"Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы" Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Кодексінің 6-бабының 2) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

Қазақстан Республикасы
Үкіметінің
2012 жылғы 25 қаңтардағы
№ 167 қаулысымен
бекітілген
"Қара металлургия объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидалары
1. Жалпы ережелер

1. Осы "Қара металлургия объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидалары (бұдан әрі – Санитариялық қағидалар) қара металлургия объектілері үшін өндірістік микроклиматқа, жарықтандыруға, медициналық қамтамасыз етуге, сумен жабдықтауға, желдетуге, физикалық факторлардың көздерімен жұмыс істеу жағдайларына, атмосфералық ауаға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды белгілейді.
Осы Санитариялық қағидалар коксты химиялық, агломерат және теміркенді шекемтастар, домна, ферроқорыту, болат балқыту, илек, құбыр, метиз, темір ұнтағы, отқа беріктету, екінші реттегі қара металдарды қайта өңдеу, металлургиялық пештер мен агрегаттарды жөндеу өндірістеріне қолданылады.

2) ауамен себезгілеу – үй-жайға суық ауаның, газдың, будың, шаңның енуіне жол бермеуге арналған жергілікті желдету.
2. Өндірістік микроклиматқа қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

3. Кран кабиналарында, басқару орындарында, есептеу машиналары орналасқан залдарда, операторлық типтегі басқа жұмыстарды орындау кезінде, сондай-ақ жұмысшылар уақытша демалатын орындарда температураның, салыстырмалы ылғалдылықтың және ауа қозғалысы жылдамдығының нормалары Қазақстан Республикасы Үкіметі бекітетін "Елді мекендердегі атмосфералық ауаға, топыраққа, елді мекендердің аумақтарын күтіп-ұстауға, адамға әсер ететін физикалық факторлардың көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларының талаптарына сәйкес болуы тиіс.

Тұрақты жұмыс орындарында 140Вт/м2-ге дейінгі қарқынды жылу сәулесіне шалдығу кезінде, жеке қорғаныш құралдары қолданылуы тиіс, сондай-ақ қосымша:

Демалу орындарындағы үзілістер жылдың салқын мезгілі үшін ауаның температурасы 20-23 Цельсий градус (бұдан әрі – 0С), ал жылы мезгілі үшін 21-25 0С аралығында жасалуы тиіс.

9. Пештерде, шөміштерде, регенераторларда жұмыскерлердің қыздырылған агрегаттардың ішіне кіруі арқылы жүргізетін жөндеу жұмыстарына, ондағы ауа температурасы 40оС аспайтын және осы Санитариялық қағидаларға 5-қосымшаның талаптары орындалған жағдайда ғана жол беріледі. Бұндай кезде жұмыскерлер арнайы киімдермен, арнайы аяқ киімдермен және басқа да жеке қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етілуі тиіс.
3. Жарықтандыруға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

10. Жасанды жарықтандыру шамдарды бірқалыпты немесе жергілікті орналастыру арқылы жалпы жарықтандыру жүйесі бойынша орындалады. Шамдарды жергілікті орналастыру, цехтардағы жабдықтар биік болған кезде, жұмыс орындарының тік жазықтықта орналасуы кезінде, жұмыс орнын жабдықтардың элементтері немесе жұмыскердің денесі көлеңкелейтін жағдайларда қолданылады.

11. Жарықтандыру мөлшері, көздің қарығу көрсеткішінің рұқсат етілген мәні және өндірістік үй-жайлар мен жұмыс орындарына арналған пульс беру коэффициенті, цехтар мен учаскелердегі апатты жарықтандыру, жарықтандыру арматурасын ластанудан тазалау мерзімі және қор коэффициентінің мәні осы Санитариялық қағидаларға 3-қосымшада көрсетілген.

14. Өндірістік үй-жайларды жалпы жарықтандыру үшін газ сейілткіш жарық көздері қолданылады. Машина залдарын, басқару және өндірістік үдерістерді қадағалау орындарын, диспетчерлік пункттерді жарықтандыру үшін люминесцентті шамдар қолданылады. Адамдар уақытша болатын үй-жайларда, жарылыс қаупі бар және басқа да ауыр жағдайлы ортадағы үй-жайларда жергілікті жарықтандыру қолданылады.

18. Газ сейілткіш шамдары бар жарықтандыру қондырғылары үшін олардың істен шыққан сынап толтырылған шамдарын сақтауға арналған үй-жай көзделеді.
4. Физикалық факторлар көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

19. Механизмдер немесе агрегаттар жөнделгеннен және кейбір бөліктері жаңғыртылғаннан немесе ауыстырылғаннан кейін, жұмыс орындарында және қол машиналарында жылына кем дегенде бір рет шу мен діріл деңгейін өлшеу жұмыстары жүргізіледі. Шу мен дірілді бақылау машиналардың жұмыс істеу режимі кезінде жүргізіледі.

20. Жұмыс орындарындағы шу мен діріл және дыбыстық қысым деңгейлері Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін "Елді мекендердегі атмосфералық ауаға, топыраққа, елді мекендердің аумақтарын күтіп-ұстауға, адамға әсер ететін физикалық факторлардың көздерімен жұмыс істеу жағдайларына қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидаларының талаптарына сәйкес болуы тиіс.

24. Радиоактивті заттармен және басқа да иондаушы сәуле көздерімен жұмыс жүргізу және оны ұйымдастыру кезінде Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін гигиеналық нормативтің талаптарына сәйкес радиациялық қауіпсіздік нормалары басшылыққа алынуы тиіс.
5. Медициналық қамтамасыз етуге қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

25. Жұмыс беруші жұмыскерлерді Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін жұмыс берушінің есебінен жұмыскерлерді сүтпен, және емдеу-профилактикалық тағамымен, арнайы киіммен, арнайы аяқ киіммен және басқа да жеке қорғаныш және ұжымдық қорғаныш құралдарымен, санитариялық-тұрмыстық үй-жайлармен және құрылғылармен қамтамасыз ету тәртібіне және нормаларына сәйкес арнайы киіммен, арнайы аяқ киіммен және жеке қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етуі тиіс.
Арнайы киімді және арнайы аяқ киімді жуу, жөндеу және залалсыздандыру жұмыстары бір орталықтан жүргізілуі тиіс. Өндірістен арнайы киімді алып шығуға және оны үй жағдайында жууға жол берілмейді.

26. Өндірістік учаскелер алғашқы медициналық көмек көрсетуге арналған дәрі-дәрмектер жиыны бар дәрі қобдишасымен қамтамасыз етіледі.
Барлық жұмысшылар және инженерлік-техникалық қызметкерлер алғашқы медициналық көмек көрсету тәсілдерін оқып-үйренулері тиіс.
6. Коксты химия өндірісі жабдықтарын пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

29. Жабдықтардан шайыр фракциясы, пек, бензол және басқа да химиялық өнімдер сынамаларын іріктеп алу, жұмыс аймағына зиянды заттардың бөлінуін болдырмайтын тәсілдерімен жүргізіледі. Сынамаларды іріктеп алуға арналған крандар жергілікті сорғылармен жабдықталады, сынамаларға арналған сыйымдылықтар тұмшаланған болуы тиіс.

56. Көмір дайындайтын үй-жайларды, кокс цехтарын, кокс сорттайтын орындарды, химиялық цехтарды, машиналар мен жабдықтарды жинау механикалық тәсілмен және бір орталықтан сумен шаю немесе вакуумды сорғыш құралдарының көмегімен жүргізіледі. Шаңды сығылған ауаның көмегімен үрлеп тазалауға жол берілмейді.
7. Агломерат және теміркенді шекемтастар өндіретін жабдықтарды пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

59. Агломерациялық машина коллекторының бункерлеріндегі және технологиялық газбен тазалау аппараттарындағы тозаңды, сондай-ақ агломерациялық таспаның бос жүрісі кезінде оның астына жиналған шашындыларды тасымалдау, шаңның пайда болуын болдырмайтын, ылғалды немесе басқа да тәсілдермен жүзеге асырылады.

65. Машиналардан агломераттар мен шекемтастарды беруге арналған науалар, сору жүйесіне немесе агломерациялық (күйдіру) машиналардың жабық орындарына қосылған жабық құрылымда жасалуы тиіс.
Агломераттарды (шекемтастарды) вагонға тиеу тораптары, қоршаған ортаға шаң-тозаңның бөлінуіне жол бермейтін сорғыш жүйелермен жабдықталуы тиіс.
8. Домна өндірісі құрал-жабдықтарын пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

66. Жаңадан салынып жатқан және қайта жаңартылатын домна пештеріндегі шихта материалдары қоймадан және осы объектінің өнеркәсіптік алаңдарында орналасқан басқа да өндірістерден шихта берілетін бөлімге тасымалдауыш таспалар немесе үздіксіз жұмыс істейтін көліктердің басқа түрлері арқылы жеткізілуі тиіс.

Бункерлердің тиегіш ойықтары тиеу үдерісі кезінде шаң-тозаңның бөлінуіне жол бермейтін, шихта материалдарын жабық түрде енгізетін сорғыш жаппалармен жабдықталады.

68. Бункерлер бункерді босатқыш құрылғыларымен бірге жасалған автоматты деңгей өлшеуіштермен жабдықталады. Пайдалану барысына бункердегі шихта материалдарының жоғарғы шекарасы тиелген материалдардың 3,5 м аспайтын еркін құлауы биіктігін қамтамасыз ететін деңгейде тұрақты түрде сүйемелденіп отырады. Бункерлердің толық босатылуына тек домна пештеріне жөндеу жұмыстарын жүргізу үшін тоқтату кезінде ғана жол беріледі.

70. Бункерасты үй-жайларда шихта конвейерлік жолмен берілген кезде бункерлердің түсіруші бөліктері, дірілді таселеуіштер, қоректендіргіштер, таразылау құйғыштары, шихта материалдарының конвейерлері және еленген ұсақ заттарды сыртқа шығарушы тасымалдауыштар, сондай-ақ олардың арасындағы жеңілдеткіш тораптар сорғыш жаппалармен жабдықталады, соңғылары орталықтандырылған сорушы желдеткіш жүйесіне қосылады.

86. Үйінділерінде немесе қож өнімдерін өндіретін қондырғыларда домналық және балқытылған болат шлактарын ағызу кезінде шөміштерін қозғау, шлакты түйіршіктейтін қондырғылардағы жинайтын крандармен жұмыс істеу және түйіршіктейтін аппаратқа су беру қашықтықтан басқару тәсілімен арнайы постылардан жүзеге асырылады.

87. Шлакты шөмішсіз жинаған кезде науаның жылу өткізбейтін жаппасы болуы тиіс.
9. Ферроқорытпалар өндіретін жабдықтарды пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

88. Көп тонналық ферроқорытпаларды қорыту ферроқорытпалардың тек бір түрін қорыту үшін арнайы мамандандырылған балқыту корпустарында жүзеге асырылуы тиіс. Жұмыс істеп тұрған цехтарда әртүрлі ферроқорытпаларды бір корпуста қорыту кезінде олардан бөлінетін өндірістік аэрозольдар ұқсастығына қарай топтастырылады.

