Қазақстан Республикасының "Қазақстан Республикасындағы жергілікті мемлекеттік басқару және өзін-өзі басқару туралы" Заңының 6-бабы, 1-тармағының 13)-тармақшасына сәйкес аудандық мәслихат ШЕШІМ ЕТЕДІ:

3. Осы шешімнің орындалуын бақылау аудандық мәслихаттың экономика және бюджет жөніндегі тұрақты комиссиясына жүктелсін.
МАЗМҰНЫ
р/с
Тараудың, құжаттың атауы
Беттердің нөмірі
Ескерту
1.
Түсіндірме жазбахат
3
Жоба – ісдестіру материалдарының болуы
3
Ауданның жер қоры жағдайының талдауы
4
1. Олардың аумақты пайдалану сипатына әсерін тигізетін табиғат жағдайлары мен бағасы
4
2. Аудан жер қорының жағдайы және оны тиімді пайдалану:
9
1. Ауданның жер қорын бөлу
9
2.Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерді аймақтарға бөлу
11
3. Елді мекендер жерін аймақтарға бөлу
13
4. Өнеркәсіп, көлік, байланыс және ауыл шаруашылығынан өзге мақсатқа арналған жерді аймақтарға бөлу
14
5. Ерекше қорғалатын аумақтардың жерін аймақтарға бөлу
15
6. Орман қоры жерін аймақтарға бөлу
16
7. Су қорының жерін аймақтарға бөлу
16
8. Босалқы жерлерді аймақтарға бөлу
17
2.
Кестелер
18
1. Ауданның жер қорының құрамы және құрылымы
18
2. Жерді санаттар бойынша бөлу серпіні
19
3. Аудан бойынша ауыл шаруашылығы алқаптары алаңдарының серпіні
20
4. Олардың құнарлылығына әсер ететін қасиеттері бойынша ауыл шаруашылығы алқаптарының сипаттамасы
21
5. Шабындықтардың мәдени–техникалық жағдайы
22
6. Жайылымдардың мәдени–техникалық жағдайы
23
7. Аграрлық сектордағы шаруашылық жүргізуші субъектілердің құрамы
24
8. Жердің агроклиматтық жағдайы және кадастрлық бағасы
34
9. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жердің серпіні
37
10. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерді аймақтарға бөлу
38
11. Елді мекендер жерінің серпіні
39
13. Елді мекендер жерін аймақтарға бөлу
40
14. Өнеркәсіп, көлік, байланыс және ауыл шаруашылығынан өзге мақсатқа арналған жердің серпіні
41
15. Жерді ерекше шарттармен пайдалану аймақтары
42
16. Ластанған және бүлінген жерлердің консервациясы
43
17. Өнеркәсіп, көлік, байланыс және ауыл шаруашылығынан өзге мақсатқа арналған жерді аймақтарға бөлу
44
18. Ерекше қорғалатын аумақтардың жерін аймақтарға бөлу
46
19. Орман қоры жерінің серпіні
47
20. Орман қоры жерін аймақтарға бөлу
47
21. Су қоры жерінің серпіні
50
22. Су қоры жерін аймақтарға бөлу
50
23. Босалқы жердің серпіні
53
24. Босалқы жерді аймақтарға бөлу
53
25. Ауданның жер қорын аймақтарға бөлу
54
3.
Шешім
55
Құрастырған инженер – жерге орналастырушы: И. Г. Журавицкая
маусым, 2009 ж
Түсіндірме жазбахат Кіріспе
Жерлерді бөлудің аймақтық сұлбасы Қазақстан Республикасының Жер кодексіне сәйкес іске асырылады.
Жердің аймақтарын олардың нысаналы мақсатын және пайдалану тәртібін белгілеумен анықтау аймақтарға бөлудің негізі болып табылады.
Жер пайдалану тәртібін анықтау нысаналы мақсат бойынша жер қорын сауатты, тиімді пайдалану үшін нақтылы негіз құруға мүмкіндік жасайды. Жердің жылжымайтын мүлік нарығын дамыту үшін Жер кодексін іске асыру жөніндегі негізгі міндеттердің бірден – бір шешімі болып табылатын, жер ресурстары мен кадастр жүргізудің мемлекеттік есебін түбегейлі жақсартады.
Жоба – іздестіру материалдарының болуы
Успен ауданы жерлерін аймақтарға бөлу сұлбасын әзірлеу кезінде аталмыш материалдар зерделенді және қолданылды:
- аудандық жоспарлау сұлбасы, 1972 ж.;
- 2000 жылға дейінгі кезеңдегі ауданның жерге орналастыру сұлбасы;
- жер алқаптары сапасының сипаттамасы, 1980 ж.;
- шабындықтар мен жайылымдардың сапалық сипаттамасы, 1995 ж.;
- жердің топырақтық топтастыру материалдары, 1982 ж.;
- Павлодар облысы азықтық алқаптарының мәдени – техникалық жағдайы, 1996 ж.;
- ауданның ауылдық елді мекендер аумағының жер – шаруашылық орналастырылуы, 2001 – 2004 ж.;
- түгендеу материалдары (айдалатын жерлердің шекарасын және алаңын анықтау, 2002 ж.;
- ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді түгендеу жөніндегі материалдар, 2004 ж.;
- топырақ зерттеу материалдары;
- ӘЖ – 35 кВ, ӘЖ - 110 кВ, "Павлодарэнергосервис" ААҚ, 2000 ж. қорғау аймақтары жерлерін анықтау жөніндегі материалдар;
- Успен ауданы орман қоры жер телімдерінің шекара жоспары, 2003 ж.;
- автожолдар бойындағы орман алаптарында тұрақты жер пайдалану құқығын ресімдеу бойынша құжаттар, 2005 ж.;
- "Қазавтожол" республикалық мемлекеттік қазынашылық кәсіпорны мен "Павлодар облысының коммуналдық шаруашылық, көлік және коммуникация департаменті" ММ жер телімдеріне жер пайдалану құқығына құжаттар әзірлеу жөніндегі материалдар, 1999-2003 ж.;
- автомобиль жолдарын түгендеу жөніндегі материалдар, 1996 ж.;
- "Қазавтожол" республикалық мемлекеттік қазынашылық кәсіпорны мен "Павлодар облысының коммуналдық шаруашылық, көлік және коммуникация департаменті" ММ жер телімдеріне облыстық мақсаттағы автожолдарды орналастыру және қызмет көрсету үшін жер пайдалану құқығына құжаттар әзірлеу жөніндегі материалдар, 2003 ж.;
- ҚР Үкіметінің 2004 жылғы 16 қаңтардағы N 42 қаулысымен бекітілген су қорғау аймақтары мен алқаптарын белгілеу ережесі;
- Успен ауданы бойынша шағын көлдер, өзендер, бұлақтар, тоғандар және су қоймаларын түгендеу материалдары, 1990 ж.;
- Успен ауданы колхоздарының ішкі шаруашылық жерге орналастыру жобалары, 1987 ж.

