"Ақпараттандыру туралы" Қазақстан Республикасы Заңының 6-бабы 9-тармағына және Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2007 жылғы 30 қарашадағы № 1155-1 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының "электрондық үкіметті" дамытудың 2008-2010 жылдарға арналған бағдарламасына сәйкес, БҰЙЫРАМЫН:

КЕЛІСІЛГЕН:
Қазақстан Республикасы
Ұлттық Банкінің төрағасы
____________ Г. Марченко
2009 ж. 22 желтоқсан

Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы
Ақ­па­рат­тан­ды­ру және бай­ла­ныс
агент­ті­гі тө­ра­ға­сы­ның
2009 жы­л­ғы 4 жел­тоқ­сан­да­ғы
№ 491 бұй­ры­ғы­мен
бе­кі­ті­л­ген
Қазақстан Республикасының "электрондық үкімет" транзакциялық сервистерін жүзеге асыру бойынша нұсқаулығы 1. Жалпы ережелер

1) мемлекеттік қызмет көрсету (бұдан әрі - МҚ) – Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде және Қазақстан Республикасы Президентінің актілерінде көзделген функциялар мен өкілеттіктерге негізделген, бюджет қаражаты есебінен және Қазақстан Республикасы Ұлттық Банкінің бюджетінен (шығыстар сметасынан) қаржыландырылатын, жеке және заңды тұлғалардың құқықтарын, бостандықтарын қамтамасыз етуге, заңды мүдделерін қорғауға және қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған мемлекеттік қызметтер стандарттарына сәйкес жүзеге асырылатын қызмет;

электрондық үкімет шлюзі (бұдан әрі - ЭҮШ) – электрондық қызметтерді іске асыру шеңберінде "электрондық үкімет" ақпараттық жүйелерін ықпалдастыру үшін арналған ақпараттық жүйесі;
электрондық үкімет порталы (бұдан әрі - ЭҮП) – "электрондық үкімет" құрамына кіретін мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелерінің электрондық қызметтеріне қол жеткізуге арналған ақпараттық жүйесі;
"электрондық үкімет" төлем шлюзі (бұдан әрі - ЭҮТШ) – жеке және заңды тұлғалардың төлемдерін жүзеге асыруда "электрондық үкімет" пен екінші деңгейдегі банктер, жеке банктік операциялардың түрлерін жүзеге асыратын ұйымдар (бұдан әрі - ЕДБ), ақпараттық жүйелерінің арасындағы өзара іс-қимылдарды қамтамасыз ету үшін арналған автоматтандырылған ақпараттық жүйесі;
мемлекеттік органдардың ақпараттық жүйелері мен порталдары (бұдан әрі – МО АЖ) – бір-бірімен тікелей, сондай-ақ ЭҮТШ арқылы ықпалдасқан мемлекеттік органдардың деректер қоры мен ақпараттық жүйелері;
серверлік орталық – ықпалдасқан қауіпсіздік жүйелерімен деректерді өңдеудің бірыңғай орталығы болып табылатын мемлекеттік органдардың ақпараттық-бағдарламалық құралдардың кешені;
Қазақстан Республикасының ұлттық куәландыру орталығы (бұдан әрі - ҰКО) – Қазақстан Республикасының "электрондық үкімет" қатысушыларына қызмет көрсететін куәландыру орталығы;

16) ақпараттандыру саласындағы ұлттық оператор (бұдан әрі - ұлттық оператор) - Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша құрылған, өзіне мемлекеттік ақпараттық жүйелер мен мемлекеттік электрондық ақпараттық ресурстарды ықпалдастыру, ақпараттандыру саласындағы бірыңғай техникалық саясатты іске асыруға қатысу жөніндегі міндеттер, "электрондық үкімет" инфрақұрылымының жобалық интеграторы функциялары жүктелген заңды тұлға.

6) пайдаланушылар мен сыртқы жүйелер оларға берілген сәйкес қол жеткізім құқықтары берілген ресурстарға өтініш бере алады.
Транзакциялық сервистердің жұмыс істеуін қамтамасыз ететін қатысушылардың өзара қарым-қатынастарын реттеу

Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы
"элек­трон­дық үкі­мет"
тран­зак­ци­я­лық сер­ви­сте­рін
жү­зе­ге асы­ру бой­ын­ша
нұс­қа­улы­ғы­на
қо­сым­ша
Транзакциялық сервистерге қатысушылар арасындағы өзара іс-қимылдың тетіктері (қызметтерді төлеу және алу прецеденттері бойынша) 1. Интернет-эквайринг (ЭҮП) көмегімен ЭМҚ төлеу және алу
1 сурет. Интернет-эквайринг көмегімен ЭМҚ төлеу және алу кезіндегі бірізділік диаграммасы
1 кесте. Прецедент: ЭҮП-на интернет-эквайринг көмегімен ЭМҚ төлеу және алу
Пре­це­дент ата­уы:
ЭҮП-на ин­тер­нет-эк­вай­ринг кө­ме­гі­мен ЭМҚ тө­леу және алу
Қы­сқа­ша си­патта­ма:
ЭҮП қыз­мет­ті таң­да­ған­нан кей­ін тө­лем кар­точ­ка­сы ар­қы­лы тө­лем жүр­гі­зі­ле­ді. ЕДБ ЭҮТШ-не тө­ле­удің жүр­гі­зі­л­ге­ні бой­ын­ша ха­бар­лай­ды, кей­ін ЭҮТШ тө­леу бой­ын­ша элек­трон­дық чек­ті бе­ру ар­қы­лы пай­да­ла­ну­шы­ға ха­бар­лай­ды. Жұ­мысы үде­рі­сі ке­зін­де ЭМҚ-а тап­сы­ры­сы ке­зін­де ав­то­мат­ты түр­де ес­ке­рі­ле­тін төлем­нің бі­ре­гей ко­ды туын­дай­ды. Тө­лем ЭҮП ар­қы­лы жү­зе­ге асы­ры­ла­тын­дық­тан, пай­да­ла­ну­шы ЭҮП шық­пай-ақ ЭМҚ тап­сы­рыс бе­ре ала­ды. Егер тех­ни­ка­лық се­беп­тер­мен ЭҮП бір­ден көр­се­тіл­мей­тін бол­са, он­да пай­да­ла­ну­шы алын­ған ТБК қол­да­нып, оған қай­та­дан тап­сы­рыс бе­ру мүм­кін­ді­гі бар (оның ішін­де ХҚО ар­қы­лы).
Қа­ты­су­шы­лар:
Пай­да­ла­ну­шы (Өті­ніш бе­ру­ші)
Ар­найы та­лап­тар
Ал­ғы шар­ттар:
Өті­ніш бе­ру­ші­нің Ин­тер­нет же­лі­сіне қо­сы­л­ған дер­бес ком­пью­те­рі бар. Өті­ніш бе­ру­ші ҰКО бе­рі­л­ген және та­сы­мал­да­у­шы­да негіз­гі ақ­па­рат­тар жа­зы­л­ған, сер­ти­фи­ка­ты бар сәй­кестен­ді­ру­ші кар­та­ға ие. Өті­ніш бе­ру­ші тө­леу жүр­гі­зу үшін қа­жет­ті құ­рал­да­ры бар ЕДБ тө­лем кар­точ­ка­сы­на ие.