Жабық пештің корпусы мен күмбезі тұмшаланған болуы тиіс. Пеш күмбезінің астында тұрақты қысым және сұйылту автоматты түрде сүйемелденеді.

119. Пеш мойнына шихта толтыратын тұрақты орны жоқ кенді қайта қалпына келтіруші ашық пештердің жанында ауамен себезгілеу пештің бүкіл периметрі бойынша көзделеді.
10. Болат балқыту өндірісінің құрал-жабдықтарын пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

123. Болат қорытатын агрегаттар, шаң мен газдың жұмыс терезелері немесе технологиялық тесіктер (және электродоғалы пештер күмбезіндегі электрод кіретін және үрлейтін тесіктерді қоса алғанда) арқылы өндірістік үй-жайларға, оның ішінде конвертерді оттегімен үрлеу және оның үю орындарына енуіне жол бермеуді көздейтін құралдармен жабдықталады.

133. Негізгі өндірістік үй-жайлардағы шаң-тозаң орталықтандырылған вакуум жүйесінің көмегімен немесе сумен шаю арқылы жүргізіледі. Шаңды сығылған ауамен үрлеуді қолдануға жол берілмейді.
11. Прокат және құбыр өндірісінің құрал-жабдықтарын пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

135. Ыстық металл шоғырланған жерлерге және жылытқыш құрылғылармен жұмыс істеу аймақтарына (рольгангілер, клеттерге дайындамаларды жеткізетін, көп тармақты бағыттаушы үстелдер, таңбалау және ыстық металды жинау учаскелері, қыздыру пештерінің бақылау және жұмыс терезелері тағы басқалар) жақын орналасқан жұмыс орындары жылу сәулесіне шалдығудан қорғайтын құралдармен және себезгілейтін желдету құралдарымен жабдықталады.

136. Қыздырғыш құрылғылардың тығыз жабылатын қақпақтары және оның жұмыс ойықтарының жапқыштары, сондай-ақ пештерге тиеу және шығару орындары және қож ағын өзегі терезелерінің үстінде жергілікті сору желдеткіші болуы тиіс. Қыздырғыш пештердегі және құдықтардағы металдың температурасын өлшеу автоматты түрде қашықтықтан жүргізіледі.

15) баллондар өндіру кезінде – дайындау учаскесіне қоймадан құбырларды жеткізу, құбыр кесуші станоктарға жұмыс беру, дайын өнімдерді пешке тиеу, оларды балға мен өңдеуші машиналарына жеткізу, ыстық пешке баллондарды тиеу, оларды бояу учаскесіне жіберу, бояушы камера арқылы жылжыту механизміне ілу, қылтаны жонып тегістеу, ойманы кесу, жоңқадан және қалған қабыршақтардан тазалау, баллондарды гидро-пневмо сынаудан өткізу және кептіру;

17) балдақтарды қаптау, қалыптарға шегендеу жасағанда, құбырларды қалыптан алғанда, күйген қалыптаушы топырақты шығару, қалыптаушы және өзекті қоспаларды, бастапқы материалдарды дайындаудың барлық үдерісі. Жүгірткілердің, диірмендердің, көріктердің және термобелсенді қоспаларды дайындауға арналған араластырғыштардың жаппасы және жергілікті сорғышы болуы тиіс;

Отпен тегістеу жұмыстарын қолмен істеуге рұқсат етіледі. Мұндай жұмыстар қашықтықтан басқарылатын сору камераларында, камера сыртындағы оттықтарда немесе сору желдеткіштерімен жабдықталған арнайы қоршалған учаскелерде орындалады.

161. Жаңадан салынып жатқан, қайта жаңартылатын прокат және құбыр цехтарында сынапты түзеткіштерді пайдалануға жол берілмейді.
12. Метиз өндірісінің жабдықтарын пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

164. Сым темір арқанын және металл өру өндірісінде сым талшығын өру, катушканы ауыстыру, созу, түптерін кесу, сым орамдарын катушкаға орау, сұрыптау, сым темір арқанына және олардың қабына қорғағыш зат жалату, сондай-ақ сым темір арқанын майлау үдерісі, майды жеткізу және онымен сым өткізгіш ванналарды толтыру операциялары механикаландырылуы тиіс.

171. Торларды таспалы тасымалдауыштарда өндіру кезінде орамдағы таспаны майлау, майларды жинауға арналған астаушалармен жабдықталған сыйымдылықтарда батыру әдісімен жүргізіледі. Ондай астаушалар сыйымдылықтардан бастап тормен және май жинағыш құралдармен қамтамасыз етілген майланған торларды сақтайтын орынға дейін орналасады.

173. Сымдарды майыстыру (жаншу) стандары жергілікті сору желдеткішімен қамтамасыз етіледі.
13. Темір ұнтақтары өндірісіндегі жабдықтарды пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

187. Шөміштерді суыту және тазалау учаскелері жергілікті сору желдеткішімен жабдықталуы тиіс.
14. Қайталама қара металдарды қайта өңдеу өндірісінде жабдықтарды пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

Жану өнімдерін тікелей өндірістік үй-жайларға жіберетін пештерді орнатуға жол берілмейді. Пеш терезелері жақтауларына нық іргеленген қақпақтармен жабылуы тиіс.

194. Жабық сыйымдылықтар ішінде жергілікті немесе жалпы желдету жүйесі болмаған жағдайда, сондай-ақ құрамында қорғасын бар сырлармен боялған кеме сынықтарын газбен және плазмалық жолмен кесу кезінде температурасының оңтайлы шамасы жыл мезгіліне сәйкес келетін таза ауа бетперде астындағы кеңістікке мәжбүрлеп берілетін жартылай бетперделер пайдаланылуы тиіс.
15. Отқа төзімді заттар өндірісінде жабдықтарды пайдалануға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

197. Ұнтақ тәріздес өнімдерді механикаландырылмаған ашық қоймаларда үйінді түрінде сақтауға жол берілмейді. Ортафосфор қышқылын түсіру және сақтау арнайы қоймаларда жүргізіледі, ал оны тұтыну қажеттілігі аз болған жағдайда оны аралықтарда қайта құюды қажет етпейтін сыйымдылығы аз ыдыстармен жеткізу ұйымдастырылуы тиіс.

Көлемі 0,5 мм кем материалдарды орнынан ауыстыру үшін көліктің жабық түрлері бүкіл аралық бойы тұмшаланып жабылған конвейерлер ғана қолданылуы тиіс.

206. Технологиялық үдеріс тас көмір шайырын, пекті, бакелитті (шайырды доломиттеу өндірісі, карбидкремний жылытқыш өндірісі, отқа төзімді бұйымдардың шайыр және пек сіңіру бөлімі) қолдану арқылы жүргізілетін бөлімдерде газ бөлуші жабдықтар жаппасынан таса жердегі жергілікті сору желдеткішінен басқа жалпы ауаны алмастыратын ішке сору-сыртқа тарту желдеткіші көзделеді.
16. Металлургиялық пештер мен агрегаттарды жөндеу өндірісіне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

235. Шайырларды қайнату, пасталарды қыздыру жаппасы және жергілікті сору желдеткіші бар оттығы жабық пештерде жүзеге асырылуы тиіс.
17. Қара металлургия объектілері аумақтарындағы атмосфералық ауаға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар

Жұмыс істеп тұрған объектілердің бекітілген РШШ-ы болуы тиіс. РШШ шамасы және оларды негіздеу жөніндегі материалдар мемлекеттік санитариялық-эпидемиологиялық қадағалау органдарымен келісіледі және бекітіледі.

239. Елді мекендердің атмосфералық ауасының күтілетін ластануының болжамы қара металлургия кәсіпорындары шығарындысындағы жетекші зиянды заттардың (көміртегі тотығы, азот тотығы, күкіртті ангидрид, шаң), сондай-ақ жекелеген өндірістерге тән шығарындылардың ерекше ингредиенттерінің, сондай-ақ өнеркәсіптік шығарындыларда кездесетін басқа да зиянды заттардың құрамы бойынша есептеп шығарылады.

241. Жобада атмосфералық ауаның ластануының кенеттен уақытша артуы орын алуы мүмкін болған кезде сейілтуге қолайсыз өнеркәсіптік шығарындылардың (желсіз, инверсия, тұман пайда болу), метеорологиялық жағдайлар кезінде елді мекендердің атмосфералық ауасындағы зиянды заттардың РЕШШ-ын сақтауды қамтамасыз ету жөніндегі шешімдер ұсынылуы тиіс.

242. Бөлінетін зиянды заттардың сипатын ескере отырып орналастыруды және ғимараттар арасында жеткілікті ажыраулардың сақталуын қамтамасыз ететін, сондай-ақ кеңейтілетін, сонымен қатар көрші өнеркәсіптік кәсіпорындардың жиынтық ластануын есепке ала отырып іргелес қоныстану аумақтарының атмосфералық ауасындағы зиянды заттарды РЕШШ деңгейінде ұстау қамтамасыз етілген кезде жұмыс істеп тұрған объектілердің өндірістік алаңдарында жаңа цехтар мен өндіріс құрылыстарын салуға жол беріледі.

251. Стандартты постыларды орналастыру және шырағдан асты бақылауын ұйымдастыру кезінде кәсіпорынның өнеркәсіптік алаңына іргелес қоныстану аумағының ауасындағы жоғарғы деңгейдегі ластануды тудыратын ұйымдастырылмаған үлкен көлемді шығарындылардың болуы, сондай-ақ құбырлардың 10-40 биіктігінің қашықтығында ең жоғары ластану деңгейлерін тудыратын ұйымдастырылған шығарындылардың болуы ескерілуі тиіс.

Конвейерлердің тиеу тораптары сорғыш құралдармен, ал жоғарғы деңгейде тозаң тудыратын материалдарды тасымалдағанда конвейерлердің бүкіл бойына сорғыш құралдармен жабдықталады.

