Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін, оны қалыптастыру ережесін және активтер мен шартты міндеттемелерді күмәнді және үмітсіз санатқа жатқызу ережесін бекіту туралы
«Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Кодексінің (Салық кодексі) 106-бабының 4-тармағына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

1) негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесі;

2) Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін қалыптастыру ережесі;

3) Ұлттық басқарушы холдингтің, сондай-ақ негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың активтер мен шартты міндеттемелерді күмәнді және үмітсіз санатқа жатқызу ережесі (бұдан әрі - Ереже) бекітілсін.

Қазақстан Республикасы
Үкіметінің
2009 жылғы 30 желтоқсандағы
№ 2275 қаулысымен
бекітілген
Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесі

Қазақстан Республикасы
Үкіметінің
2009 жылғы 30 желтоқсандағы
№ 2275 қаулысымен
бекітілген
Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін қалыптастыру ережесі
Осы Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін қалыптастыру ережесі (бұдан әрі - Ереже) «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Кодексінің 106-бабының 4-тармағына (Салық кодексі) сәйкес әзірленді және күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін қалыптастыру тәртібін белгілейді.

1. Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, күмәнді және үмітсіз активтерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың тізбесін (бұдан әрі - тізбе) Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайды, бұл ретте тиісті қаулының жобасын ұлттық басқарушы холдингтің қолдаухаты бойынша Қазақстан Республикасы Экономика және бюджеттік жоспарлау министрлігі енгізеді.

Қазақстан Республикасы
Үкіметінің
2009 жылғы 30 желтоқсандағы
№ 2275 қаулысымен
бекітілген
Ұлттық басқарушы холдингтің, сондай-ақ негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың активтер мен шартты міндеттемелерді күмәнді және үмітсіз санатқа жатқызу ережесі

1. Ұлттық басқарушы холдингтің, сондай-ақ негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, өзара байланысты тұлғалардың пайдасына не өзара байланысты тұлғалардың міндеттемелері бойынша үшінші тұлғаларға берілген активтер мен шартты міндеттемелерді (кредиттік серіктестіктердің активтері мен шартты міндеттемелерінен басқа) қоспағанда, күмәнді және үмітсіз активтерге, шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) құру жөніндегі шығыстар сомасын шегеруге құқығы бар заңды тұлғалардың активтер мен шартты міндеттемелерді күмәнді және үмітсіз санатқа жатқызу ережесі (бұдан әрі - Ереже) «Салық және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы» Қазақстан Республикасының 2008 жылғы 10 желтоқсандағы Кодексіне (Салық кодексі) сәйкес әзірленді және активтерді, шартты міндеттемелерді жіктеу және оларға қарсы провизиялар (резервтер) құру тәртібі мен талабын анықтайды.

инвестициялық қарыз (кредит) - мынадай талаптарға сәйкес келетін қарыз (кредит):
қарыздың (кредиттің) мерзімі бес және одан артық жылды құрайды;
қарыз (кредит) шартының талаптарында мерзімінен бұрын толық өтеуге тыйым салу белгіленген.
қарыз (кредит) ішінара өтелген жағдайда, ішінара өтеу қарыз алушының бизнес-жоспарында көзделген мерзімде және тәртіппен жүзеге асырылуы мүмкін;
қарыз (кредит) материалдық өндірісті, өндірістік және көлік инфрақұрылымын құруға, кеңейтуге және жаңғыртуға бағытталған іс-шаралар кешенін іске асыруды көздейтін оның бизнес-жоспарына сәйкес заңды тұлғаға беріледі;

4) кредиттік тәуекел - борышкердің (дебитордың) Ұйым алдындағы актив және шартты міндеттемелер жөніндегі міндеттемелерді шарттың талаптарына сәйкес орындамауы не тиісінше орындамауы не осындай орындамаудың (тиісінше орындамаудың) нақты қауіпінің болуы салдарынан шығыстардың (шығындардың) туындау тәуекелі;

9) активті (шартты міндеттемені) қайта жіктеу - бұрын қалыптастырылған провизия (резерв) сомасы мен қайта жіктеу жүргізілгеннен кейінгі қажетті провизия (резерв) сомасының арасындағы айырма сомаларына ұлғаю немесе азаю жағына провизиялар (резервтер) сомаларының оған қарсы тиісті өзгерістерімен бұрын жіктелген активті (шартты міндеттемені) жіктеу;

10) шартты міндеттеме - Ұйым борышкер (қарыз алушы) үшін үшінші тұлғалардың пайдасына қабылдаған және борышкердің (қарыз алушының) шарт талаптарынан туындайтын кредиттік тәуекелдерін көтеретін міндеттеме.
Активтер мен шартты міндеттемелерді жіктеу мен күмәнді және үмітсіз активтер мен шартты міндеттемелерге қарсы провизиялар (резервтер) қалыптастыру ерекшеліктері

4. Активті және шартты міндеттемені жіктеу, оларды Ұйымның бухгалтерлік есебінде көрсету Ұйым мен оның борышкері (дебиторы) арасындағы шарт талаптарын өзгертпейді, оның ішінде Ұйымның талап етудің (борыштың) негізгі сомасын және ол бойынша сыйақыны, сондай-ақ борышкердің (дебитордың) шарт талаптарын бұзғаны үшін айыппұлды, өсімпұлды толық көлемде алу құқығына әсер етпейді.

6. Егер қарыз алушы (борышкер, бірлесіп қарыз алушы) салық заңнамасына сәйкес анықталған жеңілдетілген салық салынатын мемлекетте тіркелген адам не салық заңнамасына сәйкес анықталған жеңілдетілген салық салынатын мемлекетте тіркелген адамнан, Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша жеңілдетілген салық салынатын мемлекетте тіркелген адамға қатысы бойынша тәуелді немесе еншілес адамнан активтер мен шартты міндеттемелер бойынша борышты талап ету құқығын Ұйым сатып алған жағдайларды қоспағанда, салық заңнамасына сәйкес анықталған жеңілдетілген салық салынатын мемлекетте тіркелген адамға қатысы бойынша тәуелді немесе еншілес тұлға болып табылса, осы ереже қолданылмайды.

осы Ереженің және Ұйымның ішкі нормативтік құжаттарының талаптары сақталған;
активтерді, шартты міндеттемелерді жіктеу және оларға қарсы провизиялар (резервтер) қалыптастыру мақсатында кешенді және объективті талдау жүргізуге мүмкіндік беретін толық және сенімді ақпарат болған кезде жүзеге асырылады.

күмәнді;
үмітсіз.

14. Ұйымның жіктелген активтері мен шартты міндеттемелері бойынша провизиялардың (резервтердің) мөлшері осы Ереженің 62-тармағының 1) тармақшасында белгіленген өтімділігі жоғары қамтамасыз ету тізбесі бойынша өтімділігі жоғары қамтамасыз ету құнына азайтылған негізгі борыштың (талаптың) сомасынан есептеледі.

16. Біртекті қарыздардың (кредиттердің) қоржынын жіктеуді (қайта жіктеуді) Ұйым біртекті қарыздардың (кредиттердің) барлық қоржындары бойынша және жіктеуді (қайта жіктеуді) жүргізудің белгілі бір күніндегі жағдай бойынша тоқсанның соңғы жұмыс күніне дейін жеті жұмыс күнінен аспайтын мерзім ішінде жүргізеді.

18. Ұйымдардың қарыз алушылардың (борышкерлердің) кредит төлеу қабілеттілігін талдау кезінде, оның ішінде қарыз алушының қаржылық жағдайын және кепіл құнын бағалау кезінде қолданылатын өлшемдер, сондай-ақ провизиялар (резервтер) құру жөнінде шешім қабылдау және оны орындау рәсімдері осы Ережемен, сондай-ақ Ұйымның кредит, инвестициялық және есеп саясатын айқындайтын ішкі құжаттарымен регламенттеледі.

Қазақстан Республикасы Президентінің немесе Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту мәселелері жөніндегі консультативтік-кеңесші орган ұсынымдарының негізінде Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес және (немесе) Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша және (немесе) Ұйымның басқару органының шешімі бойынша ұсынылған бланкілік қарызды (кредитті);
бір мезгілде мынадай:
осы Ереже қолданысқа енгізілгенге дейін ұсынылған;
Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне сәйкес және (немесе) Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша ұсынылған және (немесе) Қазақстан Республикасы Президентінің немесе Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту мәселелері жөніндегі консультативтік-кеңесші орган ұсынымдарының негізінде Ұйымның уәкілетті органының шешімі бойынша ұсынылған шарттарға жауап беретін бланкілік қарызды (кредитті) қоспағанда, бланкілік қарыздар (кредиттер) күмәнді және (немесе) үмітсіз активтерге жатқызылмауға тиіс.

кредит берудің жалпы мерзімін ұзарту қарыз алушының қаржылық жағдайының нашарлауына байланысты болмаса және (немесе) қарыз алушыда Ұйым алдында мерзімі өткен және (немесе) шығысқа шығарылған борышы, бірақ бір реттен артық болмаса;
шарт (бас келісімдер шеңберінде жасалған шарттарды қоса алғанда) бойынша төлемдер мерзімін өзгерту қарыз алушының қаржылық жағдайының нашарлауына байланысты болмаса және (немесе) қарыз алушыда Ұйым алдында мерзімі өткен және (немесе) шығысқа шығарылған борышы (қарызды (кредитті) мерзімінен бұрын өтеуге байланысты кестелердің өзгеруі ескерілместен), бірақ үш реттен артық болмаса мерзімін ұзарту мөлшерін айқындау мақсатында мерзімін ұзартудың болуы ескерілмейді.

Қазақстан Республикасынан тысқары жерде орналасқан (тіркелген) тауарлар, жылжымайтын, жылжымалы мүлік;
Ұйыммен келісім бойынша жүргізілген ауыртпалықтарды қоспағанда, үшінші тұлғалардың құқықтарымен ауыртпалық артылған мүлік;
мемлекеттік орган салған шектеуі бар мүлік түрінде қамтамасыз ету қабылданған қарыз (кредит) қамтамасыз етілмеген деп танылады.

