«Ветеринария туралы» Қазақстан Республикасының 2002 жылғы 10 шілдедегі Заңына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

Қазақстан Республикасы
Үкіметінің
2009 жылғы 31 желтоқсандағы
№ 2331 қаулысына
қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру ережесі 1. Жалпы ережелер

1) ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жөніндегі дерекқор - ветеринария саласындағы қызметті жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органдардың бөлімшелері жүзеге асыратын және уәкілетті орган пайдаланатын диагностикалық зерттеулер нәтижелерін қоса алғанда, жануарлардың жеке нөмірі туралы, оны ветеринариялық дауалау туралы деректерді, сондай-ақ жануардың иесі туралы деректерді тіркеудің бірыңғай, көп деңгейлі жүйесін көздейтін ветеринариялық есептің бөлігі;

4) ветеринариялық бөлімше - ветеринария саласындағы қызметті жүзеге асыратын облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың, аудандық маңызы бар қалалардың, кенттің, ауылдың (селоның), ауылдық (селолық) округтің жергілікті атқарушы органдарының бөлімшесі;

3. Қазақстан Республикасының аумағындағы ауыл шаруашылығы жануарларының барлығы бірдейлендіруге жатады. Ірі қара және ұсақ малдардың төлдерін, сондай-ақ боталарды туғаннан кейін 7 (жеті) күн өткен соң, бірақ туған күнінен бастап 10 (он) жұмыс күнінен кешіктірмей бірдейлендіреді. Құлындарды 4 айлық жасында бірдейлендіреді. Торайларды бір айға толғанда бірдейлендіреді.
Республика аумағында орны ауыстырылатын барлық мал басы осы Ережеде белгіленген тәртіппен бірдейлендіріледі.

Ірі жануарларға екі құлағына бір-бірден бірдей екі жапсырма бекітіледі (бір жеке нөмірмен), ұсақ жануарлардың, оң құлағына бір жапсырма бекітіледі. Жапсырма жануардың бүкіл тіршілік етуі бойында шешілмейді. Ірі және ұсақ жануарлардың сол құлағына бекіту үшін радиожиілікті таңбасы бар жапсырма пайдаланылуы мүмкін.
Таңбалау ыстық немесе суық тәсiлмен жүзеге асырылады. Таңба дененiң сол жағына: республиканың, облыстың және мал түрiнiң литерлiк кодтары жауырынға, жеке нөмiр жамбасқа қойылады.
Чиптау, радиожиілік белгісі бар жапсырмалар мен болюстарды пайдалану оларды пайдалану жөнiндегi тиiстi нұсқаулыққа сәйкес жүзеге асырылады.

бірінші екі символ - Қазақстан Республикасының литерлік коды (ISO-Стандарттау жөніндегі халықаралық ұйымның кодына сәйкес келетін екі әріптік қысқартылған атау);
үшінші символ - облыстың литерлік коды;
төртінші символ - жануар түрінің сандық коды;
бесіншіден бастап он екінші символдар - жылқыларды қоспағанда, жануардың жеке нөмірі.
Жылқының жеке нөмірі төрт символды құрайды. Жылқының жеке нөмірі төрт таңбалы саннан асқанда жеке нөмірге серия литерлік белгі түрінде латын әліпбиінің әріптерін енгізу жолымен көзделеді.
Облыстың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың шегінде жануарларға жеке нөмірлер беру кезектілікпен жүзеге асырылады.

10. Жануарларды сою алаңдарында (ауыл шаруашылығы жануарларын сою алаңдарында), сою пункттерінде және етті қайта өңдеу кәсіпорындарында сойғаннан кейін олардың ветеринариялық паспорттарын, чиптерін, жапсырмаларын, болюстерін сою алаңдарының (ауыл шаруашылығы жануарларын сою алаңдары), сою пункттерінің және етті қайта өңдеу кәсіпорындарының ветеринарлық дәрігері тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің ветеринариялық бөлімшелеріне тізімдеме бойынша береді, ал жеке тұтыну үшін сойған кезде иелері тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің ветеринариялық бөлімшелеріне береді.