2) ылғалды тазалау жоғары деңгейде шаң тудырушы сипаттағы қыздырылып майдаланған, сондай-ақ суықтай ұсақ майдаланған материалдарды тасымалдау кезінде көзделеді.
18. Су қоймаларын ағынды сулармен ластанудан санитариялық қорғауға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар
258. Объектілердің сумен қамтамасыз ету жүйелері:
1) ағынды суларды ондағы ластағыш заттардың сипатына сәйкес ажыратуды;
2) қаныққан суды сұйылтуды болдырмауды;
3) жауын-шашын сулары ағатын кәрізге жалпы ағынды судың қосылуын мейлінше азайтуды;
4) артық судың салдарынан су жүретін жолдардағы сулардың ернеуден асып кетуін болдырмауды қамтамасыз етуі тиіс.
259. "Лас" айналым циклдарының үрлеп тазартатын суын суды қайтарымсыз қолданатын тұтынушылар барынша пайдалануы тиіс. Қажет болған жағдайда үрлеп тазаланған су қайта тазалаудан өткізіледі және оның тазалық деңгейі қайта қолданатын айналма сулардың нақты санатының техникалық нормативтеріне сай болуы керек. Үрлеп тазаланған ағын суды су қоймаларына жіберу санитариялық-эпидемиологиялық қорытындысы болған кезде жүзеге асырылады.
260. Теңгерімдік есептер мен қайта қолданылатын судың тұздық құрамының болжамына қарай тұрмысқа керекті судың, сондай-ақ жер үсті ағын суының айналымдағы жүйені толықтыруға қажетті мөлшері анықталуы тиіс. Жоғарыда көрсетілген санатқа жататын ағынды суды тазалау және толық тазалау тереңдігі, оның бастапқы құрамына және оны кейін пайдаланудың сипатына байланысты анықталады. Қарастырылып отырған ағынды суларды шаруашылық-тұрмыстық ағынды сумен қоса тазалау кезінде микробтық ластану орын алған жағдайда, соңғысы міндетті түрде залалсыздандыруға жатады.
261. Айналым суын тазалау және өңдеу кезінде әсіресе тоттануға қарсы уытты ингибиторларды пайдаланғанда қоршаған ортаны санитариялық (атмосфералық ауаны градирден және су қоймаларынан шығатын гидроаэрозольдардан) қорғауға алу жөніндегі шаралар көзделуі тиіс.
262. Ағынды сулардың ластану деңгейін төмендету үшін объектілерде ағынды сулардан ластағыш қатты заттарды (құрамында темір бар шламды, шлакты, күлді) шайырды, майды және басқаларды бөліп шығару жөніндегі технологиялық шаралар қолданылуы тиіс.
263. Қара металлургия өндірісінің ағынды сулары құрамындағы негізгі химиялық заттардан (цианидтерден, роданидтерден, фенолдан, темірден, сульфидтерден, хлоридтерден, аммиактан, нитриттер мен нитраттардан) тазалануы тиіс.
264. Объектілердегі ағынды суларды пайдалану жағдайына және суды тазалаушы, залалсыздандырушы қондырғылар жұмысының тиімділігіне және ағынды суларды бұру талаптарына өндірістік бақылау жүргізілуі тиіс.

"Қара металлургия объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар"
санитариялық қағидаларына
1-қосымша
Ең ыстық айда сағат 13-те ауаның орташа температурасы 25 0С-қа дейін болатын аудандардағы өндірістік үй-жайлардың жұмыс аумағындағы ауа температурасының, салыстырмалы ылғалдығының және қозғалысы жылдамдығының рұқсат етілген мәндері
1-кесте
Р/с
№
Жұ­мыс са­на­ты
Ауа тем­пе­ра­ту­ра­сы,0С1)
Са­лы­стыр­ма­лы ылғал­ды­лық %2)
Үй-жай­да­ғы ауа қоз­ға­лы­сы­ның жыл­дамды­ғы м/с
анық жы­луы
бол­ма­шы
анық жы­луы
бір­ша­ма
1
2
3
4
5
6
1
же­ңіл I
28-ден жо­ға­ры емес
280С-та 55 жо­ға­ры емес
0,2-0,5
0,2-0,5
2
ор­та­ша ауыр Па
0,3-0,7
3
ор­та­ша ауыр Пб
0,3-0,7
0,5-1,0
4
ауыр жұ­мыс III
26-дан жо­ға­ры емес
260С 65 жо­ға­ры емес
1) ең ыстық айда 13 сағаттағы орташа температурадан анық жылуы болмашы үй-жайлардағы жұмыс орнындағы және тұрақты жұмыс орнынан тыс жердегі ауаның температурасы 30С аспауы, ал анық жылуы біршама үй-жайдағы температура 50С аспауы керек. Бұл жағдайда температура тұрақты жұмыс орындарында осы кестеде көрсетілген мәннен аспауы керек;
2) ауа температурасы төмендегенде ауаның салыстырмалы ылғалдылығын 5 %-ға шаққанда 10С дейін өсіруге болады, бірақ оның мөлшері 75%-дан дан аспауы керек.
Ең ыстық айда сағат 13-те ауаның орташа температурасы 28 0С-тан жоғары болатын аудандардағы өндірістік үй-жайлардың жұмыс аумағындағы ауа температурасының, салыстырмалы ылғалдылығының және қозғалыс жылдамдығының рұқсат етілген мәндері
2-кесте
р/с
№
Жұ­мыс са­на­ты
Үй-жай­да­ғы ауа тем­пе­ра­ту­ра­сы, 0С1)
Са­лы­стыр­ма­лы ылғал­дық %2)
Үй-жай­да­ғы3) ауа қоз­ға­лы­сы­ның жыл­дамды­ғы м/с
Анық жы­лы­лық­тың аз­дап жо­ға­ры бо­луы
Анық жы­лы­лық­тың тым жо­ға­ры бо­луы
1
2
3
4
5
6
1
же­ңіл I
31-ден жо­ға­ры емес
30-дан жо­ға­ры емес
33-тен жо­ға­ры емес
32-ден жо­ға­ры емес
29-330С-да 50 жо­ға­ры емес
0,2-0,5
2
ор­та­ша ауыр Па
280С-да 0,5
3
ор­та­ша ауыр Пб
280С-да 0,9
4
ауыр жұ­мыс III
29- дан жо­ға­ры емес
31-ден жо­ға­ры емес
260С-да 1,3
1) ең ыстық айда 13 сағаттағы орташа температурадан анық жылуы болмашы үй-жайлардағы жұмыс орнындағы және тұрақты жұмыс орнынан тыс жердегі ауаның температурасы 30С аспауы, ал анық жылуы біршама үй-жайдағы температура 50С аспауы керек. Бұл жағдайда температура тұрақты жұмыс орындарында осы кестеде көрсетілген мәннен аспауы керек;
2) ауа температурасы 290С төмендегенде ауаның салыстырмалы ылғалдылығын 5 %-ке шаққанда 10С дейін өсіруге болады, бірақ оның мөлшері 75 %-дан аспауы керек.
3) орташа ауыр және ауыр жұмыстар үшін ауаның температурасы 280С төмен немесе жоғары болған бірақ рұқсат етілген деңгейден аспаған жағдайда, жұмыс санатын ескере отырып, ауа қозғалысының жылдамдығын әр 10С-ға 0,2 м/с есебімен тиісінше азайту немесе көбейту қажет, бұл кезде оның жылдамдығы 0,3 м/с–ден кем болмауы тиіс.

"Қара металлургия объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар"
санитариялық қағидаларына
2-қосымша
Ауамен себезгілеу кезінде ауа температурасының және қозғалысы жылдамдығының рұқсат етілетін мәндері
1-кесте
Р/с
№
Жұ­мыстың ауыр­лы­ғы
Жұ­мыс ау­ма­ғын­да­ғы ауа тем­пе­ра­ту­ра­сы, 0С
Ауа қоз­ға­лы­сы­ның жыл­дамды­ғы, м/с
Жы­лу сәу­ле­ле­ну­і­нің қар­қын­ды­лы­ғы ке­зін­де, Вт/м2 ауа се­без­гі­сі ағы­нын­да­ғы ауа­ның тем­пе­ра­ту­ра­сы, 0С
350
700
1400
2100
2800
1
2
3
4
5
6
7
8
9
1
же­ңіл
28 дей­ін
1
2
3
3,5
28
-
-
-
24
28
-
-
21
26
28
-
16
24
26
27
-
20
24
25
2
ор­та­ша ауыр
28 дей­ін
1
2
3
3,5
27
28
-
-
22
24
27
28
-
21
24
25
-
16
21
22
-
-
18
19
3
ауыр
26 дей­ін
2
3
3,5
25
26
-
19
22
23
16
20
22
-
18
20
-
17
19
Ескертпе:

2) кестеде көрсетілген ауаның температурасы мен ауа қозғалысы жылдамдығының нормаланған мәндері жұмыскер ең қарқынды жылу сәулесіне шалдығатын учаскедегі ауаның ең төмен температурасына, ауа қозғалысының ең жоғарғы жылдамдығына сай келеді. Бұл кезде жылу сәулесіне шалдықпайтын жұмыскерлерге себезгілеу ағыны әсер етпеуі тиіс;

3) бір сағат бойына жұмыс істегенде жылу сәулесіне шалдығудың жиынтық ұзақтығы 15-30 минөт болғанда, себезгілейтін ауа ағыны температурасын көрсетілген мәннен арттыруға жол берілмейді. Оны кестеде көрсетілген жұмыс аумағы ауасының температуралық мәнінің 10С артуына 0,40С есебімен төмендету қажет, бірақ ол мән 160С төмен болмауы керек.
Жылу сәулесіне шалдығу мерзімі бір сағат жұмыс уақыт ішінде 15 минөттен кем немесе 30 минуттен көп болғанда, себезгілеу ағыны ауасы температурасының мәндерін тиісінше 1-кесте бойынша сәйкес келетін мәндерден 20С жоғары немесе төмен алуға рұқсат етіледі.

4) жылу сәулесіне шалдығу қарқындылығының аралық мәнін анықтау үшін себезгілеуші ауа ағынының температурасын интерполяция арқылы анықтайды.
Жылу сәулесіне шалдығу қарқындылығына байланысты жұмыс істеу тәртібі
2-кесте
Жы­лу сәу­ле­сіне шал­ды­ғу ең жо­ға­ры ұз­ақ­тығы
Жы­лу сәу­ле­сіне шал­ды­ғу қар­қын­ды­лы­ғы, Вт/м2
350 700 1050 1400 1750 2100 2450 2800
1
2
бір мәр­те, мин
20 15 12 9 7 5 3,5 2,5
1 са­ғат ішін­де­гі жиын­тық, мин
45 30 15
Ескертпе:
1) жылу сәулесіне шалдығу қарқындылығының аралық мәні үшін жылу сәулесіне шалдығудың ең ұзақ мәні интерполяция арқылы анықталады.
Бір реттік үздіксіз жүргізілетін жұмыстың рұқсат етілген ұзақтығы және жөндеу жұмыстарын жүргізгенде демалуға берілетін қажетті уақыт
3-кесте
Р/с
№
Ауа тем­пе­ра­ту­ра­сы, 0С
Ұз­ақ­тығы, мин
Жұ­мыс іс­теу және де­ма­лу уа­қы­ты­ның ара­қа­ты­на­сы
Жұ­мыс
Де­ма­лыс
1
2
3
4
5
1
28
36
24
1,50
2
30
34
25
1,35
3
32
32
26
1,20
4
34
30
27
1,10
5
36
28
28
1,00
6
38
26
29
0,90
7
40
24
30
0,80
Ескертпе: Үзілістерді демалуға оңтайлы метеорологиялық қолайлы орындарында өткізу қажет.