24. Standard & Poor's агенттігі берген А тобының рейтингінен төмен емес жеке рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас рейтингі не Қазақстан Республикасының тәуелсіз рейтингінің бір деңгейінен кем емес жеке рейтингі бар шетел банкінде не Қазақстан Республикасының резидент банкінде орналастырылған (ашылған) депозит (оның ішінде ағымдағы шоты) қаражатты депозиттен, оның ішінде ағымдағы шоттан аудару бойынша кешіктіру болмаған жағдайда стандартты ретінде жіктеледі.

25. Ұйым Standard & Poor's агенттігінің А тобының рейтингінен төмен емес жеке рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас рейтингі бар шетел банкінде депозитін орналастырған ағымдағы шотын ашқан жағдайда Ұйым құжаттамалық расталған деректер негізінде жарты жылда бір реттен кем емес уақытта олардың қаржылық жағдайына мониторинг жүргізеді.

26. Standard & Poor's агенттігінің А тобының рейтингінен төмен емес жеке рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас рейтингі бар не Қазақстан Республикасының резидент банкінде Қазақстан Республикасының тәуелсіз рейтингінің бір позициясынан төмен тәуелсіз рейтингі бар шетел банкінде депозит орналастырған не ағымдағы шот ашқан жағдайда Ұйым құжаттамалық расталған деректер негізінде тоқсанына бір рет олардың қаржылық жағдайына мониторинг жүргізеді.

27. Ұйымның ішкі кредиттік саясатында анықталған шарттарда берілген және бір қарыз алушыға тәуекелді бағалау күніндегі мөлшері жиынтығында Ұйымның меншікті капиталы шамасының 0,02 проценттен аспайтын қарыздар (кредиттер), егер осы Ереженің 32-тармағында өзгеше белгіленбесе, біртекті қарыздардың (кредиттердің) қоржынына қосылады.

28. Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен белгіленген және жобаларды Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғыртуға және әртараптандыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға сәйкес іске асыратын заңды тұлғаларға берілген қарыздар (кредиттер) біртекті қарыздардың (кредиттердің) қоржынына қосылмайды.

қолданылатын біртектілік белгілерінің тізбесі,
топтау жүргізу тәртібі, әдістері, мерзімдері,
мониторинг жүргізу тәртібі,
провизияларды (резервтерді) жіктеу (қайта жіктеу) және қалыптастыру, олардың мөлшерін оларға қарсы ұлғайту немесе өзгерту жағына өзгерту әдістемесі мен рәсімдері.

қарыз алушының түрі;
кредит беру технологиясы;
беру мақсаты;
қамтамасыз ету түрі;
кредит беру мерзімі;
Ұйымның ішкі кредиттік саясатымен анықталған әр түрлі кредит беру бағдарламалары бойынша өзге де белгілер.
Мыналар біртектілік белгілері болмайды:
мерзімі өткен борыштардың болуы немесе болмауы;
мерзімі өткен борыштар күндерінің саны;
жеке алынған қарыздар (кредиттер) бойынша кредиттік тәуекелдер деңгейі;
мерзімін ұзартулар саны.

38. Егер біртекті қарыздар (кредиттер) қоржынына енгізілген 30 (отыз) және одан артық күндік мерзімі бар мерзімі өткен борыштардың мөлшері (проценттік үлесі) біртекті қарыздар (кредиттер) қоржыны бойынша іс жүзінде құрылған провизиялардың (резервтердің) мөлшерінен артық болса, онда Ұйым құрылған провизиялардың (резервтердің) мөлшері мен 30 (отыз) және одан артық күн мерзімімен мерзімі өткен борыштардың мөлшері арасындағы айырма сомасына провизияларды (резервтерді) қосымша қалыптастырады.

40. Ұйым тоқсанына кемінде бір рет біртекті қарыздар (кредиттер) қоржыны бойынша кредиттік досьеге қоржынға жүргізілген талдау және оның нәтижелері туралы ақпаратты құжаттамалық ресімдейді, оның ішінде ұйымның біртекті қарыздар (кредиттер) қоржыны бойынша кредиттік тәуекел мөлшері туралы тұжырымдарын, сондай-ақ провизиялардың (резервтердің) есебі туралы ақпаратты енгізеді.

41. Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімдерін іске асыру салдарынан және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне және (немесе) Ұйымның басқару органының шешімдеріне сәйкес пайда болған дебиторлық берешекті қоспағанда, дебиторлық берешек күмәнді және (немесе) үмітсіз активтерге жатқызылмауға тиіс. Бұл ретте дебиторлық берешек деп Ұйымның жедел, қайтарымдылық және өтеусіз (процентсіз) негізде қарыздар (кредиттер) беруі салдарынан және (немесе) Ұйымның шартты міндеттемелерді орындауы салдарынан туындаған берешек түсініледі.

44. Дебиторлық берешекті өтеудің мерзімі өткен жағдайда және егер бір дебитор есебінен дебиторлық берешек Ұйым меншікті капиталының 5 (бес) процентінен астамды құраса, дебиторлық берешек «Қаржылық жағдай», «Өтеу мерзімінің өтуі» және «Қарыз алушыда (борышкерде) рейтингтің болуы» өлшемдері бойынша жіктеледі.

45. Қазақстан Республикасы Президентінің немесе Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы Қазақстан Республикасының экономикасын жаңғырту мәселелері жөніндегі консультативтік-кеңесші орган ұсынымдарының негізінде Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімдерін іске асыру салдарынан және (немесе) Қазақстан Республикасының заңнамалық актілеріне және (немесе) Ұйымның басқару органының шешімдеріне сәйкес пайда болған шартты міндеттемелерді қоспағанда, шартты міндеттемелер күмәнді және (немесе) үмітсіз активтерге жатқызылмауға тиіс.

Standard & Poor's агенттігінің «ВВВ-»-дан төмен емес халықаралық рейтингтік бағасы бар немесе басқа да рейтингтік агенттіктердің біреуінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі немесе Standard & Poor's агенттігінің ұлттық шәкілі бойынша «kzААА»-дан төмен емес немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар борыштық бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттігінің «ВВВ-»-дан төмен емес халықаралық рейтингісі бағасы бар немесе басқа да рейтингтік агенттіктердің біреуінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі немесе Standard & Poor's агенттігінің ұлттық шәкілі бойынша «kzААА»-дан төмен емес немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас рейтингі бар эмитенттер акциялары.

50. Ұйым инвестициялары (салымдары) заңды тұлғаның акцияларына (жарғы капиталындағы қатысу үлесі), сондай-ақ Standard & Poor's агенттігінің «ВВВ-»-дан төмен емес тәуелсіз рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің ұқсас деңгейдегі рейтингі бар шет мемлекеттердің орталық үкіметтері шығарған мемлекеттік мәртебесі бар бағалы қағаздар күмәнді және (немесе) үмітсіз активке жатқызуға болмайды.

51. Негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап ету құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі заңды тұлғалар активтер мен шартты міндеттемелерді (инвестициялық қарыздарды (кредиттерді) және олармен байланысты шартты міндеттемелерді, сондай-ақ біртекті қарыздардың (кредиттердің) қоржынына енгізілген қарыздарды (кредиттерді) қоспағанда) жіктеген кезде осы Ережеге 1-қосымшаның 1, 4-кестелері қолданылады.

Салық салу мақсатында осы Ережеге сәйкес құрылған провизиялар (резервтер) мына формула бойынша анықталатын коэффициентте түзетіледі:
Т
К = ------ мұндағы,
ЖЖТ
К - коэффициент,
ЖЖТ - түзетулерді ескере отырып салық кезеңі ішіндегі жылдық жиынтық табыс,
Т - салық кезеңі ішінде жиынтық жылдық кіріске қосылған (қосылуға жататын) және Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі және (немесе) Ұйымның Директорлар кеңесінің шешімі және (немесе) тиісті жылға арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының заңы нәтижесінде пайда болған активтер бойынша алынған кірістер. Осы көрсеткіш Салық кодексінің 99-бабына сәйкес жиынтық жылдық кірістен алынып тастауға жататын кірістерді қамтымайды.

1) тұрақты - қарыз алушының (тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы тұрақты; төлем қабілеті бар, қаржы тасқындары қарызға қызмет көрсетуге мүмкіндік береді; 3-қосымшаға сәйкес есептелген коэффиценттердің қолайлы маңызы; бизнесті дамытуға оң нарықтық шарттар бар; нарықта жақсы бәсеке позициясы бар; ресурстар мен капитал нарығына еркін қол жеткізеді, саны шектелген жеткізушілерге тәуелділігі жоқ, шарттың қолданыс мерзімі кезінде қарыз алушының тең қарыз алушының қаржылық жағдайын нашарлатуға мүмкіндік беретін ішкі және сыртқы факторлар анықталған жоқ, қарыз алушының Ұйыммен өзінің міндеттемелері бойынша есептесу мүмкіндігі күмән тудырмайды, мерзімі бойынша активтер мен міндеттемелері шамалас; қарыз алушы (тең қарыз алушы) оң кредиттік тарихқа ие;

2) қанағаттанарлық - «тұрақты» сипаттамасына жақын осы санаттағы қарыз алушының (тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы, бірақ, оның осы деңгейде ұзақ уақыт бойына ұстап тұру ықтималдылығы төмен болып табылады; 3-қосымшаға сәйкес есептелген коэффиценттердің қолайлы маңызы; кірістердің, төлем қабілеттілігінің деңгейінің төмендеуі байқалды; динамикада ақша ағындарының елеусіз азаюы байқалды, ақша ағындары борыштың негізгі бөлігін жапты; қарыз алушы (тең қарыз алушы) өзінің қаржылық жағдайын жақсарту үшін шаралар қабылданады; жеткізушінің тауарларын, қызмет көрсетулерін және қарыз алушы тең қарыз алушы өнімдерін тұтынушылардың шоғырлануының ең төменгі тәуекелі жоқ; қарыз алушының (тең қарыз алушының) қосымша ресурстарға қол жетімділігі бар болуына байланысты Ұйыммен өз міндеттемелері бойынша есеп айырысуға қабілеттілігі күмән туғызбайды;