Успен ауданы Павлодар қаласынан солтүстік – шығысқа қарай, Павлодар облысының шығысында орналасқан және солтүстік – батысында Қашыр ауданымен, оңтүстік – батысында Павлодар ауданымен, оңтүстік – шығысында Шарбақтымен, шығысында Ресей Федерациясымен шектеседі. Ауданның аумағы жинақы, жалпы көлемі 549416 га (01.11.08 ж.баланс бойынша).
Ауданның әкімшілік орталығы – Успен ауылы, ауданның оңтүстік – батыс бөлігінде орналасқан (ауданның облыс аумағындағы орналасу сұлбасы қоса берілді).
Успен ауданынан Павлодар қаласы облыстық орталығына дейін арақашықтығы 96,0 км, Павлодар қаласымен байланыс облыстық мақсаттағы автожолдар арқылы жүзеге асырылады. Аудан аумағында теміржол стансалары жоқ. Сондай – ақ жақын арадағы 24 км Тұзқала стансасына дейін әуе байланысы жоқ. Павлодар - Лозовое автожолы негізгі көлік магистралі болып табылады.
Ауданның климаты өкпек континенттілігімен: көктемгі – жазғы кезеңдердегі құрғақтылымен, жазда ауа температурасының жоғарылығымен, қыста төменділігімен, жылдар бойы атмосфералық жайын – шашынның аздығымен және тұрақсыздығымен, барлық жыл ішіндегі желдің елеулі қызметімен сипатталады. Көбінесе көктемгі кезеңде үдемелі болатын, оңтүстік - батыс және батыс бағыттардағы желдер басымдығы жоғары желдер болып табылады.
Ауданның агроклиматтық қатынасында 2 аймаққа бөлінеді: ауданның солтүстік бөлігі біркелкі қуаң, орталығы мен оңтүстігі қуаң.
Біркелкі қуаң аймақта жауыш - шашынның жылдық орташа мөлшері –3,5 374 мм, қар жамылғысының биіктігі – 20-25 см, аязсыз кезеңдердің ұзақтықтығы – 3,5 ай.
Қыста ауданның барлық аумақтарында ауа райы –20 градус температурамен – 70 - 80 күн бұлыңғыр және салқын, қыстың өте салқын күндерінде – 30 градус температурамен 25-30 күнге жетеді. Ауа температурасының аса тұрақсыздығы қыс айлары үшін ерекше, сонымен қатар өте төменгі температурамын жылымық болуы да мүмкін. Төменгі температуралар және жеткілікісіз қарлы жамылғы топырақтың терең тоңдануының себебі болып табылады. Қар жамылғысы қазан айының соңы - қараша айының басында пайда болады және сәуір айының бірінші онкүндігіне дейін тұрады.
Қыстан көктемге ауысу кезінде температураның күрт үдей түскені байқалады.
Құрғақ, желді, сирек болатын күндізгі жоғары температурамен тоңазытулар 15 – 25 мамырда тоқталатын, көктем мезгілі өсімдіктердің дамуы үшін маңызды мезгіл. Жылдың көктемінде ашық топырақ үшін өте зиянды және шаң – тозаңды дауылға әкеліп соғатын, оңтүстік – батыс және батыс бағыттардағы желдің жылдамдығы 5 м/сек. жуық. Сондықтан мамыр – эрозиялық қатынаста өте қауіпті ай.
Жазы құрғақ және ыстық. Ең ыстық ай – шілде айы, ауаның тәуліктегі орташа температурасы + 20 жуық, ең жоғарғысы + 35.
Күзі көктем сияқты – қысқа мерзімді, жауын – шашынның аздығымен сипатталады. Алғашқы қатқақтар көптеген жағдайда қыркүйек айының ортасы мен соңында болады.
Барлық қолайсыздық факторларға көктемнің кештігіне және күздің ерте қатқақтарына, жауын – шашынның қамтамасыз етілуінің жетімсіздігіне, күшті желге, шаң – тозаңды дауылдарға, күшті қатқақтарға және жазғы жоғарғы температураға қарамастан, климат жағдайы ауыл шаруашылығы өндірісімен табысты айналысуға мүмкіндік береді.
Рельефі. Ауданның аумағы Ертістің жазық даласы шегіндегі батыс – Сібір жазығының бір бөлігі болып табылады. Жазық өзінің ұзындығы жағынан әлсіз бұйра рельефімен және жеңіл сызылған төменгі аралық жалдарымен сипатталады.
Рельеф үшін шектелген және белгіленген шұңқырлардың сондай – ақ көлдер мен сорлы жазықтардың саны: Әж - Болат, Табылжан, Қонжұбаев және де басқалары өзіне тән қасиет. Негізінде шұңқырлардың байрайлары көлбек, жиі сатыланған. Шұңқырдың жасы төрттіктен жоғары, қазіргі заманға сай. Шұңқырдың микроклиматы төмпешік, төбешік, шұңқыр, және терең емес ор түрінде әртүрлі бұдырлармен берілген. Кейбір жерлерде кәдуілгі жеңіл құмды жыныстармен үйілген кішкентай жалдар кездеседі.
Ауданда пайдалы қазбадан, Үлкен және Кіші Табылжан көлдерінде ас тұзы Үлкен Әжболат көлінде глаубер тұзы бар.
Ас тұзын өңдеу бұрынан жүргізілуде және әлі де жалғасын табуда. Ауданда сапасы жағынан Сарыағаштан кем түспейтін, минералды су ашылды. Кірпіш саз балшығының кен орны бар.
Топырақтық жамылғысы. Аудан аумағы екі табиғи - ауылшаруашылық аймаққа кіреді:
Ауданның солтүстік бөлігі (бұрынғы "Маяк" және. СОКП 21 сьезі атындағы колхоздар) Қазақстан провинциясының оңтүстік қара топырақты қуаң аймағына жатады; аумақтың қалған басым бөлігі Қазақстан провинциясының қою қызыл қоңыр топырақты қуаң далалық аймаққа жатады.
Топырақтың, негізінде, оларда 2 – ден жоғары емес, 3 % сирек кездесетін әлсіз қамтамасыз етілген қарашірігі бар немесе фосфор мен азоттың жылжымалы нысандарымен қамтамасыз етілмеген кешендер түрінде жатады.
Аудан аумағы табиғи аймақтылыққа сәйкес 4 табиғи аймаққа бөлінеді:
Бурла саздақ және құмайт қою қызыл топырақты, әлсіз бұйра қуаң далалы ауданы Бурла өзені өзінің суын Ертіске құятын, сортаң – шалғынды – қызыл қоңыр топырақты кешендер мен сорлармен ағыстың ежелгі аңғарын қамтиды; Батыс – Құлынды жазық қуаң далалық ауданы сортаң жерлер кешенінде қалыпты қою қызыл қоңыр топырақты жерлері мен шалғынды қызыл қоңыр топырақты үйлестіруде рельефтің депрессияға ұшырауы кезінде сорлар, батпақты топырақтар, сондай – ақ шалғынды және сорлар кездеседі.
Әлсіз бұйра құмайт қою қызыл топырақты және шалғынды – қызыл қоңыр топырақты сәл бұйраланған және шектелген аз басымдығымен бұйра жалды жазықты Павлодар шағын ауданы жойылып кетуге тап болған, сондықтан жел эрозиясынан қорғау жөніндегі кешенді шараларды қажет етеді.
Федоров ауданы саздақ сортаң - қара топырақты кешендерінің тұзды дақтармен әлсіз бұйра шоқ ағашты.
Жер бетіндегі және жер асты сулары топырақ түзу процестерінің бірі болып табылады. Топырақтың шығу тегі, тұздардың ауысуы және қарашірік заттары олармен байланысты. Климаттың құрғақтығы мен тегіс рельефтің басымдығы ауданның негізгі гидрологиялық және гидрографикалық ерекшеліктерін - өзен жүйесінің нашар дамуы мен өзен суының молдығын анықтады. Бурла ауданның солтүстік – шығысына ағатын жалғыз өзен, ол Алтай өлкесінен басталады және Әжболат өзеніне құяды. Өзеннің арнасы жылдың көктемгі – күзгі кезеңдерінде барлық бойына еріген және жаңбыр суларымен толығады.
Өзен жазғы мерзімде ұсақ көпіршіктер, көлшелер, сорлардың пайда болуымен кеуіп қалады. Өзен суы көктемде қар еріген кезде тұщы, ал жаз бен күзде ащы болады. Өзен шаруашылық мақсатта емес. Өзен тек қана малдарды суару үшін ғана пайдаланылады.
Көлдер өлшемі, тереңдігі, тұздарының құрамы жағынан әр түрлі, көпшілігі ағынсыз шұңқырларда. Олардың өлшемдері енінің шегінде: 0,6 – 0,9 м аз тереңдіктен көлемі 11544 га және 1227,6 га сәйкес келетін Үлкен және Кіші Табылжан көлдері, 241,7 га - Бажманов, 60,3 га Арынғазы көлі, 7723,7 га – үлкен Әжболат, 773,2 га – Кіші Әжболат көлдері сияқты, осындай кеңейген суайдындарына дейін өзгереді. Олардың тереңдігі 0,5 – 1,5 метрге дейін, барлық көлдер тұзды, ауыл шаруашылығы мақсатында емес.
Жер астылы сулары әртүрлі тереңдікте жер астында көлбей жатады: табақ тәрізді төмендікте, тереңдігі 2-4 м, 6-10 м жоғары учаскеде. Жер асты суларының қоректенуінің негізгі көздері: атмосферлық жауын – шашын және еріген сулар. Минералдану дәрежесі бойынша жер асты сулары негізінде тұщы. Минералды сулар тұзды неогенді сазбалшық және саздақтар суға төзімді көкжиек болып табылатын жерлерде кездеседі. Тұщы сулар алғашқы сортаңдануы болмайтын, құмдар мен құмайттардың төрттен бір бөлігінде жатады.
Ауданда сумен қамтамасыз ету артезиан ұңғымалары мен құбырлылардың, шахталықтардың, құдықтардың есебінен жүреді.
Өсімдігі. Ауданның солтүстік бөлігі оңтүстік қара топырақты және қою қызыл қоңыр топырақты бозды – түрлі шөпті даланы, сортаң топырақты және тұздалған топырақты голофитті даланы, сондай – ақ рельефтің жағымсыз элементтеріндегі мезофитті және гидрофитті өсімдіктерді сипаттайтын, Қызылту - Бурлак қуаң – дала облысы шегінде орналасқан. Осы шағын аймақтың жайылымы анағұрлым өнімді.
Ботаникалық - азықтық зерттеу материалдары бойынша олардың өнімділігі жылына орта есеппен гектарына 3-3,5 азықтық бірлікті құрайды.
Ауданның басым бөлігі солтүстігінде - бозды – түрлі шөпті дала, оңтүстігінде – бозды – бетегелі, қою қызыл қоңыр құмайт – құмды топырақты бозды – бетегелі дала сипаты бар Батыс – Құлынды қуаң дала облысы шегінде орналасқан.
Осы шағын аймақтың жайылымының өнімділігі гектарына 1,5 - 2,0 ц азықтық бірлікті құрайды.
Жер пайдалану ауданының көптеген бөлігі жылтылған, 1986 жылы егістік пен түбегейлі жақсартылған жерлердің үлес салмағы 75,5 %. Табиғи өсімдіктердің өсуі межелерде, жайылымдарда, жолдардың жиегі мен көлдердің ауданында сақталып қалған. Жыртылған жерлерде мәдени өсімдіктерден басқа, арамшөптер (сүттіген, бидайықтар, ақтікенше, қарасұлы, егін шырмауығы және басқалары) де кеңінен тараған.
Қою қызыл қоңыр топырақтардағы проективтік жамылғысы - 50-60 % құрайды, шалғынды тұзды топырақтарда - 70-80 % - ға, сорлы шалғынды далада, сортаң топырақты шалғында, шалғынды сорда - 30-50 %-ға жетеді.
Көп жылдық шөптер бойынша 1980-84 ж.ж. шөптің орташа шығымдылығы 4,5 ц/га құрады.

Ауданның жалпы ауданы 2009 жылғы 1 қаңтарда 549416 га құрады, оның ішінде 4666 га басқа аудандардың жер пайдаланушылары пайдаланады.
Егер ауылшаруашылығы мақсатындағы жер 288077 га орын алса, ауданның барлық жері 52 % құрайды.
Босалқы жерді 194718 га (35 %) құрайды. Суға арналған (24326 га) жерден басқа, ағашты – бұталы екпелер (728 га), батпақтар (556 га) орын алған, осы санатқа уақытша пайдаланылмайтын егістіктер, жайылымдар және өзге де алқаптар енген.
Ауданда 0,2 % жуық орман қоры жері (1143 га) орын алған.
Өнеркәсіп, көлік, байланыс және ауыл шаруашылығынан өзге де мақсатқа арналмаған жер 2269 га (0,4 %), мұнда су кәсіпшілігі мақсатындағы көлдер, ЭЖБ жері, автомобиль жолдары және өзге де ауыл шаруашылынан өзге мақсаттағы кәсіпорындар кіреді.
Ауылдық елді мекен жері 76559 га (14 %) орын алған.
Ауыл шаруашылығы айналымындағы егістік, ауданның жыртылған жерінің 71 % (156059 га) орнын алған, қалған жерлері тыңайған жер жағдайында (64747 га).
Барлық ауыл шаруашылығы алқаптарының 22 % жайылым (63039 га), 0,4 % шабындық (1094 га) орын тепкен.
1996 жылы аудандағы суармалы егістіктің көлемі барлық егістіктің 5 % құрайтын, 14379 га орын алды. 2009 жылдың басында аудандағы суармалы егістік 348 га (0,2 %) болды. Өте қуаң климат жағдайында суармалы егін шаруашылығы, малдың басын одан әрі көбейтуді және оның өнімділігін көтеруді қамтамасыз ететін, төзімді азықтық база құрудың көзі болып табылады.
Ауданның жер қорын жер санаттары бойынша бөлу, алқаптары бойынша құрамы, жылдар бойынша өзгеріс серпіні 1, 2, 3 кестелерде келтірілді.