"Қара металлургия объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық талаптар"
санитариялық қағидаларына
3-қосымша
Жасанды жарықтандырудың жарықтандыру нормалары және сапалық көрсеткіштері
1-кесте
№
р/с
Үй-жай­лар­дың, учас­ке­лер­дің, жаб­дық­тар­дың ата­уы
Жа­рық­тан­ды­ры­луы нор­ма­ла­на­тын бе­ті
Жа­рық­тан­ды­ры­луы нор­ма­ла­на­тын жа­зық­тық
СН­жЕ бой­ын­ша раз­ряд және оның бө­лік­те­рі
Нор­ма­ла­на­тын жа­рық­тан­ды­ру лк
Жа­рық­тың көз­ге ша­ғы­лы­су көр­сет­кі­ші
Пульс бе­ру ко­эф­фи­ци­ен­ті %-дан ар­тық емес
Қо­сым­ша нұс­қа­у­лар
бір жал­пы жа­рық­тан­ды­ру
ара­лас жа­рық­тан­ды­ру
жал­пы және жер­гі­лік­ті
жал­пы
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Кен және ма­те­ри­ал­дар­ды ме­ха­ни­ка­лық жол­мен өң­деу, ва­гон аудар­ғы­штар бө­лім­ше­сі
1
қыз­мет көр­се­ту ала­ңы
еден­де
көл­де­нең
VІ­І­Іа
100**
60
30
2
ва­гон аудар­ғыш
ва­гон­да
Тік
VІ­ІІб
50
3
бун­кер­лер бө­лім­ше­сі
қа­был­да­ғыш тор­да
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
4
бун­кер
кө­сеу ау­ма­ғын­да
-"-
VІ­ІІб
50
5
ғи­ма­рат­тан тыс бун­кер­дің үст­ін­де­гі эс­та­ка­да
қа­был­да­ғыш тор­да
-"-
XІ
10
6
ғи­ма­рат­тан тыс кен­ді, ма­те­ри­ал­ды ти­ей­тін және тү­сі­ре­тін орын
еден­де, тран­шея ішін­де
көл­де­нең
XІ
10
Кон­вей­ер­лер­ге ар­нал­ған үй-жай­лар
7
цех­тар­да­ғы кон­вей­ер­лер
тас­па­да
көл­де­нең
VІ­ІІб
20
жа­рық­тан­ды­ру қы­зды­ру шам­да­ры үшін бе­рі­л­ген
8
гал­ле­ре­я­лар­да­ғы және тон­нель­дер­де­гі кон­вей­ер­лер
тас­па­да
->-
VІ­І­Ів
10
9
тар­ту стан­са­ла­ры
ме­ха­низмдер­де
тік
VІ­ІІб
20
10
кон­вей­ер­лер­ді іс­ке қо­са­тын орын
іс­ке қо­сқы­шта
көл­де­нең
VІ­І­Іа
30
60
20
-/-
11
кон­вей­ер­лік та­ра­зы­лар
та­ра­зы шка­ла­ла­рын­да
тік
VІ­ІІб
20
-/-
12
кон­вей­ер­лер жа­ны­нан өте­тін жол­дар
еден­де
көл­де­нең
-
10
-/-
13
елеу (кө­рік­теу) және сұ­рып­тау бө­лім­ше­сі
жаб­дық­тар­да, еден­де­гі тор­лар­да, өт­кел жол­дар­да
-/-
VІ
150
60
20
14
сақ­тау бө­лім­ше­сі
жаб­дық­тар­да
тік, көл­де­нең
VІ
150
60
20
15
су­сы­ма­лы ма­те­ри­ал­дар­ды сақ­тай­тын жа­бық қой­ма­лар
еден­де
көл­де­нең
-
20
жа­рық­тан­ды­ру қы­зды­ру шам­да­ры үшін бе­рі­л­ген
16
бун­кер­дің үст­ін­де­гі эс­та­ка­да­лар, қой­ма­лар
қа­был­да­ғыш тор­да, еден­де
-"-
XІ
10
Ма­ши­на зал­да­ры­ның, КИП-тің, бас­қа­ру пульт­те­рі­нің, ба­қы­лау қал­қан­да­ры­ның үй-жай­ла­ры
17
КИП-те­гі, бас­қа­ру пунк­т­ін­де­гі, опе­ра­тор­лық және дис­пет­чер­лік үй-жай­лар­да­ғы қал­қан­дар­дың қас бе­ті
ас­пап­тар­да
ас­пап­тар ор­на­лас­қан жа­зық­тық­та
ІVг
150
40
20
18
қал­қан­дар­дың арт­қы бе­ті
ас­пап­тар­да
тік
VІ­ІІб
150
19
ма­ши­на зал­да­ры
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
ІVг
150
40
20
Кок­сты хи­мия өн­ді­рі­сі
Кө­мір дай­ын­дай­тын цех және кокс сұ­рып­тау бө­лім­ше­сі
("Кен­ді және ма­те­ри­ал­дар­ды ме­ха­ни­ка­лық жол­мен өң­деу" бө­лі­мін қа­ра­ңыз)
Кокс және пе­ко­кокс цех­та­ры
20
кө­мір мұ­на­ра­сы ме­ха­низмде­рі­нің үй-жай­ла­ры
ме­ха­низмдер­де
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
60
30
21
кокс пеш­те­рі­нен, кокс пі­сі­ру­ші ба­та­ре­я­лар­дан, кок­сты ите­ріп шы­ға­ру­шы және есік­ті алып-са­лушы ма­ши­на­лар­дың үсті, сөн­ді­ру мұ­на­ра­лар­дың сор­ғы­лар­ға ар­нал­ған үй-жай
ти­егіш люк­тар­да жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ
150
60
30
22
пеш­тің жа­ға­лай ор­на­лас­қан газ-құ­быр­ла­ры­ның ара­лық және шет­кі алаң­да­ры, дә­л­із­де­рі және олар­мен жұ­мыс іс­теу алаң­да­ры
еден­де
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
23
есік­ті алып-са­лушы және кок­сті ите­ріп шы­ға­ру­шы ма­ши­на ма­ши­ни­сі­нің ка­би­на­сын­да­ғы ап­па­ра­ту­ра
ап­па­ра­ту­ра­да
ап­па­рат тар ор­на­лас қан жа­зық тық­та
ІVг
150
40
20
24
кок­сті және пе­ко­кок­сті ба­та­ре­я­лар­дың ма­ши­на және кокс жа­ғы­нан қас бе­ті, ба­та­ре­я­лар­дың есік­те­рі
есік­те
тік
VІІ
200
40
20
25
кок­сті құр­ғақ­тай сөн­ді­ру қон­дыр­ғы­сы (КҚСҚ)
ас­пап­тар шка­ла­ла­рын­да
ас­пап­тар ор­на­лас­қан жа­зық­тық­та
ІVг
150
40
20
26
КҚСҚ-мен жұ­мыс іс­теу алаң­да­ры
еден­де
көл­де­нең
VІ­І­Ів
30
Хи­ми­я­лық цех­тар
27
ре­дук­ци­я­лық сал­қын­да­ту қон­дыр­ғы­сы
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
60
20
28
сор­ғы­лар­ға ар­нал­ған үй-жай
-"-
-"-
VІ
150
60
20
29
тал­дау жүр­гізу­ге ар­нал­ған үстел, тү­тік тә­р­із­ді га­з­ды то­ңа­зыт­қы­штар
үстел­де, ас­пап­тар­дың шка­ла­сын­да
көл­де­нең, ас­пап­тар ор­на­лас­қан жа­зық­тық­та
Vб
150
40
20
30
то­ңа­зыт­қы­штар­дың тех­но­ло­ги­я­лық алаң­да­ры
еден­де
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
31
сырт­қы жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу ала­ңы
-"-
-"-
ХІ­ІІ
2
Тұ­ту (ұстау) цехы
32
цен­три­фу­га­ны ор­на­та­тын орын, ам­ми­ак­тық ко­лон­на­лар
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
80
30
33
скруб­бер­ді фе­нол­сыздан­ды­ру­шы пи­ри­дин­ді қон­дыр­ғы­ның жаб­дық­та­ры, сүт тұ­ту­шы жаб­дық, сор­ғы­лар, жы­лу-ал­ма­стыр­ғы­штар үй-жайы, сы­на­ма­лар алы­на­тын орын
-"-
-"-
VІ
150
80
30
34
жұ­мыс іс­теу алаң­да­ры, сүт­ті тұ­ту­ға ар­нал­ған са­ту­ра­тор­лар, ана­лық ері­т­ін­ді­ні жи­на­ғы­штар, бу­ды қай­та қы­здыр­ғы­штар, жел­дет­кіш­ке ар­нал­ған үй жай­лар
жұ­мыс іс­теу ала­ңын­да, жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
35
тер­мо­метр­лер­ді ор­на­та­тын орын
тер­мо­метр шка­ла­сын­да
тер­мо­метр­лер ор­на­лас­қан жа­зық­тық­та
Vб
150
40
20
36
өнім­дер­ді ва­гон­ға, ци­стер­на­лар­ға ти­ей­тін орын
еден­де, сұй­ық­тық дең­гей­ін­де
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
37
сырт­та ор­на­лас­қан бак­тар­мен, май­ға ар­нал­ған ыдыс­тар­мен жұ­мыс іс­теу алаң­да­ры
еден­де, сұй­ық­тық­тың дең­гей­ін­де
көл­де­нең
ХІ
10
Кү­кірт­ті су­тек­тен та­зар­та­тын цех
38
ап­па­рат­тар­ды ор­на­та­тын орын, вак­кум-сүз­гі­лер­ге, бей­та­рап­тан­дыр­ғы­штар­ға, ері­т­ін­ді дай­ын­да­у­ға ар­нал­ған пе­ка жи­на­ғыш­қа, ком­прес­сор­лар­ға, кү­кірт­тен құр­ғақ­тай та­зар­ту­ға ар­нал­ған үй-жай­лар
ме­ха­низмдер­де, жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ
150
60
20
Шай­ыр ай­дай­тын цех
39
тү­тік тә­р­із­дес пеш­тер мен куб­тар­ға ай­дай­тын сор­ғы­лар­ға ар­нал­ған үй-жай­лар, мон­жус бө­лім­ше­сін­де ап­па­рат­тар­ды ор­на­та­тын орын, шай­ыр­ды жи­на­ғы­штар­ға, крис тал­да­ғы­штар­ға прес­сте­гіш­тер­ге, цен­три­фу­га­ға, жу­ғыш ап­па­рат­тар­ға ар­нал­ған үй-жай­лар