Кей­ін­гі шар­ттар:
Өті­ніш бе­ру­ші қыз­мет­ті тө­ле­ді. ЭҮТШ ЭМҚ тө­леу бой­ын­ша ақ­па­рат бе­ріл­ді. ЭҮП ЭМҚ алу­ға тап­сы­рыс ал­ды.
Пай­да­ла­ну­шы әре­кет­те­рі
Жүй­е­нің әре­ке­ті
Тү­сін­дір­ме
1. Пай­да­ла­ну­шы ЭҮП web-бе­тін аша­ды
2. Пай­да­ла­ну­шы ав­то­ри­за­ци­я­ның де­ректе­рін ЭҮП-на жі­бе­ре­ді
Пай­да­ла­ну­шы ЭҮП-на кі­ру үшін сер­ти­фи­кат­ты пай­да­ла­на­ды
3. Қор­ғал­ған қо­сы­лу бой­ын­ша ЭҮП ав­то­ри­за­ци­я­лау
4. ЭМҚ-ін таң­дау
ЭҮП цифр­лық сер­ти­фи­кат кө­ме­гі­мен ав­то­ри­за­ци­я­лау
Пай­да­ла­ну­шы тө­ле­гі­сі ке­ле­тін ЭМҚ таң­дай­ды.
5. Тө­лем кар­точ­ка­сы - тө­лем құ­ра­лын таң­дау
Пай­да­ла­ну­шы тө­лем кар­точ­ка­сы - тө­лем тә­сі­лін таң­дай­ды
6. ТБК-ын алу­ға сұ­ра­ны­сты жө­нел­ту
ЭҮТШ ТБК-ын алу­ға сұ­ра­ныс жө­нел­ту
7. ЭҮТШ-мен қор­ғал­ған қо­су­ды құ­ру
Қо­сы­лу ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша ор­на­ты­ла­ды
8. ТБК сұ­ра­ныс
ТБК бел­гі­ле­у­ге ЭҮТШ сұ­ра­ныс орын­да­ла­ды
9. ТБК құ­ру
ЭҮТШ ТБК-ын құ­ра­ды
10. ТБК қай­та­ру
ЭҮТШ бе­рі­л­ген ЭМҚ үшін құ­ры­л­ған ТБК қай­та­ра­ды
11. Қор­ғал­ған қо­су­дың аяқ­та­луы
12. ЭҮТШ қай­та ад­ре­стеу па­ра­метр­ле­рі + ТБК
Тө­лем жүр­гі­зу үшін пай­да­ла­ну­шы анық­тал­ған па­ра­метр­лер­мен ЭҮТШ қай­та ад­ре­сте­луі ке­рек
13. ЭҮТШ-де қай­та ад­ре­стеу
ЭҮП ЭҮТШ-ЖСН, қыз­мет сәй­кестен­дір­гі­ші, тө­лем­ге со­ма, сон­дай-ақ қа­жет­ті де­ректе­ме­лер­ді жө­нел­те­ді
14. ЭҮТШ жүй­е­сін­де қор­ғал­ған қо­су­ды ашу
Қор­ғал­ған қо­су­ды қам­та­ма­сыз ету үшін SSL хат­та­ма­сы пай­да­ла­ны­ла­ды
15. Тө­лем кар­точ­ка­сы­ның па­ра­метр­ле­рі
Пай­да­ла­ну­шы ЭҮТШ жүй­е­сін­де өзі­нің тө­лем кар­точ­ка­сы­ның нө­мі­рін және CVC2 кодын ен­гі­зе­ді неме­се ЭҮТШ қа­жет ет­кен жағ­дай­да қо­сым­ша па­ра­метр­лер­ді ен­гі­зе­ді
16. Пай­да­ла­ну­шы ЭҮТШ жүй­е­сін­де тө­лем­ді рас­тай­ды
17. Төлем­нің па­ра­метр­ле­рі бой­ын­ша ақ­па­рат ЭҮТШ-не жө­нел­ті­ле­ді
18. ЕДБ про­цес­синг­тік жүй­е­сіне ав­то­ри­за­ци­я­лық сұ­ра­ны­сы орын­да­ла­ды
Ав­то­ри­за­ци­я­лаық сұ­ра­ны­сы ҰКО сер­ти­фи­ка­ты негі­зін­де SSL шифр­лен­ген ар­на бой­ын­ша орын­да­ла­ды
19. ЕДБ-де ав­то­ри­за­ци­я­ла­удың орын­да­луы
20. Ав­то­ри­за­ци­я­лау орын­дал­ған­нан кей­ін – орын­да­лу нәти­же­сі ЭҮТШ-не қай­та­ры­ла­ды
Ха­бар­ла­ма ҰКО сер­ти­фи­ка­ты негі­зін­де SSL шифр­лен­ген ар­на­сы бой­ын­ша жө­нел­ті­луі ти­іс
21. ЭҮТШ ав­то­ри­за­ци­я­лау нәти­же­сі жі­бе­рі­ле­ді
22. Тө­лем фак­ті­сі бой­ын­ша ха­бар­ла­ма­ны жө­нел­ту
ха­бар­ла­ма қор­ғал­ған ар­на­мен жө­нел­ті­луі ти­іс;
ха­бар­ла­ма XML фор­ма­тын­да жі­бе­рі­ле­ді;
ха­бар­ла­ма бар­лық тө­лем де­ректе­ме­ле­рін қам­ти­ды
23. Тө­лем бой­ын­ша ақ­па­рат­ты сақ­тау
ДҚ-да тө­лем ақ­па­ра­ты­нан бас­қа сақ­та­ла­ды:
* ЭҮТШ-не де­ректер­дің тү­су уа­қы­ты;
* ДҚ-да сақ­та­ла­тын бар­лық де­ректер­дің ЭЦҚ (ЕДҚ ЭЦҚ қо­са ал­ған­да)
24. Өң­деу нәти­же­сі
ЭҮТШ де­ректер­ді өң­деу нәти­же­сі бой­ын­ша қо­сым­ша ақ­па­рат­ты қам­ти­ды
25. ЭҮТШ қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
26. Пай­да­ла­ну­шы ЭҮТШ-нен шы­ға­ды
27. Пай­да­ла­ну­шы­ны ЭҮП-нан қай­та­ру жүр­гі­зі­ле­ді
28. Элек­трон­дық чек­ті қа­лып­та­сты­ру
Чек қам­ти­ды:
* ЖСН;
* Сұ­ра­ны­стың №;
* Шот­тың №;
* Төлем­нің со­ма­сы мен кү­ні;
* Тө­лем тә­сі­лі­нің ата­уы ТБК
* Тран­зак­ция нө­мі­рі
29. Эл.чек­ті пай­да­ла­ну­шы­ға тап­сы­ру
30. Пай­да­ла­ну­шы ЭМҚ тө­леу бой­ын­ша элек­трон­дық чек­ті сақ­тай­ды
31. Қыз­мет­тер­ге тап­сы­рыс
Пай­да­ла­ну­шы ТБК-мен алын­ған элек­трон­дық чек­ті пай­да­ла­нып, ЭМҚ тап­сы­рыс бе­ре­ді. ЭМҚ алу үде­рі­сі 6-тар­мақ­та си­паттал­ған
32. Пай­да­ла­ну­шы ЭҮП-нан шы­ға­ды
ЭҮП-нан шы­ғар кез­де қор­ғал­ған қо­су да жа­бы­ла­ды

2 сурет. Банктік есеп-шот көмегімен ЭМҚ төлеу кезіндегі бірізділік диаграммасы