13. Шет елден әкелінген асыл тұқымды карточкасы бар малдардың шыққан елде берілген жеке нөмірлері сақталады. Шетелден әкелінген жануарлар туралы деректер осы Ережеде белгіленген тәртіппен жануарларға профилактикалық карантиннен өткізілгеннен кейін (жануар импортталған (әкелінген) сәттен бастап отыз күнтізбелік күн) ветеринариялық паспорт беріле отырып, ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жөніндегі дерекқорға енгізіледі.

1) ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізу жөніндегі іс-шаралар жоспары негізінде ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізу кестесін жасайды және бекітеді, аудандық маңызы бар қаланың, кенттің, ауылдың (селоның), ауылдық (селолық) округтің әкіміне жеткізеді және оның орындалуын қамтамасыз етеді;

20. Ауыл шаруашылығы жануарларын жапсырмалау, чиптау, таңбалау рәсімін ветеринария саласындағы кәсіпкерлік қызметпен айналысатын жеке және заңды тұлғалар және/немесе ветеринариялық-профилактикалық іс-шараларды жүргізу жөніндегі көрсетілетін қызметті жеткізіп беруші болып табылатын тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің жерплікті атқарушы органдары құрған ветеринария саласындағы мемлекеттік кәсіпорындар (бұдан әрі - орындаушы) жүргізеді.

Ведомость 2 данада жасалады, Орындаушының және ветеринариялық белімшенің ветеринариялық дәрігерінің қолымен және соңғысының мөрімен бекітіледі.
Бір данасы іс-шараларды орындаушыда, екіншісі ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жөніндегі дерекқорға кейіннен енгізу үшін ветеринариялық бөлімшенің ветеринариялық дәрігерінде қалады.

22. Жануардың иесі ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізу кезінде жануарға арналған ветеринариялық паспорттың, жануарларды бірдейлендіру үшін жапсырмалардың (чиптардың) құнын тиісті соманы Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен жергілікті бюджет кірісіне аудару арқылы қайтаруды қамтамасыз етеді.

Тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің жергілікті атқарушы органы белгіленген тәртіппен жапсырманың телнұсқасына тапсырыс беруді және жапсырманың телнұсқасы түскен күннен бастап үш жұмыс күні ішінде оны беруді қамтамасыз етеді.
Ірі жануарлардың екі жапсырмасы және ұсақ жануарлардың жапсырмасы жоғалған немесе бүлінген (жеке нөмірін анықтау мүмкін болмаған) кезде, жануар шаруашылық жүргізуші субъектінің басқа жануарларының жеке нөмірлерін жануарлардың ветеринариялық паспорттарымен және ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жөніндегі дерекқормен салыстырып тексеру жүргізілгенге дейін жапсырмасы бүлінген немесе жоғалған жануардың жеке нөмірін анықтау үшін оқшауланады.
Осы жануарларды қайтадан бірдейлендіру жануарға жаңа жеке нөмір беріле отырып, осы Ережеде белгіленген тәртіппен жүргізіледі.

Ауыл шаруашылығы күралымдары мен шаруа қожалықтарына тиесілі ауыл шаруашылығы жануарларының төлдерін бірдейлендіру тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктердің ветеринариялық бөлімшесіне басшы ұсынған алдағы бұзаулау (төлдеу, торайлау) кестесіне сәйкес жүзеге асырылады.

Ұсақ жануарлар тобының (отарының) бір бөлігі қатардан шыққан кезде (ұдайы өндіріске өткізу) жаңа иесіне ветеринариялық паспорттан үзінді көшірме беріледі. Жануар межелі пунктке келгеннен кейін ветеринариялық паспорт ресімделеді.
Тиісті мәліметтер ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру жөніндегі дерекқорға енгізіледі.