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ
150
60
20
40
ре­ак­тор­лар­мен жұ­мыс іс­теу ала­ңы
еден­де
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
41
ағыз­ғыш тә­рел­ке­лер­ге ар­нал­ған үй-жай­лар
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
60
20
42
ғи­ма­рат­тың сыр­тын­да­ғы жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу ала­ңы
еден­де
көл­де­нең
XІ
10
Рек­ти­фи­ка­ци­я­лау цехы
43
көр­сет­кіш әй­нек­тер­ді, тех­но­ло­ги­я­лық үде­рі­стер­ді, сұй­ық­тық­тың жұм­са­лу дең­гей­ін ба­қы­лай­тын мо­но­метр­лер­ді ор­на­та­тын орын
әй­нек­тер­де, қа­рай­тын шам­дар­да, мо­но­метр­лер­де
тік
Vв
150
40
20
44
жаб­дық­тар­ды ор­на­та­тын орын
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
45
сұй­ық­тық­тар­ды ағы­за­тын, ти­ек­тер­ді, шү­мек­тер­ді ор­на­та­тын орын
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ
150
60
20
Ку­ма­рон­ды шай­ыр цехы
46
ку­ма­рон­ды шай­ыр қон­дыр­ғы­сы, май бөл­гіш
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ
150
60
20
47
өл­ше­уіш­тер, кон­ден­са­тор­лар бө­лім­ше­сі, био­хи­ми­я­лық қон­дыр­ғы пи­том­ни­гі
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
80
20
48
ба­стап­қы тұн­дыр­ғы­штар, био­бас­сейн­дер
сұй­ық­тық­тың дең­гей­ін­де
көл­де­нең
VІ­І­Ів
30
49
жұ­мыс іс­теу, ти­еу алаң­да­ры, қап­тар­ды жу­у­ға ар­нал­ған ба­стыр­ма­лар, қат­ты ку­ма­рон­ды шай­ыр­лар қой­ма­сы, ғи­ма­рат сыр­тын­да­ғы бас­сейн­дер
еден­де
көл­де­нең
XІІ
5
Аг­ло­ме­рат және те­мір­кен­ді ше­кем­та­стар өн­ді­рі­сі
50
кок­сты ұсақ­тау бө­лім­ше­нің қа­был­да­ғыш жабды­ғы, әк дай­ын­дау, ших­та бө­лім­ше­сі
"кен­ді және ма­те­ри­ал­дар­ды ме­ха­ни­ка­лық жол­мен өң­деу" бө­лі­мін қа­ра­ңыз
51
ара­ла­стыр­ғы­штар және ке­сек­те­гіш­тер бө­лім­ше­сі
еден­де
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
60
20
52
аг­ло­ме­ра­ци­я­лық ма­ши­на­ның күйе­жен тек­теу за­лы
тас­па­да және аг­ло­ма­ши­на­ның же­те­гін­де
көл­де­нең
VІ
150
60
20
53
ше­кем­та­стар­ды күй­ді­ру бө­лім­ше­сі
пеш­ке ти­ей­тін және пеш­тен тү­сі­ре­тін орын
көл­де­нең
VІ
150
60
20
54
экс­гау­стер және тү­тін со­ру бө­лім­ше­сі
еден­де
көл­де­нең
VІ
150
60
20
55
ба­та­ре­я­лы құй­ын­дат­қы­штар ала­ңы
еден­де
көл­де­нең
VІ­І­Ів
30
56
же­тек­ші және ро­лик­ті ті­рек­тер, ашық алаң­дар ғи­ма­рат­тар ішін­де­гі алаң­дар
еден­де
еден­де
көл­де­нең
көл­де­нең
VІ­ІІб
VІ
50
150
60
20
57
май жа­ғу бө­лім­ше­сі
еден­де және жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
60
20
58
сор­ғы­лар бө­лім­ше­сі, мон­таж­дау және жөн­деу алаң­да­ры, вул­кан­да­у­шы ше­бер­ха­на
еден­де
көл­де­нең
VІ
150
60
20
Ғи­ма­рат сыр­тын­да­ғы има­рат­тар
59
қо­ю­лат­қы­штар және тұн­дыр­ғы­штар
өт­пе­лі алаң­дар­да
көл­де­нең
XІ­ІІ
2
60
ба­та­ре­я­лы құй­ын­дат­қы­штар ала­ңы
еден­де
көл­де­нең
XІІ
5
61
аг­ло­ма­ши­на­ның аяқ (соң­ғы) жа­ғы
кон­тей­нер­дің тас­па­сы, сал­қын­дат­қыш
көл­де­нең
X
30
62
аг­ло­ме­рат­тың, кен және бас­қа ма­те­ри­ал­дар­дың тө­гін­ді­ле­рін жи­най­тын, ти­ей­тін орын
еден­де
көл­де­нең
XІІ
5
Дом­на өн­ді­рі­сі
63
бун­кер астын үй-жайы, шұң­қыр­да­ғы үй­і­л­ген қал­дық­тар­ды жи­най­тын және ти­ей­тін орын, кокс қо­қым­да­рын кө­тер­гіш
еден­де, ти­егіш те­ре­зе­лер­де, жаб­дық­тар­да
көл­де­нең, тік
XІ­ІІб
50
64
үй­ін­ді­лер кө­тер­гіш­тің ре­льстік жол­да­ры
ре­льстің ба­сын­да
көл­де­нең
XІІ
5
65
дом­на пе­ші­нің ти­егіш жабды­ғы
жаб­дық­тар­да
тік
XІ
10
66
құю аула­ның жұ­мыс ала­ңы, шой­ын мен қож аға­тын аудан
шой­ын неме­се қож­дың на­уа­сын­да, тас­па­да
көл­де­нең, тік
VІІ
200
40
20
67
шой­ын және қож та­си­тын жол­дар, ша­ру­а­шы­лық жо­лы
жол­дар­да, аула шах­та­ла­ры­ның астын­да
көл­де­нең
X
30
68
үр­ле­гіш аумақ
үр­ле­гіш­те
тік
VІ
150
60
20
69
пеш жа­ны­нан өте­тін жол­дар және пеш ал­дын­да­ғы алаң
еден­де
көл­де­нең
-
50
70
ауа қы­здыр­ғы­штар, элек­тр­лі сүз­гіш­тер­дің, лифт шах­та­сы­ның үй-жай­ла­ры
ар­қа­уда, еден­де, ба­ғыт­та­у­шы­лар­да
көл­де­нең, тік
VІ­ІІб
50
71
лифт ка­би­на­сы
еден­де
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
72
пе­шпен, ауа қы­здыр­ғы­штар­мен жұ­мыс іс­теу іш­кі алаң­да­ры, бас­пал­дақ­тар
еден­де
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
73
жұ­мыс іс­те­у­ге ар­нал­ған сырт­қы алаң­дар
алаң­дар­да және бас­пал­дақ­тар­да
көл­де­нең
XІ­ІІ
2
74
шө­міш­тер­ге ар­на­лып қой­ы­ла­тын жол­дар
еден­де, ре­льстің ба­сын­да
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
75
шой­ын­ды ма­ши­на­лар­мен та­ра­тып құю ор­ны
құй­ғы­шпен
көл­де­нең
VІІ
200
76
кон­вей­ер жа­ны­нан өте­тін жер
еден­де
көл­де­нең
-
50
77
та­ра­тып құю ма­ши­на­сын іс­ке қо­са­тын стан­са
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
78
әк сү­тін дай­ын­дай­тын үй-жай
еден­де
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
79
қож шө­міш­те­рін бүр­ку­ге ар­нал­ған қон­дыр­ғы
шө­міш­тің тү­бін­де
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
80
шой­ын құй­ма­ла­ры­ның қой­ма­сы
еден­де
көл­де­нең
-
50
81
шө­міш­тер­ді жөн­де­уден өт­кі­зе­тін және жы­лыт­қы­штар ала­ңы
шө­міш­тің тү­бін­де және қа­быр­ға­ла­рын­да
шө­міш­ті жөн­де­уден өт­кі­зе­тін жа­зық­тық­та
VІ­І­Іа
75
Фер­ро­қо­рыт­па­лар өн­ді­рі­сі
82
ши­кі құ­рам­ның, кен­нің және қож­да­ма­ның жа­бық қой­ма­ла­ры, қо­с­па­ны до­за­лай­тын үй-жай
"кен­ді және ма­те­ри­ал­дар­ды ме­ха­ни­ка­лық жол­мен өң­деу" бө­лі­мін қа­ра­ңыз
83
пеш­тің жұ­мыс алаң­да­ры, фер­ро қо­рыт­па­лар­ды ағы­за­тын және түй­ір­шік­тей­тін, пе­ко­қо­рыт­па­ны құ­я­тын орын
VІІ
200
84
шө­міш­ті та­зар­та­тын және жөн­дей­тін орын
VІ
150
60
20
85
ара­ла­стыр­ғы­штар
VІ­І­Іа
75
60
20
86
элек­трод­тар­ды ұзар­ту ала­ңы
VІ
150
60
20
87
прес­стер:
жо­ғар­ғы алаң­ша
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
60
20
88
эле­ва­тор­лар, ар­ба­лар, ло­т­ка­лар
Мас­са­ны ти­еу ор­ны, ло­т­ка­лар­да пы­шақ­тар­да
көл­де­нең
VІ
150
60
20
89
қай­шы­лар, пы­шақ­тар
тік
Vб
150
40
20
90
то­ңа­зыт­қы­штар­дың роль­ган­гі­ле­рі
VІ
150
40
20
91
пеш­тер­дің ара­сы­нан өте­тін жол­дар, гра­фит­тен­ді­ру бө­лім­ше­сін­де ти­ей­тін орын
VІ­І­Іа
75
60
20
92
ұштық ара­лар, элек­трод­тар­ды өң­де­у­ге ар­нал­ған жо­ну және қыр­нау ста­н­ок­та­ры
Vб
150
40
20
93
ба­қы­ла­у­шы үстел­дер, та­ра­зы­лар, қо­рап­тау ор­ны
Vб
Vв
150
150
40
40
20
20
94
өте­тін жол­дар
-
50