2 кесте. Прецедент: Банктік есеп-шот көмегімен ЭМҚ төлеу және алу
Пре­це­дент ата­уы:
ЭҮП бе­т­ін­де банк­тік есеп-шот кө­ме­гі­мен ЭМҚ тө­леу
Қы­сқа­ша си­патта­ма:
ЭҮП қыз­мет­ті таң­да­ған­нан кей­ін тө­лем кар­точ­ка­сы ар­қы­лы тө­лем жүр­гі­зі­ле­ді. ЕДБ тө­ле­удің жүр­гі­зі­л­ге­ні бой­ын­ша ЭҮТШ ха­бар­лай­ды, кей­ін ЭҮТШ тө­леу бой­ын­ша элек­трон­дық чек­ті бе­ру ар­қы­лы пай­да­ла­ну­шы­ға ха­бар­лай­ды. Жұ­мысы үде­рі­сі ке­зін­де ЭМҚ алу­да ав­то­мат­ты түр­де ес­ке­рі­ле­тін төлем­нің бі­ре­гей ко­ды туын­дай­ды. Тө­лем ЭҮП ар­қы­лы жү­зе­ге асы­ры­ла­тын­дық­тан, пай­да­ла­ну­шы ЭҮП шық­пай-ақ ЭМҚ тап­сы­рыс бе­ре ала­ды. Егер тех­ни­ка­лық се­беп­тер­мен ЭҮП бір­ден көр­се­тіл­мей­тін бол­са, он­да пай­да­ла­ну­шы алын­ған ТБК қол­да­нып, оған қай­та­дан тап­сы­рыс бе­ру мүм­кін­ді­гі бар (со­ның ішін­де ХҚО ар­қы­лы).
Қа­ты­су­шы­лар:
Пай­да­ла­ну­шы (Өті­ніш бе­ру­ші)
Ар­найы шар­ттар
Ал­ғы­шар­ттар:
Өті­ніш бе­ру­ші­нің Ин­тер­нет же­лі­сіне қо­сы­л­ған дер­бес ком­пью­те­рі бар. Өті­ніш бе­ру­ші ҰКО бе­рі­л­ген және та­сы­мал­да­у­шы­да негіз­гі ақ­па­рат­тар жа­зы­л­ған, сер­ти­фи­ка­ты бар сәй­кестен­ді­ру­ші кар­та­ға ие. Өті­ніш бе­ру­ші тө­леу жүр­гі­зу үшін қа­жет­ті құ­рал­да­ры бар ЕДБ ашық банк­тік есеп-шо­ты­на ие.
Кей­ін­гі шар­ттар:
Өті­ніш бе­ру­ші қыз­мет­ті тө­ле­ді. ЭҮТШ ЭМҚ тө­леу бой­ын­ша ақ­па­рат бе­ріл­ді. ЭҮП ЭМҚ алу­ға тап­сы­рыс ал­ды.
Негіз­гі үде­ріс
Пай­да­ла­ну­шы әре­кет­те­рі
Жүй­е­нің әре­ке­ті
Тү­сін­дір­ме
1. Пай­да­ла­ну­шы ЭҮП web-бе­тін аша­ды
2. Пай­да­ла­ну­шы ав­то­ри­за­ци­я­ла­удың де­ректе­рін ЭҮП-на жі­бе­ре­ді
Пай­да­ла­ну­шы ЭҮП кі­ру үшін цифр­лық сер­ти­фи­кат­ты пай­да­ла­на­ды
3. Қор­ғал­ған қо­сы­лу бой­ын­ша ЭҮП ав­то­ри­за­ци­я­лау
ЭҮП цифр­лық сер­ти­фи­кат кө­ме­гі­мен ав­то­ри­за­ци­я­лау
4. ЭМҚ-ті таң­дау
Пай­да­ла­ну­шы тө­ле­гі­сі ке­ле­тін ЭМҚ таң­да­ды.
5. Банк­тік есеп-шот – тө­лем құ­ра­лын таң­дау
Пай­да­ла­ну­шы банк­тік есеп-шот - тө­лем тә­сі­лін таң­дай­ды
6. Пай­да­ла­ну­шы ЭҮТШ тө­ле­уді рас­тай­ды
ЭҮП ЭҮТШ ТБК тө­ле­у­ге сұ­ра­ны­сты жө­нел­те­ді
7. ЭҮТШ-мен қор­ғал­ған қо­су­ды ашу
Қо­сы­лу ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша ор­на­ты­ла­ды
8. ЭҮТШ ЭҮП қай­та ад­ре­стеу па­ра­метр­ле­рін жө­нел­те­ді және пай­да­ла­ну­шы­ны ЭҮТШ тө­леу бе­тіне қай­та ад­ре­стей­ді
ЭҮТШ тө­леу бе­тіне URL құ­ра­ды және оны ЭҮП-на қай­та­ра­ды
9. ЕДБ-ті таң­дау
Пай­да­ла­ну­шы ЭҮТШ бе­т­ін­де тө­леу үшін ЕДБ-ті таң­дай­ды
10. Банк­тік есеп-шот де­ректе­ме­ле­рін ен­гі­зу
Пай­да­ла­ну­шы өзі­нің банк­тік есеп-шот де­ректе­ме­ле­рін ен­гі­зе­ді
11. Тө­лем­ді жүр­гізу­ге сұ­ра­ны­сты жө­нел­ту
Пай­да­ла­ну­шы ЕДБ тө­лем жүр­гізу­ге сұ­ра­ны­сты жө­нел­те­ді
12. ЕДБ-мен қор­ғал­ған қо­су­ды ашу
Қо­сы­лу ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша ор­на­ты­ла­ды
13. ЕДБ АБЖ сұ­ра­ны­сын өң­деу
ЕДБ АБЖ пай­да­ла­ну­шы­ның банк­тік есеп-шот де­ректе­ме­ле­рін дұ­ры­стығ­ын тек­се­ре­ді
14. Код және қа­те­лер­дің си­патта­ма­сы
ЕДБ қа­те­лік жағ­дай­ын­да ЭҮТШ код пен қа­те­лік си­патта­ма­сын қай­та­ра­ды
15. ЭҮТШ тран­зак­ция ре­фе­рен­сі, күн және тө­лем уа­қы­тын қай­та­ра­ды
ЕДБ сәт­ті тө­леу ке­зін­де ЭҮТШ банк­тің бі­ре­гей ко­ды мен күн/тө­леу уа­қы­тын қай­та­ра­ды
16. ЕДБ қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
17. ТБК құ­ру және элек­трон­дық чек қа­лып­та­сты­ру
ЭҮТШ ТБК құ­ра­ды және ТБК, тран­зак­ция ре­фе­рен­сі, күн/тө­лем уа­қы­ты бар элек­трон­дық чек қа­лып­та­сты­ра­ды
18. Тө­лем бой­ын­ша ақ­па­рат­ты сақ­тау
ЭҮТШ өзі­нің ДҚ тө­леу бой­ын­ша ақ­па­рат­ты сақ­та­ды
19. Чек­тің пай­да­ла­ну­шы­ға тап­сы­ры­луы
ЭҮТШ па­да­ла­ну­шы­ға қа­лып­та­сты­ры­л­ған элек­трон­дық чек­ті бе­ре­ді
20. Элек­трон­дық чек­ті сақ­тау неме­се бас­па­ға шы­ға­ру және ЭҮП бе­тіне қай­та­ру
