"Техникалық реттеу туралы" Қазақстан Республикасының 2004 жылғы 9 қарашадағы Заңын іске асыру мақсатында Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

Қа­зақ­стан Рес­пуб­ли­ка­сы
Үкі­ме­ті­нің
2010 жы­л­ғы 4 та­мы­зда­ғы
№ 792 қа­улы­сы­мен
бе­кі­ті­л­ген
"Жолаушыларды, багажды, жүктерді, жүк-багажды және пошта жөнелтімдерін темір жол көлігімен тасымалдау қауіпсіздігіне қойылатын талаптар" техникалық регламенті

1. Осы "Жолаушыларды, багажды, жүктерді, жүк-багажды және пошта жөнелтімдерін темір жол көлігімен тасымалдау қауіпсіздігіне қойылатын талаптар" техникалық регламенті (бұдан әрі - Техникалық регламент) жолаушыларды, багажды, жүктерді, жүк-багажды және пошта жөнелтімдерін темір жол көлігімен тасымалдау процесінің қауіпсіздігіне қойылатын ең төменгі талаптарды белгілейді.

жолаушылар, багаж, жүк-багаж және пошта жөнелтімдерін тасымалдау процесі;
жүк тасымалдау процесі.

3. Адамның өміріне немесе денсаулығына, жүктердің және пошта жөнелтімдерінің сақталуына, адамдардың багажы, жүк-багажы, жүктер мен пошта жөнелтімдерінің сақталуына, қоршаған ортаны қорғауға зиян келтіру мүмкіндігіне қатысты тасымалдау процесі кезінде болдырмау тиіс қауіпті факторлар (қауіп-қатерлер) мыналар болып табылады:
жолаушылардың тоқтатқыш кранды пайдалану салдарынан жарақат алу қаупі;
жолаушылардың жүріп-тұруына қиын жағдайлар туғызған өтетін жерлердегі кептелістер;
тыйым салынған багажды, жүк-багажды және/немесе қауіпті жүкті тасымалдау салдарынан химиялық улану ықтималы;
тасымалдау кезінде багаждың, жүктердің, жүк-багаждың және пошта жөнелтімдерінің бұзылу жағдайындағы олардың құндылықтарын жоғалту ықтималы.

1) авария - белгілі бір аумақтағы объектіде адамдардың өмірі мен денсаулығына қауіп төндіретін және ғимараттардың, құрылыстардың, жабдықтың және көлік құралдарының қирауына, өндірістік және көліктік процестің бұзылуына, сондай-ақ қоршаған табиғи ортаға зиян келтіруге әкелетін қауіпті техногендік оқиға;

3) жолаушылар поезының қызмет көрсетуші персоналы - поезд бастығы, поездық электр механиктері, вагондардың жолсеріктері, вагон-ресторанның директоры және қызмет көрсетуші персоналы; пошталық вагондардың қызмет көрсетуші персоналы - вагон бастықтары, жолсерік - пошталық вагондардың электр монтері; сондай-ақ қызметтік-техникалық вагондарға, жолаушылар вагондарының негізінде жабдықталған арнайы мақсаттағы вагондарға қызмет көрсетуге рұқсат етілген тұлғалар;

жолаушыларды, багажды, жүк-багажды және пошта жөнелтімдерін тасымалдау қауіпсіздігі;
жүктерді тасымалдау қауіпсіздігі;
өрт қауіпсіздігі;
химиялық қауіпсіздік;
санитарлық-эпидемиологиялық қауіпсіздік;
экологиялық қауіпсіздік.

қозғалыс қауіпсіздігіне қауіп төндіретін және тасымалданатын жүктердің сақталуын қамтамасыз етпейтін жарамсыз вагондар;
жүккөтергіштігінен артық тиелген вагондар;
ашық жылжымалы құрамда жүктерді тиеу мен бекітудің техникалық шарттарын бұзумен жүк тиелген платформалар және ашық вагондар;
шанақтың қисаюын немесе вагонның жақтауы мен шанағының жүру бөліктеріне соғылуын туындататын отырған серіппегіштері бар вагондар, сондай-ақ табақтарының жұлыну қаупі бар жабыны ақаулы вагондар;
рельстен шығып кеткен немесе қираған поезда болған, оларды тексеріп, қозғалыс үшін жарамды деп танығанға дейінгі вагондар;
ерекше құжаттар бойынша жүретін вагондарды қоспағанда, жөндеудің белгіленген түрлерінің жүргізілуі туралы трафареті жоқ вагондар (өз біліктеріндегі жүк сияқты);
егер осындай вагондардың жүретіні туралы ерекше нұсқаулар берілмесе, габаритті емес жүктері бар платформалар, транспортерлер және ашық вагондар;
борттары жабылмаған және бекітілмеген платформалар, бункерлері бекітілмеген вагондар, цистерналар, хопперлер, астық тасығыштар, цемент тасығыштар және үстіңгі және астыңғы тиеу-түсіру құрылғыларының қақпақтары ашық осындай жылжымалы құрам;
есіктері мен люктері ашық және жапқыш тетігі бір салмамен жабылған ашық вагондар;
ашық және есіктері есіктік салмаларымен жабылмаған бос жабық вагондар, сырғанау шеңбері бойынша доңғалақ жұптары битумнан тазаланбаған мұнай-битум тасымалдауға арналған вагондар.