3) тұрақсыз - қарыз алушы (тең қарыз алушы) өз міндеттемелері бойынша мынадай факторлардың байқалуына байланысты Ұйыммен есептесе алмайды деген толық ықтималдық бар: қарыз алушының (тең қарыз алушының) тұрақты және елеулі қаржылық жағдайының нашарлау белгілері бар; шығынмен жұмыс істеу, төлем қабілеттілігінің төмен деңгейі, нарықтық үлесінің тұрақты түрде азаюы; сонымен бірге қарыз алушының өз қаржылық жағдайын тұрақтандыруына және жақсартуына сенім жоқ; қарыз алушының (тең қарыз алушының) Ұйым алдындағы өз міндеттемелері бойынша есеп айырыса алмау ықтималдылығы жоғары; қарыз алушыға 1 жылдан астам емес мерзімге санация жарияланған; қарыз алушыға (тең қарыз алушыға) материалдық зиян шектірген, бірақ оның қызметін тоқтатпаған төтенше жағдай, сондай-ақ басқа жағдай орын алған; қарыз алушының (тең қарыз алушының) кредиттік досьесі немесе қарыз алушының қаржылық жағдайын бағалауға қажетті мәліметтер жоқ;

4) өте қиын - қарыз алушы (тең қарыз алушы) өз міндеттемелері бойынша мынадай факторлардың байқалуына байланысты Ұйыммен есептесе алмайды деген толық ықтималдық бар: 3-қосымшада көрсетілген барлық көрсеткіштер бұзғандығы расталатын қарыз алушының (тең қарыз алушының) қаржылық жағдайының тұрақты нашарлауы шиеленісті деңгейге жетті; нарықтық позициясын жоғалту; қарыз алушының теріс меншік капиталының болуы; қарыз алушыға 1 жылдан астам мерзімге санация жариялануы; қарыз алушының банкрот деп танылуы; қарыз алушыға (тең қарыз алушыға) материалдық зиян шектірген және/немесе оның өз қызметін жалғастыруға мүмкіндік бермейтін төтенше жағдай бар. Ұйымның ішкі нормативтік құқықтық құжаттарында белгіленген тәртіппен кредиттеу бойынша құжаттаманы жүргізу талаптарына сәйкес кредиттік мониторинг бойынша құжаттаманың жоқтығы деп жіктеледі.
Дауыс беруші акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі заңды тұлғалардың қаржылық жағдайы шоғырландырған негізде ұлттық басқарушы холдингтің қаржылық жағдайына қарағанда төмен жіктелмейді.

1) сенімді - жиынтығы актив бойынша қарыз алушының кемінде 100 процент міндеттемелерін жабатын өтімділігі жоғары қамтамасыз ету (негізгі борыш және бірінші тоқсанның ішінде қарыз (кредит) пайдалануға сыйақы алуға қажетті, сондай-ақ жеңілдік берілген кезеңдегі сыйақы бойынша, егер мұндай жеңілдікті Ұйым берсе), мыналар түрінде:
Қазақстан Республикасы Үкіметінің кепілдіктер (кепілдемелері);
Қазақстан Республикасының мемлекеттік бағалы қағаздары; заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «А» тобынан төмен емес ұзақ мерзімді борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент емес банктерінің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резиденттерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «А-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «А-» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері; кредитор банктің депозитіндегі ақша кепілі;
мемлекеттік мәртебесі бар, шет мемлекеттердің Үкіметтері және орталық банктері шығарған, Standard & Poor's агенттігі берген «А-» тобынан төмен емес тәуелсіз рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар бағалы қағаздар;
монетарлық қымбат бағалы металдар;
Қазақстан Республикасының бірінші сыныпты эмитенттерінің вексельдері;
Standard & Poor's агенттігі берген «А» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттігі берген «А-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
жалғыз акционері мемлекет немесе ұлттық холдинг не ұлттық басқарушы холдинг болып табылатын заңды тұлғалардың кепілдіктері (кепілдемелері);

2) жақсы - осы тармақшада санамаланған қамтамасыз етуден тұратын және жиынтығы актив бойынша қарыз алушының кемінде 90 процент міндеттемелерін жабатын қамтамасыз ету (негізгі борыш және бірінші тоқсан ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін сыйақы алуға қажетті, сондай-ақ жеңілдік кезеңіндегі сыйақы бойынша, егер осындайды Ұйым ұсынса).
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етуді бағалау кезінде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген өтімділігі жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резиденттерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері;
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктердің осыған үқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түріндегі қамтамасыз етуге 0,9 коэффициент;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресімделген жылжымайтын мүлік түріндегі қамтамасыз етудің нарықтық құнына 0,7 коэффициент;

3) қанағаттанарлық - осы тармақшада санамаланған қамтамасыз етуден тұратын және жиынтығы актив бойынша қарыз алушының кемінде 60 процент міндеттемелерін жабатын қамтамасыз ету (негізгі борыш және бірінші тоқсан ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін сыйақы алуға қажетті, сондай-ақ жеңілдік берілген кезең үшін сыйақы бойынша, егер осындайды Ұйым ұсынса).
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етуді бағалау кезінде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген өтімділігі жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резиденттерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған үқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері;
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрінде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резиденттерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «В-» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері түрінде қамтамасыз етуге 0,8 коэффициент;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресімделген жылжымайтын мүлік түріндегі қамтамасыз етудің нарықтық құнына 0,7 коэффициент;
мыналар:
қарыз алушының дебиторлық берешегі;
қарыз алушының және/немесе кепілгердің жылжымалы мүлкі түрінде қамтамасыз етуге 0,6 коэффициент;

4) қанағаттанарлықсыз - осы тармақшада санамаланған қамтамасыз етуден тұратын және жиынтығы актив бойынша қарыз алушының кемінде 50 процент міндеттемелерін жабатын қамтамасыз ету (негізгі борыш және бірінші тоқсан ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ жеңілдік берілген кезең үшін сыйақы бойынша, егер осындайды Ұйым ұсынса).
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етуді бағалау кезінде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген өтімділігі жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резиденттерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері;
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрінде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резиденттерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «В-» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері түрінде қамтамасыз етуге 0,8 коэффициент;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресімделген жылжымайтын мүлік түріндегі қамтамасыз етудің нарықтық құнына 0,7 коэффициент;
мыналар:
қарыз алушының дебиторлық берешегі;
қарыз алушының және/немесе кепілгердің жылжымалы мүлкі;
айналымдағы тауарлар түрінде қамтамасыз етуге 0,6 коэффициент;

5) қамтамасыз етусіз - осы тармақшада санамаланған қамтамасыз етуден тұратын және жиынтығы актив бойынша қарыз алушының кемінде 50 процент міндеттемелерін жабатын қамтамасыз ету (негізгі борыш және бірінші тоқсан ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін алуға қажетті сыйақы, сондай-ақ жеңілдік берілген кезең үшін сыйақы бойынша, егер осындайды Ұйым ұсынса).
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етуді бағалау кезінде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген өтімділігі жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резиденттерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері;
Standard & Poor's агенттігі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі берілген «ВВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрінде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резиденттерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «В-» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері түрінде қамтамасыз етуге 0,8 коэффициент;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресімделген жылжымайтын мүлік түріндегі қамтамасыз етудің нарықтық құнына 0,7 коэффициент;
мыналар:
қарыз алушының дебиторлық берешегі;
қарыз алушының және/немесе кепілгердің жылжымалы мүлкі;
болашақта түсетінді қоспағанда, айналымдағы тауарлар (төлем аккредиттелген операциялар бойынша жүзеге асырылатын сол тауарлардан басқа) түрінде қамтамасыз етуге 0,6 коэффициент.

жылжымайтын мүлік бойынша - Қазақстан Республикасының бағалау қызметі туралы заңнамасына сәйкес бағалаушы мен қарыз алушы және (немесе) кепілгер арасындағы шарт бойынша өткізілген бағалау туралы есепте анықталған жылжымайтын мүліктің нарықтық құны;
өзге қамтамасыз ету бойынша - Ұйымның ішкі нормативтік құжатына сәйкес анықтаған құн.

63. Кредиттеу күнінен бастап кезең ішінде, сондай-ақ төлемді өтеудің бірінші мерзімі болғанға дейінгі кезеңде мерзімі 7 (жеті) және одан астам жұмыс күні мерзімі өткен төлемдер болған кезде (төлемдерді мерзімінен бұрын өтеу жағдайларын қоспағанда) минус 1 балл мөлшерінде «жіктелетін актив бойынша төлемдерді өтеуде мерзімі өткен төлем жоқ» жіктеу санатын бағалау қолданылмайды, 0 балл бағасы қолданылады.

64. Активтер мен шартты міндеттемелерді (инвестициялық қарыздарды (кредиттерді) және олармен байланысты шартты міндеттемелерді, біртекті қарыздар (кредиттер) портфеліне енгізілген қарыздарды (кредиттерді), сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен анықталған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға сәйкес жобаларды іске асыратын заңды тұлғаларға берілген қарыздарды (кредиттерді) қоспағанда) жіктеу кезінде ұлттық басқарушы холдинг осы Ережеге 1-қосымшаның 2, 4-кестелерін пайдаланады.

Салық салу мақсатында осы Ережеге сәйкес құрылған провизиялар (резервтер) мына формула бойынша анықталатын коэффициентте түзетіледі:
Т
К = ------ мұндағы,
ЖЖТ
К - коэффициент,
ЖЖТ - түзетулерді ескере отырып салық кезеңі ішіндегі жылдық жиынтық табыс,
Т - салық кезеңі ішінде жиынтық жылдық кіріске қосылған (қосылуға жататын) және Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімін және (немесе) Ұйымның Директорлар кеңесінің шешімін және (немесе) тиісті жылға арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының заңын іске асыру нәтижесінде пайда болған активтер бойынша алынған кірістер. Осы көрсеткіш Салық кодексінің 99-бабына сәйкес жиынтық жылдық кірістен алынып тастауға жататын кірістерді қамтымайды.

74. Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен анықталған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға сәйкес жобаларды іске асыратын заңды тұлғаларға ұлттық басқарушы холдинг берген қарыздарды (кредиттерді) жіктеу кезінде осы Ережеге 1-қосымшаның 3-4-кестелері пайдаланылады.

75. Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен анықталған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басым салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға сәйкес жобаларды іске асыратын заңды тұлғаларға берілген инвестициялық қарыздарды (кредиттерді) және шартты міндеттемелерді қоспағанда, инвестициялық қарыздарды (кредиттерді) және олармен байланысты шартты міндеттемелерді жіктеу кезінде осы Ережеге 2-қосымшаның 1, 3-кестелері пайдаланылады.

Шартты міндеттемелерді жіктеу кезінде осы Ережеге 2-қосымшаның 1-кестесінің 1, 2, 5-тармақтарында көзделген өлшемдер пайдаланылады.

Салық салу мақсатында осы Ережеге сәйкес құрылған провизиялар (резервтер) мына формула бойынша анықталатын коэффициентте түзетіледі:
Т
К = ------ мұндағы,
ЖЖТ
К - коэффициент,
ЖЖТ - түзетулерді ескере отырып салық кезеңі ішіндегі жылдық жиынтық табыс,
Т - салық кезеңі ішінде жиынтық жылдық кіріске қосылған (қосылуға жататын) және Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімін және (немесе) Ұйымның Директорлар кеңесінің шешімін және (немесе) тиісті жылға арналған республикалық бюджет туралы Қазақстан Республикасының заңын іске асыру нәтижесінде пайда болған активтер бойынша алынған кірістер. Осы көрсеткіш Салық кодексінің 99-бабына сәйкес жиынтық жылдық кірістен алынып тастауға жататын кірістерді қамтымайды.

1) тұрақты - болған жағдайда, оның ішінде мынадай көрсеткіштер: қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы тұрақты; қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) төлем қабілеті бар; ақша ағыны қарызға қызмет көрсетуге мүмкіндік береді; 3-қосымшаға сәйкес есептелген коэффициенттердің мәні жалпы қабылданған нормалар шегінде; бизнесті дамытуға жағымды нарықтық шарттары; нарықта жақсы бәсеке ұстанымы бар; ресурстар мен капитал нарығына қол жетімді, саны шектелген өнім берушілерге тәуелді емес, шарттың қолданылу мерзімі ішінде қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайын біршама нашарлатуға мүмкіндік беретін сыртқы немесе ішкі факторлар анықталған жоқ, қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) Ұйыммен өзінің міндеттемелері бойынша есептесу мүмкіндігі күмән тудырмайды; жағымды кредиттік тарихы бар;

2) қанағаттанарлық - болған жағдайда, оның ішінде мынадай көрсеткіштер: «тұрақты» сипаттамасына жақын осы санаттағы қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайы, бірақ оны осы деңгейде ұзақ уақыт бойына ұстап тұру ықтималдылығы төмен болып табылады; кірістердің, төлем қабілетінің деңгейі кредит беру басталғаннан бастап үш жыл ішінде борышкердің бизнес-жоспарында көзделген деңгейде; серпінде ақша ағындарының елеусіз азаюы байқалды, бұл ретте ағындар борыштың негізгі бөлігін жабуға мүмкіндік береді; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) өзінің қаржылық жағдайын жақсарту үшін шаралар қабылдайды; тауарларды, қызметтерді берушілердің және қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) өнімдерін тұтынушылардың шоғырлануының ең төменгі тәуекелі бар; қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қосымша ресурстарға қол жетімділігіне байланысты Ұйыммен өз міндеттемелері бойынша есеп айырысу мүмкіндігі күмән туғызбайды;

3) тұрақсыз - болған жағдайда, оның ішінде мынадай көрсеткіштер: қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) өз міндеттемелері бойынша мынадай факторлардың байқалуына байланысты Ұйыммен есептесе алмайды деген белгілі ықтималдық бар: қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) тұрақты және елеулі қаржылық жағдайының нашарлау белгілері бар; кірістердің, төлем қабілетінің деңгейі кредит беру басталғаннан бастап үш жыл ішінде борышкердің бизнес-жоспарында көзделген деңгейде; нарықтық үлесі төмендеді; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) қабылдайтын шаралар қаржылық жағдайды тұрақтандыру үшін тиімді болатынына сенім жоқ; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) бір жылдан аспайтын мерзімге санация жарияланды; форс-можорлық мән-жайлар, сондай-ақ қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) материалдық зиян шектірген, бірақ оның қызметін тоқтатпаған өзге мән-жайлар орын алды;

4) өте қиын - болған жағдайда, оның ішінде мынадай көрсеткіштер: қарыз алушының (борышкердің, тең қарыз алушының) қаржылық жағдайының үнемі нашарлауы: төлем қабілетсіздігі, нарықтық ұстанымын жоғалтуы өте қиын деңгейге жеткізді; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) бір жылдан астам мерзімге санация жарияланады; қарыз алушы (борышкер, тең қарыз алушы) банкрот деп танылды; қарыз алушыға (борышкерге, тең қарыз алушыға) материалдық зиян шектірген және (немесе) өз қызметін жалғастыруға мүмкіндік бермейтін форс-можорлық мән-жайлар орын алды, қарыз алушыда (тең қарыз алушыда) кредиттік досье жоқ.
Жүз процент дауыс беруші акциялары (қатысу үлестері) ұлттық басқарушы холдингке тиесілі заңды тұлғалардың қаржылық жағдайын шоғырландырылған негіздегі ұлттық басқарушы холдингтің қаржы жағдайынан төмен жіктеуге болмайды.

1) сенімді - жиынтығы актив бойынша қарыз алушының кемінде 100 процент міндеттемелерін жабатын өтімділігі жоғары қамтамасыз ету (негізгі борыш және бірінші тоқсанның ішінде қарыз (кредит) пайдалануға сыйақы алуға қажетті, сондай-ақ жеңілдік кезеңіндегі сыйақы бойынша, егер мұндай жеңілдікті Ұйым берсе), мыналар түрінде:
Қазақстан Республикасы Үкіметінің кепілдіктер (кепілдемелері);
Қазақстан Республикасының мемлекеттік бағалы қағаздары;
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «А-» тобынан төмен емес ұзақ мерзімді борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент емес банктерінің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резиденттерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент банктердін кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВВ+» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері;
кредитор банктің депозитіндегі ақша кепілі және/немесе кредитор банктегі кепілзат болып табылатын ақша;
мемлекеттік мәртебесі бар, шет мемлекеттердің Үкіметтері және орталық банктері шығарған, Standard & Poor's агенттігі берген «ВВВ+» тобынан төмен емес тәуелсіз рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар бағалы қағаздар;
монетарлық қымбат бағалы металдар;
Қазақстан Республикасының бірінші сыныпты эмитенттерінің вексельдері;
Standard & Poor's агенттігі берген «А-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
жалғыз акционері мемлекет немесе ұлттық холдинг не ұлттық басқарушы холдинг болып табылатын заңды тұлғалардың кепілдіктері (кепілдемелері);

2) жақсы - осы тармақшада санамаланған қамтамасыз етуден тұратын және жиынтығы актив бойынша кемінде 70 процент міндеттемелерін жабатын қамтамасыз ету (негізгі борыш және бірінші тоқсан ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін сыйақы алуға қажетті, сондай-ақ жеңілдік берілген кезең үшін сыйақы бойынша, егер осындайды Ұйым ұсынса).
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етуді бағалау кезінде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген өтімділігі жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резиденттерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген "В+" тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің резервтегі аккредитивтері;
тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттерде инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу және қызмет көрсету үшін көзделген мүлік;
төлем қабілеті бар (қаржылық жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілдендірілген төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттігі берген «В+» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері;
Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент емес ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттігі берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар Қазақстан Республикасының резидент ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрінде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициент;

3) қанағаттанарлық - осы тармақшада санамаланған қамтамасыз етуден тұратын және жиынтығы актив бойынша қарыз алушының кемінде 60 процент міндеттемелерін жабатын қамтамасыз ету (негізгі борыш және бірінші тоқсан ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін сыйақы алуға қажетті, сондай-ақ жеңілдік берілген кезең үшін сыйақы бойынша, егер осындайды Ұйым ұсынса).
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етуді бағалау кезінде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген өтімділігі жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резиденттерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктің резервтік аккредитивтері;
тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттерде инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу және қызмет көрсету үшін көзделген мүлік;
төлем қабілеті бар (қаржы жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілдік берілген төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттігі берген «В+» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері;
Standard & Poor's агенттігі немесе осыған ұқсас Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктері берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттері емес-ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттігі немесе осыған ұқсас Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктері берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттері емес-ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрінде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «В-» тобынан темен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктің резервтік аккредитивтері;
мүлік, оның ішінде бизнес-жоспарға сәйкес келешекте түсетін мүлік;
қаржы жылына сәйкес республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкердің міндеттемелерін өтеу және қамтамасыз ету үшін көзделген ақша;
төлем қабілеті бар (қаржы жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілдік берілген төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттігі берген «В» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері түрінде қамтамасыз етуге 0,8 коэффициент;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресімделген жылжымайтын мүлік түрінде қамтамасыз етудің нарықтық құнына 0,7 коэффициент;
мыналар:
қарыз алушының дебиторлық берешегі;
қарыз алушының және/немесе кепілзат берушінің жылжымалы мүлкі; айналымдағы тауарлар түрінде қамтамасыз етуге 0,6 коэффициент;