Пай­да­ла­ну­шы­ға қа­рап шы­ғу, бас­па­ға шы­ға­ру неме­се элек­трон­дық чек­ті фай­л­ға сақ­тау және же­ке ка­би­нет ЭҮП бе­тіне қай­ту­ға мүм­кін­ді­гін бе­ре­ді
21. ЭҮТШ қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
22. ЭМҚ сұ­ра­ныс
Пай­да­ла­ну­шы ТБК бар, алын­ған элек­трон­дық чек­ті қол­да­нып, ЭМҚ тап­сы­рыс бе­ре­ді. ЭМҚ алу үде­рі­сі 6 және 7-тар­мақ­та­рын­да си­паттал­ған
23. ЭҮП-нан шы­ғу
Қор­ғал­ған қо­су­ды жа­бу
Пай­да­ла­ну­шы ЭҮП-нан шы­ға­ды

3 сурет. Интернет-банкинг немесе мобильді банкинг көмегімен ЭМҚ төлеу кезіндегі бірізділік диаграммасы
3 кесте. Прецедент: Интернет-банкинг немесе мобильді банкинг көмегімен ЭМҚ төлеу
Пре­це­дент ата­уы:
Ин­тер­нет-бан­кинг неме­се мо­биль­ді бан­кинг кө­ме­гі­мен ЭМҚ тө­леу (Бө­лек цикл)
Қы­сқа­ша си­патта­ма:
Қыз­мет­ке тө­леу ЕДБ тө­лем жүй­е­сін­де жү­зе­ге асы­ры­ла­ды. Пай­да­ла­ну­шы ЕДБ тө­лем жүй­е­сін­де ав­то­ри­за­ци­я­ла­на­ды және тө­ле­гі­сі ке­ле­тін ЭМҚ таң­дай­ды. Егер тө­леу сәт­ті бол­са, он­да пай­да­ла­ну­шы ТБК чек ала­ды, оның кө­ме­гі­мен кей­ін ол ЭМҚ тап­сы­рыс бе­ре­ді және ала­ды
Қа­ты­су­шы­лар:
Пай­да­ла­ну­шы (Өті­ніш бе­ру­ші)
Ар­найы та­лап­тар
Ал­ғы­шар­ттар:
Өті­ніш бе­ру­ші ЕДБ тө­лем­ді жүй­е­сіне (ло­гин/па­роль, бір­рет­тік па­роль­дер кесте­сі, сер­ти­фи­кат және бас­қа­лар) рұқ­сат алу­ға қа­жет­ті ат­ри­бут­тер­ге және ЕДБ ко­мис­сия мен ЭМҚ тө­леу үшін жет­кі­лік­ті қар­жы­ға ие.
Кей­ін­гі шар­ттар:
Өті­ніш бе­ру­ші ЭМҚ-ін тө­ле­ді. ЭҮТШ ЭМҚ тө­леу бой­ын­ша ақ­па­рат бе­ріл­ді. Өті­ніш бе­ру­ші ЭМҚ-ін алу үшін ТБК-ын ал­ды.
Негіз­гі үде­ріс
Пай­да­ла­ну­шы
Жүйе
Ес­кер­ту
1. Пай­да­ла­ну­шы ЕДБ тө­лем жүй­е­сі­нің web-бе­тін аша­ды
Пай­да­ла­ну­шы ЕДБ тө­лем жүй­е­сі­нің web-бе­тін аша­ды, өзі­нің тір­кеу де­ректе­рін, сер­ти­фи­кат­ты тек­се­ре­ді және оның дұ­ры­стығ­ын, ен­гіз­гі­сі ке­ле­тін до­мен­нің нақ­ты­лы­ғы­на көз жет­кі­зе­ді
2. Пай­да­ла­ну­шы ав­то­ри­за­ци­я­лау де­ректе­рін ЕДБ тө­лем жүй­е­сіне жө­нел­те­ді
Пай­да­ла­ну­шы ЕДБ тө­лем­ді жүй­е­сіне қол жет­кі­зім үшін ло­гин/па­роль неме­се сер­ти­фи­кат, сон­дай-ақ кез кел­ген ЕДБ пай­да­ла­ны­ла­тын сәй­кестен­ді­ру тә­сіл­де­рін пай­да­ла­на­ды
3. ЕДБ тө­лем­ді жүй­е­сіне ав­то­ри­за­ци­я­лау
ЕДБ тө­лем­ді жүй­е­сіне осы ЕДБ пай­да­ла­на­тын тех­но­ло­гия бой­ын­ша (ло­гин/па­роль, сер­ти­фи­кат, бас­қа тә­сіл­дер) ав­то­ри­за­ци­я­лау
4. Қыз­мет­тер­ді таң­дау
Пай­да­ла­ну­шы тө­ле­гі­сі ке­ле­тін ЭМҚ таң­дай­ды
5. Тө­леу құ­рал­да­рын таң­дау
Пай­да­ла­ну­шы қол жет­кі­зі­лім­ді тө­лем кар­точ­ка­сы – тө­лем тә­сі­лін таң­дай­ды
6. Пай­да­ла­ну­шы ЕДБ тө­лем жүй­е­сі­нің бе­т­ін­де тө­ле­уді рас­тай­ды
7. Ав­то­ри­за­ци­я­ла­у­ға сұ­ра­ны­сты орын­дау
8. ЭҮТШ қор­ғал­ған қо­су­ды құ­ру
Қо­сы­лу ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша ор­на­ты­ла­ды
9. ТБК алу­ға сұ­ра­ныс
ТБК құ­ру­ға ЭҮТШ-не сұ­ра­ныс орын­да­ла­ды
10. ТБК құ­ру
ЭҮТШ ТБК құ­ра­ды
11. ТБК қай­та­ру
ЭҮТШ осы ЭМҚ үшін қа­лып­та­сты­ры­л­ған ТБК ЕДБ қай­та­ра­ды
12. Қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
13. Есеп бой­ын­ша ав­то­ри­за­ци­я­лау
Банк­тің АБЖ неме­се про­цес­синг­тік жүй­е­ге есеп бой­ын­ша ав­то­ри­за­ци­я­лау ор­на­ты­ла­ды
14. ТБК пай­да­ла­ну­шы­ға жө­нел­ті­ле­ді
Пай­да­ла­ну­шы ТБК-ны ала­ды
15. ЭҮТШ қор­ғал­ған қо­су құ­ру
Қо­сы­лу ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша орын­да­ла­ды
16. Тө­лем фак­ті­сі бой­ын­ша ха­бар­ла­ма­ны жө­нел­ту
ха­бар­ла­ма қор­ғал­ған ар­на­мен жө­нел­ті­луі ти­іс;
ха­бар­ла­ма XML фор­ма­тын­да жө­нел­ті­ле­ді;
ха­бар­ла­ма бар­лық тө­лем де­ректе­ме­ле­рін қам­ти­ды ха­бар­ла­ма ЕДБ ЭЦҚ қол қой­ы­ла­ды
17. Тө­леу бой­ын­ша ақ­па­рат­ты сақ­тау
ДҚ-да тө­лем ақ­па­ра­ты­нан бас­қа сақ­та­ла­ды:
* де­ректер­дің ЭҮТШ тү­су уа­қы­ты;
* ДҚ-да сақ­та­ла­тын бар­лық де­ректер­дің ЭЦҚ (ЕДҚ ЭЦҚ қо­са)
18. Өң­деу нәти­же­сі
ЭҮТШ де­ректер­ді өң­деу нәти­же­сі бой­ын­ша қо­сым­ша ақ­па­рат­ты қам­ти­ды
19. Қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
20. Пай­да­ла­ну­шы ТБК сақ­тай­ды
21. Қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
Пай­да­ла­ну­шы ЭҮП неме­се ХҚО (т. 6 және 7) ЭМҚ алу ке­зін­де қол­да­ну­ға ТБК сақ­тап, банк­пен жұ­мыс се­ан­сын аяқ­тай­ды

4 сурет. Банкомат арқылы ЭМҚ төлеу кезіндегі бірізділік диаграммасы
4 кесте. Прецедент: Банкомат арқылы ЭМҚ төлеу
Пре­це­дент ата­уы:
Бан­ко­мат ар­қы­лы ЭМҚ тө­леу (Бө­лек цикл)
Қы­сқа­ша си­патта­ма:
Қыз­мет­тер­ді тө­леу бө­лек цикл ке­зін­де бан­ко­мат ар­қы­лы пай­да­ла­ну­шы­мен жү­зе­ге асы­ры­луы мүм­кін
Қа­ты­су­шы­лар:
Пай­да­ла­ну­шы (Өті­ніш бе­ру­ші)
Ар­найы та­лап­тар
Ал­ғы­шар­ттар:
Өті­ніш бе­ру­ші­де бан­ко­мат­қа рұқ­сат алу үшін тө­лем кар­точ­ка­сы бар және осы тө­лем кар­точ­ка­сы­ның PIN-коды­на ие
Кей­ін­гі шар­ттар:
Өті­ніш бе­ру­ші қыз­мет­ті тө­ле­ді. ЭҮТШ ЭМҚ тө­ле­ге­ні бой­ын­ша ақ­па­рат бе­ріл­ді. Өті­ніш бе­ру­ші чек­те ЭМҚ алу үшін бан­ко­мат­пен бе­рі­л­ген ТБК-ны ал­ды
Негіз­гі үде­ріс
Пай­да­ла­ну­шы
Жүйе
Ес­кер­ту
1. Пин-код­ты ен­гі­зу
Тө­лем кар­точ­ка­сы­ның PIN-кодын ен­гі­зу ар­қы­лы бан­ко­мат­та ав­то­ри­за­ци­я­лау
2. Қыз­мет­ті таң­дау
Пай­да­ла­ну­шы бан­ко­мат­та "Мем­ле­кет­тік қыз­ме­тер­ді тө­леу" ар­найы опе­ра­ци­я­сын таң­дай­ды. Бан­ко­мат анық­та­ма тәр­ті­бін­де пай­да­ла­ну­шы­ға осы неме­се бас­қа ЭМҚ қан­ша тұ­ра­тынды­ғын ха­бар­лай­ды
3. Алушы­ның де­ректе­рін ен­гі­зу
Егер пай­да­ла­ну­шы бан­ко­мат­қа рұқ­сат алу үшін өз бан­кін пай­да­лан­са, он­да ЕДБ АБЖ кли­ент (оның ЖСН) бой­ын­ша ақ­па­рат­ты сұ­рау мүм­кін­ді­гі бар, егер олай бол­ма­ған жағ­дай­да, он­да пай­да­ла­ну­шы­дан қа­жет­ті де­ректі – ЖСН ен­гі­зу­ді өті­не­ді
4. Тө­ле­уді рас­тау
5. Тө­лем кар­точ­ка­сы бой­ын­ша ав­то­ри­за­ци­я­ла­у­ға сұ­ра­ныс
Бан­ко­мат пен про­цес­синг­тік ор­та­лық ара­сын­да­ғы қо­су шифр­лен­ген ар­на (VPN қо­су) бой­ын­ша ұй­ым­да­сты­ры­луы қа­жет
6. ЭҮТШ қор­ғал­ған қо­су­ды құ­ру
Қо­сы­лу ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша ор­на­ты­ла­ды
7. ТБК-на сұ­ра­ныс
ТБК құ­ру­ға ЭҮТШ сұ­ра­ныс орын­да­ла­ды
8. ТБК құ­ру
ЭҮТШ ТБК құ­ра­ды
9. ТБК қай­та­ру
ЭҮТШ осы ЭМҚ үшін қа­лып­та­сты­ры­л­ған ТБК қай­та­ра­ды
10. Қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
11. Тө­лем кар­точ­ка­сы бой­ын­ша ав­то­ри­за­ци­я­ла­уды орын­дау
ЕДБ про­цес­синг­тік жүй­е­сін­де есеп бой­ын­ша ав­то­ри­за­ци­я­ла­уды орын­дау
12. Пай­да­ла­ну­шы­ға ТБК бе­рі­ле­ді
Пай­да­ла­ну­шы ТБК ала­ды
13. ЭҮТШ қор­ғал­ған қо­су құ­ру
Қо­сы­лу ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша орын­да­ла­ды
14. Тө­лем фак­ті­сі бой­ын­ша ха­бар­ла­ма жө­нел­ту
ха­бар­ла­ма қор­ғал­ған ар­на­мен жө­нел­ті­луі ти­іс;
ха­бар­ла­ма XML фор­ма­тын­да жө­нел­ті­ле­ді;
ха­бар­ла­ма бар­лық тө­лем де­ректе­ме­ле­рін қам­ти­ды ха­бар­ла­ма ЕДБ ЭЦҚ қол қой­ы­ла­ды
15. Тө­леу бой­ын­ша ақ­па­рат­ты сақ­тау
ДҚ-да тө­лем ақ­па­ра­ты­нан бас­қа сақ­та­ла­ды:
* де­ректер­дің ЭҮТШ тү­су уа­қы­ты;
* ДҚ-да сақ­та­ла­тын бар­лық де­ректер­дің ЭЦҚ (ЕДҚ ЭЦҚ қо­са)
16. Өң­деу нәти­же­сі
ЭҮТШ-де де­ректер­ді өң­деу нәти­же­сі бой­ын­ша қо­сым­ша ақ­па­рат­ты қам­ти­ды
17. Қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
18. Пай­да­ла­ну­шы ТБК бар чек­ті сақ­тай­ды
Төлем­нің сәт­ті жүр­гі­зі­луі жағ­дай­ын­да Пай­да­ла­ну­шы ав­то­ри­за­ци­я­лау нәти­же­сін және ТБК бар чек ала­ды. Бұ­дан әрі ТБК бар чек ЭҮП неме­се ХҚО (т. 6 және 7) ЭМҚ алу ке­зін­де пай­да­ла­ны­ла­ды

5 сурет. Инфокиоск арқылы ақшалай қызметтерді төлеу
5 кесте. Прецедент: Инфокиоск арқылы ақшалай ЭМҚ төлеу
