл
0,610
0,340
0,638
0,312
0,690
0,310
0,660
0,340
0,610
0,340
0,700
0,250
0,735
0,265
Са­ры
0,470 0,480
0,493
0,457
0,522
0,477
0,494
0,505
0,470 0,480
0,513
0,437
0,545
0,454
Жа­сыл
0,150
0,415
0,150
0,455
0,110
0,455
0,110
0,415
0,170
0,415
0,170 0,500
0,110
0,500
Көк
0,160
0,086
0,160 0,120
0,130 0,120
0,130
0,090
0,160 0,090
0,160
0,140
0,130
0,140
Ақ
0,335 0,345
0,325 0,355
0,295
0,325
0,305 0,315
0,335 0,345
0,325
0,355
0,295
0,325
Ес­керт­пе - 1-су­рет пен 1-кесте­де кел­ті­рі­л­ген мән­дер ХҮZ стан­дарт­ты ко­ло­ри­метр­лік жүй­е­де D 65 жа­рық­тың стан­дар­ты көз­де­рі­мен жа­рық­тан­ды­ру­дың 0 о ба­стап 45 о дей­ін­гі өл­шеу гео­мет­ри­я­сы ке­зін­де бе­рі­л­ген.
3-кесте
Сиг­нал­дық түс
Қа­ра­ма-қар­сы түс
Жа­рық­ты­лық кон­тра­сты k
Қы­зыл
Ақ
5 ба­стап 15 дей­ін
Са­ры
Қа­ра
Қа­ра қа­ра­ма-қар­сы түс жа­рық өт­кіз­гіш бол­мау­ға ти­іс
Жа­сыл
Ақ
5 ба­стап 15 дей­ін
Көк
Ақ
5 ба­стап 15 дей­ін
4-кесте
Ба­қы­лау
бұ­ры­шы а
Жа­рық­тан­ды­ру
бұ­ры­шы В
1 тип­ті қа­быр­шақ­ты жа­рық
қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар­ға
ар­нал­ған R', жа­рық қай­та­ру­дың
ең тө­мен­гі ко­эф­фи­ци­ент­те­рі
кд/(лк*м 2 )
Тү­сі
Ақ
Са­ры
Қы­зыл
Көк
Жа­сыл
0,2 0
5 0
30 0
40 0
70 30 10
50
22
7
14,5
6
2
4
1,7
0,5
9,0
3,5
1,5
0,33 0
5 0
30 0
40 0
50
24
9
35
16
6
10
4
1,8
2
1
0,4
7
3
1,2
2,0'
5 0
40 0
40 0
5
2,5
1,5
3
1,5
1,0
0,8
0,4
0,3
0,2 0,1 0,06
0,6 0,3 0,2
5-кесте
Ба­қы­лау
бұ­ры­шы а
Жа­рық­тан­ды­ру
бұ­ры­шы B
2 тип­ті қа­быр­шақ­ты жа­рық
қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар­ға
ар­нал­ған R', жа­рық қай­та­ру­дың
ең тө­мен­гі ко­эф­фи­ци­ент­те­рі
кд/(лк*м 2 )
Тү­сі
Ақ
Са­ры
Қы­зыл
Көк
Жа­сыл
0,2 0
5 0
30 0
40 0
250
150
110
170 100 70
45
25
16
20
11
8
45
25
16
0,33 0
5 0
30 0
40 0
180 100 95
122 67 64
25
14
13
14
7
7
21
11
11
2,0 0
5 0
30 0
40 0
5
2,5
1,5
3
1,5
1
0,8
0,4
0,3
0,2
0,1
0,06
0,6
0,3
0,2
6-кесте
Тү­сі
3 (А) тип­ті қа­быр­шақ­ты жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар­ға ар­нал­ған R', жа­рық қай­та­ру­дың ең тө­мен­гі ко­эф­фи­ци­ент­те­рі кд/(лк*м 2 )
0,1 0 тең а ба­қы­лау бұ­ры­шы мен мы­на­ған тең B 1 жа­рық­тан­ды­ру бұ­ры­шын­да
0,2 0 тең а ба­қы­лау бұ­ры­шы мен мы­на­ған тең B 1 , жа­рық­тан­ды­ру бұ­ры­шын­да
5 0
20 0
30 0
40 0
5 0
20 0
30 0
40 0
Ақ
850
600
425
275
625
450
325
200
Са­ры
550
390
275
175
400
290
210
130
Қы­зыл
170
120
85
55
125
90
65
40
Жа­сыл
85
60
40
25
60
45
30
20
Көк
55
40
28
18
40
30
20
13
Ес­керт­пе - B 1 р = 5 0 (B 2 = 0 o ) жа­рық­тан­ды­ру бұ­ры­шта­рын­да а = 0,33 0 ба­қы­лау бұ­ры­шы үшін жа­рық қай­та­ру­дың ең жо­ғар­ғы және ең тө­мен­гі ко­эф­фи­ци­ент­те­рі­нің қа­ты­на­сы 25 0 ара­лық­та ми­нус 75 0 ба­стап плюс 50 0 дей­ін Е бұ­ру бұ­ры­шын­да ай­нал­ған кез­де 2,5:1 ас­па­у­ға ти­іс.
кестенің жалғасы
Тү­сі
3 (А) тип­ті қа­быр­шақ­ты жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар­ға ар­нал­ған R', жа­рық қай­та­ру­дың ең тө­мен­гі ко­эф­фи­ци­ент­те­рі кд/(лк*м 2 )
0,33 0 тең а ба­қы­лау бұ­ры­шы мен мы­на­ған тең B 1 , жа­рық­тан­ды­ру бұ­ры­шын­да
5 0
20 0
30 0
40 0
Ақ
425
300
225
150
Са­ры
275
195
145
95
Қы­зыл
85
60
45
30
Жа­сыл
40
30
20
15
Көк
28
20
15
10
Ес­керт­пе - B 1 р = 5 0 (B 2 = 0 o ) жа­рық­тан­ды­ру бұ­ры­шта­рын­да а = 0,33 0 ба­қы­лау бұ­ры­шы үшін жа­рық қай­та­ру­дың ең жо­ғар­ғы және ең тө­мен­гі ко­эф­фи­ци­ент­те­рі­нің қа­ты­на­сы 25 0 ара­лық­та ми­нус 75 0 ба­стап плюс 50 0 дей­ін Е бұ­ру бұ­ры­шын­да ай­нал­ған кез­де 2,5:1 ас­па­у­ға ти­іс.
7-кесте
Тү­сі
3 (Б) тип­ті қа­быр­шақ­ты жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар­ға ар­нал­ған R', жа­рық қай­та­ру­дың ең тө­мен­гі ко­эф­фи­ци­ент­те­рі кд/(лк*м 2 )
0,33 0 тең а ба­қы­лау бұ­ры­шы мен тең B 1 жа­рық­тан­ды­ру бұ­ры­шын­да
1 0 тең а ба­қы­лау бұ­ры­шы мен мы­на­ған тең B 1 , жа­рық­тан­ды­ру
5 0
20 0
30 0
40 0
5 0
20 0
Ақ
300
240
165
30
35
30
Са­ры
195
155
110
20
23
20
Қы­зыл
60
48
33
6
7
6
Жа­сыл
30
24
17
3
3,5
3
Көк
19
16
11
2
2,5
2
Ес­керт­пе
1 B 1 р = 5 0 (B 2 = 0 o ) жа­рық­тан­ды­ру бұ­ры­шта­рын­да а = 0,33 0 ба­қы­лау бұ­ры­шы үшін жа­рық қай­та­ру­дың ең жо­ғар­ғы және ең тө­мен­гі ко­эф­фи­ци­ент­те­рі­нің қа­ты­на­сы 25 0 ара­лық­та ми­нус 75 0 ба­стап плюс 50 о дей­ін Е бұ­ру бұ­ры­шын­да ай­нал­ған кез­де 2,5:1 ас­па­у­ға ти­іс.
2 Кесте­нің ба­ған­да­рын­да­ғы "-" де­ген бел­гі R жа­рық қай­та­ру ко­эф­фи­ци­ент­те­рі­нің мән­де­рі осы уа­қыт­қа дей­ін анық­тал­ма­ға­нын біл­ді­ре­ді.
кестенің жалғасы
Тү­сі
3 (Б) тип­ті қа­быр­шақ­ты жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар­ға ар­нал­ған R', жа­рық қай­та­ру­дың ең тө­мен­гі ко­эф­фи­ци­ент­те­рі кд/(лк*м 2 )
1 0 тең а ба­қы­лау бұ­ры­шы мен мы­на­ған тең B 1 , жа­рық­тан­ды­ру
1,5 0 тең а ба­қы­лау бұ­ры­шы мен мы­на­ған тең B 1 , жа­рық­тан­ды­ру бұ­ры­шын­да
30 0
40 0
5 0
20 0
30 0
40 0
Ақ
20
3,5
15
13
9
1,5
Са­ры
13
2
10
8
6
1
Қы­зыл
4
1
3
2,5
2
0,5
Жа­сыл
1
0,5
1,5
1
0,5
-
Көк
1,5
0,5
1
0,5
0,5
-
Ес­керт­пе
1 B 1 р = 5 0 (B 2 = 0 o ) жа­рық­тан­ды­ру бұ­ры­шта­рын­да а = 0,33 0 ба­қы­лау бұ­ры­шы үшін жа­рық қай­та­ру­дың ең жо­ғар­ғы және ең тө­мен­гі ко­эф­фи­ци­ент­те­рі­нің қа­ты­на­сы 25 0 ара­лық­та ми­нус 75 0 ба­стап плюс 50 о дей­ін Е бұ­ру бұ­ры­шын­да ай­нал­ған кез­де 2,5:1 ас­па­у­ға ти­іс.
2 Кесте­нің ба­ған­да­рын­да­ғы "-" де­ген бел­гі R жа­рық қай­та­ру ко­эф­фи­ци­ент­те­рі­нің мән­де­рі осы уа­қыт­қа дей­ін анық­тал­ма­ға­нын біл­ді­ре­ді.

