«Темір жол көлігі туралы» Қазақстан Республикасының 2001 жылғы 8 желтоқсандағы Заңының 5-1-бабына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

Қазақстан Республикасы
Көлік және коммуникация
министрінің
2011 жылғы 2 ақпандағы
№ 42 бұйрығымен бекітілген
Темір жолдарды сыныптау қағидасы

Темір жолдар 5 классқа бөлінеді.
Темір жол класы жүк және жолаушылар поездарының жүк қауырттылығын және қозғалыстың максималды рұқсат етілетін жылдамдықтарын үйлестіру осы Қағиданың 1-қосымшаға сәйкес анықталады.
Жүк қауырттылығы бойынша жол 5 топқа, ал рұқсат етілген жылдамдықтар бойынша - 7 санатқа бөлінеді, олар тиісінше әріптермен және цифрлармен белгіленеді.
Жол кластарының белгілемесі жол топтары мен санаттары белгілемелерінің үйлесімі болып табылады әрі цифрлармен және әріптермен белгіленеді.

5. Тиісті кластағы темір жолдың үзіліссіз ұзындығы қисықтық кіші радиусының аздығынан, жолдың және жасанды құрылыстардың техникалық жай-күйінің қанағаттанарлық емес немесе басқа себептерден поездар қозғалысының белгіленген жылдамдығы кемітілген жекелеген километрлерді және орындарды есепке алмағанда, жүк қаурттылығы барлық ұзақтығында бірдей болатын және жолаушылар поездарының (жүк поездарының, егер поездар қозғалысының графигінде жолаушылар поезы болмаса немесе олардың белгіленген жылдамдықтары бірдей болса) белгіленген жылдамдықтары бірдей болатын қозғалыс учаскесі ұзындығынан кем болмауы тиіс.

6. Егер жүк қауырттылығының айырмасы 30% аспайтын болса, екі немесе одан көп темір жолды учаскелердегі темір жолдардың кластары жүк қауырттылығы үлкен темір жолдардың кластарымен бірдей болып белгіленеді. Айырма үлкен болған жағдайда темір жолдардың кластары жүк қаурттылығы мен белгіленген жылдамдықтардың нақты үйлесімі арқылы белгіленеді.

7. Поездардың сағатына 40 км және одан аса жылдамдықтармен тура өтпелі қозғалысына арналған қабылдау-жөнелту және басқа жолдар, сағатына 40 км аса жылдамдықтармен қозғалатын поездарды өткізуге арналған кірме жолдар, сондай-ақ қауіпті жүгі бар жылжымалы құрамды өткізуге арналған арнайы жолдар 4-класқа жатады, қалған станциялық, сұрыптау және кірме жолдар 5-класқа жатады.
8.Темір жолдар кластарының өзгеруі техника-экономикалық негіздемемен расталады.

I = L Г/ Т fi = L/ N fi (1),
мұнда I - жол жұмыстарына нормативтік қажеттілік, километр;
Т, N – тоннаж, миллион тонна брутто және жолды күшейтілген күрделі (күрделі) жөндеулер арасындағы тоннаж бен жылдар саны;
Г – жүк қаурттылығы, жылына 1 километрге арналған миллион тонна- километр брутто;
L – осы кластағы жол учаскесінің жайылған ұзындығы, километр;
fi – қосымша пайдалану факторларын ескеретін коэффициент (нормативтік қызмет ету мерзімдері жылдармен есептелетін жолдар үшін, оларды кеміту немесе көбейту пайыздары қолданылмайды: fi = 1).
Жоғарыда келтірілген шамалардың сандық мәндері жол дистанциясының техникалық паспортынан алынады.
Учаскелер бойынша әртүрлі (Ii) жол жұмыстарының қажетті көлемі мына формула бойынша анықталады
Ii= I х ni (2),
мұнда I – жолды күшейтілген күрделі (немесе күрделі) жөндеу бойынша жол жұмыстарына нормативтік қажеттілік;
ni – жолды күшейтілген күрделі (күрделі) жөндеулер арасындағы жұмыстың осы түрін қайталау саны.
Темір жол кластарын, жұмыстардың түрлері мен көлемдерін анықтау тізбегі мен нәтижелері 1 және 2-кестелерінде осы Қағиданың 2-қосымшасына сәйкес шартты жол дистанциясының мысалы арқылы осы Қағиданың 3-қосымшасына сәйкес келтірілген.