Жердің осы санатының негізгі шаруашылық жүргізуші субъектілері шаруа, фермерлік шаруашылық, шаруашылық серіктестіктер мен азаматтар болып табылады. 2008 жылғы 1 қарашаға 215 шаруа қожалығы тіркелген, олардың ауданы – 194,7 мың га; шаруашылық серіктестіктер – 4, олардың алған орнының көлемі – 81,6 мың га. Қалған 102,2 мың га алаңда мемлекеттік емес ауыл шаруашылығының заңды тұлғалары мен басқа да кәсіпорындар орын тепкен.
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер санатындағы ауыл шаруашылығының үлес салмағы 99%, оның ішінде егістік – 55%, оның: сортаң топыраққа қарсы шаралар жүргізуді талап ететін алқаптар 14% - ға жуық; дефлиренгені - 37%. Соңғысы егін шаруашылығының сортаң топыраққа қарсы қабылданған аталмыш негізгі шаралардың қатаң сақталуын талап етеді: егістікті үстемдік етуші желге көлденең орналыстыра отыра, көп жылдық шөптермен 50 м белдеудегі егістіктің орналасуы; егістік бетіндегі шабындық қалдықтарын сақтауға мүмкіндік туғызатын және аңыз бен ықтырманың көмегімен ылғалдың жиналуын қамтамасыз ететін эрозияға қарсы техниканы пайдаланумен астық дақылдарын егу; ылғалды тиімді пайдалану және астық дақылдарының пісуін жеделдету, олардың өнімділігін көтеру үшін фосфор тыңайтқышын қолдану.
Ауыл шаруашылығы алқаптарының құрамындағы жайылымның үлес салмағы – 22% (63039), оның ішінде тазасы – 65%, оның ішінде түбегейлі жақсартылған жайылым – 22%. Тапталған жайылым 20% құрайды. Бұл жайылым мал сирек жайылатын, елді мекендермен қатар орналасқан. Ауыл шаруашылығы алқаптарының сипаттамасы және мәдени жағдайы 4, 5, 6 кестелерде келтірілді.
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің құрамына Ертіс өзені жайылымындағы, аудан аумағының шегінде орналасқан ерекше шарттармен пайдаланылатын жерлер – 0,4% құрайтын, шабындықтар (1094 га), олар таза негізінде (79%) кіреді.
Ертіс өзенінің жайылмасы флор мен фаунамен ерекшеленетін, бірегей табиғи кешен болып табылады. Оның су басқан шабындығы аймақты дамыту үшін тіршілікті қамтамасыздандыру кепілдік көзі болатын, ауданның негізгі базасының қызметін атқарады. Оның табиғи тепе-теңдігінің бұзылуы ауыр зардаптартарға әкеліп соғады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2001 жылғы 27 маусымдағы N 877 "Мемлекеттік табиғи қорықтар және республикалық мақсаттағы мемлекеттік табиғат ескерткіштері туралы" қаулысына сәйкес жайылма шабындықтарын пайдалану және Ертіс өзені жайылмасының сақталуын қамтамасыз ету мақсатында оған мемлекеттік табиғи қорық мәртебесі берілді.
Алынып тасталды - Павлодар облысы Успен аудандық мәслихатының 2009.12.25 N 111/19 шешімімен.
Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 20 маусымдағы N 442 Жер кодексінің 6 тарауына сәйкес жер учаскелерінің меншік иелері мен жер пайдаланушылардың жер учаскелерін пайдалану кезіндегі құқықтары мен міндеттері жүзеге асырылады.
Жайылмада өсетін кейбір өсімдік түрлері "Қызыл кітапқа" енгізілген, оның ішінде итмұрын, мойыл, долана, қара бүлдірген.
Қазақстанда бұдан басқа табиғи кешен болмағандықтан, бағалы, сирек және жоғалып кетуі мүмкін жайылма өсімдіктерін қорғау ерекше мағызды мағына береді.
Топырақтың әлеуетті және тиімді құнарлылығы есебімен аймақта өсірілетін далалық дақылдар мен топырақ сипаттамасы бойынша егістік пен түбегейлі жақсартылған жерді ұйымдастыру негізінде ауыспалы егісті енгізу жөніндегі ұсыныс жатыр. Астық дақылдарының өнімділігін көтеру, мал шаруашылығы үшін тұрақты азықтық база құру үшін әрекет етуші ғылыми ұсыныстарға сәйкес ауыспалы егіс сұлбасы қабылданды.
Астық дақылдарын 12 пайыздан 16 пайызға дейін физикалық сазбалшықта егістікті және түбегейлі жақсартылған жерді ұйымдастыру негізінде көп жылдық шөптесін 50 метрлік алқапта пайдалану ұсынылды.
Бір жылдық дақылдарды 12 пайыздан 16 пайызға дейін физикалық сазбалшықта көп жылдық шөптесін 100 метрлік алқапта пайдалану ұсынылды.
100 метрлік алқапта физикалық сазбалшықтың 20 пайызынан астамында парды астық дақылдарына пайдалану ұсынылды.
100 метрлік егісте 10 жылдық ауыспалы егіс айналымымен бір жылдық шөптесін астық дақылдарын және көпжылдық шөптесін парларын орналастырумен 5 танапты астықтық танаптық астық шөптесін парлар топырақ қорғау ауыспалы егісі ұсынылады. Дақылдарды кезектестіру сұлбасы (1 егіс – тары/көпж. ш. 1 г; 2 егіс – арпа/көпж. ш. 2 г; 3 егіс – пар/көпж. ш. 3 г; 4 егіс – бидай/көпж. ш. 4 г; 5 егіс – арпа/көпж. ш. 5 г).
50 метрлік алқапта 10 жылдық ауыспалы егіс айналымымен (1 егіс – тары/көпж. ш. 1 г; 2 егіс – күнбағыса/көпж. ш. 2 г; 3 егіс – жүгері/көпж. ш. 3 г; 4 егіс – жүгері/көпж. ш. 4 г; 5 егіс – арпа/көпж. ш. 5 г) кезектестірілген 5 танапты шөптесін отамалы астықты топырақ қорғау ауыспалы егіс және 12 жылдық ауыспалы егіс айналымымен (1-2 егіс дақылдарын кезектестіру – тары/көпж. ш. 1-2 г; 3 егіс – пар/көпж. ш. 3 г; 4 егіс – қарамық/көпж. ш. 4 г; 5 егіс – бидай/көпж. ш. 5 г; 6 егіс – арпа/көпж. ш. 6 г) 6 танапты дән – шөпті парлы топырақ қорғау ұсынылды.
25 метрлік алқапта 6-7 танаптық шөптесін астықты танапты ауыспалы егіс (1 егіс – б.ж.ш./көпж. ш. 5 г; 2 егіс –көпж. ш./ б.ж.ш.; 3 – 6 егіс – көпж. ш. 1-5 г) дақылдар кезектестіріледі.
Бой – бойымен орналастырылған (100-50-25 м) түбегейлі жақсартылған жайылымда бір жылдық шөптерді көп жылдық шөптермен орналастырумен 2 танапты, 6 және 7 танапты (1 егіс – б.ж.ш./көпж. ш. 5 г; 2 егіс –көпж. ш./ б.ж.ш.; 3 – 6 егіс – көпж. ш. 2-5 г) шабындықты – жайылымды ауыспалы егіс ұсынылды.
Табиғи жайылымның өнімділігін сақтау және көтеру, ботаникалық оттылығын жақсарту, эрозияға ұшырауын төмендету немесе оны болдырмау үшін 4-5 танапты жайылым айналымы жүйесіндегі табиғи жайылымды пайдалану жоба сызбасында алаптың кеңдігін ұсына отыра, егісті бой – бойымен орналастыру көрсетілді.
Егіс айналымы егістік жер және оның шекарасы бойынша егіс қорғайтын орман алқаптары құрылды. Орман алқабының негізгі тағайындалуы – желдің жылдамдығын азайту, аңызақ желдің әрекетін, шаң – тозаңды дауылдың әрекетін азайту, қар жиналуына көмектесу, микроклиматты жақсарту және нәтижесінде ауыл шаруашылығы дақылдарының өнімін көтеру.
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жер санатында 348 га суармалы жер бар. Суармалы жерде көкөніс – картоп, картоп – көкөніс және картоп – астық ауыспалы егісі қарастырылған.
Одан басқа, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерінде автожолдар, электр беріліс, байланыс жүйелері өтеді. Олардың барлығы өнеркәсіп, көлік және ауыл шаруашылығынан өзге де мақсаттарға арналған жерлер және осы аумақтарды ауыл шаруашылық тауарларын өндірушілерден алып қоюсыз өзінің ерекше шарттарымен қорғалатын аймағы бар. Осы аймақтарды пайдалану шартының сипаттамасы "Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және ауыл шаруашылығынан өзге де мақсаттарға арналған жерлерді аймақтарға бөлу" бөлімінен қарау.
Жер пайдаланушылар өздерінің иелігіндегі жер телімдерін мақсатты тағайындалуы бойынша пайдалануға міндетті.
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді аймақтарға бөлу 10-кестеде және сызбада көрсетілді.

Елді мекен жерлерін аймақтарға бөлу ауылдық едді мекен аумағын жер – шаруашылық орналастыру жобасына (2001 – 2004 ж.ж.) ауылдық аймақты ұйымдастыру және жоспарлаудың аумақтық сұлбасына сәйкес іске асырылады. Жеке пайдаланудағы мал жаюға арналған уақытша пайдалануға берілген учаскелердің босалқы жерінен қосылған елді мекен шекаралары жер – шаруашылық орналастыру жобасымен түзетілген, алдағы уақытта 10-15 пайыз ұлғайтумен жүргізілді. Жоба бойынша бөлінген қосымша алаңдар жер балансында есепке алынды. Елді мекен жерінің ауданы 2008 жылғы 1 қарашаға 76559 га құрады. Мал басының өсуімен және жайылым алқаптарының жетімсіздігінен, Успен, Ковалев, Надаров, Ольгинка және Қоңырөзек ауылдық округтері елді мекен жерлерінің алаңын ұлғайту жалпы көлемі 4329 га жер қоры жерінен ауыстыру есебінен болжанып отыр.
Елді мекен жерлерінің экологиялық қауіпсіздігін қамтамасыз ету үшін шаралар қарастырылды, оларға:
- ауылды шаңды дауылдан, қатты желден, күртік қардан қорғау үшін елді мекен маңына қорғау жасыл аймақтарын жасау;
- елді мекенннің барлық аумағын қоқыстан, көңнен және басқа да тұрмыстық қалдықтардан жоспарлы – жүйелі тазартуды жүргізу;
- санитарлық ережелерге, оларды топырақ үйіп қорғауға сәйкес стационарлық көң сақтау және тұрмыстық қалдықтарға арналған қоқыс тастайтын орынды тәртіпке келтіру;
- зиянды жәндіктер мен арамшөптермен күресу жөніндегі авиатозаңдандыру, авиасебу жүргізуге тыйым салынған ауыл құрылысы шекарасынан екі километрлік санитарлық аймақ орнату, осы елді мекен жерлерін аймаққа бөлудің 13 – кестесіне енгізілді.

Өнеркәсіп, көлік, байланыс және ауыл шаруашылығынан өзге де мақсаттарға арналған жерлердің 2008 жылғы 1 қарашаға ауданы 2269 га, Успен ауданы алаңының 0,4 пайызын құрайды. Ауданда Үлкен Табылжан көлінде "Павлодартұз" АҚ ас тұзы кенін өндіреді. Ас тұзын өндіруге арналған учаскенің ауданы 559 га (25 пайыз) құрайды.
Автомобиль көлігі жерінің ауданы 1259 га/55 пайыз, қалған алаңда темір жол көлігі, байланыс нысаналары және басқа да жер пайдаланушылардың жерлері орын алған.
Аудандағы автомобиль қозғалысы аталмыш автожолдар арқылы іске асырылады: облыстық (Павлодар – Успен – Ресей Федерациясы шекарасы) және жергілікті мақсаттағы республикалық мақсаттағы Омск – Павлодар – Майқарағай жолы. Бөлінген алқаптың ені 26-дан 44 метрге дейін. Автожолдардағы қозғалыстың үдеуіне байланысты 30 - 50 метрге дейін трасса бойында санитарлық қорғау аймағы белгіленді. Автомобиль көлігін қорғау аймағының бойын пайдалану тәртібі төмендегідей:

Одан басқа, аудан бойынша жер асты байланыс кабелінің желістері салынған. Сондай – ақ байланыс кабелінің бойына қызмет көрсетілмейтін күшейткіш пункт орнатылған. Оның ауданы 2008 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша 14 га құрады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 30 қыркүйектегі N 1010 қаулысымен телекоммуникация жүйелерін қорғау ережесі бекітілді. Осы жүйелер зақымданғанда, телекоммуникациялардың қалыпты жұмысы бұзатындықтан және халық шаруашылығы мен еліміздің қорғанысына зиян келтіретіндіктен, телекоммуникациялар жүйелерін (кабелдік, радиорелелік) сақтауды қамтамасыз ету үшін осы ереже енгізілді.
Трассада жер асты байланыс кабелі жүйесінің жан – жағынан 2 м арақашықтықта жер асты кабелі трассасынан қорғайтын, осы жүйелер бойы көлденең тік анықталған жерлердің учаскесі түріндегі қорғау аймақтары белгіленді.
Ауылдық аймақтағы кабель жүйелерінің жер асты трассаларында бағдар болып табылатын, өлшенген нысана белгіленді.
Жер асты кабель жүйелері қорғау аймақтарына кіретін жер телімдері жер пайдаланушылардан алып қойылмайды және олар ауыл шаруашылығын жүргізу үшін және өзге де мақсаттарға пайдаланылады.
Аталмыш міндетті талаптарды сақтау арқылы:

Аудан аумағы бойынша ӘЖ – 10 кВ, ӘЖ – 35 кВ және ӘЖ – 110 кВ ("Павлодарэнергосервис" АҚ) электр беру желісі өтеді.
Электр берудің әуе желісі үшін электр желісін қорғау және санитарлық қорғау аймақтары 35 кВ – 15 м, 110 кВ – 20 м дейінгі кернеумен арақашықтықта шеткі сымдар желісінің екі жағынан тік жазықпен шектелген жер телімі және әуе кеңістігі түрінде белгіленеді.
Электр желісін қорғау аймағына кіретін жер телімдері жер пайдаланушылардан алып қойылмайды және осы Ережені сақтаумен ауыл шаруашылығы жұмыстарын жүргізу үшін пайдаланылады.
Мыналарға тыйым салынады:

Жерді ерекше жағдайлармен пайдалану тізімі және олардың өлшемдері 15 – кестеде көрсетілді.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2006 жылғы 10 қарашадағы "Республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың тізбесін бекіту туралы" № 1074 қаулысына сәйкес Ертіс өзенінің жайылмасы республикалық маңызы бар ерекше қорғалатын табиғи аумақтарға жатады.
Ертіс өзені жайылмасындағы Успен ауданының аттамалы учаскелерінің 2008 жылғы 1 қарашадағы жағдай бойынша жалпы көлемі 3337 га (оның ішінде 293 га шабындық), оның ішінде Ақсу қаласы ауылдық аймақ жерінде – 2449 га (2211 га шабындық), Павлодар ауданы жерінде - 865 га (720 га шабындық).
Ерекше қорғалатын табиғи аумақ жерлерін аймақтарға бөлу деректері 18-кестеде келтірілді.