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
3-қо­сым­ша
Фотолюминесцентті материалдардың сигналдық және қарама-қарсы түстерінің колориметрлік және фотометрлік сипаттамалары (суретті қағаз мәтінінен қараңыз)

1) Фотолюминесцентті материалдардың, қауіпсіздік белгілерін және сигналдық белгілеулердің олардың негізіндегі х, у сигналдық және қарама-қарсы түстілігінің координаттары бұрыштық нүктелерінің мәндері 1-кестеде келтірілген стандартты графиктің рұқсат етілген түстік аудандарының (1-сурет) х, у түстілік координаттарына сәйкес келуге тиіс.
В жарықтылық коэффициенті 1-кестеде айтылған мәндерден кем болмауы қажет.
1-кесте
Тү­сі
Тү­сті­лік
ко­ор­ди-
на­тын
бел­гі­леу
Бұ­ры­штық нүк­те­лер­дің нө­мі­рі мен
тү­сті­лік ко­ор­ди­на­ты­ның мәні
Жа­рық­ты­лық
ко­эф­фи­ци­ен­ті
B,
ас­пай­тын
1
2
3
4
Қы­зыл
х
у
0,735
0,265
0,681
0,239
0,579
0,341
0,655
0,345
0,30
Са­ры
х
у
0,545 0,454
0,494 0,426
0,444 0,476
0,481 0,518
0,80
Жа­сыл
х
у
0,201 0,776
0,285 0,441
0,170 0,364
0,026 0,399
0,40
Көк
х
у
0,094 0,125
0,172 0,198
0,210 0,160
0,137 0,038
0,05
Ақ
х
у
0,350 0,360
0,305 0,315
0,295 0,325
0,340 0,370
0,95
Қа­ра
х
у
0,385 0,355
0,300 0,270
0,260 0,310
0,345 0,395
-
Ес­керт­пе
1 1-су­рет пен 1-кесте­де кел­ті­рі­л­ген мән­дер ХҮZ стан­дарт­ты
ко­ло­ри­метр­лік жүй­е­де D 65 жа­рық­тың стан­дар­ты көз­де­рі­мен жа­рық­тан­ды­ру­дың 0 0 ба­стап 45 0 дей­ін­гі өл­шеу гео­мет­ри­я­сы ке­зін­де бе­рі­л­ген.
2 B жа­рық­ты­лық ко­эф­фи­ци­ен­тін Ү түс ко­ор­ди­на­ты­ның Ү 0 ( B = Ү/Үо) мін­сіз ша­шы­рат­қыш тү­сі­нің ко­ор­ди­на­ты­на қа­ты­на­сын­дай анық­тай­ды.

Артығырақ шағын түстілік координаттары пайдалану жағдайларында фотолюминесцентті қызыл (қызыл-қызылсары) және ақ түстердің тұрақтылығының кепілдігін арттыру мақсатында белгіленген.

- жарық өшкеннен кейін 10 минуттан оң жарқырау жарықтылығы - 20 мкд/м 2 кем болмайтын;
- жарық өшкеннен кейін 60 минуттан оң жарқырау жарықтылығы - 2,8 мкд/м 2 кем болмайтын;
- қалдық жарықтанудың ұзақтығы - 220 мин кем болмайтын;
- қалдық жарықтанудың түсі - сары-жасыл немесе ақ.
2-кесте
Тү­сі
Тү­сті­лік
ко­ор­ди-
на­тын
бел­гі­леу
Бұ­ры­штық нүк­те­лер­дің нө­мір­ле­рі және
тү­сті­лік ко­ор­ди­на­тын бел­гі­леу
1
2
3
4
Қы­зыл
(қы­зыл-
қы­зыл­са­ры)
х
у
0,690
0,310
0,595
0,315
0,535
0,375
0,610
0,390
Сар­ғыш-ақ
х
у
0,390 0,410
0,320
0,340
0,320
0,410
-
Ес­керт­пе - 1-су­рет пен 1-кесте­де кел­ті­рі­л­ген мән­дер ХҮZ стан­дарт­ты ко­ло­ри­метр­лік жүй­е­де D 65 жа­рық­тың стан­дар­ты көз­де­рі­мен жа­рық­тан­ды­ру­дың 0 0 ба­стап 45 0 дей­ін­гі өл­шеу гео­мет­ри­я­сы ке­зін­де бе­рі­л­ген.

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
4-қо­сым­ша
Сигналдық және қарама-қарсы түстердің жарқырамайтын материалдарын таңдау және жаңғырту шарттары

1-кесте
Сиг­нал-
дық түс
Тү­стер жи­на­ғын­да­ғы тү­стер­дің стан­дарт­ты үл­гі­ле­рі­нің
бел­гі­ле­нуі
АЦ-1000
тү­сте-
рі­нің
стан-
дарт­ты
үл­гі­ле-
рі­нің
ат­ла­сы
(үл­гі-
лік
өл­ше­мі)
Лак-бо­яу
ма­те­ри-
ал­да­ры
тү­сте­рі-
нің үл-
гі­сі­нің
(эта­лон)
кар­то­те-
ка­сы
RАІ
тү­сте-
рі­нің
стан-
дарт­ты
үл­гі­ле-
рі­нің
тү­стік
тір­ке-
лі­мі
Ман­сел­ла
тү­стер
ат­ла­сы
"Ра­ду­га"
се­гіз
бо­я­у­лы
ара­лас-
ты­ру
жүй­е­сі-
нің
ат­ла­сы
"Pantone"
тү­стер­дің
ре­цеп­ту-
ра­ла­ры
бой­ын­ша
нұс­қа­улық
Қы­зыл
1,6 2/2
11*
RAL 3020
7,5 R
4/14
-
Pantone
Warm Red С
Са­ры
-
220
RAL
1023*
5 Ү
8,5/14
22 - 3*
Pantone
109 С
Жа­сыл
7,5
2/2
385
RAL
6024*
5 G4/8
-
Pantone
3415 С
Көк
12
4/2
-
RAL
5005
2.5 РВ
3/10
03 - 6
Pantone 301 С
Ақ
-
-
RAL
9003
9.5
-
-
Қа­ра
2/8
800
RAL
9004
1
37 - 7
-
Ес­керт­пе - "*" де­ген бел­гі­мен х, у тү­сті­лік ко­ор­ди­нат­та­ры ар­тығ­ы­рақ ша­ғын тү­сті­лік аудан­дар­дың ше­ка­ра­ла­рын­да жа­тқан стан­дарт­ты тү­стер­дің үл­гі­ле­рі бел­гі­лен­ген (тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тің 2-қо­сым­ша­сы­ның 1-су­ре­ті мен 2-кесте­сі).