Қазақстан Республикасы
Көлік және коммуникация министрінің
2011 жылғы 2 ақпандағы
№ 42 бұйрығымен бекітілген
Темір жолдарды сыныптау қағидасына
1-қосымша
Темір жолдарды сыныптау
Жол то­бы
Жүк қа­уырт­ты­лы­ғы, км-ге млн. т-км брут­то жы­лы­на
Жол ка­те­го­ри­я­сы – по­ез­дар қоз­ға­лы­сы­ның рұқ­сат еті­л­ген жыл­дам­дық­та­ры (алы­мын­да – жо­ла­у­шы­лар, бө­лі­мін­де - жүк­тік)
1
2
3
4
5
6
7
121-140 80 аса
101-120 70 аса
81-100 60 аса
61-80 50 аса
41-60 40 аса
40 және одан кем
Стан­ци­я­лық, кір­ме және бас­қа жол­дар
Ба­сты жол­дар
Б
50 аса
1
1
1
2
2
3
5
В
25-50
1
1
2
2
3
3
Г
10-25
1
2
3
3
3
3
Д
5-10
2
3
3
3
4
4
Е
5 және одан кем
3
3
3
4
4
4
Ескерту: Жүк қауырттылығын шамасының көрсеткіштері: сызықша алдында тұрғаны – қоспағанда, сызықшадан кейінгісі - қоса алғанда.