Пре­це­дент ата­уы:
Ин­фо­ки­оск ар­қы­лы ақ­ша­лай ЭМҚ тө­леу (Бө­лек цикл)
Қы­сқа­ша си­патта­ма:
Қыз­мет­тер­ді тө­леу пай­да­ла­ну­шы­мен ақ­ша­лай қа­был­дау тер­ми­нал­да­ры ар­қы­лы жү­зе­ге асы­ры­луы мүм­кін
Қа­ты­су­шы­лар:
Пай­да­ла­ну­шы (Өті­ніш бе­ру­ші)
Ар­найы та­лап­тар
Ал­ғы­шар­ттар:
Кей­ін­гі шар­ттар:
Өті­ніш бе­ру­ші қыз­мет­ке тө­ле­ді. ЭҮТШ ЭМҚ тө­ле­ге­ні бой­ын­ша ақ­па­рат бе­ріл­ді. Өті­ніш бе­ру­ші чек­те ЭМҚ алу үшін ТБК ал­ды
Негіз­гі үде­ріс
Пай­да­ла­ну­шы
Жүйе
Ес­кер­ту
1. ЭМҚ таң­дау
Пай­да­ла­ну­шы "Мем­ле­кет­тік қыз­ме­тер­ді тө­леу" ар­найы опе­ра­ци­я­сын таң­дай­ды. Тер­ми­нал анық­та­ма тәр­ті­бін­де пай­да­ла­ну­шы­ға осы неме­се бас­қа ЭМҚ қан­ша тұ­ра­тынды­ғын ха­бар­лай­ды
2. Пай­да­ла­ну­шы­ның де­ректе­рін ен­гі­зу
Пай­да­ла­ну­шы тө­лем­ге қа­жет­ті де­ректер­ді – ЖСН ен­гі­зе­ді
3. Ав­то­ри­за­ци­я­лау сұ­ра­ны­сы
Ақ­ша­лай тө­леу тер­ми­на­лы мен про­цес­синг­тік ор­та­лық ара­сын­да­ғы қо­су шифр­лен­ген ар­на (VPN қо­су) бой­ын­ша ұй­ым­да­сты­ры­луы қа­жет
4. ЫСАЖ қор­ғал­ған қо­су құ­ру
Қо­сы­лу ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша ор­на­ты­ла­ды
5. ЫСАЖ сұ­ра­ныс жө­нел­ту
Про­цес­синг­тік жүйе пай­да­ла­ну­шы­мен ен­гі­зі­л­ген ЖСН тек­се­ру­ге ЫСАЖ сұ­ра­ныс жі­бе­ре­ді
6. ЖСН тек­се­ру
ЫСАЖ ЖСН дұ­ры­стығ­ын тек­се­ре­ді
7. Өң­деу нәти­же­сін қай­та­ру
ЫСАЖ өң­деу нәти­же­сін про­цес­синг­тік жүй­е­ге қай­та­ра­ды
8. Қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
9. Ен­гі­зі­л­ген ЖСН-нің дұ­ры­стығ­ын/қа­те­лі­гін рас­тай­ды
ЖСН дұ­рыс болған жағ­дай­ын­да пай­да­ла­ну­шы тө­ле­у­ге өт­кіз­ле­ді, ке­рі жағ­дай­да ЖСН ен­гі­зу­ді – қай­та­лай­ды
10. Ақ­ша­лай ен­гі­зу
Пай­да­ла­ну­шы ин­фо­ки­оск­тің ку­пюр қа­был­да­уы­шы­мен ақ­ша са­ла­ды
11. Тө­ле­уді рас­тау
Пай­да­ла­ну­шы тө­лем жүр­гізу­ге ке­лі­се­ді
12. Ав­то­ри­за­ци­я­лау сұ­ра­ны­сы
Ақ­ша­лай тө­леу тер­ми­на­лы мен про­цес­синг­тік ор­та­лық ара­сын­да­ғы қо­су шифр­лен­ген ар­на (VPN қо­су) бой­ын­ша ұй­ым­да­сты­ры­луы қа­жет
13. ЭҮТШ қор­ғал­ған қо­су­ды құ­ру
Қо­сы­лу ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша орын­да­ла­ды
14. ТБК сұ­ра­ныс
ТБК құ­ру­ға ЭҮТШ сұ­ра­ныс ор­на­ты­ла­ды
15. ТБК құ­ру
ЭҮТШ ТБК құ­ра­ды
16. ТБК қай­та­ру
ЭҮТШ осы ЭМҚ үшін қа­лып­та­сты­ры­л­ған ТБК қай­та­ра­ды
17. Қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
18. Тө­лем­ді ав­то­ри­за­ци­я­ла­уды орын­дау
Ав­то­ри­за­ци­я­лау орын­да­ла­ды
19. ТБК бе­ру
Ин­фо­ки­оск ТБК ала­ды және оны чек­те ба­сып шы­ға­ра­ды
20. Пай­да­ла­ну­шы ТБК чек­ті сақ­тай­ды
Төлем­нің сәт­ті жүр­гі­зі­луі жағ­дай­ын­да Пай­да­ла­ну­шы ав­то­ри­за­ци­я­лау нәти­же­сін және ТБК бар чек ала­ды. Бұ­дан әрі ТБК бар чек ЭҮП неме­се ХҚО (т. 6 және 7) ЭМҚ алу ке­зін­де пай­да­ла­ны­ла­ды
21. ЭҮТШ қор­ғал­ған қо­су құ­ру
Қо­сы­лу ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша орын­да­ла­ды
22. Тө­лем фак­ті­сі бой­ын­ша ха­бар­ла­ма бе­ру
ха­бар­ла­ма қор­ғал­ған ар­на­мен жө­нел­ті­луі ти­іс;
ха­бар­ла­ма XML фор­ма­тын­да жі­бе­рі­ле­ді;
ха­бар­ла­ма бар­лық тө­лем де­ректе­ме­ле­рін қам­ти­ды ха­бар­ла­ма ЕДБ ЭЦҚ қол қой­ы­ла­ды
23. Тө­леу бой­ын­ша ақ­па­рат­ты сақ­тау
ДҚ-да тө­лем ақ­па­ра­ты­нан бас­қа сақ­та­ла­ды:
* де­ректер­дің ЭҮТШ тү­су уа­қы­ты;
* ДҚ-да сақ­та­ла­тын бар­лық де­ректер­дің ЭЦҚ (ЕДҚ ЭЦҚ қо­са)
24. Өң­деу нәти­же­сі
ЭҮТШ де­ректер­ді өң­деу нәти­же­сі бой­ын­ша қо­сым­ша ақ­па­рат­ты қам­ти­ды
25. Қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау

Осы сызбаның негізінде бірдей қағида жатыр, ерекшелігі тек интернетке қосылған компьютер арқылы ЭҮП кіру кезінде пайдаланушыны авторизациялау ЭЦҚ немесе логин/пароль, ал ҚҚП кіру кезінде тек қана логин/парольдің көмегімен жүргізіледі.