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
5-қо­сым­ша
Қауіпсіздік белгілері мен сигналдық белгілеулерді жасау үшін қолданылатын материалдардың түрлері бойынша оларды орындау бойынша нұсқаулар
Қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі мен сиг­нал­дық бел­гі­ле­улер­дің тү­рі
Қол­да­ны­лу ая­сы
Ор­на­тқан кез­де қам­та­ма­сыз еті­луі қа­жет­ті та­лап­тар
Жа­рық қай­тар­ғыш
1. Жа­рық­ты ық­ти­мал апат­ты ажы­ра­ту, электр­мен жаб­дық­та­удың апат­ты неме­се ав­то­ном­ды көз­де­рі­нің бол­мауы ке­зін­де­гі қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі мен сиг­нал­дық бел­гі­леу;
2. Тәу­лік бойы кө­ру­дің қо­лай­сыз жағ­дай­ла­ры ке­зін­де­гі (150 лк дей­ін­гі жа­рық­ты­лық ке­зін­де) қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі
мен сиг­нал­дық бел­гі­леу;
3. Сырт­қы ор­на­ла­сты­ру қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі мен сиг­нал­дық бел­гі­леу;
4. За­уы­ті­ші­лік, ти­еу неме­се бас­қа да кө­лік­тің қоз­ға­лы­сы орын­да­рын­да­ғы ба­ға­на­лар­ды, ті­ре­улер­ді, ті­рек­тер­ді, өту­лер­ді бел­гі­леу;
5. Жол-құ­ры­лыс ма­ши­на­ла­ры мен кө­те­ру-кө­лік жаб­дық­та­рын таң­ба­лау, пай­да­лан­ған кез­де қа­уіп­ті эле­мент­те­рін бел­гі­леу;
6. Қа­уіп­ті ай­мақ­тар­дың, шұң­қыр­лар­дың, кот­ло­ван­дар­дың, хи­ми­я­лық, бак­те­рио­ло­ги­я­лық және ра­ди­а­ци­я­лық ла­ста­ну­лар орын­да­ры­ның ше­ка­ра­ла­рын­да ор­на­ты­ла­тын уа­қыт­ша қор­ша­у­лар, сон­дай-ақ кі­ру­ге уа­қыт­ша тый­ым са­лын­ған бас­қа да учас­ке­лер
1. 8 м дей­ін­гі та­ну ара­қа­шық­тығы ке­зін­де, 100 лк кем бол­май­тын жа­рық­ты­лық дең­гей­ін­де:
1 тип­ті жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар;
2. 8 м ба­стап 15 м дей­ін­гі та­ну ара­қа­шық­тығы ке­зін­де, 30 лк кем бол­май­тын жа­рық­ты­лық дең­гей­ін­де:
2 және 3 тип­ті жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар;
3. 15 жо­ға­ры та­ну ара­қа­шық­тығы ке­зін­де, 30 лк кем бол­май­тын жа­рық­ты­лық дең­гей­ін­де:
3 тип­ті жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар;
7. Же­ке жа­рық көз­де­рін (тун­нель­дер, шах­та­лар, мет­ро және т.б.) пай­да­ла­нып жұ­мыстар жүр­гі­зу орын­да­рын­да­ғы қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі мен сиг­нал­дық бел­гі­леу;
8. Өрт қа­уіп­сіз­ді­гі бел­гі­ле­рі
2 және 3 тип­ті жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар
9. Аэро­порт­тар­да­ғы қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі мен сиг­нал­дық бел­гі­леу;
10. Ес­кер­ту қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі
3 тип­ті жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­дар
Қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі мен сиг­нал­дық бел­гі­ле­улер­дің тү­рі
Қол­да­ны­лу ая­сы
Ор­на­тқан кез­де
қам­та­ма­сыз еті­луі
қа­жет­ті та­лап­тар
Фо­то­лю­ми­нес-
цент­ті
1. Жа­рық кө­зі­нің апат­ты ажы­ра­ты­луы мүм­кін болған кез­де іш­кі ор­на­ла­сты­ру қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі мен сиг­нал­дық бел­гі­ле­уі;
2. Апат, өрт неме­се бас­қа да тө­тен­ше жағ­дай­лар туын­да­ған жағ­дай­да адам­дар­дың қа­уіп­ті ай­мақ­тан өзді­гі­нен шы­ғуын қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған эва­ку­а­ци­я­лық жүй­е­лер­дің қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі мен сиг­нал­дық бел­гі­ле­уі;
3. Қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі (тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тің 13-қо­сым­ша­сы ко­ды И.2-01);
4. Эва­ку­а­ция жол­да­рын­да ор­на­ты­л­ған өрт қа­уіп­сіз­ді­гі бел­гі­ле­рі (тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тің 12-қо­сым­ша­сы)
Та­би­ғи жа­рық бе­ру мен тәу­лік бойы элек­тр­лік шам­дар­мен сырт­қы жа­рық бе­ру­дің кө­ме­гі­мен бел­гі­лер мен сиг­нал­дық бел­гі­ле­улер­дің бет­те­рін жа­рық­тан­ды­ру­дың ең тө­мен­гі дең­гейі 25 лк
Жар­қы­ра­май­тын
Бел­гі­ні неме­се сиг­нал­дық бел­гі­ле­уді 7 м дей­ін та­ну ара­қа­шық­тығы ке­зін­де іш­кі ор­на­ла­сты­ру­дың қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі мен сиг­нал­дық бел­гі­леу;
1. Тәу­лік бойы жа­рық­та­ну­дың ең тө­мен­гі дең­гейі 150 лк;
2. Электр­мен жаб­дық­та­удың апат­ты неме­се ав­то­ном­ды көз­де­рі­нің бо­луы
Іш­кі жа­рық
бе­руі бар
1. Жа­рық бол­ма­ған неме­се жет­кі­лік­сіз болған жағ­дай­да­ғы қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі
2. Жа­рық­тан­ды­ру­ды мер­зім­ді пай­да­ла­ну мүм­кін бол­май­тын орын­дар­да ор­на­лас­қан, мы­са­лы кө­ру және кон­церт зал­да­ры­нан эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу­лар­ды бел­гі­ле­у­ге ар­нал­ған қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі
Қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рін электр­мен жаб­дық­та­удың апат­ты неме­се ав­то­ном­ды көз­де­ріне қо­су
Құ­ра­ма (жа­рық қай­тар­ғыш ма­те­ри­ал­да­ғы фот­лю­ми­нес­цент­ті сим­вол­дар мен тү­сін­дір­ме жа­зу­лар)
1. Апат, өрт неме­се бас­қа да тө­тен­ше жағ­дай­лар туын­да­ған жағ­дай­да адам­дар­дың қа­уіп­ті ай­мақ­тан өзді­гі­нен шы­ғуын қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған эва­ку­а­ци­я­лық жүй­е­лер­дің қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі мен сиг­нал­дық бел­гі­леу;
2. Қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі (тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тің 13-қо­сым­ша­сы ко­ды И.2-0);
3. Эва­ку­а­ция жол­да­рын­да ор­на­ты­л­ған өрт қа­уіп­сіз­ді­гі бел­гі­ле­рі (тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тің 12-қо­сым­ша­сы)
Та­би­ғи жа­рық бе­ру мен тәу­лік бойы элек­тр­лік шам­дар­мен сырт­қы жа­рық бе­ру­дің кө­ме­гі­мен бел­гі­лер мен сиг­нал­дық бел­гі­ле­улер­дің бет­те­рін жа­рық­тан­ды­ру­дың ең тө­мен­гі дең­гейі 25 лк

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
6-қо­сым­ша
Сигналдық белгілеуде сигналдық және қарама-қарсы түстердің жолақтарының орналасуы (қағаз мәтініне қараңыз!)

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
7-қо­сым­ша
2 және 3 типті жарық қайтарғыш жабындардың сыртқы түрінің жобалық құрылымы (қағаз мәтініне қараңыз!)

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
8-қо­сым­ша
Негізгі қауіпсіздік белгілерінің геометриялық формасы, сигналдық түсі, мағыналық мәні
Топ
Гео­мет­ри­я­лық
фор­ма­сы
Сиг­нал­дық
тү­сі
Ма­ғы­на­лық мәні
Тый­ым са­лу бел­гі­ле­рі
Көл­де­нең жо­ла­ғы бар шең­бер
(қа­ғаз мәті­ніне
қа­ра­ңыз)
Қы­зыл
Қа­уіп­ті әре­кет­ке неме­се қи­мы­л­ға тый­ым са­лу
Ес­кер­ту бел­гі­ле­рі
Үш­бұ­рыш
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Са­ры
Ық­ти­мал қа­уіп­ті­лік ту­ра­лы ес­кер­ту. Абай­ла­ңыз. На­зар ауда­ры­ңыз
Топ
Гео­мет­ри­я­лық фор­ма
Сиг­нал­ды түс
Ма­ғы­на­лық мәні
Ке­ңес бе­ру бел­гі­ле­рі
Дөң­ге­лек
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Көк
Қа­уіп­тен аулақ бо­лу үшін мін­дет­ті әре­кет­тер­ге ке­ңес бе­ру
Өрт қа­уіп­сіз­ді­гі бел­гі­ле­рі
Шар­шы неме­се тікбұ­рыш
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қы­зыл
Өрт­ке қар­сы қор­ға­ныш құ­рал­да­рын, олар­дың эле­мент­те­рін та­бу орын­да­рын бел­гі­леу және көр­се­ту
Эва­ку­а­ци­я­лық бел­гі­лер мен ме­ди­ци­на­лық және са­ни­тар­лық мән­ді бел­гі­лер
Шар­шы неме­се тікбұ­рыш
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Жа­сыл
Қоз­ға­лыс неме­се эва­ку­а­ция ба­ғы­тын бел­гі­леу
Апат неме­се өрт ке­зін­де құт­қа­ру, ал­ғаш­қы кө­мек бе­ру
Қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету­ге ар­нал­ған жа­зу, ақ­па­рат
Нұс­қау бел­гі­ле­рі
Шар­шы неме­се тікбұ­рыш
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Көк
Рұқ­сат бе­ру. Нұс­қау.
Жа­зу неме­се ақ­па­рат
Ес­керт­пе - Өрт қа­уіп­сіз­ді­гі бел­гі­ле­ріне сон­дай-ақ:
1) тый­ым са­лу бел­гі­ле­рі - ко­ды Г 01 "Те­ме­кі ше­гу­ге тый­ым са­лы­на­ды", ко­ды Г 02 "Ашық от­ты пай­да­ла­ну­ға тый­ым са­лы­на­ды", ко­ды Г 04 "Су­мен өші­ру­ге тый­ым са­лы­на­ды", ко­ды Г 12 "Өту­лер­ді бө­ге­у­ге (неме­се) қой­ма­ла­у­ға тый­ым са­лы­на­ды" (тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тің 9-қо­сым­ша­сы);
2) ес­кер­ту бел­гі­ле­рі - ко­ды Д 01 "Өрт­қа­уіп­ті. Же­ңіл тұ­та­на­тын зат", ко­ды Д 02 "Жа­ры­лыс қа­уіп­ті", ко­ды Д 11 "Өрт­қа­уіп­ті. То­тық­тыр­ғыш" (тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тің 10-қо­сым­ша­сы);
3) эва­ку­а­ци­я­лық бел­гі­лер - тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­тің 13-қо­сым­ша­сы бой­ын­ша бел­гі­лер жа­та­ды.
1-сурет - Түстік графикалық бейнелердің сұлбасы және тыйым салу қауіпсіздік белгілерінің өлшемдерінің қатынасы
(1-суретті қағаз мәтінінен қараңыз)
2-сурет - Түстік графикалық бейнелердің сұлбасы және ескерту қауіпсіздік белгілерінің өлшемдерінің қатынасы
(2-суретті қағаз мәтінінен қараңыз)
3-сурет - Түстік графикалық бейнелердің сұлбасы және кеңес беру қауіпсіздік белгілерінің өлшемдерінің қатынасы
(3-суретті қағаз мәтінінен қараңыз)
4-сурет - Түстік графикалық бейнелердің сұлбасы және өрт қауіпсіздігі белгілерінің өлшемдерінің қатынасы
(4-суретті қағаз мәтінінен қараңыз)
5-сурет - Түстік графикалық бейнелердің сұлбасы және эвакуациялық белгілер мен медициналық және санитарлық мәнді белгілердің өлшемдерінің қатынасы
(5-суретті қағаз мәтінінен қараңыз)
6-сурет - Түстік графикалық бейнелердің сұлбасы және нұсқау қауіпсіздігі белгілерінің өлшемдерінің қатынасы
(6-суретті қағаз мәтініне қараңыз)
7-сурет - Түстік графикалық бейнелердің сұлбасы және қосымша қауіпсіздік белгілерінің өлшемдерінің қатынасы
(7-суретті қағаз мәтінінен қараңыз)