9. Техникалық қызмет көрсету мен жөндеу жұмыстары жүргізілгеннен кейін бастапқы өрт сөндіру құралдарының толық жиынтығы жоқ, өрт сөндіру қондырғылары жарамсыз немесе толтырылмаған, өрт сигнализациясы ақаулы, сондай-ақ авариялық шығулары мен түтін шығару жүйелері ақаулы жылжымалы құрамды пайдалануға тыйым салынады.

12. Поездарға электр-пневматикалық тежегішінің, жылытудың, электр жабдығының, желдетудің ақаулығы және жолаушылар тасымалдаудың қауіпсіз жағдайларын бұзатын басқа да ақаулықтары бар жолаушылар вагондарын, сондай-ақ жолаушылар поезы бастығының (бригадир-механиктің) локомотив машинисімен радиобайланысының ақаулығы бар радиокупелі (штабтық) жолаушылар вагондарын қосуға рұқсат етілмейді.

Өрт жағдайында материалдар зиянды және қауіпті түтіндердің, бу мен газдардың шығарындыларын шектеулері тиіс.

22. Жолаушылар поезының вагондарында жолаушылардың химиялық улануы және багажды, жүк-багажды және пошта женелтімдерін тасымалдаудың қауіпсіз жағдайларына қатер төндіруі мүмкін нәрселерді, заттарды немесе басқа да материалдар мен бұйымдарды (жеңілтұтанғыш сұйықтықтар, газдар, жарылғыш және улы заттар) тасуға жол берілмейді.

токтың вагон корпусына жылыстауы бар вагонды пайдалану;
ақаулы электр жабдығын, жарықтандыру желісін, қыздыру аспаптарын пайдалану, сондай-ақ жұмыс істеп тұрған электр жабдығын қараусыз қалдыру;
жанып кеткен электр шамдарын қуаттылығы жасаушы зауытта және схемада белгіленген қуаттылықтан жоғары басқа шамдармен ауыстыру;
осы тізбек үшін белгіленген номиналға сәйкес келмейтін сақтандырғыштарды орнату;
аккумуляторлық батареяларды вагон жасаушы зауыттың үйлестірілген стандарттарында немесе нұсқаулығында белгіленбеген тәсілмен зарядтау;
вагон жасаушы зауыттың схемасы мен нұсқаулығында көзделмеген қыздыру аспаптары мен басқа да электр аспаптарын қосу;
электр аппаратурасы бар қуыстарда бөгде заттарды сақтау, жанғыш материалдарды жылыту аспаптарына, электр жарықтандырғыштарына жақын сақтау;
жүру жолында вагондардағы тұрақтандырғыштардың қаптамаларын ашу және жөндеу мен ретке келтіруді жүргізу;
бұл ретте өлшеу құралдарын (вольтметрдегі, амперметрдегі көрсеткіштерді) тиісті бақылаусыз вагонның ток тұтынғыштарын қосу;
желдетудің жұмыс істемеуі кезінде электр калориферлерді қосу және олардың дистанциялық термометрдің көрсеткіші бойынша 28оС жоғары жол берілетін температурадан астам қызуына жол беру;
тоғы жоқ розеткалармен және сақтау қораптарымен сақтандырылмаған вагонаралық электр қосылыстарын (штепсельдерді, бастиектерді және басқаларды) пайдалану;
жарамсыз аккумуляторлық батареяларды пайдалану (қысқа түйіскен элементтері, икемді түйіспенің немесе сымның 20% артық үзілуі болған кезде, сақтандырғыштардың қақпақсыз немесе ашық қораптары, электролиттің тығыздығы мен деңгейі сәйкес келмейтін бұзылған немесе электролит құйылып кеткен тыстары).