Жоғалған, бүлінген ветеринариялық паспорттар жануарлар иелері тиісті әкімшілік-аумақтық бірліктің ветеринариялық бөлімшесінің ветеринариялық дәрігеріне жазбаша өтініш (ветеринариялық паспорттың жоғалған, бүлінген фактісін растайтын құжаттармен қоса) берген күнінен бастап жарамсыз деп есептеледі.
Ветеринариялық бөлімшенің ветеринариялық дәрігері өтініш берілген күннен бастап он жұмыс күні ішінде жоғары оң жақ бұрышында «Телнұсқа» деген жазуы бар ветеринариялық паспорттың телнұсқасын беруді жүргізеді.

Ауыл шаруашылығы жануарларын
бірдейлендіру ережесіне
1-қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын бiрдейлендiрудi жүргiзу үшiн бекiтiлiп берiлген Қазақстан Республикасының, облыстардың, Астана және Алматы қалаларының литерлiк және цифрлық кодтары
Р/с
№
Ли­тер­лiк код
Штрих-код
үшін цифр­лық код
Ата­уы
1.
KZ
398
Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы
2.
С
01
Ақ­мо­ла об­лы­сы
3.
B
02
Ал­ма­ты об­лы­сы
4.
D
03
Ақ­тө­бе об­лы­сы
5.
E
04
Аты­рау об­лы­сы
6.
F
05
Шы­ғыс Қа­зақ­стан об­лы­сы
7.
H
06
Жам­был об­лы­сы
8.
L
07
Ба­тыс Қа­зақ­стан об­лы­сы
9.
P
08
Қо­ста­най об­лы­сы
10.
M
09
Қа­ра­ған­ды об­лы­сы
11.
N
10
Қы­зы­лор­да об­лы­сы
12.
R
11
Маң­ғы­стау об­лы­сы
13.
S
12
Пав­ло­дар об­лы­сы
14.
T
13
Сол­тү­стiк Қа­зақ­стан об­лы­сы
15.
Х
14
Оң­тү­стiк Қа­зақ­стан об­лы­сы
16.
A
15
Ал­ма­ты қа­ла­сы
17.
Z
16
Аста­на қа­ла­сы
Ауыл шаруашылығы жануарларының цифрлық коды
1 - iрi қара мал
2 - қой-ешкi
3 - шошқа
4 - жылқы
5 - түйе

Ауыл шаруашылығы жануарларын
бірдейлендіру ережесіне
2-қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларына арналған жапсырмалардың, чиптардың және таңбалардың нысандары, мөлшері және сипаттамасы
Ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіру құралдарын (жапсырмалары, радиожиілікті белгісі бар жапсырмалары, чиптар, болюстар) Жануарлар туралы жазбалар жүргізу жөніндегі халықаралық комитеттің (ICAR): www.service-icar.com/manufacturer_codes/Manufacturers_DB/ manufacturer_codes_main.asp интернет-ресурсында орналасқан Өндірушілер тізіміндегі өндірушілер шығаруы тиіс, бұл ретте сатып алынатын бірдейлендіру құралдарының үлгілері көрсетілген интернет-ресурстарында орналастырылуы қажет.
Жапсымалар мына белгілерге сәйкес келуі қажет:
сыртқы ортаның әсеріне төзімді болуы және жануардың тіршілік етуінің бүкіл мерзімінде оңай оқылуы;
қайталап қолдануды болдырмауы;
жапсырманың сыртқы жағында қатты сақина тәріздес тиектің ұшы және жапсырманың беткі жағында құлақтағы жапсырманы шешкенде оның бұзылуын қамтамасыз ететін тығыздағыш сақина болуы;
жануарға бекітілгеннен кейін оған зиянын тигізбейтіндей конструкцияда болуы;
жапсырмада өшіп қалмайтын жазулар болуы;
сары түсті болуы, жапсырманың әр бетінде өндірушінің сауда маркасы (сауда белгісі) және өндірілген күні (айы, жылы) жазылуы керек.
Жапсырманың беткі жағында штрих-код болуы керек. Ірі және ұсақ жануарларға арналған жапсырмаларда Қазақстан Республикасын, облыстарды, Астана және Алматы қалаларын белгілеу үшін осы Ереженің 1-қосымшасында көрсетілген цифрлық кодтар пайдаланыла отырып, жануарлардың жеке нөмірі штрих-кодпен кодталған. Цифрлық кодтар пайдаланылған штрих-кодтағы жануардың жеке нөмірі 14 (он төрт) символдан тұрады.
Биркалардағы радиожиілік таңбалары мен чиптар ISO 11784 және ISO 11785 халықаралық стандтарттарына сәйкес келуі тиіс.
Таңбаның мөлшері: кәрі мал үшін - биіктігі 8 см, ені 5 см; жас төлдер үшін биіктігі - 5 см, ені 3 см. Ыстықпен таңбалау үшін ені 18-30 мм, қалыңдығы 3 мм беті тегіс жалпақ темірден таңба дайындалады. Суықпен таңбалаған кезде цифрлардың стандартты мөлшері пайдаланылады.