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
9-қо­сым­ша
Тыйым салатын белгілер
Бел­гі­нің ко­ды
Тү­стік гра­фи­ка­лық бейне
Ма­ғы­на­лық мәні
Ор­на­ла­сты­ру (ор­на­ту) орын­да­ры мен қол­да­ну бой­ын­ша нұс­қа­у­лар
Г 01
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Те­ме­кі ше­гу­ге тый­ым са­лы­на­ды
Те­ме­кі ше­гу өрт шы­ғу­ға се­беп­кер бо­луы мүм­кін жағ­дай­лар­да пай­да­ла­ну ке­рек.
Үй-жай­лар­дың есік­те­рі мен қа­быр­ға­ла­рын­да, жан­ғыш және же­ңіл тұ­та­на­тын затта­ры бар учас­ке­лер­де неме­се те­ме­кі ше­гу­ге тый­ым са­лын­ған үй-жай­лар­да
Г 02
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Ашық от­ты пай­да­ла­ну­ға және те­ме­кі ше­гу­ге тый­ым са­лы­на­ды
Ашық от пен те­ме­кі ше­гу өрт шы­ғу­ға се­беп­кер бо­луы мүм­кін жағ­дай­лар­да пай­да­ла­ну ке­рек.
Кі­ру есік­те­рін­де, үй-жай­лар­дың қа­быр­ға­ла­рын­да, учас­ке­лер­де, жұ­мыс орын­да­рын­да, ыдыс­тар­да, өн­ді­рі­стік ыдыс­та
Г 03
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өту­ге тый­ым са­лы­на­ды
Қа­уіп­ті ай­мақ­тар­ға, үй-жай­лар­ға, учас­ке­лер­ге және т.б. кі­ру­де
Г 04
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Су­мен өші­ру­ге тый­ым са­лы­на­ды
Электр жаб­дық­та­ры ор­на­лас­қан орын­дар­да, қой­ма­лар­да және жа­ну­ды неме­се өрт­ті өшір­ген кез­де су­ды пай­да­ла­ну­ға бол­май­тын бас­қа да орын­дар­да
Г 05
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Ауыз су ре­т­ін­де пай­да­ла­ну­ға тый­ым са­лы­на­ды
Тех­ни­ка­лық су құ­быр­ла­ры мен ауыз су мен тұр­мыстық қа­жет­ті­лік­тер­ге жа­рам­сыз тех­ни­ка­лық суы бар ыдыс­тар­да
Г 06
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Бөгде адам­дар­дың кі­ру­іне тый­ым са­лын­ған
Қа­уіп­ті ай­мақ­тар­ға кі­ру­ге (өту­ге) неме­се қыз­мет­тік кі­ру­ге (өту­ге) тый­ым са­лу­ды бел­гі­леу үшін үй-жай­лар­дың есік­те­рін­де, объ­ек­ті­лер­ге, учас­ке­лер­ге және т.с.с. кі­ру­лер­де
Г 07
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Жер үсті кө­лік құ­рал­да­ры­ның қоз­ға­лы­сы­на тый­ым са­лы­на­ды
Жер кө­лік құ­рал­да­рын (мы­са­лы ти­егіш­тер неме­се жер транс­пор­тер­ле­рі) қол­да­ну тый­ым са­лын­ған орын­дар­да
Г 08
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Сүй­е­ну­ге тый­ым са­лы­на­ды.
Қа­уіп­ті
Жаб­дық­тар­да (жаб­дық­тар­дың түй­ін­де­рін­де), есік­тер­де, қал­қан­дар­да неме­се сүй­е­ну қа­уіп ту­ғы­за­тын бас­қа да бет­тер­де
Г 09
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Сүй­е­ну­ге тый­ым са­лы­на­ды.
Кор­пус кер­неу астын­да
Элек­тр­лік тоқ­пен за­қым­да­ну мүм­кін­ді­гі бар тұр­қы­лар мен қал­қан­дар­дың бет­те­рін­де
Г 10
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қо­су­ға бол­май­ды!
Жөн­деу және қо­су-бап­тау жұ­мыста­ры ке­зін­де жаб­дық­тар­ды неме­се ме­ха­низмдер­ді бас­қа­ру мен қо­су те­тікте­рін­де
Г 11
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Жү­рек қыз­ме­ті­нің ын­та­лан­дыр­ғы­шы бар адам­дар­дың жұ­мыс іс­те­уіне (бо­луы­на) тый­ым са­лы­на­ды
Ен­ді­рі­л­ген жү­рек қыз­ме­ті­нің ын­та­лан­дыр­ғы­шы бар адам­дар­дың жұ­мыс іс­те­уіне неме­се бо­луы­на тый­ым са­лын­ған оран­дар мен жаб­дық­тар­да
Г 12
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өту­лер­ді бө­ге­у­ге және (неме­се) қой­ма­ла­у­ға тый­ым са­лы­на­ды
Эва­ку­а­ция жо­лын­да, шы­ғу­лар­да, өрт­ке қар­сы қор­ға­ныш құ­рал­да­рын, ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек көр­се­ту қоб­ди­ша­ла­рын ор­на­ла­сты­ру орын­да­ры мен бас­қа да орын­дар­да
Г 13
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Адам­дар­ды шах­та оқ­па­ны­ның бой­ы­мен кө­те­ру­ге (тү­сі­ру­ге) (жо­ла­у­шы­лар­ды та­сы­мал­да­у­ға) тый­ым са­лы­на­ды
Жүк лиф­ті­ле­рі мен бас­қа да кө­те­ру ме­ха­низмде­рі­нің есік­те­рін­де
Г 14
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Жа­ну­ар­лар­мен кі­ру­ге (өту­ге) тый­ым са­лы­на­ды
Жа­ну­ар­лар бол­мауы ти­іс, жа­ну­ар­лар­мен кі­ру­ге (өту­ге) тый­ым са­лын­ған ғи­ма­рат­тар­дың, құ­ры­лы­стар­дың, үй-жай­лар­дың, объ­ек­ті­лер­дің, аумақ­тар­дың қақ­па­ла­ры мен есік­те­рін­де
Г 15
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Ме­талл им­план­тант­та­ры бар адам­дар­дың жұ­мыс іс­те­уіне (бо­луы­на) тый­ым са­лы­на­ды
Ен­ді­рі­л­ген ме­талл им­план­тант­та­ры бар адам­дар­дың жұ­мыс іс­те­уіне неме­се бо­луы­на тый­ым са­лын­ған оран­дар­да, учас­ке­лер мен жаб­дық­тар­да
Г 16
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Су бүр­ку­ге тый­ым са­лы­на­ды
Су бүр­ку­ге тый­ым са­лын­ған орын­дар мен учас­ке­лер­де
Г 17
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Мо­биль­ді (ұя­лы) те­ле­фон­ды неме­се та­сы­мал­да­ғыш ра­ци­я­ны пай­да­ла­ну­ға тый­ым са­лы­на­ды
Же­ке ра­дио­жи­і­лік­ті электр маг­нит өрі­сі бар бай­ла­ныс құ­рал­да­рын пай­да­ла­ну­ға тый­ым са­лын­ған үй-жай­лар­дың есік­те­рін­де, объ­ек­ті­лер­ге кі­ру­де
Г 18
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Тый­ым са­лу (бас­қа да қа­уіп­ті­лік­тер неме­се қа­уіп­ті әре­кет­тер)
Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­те көз­дел­ме­ген қа­уіп­ті­лік­тер­ді бел­гі­леу үшін қол­да­ну ке­рек.
Бел­гі­ні тү­сін­дір­ме жа­зу­мен бір­ге неме­се тү­сін­дір­ме жа­зуы бар қо­сым­ша қа­уіп­сіз­дік бел­гі­сі­мен бір­ге пай­да­ла­ну қа­жет
Г 19
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өзі­мен бір­ге ме­талл заттар­ды (са­ғат­тар) алып жү­ру­ге тый­ым са­лы­на­ды
Объ­ек­ті­лер­ге, жұ­мыс орын­да­ры­на кі­ру­де, жаб­дық­тар­да, ас­пап­тар­да
Бел­гі­ні қол­да­ну ая­сы ке­ңе­юі мүм­кін.
Г 20
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Та­мақ ішу­ге тый­ым са­лы­на­ды
Ден­са­улық­қа зи­ян­ды затта­ры бар орын­дар мен жұ­мыс учас­ке­ле­рін­де, сон­дай-ақ та­мақ ішу­ге тый­ым са­лын­ған орын­дар­да.
Бел­гі­ні қол­да­ну са­ла­сы ке­ңе­юі мүм­кін.
Г 21
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Үл­кен ам­пли­ту­да­лы сер­меу қи­мыл­да­ры­мен жаб­дық­тар­дың эле­мент­те­ріне жа­қын ке­лу­ге тый­ым са­лы­на­ды
Жаб­дық­тар­да және үл­кен ам­пли­ту­да­лы сер­меу қи­мыл­да­рын орын­дай­тын эле­мент­те­рі бар жаб­дық­тар­ға қыз­мет көр­се­ту бой­ын­ша жұ­мыс орын­да­рын­да
Г 22
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қол­мен алу­ға тый­ым са­лы­на­ды. Су­сы­ма­лы мас­са (ора­уы мық­ты емес)
Өн­ді­рі­стік ыдыс­тар­да, қой­ма­лар­да және су­сы­ма­лы ма­те­ри­ал­дар­ды пай­да­ла­на­тын бас­қа да орын­дар­да
Г 23
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Адам­дар­ды кө­те­ру (тү­сі­ру) үшін лиф­ті­ні қол­да­ну­ға тый­ым са­лы­на­ды
Жүк лиф­ті­сі­нің есік­те­рі мен бас­қа да кө­те­ру ме­ха­низмде­рін­де.
Бел­гі "Өрт ке­зін­де лиф­ті­ні пай­да­лан­ба­ңыз, бас­пал­дақ­пен шы­ғы­ңыз" де­ген топ­тық қа­уіп­сіз­дік бел­гі­сі­нің құ­ра­мы­на кі­ре­ді.