Сурет 6. ЭҮП арқылы алдын ала төленген ЭМҚ-ті алу
Кесте 1. Прецедент: ЭҮП арқылы алдын ала төленген ЭМҚ-ті алу
Пре­це­дент ата­уы:
ЭҮП ар­қы­лы ал­дын ала тө­лен­ген ЭМҚ-ті алу
Қы­сқа­ша си­патта­ма:
ЭҮП кө­ме­гі­мен ал­дын ала тө­лен­ген ЭМҚ алу ЭМҚ таң­дау және осы ЭМҚ тө­леу фак­ті­сін рас­тай­тын ТБК ен­гі­зу ар­қы­лы жү­зе­ге асы­ры­ла­ды
Қа­ты­су­шы­лар:
Пай­да­ла­ну­шы (Өті­ніш бе­ру­ші)
Ар­найы та­лап­тар
Ал­ғы­шар­ттар:
Пай­да­ла­ну­шы ал­дын ала ЭМҚ тө­ле­ді және тө­леу фак­ті­сін рас­тай­тын ТБК чек ал­ды
Кей­ін­гі шар­ттар:
Өті­ніш бе­ру­ші анық­та­ма тү­рін­де ЭМҚ ал­ды, ал ТБК жой­ыл­ды (ТБК пай­да­ла­ны­л­ға­ны фак­ті­сін ЭҮТШ тір­кеу)
Негіз­гі үде­ріс
Пай­да­ла­ну­шы
Жүйе
Ес­кер­ту
1. ЭҮП web-бе­тін аша­ды
Пай­да­ла­ну­шы ЭҮП web-бе­тіне кі­ре­ді
2. Ав­то­ри­за­ци­я­лау де­ректе­рі
Пай­да­ла­ну­шы ЭҮП кі­ру үшін ло­гин/па­роль неме­се ЭЦҚ ен­гі­зе­ді
3. ЭҮП ав­то­ри­за­ци­я­лау
ЭҮП бе­т­ін­де ло­гин және па­роль неме­се цифр­лық сер­ти­фи­кат кө­ме­гі­мен ав­то­ри­за­ци­я­лау
4. ЭМҚ таң­дау
Пай­да­ла­ну­шы тап­сы­рыс бер­гі­сі ке­ле­тін ЭМҚ таң­дай­ды
5. Ал­дын ала тө­леу – тө­леу тә­сі­лін таң­дау
Пай­да­ла­ну­шы ал­дын ала тө­леу – тө­леу тә­сі­лін таң­дай­ды
6. ТБК ен­гі­зу
Пай­да­ла­ну­шы тө­ле­удің қол же­тім­ді тә­сіл­дер­дің бі­рі­мен алын­ған ТБК ен­гі­зе­ді
7. ТБК жө­нел­ту
ЭҮП пай­да­ла­ну­шы­дан ТБК ала­ды
8. ЭМҚ алу­ға сұ­ра­ныс нө­мі­рін құ­ру
Сұ­ра­ныс нө­мі­рі бой­ын­ша ал­дын ала тө­ле­у­ге тір­кеу неме­се нақ­ты ЭМҚ жү­зе­ге асы­ра­ды
9. Қор­ғал­ған қо­су құ­ру
Қо­сы­лу ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша орын­да­ла­ды
10. ТБК ва­ли­да­ци­я­ла­у­ға сұ­ра­ныс
Пор­тал төлем­нің бі­ре­гей кодын ва­ли­да­ци­я­лау үшін қа­жет­ті де­ректер­ді бе­ре­ді:
* Сұ­ра­ныс нө­мі­рі;
* Алушы­ның ЖСН;
* ЭМҚ ко­ды;
* ТБК
11. ТБК ва­ли­да­ци­я­ла­у­ын тек­се­ру
ЭҮТШ осы пай­да­ла­ну­шы ЭМҚ ал­дын ала тө­леу жүр­гі­зіл­ді ме еке­нін тек­се­ре­ді. Егер ТБК пай­да­ла­ны­л­ған бол­са, он­да ва­ли­да­ци­я­лау жүр­гі­зіл­мей­ді. Тек­се­ру нәти­же­сі ЭҮТШ ЭЦҚ қол қой­ы­ла­ды
12. Ва­ли­да­ци­я­лау нәти­же­сі
ЭҮТШ де­ректер­ді ва­ли­да­ци­я­лау нәти­же­сі бой­ын­ша ақ­па­рат­ты қам­ти­ды
13. Қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
14. Сұ­ра­ныс нө­мі­рі
Пай­да­ла­ну­шы ал­дын ала тө­леу жа­зы­л­ған бой­ын­ша ЭМҚ сұ­ра­ныс нө­мі­рін ала­ды
15. Пай­да­ла­ну­шы үшін ЭМҚ сұ­ра­ныс
Пай­да­ла­ну­шы­ға бе­рі­л­ген сұ­ра­ныс нө­мі­ріне ие­ле­не­тін пай­да­ла­ну­шы үшін ЭМҚ сұ­ра­ла­ды.
ЭҮШ бе­рі­ле­ді:
* сұ­ра­ныс нө­мі­рі;
* тө­ле­у­ші­нің ЖСН;
* ЭМҚ ко­ды
16. Элек­трон­дық түр­де ЭМҚ дай­ын­да­ла­ды және ЭҮП пай­да­ла­ну­шы­ның же­ке ка­би­не­тіне жүк­те­ле­ді
17. ЭМҚ алу
Пай­да­ла­ну­шы ал­дын­да тө­лен­ген­мен тең ке­ле­тін сұ­ра­ныс нө­мі­рі­мен ЭМҚ ала­ды
18. ЭМҚ сақ­тау неме­се бас­па­ға шы­ға­ру
Пай­да­ла­ну­шы құ­жат­ты бас­па­ға шы­ға­ра­ды неме­се оны сақ­тай­ды
19. ЭҮП шы­ғу
ЭҮП шы­ғар кез­де, қор­ғал­ған қо­су да жа­бы­ла­ды

Осы сызба ТБК чекті пайдалану арқылы ХҚО көмегімен алдын ала төленген МҚ алу үдерісін сипаттайды.