Ауыл шаруашылығы жануарларын
бірдейлендіру ережесіне
3-қосымша
Ауыл шаруашылығы жануарларын бірдейлендіруді жүргізу туралы ведомость
Р/с
№
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры ти­е­сі­лі ие­сі­нің Т.А.Ә. неме­се заң­ды тұл­ға­ның ата­уы
Ие­сі­нің ме­кен-жайы неме­се заң­ды тұл­ға­ның ата­уы
Жа­ну­ар­лар өсі­ру­ді жү­зе­ге асы­ра­тын өн­ді­ріс объ­ек­ті­сі­нің есеп­тік нө­мі­рі
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры ту­ра­лы де­ректер
Ес­керт­пе
Бір­дей­лен­ді­ру жүр­гі­зі­л­ген күн
Бір­дей­лен­ді­ру нө­мі­рі
Ана­сы­ның бір­дей­лен­ді­ру нө­мі­рі
Бір­дей­лен­ді­ру әді­сі
Тү­рі
Жы­ны­сы
Мал­дың тү­сі
Аты
Жа­сы
Ведомость жасалған күн 20__ ж.____  ___________
Орындаушы                                      ____________________
(Т.А.Ә., колы)
Ветеринариялық бөлімшенің
ветеринариялық дәрігері                        ____________________
(Т.А.Ә., қолы, мөрі)