10-қо­сым­ша
Ескерту белгілері
Бел­гі­нің
ко­ды
Тү­стік
гра­фи­ка­лық
бей­не­сі
Ма­ғы­на­лық мәні
Ор­на­ла­сты­ру (ор­на­ту)
орын­да­ры мен қол­да­ну
бой­ын­ша нұс­қа­у­лар
Д 01
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өрт қа­уіп­ті.
Же­ңіл тұ­та­на­тын зат
Же­ңіл тұ­та­на­тын затта­ры бар үй-жай­лар­ға на­зар ауда­ру үшін пай­да­ла­ну ке­рек. Кі­ру есік­те­рін­де, шкаф­тар мен ыдыс­тар­дың есік­те­рін­де
Д 02
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Жа­ры­лыс қа­уіп­ті
Жа­ры­лыс қа­уіп­ті заттар­ға, сон­дай-ақ үй-жай­лар мен учас­ке­лер­ге на­зар ауда­ру үшін пай­да­ла­ну қа­жет. Кі­ру есік­те­рін­де, үй-жай­лар­дың қа­быр­ға­ла­рын­да, шкаф­тар­дың есік­те­рін­де
Д 03
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қа­уіп­ті.
Улы зат
Улы заттар­ды сақ­тау, бө­лу, өн­ді­ру және қол­да­ну орын­да­рын­да
Д 04
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қа­уіп­ті.
Күй­дір­гіш және же­гі­де­лі зат
Күй­дір­гіш және же­гі­де­лі заттар­ды сақ­тау, бө­лу, өн­ді­ру және қол­да­ну орын­да­рын­да
Д 05
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қа­уіп­ті.
Ра­дио­ак­тив­ті зат неме­се ион­да­у­шы сәу­ле­ле­ну
Үй-жай­лар­дың есік­те­рін­де, шкаф­тар­дың және ра­дио­ак­тив­ті заттар бо­ла­тын және қол­да­ны­ла­тын неме­се ион­да­у­шы сәу­ле­ле­нуі бар бас­қа да орын­дар­да
Ра­ди­а­ци­я­лық қа­уіп­ті­лік бел­гі­сін қол­да­ну­ға рұқ­сат еті­ле­ді
Д 06
(қа­ғаз
мәті­ніне
қа­ра­ңыз)
Қа­уіп­ті.
Жүк­тің құ­ла­уы мүм­кін
Кө­те­ру-кө­лік­тік жаб­дық­тар пай­да­ла­ны­ла­тын қа­уіп­ті ай­мақ­тар­ға жа­қын жер­лер­де, құ­ры­лыс алаң­да­рын­да, цех­тар­да, ше­бер­ха­на­лар­да және т.с.с.
Д 07
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
На­зар ауда­ры­ңыз.
Ав­то­ти­егіш
Жүк­теу-ти­еу жұ­мыста­ры жүр­гі­зі­ле­тін үй-жай­лар мен учас­ке­лер­де
Д 08
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Элек­тр­лік тоқ­пен за­қым­да­ну қа­уіп­ті­лі­гі
Электр бе­рі­лі­сі же­лі­ле­рі­нің, электр жаб­дық­тар мен ас­пап­тар­дың ті­рек­те­рін­де, күш қал­қан­да­ры­ның есік­те­рін­де, электр тех­ни­ка­лық па­нель­дер мен шкаф­тар­да, сон­дай-ақ жаб­дық­тар­дың, ме­ха­низмдер­дің, ас­пап­тар­дың тоқ жүр­гі­зу бө­лік­те­рі­нің қор­ша­у­ла­рын­да
Д 09
(қа­ғаз
мәті­ніне
қа­ра­ңыз)
На­зар ауда­ры­ңыз.
Қа­уіп­ті­лік (бас­қа да қа­уіп­ті­лік­тер)
Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­те көз­дел­ме­ген бас­қа да қа­уіп­ті­лік түр­ле­ріне на­зар ауда­ру үшін қол­да­ну қа­жет.
Бел­гі­ні тү­сін­дір­ме жа­зуы бар қо­сым­ша қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі­мен бір­ге пай­да­ла­ну ке­рек
Д 10
(қа­ғаз
мәті­ніне
қа­ра­ңыз)
Қа­уіп­ті.
Ла­зер­лік сәу­ле­ле­ну
Үй-жай­лар­да, жаб­дық­тар­да, ас­пап­тар мен ла­зер­лік сәу­ле­ле­нуі бар бас­қа да орын­дар­да
Д 11
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өрт қа­уіп­ті.
То­тық­тан­дыр­ғыш
То­тық­тан­дыр­ғы­штың бар еке­ніне на­зар ауда­ру үшін үй-жай­лар­дың есік­те­рін­де, шкаф­тар­дың есік­те­рін­де
Д 12
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
На­зар ауда­ры­ңыз.
Электр­маг­нит­тік өріс
Үй-жай­лар­дың есік­те­рін­де, жаб­дық­тар­да, ас­пап­тар мен электр­маг­нит­тік өріс әсер ете­тін бас­қа да орын­дар­да
Д 13
(қа­ғаз
мәті­ніне
қа­ра­ңыз)
На­зар ауда­ры­ңыз.
Маг­нит­ті өріс
Үй-жай­лар­дың есік­те­рін­де, жаб­дық­тар­да, ас­пап­тар мен маг­нит­тік өріс әсер ете­тін бас­қа да орын­дар­да
Д 14
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Абай­ла­ңыз.
Еле­у­сіз ке­дер­гі
Сү­рі­ну мүм­кін бо­ла­тын еле­у­сіз ке­дер­гі­лер бар орын­дар­да
Д 15
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Абай­ла­ңыз.
Би­ік­тен құ­лау мүм­кін­ді­гі
Қа­уіп­ті учас­ке­лер­ге және би­ік­тен құ­лау мүм­кін бо­ла­тын орын­дар­ға кі­рер ал­дын­да
Д 16
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Абай­ла­ңыз.
Био­ло­ги­я­лық қа­уіп­ті­лік
(Ин­фек­ци­я­лық заттар)
Ден­са­улық­қа зи­ян­ды био­ло­ги­я­лық заттар­ды сақ­тау, өн­ді­ру неме­се қол­да­ну орын­да­рын­да
Д 17
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Абай­ла­ңыз. Суық
То­ңа­зыт­қы­штар мен мұз­дат­қы­штар­дың есік­те­рін­де, ком­прес­сор­лық аг­ре­гат­тар мен бас­қа да то­ңа­зы­ту ап­па­рат­та­рын­да
Д 18
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Абай­ла­ңыз.
Ден­са­улық­қа зи­ян­ды ал­лер­ги­я­лық (ті­тір­кен­дір­гіш) заттар
Ден­са­улық­қа зи­ян­ды ал­лер­ги­я­лық (ті­тір­кен­дір­гіш) заттар­ды сақ­тау, өн­ді­ру неме­се қол­да­ну орын­да­рын­да
Д 19
(қа­ғаз
мәті­ніне
қа­ра­ңыз)
Газ бал­ло­ны
Газ бал­лон­да­ры­на­да, сығ­ы­л­ған неме­се сұй­ы­л­ты­л­ған га­з­дар­ды сақ­тау мен қол­да­ну қой­ма­ла­ры мен учас­ке­ле­рін­де
Бал­лон­ның тү­сі: қа­ра неме­се ақ.
Д 20
(қа­ғаз
мәті­ніне
қа­ра­ңыз)
Абай­ла­ңыз.
Ак­ку­му­ля­тор ба­та­ре­я­ла­ры
Ак­ку­му­ля­тор ба­та­ре­я­ла­рын жа­сау, сақ­тау және қол­да­ну үй-жай­лар мен учас­ке­лер­де
Д 21
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Абай­ла­ңыз.
Кес­кіш бі­лік­тер
Қор­ғал­ма­ған ке­су бі­лік­те­рі бар жұ­мыс учас­ке­ле­рі мен жаб­дық­тар­да, мы­са­лы ағаш өң­деу, жол неме­се ауыл ша­ру­а­шы­лық жаб­дық­та­рын­да
Д 22
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
На­зар ауда­ры­ңыз.
Қы­сып қа­лу қа­уіп­ті­лі­гі
Тур­ни­кет­тер мен шлаг­баум­дар­дың есік­те­рін­де
Д 23
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Абай­ла­ңыз.
Ауда­ры­луы мүм­кін­ді­гі
Жол­дар­да, рам­па­лар­да, қой­ма­лар­да, за­уы­ті­ші­лік кө­лік­тер­дің ауда­ры­лу мүм­кін­ді­гі бар учас­ке­лер­де
Д 24
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
На­зар ауда­ры­ңыз.
Жаб­дық­тың ав­то­мат­ты қо­сы­луы (жі­бе­рі­луі)
Жұ­мыс орын­да­рын­да, жаб­дық­тар­да неме­се ав­то­мат­ты қо­сы­луы бар жаб­дық­тар­дың же­ке­ле­ген түй­ін­де­рін­де
Д 25
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Абай­ла­ңыз.
Ыстық бет
Қы­зды­ры­л­ған бет­те­рі бар жұ­мыс орын­да­ры мен жаб­дық­тар­да
Д 26
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Абай­ла­ңыз.
Қол­дың жа­ра­қат­та­нуы мүм­кін
Қол жа­ра­қа­тын алу мүм­кін бо­ла­тын жаб­дық­тар­да, жаб­дық­тар­дың түй­ін­де­рін­де, қақ­пақ­тар мен есік­тер­де
Д 27
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Абай­ла­ңыз. Тай­ға­нақ
Тай­ға­нақ жер­ле­рі бар аумақ­тар мен учас­ке­лер­де
Д 28
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Абай­ла­ңыз. Ай­на­лып тұр­ған эле­мент­тер­дің ара­сын­да тар­ты­лу мүм­кін­ді­гі
Ай­на­лып тұр­ған эле­мент­те­рі бар жұ­мыс орын­да­ры мен жаб­дық­тар­да, мы­са­лы де­сте­лі ди­ір­мен­дер­де
Д 29
(қа­ғаз
мәті­ніне
қа­ра­ңыз!)
Абай­ла­ңыз.
Өту­дің
та­ры­луы
Өту­дің та­ры­луы бар неме­се
өту­ге қиын­дық кел­ті­ре­тін
шы­ғың­қы құ­ры­лым­да­ры бар
аумақ­тар­да, учас­ке­лер­де,
цех­тар мен қой­ма­лар­да