4) қанағаттанарлық - осы тармақшада санамаланған қамтамасыз етуден тұратын және жиынтығы актив бойынша қарыз алушының кемінде 50 процент міндеттемелерін жабатын қамтамасыз ету (негізгі борыш және бірінші тоқсан ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін сыйақы алуға қажетті, сондай-ақ жеңілдік берілген кезең үшін сыйақы бойынша, егер осындайды Ұйым ұсынса).
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етуді бағалау кезінде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген өтімділігі жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резиденттерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «В+» тобынан темен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктердің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктің резервтік аккредитивтері;
тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттерде инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу және қызмет көрсету үшін көзделген мүліктер;
төлем қабілеттілігі бар (қаржы жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілдік берілген төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттігі берген «В+» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері;
Standard & Poor's агенттігі немесе осыған ұқсас Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктері берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттері емес-ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттігі немесе осыған ұқсас Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктері берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттері емес-ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрінде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктің резервтік аккредитивтері;
мүлік, оның ішінде бизнес-жоспарға сәйкес келешекте түсетін мүлік;
қаржы жылына сәйкес республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкердің міндеттемелерін өтеу және қамтамасыз ету үшін көзделген ақша;
төлем қаблеттілігі бар (қаржы жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілдік берілген төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттігі берген «В» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері түрінде қамтамасыз етуге 0,8 коэффициент;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресімделген жылжымайтын мүлік түрінде қамтамасыз етудің нарықтық құнына 0,7 коэффициент;
мыналар:
қарыз алушының дебиторлық берешегі;
қарыз алушының және/немесе кепілзат берушінің жылжымалы мүлкі;
айналымдағы тауарлар түрінде қамтамасыз етуге 0,6 коэффициент;

5) қамтамасыз етусіз - жиынтығы актив бойынша қарыз алушының кемінде 50 процент міндеттемелерін жабатын қамтамасыз ету (негізгі борыш және бірінші тоқсан ішінде қарызды (кредитті) пайдаланғаны үшін сыйақы алуға қажетті, сондай-ақ жеңілдік берілген кезең үшін сыйақы бойынша, егер осындайды Ұйым ұсынса).
Осы тармақшаны қолдану мақсатында қамтамасыз етуді бағалау кезінде қамтамасыз ету құнына мынадай коэффициенттер қолданылады:
осы тармақтың 1) тармақшасында көрсетілген өтімділігі жоғары қамтамасыз етуге 1 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктің резервтік аккредитивтері;
тиісті қаржы жылына арналған республикалық немесе жергілікті бюджеттерде инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкерлердің міндеттемелерін өтеу және қызмет көрсету үшін көзделген мүлік;
төлем қаблеттілігі бар (қаржы жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілдік берілген төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттігі берген «В+» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері;
Standard & Poor's агенттігі немесе осыған ұқсас Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктері берген «ВВ+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттері емес-ұйымдары шығарған бағалы қағаздар;
Standard & Poor's агенттігі немесе осыған ұқсас Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктері берген «В+» тобынан төмен емес борыштық рейтингі бар Қазақстан Республикасының резиденттері емес-ұйымдары шығарған бағалы қағаздар түрінде қамтамасыз етуге 0,9 коэффициент;
мыналар:
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «ВВ-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
заңды тұлғалардың - Қазақстан Республикасы резидент еместерінің, оның ішінде Standard & Poor's агенттігі берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар резидент емес банктердің кепілдіктері (кепілдемелері);
Standard & Poor's агенттігі берген «В-» тобынан төмен емес борыштық рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар банктің резервтік аккредитивтері;
мүлік, оның ішінде бизнес-жоспарға сәйкес келешекте түсетін мүлік;
қаржы жылына сәйкес республикалық немесе жергілікті бюджеттердегі инвестициялық қарыздар (кредиттер) бойынша борышкердің міндеттемелерін өтеу және қамтамасыз ету үшін көзделген ақша;
төлем қаблеттілігі бар (қаржы жағдайы тұрақты) заңды тұлғалардан кепілдік берілген төлемдер бойынша түсетін ақша;
Standard & Poor's агенттігі берген «В» тобынан төмен емес қаржылық сенімділік рейтингі немесе Moody's Investors Service немесе Fitch рейтингтік агенттіктерінің осыған ұқсас деңгейдегі рейтингі бар сақтандыру (қайта сақтандыру) ұйымдарының сақтандыру полистері түрінде қамтамасыз етуге 0,8 коэффициент;
Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес ресімделген жылжымайтын мүлік түрінде қамтамасыз етудің нарықтық құнына 0,7 коэффициент;
мыналар:
қарыз алушының дебиторлық берешегі;
қарыз алушының және/немесе кепілзат берушінің жылжымалы мүлкі;
айналымдағы тауарлар түрінде қамтамасыз етуге 0,6 коэффициент.

жылжымайтын мүлік бойынша - Қазақстан Республикасының бағалау қызметі туралы заңнамасына сәйкес бағалаушы мен қарыз алушы және (немесе) кепілзат алушы арасында жасалған шарт бойынша жүргізілген бағалау жөніндегі есепте айқындалған жылжымайтын мүліктің нарықтық құны;
өзге қамтамасыз ету бойынша - Ұйымның ішкі нормативтік құжаттарына сәйкес анықталған құны.

86. Ұлттық басқарушы холдинг Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басымды салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға сәйкес жобаларды іске асыратын заңды тұлғаларға берілген қарыздарды (кредиттерді) жіктеген кезде осы Ережеге 2-қосымшаның 2, 3-кестелері пайдаланылады.

Ережеге
1-қосымша
Ұлттық басқарушы холдингтің, сондай-ақ негізгі қызмет түрі қарыз операцияларын жүзеге асыру немесе талап құқықтарын сатып алу болып табылатын және дауыс беретін акцияларының (қатысу үлестерінің) жүз проценті ұлттық басқарушы холдингке тиесілі, заңды тұлғалар үшін активтер мен шартты міндеттемелерді (инвестициялық қарыздар (кредиттер) және олармен байланысты шарттық міндеттемелерді, сондай-ақ біртекті қарыздар (кредиттер) қосылған қарыздарды қоспағанда) жіктеу өлшемдері
1-кесте
№
Өл­шем­дер
Жік­теу са­на­ты
Бал­дар
1.
Қар­жы­лық жай-күйі
1.1.
тұ­рақ­ты
0
1.2.
қа­на­ғат­та­нар­лық
+1
1.3.
тұ­рақ­сыз
+2
1.4.
на­шар
+4
2.
Ке­шік­ті­рі­л­ген өтеу мер­зі­мі­нің бо­луы
кредит бойынша
салымдар (депозиттер), бағалы қағаздар және шартты міндеттемелер бойынша
дебиторлық берешек бойынша
2.1.
жік­те­ле­тін ак­тив бой­ын­ша ке­шік­ті­рі­л­ген тө­лем­дер­дің бол­мауы
-1
2.2.
ағымдағы күнге дейін төлемдердің мерзімін өткізуі бар болған және төлемдерді төлеу мерзімі басталмаған қарыздар
0
2.3.
7-30 күн
7 күн­ге дей­ін
14 күн­ге дей­ін
+1.5
2.4.
31-60 күн
7 күн­нен 15 күн­ге дей­ін
14 күн­нен 30 күн­ге дей­ін
+2.5
2.5.
61-90 күн
15 күн­нен 30 күн­ге дей­ін
30 күн­нен 60 күн­ге дей­ін
+3.5
2.6.
90 күннен астам
30 күн­нен астам
60 күн­нен астам
+4.5
3.
Қам­та­ма­сыз ету са­па­сы
3.1.
Се­нім­ді
-3
3.2.
Жақ­сы
-2
3.3.
қа­на­ғат­та­нар­лық
0
3.4.
қа­на­ғат­тан­ғы­сыз
+1
3.5.
қам­та­ма­сыз етіл­мей­ді
+2
4.
Ұзар­ту
4.1.
ұзар­ту­дың бол­мауы
0
4.2.
ұзар­ту­дың бо­луы
ұзартулар саны +1 балға көбейтіледі
5.
Қарыз алушы­да (бо­рыш­кер­де) рей­тинг­тің бо­луы
5.1.
«А» және жо­ға­ры
-3
5.2.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гі­нен жо­ға­ры - «А»-ға дей­ін
-2
5.3.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гі дең­гей­ін­де
-1
5.4.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гі­нен тө­мен және рей­тин­гі жоқ
0
Ұлттық басқарушы холдинг үшін (инвестициялық қарыздар (кредиттер) және оларға байланысты шартты міндеттемелерді, сондай-ақ біртекті қарыздар (кредиттер) қосылған қарыздарды, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басымды салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға сәйкес жобаларды іске асыратын заңды тұлғаларға берілген қарыздарды (кредиттерді) қоспағанда) активтер мен шартты міндеттемелерді жіктеу өлшемдері
2-кесте
№
Өл­шем­дер
Жік­теу са­на­ты
Бал­дар
1.
Қар­жы­лық жай-күйі
1.1.
тұ­рақ­ты
0
1.2.
қа­на­ғат­та­нар­лық
+1
1.3.
тұ­рақ­сыз
+2
1.4.
на­шар
+4
2.
Ке­шік­ті­рі­л­ген өтеу мер­зі­мі­нің бо­луы
кре­дит бой­ын­ша
са­лым­дар (де­по­зит­тер), ба­ға­лы қа­ға­з­дар және шар­тты мін­дет­те­ме­лер бой­ын­ша
де­би­тор­лық бе­ре­шек бой­ын­ша
2.1.
жік­те­ле­тін ак­тив бой­ын­ша ке­шік­ті­рі­л­ген тө­лем­дер­дің бол­мауы
-1
2.2.
ағым­да­ғы күн­ге дей­ін тө­лем­дер­дің мер­зі­мін өт­кі­зуі бар болған және тө­лем­дер­ді тө­леу мер­зі­мі ба­стал­ма­ған қары­здар
0
2.3.
7-30 күн
7 күн­ге дей­ін
14 күн­ге дей­ін
+1.5
2.4.
31-60 күн
7 күн­нен 15 күн­ге дей­ін
14 күн­нен 30 күн­ге дей­ін
+2.5
2.5.
61-90 күн
15 күн­нен 30 күн­ге дей­ін
30 күн­нен 60 күн­ге дей­ін
+3.5
2.6.
90 күн­нен астам
30 күн­нен астам
60 күн­нен астам
+4.5
3.
Қам­та­ма­сыз ету са­па­сы
3.1.
Се­нім­ді
-3
3.2.
Жақ­сы
-2
3.3.
қа­на­ғат­та­нар­лық
0
3.4.
қа­на­ғат­тан­ғы­сыз
+1
3.5.
қам­та­ма­сыз етіл­мей­ді
+2
4.
За­ем­шы­да (бо­рыш­кер­де) рей­тинг­тің бо­луы
4.1.
«А» және жо­ға­ры
-3
4.2.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гі­нен жо­ға­ры - «А»-ға дей­ін
-2
4.3.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гі дең­гей­ін­де
-1
4.4.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гі­нен тө­мен және рей­тин­гі жоқ
0
Ұлттық басқарушы холдингтің Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басымды салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға сәйкес жобаларды іске асыратын заңды тұлғаларға берілген қарыздарды (кредиттерді) жіктеу өлшемдері
3-кесте
№
Өл­шем­дер
Жік­теу са­на­ты
Бал­дар
1.
Қар­жы­лық жай-күйі
1.1.
жік­те­ле­тін ак­тив бой­ын­ша ке­шік­ті­рі­л­ген тө­лем­дер­дің бол­мауы
-1
1.2.
ағым­да­ғы күн­ге дей­ін тө­лем­дер­дің мер­зі­мін өт­кі­зуі бар болған және тө­лем­дер­ді тө­леу мер­зі­мі ба­стал­ма­ған қары­здар
0
1.3.
30-60 күн
+1.5
1.4.
61-90 күн
+2.5
1.5.
91-120 күн
+3.5
1.6.
120 күн­нен астам
+4.5
Тиісті жіктеу санаттары үшін провизиялардың (резервтердің) қажетті көлемінің проценттік мәндерінің шкаласы
4-кесте
Ак­тив­тің (шар­тты мін­дет­те­ме­нің, бір­тек­ті қары­здар (кре­дит­тер) қор­жы­ны­ның) жік­те­лу са­на­тын ай­қын­да­у­ға ар­нал­ған балл са­ны *
Ак­тив­тің (шар­тты мін­дет­те­ме­нің, бір­тек­ті қары­здар (кре­дит­тер) қор­жы­ны­ның) жік­те­лу са­на­ты
Ак­тив­тер (шар­тты мін­дет­те­ме­лер, бір­тек­ті қары­здар (кре­дит­тер) қор­жы­ны) бой­ын­ша про­ви­зи­я­лар (негіз­гі бо­рыш со­ма­сы­ның %) мөл­ше­рі
1-ге дей­ін (ко­са ал­ған­да)
Стан­дарт­ты
Күм­ән­ді:
1-ден 2-ге дей­ін (ко­са ал­ған­да)
1-са­нат
5% - тө­лем­дер­ді уақ­ты­лы және то­лық тө­ле­ген кез­де
2-са­нат
10% - тө­лем­дер­ді ке­шік­тір­ген және то­лық тө­ле­ме­ген кез­де
2-ден 3-ке дей­ін (ко­са ал­ған­да)
3-са­нат
20% - тө­лем­дер­ді уақ­ты­лы және то­лық тө­ле­ген кез­де
4-са­нат
25% - тө­лем­дер­ді ке­шік­тір­ген және то­лық тө­ле­ме­ген кез­де
3-тен 4-ке дей­ін (қо­са ал­ған­да)
5-са­нат
50% - бар­лық жағ­дай­да
4-тен 8-ге дей­ін (ко­са ал­ған­да)
6-са­нат
75% - бар­лық жағ­дай­да
8-ден жо­ға­ры
Үміт­сіз
100% - бар­лық жағ­дай­да
* Ескертпе:
Агроөнеркәсіптік кешен саласындағы ұлттық басқарушы холдинг пен оның еншілес ұйымдарына баллдар саны әрқашан 0-ге тең.