Бұл жолдардың осьтері арасындағы қашықтық кемінде 4800 мм болуы тиіс. Осы жолдардың бойында биік платформалар болмауы тиіс, ал барлық қалған құрылыстар мен құрылғылар белгіленген габаритке сәйкес келуі тиіс.

34. Қағазды, пергаментті, тольді және басқа да тез жанғыш материалдарды қолданумен оралған қауіпті жүктерді ашық жылжымалы құраммен тасымалдауға тыйым салынады. Мұндай материалдарды механикалық бүлінуден және атмосфералық жауын-шашыннан қорғау ретінде қолдану қажеттілігі болған жағдайда, жүк көп қабатты фанерадан немесе бір-бірімен тығыз жанасқан сүрленген ағаштардан жасалған тығыз жәшіктерге салынуы тиіс.

38. Тағам өнімдерін тағамдық емес өнімдермен бірге тасымалдауға тыйым салынады. Бір вагонда, контейнерде тағам өнімдерінің әрбір түрлерін бірге тасымалдау, оларды тасымалдауға бірдей шарттары мен қызмет көрсету әдісі бар темір жол көлігіндегі мемлекеттік санитарлық-эпидемиологиялық қадағалау органдарымен келісім бойынша азық-түліктердің иісін бөлмейтін және қабылдамайтын тағамдарға ғана қатысты рұқсат етіледі.

40. Жүктерді ерекше талаптармен тасымалдауды ресімдеу тәртібі Қазақстан Республикасының темір жол көлігі саласындағы заңнамасында белгіленген сәйкес цистерна-вагондарда және бункерлік жартылай вагондарға құйылған сұйық жүктерді тасымалдау ережесімен, оңай жанғыш жүктерді тасымалдау ережесімен белгіленеді.
41.Қауіпті жүктерден басқа сұйық жүктерді алғашқы сынбайтын ыдыстағы контейнерлерде (күбілер, бидондар, канистралар, пластик ыдыстар), сондай-ақ көлемі 3 л аспайтын ұсақ шыны ыдыстарға бөліп, қораптарға, орамдық торға және басқа да жеңіл орамға салып тасымалдауға жол беріледі. Ыдыс көрсетілген сұйық жүкті тасымалдауға арналған болуы тиіс.

43. Вагондарда жүктерді орналастыру шарттары: бекіту деректемелерін есепке алғандағы жүктің массасы вагонның трафареттік жүк көтергіштігінен аспауы тиіс. Жүк ауырлығының жалпы ортасынан вагонның көлденең және тік осьтеріне қатысты ауытқуы, сондай-ақ вагон шанағының элементтеріне жүктемесі рұқсат етілген мәндерден аспауы тиіс.

47. Жүктерді және контейнерлерді вагондарға тиеумен және олардан түсірумен байланысты операцияларды орындау үшін жалпы пайдалануға арналған орындарда вагондарды, контейнерлерді үздіксіз, сақтай отырып өңдеуге, жүктердің сақталуын қамтамасыз етуге арналған тиісті түрде жабдықталған құрылыстар мен қондырғылар болуы тиіс, сондай-ақ олар қоршаған ортаны қорғау саласындағы заңнаманың талаптарына жауап беруі тиіс. Бұл операцияларды тиеп-түсіру машиналары және жабдықтары жүзеге асырады.

Осы Техникалық регламенттің қолданысқа енгізілу сәтінен бастап Қазақстан Республикасының аумағында қолданылатын нормативтік құқықтық актілер оларды осы Техникалық регламентке сәйкес келтіргенге дейін осы Техникалық регламенттің талаптарына қайшы келмейтін және жолаушыларды, багажды, жүктерді, жүк-багажды және пошта жөнелтімдерін темір жол көлігімен тасымалдау кезінде ұлттық қауіпсіздік мүдделерін қорғау, адам өмірін немесе денсаулығын және қоршаған ортаның қауіпсіздігін немесе оны қорғауды қамтамасыз ету мақсаттарына сәйкес келетін бөлігінде ғана орындалуы тиіс.

48. Жолаушыларды, багажды, жүктерді, жүк-багажды және пошта жөнелтімдерін темір жол көлігімен тасымалдаудың қауіпсіздік талаптарына сәйкестігін растайтын осы Техникалық регламент қолданысқа енгізілгенге дейін қабылданған тасымалдау құжаттары оларда белгіленген мерзімнің аяқталуына дейін жарамды деп есептеледі.