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
11-қо­сым­ша
Кеңес беретін белгілер
Бел­гі­нің ко­ды
Тү­стік гра­фи­ка­лық бей­не­сі
Ма­ғы­на­лық мәні
Ор­на­ла­сты­ру (ор­на­ту) орын­да­ры мен қол­да­ну бой­ын­ша нұс­қа­у­лар
Е 01
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қор­ға­ныш кө­зіл­ді­рік­те жұ­мыс іс­теу ке­рек
Кө­ру мү­ше­ле­рін қор­ғау қа­жет бо­ла­тын жұ­мыс орын­да­ры мен учас­ке­лер­де
Е 02
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қор­ға­ныш дулы­ға­да (шлем­де) жұ­мыс іс­теу ке­рек
Ба­сты қор­ғау қа­жет бо­ла­тын жұ­мыс орын­да­ры мен учас­ке­лер­де
Е 03
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қор­ға­ныш құ­лақ­қап­та жұ­мыс іс­теу ке­рек
Шу­дың жо­ға­ры дең­гейі бар жұ­мыс орын­да­ры мен учас­ке­лер­де
Е 04
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Ты­ныс алу жол­да­ры­ның же­ке қор­ға­ныш құ­рал­да­рын­да жұ­мыс іс­теу ке­рек
Ты­ныс алу мү­ше­ле­рін қор­ғау қа­жет бо­ла­тын жұ­мыс орын­да­ры мен учас­ке­лер­де
Е 05
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қор­ға­ныш аяқ ки­ім­де жұ­мыс іс­теу ке­рек
Же­ке қор­ға­ныш құ­рал­да­рын қол­да­ну қа­жет бо­ла­тын жұ­мыс орын­да­ры мен учас­ке­лер­де
Е 06
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қор­ға­ныш қол­ғап­та жұ­мыс іс­теу ке­рек
Қол­ды зи­ян­ды неме­се агрес­сив­ті ор­та­ның әсе­рі­нен қор­ғау, электр то­ғы­нан ық­ти­мал за­қым­да­ну­дан қор­ғау қа­жет бо­ла­тын жұ­мыс орын­да­ры мен учас­ке­лер­де
Е 07
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қор­ға­ныш ки­ім­де жұ­мыс іс­теу ке­рек
Же­ке қор­ға­ныш құ­рал­да­рын қол­да­ну қа­жет бо­ла­тын жұ­мыс орын­да­ры мен учас­ке­лер­де
Е 08
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қор­ға­ныш қал­қан­да жұ­мыс іс­теу ке­рек
Бет және кө­ру мү­ше­ле­рін қор­ғау қа­жет бо­ла­тын жұ­мыс орын­да­ры мен учас­ке­лер­де
Е 09
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Сақ­тан­дыр­ғыш бел­дік­те жұ­мыс іс­теу ке­рек
Қа­уіп­сіз жұ­мыс іс­теу үшін сақ­тан­дыр­ғыш бел­дік­тер қа­жет бо­ла­тын жұ­мыс орын­да­ры мен учас­ке­лер­де
Е 10
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өту мы­на жер­де
Өту­ге рұқ­сат еті­ле­тін аумақ­тар мен учас­ке­лер­де
Е 11
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Жал­пы ке­ңес бе­ру бел­гі­сі (бас­қа да ке­ңес бе­ру­лер)
Осы стан­дарт­та бел­гі­лен­бе­ген ке­ңе­стер үшін.
Бел­гі­ні қо­сым­ша қа­уіп­сіз­дік бел­гі­сін­де­гі тү­сін­дір­ме жа­зу­мен бір­ген қол­дан­ған жөн.
Е 12
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Жер үсті өт­пе жо­лы­мен өту ке­рек
Жер үсті өт­пе жол­да­ры бел­гі­лен­ген учас­ке­лер мен аумақ­тар­да
Е 13
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Штеп­сель аша­сын ажы­ра­ты­ңыз
Электр жаб­дық­та­рын бап­тау неме­се тоқ­та­ту ке­зін­де және бас­қа жағ­дай­лар­да электр же­лі­сі­нен ажы­ра­ту та­лап еті­ле­тін жұ­мыс орын­да­ры мен жаб­дық­тар­да
Е 14
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Жұ­мыс ал­дын­да ажы­ра­ты­ңыз
Жөн­деу және іс­ке қо­су бап­тау жұ­мыста­рын жүр­гіз­ген кез­де жұ­мыс орын­да­ры мен жаб­дық­тар­да
Е 15
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Те­ме­кі ше­ге­тін жер
Өн­ді­рі­стік объ­ек­ті­лер­де те­ме­кі ше­ге­тін орын­дар­ды бел­гі­леу үшін пай­да­ла­ны­ла­ды