Ережеге
2-қосымша
Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басымды салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға сәйкес жобаларды іске асыратын заңды тұлғаларға берілген инвестициялық қарыздарды (кредиттерді) қоспағанда, инвестициялық қарыздарды (кредиттерді) жіктеу өлшемдері
1-кесте
№
Өлшемдер
Жік­теу са­на­ты
Бал­дар
1.
Қар­жы­лық жай-күйі
1.1.
тұ­рақ­ты
0
1.2.
қа­на­ғат­та­нар­лық
+1
1.3.
тұ­рақ­сыз
+2
1.4.
на­шар
+4
2.
Ке­шік­ті­рі­л­ген өтеу мер­зі­мі­нің бо­луы
кре­дит бой­ын­ша
са­лым­дар (де­по­зит­тер), ба­ға­лы қа­ға­з­дар және шар­тты мін­дет­те­ме­лер бой­ын­ша
де­би­тор­лық бе­ре­шек бой­ын­ша
2.1.
жік­те­ле­тін ак­тив бой­ын­ша ке­шік­ті­рі­л­ген тө­лем­дер­дің бол­мауы
-1
2.2.
ағым­да­ғы күн­ге дей­ін тө­лем­дер­дің мер­зі­мін өт­кі­зуі бар болған және тө­лем­дер­ді тө­леу мер­зі­мі ба­стал­ма­ған қары­здар
0
2.3.
7-30 күн
7 күн­ге дей­ін
14 күн­ге дей­ін
+1.5
2.4.
31-60 күн
7 күн­нен 15 күн­ге дей­ін
14 күн­нен 30 күн­ге дей­ін
+2.5
2.5.
61-90 күн
15 күн­нен 30 күн­ге дей­ін
30 күн­нен 60 күн­ге дей­ін
+3.5
2.6.
90 күн­нен астам
30 күн­нен астам
60 күн­нен астам
+4.5
3.
Қам­та­ма­сыз ету са­па­сы
3.1.
Се­нім­ді
-3
3.2.
Жақ­сы
-2
3.3.
қа­на­ғат­та­нар­лық
0
3.4.
қа­на­ғат­тан­ғы­сыз
+1
3.5.
қам­та­ма­сыз етіл­мей­ді
+2
4.
Қам­та­ма­сыз ету са­па­сы
4.1.
«А» және жо­ға­ры
-3
4.2.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гі­нен жо­ға­ры - «А»-ға дей­ін
-2
4.3.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гі дең­гей­ін­де
-1
4.4.
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның рей­тин­гі­нен тө­мен және рей­тин­гі жоқ
0
Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімімен айқындалған және Қазақстан Республикасының экономикасын оның басымды салаларында жаңғырту мен әртараптандыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламаларға сәйкес жобаларды іске асыратын заңды тұлғаларға берілген инвестициялық қарыздарды (кредиттерді) жіктеу өлшемдері
2-кесте
№
Өл­шем­дер
Жік­теу са­на­ты
Бал­дар
1.
Ке­шік­ті­рі­л­ген өтеу мер­зі­мі­нің бо­луы
1.1.
жік­те­ле­тін ак­тив бой­ын­ша ке­шік­ті­рі­л­ген тө­лем­дер­дің бол­мауы
-1
1.2.
ағым­да­ғы күн­ге дей­ін тө­лем­дер­дің мер­зі­мін өт­кі­зуі бар болған және тө­лем­дер­ді тө­леу мер­зі­мі ба­стал­ма­ған қары­здар
0
1.3.
30-60 күн
+1.5
1.4.
61-90 күн
+2.5
1.5.
91-120 күн
+3.5
1.6.
120 күн­нен астам
+4.5
Тиісті жіктеу санаттары үшін провизиялардың (резервтердің) қажетті көлемінің проценттік мәндерінің шкаласы
3-кесте
Активтің (шартты міндеттеменің, біртекті қарыздар (кредиттер) қоржынының) жіктелу санатын айқындауға арналған балл саны *
Активтің (шартты міндеттеменің, біртекті қарыздар (кредиттер) қоржынының) жіктелу санаты
Активтер (шартты міндеттемелер, біртекті қарыздар (кредиттер) қоржыны) бойынша провизиялар (негізгі борыш сомасының %) мөлшері
1-ге дей­ін (ко­са ал­ған­да)
Стан­дарт­ты
Күм­ән­ді:
1-ден 2-ге дей­ін (ко­са ал­ған­да)
1-са­нат
5% - тө­лем­дер­ді уақ­ты­лы және то­лық тө­ле­ген кез­де
2-са­нат
10% - тө­лем­дер­ді ке­шік­тір­ген және то­лық тө­ле­ме­ген кез­де
2-ден 3-ке дей­ін (ко­са ал­ған­да)
3-са­нат
20% - тө­лем­дер­ді уақ­ты­лы және то­лық тө­ле­ген кез­де
4-са­нат
25% - тө­лем­дер­ді ке­шік­тір­ген және то­лық тө­ле­ме­ген кез­де
3-тен 4-ке дей­ін (қо­са ал­ған­да)
5-са­нат
50% - бар­лық жағ­дай­да
4-тен 8-ге дей­ін (ко­са ал­ған­да)
6-са­нат
75% - бар­лық жағ­дай­да
8-ден жо­ға­ры
Үміт­сіз
100% - бар­лық жағ­дай­да
* Ескертпе:
Агроөнеркәсіптік кешен саласындағы ұлттық басқарушы холдинг пен оның еншілес ұйымдарына баллдар саны әрқашан 0-ге тең.