Алю­мо­тер­ми­я­лық цех­тар
95
күй­ді­ру пеш­те­рі­нің тө­мен­гі 2-ші жұ­мыс және 3-ші алаң­да­ры, қа­рау те­ре­зе­ле­рі, бұ­ран­да­лар
VІ­І­Іа
75
60
20
96
ста­кан­дар­ды қа­нық­па­лар­мен тол­ты­ру ара­лық­та­ры, пеш­тік емес бал­қыт­па­лар­дың ошақ­та­ры
VІ
150
60
20
97
су­мен іс­тей­тін то­ңа­зыт­қы­штар
VІ­І­Іа
75
60
20
98
сұ­рып­та­у­ға ар­нал­ған үстел­дер
ІVв
200
40
20
99
қай­та өл­шеу қо­рап­тау ор­ны
Vб
150
40
20
Бо­лат­қо­ры­ту өн­ді­рі­сі
Кон­вер­тер­лік цех­та­ры
100
мик­сер: шө­міш­тер­ді жөн­деу ор­ны, қож ағы­за­тын және ме­тал­ды алып шы­ғау ор­ны, құй­ып тар­та­ту бө­лім­ше­сі
шө­міш­те және мик­сер­дің қы­л­та­сын­да, цап­фа­да, еден­де
тік, көл­де­нең
VІІ
200
40
20
101
кон­вер­тер­дің құ­я­тын және ағы­за­тын қы­л­та­сы
VІІ
200
40
20
102
үр­ле­гіш аумақ
VІ
150
60
20
103
шө­міш­ті жөн­де­у­ге дай­ын­дай­тын орын
VІб
150
40
20
104
га­з­дан та­за­ла­удың ай­нал­ма­лы цик­лы­ның суын тұн­ды­ру­ға ар­нал­ған қон­дыр­ғы
VІ­І­Іа
75
105
өте­тін жер­лер
-
50
Электр­мен бо­лат қо­ры­та­тын цех­тар
106
пеш ал­ды алаң­да­ры, пеш­тің ти­е­у­ші те­ре­зе­ле­рі, қож­ды шы­ға­ру­ға ар­нал­ған қо­рап­тар мен на­у­а­лар
VІІ
200
40
20
107
құй­ма­қа­лып­қа ар­нал­ған ақыр­лар
VІ
150
60
20
108
өте­тін жол­дар
-
50
109
бо­лат­ты үз­дік­сіз та­ра­тып құ­я­тын қон­дыр­ғы:
110
ара­лық шө­міш, түй­ір­шік­те­гіш­тің үсті, ро­лик­ті клет­тер, құй­ма­лар­ды ке­се­тін аумақ­тар
шө­міш­тің қақ­па­ғын­да, ме­тал­да, ро­лик­те
көл­де­нең, тік
VІІ
200
40
20
111
алаң еде­ні, түй­ір­шік­те­гіш және сал­қын­да­ту ау­ма­ғы, іс­ке қо­су ала­ңы
еден­де, түй­ір­шік­те­гіш қа­быр­ға­сын­да және ро­лик­тер­де, жаб­дық­тар­да
-/-
VІ­ІІб
50
112
ауда­ры­стыр­ғыш (до­ма­лат­қыш)
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
60
20
113
құй­ма­лар­ды қа­бат­тап жи­най­тын орын
VІ­І­Іа
75
60
20
Про­кат (илек) өн­ді­рі­сі. Ыстық про­кат­тау (илек­теу) цех­та­ры
114
қы­здыр­ғыш құ­дық­тар: құ­дық­тар­дың үсті, тү­т­ін­дік кла­пан­дар, ре­ку­пе­ра­тор­лар­дың те­пе-тең­дік­ті ұстау құ­рал­да­ры, от­тық­тар­дың дрос­сель­де­рі және бас­қа­лар
қақ­пақ­тар­да,
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
-/-
VІІ
VІ­ІІб
200
50
40
20
115
жел­дет­кіш­тер үй-жай­ла­ры
VІ­І­Іа
75
60
20
116
өте­тін жер­лер, жү­ре­тін алаң­дар, қож­дық дә­л­із­дер, қож­ды тү­сі­ре­тін және жи­най­тын орын­дар
-
50
117
әді­стік пеш­тер: бү­рік­кіш­тер­ді итер­гіш­тер
ме­талл дең­гей­ін­де, еден­де,
көл­де­нең
VІ
150
60
20
118
ти­еу және тү­сі­ру те­ре­зе­ле­рі
пеш­тің қа­быр­ға­сын­да,
тік
VІІ
200
40
20
119
кү­лал­ғы­штар және от­тық ал­дын­да­ғы ке­ңі­стік
еден­де
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
120
ка­ме­ра­лық пеш­тер
VІ
150
60
20
121
өте­тін жол­дар
-
50
122
ар­ба қоз­ға­лы­сы жол­да­ры және құй­ма­лар­ды ти­ей­тін және тү­сі­ре­тін орын­дар
ро­лик­тер­де
123
роль­ганг­тер, өзді­гі­нен жа­рық бе­ре­тін ме­тал­дар­ды та­сы­мал­дай­тын транс­пор­тер­лар
вал­ка­лар­да
VІІ
200
40
20
124
клет­тің бі­лік­те­рі
өт­кіз­гіш­тер­де
125
роль­ганг­тер, өзді­гі­нен жа­рық бер­мей­тін ме­тал­дар­ды та­сы­мал­дай­тын транс­пор­тер­лар;
ро­лик­тер­де
VІ­І­Іа
75
60
20
126
қы­сым­дай­тын, дай­ын­дай­тын, сорт­тал­ған, жу­ан және ор­та­ша жай­ма­лы стан­дар
қы­сым­да­ғыш құ­рал­дар­дың ци­фер­бла­тын­да
ІVб
200
500
150
40
20
127
ыстық про­кат­ты (илек­ті) үз­дік­сіз жай­ма­лы стан­дар
қы­сым­да­ғыш құ­рал­дар­дың ци­фер­бла­тын­да
Vб
150
200
150
40
20
128
тер­бе­ле­тін үстел­дер, қи­сай­ту­шы­лар, ба­қы­ла­у­шы­лар, іл­гек тү­зу­ші­лер, қақ­та­у­шы­лар­дың жұ­мыс аумақ­та­ры
бас­қа­ру по­сты­ла­ры жа­ғы­нан жаб­дық­тар­да
VІІ
200
40
20
129
ста­н­ок­тар­ды іс­ке қо­са­тын жаб­дық­тар және олар­дың жа­ны­на өте­тін жол­дар
еден­де жаб­дық­тар­да
VІ­І­Іа
75
60
20
130
үз­дік­сіз жай­ма­лық стан­дар­дың ора­ғы­шта­ры, то­ңа­зыт­қы­штар
тас­па­ны ти­ей­тін аумақ­та, сө­ре­лер­де
VІІ
200
40
20
131
ыстық­тай кес­кіш­тің қай­шы­ла­ры, ара­сы және прес­сте­рі: Ке­су ау­ма­ғы
ме­тал­да
VІІ
200
40
20
132
өл­ше­гіш шка­ла­лар
шка­ла­да
Vб
150
40
20
133
суық­тай кес­кіш­тің қай­шы­ла­ры, ара­сы және прес­сте­рі: Ке­су ау­ма­ғы
ме­тал­да
көл­де­нең
Vв
150
40
20
134
өл­ше­гіш шка­ла­лар
шка­ла­да
тік
Vб
150
135
тү­зет­кіш ма­ши­на­лар
ме­тал­дың са­па­сы­на ба­қы­лау жүр­гі­зе­тін жа­ғы­нан ро­лик­тің үст­ін­де
VІ
150
60
20
136
сы­ды­ра­тын ма­ши­на­лар
құй­ма­ның сы­ды­ру ау­ма­ғын­да
VІІ
200
40
20
137
таң­ба­ны те­ре­тін орын
жұ­мыс іс­тей­тін бет­те
Vб
150
40
20
138
ме­тал­ға таң­ба қо­я­тын орын
ме­тал­да
VІ
150
60
20
139
ме­тал­ды өң­деу орын­да­ры (пнев-мок­ес­кіш, от­пен және қы­рып та­за­лау, жай­ма­лар­ды бел­гі­леу және таң­ба қою)
ме­тал­да
ІІІб
300
1000
150
40
15
140
жай­ма­лар­ға және илек­тен­ген ме­тал­ға ба­қы­лау жүр­гі­зу орын­да­ры
бе­т­ін­де
ІІб
3000
20
20/10
141
ұшта­ры­ның транс­пор­тер­ле­рі
транс­пор­тер­де
VІ
150
60
20
142
дай­ын өнім­дер­дің қой­ма­сы, қо­рап­қа са­лу орын­да­ры
еден­де
VІ
150
60
20
143
жо­ну және бұр­ғы­лап те­су ста­н­ок­та­ры
өң­деу ау­ма­ғын­да, лим­ба­да, бас­қа­ру тұт­қа­сын­да
ІVб
200
40
20
144
электр қоз­ғалт­қы­штар бі­лік­те­рі­нің қой­ма­сы
еден­де
көл­де­нең
VІ
150
60
20
Жай­ма­ны суық­тай илек­теу цехы
145
орам­дар­ды күй­ді­ру бө­лім­ше­сіне бе­ре­тін транс­пор­тер­лер
жаб­дық­тар­да
VІ
150
60
20
146
жи­нау орын­да­ры
еден­де
20
147
үз­дік­сіз күй­ді­ру аг­ре­гат­та­ры: түй­іс­кен жер­ді дәне­кер­лей­тін, тас­па­лар­ды ті­ге­тін ма­ши­на­лар, тас­па­лар­ды күй­ді­ру са­па­сын тек­се­ре­тін орын;
тас­па­ның, дәне­кер­лен­ген же­рі­нің дең­гей­ін­де, тіккен же­рін­де, тас­па­да
Vа
200
40
20
148
аг­ре­гат­тың бас­қа да жаб­дық­та­ры
бү­кіл аг­ре­гат бой­ын­ша тас­па­ның дең­гей­ін­де
VІ
150
60
20
149
ме­талл қал­дық­та­рын жи­най­тын шұң­қыр
қо­ра­бын­да
VІ­І­Іа
75
60
20
150
щет­ка­лар­ды жи­нау ор­ны, ері­т­ін­ді бө­лім­ше­сі
еден­де, жаб­дық­та, алаң­дар­да
151
стан жаб­дық­та­рын жи­нау ор­ны
еден­де
152
ті­рек­тер­ді жи­нау ма­ши­на­ла­ры
стан­дар­да
VІ
150
60
20
153
па­кет­тер­ді жи­нау ор­ны
еден­де
154
қал­пақ­ты пеш­тер бө­лім­ше­сі
еден­де
155
илек­тік стан­дар:
тар­қа­ту­шы­лар
Клет­тер
стан
жаб­дық­та­ры
орам­да
бі­лік­те
жаб­дық­тар­да
тік
тік
көл­де­нең
Vа
ІVв
VІ
200
200
150
40
40
60
20
20
20
156
өте­тін жол­дар
еден­де
көл­де­нең
50
157
май жер­тө­ле­ле­рі
еден­де, ас­пап­тар­да, ти­ек­тер­де
VІ­І­Іа
75
60
20
158