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
12-қо­сым­ша
Өрт қауіпсіздігі белгілері
Бел­гі­нің ко­ды
Тү­стік гра­фи­ка­лық бей­не­сі
Ма­ғы­на­лық мәні
Ор­на­ла­сты­ру (ор­на­ту) орын­да­ры мен қол­да­ну бой­ын­ша нұс­қа­у­лар
Ж 01
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Ба­ғыт­та­уыш мең­зер
Өрт­ке қар­сы қор­ға­ныш құ­рал­да­рын та­бу (ор­на­ла­сты­ру) орын­да­ры­на қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту үшін тек қа­на бас­қа өрт қа­уіп­сіз­ді­гі бел­гі­ле­рі­мен бір­ге қол­да­ну қа­жет
Ж 02
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
45 бұ­ры­шы астын­да­ғы ба­ғыт­та­уыш мең­зер
Өрт­ке қар­сы қор­ға­ныш құ­рал­да­рын та­бу (ор­на­ла­сты­ру) орын­да­ры­на қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту үшін тек қа­на бас­қа өрт қа­уіп­сіз­ді­гі бел­гі­ле­рі­мен бір­ге қол­да­ну қа­жет
Ж 03
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өрт кра­ны
Өрт же­ңі мен оқ­па­ны бар өрт кра­ны­ның жи­на­ғын та­бу орын­да­рын­да
Ж 04
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өрт са­ты­сы
Өрт са­ты­сын та­бу орын­да­рын­да
Ж 05
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
От­сөн­дір­гіш
От­сөн­дір­гіш­ті ор­на­ту орын­да­рын­да
Ж 06
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өрт ке­зін­де пай­да­ла­ну­ға ар­нал­ған те­ле­фон (оның ішін­де өрт кү­зе­ті­мен ті­ке­лей бай­ла­ныс те­ле­фо­ны)
Өрт кү­зе­тін ша­қы­ру­ға бо­ла­тын те­ле­фон­ды ор­на­ту орын­да­рын­да
Ж 07
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өрт­ке қар­сы бір­не­ше қор­ға­ныш құ­рал­да­рын ор­на­ла­сты­ру ор­ны
Өрт­ке қар­сы бір­не­ше қор­ға­ныш құ­рал­да­рын бір мез­гіл­де та­бу (ор­на­ту) орын­да­рын­да
Ж 08
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өрт су кө­зі
Өрт су қой­ма­сын неме­се өрт ма­ши­на­ла­ры­на ар­нал­ған пир­ста­рын та­бу орын­да­рын­да
Ж 09
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өрт құр­ғақ құ­быр дің­ге­гі
Өрт құр­ғақ құ­быр дің­ге­гін та­бу орын­да­рын­да
Ж 10
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өрт гид­ран­ты
Жер асты өрт гид­рант­та­ры ор­на­лас­қан орын­да­рын­да.
Бел­гі­де бел­гі­ден ба­стап гид­рант­қа дей­ін­гі ара­қа­шық­ты метр­мен біл­ді­ре­тін сан­дар бо­лу­ға ти­іс
Ж 11
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өрт ав­то­ма­ти­ка­сы­ның қон­дыр­ғы­ла­рын (жүй­е­ле­рін) қо­су те­ті­гі
Өрт сиг­нал бе­ру жаб­дық­та­ры­ның, өрт сөн­ді­ру қон­дыр­ғы­ла­рын және (неме­се) тү­тін­ге қар­сы қор­ға­ныш жүй­е­ле­рін қол­мен іс­ке қо­су орын­да­рын­да.
Өрт даб­ы­лы сиг­на­лын бе­ру орын­да­рын­да (пункт­те­рін­де)
Ж 12
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өрт даб­ы­лы­ның ды­быст­ық ха­бар­лан­ды­ру­шы­сы
Ды­быст­ық ха­бар­лан­ды­ру­шы­сы ор­на­лас­қан та­бу орын­да­рын­да неме­се "Өрт ав­то­ма­ти­ка­сы қон­дыр­ғы­ла­рын (жүй­е­ле­рін) іс­ке қо­су түй­ме­ші­гі" (ко­ды Ж 11) бел­гі­сі­мен бір­ге

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
13-қо­сым­ша
Эвакуациялық белгілер және медициналық және санитарлық мәнді белгілер 1. Эвакуациялық белгілер
Бел­гі­нің ко­ды
Тү­стік гра­фи­ка­лық бей­не­сі
Ма­ғы­на­лық мәні
Ор­на­ла­сты­ру (ор­на­ту) орын­да­ры мен қол­да­ну бой­ын­ша нұс­қа­у­лар
И 01
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Шы­ғу мы­на жер­де (сол жақ­ты)
Сол жа­ғы­нан ашы­ла­тын эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу есік­те­рі­нің үстіне (неме­се есік­те­рін­де)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу­ға қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту­ге ар­нал­ған ба­ғыт­та­уыш мең­зер­мен бір­ге үй-жай­лар­дың қа­быр­ға­ла­рын­да
И 02
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Шы­ғу мы­на жер­де (оң жақ­ты)
Оң жа­ғы­нан ашы­ла­тын эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу есік­те­рі­нің үстіне (неме­се есік­те­рін­де)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу­ға қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту­ге ар­нал­ған ба­ғыт­та­уыш мең­зер­мен бір­ге үй-жай­лар­дың қа­быр­ға­ла­рын­да
И 03
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Ба­ғыт­та­уыш мең­зер
Қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту үшін тек қа­на бас­қа эва­ку­а­ци­я­лық бел­гі­лер­мен бір­ге пай­да­ла­ну ке­рек
И 04
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
45 о бұ­рыш асты ба­ғыт­та­уыш мең­зер
Қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту үшін тек қа­на бас­қа эва­ку­а­ци­я­лық бел­гі­лер­мен бір­ге пай­да­ла­ну ке­рек
И 05
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу ба­ғы­ты оң жақ­та
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу­ға қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту үшін үй-жай­лар­дың қа­быр­ға­ла­рын­да
И 06
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу ба­ғы­ты сол жақ­та
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу­ға қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту үшін үй-жай­лар­дың қа­быр­ға­ла­рын­да
И 07
(қа­ғаз
мәті­ніне
қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу ба­ғы­ты оң жақ­та жо­ға­ры­ға
Ыл­ди­лы жа­зық­тық бой­ын­ша эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу­ға қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту үшін үй-жай­лар­дың қа­быр­ға­ла­рын­да
И 08
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу ба­ғы­ты сол жақ­қа жо­ға­ры­ға
Ыл­ди­лы жа­зық­тық бой­ын­ша эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу­ға қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту үшін үй-жай­лар­дың қа­быр­ға­ла­рын­да
И 09
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу ба­ғы­ты оң жақ­қа тө­мен­ге
Ыл­ди­лы жа­зық­тық бой­ын­ша эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу­ға қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту үшін үй-жай­лар­дың қа­быр­ға­ла­рын­да
И 10
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу ба­ғы­ты сол жақ­қа тө­мен­ге
Ыл­ди­лы жа­зық­тық бой­ын­ша эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу­ға қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту үшін үй-жай­лар­дың қа­быр­ға­ла­рын­да
И 11
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу есі­гі­нің (оң жақ­ты) көр­сет­кі­ші
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу есік­те­рі­нің үст­ін­де
И 12
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу есі­гі­нің (сол жақ­ты) көр­сет­кі­ші
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу есік­те­рі­нің үст­ін­де
И 13
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу ба­ғы­ты ту­ра
Үл­кен ала­ңы бар үй-жай­лар­дың өту­ле­рін­де, ой­ық­та­рын­да
Жо­ғар­ғы дең­гей­де ор­на­ты­ла­ды неме­се тө­бе­ге ілі­не­ді
И 14
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу ба­ғы­ты ту­ра
Үл­кен ала­ңы бар үй-жай­лар­дың өту­ле­рін­де, ой­ық­та­рын­да
Жо­ғар­ғы дең­гей­де ор­на­ты­ла­ды неме­се тө­бе­ге ілі­не­ді
И 15
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу ба­ғы­ты бас­пал­дақ­пен тө­мен қа­рай
Са­ты алаң­қай­ла­рын­да және са­ты­ға жап­сар­лас қа­быр­ға­лар­да
И 16
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу ба­ғы­ты бас­пал­дақ­пен тө­мен қа­рай
Са­ты алаң­қай­ла­рын­да және са­ты­ға жап­сар­лас қа­быр­ға­лар­да
И 17
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу ба­ғы­ты бас­пал­дақ­пен жо­ға­ры қа­рай
Са­ты алаң­қай­ла­рын­да және са­ты­ға жап­сар­лас қа­быр­ға­лар­да
И 18
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу ба­ғы­ты бас­пал­дақ­пен жо­ға­ры қа­рай
Са­ты алаң­қай­ла­рын­да және са­ты­ға жап­сар­лас қа­быр­ға­лар­да
И 19
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Қол жет­кі­зу үшін мы­на жер­ден ашы­ңыз
Үй-жай­лар­дың есік­те­рін­де, қа­быр­ға­ла­рын­да және үй­ге кі­ру неме­се шы­ғу үшін бел­гі­лі бір құ­рыл­ма­ны ашу, мы­са­лы шы­ны па­нель­ді сын­ды­ру қа­жет бо­ла­тын бас­қа орын­дар­да
И 20
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өзі­ңіз­ге қа­рай ашы­ңыз
Есік­тің ашы­лу ба­ғы­тын көр­се­ту үшін үй-жай­лар­дың есік­те­рін­де
И 21
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Өзі­ңіз­ге қа­рай ашы­ңыз
Есік­тің ашы­лу ба­ғы­тын көр­се­ту үшін үй-жай­лар­дың есік­те­рін­де
И 22
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Ашу үшін жы­л­жы­ты­ңыз
Жы­л­жы­ма­лы есік­тер­ді ашу әре­кет­те­рін бел­гі­леу үшін үй-жай­лар­дың есік­те­рін­де
И 23
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Жи­на­лу пунк­ті (ор­ны)
Үй-жай­лар­дың есік­те­рін­де, қа­быр­ға­лар­да және өрт, апат неме­се бас­қа да тө­тен­ше жағ­дай­лар туын­да­ған кез­де адам­дар­дың ал­дын ала қа­рас­ты­ры­л­ған жи­на­лу пункт­те­рін (орын­да­рын) бел­гі­леу үшін бас­қа орын­дар­да
И 24
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Шы­ғу­ды көр­се­ту
Эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу есік­те­рі­нің үстіне неме­се эва­ку­а­ци­я­лық шы­ғу­ға қоз­ға­лыс ба­ғы­тын көр­се­ту үшін құ­ра­ма қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі­нің құ­ра­мын­да
И 25
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
За­пас шы­ғу­дың көр­сет­кі­ші
За­пас шы­ғу есік­те­рі­нің үст­ін­де