Орман қоры жер санаты 1143 га құрайды, оның ішінде шабындық – 1,0 га, батпақ – 2,0 га. Орман екпелері ауданның биосфера және физика – географиялық ортасының елеулі құнды құрамдас бөлігі болып табылады.
Соңғы жылдары орман алқаптарына елеулі зияндар келтірілуде, рұқсатсыз орманды кесу және орман өрттері. Алдағы уақытта өртенген және иен жерлерге ағаш егу және тәртіпке келтіруді қолға алу қажет.
Қоршаған ортаны қорғаудың кешенді мәселесіне, сондай – ақ табиғат элементтерін адамның шаруашылық қызметінің жағымсыз әсерін жоюға бағытталған шаралар жүйесіне Павлодар – Лозовое автожолдары бойының мемлекеттік орман қорғау алқаптарының маңызы ерекше. Ауданда 227,0 га алаңға құрылған, олар микроклиматтық және гидрологиялық жағдайларды жақсартуға мүмкіндік туғызады. Успен ауылдық округі шекарасында жалпы көлемі 60,0 га босалқы жер қорынан орман жерлеріне ауыстыру есебінен орман қорының жерін ұлғайту болжанып отыр.
Орман қоры жерінің шекарасы бойына ені 2000 м қорғау аймағы белгіленді және оның аумағының экологиялық жүйесінің жағдайына және қалпына келтіруіне кері әсер ететін, кез келген қызмет аймағының шегінде тыйым салу және ерекше пайдалану тәртібі енгізілді.
Орман қоры жерін аймақтарға бөлу деректері 19 – кестеге енгізілді.

Су көздерінде орналасқан суаттар, батпақтар, ағысты реттеуге арналған су шаруашылығы құрылыстары орналасқан жерлер, сондай – ақ су қорғау аймақтары мен осы құрылыс белдеулері мен ішетін су жабдықтау бас саға жүйесін санитарлық қорғау аймақтарына бөлінген жерлер су қоры жерлері болып табылады. Су нысаналарын қорғау және қалпына келтіру, олардың гидрологиялық тәртібін және санитарлық жағдайын жақсарту жөніндегі бірінші дәрежелі мақсат – су қорғау аймағын және су нысаналары алқабын белгілеу, арзан табиғи шаралар жүргізу және су қорғау аймағы мен алқаптаң шаруашылық және өзге де қызметінің арнайы тәртібін аумақта белгілеу болып табылады.
Қазақстан Республикасы Ауыл шаруашылығы министрлігінің 2006 жылғы 21 ақпандағы N 33 "Су қорғау аймақтары және су нысаналары алқаптарын жобалау жөніндегі техникалық нұсқауды бекіту туралы" бұйрығына сәйкес су белдеулері бойына су қорғау аймақтары белгіленді. Өзендер мен көлдерге арналған 2 шаршы километрге дейін 300 м акватория, батпақ пен өзеннің қайнар көзі үшін – 50 м кем емес шаруашылық пайдалануға арналған күрделі жағдайлармен (Ертіс өзені) – 1000 м. Жер үсті және жер асты суларын ластанудан, бітеліп қалудан, сондай – ақ олардың тәртібін өзгертуден қорғауға жатады. Осыған байланысты, су қорғау ормандары мен бұталарын жоюға тыйым салынған.
Су қорғау аймақтарында мыналарға тыйым салынады:
- авиациялық химиялық жұмыстар жүргізуге;
- зиянкестермен, өсімдік және арамшөптермен күрес жүргізуде тыңайтқыштар мен химиялық құралдар қолдануға;
- топырақты тыңайту үшін көң суын пайдалануға;
- улы химикаттар, минаралдық тыңайтқыштар мен жанар – жағар май материалдары қоймаларын, мемлекет шаруашылығы құрылыстарын орналастыруға;
- техника жуу, қоқыс және көң тастайтын қондырғы, өндірістік және тұрмыстық қалдықтарды тастауға, техникаға жағар – жанар май құюға.
Шектелген шаруашылық қызметінің тәртібі белгіленген, су нысаналары мен су шаруашылық құрылыстарына іргелес су қорғау аймағы шегіндегі ені 20 м кем емес аймақ, су қорғау белдеуі болып табылады.
Жоғарыда айтылғандарға қосымша су қорғау белдеуі шегінде мыналарға тыйым салынады:
- жерді жүйелі жыртуға;
- малдың жазғы лагерін ұйымдастыруға және бағуға (дәстүрлі суат орнын пайдаланудан басқаға).
Су қорғау алқаптарын орман бұталары өсімдіктері орын алуы тиіс, су қорғау алқаптары шегіндегі жер телімдері су жабдықтау, рекреация, су және аңшылық шаруашылықты, егер су пайдалануға лицензиясы болса, нысаналарын орналастыруға ғана беріледі.
Ауданда ұсақ көлдер сияқты ірі өзендер де көп болғанмен, Успен ауданында су қорының жері 2008 жылғы 1 қарашаға анықталған жоқ.
Бүгінгі күні көлдердің алаңдары басқа жер санаттар жерлеріне жатады.
Аудан аймағында кішкентай көлдер сияқты үлкен көлдер де өте көп.
Сол сияқты Үлкен Әжболат көлінің көлемі 11544 га. Ол Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 21 маусымдағы N 521 қаулысымен ерекше экологиялық, ғылыми және мәдени маңызы бар қоршаған ортаны қорғау нысаналарына енгізілді.
Алдағы уақытта суға арналған (көлемі 40 га астам өзендер) орын алған жерлерді басқа жер санатынан су қоры жеріне ауыстыру болжанып отыр. Су қорына болжанған алаңның көлемі 22924 га құрайды (1 – қосымшаны қараңыз).
Су қоры жерінің серпіні мен аймақтарға бөліну деректері 21 және 24 – кестелерге енгізілді.

Босалқы жерлерді негізінен бұрынғы кеңшарлар, қосалқы шаруашылықтар және басқа да ауыл шаруашылығы кәсіпорындарының құрамына кірген жерлер құрайды. N 4, 5, 6 кестелерде ұсынылған ауыл шаруашылығы алқаптарының сипаттамасын басшылыққа ала отыра, оларды болашақта ауыл шаруашылығы өндірісіне қайтару қажет. 2008 жылғы 1 қарашаға Успен ауданындағы босалқы жердің көлемі 180039 га (ауданның барлық көлемінің 33 пайызын) құрады, оның 135584 га (75 пайызы) – ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер.
Босалқы жерлер аудандағы барлық жер санатын кеңейту үшін жақсы резерв болып табылады. Келешекте ауыл шаруашылығының қажеттілігі үшін (10-кесте) шамамен 129,0 мың га жерді игеру көзделіп отыр.
Сондай – ақ жерді босалқы жер санатынан басқа жер санаттарына (су, орман қоры және елді мекендер жеріне) ауыстыру ұсынылуда.
Босалқы жер серпіні мен аймақтарға бөлінуі 23, 24 – кестелерде ұсынылды.
Жерді аймақтарға бөлу нәтижесінде "Ауданның жер қорын аймақтарға бөлу" 25 - құрама кестесі жасалды.
1 - кесте
Жер санаттары және алқаптар бойынша ауданның жер
қорының 2008 жылғы 1 қарашадағы құрамы мен құрылымы
га
р/н
Жер те­лім­де­рі­нің са­нат­та­ры және жер пай­да­ла­ну­шы­ла­ры­ның ата­уы
Мен­шік ие­ле­рі мен жер пай­да­ла­ну­шы­лар­дың са­ны
Жалпы ауданы
Оның ішін­де
егі­стіктер
Көп жыл­дық кө­шет­тер
Ты­ңай­ған жер­лер
Ша­бын­дық­тар
Жай­ы­лым­дар, бар­лы­ғы
Оның ішін­де
бақ­ша­лар
жақ­сар­ты­л­ған­да­ры
су­лан­ды­ры­л­ған­да­ры
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
1
Ауыл ша­ра­у­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы жер­лер
272
288077
156059
64747
1094
63039
20152
25690
1.1
Бау ша­ру­а­лы­ғын жүр­гі­зу және са­я­жай құ­ры­лы­сын са­лу­ға ар­нал­ған аза­мат­тар­дың жер­ле­рі
1.2
Ша­руа қо­жа­лы­ғын (фер­мер­лік) жүр­гізу­ге ар­нал­ған аза­мат­тар­дың жер­ле­рі
215
194718
100918
59845
1094
31449
11235
10333
1.3
Мем­ле­кет­тік емес ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы заң­ды тұ­лға­ла­ры­ның жер­ле­рі
55
91908
53870
4897
31420
8917
15357
1.3.1
оның ішін­де ша­ру­а­шы­лық се­рік­те­стіктер мен ак­ци­о­нер­лік қо­ғам­дар
4
81578
45737
4897
29470
8847
15357
1.3.2
ауыл ша­ру­а­шы­лық ко­опе­ра­тив­те­рі
-
1.3.3
өзге де кәсіпорындар
51
10330
8133
1950
70
1.4
Мемлекеттік ауыл шаруашылығы заңды тұлғаларының жерлері
2
1451
1271
5
170
2
Елді мекен жерлері
22
76559
1163
35
6929
55447
10884
44829
774
2.1
Қалалар мен кенттер
2.2
Ауылдық елді мекендер
22
76559
1163
35
6929
55447
10884
44829
774
2.2.1
Оның ішінде мыналар үшін азаматтардың меншігіндегі жерлері: жеке қосалқы шаруашылық жүргізуге
4675
1407
1025
35
203
2.2.2
жеке тұрғын үй құрылысын салуға
2.2.3
өзге де мақсаттарға
3
Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және ауыл шаруашылығынан өзге де мақсатқа арналған жер
238
2269
10
4.
Жерді ерекше шарттармен пайдалану аймақтары
4.1
Оның ішін­де қо­рық­тар, ұлт­тық та­би­ғи парк­тер және ерекше қор­ға­ла­тын та­би­ғи аумақ­та­ры­ның өзге де ны­са­на­ла­ры
4.2
Ем­деу – са­уық­ты­ру мақ­са­тын­да­ғы
4.3
Тарихи–мәдени мақсатындағы
5
Орман қорының жері
1
1143
1
6
Су қорының жері
7
Босалқы жерлер
17
180039
22828
30
43928
1837
66961
7794
56270
8
Жерлердің жиыны
-
548087
180050
65
115614
2932
185447
38830
126789
774
8.1
Оның ішін­де аудан ау­ма­ғы ше­гі­нен тыс пай­да­ла­ны­ла­тын жер­лер
3337
2931
17
9
Өзге де аудан­дар, об­лы­стар, мем­ле­кет­тер­дің жер пай­да­ла­ну­шы­ла­ры пай­да­ла­на­тын жер­лер
4666
1337
3113
2299
2607
10
Ауданның аумағы
-
549416
181387
65
115614
1
188543
41129
129396
774
1-кестенің жалғасы
р/н
Жер те­лім­де­рі­нің са­нат­та­ры және жер пай­да­ла­ну­шы­ла­ры­ның ата­уы
Оның ішінде
Бар­лық ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы­ның ал­қап­та­ры
Ор­ман алаң­да­ры, аға­шты – бұ­та­лы кө­шет­тер
Оның ішін­де