Ауыл шаруашылығы жануарларын
бірдейлендіру ережесіне
4-қосымша
(1-бет) / (страница 1)
Ветеринариялық паспорт Ветеринарный паспорт
____________________ аудан /район (кала/город)
_________________________________облыс/область
(2-бет) / (страница 2)
Ветеринариялық паспорттың нөмірі / Номер ветеринарного паспорта: № ___*
Жануар туралы деректер / Данные о животном:
Түрі / Вид ___________________________________________________
Жынысы / Пол__________________________________________________
Малдың түсі / Масть___________________________________________
Аты / Кличка__________________________________________________
Жасы / Возраст________________________________________________
Бірдейлендіру әдісі / Метод идентификации ____________________
Малдың тегі туралы деректер (егер асыл тұқымды жануар болса) / Данные о родителях (если племенное животное)
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры ти­е­сі­лі ие­сі­нің Т.А.Ә. неме­се заң­ды тұл­ға­ның ата­уы/
Ф.И.О. вла­дель­ца или на­име­но­ва­ни­е­ю­ри­ди­че­ско­го ли­ца, ко­то­ро­му при­над­ле­жит сель­ско­хо­зяй­ствен­ные жи­вот­ные
Ие­сі­нің ме­кен-жайы неме­се заң­ды тұл­ға­ның ата­уы /
Ад­рес вла­дель­ца или на­име­но­ва­ние юри­ди­че­ско­го ли­ца
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның ие­сі ауы­сты­ры­л­ған күн/
Да­та сме­ны вла­дель­ца сель­ско­хо­зяй­ствен­ных жи­вот­ных
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры ие­сі­нің ауы­сты­ры­луын рас­тай­тын мем­вет­сан­ин­спек­тор­дың қо­лы мен мө­рі/
Под­пись и пе­чать го­свет­сан­ин­спек­то­ра, под­твер­жда­ю­ще­го сме­ну вла­дель­ца сель­ско­хо­зяй­ствен­ных жи­вот­ных
Берілген күні 20__ ж.____ _________ / Дата выдачи___ ________ 20__ г.
М.О./М.П.
(жануардың паспортын берген
жергілікті атқарушы органның
мөрі / печать местного исполнительного _____________________________
органа, выдавшего паспорт животного)   (Т.А.Ә.,қолы / Ф.И.О.,подпись)
Ескертпе: *жануар паспортының нөмірі ауыл шаруашылығы жануарларының жеке нөміріне сәйкес келеді. Паспортты ауыл шаруашылығы жануарларының тобына (отарына) берген кезде төртінші жеті сан (бірдейлендіру нөмірінің жеке тасымалдаушысы) көрсетілмейді. Бұл сандар жануарлар паспортының 3-беттегі кестесінің 3-бағанында көрсетіледі.
Примечание: *номер паспорта животного соответствует индивидуальному номеру сельскохозяйственных животных. При выдаче паспорта на группу (отару) сельскохозяйственных животных четвертые семь цифр (индивидуальный носитель идентификационного номера) не указывается. Эти цифры указываются в 3 графе таблицы на 3 странице паспорта животного.
3-бет / Страница 3
№№
Кү­ні/ Да­та
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның то­бы­на (ота­ры­на) пас­порт бер­ген кез­де бір­дей­лен­ді­ру нө­мі­рін та­сы­мал­да­у­шы /
Но­си­тель иден­ти­фи­ка­ци­он­но­го но­ме­ра при вы­да­че пас­пор­та на груп­пу (ота­ру) сель­ско­хо­зяй­ствен­ных жи­вот­ных
Ауыл ша­ру­а­шы­лы­ғы жа­ну­ар­ла­ры­ның ти­іс­ті ау­руы бой­ын­ша ве­те­ри­на­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­дың (егу, өң­деу, ма­ни­пу­ля­ци­я­лар неме­се ди­а­гно­сти­ка­лық те­сттер*) ата­уы /
На­име­но­ва­ние ве­те­ри­нар­ных ме­ро­при­я­тий (при­вив­ки, об­ра­бот­ки, ма­ни­пу­ля­ции или ди­а­гно­сти­че­ские те­сты*) по со­от­вет­ству­ю­ще­му за­бо­ле­ва­нию сель­ско­хо­зяйс­вен­ных жи­вот­ных
Ве­те­ри­на­ри­я­лық іс-ша­ра­лар­ды жүр­гіз­ген ве­те­ри­на­ри­я­лық қыз­мет­кер­дің Т.А.Ә. /
Ф.И.О. ве­те­ри­нар­но­го ра­бот­ни­ка, про­во­див­ше­го ве­те­ри­нар­ные ме­ро­при­я­тия
Қо­лы/ Под­пись
Ескертпе * ветеринариялық іс-шараларды (егу, өңдеу, манипуляциялар немесе диагностикалық тесттері) жазу кезінде ауыл шаруашылығы жануарлары ауруының атауын көрсету қажет.
Примечание * при записи ветеринарных мероприятий (прививки, обработки, манипуляции или диагностические тесты) необходимо указывать наименование болезни сельскохозяйственных животных.