бі­лік­тер­ді те­гі­стеу ста­н­ок­та­ры
өң­деу бе­т­ін­де
ІІв
2000
200
20
10
159
тас­па­ның ұзы­на бой­ы­мен ке­се­тін аг­ре­гат: дис­кі­лі пы­шақ­тар аг­ре­гат­тың бас­қа жаб­дық­та­ры
пы­шақ­тар­да жаб­дық­тар­да
ІVв
VІ
200
150
40
60
20
20
160
ме­талл ке­сік­те­ріне ар­нал­ған қо­рап­та­ры бар шұң­қыр­лар
қо­ра­бын­да
VІ­І­Іа
75
60
20
161
жо­лақ­ты көл­де­нең өл­шеп ке­се­тін аг­ре­гат­тар: жай­ма­лар­ды па­кет­ке те­ре­тін үстел­дер, та­зар­ту құ­рал­да­ры
үстел­де, ци­фер­блат­та
көл­де­нең, тік
Vб
150
40
20
162
жай­ма­лар­ды қор­ғау үшін жа­бын­ды­лау аг­ре­гат­та­ры:
жай­ма­лар­да жай­ма дең­гей­ін­де
163
жа­бын­ды­лан­ған жай­ма­лар­ды қа­рай­тын орын
көл­де­нең
Vб
150
40
20
164
аг­ре­гат жаб­дық­та­ры
VІ
150
40
20
165
жо­лақ­ты үз­дік­сіз күй­ді­ру аг­ре­гат­та­ры:
тас­па­да
166
тас­па­ның бе­тін қа­рай­тын аумақ
тас­па­ның дең­гей­ін­де
тік көл­де­нең
ІVа
VІ
300
150
40
60
20
20
167
ме­тал­ды хи­ми­я­лық және элек­тр­лік жол­мен та­зар­та­тын қон­дыр­ғы, жо­ғар­ғы алаң
жаб­дық­тар­да бұ­ран­да­да
тік
VІ­І­Іа
75
60
20
168
сол си­яқ­ты тө­мен­гі ала­ңы
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
50
169
жи­нақ­та­ғыш ро­лик­тер­дің жо­ғар­ғы ала­ңы
тас­па­да, қа­рай­тын аумақ­та
VІ­ІІб
170
жи­нақ­та­ғы­штар
жаб­дық­тар­да
тік,
көл­де­нең
Vб
VІа
150
150
40
40
20
20
171
мұ­на­ра­лық пеш­тер­дің тө­мен­гі және жо­ғар­ғы іс­ке қо­са­тын ро­лик­те­рі­нің алаң­да­ры. пеш­тің астын­да­ғы үй-жай­лар, ор­та­да­ғы алаң­дар
еден­де
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
172
жай­ма­ны тальк­пен жа­ба­тын ма­ши­на­лар, жа­бын­дай­тын ка­ме­ра­ның кі­ру есі­гі
те­сік­те
тік
Vв
150
40
20
173
жа­бын­дал­ған жай­ма­ны па­кет­ке жи­нақ­тай­тын үй-жай­лар. тальк­ті ти­ей­тін бун­кер­лер
ва­го­нет­ка­да бун­кер­лер­де алаң­дар­да
VІ
150
60
20
174
тас­па­ны үз­дік­сіз элек­тро­оқ­ша­у­лау және жа­бынды­мен қор­ғау аг­ре­гат­та­ры:
тас­па­да­ның дәне­кер­леу ор­нын­да
тас­па­да
көл­де­нең
Vа
200
40
20
175
түй­і­се­тін жер­ді дәне­кер­лей­тін ма­ши­на­лар
тас­па дең­гей­ін­де
көл­де­нең
ІVа
300
40
20
176
тас­па­ны жа­бын­дау са­па­сын қа­рай­тын орын, іл­гек­ті шұң­қыр­лар аг­ре­гат­тың бас­қа да жаб­дық­та­ры
көл­де­нең
VІ
150
60
20
177
жай­ма­ны ба­қы­лай­тын үстел­дер
үстел­дер­де
ІІа
4000
400
20
20/10
178
жай­ма­ны қо­рап­қа са­ла­тын орын
еден­де
Vв
150
40
20
179
жай­ма­лар па­кет­те­рі­нің қой­ма­ла­ры
еден­де
VІ
150
60
20
180
өте­тін жол­дар
еден­де
50
181
элек­тро­лит­тік қа­лай­ы­лай­тын және мы­ры­штай­тын аг­ре­гат­тар
тар­қат­қы­шта
VІ
150
60
20
182
тар­қат­қы­штар күй­ді­ре­тін, жу­а­тын және бас­қа да ван­на­лар, жуу ма­ши­на­ла­ры
ван­на­да
көл­де­нең
VІ
150
60
20
183
элек­тро­лит­ті жа­бын­дау ван­на­сы
жо­лақ­та
ІVв
200
40
20
184
дай­ын ме­тал­ды ора­ғыш
жо­лақ­та
ІІІв
300
750
150
5
185
сұ­рып­тау үстел­де­рі
үстел­дер­де
ІІг
300
1000
150
20
10
186
қа­ңы­л­тыр­ды қо­рап­қа са­ла­тын орын
үстел­дер­де
VІ
150
60
20
Ақ қа­лай­ы­ны ре­ку­пе­ра­ци­я­лай­тын бө­лім­ше
187
қыш­қыл­дай­тын және элек­тро­л­из­дей­тін ван­на­лар
ван­на­да
VІ
150
188
бас­қа жаб­дық­тар
жаб­дық­та, еден­де
VІ­І­Іа
75
60
20
Құ­быр өн­ді­рі­сі
Құ­быр­ды ыстық­тай илек­тей­тін цех­тар (жік­сіз)
189
дай­ын­да­ма­ны қа­рау үстел­де­рі, ин­спек­ци­я­лық учас­ке­лер
үстел­дер­де,
сө­ре­лер­де
ІІІа
2000
200
40
20/15
190
дай­ын­да­ма­ны жөн­деу орын­да­ры
үстел­дер­де,
еден­де
ІІІа
300
750
150
40
20/15
191
прес­стер, қай­шы­лар, ара­лар
ме­тал­да, ке­су ау­ма­ғын­да
VІ
200**
60
20
192
ав­то­ген­мен ке­се­тін орын­дар, пеш­ке ти­е­у­ге, ме­тал­ды ау­на­ту­ға ар­нал­ған те­ре­зе­лер, ме­тал­ды пеш­тер­ден лақ­тыр­ғыш, тігін стан­да­ры­на шы­ға­тын жақ­тар, про­кат ста­ны­ның ро­лан­гі­ле­рі, дәне­кер­леу ма­ши­на­ла­ры
пеш қа­быр ға­сын­да, пеш роль­га­ні­сі­нің дең­гей­ін­де, тігін­де­у­ші құ­бы­ри­лек­теу стан­да­ры­ның роль­гі­сін­де
көл­де­нең
VІІ
200
40
20
193
пеш­тер­ді тол­ты­ру алаң­да­ры, ше­бер­лік және ас­па­лы құ­рал­дар­дың жү­кар­ба­сы, дай­ын­да­ма­ға ар­нал­ған қал­та­лар, құ­быр­лар­ды ор­на­ла­сты­ра­тын құ­рал, құ­быр­лар­ды үр­ле­у­ге ар­нал­ған ста­н­ок­тар
алаң­да, жү­кар­ба­да, ме­тал­да, сө­ре­лер­де, жаб­дық­тар­да
VІ
150
60
20
194
тігін стан­да­ры, сы­ды­рып өң­деу ста­н­ок­та­ры, ин­дук­ци­я­лық қы­зды­ру ас­пап­та­ры
пу­ан­сон­да, жон­ғы­штар­да, бі­лік­тер­де, ас­пап­тар­да
VІб
150
40
20
195
құ­быр­ды илек­теу стан­да­ры
бі­ліктр­де
-
ІІІг
200
400
150
40
15
196
өзек­тер қой­ма­сы
еден­де
20
197
құ­быр ке­су­ші ста­н­ок­тар
ара­да
ІІв
2000
200
40
10
198
қы­су, жу­ан және ор­та­ша жай­ма­лар­ды дай­ын­дау стан­да­ры
ци­фер­блат­та
ІІІв
300
40
20
199
тү­зе­ту ма­ши­на­ла­ры
ме­тал­ды тү­зе­ту са­па­сын ба­қы­лай­тын жақ­тың доң­ға­лақ­та­рын­да
VІ
200**
60
20
200
суық­тай ке­су қай­шы­ла­ры, ара­ла­ры, прес­сте­рі
ме­тал­да
VІ
200**
60
20
201
ме­тал­ды өң­деу, бел­гі­леу және таң­ба қою орын­да­ры
ме­тал­да
ІІІб
300
1000
150
40
20/15
202
жай­ма­лар­ды және ме­тал­ды илек­те­уді ба­қы­лау орын­да­ры
тек­се­рі­ле­тін бет­те
ІІб
3000
300
20
20
203
жо­ну және бұр­ғы­лап те­су ста­н­ок­та­ры
шам­дар­да, тұт­қа­лар­да, түй­ме­лер­де
ІVб
200
40
20
Жай­ма ме­тал­дар­дан жа­сал­ған үл­кен диа­метр­лі (250 мм ар­тық) құ­быр­лар­ды дәне­кер­леу цех­та­ры
204
жай­ма­тө­се­у­ші­лер, жай­ма­лар­ды тө­сеу орын­да­ры
еден­де
VІ
150
60
20
205
жай­ма­лар­ды таң­ба­лау, жай­ма­лар­ды және оның жі­гі­нің са­па­сын тек­се­ру орын­да­ры, ин­спек­ци­я­лық тор
роль­га­ні­де, жік­те, құ­быр­да
ІІІа
2000
200
40
15
206
тү­зеу ма­ши­на­ла­ры, жи­ек­жо­ну ста­н­ок­та­ры, план­ка­лар­ды сыр­ты­нан дәне­кер­ле­у­ге және ері­тіп дәне­кер­ле­у­ге ар­нал­ған үстел­дер, іш­тен дәне­кер­ле­у­ге ар­нал­ған үстел­дер
мо­но­метр шка­ла­ла­рын­да, кес­кіштр­де, ас­пап­тар­дың шка­ла­сын­да, дәне­кер­леу ап­па­рат­та­ры­ның ұшын­да, құ­быр­дың іш­кі бе­т­ін­де
ІVв
200
40
20
207
тү­зе­ту ма­ши­на­ла­ры
қы­су құ­рал­да­ры­ның ци­фер­бла­тын­да
ІІІг
200
400
150
40
20/15
208
қай­шы­лар
пы­шақ­тар­да
VІ
200**
209
жи­ек игіш стан­дар
жай­ма­да
Vб
150
210
дай­ын­да­ма­ны бе­ру ме­ха­низмде­рі, кө­тер­гіш роль­ганг­тер, гид­рав­ли­ка­лық пресс
дай­ын­да­ма­да
Vв
150
211
сырт­тан және іш­тен дәне­кер­леу үстел­де­рі
жік­те
VІІ
200
40
20
212
құ­быр­ке­су және гра­то­тү­сі­ру ста­н­ок­та­ры, құ­быр­лар­ды ин­спек­ци­я­лық тор­да ке­се­тін орын­дар
құ­быр ке­су ау­ма­ғын­да
ІІІв
300
750
150
40
15