"Жо­ла­у­шы­лар­ды,
ба­гаж­ды, жүк­тер­ді, жүк-ба­гаж­ды
және по­шта жө­нел­тім­де­рін те­мір
жол кө­лі­гі­мен та­сы­мал­дау
қа­уіп­сіз­ді­гіне қой­ы­ла­тын та­лап­тар"
тех­ни­ка­лық ре­гла­мен­тіне
қо­сым­ша
Қауіпті жүктерді сыныптау
1-сынып - жарылғыш материалдар (ЖМ);
2-сынып - сығымдалған, сұйытылған және қысыммен ерітілген газдар;
3-сынып - тезтұтанғыш сұйықтықтар (ТТС);
4-сынып - тезтұтанғыш қатты заттар (ТҚЗ);
өздігінен тұтанғыш заттар (ӨТ);
сумен өзара әрекет кезінде тұтанғыш заттар бөліп шығаратын заттар;
5-сынып - тотықтырғыш заттар (ТЗ) және органикалық пероксидтер (ОП);
6-сынып - улы заттар (УЗ) және инфекциялық заттар (ИЗ);
7-сынып - радиоактивті материалдар (РМ);
8-сынып - жебір және (немесе) коррозиялық заттар (КЗ);
9-сынып - басқа да қауіпті заттар.
Қа­уіп­ті заттар­дың кі­ші сы­ны­бы
Нө­мір
Кі­ші сы­нып­тың ата­уы
сы­нып­тың
кі­ші сы­нып­тың
1
1.1
Мас­са­сы­ның жа­ры­лу қа­у­пі бар жа­ры­л­ғыш ма­те­ри­ал­дар
1.2
Мас­са­сы жа­рыл­май­тын жа­ры­л­ғыш ма­те­ри­ал­дар
1.3
Мас­са­сы жа­рыл­май­тын өрт қа­у­пі бар жа­ры­л­ғыш ма­те­ри­ал­дар
1.4
Еле­улі қа­уіп кел­тір­мей­тін жа­ры­л­ғыш ма­те­ри­ал­дар
1.5
Он­ша сезгіш емес жа­ры­л­ғыш ма­те­ри­ал­дар
1.6
Аса тө­мен сезгіш бұй­ым­дар
2
2.1
Тұ­тан­бай­тын улы емес га­з­дар
2.2
Улы га­з­дар
2.3
Тұ­тан­ғыш (жан­ғыш) га­з­дар
2.4
Улы және тұ­тан­ғыш га­з­дар
3
3.1
Жа­бық ти­гел­де­гі ми­нус 18 оС тө­мен тем­пе­ра­ту­ра­лық жарқ ету­і­мен тезтұ­тан­ғыш сұй­ық­тық
3.2
Жа­бық ти­гел­де­гі ке­мін­де ми­нус 18оС, бі­рақ 23оС тө­мен тем­пе­ра­ту­ра­лық жарқ ету­і­мен тезтұ­тан­ғыш сұй­ық­тық
3.3
Жа­бық ти­гел­де­гі ке­мін­де ми­нус 23оС, бі­рақ 61оС ас­пай­тын тем­пе­ра­ту­ра­лық жарқ ету­і­мен тезтұ­тан­ғыш сұй­ық­тық
4
4.1
Тез тұ­тан­ғыш қат­ты заттар
4.2
Өзді­гі­нен жан­ғыш заттар
4.3
Су­мен өза­ра әре­кет ке­зін­де тұ­тан­ғыш га­з­дар бө­ліп шы­ға­ра­тын заттар
5
5.1
То­тық­тыр­ғыш заттар
5.2
Ор­га­ни­ка­лық пе­рок­сид­тер
6
6.1
Улы заттар
6.2
Ин­фек­ци­я­лық заттар
7
-
Ра­дио­ак­тив­ті ма­те­ри­ал­дар кі­ші сы­нып­тар­ға бө­лін­бе­ген
8
8.1
Қыш­қыл­дық қа­си­е­ті бар же­бір және (неме­се) кор­ро­зи­я­лық заттар
8.2
Негіз­гі қа­си­ет­тер­ге ие же­бір және (неме­се) кор­ро­зи­я­лық заттар
8.3
Әр түр­лі же­бір және (неме­се) кор­ро­зи­я­лық заттар
9
9.1
1-8-сы­нып­тар­ға жат­қы­зыл­ма­ған жүк­тер
9.2
Үйіп су кө­лі­гі­мен та­сы­мал­да­ған кез­де ға­на қа­уіп ту­ды­ра­тын қа­уіп түр­ле­рі бар жүк­тер