қор­ғай­тын­да­ры
батпақ
суға арналған
Құ­ры­лыс са­лу­ға ар­нал­ған Алаң­дар­ға, жол­дар­ға, кө­ше­лер­ге ар­нал­ған
Бүлінген жерлер
Өзге де жерлер
1
2
13
14
15
16
17
18
19
20
1
Ауыл шараушылығы мақсатындағы жерлер
284939
262
189
97
68
44 / 718
3
1946
1.1
Бау шаруалығын жүргізу және саяжай құрылысын салуға арналған азаматтардың жерлері
1.2
Шаруа қожалығын (фермерлік) жүргізуге арналған азаматтардың жерлері
193306
173
155
30
68
9 / 450
-
682
1.3
Мемлекеттік емес ауыл шаруашылығы заңды тұлғаларының жерлері
90187
89
34
67
-
35 / 263
3
1264
1.3.1
оның ішінде шаруашылық серіктестіктер мен акционерлік қоғамдар
80104
64
24
67
-
35 / 234
3
1071
1.3.2
ауыл шаруашылық кооперативтері
-
1.3.3
өзге де кәсіпорындар
10083
25
10
- / 29
-
193
1.4
Мемлекеттік ауыл шаруашылығы заңды тұлғаларының жерлері
1446
- / 5
2
Елді мекен жерлері
64348
177
158
653
2543
4670 / 420
33
3715
2.1
Қалалар мен кенттер
-
2.2
Ауылдық елді мекендер
64348
177
158
653
2543
4670 / 420
33
3715
2.2.1
Оның ішінде мыналар үшін азаматтардың меншігіндегі жерлері: жеке қосалқы шаруашылық жүргізуге
1263
144 / -
2.2.2
жеке тұрғын үй құрылысын салуға
2.2.3
өзге де мақсаттарға
3
Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және ауыл шаруашылығынан өзге де мақсатқа арналған жер
10
228
228
606
159 / 1155
-
111
4.
Жерді ерекше шарттармен пайдалану аймақтары
4.1
Оның ішінде қорықтар, ұлттық табиғи парктер және ерекше қорғалатын табиғи аумақтарының өзге де нысаналары
4.2
Емдеу – сауықтыру мақсатындағы
4.3
Тарихи–мәдени мақсатындағы
5
Орман қорының жері
1
1140
2
6
Су қорының жері
7
Босалқы жерлер
135584
728
324
556
24326
61 / 1673
316
16795
8
Жерлердің жиыны
484882
2535
899
1308
27543
4934 / 3966
352
22567
8.1
Оның ішінде аудан аумағы шегінен тыс пайдаланылатын жерлер
2948
76
22
55
126
- / 12
120
9
Өзге де аудандар, облыстар, мемлекеттердің жер пайдаланушылары пайдаланатын жерлер
4450
53
-
-
66
- / 18
79
10
Ауданның аумағы
486384
2512
877
1253
27483
4934 / 3972
352
22526
2 - кесте
Жерді санаттарға бөлу серпіні (жыл басына)
мың га
р/с
Жер санаттары
1996 ж.
2001 ж.
2006 ж.
2009 ж.
1996 жылға 2008 жылғы өзгерістер (+,-)
1
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер, барлығы
508,164
130,186
248,192
288,077
-220,087
1.1
Оның ішінде:
Азаматтардың бау шаруашылығын жүргізуіне және саяжай құрылысын салуына арналған жерлер
-
-
-
-
-
1.2
Азаматтардың шаруа қожалығын (фермерлік) жүргізуіне арналған жерлері
6,589
35,933
163,345
194,718
+188,129
1.3
Мемлекеттік емес ауыл шаруашылығының заңды тұлғаларының жерлері
500,001
91,247
83,373
91,908
-408,093
Оның ішінде:
шаруашылық серіктестіктері мен акционерлік қоғамдар;
3,841
90,424
76,956
81,578
+77,737
ауыл шаруашылық кооперативтері
-
0,823
-
-
-
1.4
Мемлекеттік емес ауыл шаруашылығының заңды тұлғалары
1,574
3,006
1,474
1,451
-0,123
2
Елді мекен жерлері
70,737
69,672
82,308
76,559
+5,822
Оның ішінде ауылдық елді мекендер
70,737
69,672
82,308
76,559
+5,822
3
Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және ауыл шаруашылығынан өзге де мақсатқа арналған жерлер
5,467
5,352
5,348
2,269
-3,198
4
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері
5
Орман қоры жері
1,243
1,243
1,170
1,143
-0,100
6
Су қоры жері
7
Босалқы жерлер
22,585
346,191
211,069
180,039
+157,454
8
Жерлердің ЖИЫНЫ
608,196
552,644
548,087
548,087
-60,109
Оның ішінде аудан шегінде пайдаланылатын жерлер
63,446
7,894
3,337
3,337
-60,109
9
Басқа да аудандар, облыстар, мемлекеттердің жер пайдаланушылары пайдаланатын жерлер
4,666
4,666
4,666
4,666
-
10
Ауданның аумағы
549,416
549,416
549,416
549,416
-
3 - кесте
Аудан бойынша ауыл шаруашылығы алқаптары
аудандарының серпіні (жыл басына)
га
Ауыл шаруашылығы алқаптарының атауы
1996 ж.
2001 ж.
2006 ж.
2009 ж.
1996 жылға 2008 жылғы өзгерістер (+,-)
Егістік, барлығы
265820
123085
141045
180050
-85770
Оның ішінде суармалы
14379
348
348
348
-14031
Көп жылдық көшеттер
65
65
65
65
-
Тыңайған жерлер
31564
172030
154619
115614
+84050
Оның ішінде суармалы жүйемен
11445
11445
11445
11445
Шабындықтар
9913
6719
2932
2932
-6981
Оның ішінде жақсартылғандары
-
-
-
-
-
Жайылым
236152
186094
185447
185447
-50705
Оның ішінде суландырылғандары
161893
127074
126789
126789
-35104
Бақшалар
774
774
774
774
Барлық ауыл шаруашылығының алқаптары
543514
488767
484882
484882
-58632
4 - кесте
Құнарлылыққа әсер ететін қасиеттері бойынша
ауыл шаруашылығы алқаптарының сипаттамасы
га
Ме­ли­о­ра­тив­тік топ
Аудан бой­ын­ша бар­лы­ғы
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы және босал­қы жер­лер
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ал­қап­та­ры
оның ішін­де ша­бын­дық­тар
оның ішінде суармалы
ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы ал­қап­та­ры
оның ішін­де ша­бын­дық­тар
оның ішін­де су­ар­ма­лы
Жалпы ауданы
484882
180050
348
420523
178887
348
Кері әсерлерге ұшырамағандар
163311
82823
348
159798
107332
348
Оның шінде шүбәсіз жарамдылары
163311
82823
348
159798
107332
348
Қиыршық тасты және тасты, барлығы
Оның ішінде нашары
орташа
күшті
Тұзданған, барлығы
15100
13877
Оның ішінде нашары
1900
1299
орташа
200
277
күшті
13000
12301
Сортаңданған, барлығы
135898
25207
122952
Оның ішінде нашары
36573
12603
29568
орташа
9815
1801
9756
күшті
89510
10801
83628
Шайылған, барлығы
Оның ішінде нашары
орташа
күшті
Дефлирленген, барлығы
149211
66618
101926
67977
Оның ішінде нашары
149096
73657
орташа
28069
күшті
115
200
Су және жел эрозиясына ұшырағандар, барлығы
Оның ішінде нашары
орташа
күшті
Өте ылғалданған
17225
5402
16821
3578
Батпақтанған
1710
1615
Басқалары
2427
3534
5 - кесте
Шабындықтардың мәдени–техникалық жай-күйі
Мәдени–техникалық жай-күйі
Аудан бойынша барлығы
Ауыл шаруашылығынан өзге де мақсаттарға арналған және босалқы жерлер
(Ертіс өзенінің жайылымында орналасқан)
Жалпы ауданы
2932
2931
Оның ішінде түбегейлі жақсартылғаны
таза
2303
2301
Бұталы, барлығы
440
440
Оның ішінде нашары
орташа
440
440
күшті
Тұздалған, барлығы
129
129
Оның ішінде нашары
72
72
орташа
44
44
күшті
Улы өсімдіктер өскендері, барлығы
Оның ішінде нашары
орташа
күшті
Төмпешіктері барлары, барлығы
60
60
Оның ішінде нашары
орташа
60
60
күшті
6 - кесте
Жайылымдардың мәдени–техникалық жай-күйі
Мәдени–техникалық жай-күйі
Аудан бойынша барлығы
Ауыл шаруашылығы мақсатына арналған және босалқы жерлер (шаруа қожалықтары және басқалар)
Жалпы ауданы
185447
130000
Оның ішінде түбегейлі жақсартылғаны
38830
28600
Таза
121573
84502
Төбешіктері барлары, барлығы
326
307
Оның ішінде нашары
270
263
орташа
56
44
күшті
Бұталы, барлығы
999
975
Оның ішінде нашары
орташа
999
975
күшті
Тұздалған, барлығы
Оның ішінде нашары
орташа
күшті
Тасты, барлығы
3586
1235
Оның ішінде нашары
орташа
3586
1235
күшті
Қылқанды, барлығы
7816
7280
Оның ішінде нашары
орташа
7816
7280
күшті
Тапталғаны, барлығы
27496
25740
Оның ішінде нашары
орташа
25615
24607
күшті
1881
1133
Басқалар (ерменді, жеуге жарамсыз өсімдіктермен, тұзды)
23651
9961
7 - кесте
Аграрлық сектордағы шаруашылық жүргізуші
субъектілердің құрамы (есеп беру жылына)
га.
р/н
Ка­дастр­лық тоқ­сан­ның және ша­ру­а­шы­лық жүр­гі­зу­шы субъ­ек­ті­нің нө­мі­рі мен ата­уы
Ауданы, га
бар­лы­ғы
Оның ішін­де ауыл ша­ру­а­шы­лық ал­қап­та­ры
егістік
Оның ішінде суармалы
Ты­ңай­ған жер­лер, оның ішін­де су­ар­ма­лы
Көп жылдық екпелер
Ша­бын­дық­тар
жайылым
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
Успен аулдық округі
Шаруа қожалығы
14-212-023
729
728
708
20
14-212-107
3555
3530
1316
2017
197
14-212-108
4896
4873
872
3217
784
14-212-109
4203
4167
2821
367
979
14-212-110
2659
2642
1328
1314
14-212-111
3799
3794
1753
1076
965
14-212-150
110
110
110
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтарға
14-212-107
988
983
963
20
14-212-108
607
595
595
14-212-110
1773
1581
473
1108
" Успен МТС" ЖШС
14-212-107
365
364
364
Успен ауылдық округі бойынша барлығы
23674
23367
11193
6677
5497
Оның ішінде ШҚ
19941
19844
8798
6677
4369
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтардың жерлері
3368
3159
2031
1128
ЖШС жерлері
365
364
364
Қоңырөзек ауылдық округі
Шаруа қожалығы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
14-212-116
1152
1148
321
579
248
14-212-117
6439
6407
2142
2000
2265
14-212-118
3385
3338
2319
702
317
14-212-119
4031
4015
2407
1605
3
14-212-123
6513
6504
2680
2545
1279
14-212-124
2155
2149
1653
496
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтарға
14-212-116
969
959
959
14-212-117
828
828
828
14-212-118
1081
1080
1075
5
14-212-119
421
420
370
50
14-212-123
84
84
84
"Галицкое" ЖШС
14-212-116
3618
3611
3609
2
14-212-123
2083
2079
2076
3
14-212-124
4250
4214
3691
523
"ПАС" ЖШС 14-212-118
232
232
232
Қоңырөзек ауылдық округі бойынша барлығы
37241
37068
24130
8159
4779
Оның ішінде ШҚ
23675
23561
11522
7927
4112
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтардың жерлері
3383
3371
3232
139
ЖШС жерлері
10183
10136
9376
232
528
Равнополь ауылдық округі
Шаруа қожалығы
14-212-087
274
274
136
91
47
14-212-088
3787
3768
1110
2045
613
14-212-089
880
878
253
268
150
207
14-212-091
3537
3516
1000
1934
582
14-212-092
2714
2707
180
709
1818
14-212-093
1167
1160
429
427
304
14-212-094
1376
1362
1362
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтарға
14-212-088
565
563
563
14-212-093
249
244
244
14-212-094
320
318
318
"Успен МТС" ЖШС
14-212-092
4561
4435
2333
2102
"Белоцерков" ЖШС
14-212-021
1442
1438
699
699
40
Равнополь ауылдық округі бойынша барлығы
20872
20663
7265
6173
150
7075
Оның ішінде ШҚ
13735
13665
3108
5474
150
4933
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтардың жерлері
1134
1125
1125
ЖШС жерлері
6003
5873
3032
699
2142
Тимирязев ауылы
Шаруа қожалығы
14-212-028
1809
1805
1767
38
14-212-029
3376
3275
2355
643
235
42
14-212-030
2122
2119
949
1170
14-212-031
1886
1864
1013
73
778
14-212-032
4816
4808
3007
1404
397
14-212-033
3123
3122
250
2813
59
Тимирязев ауылы бойынша барлығы
17132
16993
9341
6103
235
1314
Оның ішінде ШҚ
17132
16993
9341
6103
235
1314
Богатырь ауылы
Шаруа қожалығы
14-212-011
1925
1920
912
1008
14-212-012
2261
2251
1065
1186
14-212-014
660
660
660
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтарға
14-212-011
404
403
321
82
14-212-012
100
100
100
Богатырь ауылы бойынша барлығы
5350
5334
2398
2854
82
Оның ішінде ШҚ
4846
4831
1977
2854
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтарға
504
503
421
82
Қаратай ауылы
Шаруа қожалығы
14-212-003
171
170
170
14-212-004
1552
1546
762
559
225
14-212-005
2610
2607
1273
1173
161
14-212-006
2627
2621
1162
1415
44
14-212-007
1766
1763
604
1159
Қаратай ауылы бойынша барлығы
8726
8707
3801
4476
430
Оның ішінде ШҚ
8726
8707
3801
4476
430
Қозыкеткен ауылдық округі
Шаруа қожалығы
14-212-062
455
455
255
200
14-212-065
3276
3266
2775
491
14-212-066
1543
1541
1541
14-212-067
2784
2779
1383
967
429
14-212-068
2508
2480
1301
653
526
14-212-069
6939
6868
5774
596
498
14-212-071
6150
6068
3348
164
2556
"Белоцерков" ЖШС
14-212-065
2947
2946
2619
327
14-212-066
4103
3983
724
3259
Қозыкеткен ауылдық округі бойынша барлығы
30705
30386
19720
2907
7759
Оның ішінде ШҚ
23655
23457
16377
2580
4500
ЖШС
7050
6929
3343
327
3259
Ковалев ауылдық округі
Шаруа қожалығы
14-212-077
4144
4131
1890
2222
19
14-212-078
5371
5348
4710
635
3
14-212-079
4386
4377
4098
253
26
14-212-081
3554
3549
2838
709
2
14-212-082
2385
2380
2380
14-212-083
4217
4205
1720
1252
1233
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтарға
14-212-077
416
411
411
"Галицкое" ЖШС
14-212-076
750
727
727
14-212-081
2267
2265
2265
14-212-082
1484
1480
1480
14-212-083
4327
4238
3938
300
Ковалев ауылдық округі бойынша барлығы
33301
33111
21574
5071
6466
Оның ішінде ШҚ
24057
23990
17636
5071
1283
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтардың жерлері
416
411
411
ЖШС жерлері
8828
8710
3938
4772
Надаров ауылдық округі
Шаруа қожалығы
14-212-018
1381
1378
998
380
14-212-019
1790
1769
1133
251
385
14-212-035
152
151
151
14-212-135
3850
3820
1623
80
2117
14-212-137
162
162
162
14-212-140
153
150
50
100
14-212-142
6865
6845
4413
1219
1213
14-212-143
3795
3787
3584
203
14-212-144
1765
1743
478
475
790
14-212-147
3612
3591
3414
177
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтарға
14-212-143
643
636
636
14-212-144
171
170
170
"ПАС" ЖШС жері
14-212-135
223
222
222
14-212-147
2230
2225
1760
251
214
"Галицкое" ЖШС жері
14-212-141
200
198
198
14-212-138
565
563
563
14-212-019
1200
874
874
14-212-020
1625
1350
1350
14-212-155
2037
1820
1820
Надаров ауылдық округі бойынша барлығы
32419
31454
18462
2479
10513
Оның ішінде ШҚ
23525
23396
15844
2228
5324
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтардың жерлері
814
806
636
170
ЖШС жерлері
8080
7252
1982
251
5019
Ольгинка ауылдық округі
Шаруа қожалығы
14-212-053
422
419
409
10
14-212-054
5899
5524
2025
932
2567
14-212-055
3820
3594
1086
1718
790
14-212-056
1937
1926
855
1071
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
14-212-057
1401
1397
275
1122
14-212-058
5218
5423
820
4311
237
55
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтарға.
14-212-058
256
255
255
Ольгинка ауылдық округі бойынша барлығы
18953
18538
5316
9563
237
3422
Оның ішінде ШҚ
18697
18283
5061
9563
237
3422
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтарға
256
255
255
Новопокров ауылдық округі
Шаруа қожалығы
14-212-017
3180
3175
3125
50
14-212-129
180
178
178
14-212-132
1348
1345
868
477
"Галицкое" ЖШС жері
14-212-120
2066
2054
700
1354
14-212-129
1500
1459
1459
14-212-130
25925
25778
23702
2076
14-212-131
2033
2030
2030
14-212-132
8925
8900
8900
Новопокров ауылдық округі бойынша барлығы
45157
44919
27695
3303
13921
Оның ішінде ШҚ
4708
4698
3993
527
178
ЖШС
40449
40221
23702
2776
13743
Лозовое ауылдық округі
Шаруа қожалығы
14-212-037
5
5
5
14-212-038
577
548
19
523
6
14-212-039
620
620
47
455
118
14-212-040
2422
2417
317
1288
812
14-212-041
398
396
38
50
308
14-212-042
591
581
131
136
314
14-212-044
1480
1459
1459
14-212-045
3182
3172
1326
1846
14-212-046
2225
2211
1582
608
21
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтарға
14-212-038
20
20
20
14-212-039
284
283
283
14-212-040
120
120
120
14-212-041
31
30
30
"Белоцерков" ЖШС жері
14-212-040
620
619
612
7
Лозовое ауылдық округі бойынша барлығы
12575
12481
3893
6977
1611
Оның ішінде ШҚ
11500
11409
3460
6365
1584
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтардың жерлері
455
453
433
20
ЖШС жерлері
620
619
612
7
"Вместе" ш/қ ж/учаскесі
521
472
472
N 25 кәсіптік техникалық мектеп
14-212-071
1446
1441
1271
170
Вознесенск жалпы білім беру мектебі
14-212-146
5
5
5
Успен ауданы бойынша ЖИЫНЫ
288077
284939
156059
64747
1094
63039
Оның ішінде ШҚ
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтардың жерлері
194718
193306
100918
59845
1094
31449
ЖШС жерлері
10330
10083
8133
1950
Оның ішінде ШҚ
1451
1446
1271
5
170
Шаруа қожалығын ұйымдастырмаған азаматтардың жерлері
81578
80104
45737
4897
29470
8 - кесте
Агроклиматтық жағдайлар және жердің кадастрлық құны
Та­би­ғи ай­мақ­тар­дың, ша­ғын ай­мақ­тар­дың, округ­тер­дің ата­уы
То­пы­рақ түр­ле­рі  (түр тар­мақ­та­ры)
Алқап түрлері
Ауданы, га
Аг­ро­кли­мат­тық жағ­дай­лар
Жердің кадастрлық бағасы
ГТК
Гид­ро­тер­ми­ка­лық ко­эф­фи­ци­ент
ЫК
Ылғалдану коэффициент
Активтер сомасы t (10 жоғары)
Жер­ге тө­ле­ма­қы­ның ба­за­лық мөл­шер­ле­ме­сі гек­та­ры­на мың тең­ге
Балл бо­ни­те­ті­нің өл­шен­ген ор­та­ша құ­ны
1
2
3
4
5
6
7
8
9
Құрғақ бозды -бетегелі даланың түр тармақтары
Богатырь ауылы
қызыл қоңыр
егістік
5514
0,5
5
2400
16,9
20,4
тыңайған жерлер
8059
0,5
5
2400
16,9
20,4
жайылым
13151
0,5
5
2400
5,6
13,2
Қозыкеткен ауылдық округі
қызыл қоңыр
егістік
19838
0,5
5
2400
16,9
15,6
тыңайған жерлер
3498
0,5
5
2400
16,9
15,6
жайылым
18399
0,5
5
2400
5,6
12,5
Ковалев ауылдық округі
қызыл қоңыр
егістік
22312
0,5
5
2400
16,9
17,6
тыңайған жерлер
5363
0,5
5
2400
16,9
17,6
жайылым
10888
0,5
5
2400
5,6
14,1
Лозовое ауылдық округі
қызыл қоңыр
егістік
5378
0,5
5
2400
16,9
16,6
тыңайған жерлер
16146
0,5
5
2400
16,9
16,6
жайылым
12715
0,5
5
2400
5,6
10,5
Надаров ауылдық округі
қызыл қоңыр
егістік
20716
0,5
5
2400
16,9
15,1
тыңайған жерлер
5551
0,5
5
2400
16,9
15,1
жайылым
20751
0,5
5
2400
5,6
9,6
Новопокров ауылдық округі
қызыл қоңыр
егістік
27788
0,5
5
2400
16,9
17,3
тыңайған жерлер
4277
0,5
5
2400
16,9
17,3
жайылым
16511
0,5
5
2400
5,6
14,5
Ольгинка ауылы
қызыл қоңыр
егістік
12626
0,5
5
2400
16,9
14,9
тыңайған жерлер
11936
0,5
5
2400
16,9
14,9
жайылым
12345
0,5
5
2400
5,6
11,1
шабындық
237
0,5
5
2400
13,1
27,7
Қоңырөзек ауылдық округі
қызыл қоңыр
егістік
24204
0,5
5
2400
16,9
16,5
тыңайған жерлер
9219
0,5
5
2400
16,9
16,5
жайылым
17312
0,5
5
2400
5,6
11,8
Равнополька ауылдық округі
қызыл қоңыр
егістік
9131
0,5
5
2400
16,9
14,5
тыңайған жерлер
19081
0,5
5
2400
16,9
14,5
жайылым
13976
0,5
5
2400
5,6
8,6
шабындық
150
0,5
5
2400
13,1
30,3
Қаратай ауылы
қызыл қоңыр
егістік
5503
0,5
5
2400
16,9
18,7
тыңайған жерлер
8151
0,5
5
2400
16,9
18,7
жайылым
10556
0,5
5
2400
5,6
11,3
Тимирязев ауылы
қызыл қоңыр
егістік
13512
0,5
5
2400
16,9
11,7
тыңайған жерлер
10446
0,5
5
2400
16,9
11,7
жайылым
11721
0,5
5
2400
5,6
11,5
Успен ауылдық округі
қызыл қоңыр
егістік
13517
0,5
5
2400
16,9
16,5
тыңайған жерлер
13887
0,5
5
2400
16,9
16,5
жайылым
20167
0,5
5
2400
5,6
8,5
Табылжан ауылы
қызыл қоңыр
егістік
-
-
-
-
-
жайылым
3550
-
-
-
-
-
9 - кесте
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің динамикасы
                                                         га
Алқаптардың құрамы
Жылдар
1996 ж. сұлба әзірлемесін жасау жылдарындағы өзгерістер (+,-)
1996 ж.
2001 ж.
2006 ж.
2009 ж.
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер
508164
130186
248192
288077
-220087
Ауыл шаруашылығы алқаптары, барлығы:
481339
127713
245755
284939
-196400
олардың ішінде:
егістік
264757
79649
120743
156059
-108698
о.і.суармалы
14379
348
348
348
Көп жылдық көшеттер
30
-
-
-
-30
о.і. бау - бақшалар
23
Тыңайған жерлер
31564
11701
74285
64747
-33183
о.і. суармалы жүйемен
шабындықтар
9912
1710
819
1094
-8818
жайылым
175056
34653
49908
63039
-112017
о.і. жақсартылғаны
26715
9683
14133
20152
-6563
суландырылғаны
113680
23738
27553
25690
-87990
бақшалар
Басқа жерлер
26825
2473
2473
3138
-23687
Оның ішінде:
Ағаш тұқымдас бұта көшеттері
1545
177
233
262
-1283
Су мен батпақтарға арналған
9713
846
587
165
-9548
Бүлінген жерлер
324
34
34
3
-321
10 - кесте
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерді аймақтарға бөлу
га
Жерді пайдалану тәртібі
Барлық жерлер
Ауыл шаруашылығы алқаптары
Оның ішінде
Егістік
Тыңайған жер
шабындықтар
жайылым
2008 жылғы 1 қарашадағы есеп бойынша ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерінің ауданы
288077
284939
156059
64747
1094
63039
Оның ішінде
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің аумағын дағдылы тәртіппен пайдалану
266077
270139
57539
Қала маңындағы аймақтарға кірген, ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің аумақтары
Жерді ерекше шарттармен пайдалану аймақтары (меншік иелері мен жер пайдаланушылардан алып қоюсыз)
22000
14800
5500
Төменде аталғандарды дамытуға арналған ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің аумағын резервте сақтау
елді мекендер
табиғи - қорық қоры
Ауыл шаруашылығы өндірісімен байланысты емес, өнеркәсіп, көлік және өзге де мақсаттарға арналған
Төмендегілерден басқа:
Ауыл шаруашылығын жүргізуге үшін жарамды жер қорының аумағы
129388
129388
22828
43928
1837
62632
оның ішінде арнайы жер қоры
Ауылдық жерде пайдалануға мүмкін болатын, өзге де жерлердің аумағы
Оның ішінде өнеркәсіп, көлік және ауыл шаруашылығынан өзге де мақсаттарға
Орман қоры
Су қоры
Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлердің болжанған алаңының жиыны
417465
414327
178887
108675
2931
125671
11 - кесте
Елді мекен жерлерінің динамикасы
га
Алқаптар құрамы
Жылдар
1996 ж. сұлба әзірлемесін жасау жылдарындағы өзгерістер (+,-)
1996 ж.
2001 ж.
2006 ж.
2009 ж.
Елді мекендардің жалпы көлемі
71863
69672
82308
76559
+4696
Оның ішінде ауылдық елді мекендер, барлығы
71863
69672
82308
76559
+4696
Оның ішінде алқаптардың құрамы бойынша
Егістік/бақшалар
1063
-
1063
-
1063
774
1163
774
+100
-
Көп жылдық көшеттер
35
35
35
35
Тыңайған жерлер
6819
6929
+6929
Шабындықтар
-
-
-
-
Жайылым
58271
56205
61264
55447
-2824
Барлық ауыл шаруашылық алқаптары
59369
58077
69955
64348
-4979
Ағашты-бұталы көшеттер
324
123
206
177
-147
Су мен батпақтарға арналған
2295
2549
3196
3361
+1066
Алаңдарға, жолдарға арналған
3962
270
426
420
-3542
Құрылыстарға арналған
1943
4687
4687
4670
+2727
Бүлінген жерлер
23
33
33
33
+10
Өзге де жерлер
3947
3933
3805
3715
-232
13 - кесте
Елді мекен жерлерін аймақтарға бөлу
                                             (га)
р/н
Ауыл­дық (се­ло­лық) ел­ді ме­кен жер­ле­рі­нің ата­уы
Алаңы
Қосымша жерді қажет етеді
Оның ішін­де ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы мақ­са­тын­да­ғы жер­лер­дің есе­бі­нен
Барлығы
Оның ішінде
Тұрғын үй құрылысы
Өн­ді­рі­стік және әле­умет­тік құ­ры­лыс
Же­ке қо­сал­қы ша­ру­а­шы­лық жүр­гі­зу
Же­ке мал жай­ы­лы­мы
Өзге де мақ­сат­тар­ға
1
Богатырь ауылы
3266
2
Қозыкеткен ауылдық округі
4133
3
Ковалев ауылдық округі
3083
591
591
591
4
Лозовое ауылдық округі
5970
5
Надаров ауылдық округі
4729
636
635
635
6
Новопокров ауылдық округі
4150
7
Ольгинка ауылы
5945
536
536
536
8
Қоңырөзек ауылдық округі
12464
1481
1481
1481
9
Равнополь ауылдық округі
8148
10
Қаратай ауылы
4926
11
Тимирязев ауылы
4571
12
Успен ауылдық округі
10977
1085
1085
1085
13
Табылжан ауылы
4197
Аудан бойынша барлығы:
76559
4329
4329
4329
14 - кесте
Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс жері және ауыл шаруашылығынан өзге мақсатқа арналған жерлердің динамикасы
Алқаптың құрамы
Жылдар
1996 ж.сұлба әзірлеу жылғы өзгерістер (+,-)
1996 ж.
2001 ж.
2006 ж.
2008 ж.
Өнеркәсіп
3779
3779
3775
559
-3220
Автомобиль көлігі
1411
1204
1204
1259
-152
Теміржол көлігі
-
81
81
23
+23
Байланыс
2
2
14
+14
Басқа да ауыл шаруашылығына арналмаған кәсіпорындар
277
286
286
414
+137
Барлығы:
5467
5352
5348
2269
-3198
15 - кесте
Жерді ерекше шарттармен пайдалану аймақтары
Қорғалатын нысаналар атауы (түрлері)
Ұзындығы
Алқаптың ені, м
Алаңы, га
барлығы
Оның ішінде а/ш мақсатындағы жерлерінде
1. Автомобиль жолдарына бөлініп берілген белдеуге іргелес жатқан, орман қорғау аймақтары, оның ішінде:
Табылжан ауылы
Равнополь а/о
Надаровка а/о
Успен а/о
Қозыкеткен а/о
Ковалевка а/о
Лозовка а/о
Богатырь ауылы ауылдық округтері аумақтарында
69,5
1,9
0,9
6,8
12,4
21,3
11,5
12,4
2,3
18-66
14-19
21-70
23-68
21-67
10-61
18-33
19-22
227,0
7,6
1,6
17,1
61,1
77,0
30,5
27,6
4,5
68,2
2,3
0,5
5,1
18,3
23,1
9,2
8,3
1,4
2. Қорғау аймақтары:
- мемлекеттік орман қоры
- байланыс желісі (жер асты кабелі)
- электр тартудың желілері
- автомобиль жолдары:
1. "Павлодар облысының коммуналдық шаруашылық, көлік және коммуникациялар департаменті" ММ
2. "ҚР ККМ көлік инфрақұрылымы комитеті Павлодар облыстық  басқармасы" ММ
86
75,2
384
236,7
97,3
2000
2 / 2
20 / 20
30 / 30
50 / 50
21159,1
17200
30,1
1536
1420
973
6348
5160
9
461
426
292
3. Су күзету аймақтары мен белдеулері, оның ішінде:
- шағын көлдер мен өзендерге арналған (2 шаршы метрден бастап)
- батпақ және өзендерге арналған (2 шаршы метрден бастап)
500
300
21987
21477
510
6596
6443
153
Аудан бойынша барлығы:
43373,1
13012,2
16 - кесте
Ластанған және бүлінген жерлердің консервациясы
га
Нысаналардың атауы
Жер алаңы, га
консервациялау себебі
Ұсынылған шаралар
консервацияланғаны
Консервацияға жататындар
Успен а. о.
Образцовка б. е.м.
87
бұрынғы елді мекен
қайта қалпына келтіру
Ольгина а.о.
Наташино б. е.м.
104
бұрынғы елді мекен
қайта қалпына келтіру
Ольгина а. о.
Борисовка б. е.м.
116
бұрынғы елді мекен
қайта қалпына келтіру
Ковалев а. о.
Боярское б. е.м.
36
бұрынғы елді мекен
қайта қалпына келтіру
Надаров а. о.
Милорадовка б. е.м.
73
бұрынғы елді мекен
қайта қалпына келтіру
Надаров а. о.
Ульяновка б. е.м.
112
бұрынғы елді мекен
қайта қалпына келтіру
Надаров а. о.
Крупское б. е.м.
32
бұрынғы елді мекен
қайта қалпына келтіру
Ковалев а. о.
Чайковка б. е.м.
5
бұрынғы елді мекен
қайта қалпына келтіру
Аудан бойынша барлығы
576
бұрынғы елді мекен
қайта қалпына келтіру
Ескерту: ұсынылған шаралар – бүлінген жерлерді қайта қалпына келтіру жобасын жасау және алдағы уақытта оларды тағайындалуы бойынша пайдалану қажет.
17 - кесте
Өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және ауыл шаруашылығынан
өзге де мақсатқа арналған жерлерді аймақтарға бөлу
га
р/н
Нысаналардың
атауы
Барл
ық
жерл
ер
Оның
ішінде
ауыл
шаруаш
ылығын
ың
алқапт
ары
Ерекше
пайдалану
шарттарымен
(меншік иелері
мен жер
пайдаланушылард
ан алып қоюсыз)
аймақтарды
белгілеу
Ауыл
шаруашылығынан
өзге де
мақсатқа
арналған
жерлерді беру
мүмкіндігі
(меншік иелері
мен жер
пайдаланушылар
дан алып