Қазақстан Республикасы
Көлік және коммуникация министрінің
2011 жылғы 2 ақпандағы
№ 42 бұйрығымен бекітілген
Темір жолдарды сыныптау қағидасына
2-қосымша
Жолдардың класын және жол жұмыстарына нормативтік қажеттілікті анықтау әдістемесі
1-кесте
Ба­сты жол­дар­дың учас­ке­ле­рі мен №
Учас­ке­нің ұзынды­ғы, L, км
Жол­дың үстің­гі құ­ры­лы­сы­ның құ­ры­лы­мы
Жы­лы­на 1 км-ге: Г, млн. т-км
Vmax км/ сағ*
Жо­ла­у­шы­лар және қа­ла ма­ңын­да­ғы по­ез­дар са­ны
Жол кла­сы
f - жер­гі­лік­ті пай­да­ла­ну шар­тта­рын ес­ке­ре­тін ко­эф­фи­ци­ент, (Жол ша­ру­а­шы­лы­ғын жүр­гі­зу ере­же­сі­нің 2-кесте­сіне ес­керт­пе)
УК неме­се К үшін нор­ма­тив­тік ке­зең­ді­лік
УК (К) ара­сын­да­ғы ке­зең­де жол жұ­мыста­ры­ның цик­лы
Жол жұ­мыста­ры­на нор­ма­тив­тік қа­жет­ті­лік
Т, млн. т брут­то
N, жыл
УК
К
С
П (В)
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
А-Б1
45
Түй­іс­пе­сіз жол, рельс Р65 ны­ғай­ты­л­ған, бал­ласт - ша­ғы­л­тас
35
100
35
2В3
0,9 (ре­льстің, өрі­мнің ор­та­ша ұзынды­ғы бой­ын­ша)
700 х 0,9=630
630:35=18
КВ­СВВ (УК)
2,5
-
2,5
7,5
А-Б2
45
Түй­іс­пе­сіз жол, рельс Р65 ны­ғай­ты­л­ған, бал­ласт - ша­ғы­л­тас
40
100
35
2В3
700 х 0,9=630
630:40=16
Сон­дай
2,81
-
2,81
8,43
Б-В1
34
Түй­іс­пе­сіз жол, рельс Р65 ны­ғай­ты­л­ған, бал­ласт - ша­ғы­л­тас
50
100
40
2В3
700 х 0,9=630
630:50=13
Сон­дай
2,61
-
2,61
7,83
Б-В2
34
Түй­іс­пе­сіз жол, рельс Р65 ны­ғай­ты­л­ған, бал­ласт - ша­ғы­л­тас
60
100
40
1Б3
700 х 0,9=630
630:60=11
КВ­СВ (УК)
3,4
-
3,4
6,8
Б-Г
23
Буын­дық жол, рельс Р65, бал­ласт - ша­ғы­л­тас
26
100*
10
2В3
600 х 0,9=540
540:26=21 (қа­был­дай­мыз 18)
КВ­СВВ (УК)
1,27
-
1,27
3,81
Б-Д
40
Буын­дық жол, рельс Р65, бал­ласт - ша­ғы­л­тас ағаш шпал­дар
15
80*
6
3Г4
270
270:18=15
КВСПК
-
2,66
2,66
5,32
Бар­лы­ғы:
221
12,59
2,66
15,25
39,69
Қа­был­дау-жө­нел­ту және сұ­рып­тау жол­да­ры
40
Буын­дық жол, рельс Р65, бал­ласт - ша­ғы­л­тас ағаш шпал­дар
40
4
20
КП­СПК
-
2,0
2,0
4,0
Стан­ци­я­лық, кір­ме және бас­қа жол­дар
90
Буын­дық жол, рельс Р65, бал­ласт - ша­ғы­л­тас ағаш шпал­дар
5
25
КП­СПК
-
3,6
3,6
7,2
БАР­ЛЫ­ҒЫ:
351
12,59
8,26
20,85
50,89
* Ұлттық темір жол компаниясы бұйрығымен белгіленген жылдамдық
Ескертпе: 1-кестедегі цифрлар мысал ретінде келтірілген.
2-кесте
Ба­сты жол­дар­дың учас­ке­ле­рі мен №
Учас­ке­нің ұзынды­ғы, L, км
Жол­дың үстің­гі құ­ры­лы­сы­ның құ­ры­лы­мы
Жы­лы­на 1 км-ге: Г, млн. т-км
Vmax км/ сағ*
Жо­ла­у­шы­лар және қа­ла ма­ңын­да­ғы по­ез­дар са­ны
Жол сы­ны­бы
f- жер­гі­лік­ті пай­да­ла­ну шар­тта­рын ес­ке­ре­тін ко­эф­фи­ци­ент, (Жол ша­ру­а­шы­лы­ғын жүр­гі­зу ере­же­сі­нің 2-кесте­сіне ес­керт­пе)
УК неме­се К үшін нор­ма­тив­тік ке­зең­ді­лік
УК (К) ара­сын-да­ғы ке­зең­де жол жұ­мыста­ры­ның цик­лі
Жол жұ­мыста­ры­на нор­ма­тив­тік қа­жет­ті­лік
Т, млн. т брут­то
N, жыл
УК
К
С
П
В
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
А-Б1
45
Түй­іс­пе­сіз жол, рельс Р65 ны­ғай­ты­л­ған, бал­ласт - ша­ғы­л­тас
35
100
35
2В3
1,1 (бө­лу­ші қа­бат­ты тө­сеу)
700х1,1=770
770:35=22
(УК) ВВ­СВП (УК)
2,04
-
2,04
2,04
6,12
А-Б2
45
Түй­іс­пе­сіз жол, рельс Р65 ны­ғай­ты­л­ған, бал­ласт - ша­ғы­л­тас
40
100
35
2В3
Сон­дай
700х1,1=770
770:40=19
Сон­дай
2,36
-
2,36
2,36
7,08
Б-В1
34
Түй­іс­пе­сіз жол, рельс Р65 ны­ғай­ты­л­ған, бал­ласт - ша­ғы­л­тас
50
100
40
2В3
-
700
770:50=14
Сон­дай
2,43
-
2,43
2,43
7,29
Б-В2
34
Түй­іс­пе­сіз жол, рельс Р65 ны­ғай­ты­л­ған, бал­ласт - ша­ғы­л­тас
60
100
40
1Б3
1,1 (бө­лу­ші қа­бат­ты тө­сеу)
700х1,1=770
770:60=13
(УК) ВСВ (УК)
2,61
-
2,61
-
5,22
Б-Г
23
Буын­дық жол, рельс Р65, бал­ласт - ша­ғы­л­тас
26
100*
10
2В3
0,9 (кө­мір ти­е­ле­тін жа­қын орын­дар)
600х0,9=540
540:26=21 (қа­был­дай­мыз 18)
(УК) ВВ­СВП (УК)
1,28
-
1,28
1,28
3,84
Б-Д
40
Буын­дық жол, рельс Р65, бал­ласт - ша­ғы­л­тас ағаш шпал­дар
15
80*
6
3Г4
18
КВВ­СВПК
-
2,22
2,22
2,22
6,66
Қо­ры­тындысы:
221
10,72
2,22
12,94
10,33
36,21
Қа­был­дау- жө­нел­ту және сұ­рып­тау жол­да­ры
40
Буын­дық жол, рельс Р65, бал­ласт - ша­ғы­л­тас ағаш шпал­дар
40
4
18
КВВ­СВПК
-
2,22
2,22
2,22
6,66
Стан­ци­я­лық, кір­ме және бас­қа жол­дар
90
Буын­дық жол, рельс Р65, бал­ласт - ша­ғы­л­тас ағаш шпал­дар
5
40
КП­СПК
-
2,25
2,25
2,25
-
БАР­ЛЫ­ҒЫ:
351
10,72
4,47
17,41
14,8
42,87
*Ұлттық темір жол компаниясы бұйрығымен белгіленген жылдамдық
Ескертпе: 2-кестедегі цифрлар мысал ретінде келтірілген.