Ережеге
3-қосымша
Қарыз алушының қаржылық жағдайын анықтау

1. Контрагент банктердің және басқа да қаржы институттарының қаржылық жағдайын бағалау кезінде «Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі туралы» Қазақстан Республикасының Заңына сәйкес әзірленген Шоттардың жоспарына сәйкес бухгалтерлік есеп шоттарында операцияларды көрсету тәртібінде қаржылық есептіліктің төменде көрсетілген көрсеткіштері пайдаланылады:
1-кесте
Шот­тың ко­ды
Шот­тың ата­уы
1000
Ақ­ша
1050
Кор­ре­спон­дент­тік шот­тар
1100
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ұлт­тық Бан­кіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар
1200
Әділ құн бой­ын­ша пай­да неме­се шы­ғын ар­қы­лы есеп­те­ле­тін ба­ға­лы қа­ға­з­дар
1250
Бас­қа банк­тер­ге ор­на­ла­сты­ры­л­ған күр­де­лі қар­жы
1300
Бас­қа банк­тер­ге бе­рі­л­ген қары­здар
1306
Қары­здар бой­ын­ша бас­қа банк­тер­дің мер­зі­мі өт­кен бе­ре­ше­гі
1309
Қар­жы ли­зин­гі бой­ын­ша бас­қа банк­тер­дің мер­зі­мі өт­кен бе­ре­ше­гі
1319
Бас­ка банк­тер­ге бе­рі­л­ген (кон­трак­тив­тік) қары­здар және қар­жы ли­зин­гі бой­ын­ша ре­зерв­тер (про­ви­зи­я­лар)
1320
Банк­тік опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­ле­рін жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар бер­ген қары­здар және қар­жы ли­зин­гі
1327
Банк­тік опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­ле­рін жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар бер­ген қары­здар бой­ын­ша мер­зі­мі өт­кен бе­ре­шек
1328
Банк­тік опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­ле­рін жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар бер­ген (кон­трак­тив­тік) қар­жы ли­зин­гі бой­ын­ша мер­зі­мі өт­кен бе­ре­шек
1329
Банк­тік опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­ле­рін жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар бе­рі­л­ген (кон­трак­тив­тік) қары­здар және қар­жы ли­зинг­те­рі бой­ын­ша ре­зерв­тер (про­ви­зи­я­лар)
1400
Кли­ент­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар
1409
Фак­то­ринг бой­ын­ша кли­ент­тер­дің мер­зі­мі өт­кен бе­ре­ше­гі
1421
Қар­жы ли­зин­гі бой­ын­ша кли­ент­тер­дің мер­зі­мі өт­кен бе­ре­ше­гі
1423
Фор­фей­тинг бой­ын­ша кли­ент­тер­дің мер­зі­мі өт­кен бе­ре­ше­гі
1424
Қары­здар бой­ын­ша кли­ент­тер­дің мер­зі­мі өт­кен бе­ре­ше­гі
1427
Са­уда қыз­ме­тін қар­жы­лан­ды­ру опе­ра­ци­я­ла­ры бой­ын­ша мер­зі­мі өт­кен бе­ре­шек
1428
Қары­здар және қар­жы ли­зинг­те­рі бой­ын­ша кли­ент­тер­ге бе­рі­л­ген (кон­трак­тив­тік) ре­зерв­тер (про­ви­зи­я­лар)
1450
Са­ту­ға қол­да бар ба­ға­лы қа­ға­з­дар
1458
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар­мен жа­са­ла­тын «ке­рі РЕ­ПО» опе­ра­ци­я­ла­ры
1470
Ка­пи­тал­ға және қо­са рет­тел­ген бо­рыш­қа ин­ве­сти­ци­я­лар
1475
Қо­са рет­тел­ген бо­рыш­қа ин­ве­сти­ци­я­лар (бел­сен­ді)
1476
Өзге ин­ве­сти­ци­я­лар (бел­сен­ді)
1480
Өте­ген­ге дей­ін ұста­ла­тын ба­ға­лы қа­ға­з­дар
1600
Та­у­ар­лық-ма­те­ри­ал­дық қор­лар
1650
Негіз­гі құ­рал­дар және ма­те­ри­ал­дық емес ак­тив­тер
1850
Өзге де­би­тор­лар
1880
Се­кью­ри­ти­лен­ді­рі­л­ген ак­тив­тер
2010
Кор­ре­спон­дент­тік шот­тар
2020
Бас­қа банк­тер та­лап өт­кен­ге дей­ін­гі са­лым­дар
2030
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Үкі­ме­ті­нен алын­ған қары­здар
2040
Ха­лы­қа­ра­лық қар­жы ұй­ым­да­ры­нан алын­ған қары­здар
2050
Бас­қа банк­тер­ден және банк­тік опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­ле­рін жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­дан алын­ған қары­здар
2110
Овер­найт қары­здар
2120
Мер­зім­ді са­лым­дар
2200
Кли­ент­тер­дің ал­дын­да­ғы мін­дет­те­ме­лер
2255
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар­мен жа­са­ла­тын "РЕ­ПО" опе­ра­ци­я­ла­ры
2300
Ай­на­лым­ға шы­ға­ры­л­ған ба­ға­лы қа­ға­з­дар
2400
Қо­са рет­тел­ген бо­ры­штар
2850
Өзге кре­ди­тор­лар
3200
Жал­пы банк­тік тәу­е­кел­дер­ге ар­нал­ған ре­зерв­тер (про­ви­зи­я­лар)
3510
Ре­зерв­те­гі ка­пи­тал (пас­сив­ті)
3580
Өт­кен жыл­дар­дың бө­лін­бе­ген та­за пай­да­сы (жа­был­ма­ған шы­ғы­ны) (пас­сив­ті)
3599
Бө­лін­бе­ген та­за пай­да (жа­был­ма­ған шы­ғын) (пас­сив­ті)
4050
Кор­ре­спон­дент­тік шот­тар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кі­рі­стер
4100
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Ұлт­тық Бан­кіне ор­на­ла­сты­ры­л­ған са­лым­дар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кі­рі­стер
4200
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кі­рі­стер
4250
Бас­қа банк­тер­де ор­на­ла­сты­ры­л­ған са­лым­дар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кі­рі­стер
4300
Бас­қа банк­тер­де бер­ген қары­здар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кі­рі­стер
4320
Банк­тік опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­ле­рін жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­ға бе­рі­л­ген неме­се банк­тік опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­ле­рін жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­дан алын­ған қары­здар және қар­жы ли­зин­гі бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кі­рі­стер
4400
Кли­ент­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кі­рі­стер
4450
Өзге ба­ға­лы қа­ға­з­дар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кі­рі­стер
4465
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар­мен жа­сал­ған «ке­рі РЕ­ПО» опе­ра­ци­я­ла­ры бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кі­рі­стер
4475
Қо­са рет­те­ле­тін бо­рыш­қа ин­ве­сти­ци­я­лар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кі­рі­стер
4476
Өзге ин­ве­сти­ци­я­лар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кі­рі­стер
4480
Өте­ген­ге дей­ін ұста­ла­тын ба­ға­лы қа­ға­з­дар бой­ын­ша сый­а­қы алу­ға бай­ла­ны­сты кі­рі­стер
5020
Кор­ре­спон­дент­тік шот­тар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5030
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы­ның Үкі­ме­ті­нен және жер­гі­лік­ті ат­қа­ру­шы ор­ган­да­ры­нан алын­ған қары­здар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5040
Ха­лы­қа­ра­лық қар­жы ұй­ым­да­ры­нан алын­ған қары­здар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5050
Бас­қа банк­тер­ден алын­ған қары­здар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5060
Банк­тік опе­ра­ци­я­лар­дың же­ке­ле­ген түр­ле­рін жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­дан алын­ған қары­здар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5090
Сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты бас­қа шы­ғы­стар
5110
Овер­найт қары­здар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5120
Бас­қа банк­тер­дің са­лым­да­ры бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5150
Фи­ли­ал­дар­мен есеп ай­ы­ры­су­лар бой­ын­ша шы­ғы­стар
5200
Кли­ент­тер­дің та­лап­та­ры бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5250
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар­мен «РЕ­ПО» опе­ра­ци­я­ла­ры бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5300
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5400
Қо­са рет­тел­ген бо­рыш бой­ын­ша сый­а­қы тө­ле­у­ге бай­ла­ны­сты шы­ғы­стар
5451
Бас­қа банк­тер­ге ор­на­ла­сты­ры­л­ған са­лым­дар бой­ын­ша ре­зерв­тер­ге (про­ви­зи­я­лар­ға) ар­нал­ған қа­ра­жат бө­лу
5452
Бас­қа банк­тер­ге ұсы­ны­л­ған қары­здар мен қар­жы ли­зин­гі бой­ын­ша ре­зерв­тер­ге (про­ви­зи­я­лар­ға) ар­нал­ған қа­ра­жат бө­лу
5455
Кли­ент­тер­ге ұсы­ны­л­ған қары­здар мен қар­жы ли­зин­гі бой­ын­ша ре­зерв­тер­ге (про­ви­зи­я­лар­ға) ар­нал­ған қа­ра­жат бө­лу
5464
Ба­ға­лы қа­ға­з­дар бой­ын­ша ре­зерв­тер­ге (про­ви­зи­я­лар­ға) ар­нал­ған қа­ра­жат бө­лу
5466
Банк опе­ра­ци­я­ла­ры­ның же­ке­ле­ген түр­ле­рін жү­зе­ге асы­ра­тын ұй­ым­дар­ға ұсы­ны­л­ған қары­здар мен қар­жы ли­зин­гі бой­ын­ша ре­зерв­тер­ге (про­ви­зи­я­лар­ға) ар­нал­ған қа­ра­жат бө­лу
6005
Шы­ға­ры­л­ған өтел­ме­ген ак­кре­ди­тив­тер бой­ын­ша ық­ти­мал та­лап­тар (бел­сен­ді)
6010
Рас­тал­ған өтел­ме­ген ак­кре­ди­тив­тер бой­ын­ша ық­ти­мал та­лап­тар (бел­сен­ді)
6055
Бе­рі­л­ген неме­се рас­тал­ған ке­піл­дік­тер бой­ын­ша ық­ти­мал та­лап­тар (бел­сен­ді)

6) «Таза проценттік кіріс» - «резервтерге арналған шығыстар» (ТПК-РШ) - 4050, 4100, 4200, 4250, 4300, 4320, 4400, 4450, 4465, 4475, 4476, 4480 шоттарының сомасы және 5020, 5030, 5040, 5050, 5060, 5090, 5110, 5120, 5150, 5200, 5250, 5300, 5400, 5451, 5452, 5455, 5464, 5466 шоттарының сомасы айырма ретінде анықталады ((ТПК-РШ) = (4050 + 4100 + 4200 + 4250 + 4300 + 4320 + 4400 + 4450 + 4465 + 4475 + 4476 + 4480) - (5020 + 5030 + 5040 + 5050 + 5060 + 5090 + 5110 + 5120 + 5150 + 5200 + 5250 + 5300 + 5400 + 5451 + 5452 + 5455 + 5464 + 5466));