қоюсыз)
барлығ
ы
Оның
ішінде
ауыл
шаруашыл
ығы
мақсатын
дағы
жерлерде
ауыл
шаруашы
лығына
пайдала
нуға
арналға
н
өзге
де
мақсат
тарға
арналғ
ан
1
Өнеркәсіп жері
559
280
2
Автомобилькөлігі
нің жері
1259
2393
2393
Оның ішінде:
"Көлік
инфрақұрылымы
комитеті
Павлодар
облыстық
басқармасы" ММ
400
630
973
973
"Павлодар
облысының
коммуналдық
шаруашылық,
көлік және
коммуникация
департаменті" ММ
629
1420
1420
3
Темір жол
көлігінің жері
23
28
28
4
Байланыс жері
14
30
30
5
Ауыл
шаруашылығынан
өзге де
кәсіпорындардың
жері, оның
ішінде
414
10
"КЕGОС" ААҚ
Мектеп
учаскелері
33
33
N 25 кәсіптік
мектеп
22
25
Азаматтық
авиация
20
Аудан бойынша
барлығы:
2269
10
2451
2451
18 - кесте
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерін, сауықтыру, рекреациялық және тарихи – мәдени мақсаттағы жерлерді аймақтарға бөлу
га.
Табиғи – қорық
қоры
нысаналарының
атауы
Жалп
ы
ауда
ны
Ауыл
шаруа
шылығ
ы
алқап
тары
Оның
ішінде
Таға
йынд
алуы
Қорға
у
тәрті
бі
және
шаруа
шылық
қызме
т
Қорғау
аймақтарын
белгілеу
(меншік иелері
мен жер
пайдаланушылар
дан алып