7 сурет. ХҚО арқылы алдын ала төленген МҚ-ті алу
7 кесте. Прецедент: ХҚО арқылы алдын ала төленген МҚ-ті алу
Пре­це­дент ата­уы:
ХҚО ар­қы­лы ал­дын ала тө­лен­ген МҚ алу
Қы­сқа­ша си­патта­ма:
ХҚО кө­ме­гі­мен ал­дын ала тө­лен­ген МҚ алу пай­да­ла­ну­шы­мен ХҚО опе­ра­то­ры­на осы МҚ тө­лен­ген­ді­гі фак­ті­сін рас­тай­тын ТБК бе­ру ар­қы­лы жү­зе­ге асы­ры­ла­ды
Қа­ты­су­шы­лар:
Пай­да­ла­ну­шы (Өті­ніш бе­ру­ші) және ХҚО опе­ра­то­ры
Ар­найы та­лап­тар
Ал­ғы­шар­ттар:
Пай­да­ла­ну­шы ал­дын ала МҚ тө­ле­ді және тө­лен­ген­ді­гі фак­ті­сін рас­тай­тын ТБК чек ал­ды
Кей­ін­гі шар­ттар
Өті­ніш бе­ру­ші анық­та­ма тү­рін­де ЭМҚ ал­ды, ал ТБК жой­ыл­ды (ТБК пай­да­ла­ны­л­ға­ны фак­ті­сін ЭҮТШ жа­зу)
Негіз­гі үде­ріс
Пай­да­ла­ну­шы
Опе­ра­тор
Жүйе
Ес­кер­ту
1. ТБК ұсы­на­ды
Пай­да­ла­ну­шы опе­ра­тор­ға ТБК чек көр­се­те­ді
2. МҚ тап­сы­рыс бе­ре­ді
Пай­да­ла­ну­шы опе­ра­тор­ға қан­дай МҚ ке­рек екен­ді­гін ха­бар­лай­ды
3. ЭҮП ав­то­ри­за­ци­я­лау
Опе­ра­тор ЭҮП бе­тіне ав­то­ри­за­ци­я­лау үшін ЭЦҚ пай­да­ла­нып кі­ре­ді
4. Қор­ғал­ған қо­су құ­ру
"Опе­ра­тор-ЭҮП" қо­сы­луы ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша ор­на­та­ды
5. ТБК тек­се­ру­ге ЭҮП сұ­ра­ныс құ­ра­ды
Опе­ра­тор ЭҮП сер­вис кө­ме­гі­мен пай­да­ла­ну­шы­мен ха­бар­лан­ған ТБК тек­се­ру­ге сұ­ра­ныс жа­сай­ды
6. Қор­ғал­ған қо­су құ­ру
"ЭҮП-ЭҮТШ" қо­сы­луы ҰКО-мен бе­рі­л­ген сер­ти­фи­кат­тар­ды пай­да­ла­ну­мен SSL хат­та­ма­сы бой­ын­ша ор­на­ты­ла­ды
7. ТБК ва­ли­да­ци­я­ла­у­ға ЭҮП ЭҮТШ-не сұ­ра­ныс
ЭҮП ТБК дұ­ры­стығ­ын тек­се­ру­ге ЭҮТШ-не сұ­ра­ны­сты жө­нел­те­ді
8. ТБК ва­ли­да­ци­я­лау
ЭҮТШ осы пай­да­ла­ну­шы ЭМҚ ал­дын ала тө­леу жүр­гі­зіл­ді ме еке­нін тек­се­ре­ді. Егер ТБК пай­да­ла­ны­л­ған бол­са, он­да ва­ли­да­ци­я­лау жүр­гі­зіл­мей­ді. Тек­се­ру нәти­же­сі ЭҮТШ ЭЦҚ қол қой­ы­ла­ды
9. ТБК ва­ли­да­ци­я­лау нәти­же­сі
ЭҮТШ ЭҮП бе­рі­ле­ді және ЭҮТШ де­ректер­ді ва­ли­да­ци­я­лау нәти­же­сі бой­ын­ша ақ­па­рат­ты қам­ти­ды
10. Қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
"ЭҮП-ЭҮТШ" қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
11. Тө­лем бой­ын­ша де­ректер­ді алу
ЭҮП опе­ра­тор­ға ұсы­ны­л­ған ТБК тір­ке­улі тө­лем­дер бой­ын­ша мә­лі­мет­тер­ді бе­ре­ді:
* алушы­ның ТАӘ;
* алушы­ның ЖСН;
* МҚ ко­ды
12. Же­ке ку­ә­лік­ті сұ­рай­ды
Опе­ра­тор пай­да­ла­ну­шы­дан оның тұл­ға­сын ку­әлан­ды­ра­тын құ­жат­ты сұ­рай­ды
13. Де­ректер­дің пай­да­ла­ну­шы­ға сәй­кест­і­гін тек­се­ре­ді
Опе­ра­тор ТБК ұсы­ну­шы тұл­ға­ның же­ке ку­ә­лі­гі­мен ЭҮП алын­ған де­ректер­ді са­лы­сты­рып, МҚ алушы мен ТБК ұсы­ну­шы бір тұл­ға екен­ді­гіне көз жет­кі­зе­ді
14. Төлем­нің жа­бы­луын рас­тай­ды
15. Осы ТБК бой­ын­ша тө­лем­ді жа­бу­ға ЭҮТШ-не сұ­ра­ны­сты жө­нел­те­ді
Сәй­кест­ік болған жағ­дай­да, опе­ра­тор ЭҮП ар­қы­лы ЭҮТШ осы ТБК бой­ын­ша төлем­нің жа­бы­луы (жой­ы­луы) бой­ын­ша рас­та­уды жө­нел­те­ді және ЭҮП шы­ға­ды
16. Қор­ғал­ған қо­су­ды аяқ­тау
ЭҮП шы­ғар кез­де, "ЭҮП - опе­ра­тор" қо­сы­луы да жа­бы­ла­ды
17. МҚ дай­ын­да­у­ға сұ­ра­ныс қа­был­дай­ды
Опе­ра­тор пай­да­ла­ну­шы­дан МҚ алу­ға сұ­ра­ны­сты қа­был­дай­ды және МҚ дай­ын­дау мер­зі­мі бой­ын­ша пай­да­ла­ну­шы­ны ес­кер­тіп, құ­жат­тар­ды әзір­ле­у­ге кі­рі­се­ді
18. МҚ алу
Пай­да­ла­ну­шы МҚ дай­ын бо­лу фак­ті­сі бой­ын­ша опе­ра­тор­дан МҚ ала­ды