2-кесте
Көр­сет­кіш­тің ата­уы
Есеп­теу тәр­ті­бі
Көр­сет­кіш нор­ма­тив­те­рі
Ти­іс­ті балл
1
2
3
4
Ка­пи­тал им­мо­би­ли­за­ци­сы ко­эф­фи­ци­ен­ті
им­мо­би­ли­за­ци­я­лан­ған қа­ра­жат / мен­шік­ті ка­пи­тал - брут­то
0-10%
0
10-30%
5
30%-тен ар­тық неме­се те­ріс мәні
10
Ав­то­но­мия ко­эф­фи­ци­ен­ті
мен­шік­ті ка­пи­тал-нет­то / мін­дет­те­ме­лер
13%-тен ар­тық
0
6%-13%
5
6%-тен кем
10
Ма­невр­леу ко­эф­фи­ци­ен­ті
мен­шік­ті ка­пи­тал-нет­то / мен­шік­ті ка­пи­тал - брут­то
90%-тен ар­тық
0
70%-90%
5
70%-тен кем неме­се егер еке­уі де те­ріс мән­ді бол­са
10
Ка­пи­тал­дың муль­ти­пли­ка­то­ры
ак­тив­тер / мен­шік­ті ка­пи­тал
700%-тен кем
0
700%-900%
5
900%-тен ар­тық неме­се те­ріс мән­ді бол­са
10
Жиын­тық ак­тив­тер­де­гі кі­рі­стік ак­тив­тер­дің үлес сал­ма­ғы
кі­ріс ак­тив­те­рі / Ак­тив­тер
80%-тен ар­тық
0
80%-тен-40%-ке дей­ін
5
40%-тен кем
10
Жиын­тық ак­тив­тер­де­гі кас­са­лық қа­ра­жат­тың үлес сал­ма­ғы
кас­са / Ак­тив­тер
3%-тен ар­тық
0
Кре­дит-брут­то мен ак­тив­тер­дік қа­ты­на­сы
(кли­ент­тер­ге кре­дит­тер, БАК, тең­ге­рі­мнен тыс та­лап­тар) / (кре­дит­тер - брут­то (БАК және тең­ге­рі­мнен ты­сты қо­са ал­ған­да) / Ак­тив­тер)
100%-тен кем
0
100%-130%
5
130%-тен ар­тық
10
Кре­дит­тік қор­жын­да­ғы мер­зі­мі өт­кен және шек­тел­ген бе­ре­шек­тің үле­сі
мер­зі­мі өт­кен кре­дит­тер/ кре­дит­тер-брут­то
5%-тен кем
0
5%-15%
5
15%-тен ар­тық
10
Кре­дит тәу­е­ке­лі ко­эф­фи­цен­ті
кре­дит­тер-брут­то - қа­лып­тас­қан про­ви­зи­я­лар / кре­дит­тер-брут­то
85%-тен ар­тық
0
60%-85%
5
60%-тен кем
10
Тәу­е­кел­ге тү­зе­ті­л­ген та­за про­цент­тік мар­жа
та­за про­цент­тік кі­ріс - ре­зерв­тер­ге ар­нал­ған шы­ғы­стар / про­цент­тік кі­ріс әке­ле­тін ак­тив­тер
2%-тен ар­тық
0
0,5%-2%
5
0,5%-тен кем
10
Тәу­е­кел­ден қор­ға­лу ко­эф­фи­ци­ен­ті
Та­за пай­да + ре­зерв­тер + ре­зерв­тік қор / кі­ріс ак­тив­те­рі
20%-тен ар­тық
0
11%-20%
5
11%-тен кем
10
ROA ак­тив­те­ріне қай­та­ру
Та­за пай­да / Ак­тив­тер
3%-тен ар­тық
0
1%-3%
5
1%-тен кем
10
ROA мен­шік­ті ка­пи­та­лы­на қай­та­ру
Та­за пай­да / Мен­шік­ті ка­пи­тал
18%-тен ар­тық
0
6%-18%
5
6%-тен кем неме­се егер еке­уі де те­ріс мән­ді бол­са
10
Та­за про­цент­тік мар­жа
Та­за про­цент­тік кі­ріс / про­цент­тік кі­ріс әке­ле­тін ак­тив­тер
6%-тен ар­тық
0
3%-6%
5
3%-тен ар­тық
10
Про­цент­тік спр­эд
(про­цент­тік кі­рі­стер/про­цент­тік кі­ріс әке­ле­тін ак­тив­тер) - (про­цент­тік шы­ғы­стар/про­цент­тік мін­дет­те­ме­лер)
6%-тен ар­тық
0
4%-6%
5
4%-тен кем
10
Кре­дит­тер бой­ын­ша про­ви­зи­я­лар­ға ар­нал­ған шы­ғы­стар­ға қа­ты­сты кре­дит­тер бой­ын­ша кі­рі­стің ара қа­ты­на­сы
кре­дит­тік кі­ріс / кре­дит­тік про­ви­зи­я­лар­ға шы­ғы­стар
35%-тен кем
0
35%-55%
5
55%-тен ар­тық
10
Ле­ве­редж
мін­дет­те­ме­лер / мен­шік­ті ка­пи­тал-нет­то
600%-тен кем
0
600%-810%
5
810%-тен ар­тық неме­се те­ріс мәні
10
Де­по­зит­тер­дің кре­дит­тер­ге ара­қа­ты­на­сы
Де­по­зит­тер / Кре­дит­тер
80%-тен ар­тық
0
60%-80%
5
60%-тен кем
10

4. Қаржылық жағдайды анықтау үшін барлық көрсеткіштер бойынша қорытынды балдар жинақтайды және алынған нәтиже құжаттың 3-кестесіне сәйкес қаржылық жағдайының жіктелуін анықтайды. Егер қорытынды балдар сомасы кемінде 75 балды құраса - контрагент-банктің жағдайы «Тұрақты» болып жіктеледі, 76-ден 130-ге дейінгі балдар - жағдайы «Қанағаттанарлық», 131-ден 154-қа дейінгі балдар - жағдайы «Тұрақты емес», 154-тан артық балдар - жағдайы «Нашар».
3-кесте
Жағ­дайы
Қо­ры­тын­ды ба­лы
Тұ­рақ­ты
<75
Қа­на­ғат­та­нар­лық
76-130
Тұ­рақ­ты емес
131-154
На­шар
>=155

4-кесте
Қар­жы­лық көр­сет­кіш­тер
Есеп ай­ы­ры­су тәр­ті­бі
Көр­сет­кіш нор­ма­тив­те­рі
Ти­іс­ті балл
Сал­мақ­ты­лық ко­эф­фи­ци­ен­ті
Қо­ры­тын­ды балл
1
2
3
4
5
6
1. Ағым­да­ғы өтім­ді­лік ко­эф­фи­ци­ен­ті
Ағым­да­ғы ак­тив­тер / Ағым­да­ғы мін­дет­те­ме­лер
>=80%
0
2
50-80%
5
<50%
10
2. Мер­зім­ді өтім­ді­лік ко­эф­фи­ци­ен­ті
Өтім­ді ак­тив­тер /Те­ку­шие обя­за­тель­ства
>=65%
0
2
20-65%
5
<20%
10
3. Қар­жы­лық тұт­қа
Қары­здық қа­ра­жат / Мен­шік­ті ка­пи­тал
<=67%
0
4
67-233%
5
>233%
10
Ав­то­но­мия ко­эф­фи­ци­ен­ті
Қары­здық қа­ра­жат / Ак­тив­тер­дің бар­лы­ғы
<=40%
0
4
40-70%
5
>70%
10
5. Са­ту­дың рен­та­бель­ді­лі­гі, %
Та­за пай­да / Тү­сім
>=14%
0
3
7-14%
5
<7%
10
6. Мен­шік­ті ка­пи­тал­дың рен­та­бель­ді­лі­гі (КОЕ), %
Та­за пай­да / Мен­шік­ті ка­пи­тал
>=12%
0
3
5-12%
5
<5%
10
7. Бір жыл ішін­де­гі ак­тив­тер­дің ди­на­ми­ка­сы
Жыл со­ңын­да­ғы ак­тив­тер (ке­зең) / жыл ба­сын­да­ғы ак­тив­тер (ке­зең)
>15%
0
2
5-15%
5
<5%
10
8. Бір жыл ішін­де­гі та­за пай­да сер­пі­ні
Ағым­да­ғы жыл ішін­де­гі та­за пай­да (ке­зең) / өт­кен жыл ішін­де­гі та­за пай­да (ке­зең)
>=10%
0
2
0-10%
5
<0%
10
9. Бір жыл ішін­де опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­тен түс­кен ақ­ша­ның тү­су сер­пі­ні
Ағым­да­ғы жыл ішін­де опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­тен түс­кен ақ­ша тү­сім­де­рі­нің со­ма­сы (ке­зең) / опе­ра­ци­я­лық қыз­мет­тен түс­кен ақ­ша тү­сім­де­рі­нің со­ма­сы (ке­зең)
>=10%
0
3
0-10%
5
<0%
10

7. Көрсеткіштерден әрқайсысы бойынша алынған балдарды жинақтайды және алынған нәтиже Әдістеменің 6-кестесіне сәйкес қаржылық жағдайының жіктелуін анықтайды. Егер балдар сомасы кемінде 130 балды құраса, контрагент-банктің жағдайы «Тұрақты», 135-тен 175 балға дейін - «Қанағаттанарлық» жағдай, 180-нан 200 балға дейін - «Тұрақты емес» жағдай, 205-нан артық балға - «Нашар» жағдай болып жіктеледі.
5-кесте
Жағ­дайы
Қо­ры­тын­ды ба­лы
Тұ­рақ­ты
<130
Қа­на­ғат­та­нар­лық
135-175
Тұ­рақ­ты емес
180-200
На­шар
>205