Бел­гі­нің ко­ды
Тү­стік гра­фи­ка­лық бей­не­сі
Ма­ғы­на­лық мәні
Ор­на­ла­сты­ру (ор­на­ту) орын­да­ры мен қол­да­ну бой­ын­ша нұс­қа­у­лар
И 2-01
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек қоб­ди­ша­сы
Ал­ғаш­қы ме­ди­ци­на­лық кө­мек қоб­ди­ша­ла­ры­ның ор­на­лас­қан орын­да­рын бел­гі­леу үшін үй-жай­лар­дың қа­быр­ға­ла­рын­да, есік­те­рін­де
И 2-02
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Жа­ра­қат ал­ған­дар­ды шы­ға­ру (эва­ку­а­ци­я­лау) құ­рал­да­ры
Жа­ра­қат ал­ған­дар­ды шы­ға­ру (эва­ку­а­ци­я­лау) құ­рал­да­ры ор­на­лас­қан орын­дар­да­ғы үй-жай­лар­дың есік­те­рі мен қа­быр­ға­ла­рын­да
И 2-03
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Ги­ги­е­на­лық про­це­ду­ра­лар­ды қа­был­дау (душ) пунк­ті
Душ бөл­ме­сі және т.с.с. ор­на­лас­қан орын­дар­да­ғы үй-жай­лар­дың есік­те­рі мен қа­быр­ға­ла­рын­да
И 2-04
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Көз­ді та­зар­ту пунк­ті
Көз­ді та­зар­ту пунк­ті ор­на­лас­қан орын­дар­да­ғы үй-жай­лар­дың есік­те­рі мен қа­быр­ға­ла­рын­да
И 2-05
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Ме­ди­ци­на­лық ка­би­нет
Ме­ди­ци­на­лық ка­би­нет­тер­дің есік­те­рін­де
И 2-06
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Ме­ди­ци­на­лық пункт­пен (ме­ди­ци­на­лық же­дел жәр­дем) бай­ла­ныс те­ле­фо­ны
Те­ле­фон ор­на­ты­л­ған орын­дар­да

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
14-қо­сым­ша
Нұсқау белгілері
Бел­гі­нің ко­ды
Тү­стік гра­фи­ка­лық бей­не­сі
Ма­ғы­на­лық мәні
Ор­на­ла­сты­ру (ор­на­ту) орын­да­ры мен қол­да­ну бой­ын­ша нұс­қа­у­лар
К 01
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Та­мақ ішу пунк­ті (ор­ны)
Та­мақ іше­тін бөл­ме­лер­дің есік­те­рін­де, бу­фет­тер­де, ас­ха­на­лар­да, тұр­мыстық орын­дар­да және та­мақ ішу­ге рұқ­сат еті­л­ген бас­қа да орын­дар­да
К 02
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Ауыз су
Тұр­мыстық орын­дар­дың есік­те­рін­де және ауыз су мен тұр­мыстық қа­жет­ті­лік­тер (дә­рет­ха­на­лар, душ бөл­ме­ле­рі, та­мақ ішу пункт­те­рі) үшін жа­рам­ды суы бар кран­дар ор­на­ты­л­ған орын­дар­да
К 03
(қа­ғаз мәті­ніне қа­ра­ңыз)
Те­ме­кі ше­ге­тін орын
Қо­ғам­дық объ­ек­ті­лер­де те­ме­кі ше­ге­тін орын­дар­ды бел­гі­леу үшін пай­да­ла­ны­ла­ды

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
15-қо­сым­ша
Негізгі қауіпсіздік белгілерінің орташаланған өлшемдері 1-кесте
Та­ну ара­лы­ғы L, м
Тый­ым са­ла­тын және ке­ңес бе­ре­тін бел­гі­лер
Ес­кер­ту бел­гі­ле­рі
Өрт қа­уіп­сіз­ді­гі бел­гі­ле­рі, эва­ку­а­ци­я­лық бел­гі­лер, ме­ди­ци­на­лық және са­ни­тар­лық мән­ді бел­гі­лер, нұс­қау бел­гі­ле­рі
Шең­бер­дің диа­мет­рі d, мм
b
үш­бұ­ры­шы­ның
қа­быр­ға-
ла­ры­ның
ұзынды­ғы,
мм
а шар­шы
қа­быр­ға-
ла­ры­ның
ұзынды­ғы,
мм
а тікбұ­рыш
қа­быр­ға-
ла­ры­ның
ұзынды­ғы,
мм
b тікбұ­рыш
қа­быр­ға-
ла­ры­ның
ұзынды­ғы,
мм
1
50
50
50
50
100
2
80
100
80
80
160
3
100
100
100
100
200
4
100
150
100
100
200
5
150
150
150
150
300
6
150
200
150
150
300
7-8
200
250
200
200
400
9-10
250
300
250
250
500
11-12
300
400
300
300
600
13-14
350
450
350
350
700
15-16
400
500
400
400
800
17-18
450
550
450
450
900
19-20
500
600
500
500
1000
21-22
550
700
550
550
1100
23-24
600
750
600
600
1200
25
650
800
650
650
1300
Жабдықтар, машиналар мен механизмдерге арналған тыйым салу және ескерту қауіпсіздік белгілерінің нөмірлері мен өлшемдері 2-кесте
Қа­уіп­сіз­дік бел­гі­ле­рі­нің нө­мір­ле­рі
Диа­мет­рі d, мм.
Үш­бұ­ры­штың қа­быр­ға­ла­ры b , мм.
1
20
25
2
30
40
3
40
50
4
60
80
5
80
100
6
120
150

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
16-қо­сым­ша
Эвакуациялық шығуға, өртке қарсы қорғаныш құралдарына, жиналу орны мен алғашқы медициналық көмек көрсету құралдарына қозғалыс бағытын көрсетуге арналған белгілердің мағыналық құрамалары 1. Тыйым салу қауіпсіздік белгілері (қағаз мәтініне қараңыз) 2. Ескерту қауіпсіздік белгілері (қағаз мәтініне қараңыз) 3. Кеңес беру қауіпсіздік белгілері (қағаз мәтініне қараңыз) 4. Өрт қауіпсіздігі белгілері (қағаз мәтініне қараңыз) 5. Эвакуациялық белгілер мен медициналық және санитарлық мәнді белгілер (қағаз мәтініне қараңыз) 6. Нұсқау қауіпсіздік белгілері (қағаз мәтініне қараңыз)

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
17-қо­сым­ша
Негізгі қауіпсіздік белгілерін бейнелеу белгілеулері (қағаз мәтініне қараңыз!)

Тех­ни­ка­лық ре­гла­мент­ке
18-қо­сым­ша
Түсіндірме жазулардың шрифттері
Шрифт параметрлерін және олардың өлшемдерінің H , шрифтінің биіктігіне қатынасын 1-кесте бойынша қабылдау ұсынылады
1-кесте
Шрифт па­ра­метр­ле­рі, бел­гі­ле­нуі
Өл­шем­нің H' шриф­ті­нің би­ік­ті­гіне қа­ты­на­сы
10 мм тең H', шриф­ті­нің би­ік­ті­гін­де­гі өл­ше­мі­нің мәні
Жа­зу әріп­те­рі мен цифр­лер­дің би­ік­ті­гі (h)
(7/7) H'
10
Жол әріп­те­рі­нің би­ік­ті­гі (с)
(5/7) H'
7
Әріп­тер ара­сын­да­ғы ара­лық­тың ені (а)
(1/7) H'*
1,4
Жол­дар­дың негіз­гі сызық­та­ры­ның ара­сын­да­ғы ара­лық­тың ені (жол­дың ады­мы)
(11/7) H'**
15,6
Сө­здер ара­сын­да­ғы ара­лық­тың ені (е)
(3/7) H' кем бол­май­тын
4,2 кем бол­май­тын
Сызық­тар­дың қа­лыңды­ғы (d)
(1/7) H'
1,4
* 21 мм үл­кен неме­се тең H' шриф­ті­нің би­ік­ті­гі ке­зін­де әріп­тер ара­сын­да­ғы ара­лық оқу­дың ай­қын­ды­лы­ғы жақ­са­ра­тын­дай қол­да бар ірі ли­тер­ден бағ­дар­ла­ма­ла­на­ды неме­се қа­был­да­на­ды
** Бір-бі­рі­мен тиіп ке­ту­ден аулақ бо­лу үшін диа­кри­ти­ка­лық әріп­тер үшін b ені (2/7) H дей­ін ұл­ғай­ты­луы мүм­кін.