Қазақстан Республикасы
Көлік және коммуникация министрінің
2011 жылғы 2 ақпандағы
№ 42 бұйрығымен бекітілген
Темір жолдарды сыныптау қағидасына
3-қосымша
Шартты жол дистанциясының схемасы

Қазақстан Республикасы
Көлік және коммуникация министрінің
2011 жылғы 2 ақпандағы
№ 42 бұйрығымен бекітілген
Темір жолдарды сыныптау қағидасына
4-қосымша
Есептеу жүргізу әдістемесі
Ре­льстің си­патта­ма­сы
Кү­шей­ті­л­ген күр­де­лі жөн­деу ке­зін­де (ас­пай­ды, мм)
Жол­ды күр­де­лі жөн­деу ке­зін­де (ас­пай­ды, мм/жол сы­ны­бы)
Бүй­ір­лік то­зу
2
4/3
6/4, 5
Вер­ти­каль­ды то­зу
3
6/3, 4, 5
Ба­сти­ек­тің май­ы­суы + ұшта­ры­ның сал­бы­ра­уы
2
2/3,
3/4, 5
Ара­лас рель­стер­дің би­ік­ті­гі бой­ын­ша ай­ыр­ма­сы (түй­іс­пе­де­гі вер­ти­каль­ды бас­қыш)
1
2/3, 4, 5
Түй­іс­пе­де­гі го­ри­зон­таль бас­қыш
1
1/3, 4, 5
Тон­нель­дер мен 12% тік со­зыл­ма­лы еңі­стер­де шпал­дар­дың эпю­ра­сы 2000 да­на/км бо­луы ти­іс
Со­зыл­ма­лы еңі­стер­ге ұз­ақ­тығы мы­на­дай учас­ке­лер жа­та­ды:
6 км және одан аса - еңі­стік 12-ден 14% дей­ін; 4 км және одан аса - еңі­стік 18-ден 20% дей­ін;
5 км және одан аса - еңі­стік 15-тен 17% дей­ін; 2 км және одан аса - 20% аса еңі­стіктер­де.