қоюсыз)
Барлығ
ы
Оның
ішінде
ауыл
шаруаш
ылығы
мақсат
ындағы
жерлер
Вере
кше
қорғ
алат
ын
таби
ғи
аума
қ
жерл
ерін
ің
құра
мы
Өзге
де
сана
ттағ
ы
жерл
ерді
ң
құра
мы
Аттамалы учаскелер (жайылма)
3337
2931
3337
-
Шөп шабуға, шөпті уақытша үю мен тасуға арналған
шектеулі
Үлкен Әжболат көлі
11544
-
11544
-
шектеулі
578
388
Аудан бойынша барлығы:
14881
2931
14881
578
388
Болжанғаны
Аудан бойынша барлығы:
19 - кесте
Орман қоры жерлерінің серпіні
га.
Алқап түрлері
Жылдар
1996 ж. сұлба әзірлемесін жасау жылдарындағы өзгерістер (+,-)
1996 ж.
2001 ж.
2006 ж
2008 ж.
Жалпы көлемі
1243
1243
1170
1143
-100
егістік
Көп жылдық көшеттер
Тыңайған жер
Шабындықтар
1
1
1
1
Жайылым
Оның ішінде суландырылғаны
Барлық ауыл шаруашылық алқаптары
1
1
1
1
Орман алаңдары
1242
1167
1167
1140
-102
Оның ішінде орманмен жабылғандары
1145
1145
1145
1076
-69
Орманмен жабылмағандары
22
22
22
64
+42
Күмәнсіз дақылдар
75
75
-
-
-75
20 - кесте
Орман қоры жерін аймақтарға бөлу
га.
Мақсатты тағайындалуы
Жалпы ауданы
Ауыл шаруашылығы алқаптары
Барлық жайылымдар
Барлық шабындықтар
Басқалары
Орман алаңдары
Есеп бойынша орман қорының жері, барлығы
1143
1
1
2
1140
Оның ішінде қажеттіліктер үшін берілгендер:
Қорықтар және басқа да нысаналар
1143
1
1
2
1140
Ауыл шаруашылығына арналған
Орман қорының жалпы алаңдарынан төмендегілер үшін резервте сақталғандар:

г) ауыл шаруашылығына пайдалануға (алып қоюсыз)
Одан басқа, аумақтардың басқа жер санатынан орман қорының құрамына берілуі
60
-
-
-
-
60
Болжанған орман қоры алаңының жиыны
1203
1
1
2
1200
20 - кестеге қосымша
Орман қоры жерінің құрамына беру үшін
ұсынылған жер телімдерінің тізілімі
Учаскенің N
Кадастрлық тоқсанның N
Учаскенің орналасқан орны
Ауданы, га
1
110
Успен ауылдық округі
1,1
4
110
Успен ауылдық округі
1,0
5
110
Успен ауылдық округі
1,0
7
110
Успен ауылдық округі
1,0
9
110
Успен ауылдық округі
1,7
10
110
Успен ауылдық округі
1,0
11
110
Успен ауылдық округі
15,2
12
110
Успен ауылдық округі
0,8
13
110
Успен ауылдық округі
2,2
14
110
Успен ауылдық округі
2,2
19
110
Успен ауылдық округі
0,7
итого
27,9
1
111
Успен ауылдық округі
0,7
3
111
Успен ауылдық округі
1,4
6
111
Успен ауылдық округі
1,0
8
111
Успен ауылдық округі
0,5
15
111
Успен ауылдық округі
3,3
16
111
Успен ауылдық округі
3,6
17
111
Успен ауылдық округі
1,5
18
111
Успен ауылдық округі
1,4
20
111
Успен ауылдық округі
1,7
21
111
Успен ауылдық округі
1,7
22
111
Успен ауылдық округі
0,2
23
111
Успен ауылдық округі
0,2
24
111
Успен ауылдық округі
2,3
25
111
Успен ауылдық округі
0,5
26
111
Успен ауылдық округі
11,4
27
111
Успен ауылдық округі
0,7
жиыны
32,1
барлығы
60,0
21 - кесте
Су қоры жерінің серпіні
мың га
Алқап түрлері
1996 ж.
1991 ж.
2006 ж.
2008 ж.
1996 ж. сұлба әзірлемесін жасау жылдарындағы өзгерістер (+,-)
Жалпы ауданы
Оның ішінде:
Деректер жоқ
Ауыл шаруашылығы алқаптары
Суға арналған
Оның ішінде: өзендерге
көлдерге
жасанды су қоймаларына
Басқа да алқаптар
22 - кесте
Су қоры жерін аймақтарға бөлу
га
Мақсатты тағайындалуы
Жалпы ауданы
Оның ішінде ауыл шаруашылығы алқаптары
Су қорының жері, барлығы
-
Су қорғау аймақтары мен белдеулері
21987
6596
Оның ішінде:
Су қоры құрамында
өзге де алқаптар жерінде
21987
6596
оның ішінде ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер
Су қоры жері мыналарға берілуі мүмкін:
-
-
табиғи қорық қорын дамыту үшін
қажеттіліктер үшін:
ауыл шаруашылығы
орман шаруашылығы
балық және аңшылық шаруашылық
Босалқы жерден су қорының құрамына беру ұсынылды
22924
-
Су қорының болжанған алаңының жиыны
22924
-
Су қоры жерінің құрамына беру үшін
ұсынылған су нысаналарының тізілімі
22 – кестеге қосымша
Су бос емес ауданды су астында, га
Су нысаналарының аты
Суы бар алаң, га
Успен ауылдық округі
1
Клевкино көлі
110
2
Қонжұбаев көлі
536
3
Купальное көлі
95
4
ж/учаскеге арналған көл
45
ЖИЫНЫ
786
Богатырь ауылы
5
Шаған көлі
210
6
Сақсор көлі
160
7
Сақсор көлі
100
ЖИЫНЫ
470
Қоңырөзек ауылдық округі
8
Клевкино көлі
426
Қозыкеткен ауылдық округі
9
Қозыкеткен а.оңт. с.көл
90
10
Қозыкеткен а. солт. шығ.көл
46
11
Травянка а. оңт.көл
47
ЖИЫНЫ
183
Ковалев ауылдық округі
12
Жамбайсор көлі
160
Қаратай ауылы
13
Қарасуык көлі
140
14
Қарасу көлі
59
15
көл
45
ЖИЫНЫ
244
Лозов ауылдық округі
16
Құлақсор көлі
410
17
Бұрла көлі
128
18
Осолодочное көлі
1362
19
Лозовое а. оңт. қарай су қоймасы
66
20
Айнақ (кіші) көлі
138
21
Айнақ (үлкен) көлі
900
22
Жамбайсор көлі
105
ЖИЫНЫ
3109
Надаров ауылдық округі
23
Божманов көлі
180
24
Мартынов көлі
42
25
ж/учаск. арналған көл
220
26
ж/учаск. арналған Сусар көл
170
ЖИЫНЫ
612
Равнополь ауылдық округі
27
ж/учаск. арналған Балқазы көлі
207
28
Қадырбай көлі
194
29
Зеркальное су қоймасы
240
30
Ақкөл көлі
50
31
ур. Қанапия
44
32
су қоймасы
75
33
су қоймасы
65
34
су қоймасы
65
ЖИЫНЫ
940
Табылжан ауылы
35
Шелекті көлі
134
36
Үлкен Табылжан көлі
1250
37
Кіші Табылжан көлі
1160
38
Сусор көлі
90
ЖИЫНЫ
2634
Тимирязев ауылы
39
Қарабура көлі
48
40
Шөптікөл көлі
55
ЖИЫНЫ
103
Новопокров ауылдық округі
41
Кіші Әжболат көлі
715
42
Стеклянное көлі
72
ЖИЫНЫ
787
Ольгинка ауылдық округі
43
Қызылқашар көлі
120
44
Наташино көлі
90
45
ур. Дөңгелсор көлі
77
46
ж/учаскеге арналған Балқазы көлі
160
47
ж/учаскеге арналған Қассор көлі
85
48
ж/учаскеге арналған көл
88
49
ж/учаскеге арналған көл
88
ЖИЫНЫ
796
50
үлкен Әжболат көлі
11544
51
Баир МҚА көлі
82
52
Аудтұтынуодағының бұрынғы аумағындағы (көл)
48
БАРЛЫҒЫ
22924
23 - кесте
Жер қорының серпіні
га
Алқап түрлері
1996 ж.
2001 ж.
2006 ж.
2009 ж.
1996 ж. әзірлеме мен сұлба жасау жылдарындағы өзгерістер (+,-)
Жалпы алаңы
22585
346191
211069
180039
+157454
Ауыл шаруашылығы алқаптары
2333
302394
168589
135584
+133251
олардың ішінде:
Егістік
-
42373
19239
22828
+22825
о.і. суармалы жүйемен
Көп жылдық көшеттер
-
30
30
30
-
Тыңайған жер
-
160319
73505
43928
+43928
Шабындықтар
-
5008
2112
1837
+1837
Жайылым
2333
94664
73703
66961
+64628
О.і. жақсартылғаны
-
17689
13064
7794
+7794
суландырылғаны
1123
57260
53345
56270
+55147
24 - кесте
Жер қорын аймақтарға бөлу
га.
Нысаналы мақсаты
Жалпы алаңы, га
Оның ішінде ауыл шаруашылығы алқаптары
Барлық жер қоры
180039
135584
о.і. в т.ч. арнайы жер қоры
-
-
Басқа жер санатына ауыстыруға ұсынылған жер қорлары, оның ішінде:
156701
126685
- ауыл шаруашылығы жеріне
129388
122919
- су қоры жеріне
22924
-
- орман қоры жеріне
60
-
- елді мекендер жеріне
4329
3766
Болжанған қор алаңының жиыны
23338
8899
25 - кесте
Ауданның жер қорын аймақтарға бөлу
га
Жер санаттары
Кейінгі алаңы
о.і. ауыл шаруашылығы алқаптары
1. Ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлер, оның:
- ауыл шаруашылығын ұйымдастыру үшін жерлердің аумақтарын әдеттегі тәртіппен пайдалану
-  жерлердің аумақтарын ерекше жағдаймен пайдалану
417465
384067
33398
414327
381181
33146
2. Елді мекен жерлері
80888
68114
3. Өнеркәсіп, көлік, байланыс және ауыл шаруашылығынан өзге мақсатқа арналған жерлер
2269
10
4. Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жері (жер пайдаланушылардын алып қою 1, 7 тармақтарда есепке алынған)
-
-
5. Орман қорының жері:
Оның ішінде:
ауыл шаруашылығына пайдалану мүмкіндігі бар жерлердің аумақтары
1203
-
1
-
6. Су қорының жері
22924
-
7. Босалқы жер (бөлінбеген)
23338
8899
Аудан бойынша барлығы:
548087
491351