Дәне­кер­леу құ­быр­ла­ры­ның (диа­мет­рі 250 мм кем) цех­та­ры
213
құ­быр­ды сы­нақ­тан өт­кі­зу гид­ро­пре­сі­нің тас­па­сын тү­зеу ма­ши­на­ла­ры
тас­па­ны іс­ке қо­са­тын орын­да, құ­быр­да
көл­де­нең
Vа
200
214
дис­кі­лі қай­шы­лар
қай­шы­лар­да
VІ
200**
215
тар­қат­қы­штар, дәне­кер­леу ма­ши­на­ла­ры, ман­жет өн­ді­ру же­ле­ле­рі
тас­па­ны қо­су орын­да­рын­да, сым­дар, опе­ра­тор ор­на­лас­қан орын­да
Vб
150
40
20
Құ­быр­ды суық­тай илек­теу және со­зу цех­та­ры
216
құ­быр­ды суық­тай илек­теу және со­зу стан­да­ры, құ­быр ке­су ста­н­ок­та­ры, дис­кі­лі ара­лар
бі­лік­тер­де, со­зу іл­ді­рік­те­рі­нің ұшын­да, ара­лар­да
ІVб
200
40
20
217
ұр­шық­ты, бі­лік­ті тү­зе­ту стан­да­ры
ұр­шық­тар­да, бі­лік­тер­де
Vб
150
40
20
218
ин­спек­ци­я­лық үстел­дер
үстел­дер­де
ІІв
2000
200
20
10
219
бел­гі қою үстел­де­рі
үстел­дер­де
ІІІб
300
1000
150
40
15
Құй­ма құ­быр­лар цехы
220
қа­лып­тық қо­с­па­лар­ды дай­ын­да­у­ға ар­нал­ған ап­па­рат­тар, өзек­тер­ді (дің­гек­тер­ді) ма­ши­на­мен қа­лып­тау ор­ны, түй­ір­шік­те­гіш­тер­ді жи­нау учас­ке­сі
жаб­дық­тар­да
Vв
150
40
20
221
қо­с­па­ны бе­ру және та­ра­ту кон­вей­ер­ле­рі, кеп­ті­ру пеш­те­рі, ван­на­ны за­лал­сыздан­ды­ру үшін жу­у­ға, бей­та­рап­тан­ды­ру­ға, құ­быр­ды хром­да­у­ға ар­нал­ған ка­би­на­лар
тас­па­да, кеп­ті­ру фрон­тын­да, ван­на­да
VІ­І­Іа
75
60
20
222
өзек­тер­ді қол­мен қа­лып­тау орын­да­ры
үстел­дер­де
көл­де­нең
Vа
200
40
20
223
құй­ып тұ­ру­шы бө­лім­ше­де­гі кри­стал­да­ғы­шта­рын жо­ғар­ғы жа­ғы, құ­быр­ды ай­нал­ма­лы ор­та­да құю бө­лім­ше­сін­де­гі из­лож­ни­ца­ның кор­пу­сы
құю ау­ма­ғын­да, ме­тал­да
көл­де­нең
VІІ
200
40
20
224
жік­те­у­ші­лер, құ­быр­ды үр­ле­у­ге ар­нал­ған ста­н­ок­тар, күй­ді­ру ван­на­ла­ры
үстел­де, жаб­дық­тар­да, бі­лік­тер­де
көл­де­нең
VІ
150
60
20
225
роль­ганг­тер, құ­быр­лар­ды ас­фальт­тау бө­лім­ше­сі
роль­ганг­те, еден­де
көл­де­нең
VІ
200**
60
20
226
ин­спек­ци­я­лау учас­ке­ле­рі
сө­ре­лер­де
көл­де­нең
ІІІа
2000
200
40
15
227
қал­қан­дар­ға ор­на­ла­сты­ры­л­ған ап­па­рат­тар
ас­пап­тар­да
ас­пап­тар ор­на­лас­қан жер­де
ІVг
150
40
20
Құ­быр илек­теу жаб­дық­та­рын дай­ын­дау және жөн­деу ше­бер­ха­на­ла­ры
228
әр­леу, жо­ну, жы­л­ты­ра­ту ста­н­ок­та­ры
өң­де­ле­тін бет­те
өң­деу ау­ма­ғын­да
ІІг
1000
150
20
10
Ме­тиз өн­ді­рі­сі, сым өн­ді­ру
229
сым­ды ауық-ауық күй­ді­ру­ге ар­нал­ған күй­ді­ру бө­лім­ше­сі
еден­нен 0,8 м би­ік­тікте, ван­на­да
көл­де­нең
VІ
200**
60
20
230
орам­да­ғы сым­дар­ды ке­зең­мен күй­ді­ру бө­лім­ше­сі, шах­та­лық, ша­тыр­лы пеш­тер, диа­мет­рі 1,6 мм ар­тық сым­дар­ды үз­дік­сіз қы­зды­ру ар­қы­лы өң­де­уден өт­кі­зе­тін аг­ре­гат­тар, ке­зең­мен жа­бын­ды­лау бө­лім­ше­сі, сым­дар­ды өң­деу бө­лім­ше­сін­де­гі тү­зеу-ке­су ста­н­ок­та­ры
еден­нен 0,8 м би­ік­тікте, сым дең­гей­ін­де, ван­на­да, аста­у­лар­да
көл­де­нең
Vб
150
40
20
231
диа­мет­рі 0,4 мм-ден 1,6 мм-ге дей­ін­гі сым­дар­ды үз­дік­сіз қы­зды­ру ар­қы­лы өң­дей­тін және күй­ді­ре­тін аг­ре­гат­тар
аг­ре­гат­тар­да, сым дең­гей­ін­де
көл­де­нең
ІVб
200
40
20
232
сол си­яқ­ты диа­мет­рі 0,4 мм-ден кем сым­дар­ды
аг­ре­гат­тар­да, сым дең­гей­ін­де
көл­де­нең
ІІб
3000
300
20
20/10
233
диа­мет­рі 0,5 мм–ден ар­тық сым­дар­ды жез­деу, мы­ры­штау, мыстау, қа­лай­ы­лау аг­ре­гат­та­ры
аг­ре­гат­тар­да, сым­ның дең­гей­ін­де
көл­де­нең
ІVб
200
40
20
234
сол си­яқ­ты диа­мет­рі 0,5 мм–ден кем сым­дар­ды
аг­ре­гат­тар­да, сым­ның дең­гей­ін­де
көл­де­нең
ІІб
2000
200
20
20/10
235
ірі және ор­та­ша со­за­тын со­зу стан­да­ры, еге­у­құм­ды (на­ждак­ты) ста­н­ок­тар
фи­льер­лер­де, шең­бер­де
тік, көл­де­нең
Vв
150
40
20
236
ста­ци­о­нар­лы дәне­кер­ле­у­ші ап­па­рат­тар
жі­гін­де
көл­де­нең
Vб
150
40
20
237
жі­ңіш­ке со­за­тын со­зу ста­н­ок­та­ры, еге­у­құм­ды (на­ждак­ты) ста­н­ок­тар
жі­гін­де, шең­бер­де
көл­де­нең
ІVв
200
40
20
238
ста­ци­о­нар­лы дәне­кер­ле­у­ші ап­па­рат­тар, орай­тын ста­н­ок­тар
жі­гін­де, сым дең­гей­ін­де
көл­де­нең
ІVб
200
40
20
239
жі­ңіш­ке со­за­тын со­зу ста­н­ок­та­ры, еге­у­құм­ды (на­ждак­ты) ста­н­ок­тар, орау ста­н­ок­та­ры
фи­льер­де, шең­бер­де, сым дең­гей­ін­де
тік, көл­де­нең
ІІІв
300
750
150
40
20/15
240
өте жұ­қа со­за­тын со­зу стан­да­ры
фи­льер­де
тік
ІІв
2000
200
20
10
241
орау ста­н­ок­та­ры
сым дең­гей­ін­де
көл­де­нең
ІІб
-
3000
300
20
10
242
мик­ро­жі­ңіш­ке созуға ар­нал­ған со­зу ма­ши­на­ла­ры
фи­льер­де
тік
Ів
-
2500
250
20
10
243
жі­ңіш­ке сым­дар­ды қы­зды­ру ар­қы­лы өң­дей­тін, электр­мен жы­л­ты­ра­та­тын аг­ре­гат­тар, қай­та орау, сұ­рып­тау, қо­рап­қа са­лу үстел­де­рі
сым дең­гей­ін­де
көл­де­нең
Іб
-
4000
400
20
10
244
сым­дар­ды ба­қы­ла­удан өт­кі­зу бө­лім­ше­сі
үстел­дер­де
-/-
ІІв
-
2000
200
20
10
245
сым­дар­ды әр­леу бө­лім­ше­ле­рін­де­гі әр­леу, жы­л­ты­ра­ту ста­н­ок­та­ры
өң­де­ле­тін бет­тер­де
-/-
ІІІб
300
1000
150
40
15
Ка­нат және ме­тал­ло­корд өн­ді­ру
246
ора­у­шы ста­н­ок­тар, ка­нат (ар­қан) және шүй­ке ши­ра­ту­шы ма­ши­на­лар ка­нат­тар­дың (ар­қан­дар­дың) диа­мет­рі - 10 мм ар­тық)
сым дең­гей­ін­де, ка­туш­ка­лар­да, ро­тар­лар­да, плаш­ко ұста­ғы­шта
көл­де­нең
ІVб
200
40
20
247
сол си­яқ­ты диа­мет­рі 10 мм кем ка­нат­тар үшін
-/-
-/-
ІІІб
300
1000
150
40
20/15
248
дис­кі­лі пы­шақ­тар
ке­се­тін дис­кі­лер­де
-/-
VІ
200**
60
20
Сым­нан жа­сал­ған тор­лар өн­ді­ру
То­қы­л­ған тор цех­та­ры
249
қай­та орау ма­ши­на­ла­ры, негіз­дер­ді (ос­но­ва) ора­у­ға ар­нал­ған стан­са­лар, тор­лар­ды ба­қы­лау орын­да­ры
сым дең­гей­ін­де, ба­ра­бан­да, га­ле­во және бер­до­лар­да, тор­да
көл­де­нең
ІІв
-
2000
200
40
10
250
сол си­яқ­ты, ауыр тор­лар­ға ар­нал­ған
-/-
-/-
ІІІв
300
750
150
40
15
251
қо­рап­қа са­лу алаң­да­ры
еден­нен 0,8 м би­ік­тікте
-/-
VІ
300
750
150
40
15
Ауыр тор­лар цех­та­ры
252
негіз­ді ора­у­ға ар­нал­ған ста­н­ок­тар (диа­мет­рі 2 мм ар­тық), жа­рық­шақ­тар­ға ар­нал­ған май­да тор­лар­ды жи­нау үстел­де­рі
ба­ра­бан­да, үстел­де
көл­де­нең
Vб
150
40
20
253
пресс-ав­то­мат­тар, ста­н­ок­тар: сым­дар­ды бү­дір­лен­ді­ру, ка­ни­лир­лен­ген май­да тор­лар­ды то­қу ста­н­ок­та­ры, ию, ке­су, өру ав­то­мат­та­ры, жар­ты­лай ав­то­мат­та­ры, ба­қы­лау үстел­де­рі
мат­ри­ца­да, тор­лар­да, үстел­дер­де, шнек­тер­де, іл­дір­гі­лер­де
-/-
ІVб
200
40
20
Бе­кі­ту бұй­ым­да­рын өн­ді­ру
254
суық­тай және ыстық­тай шы­ға­ру­шы пре­стеу бө­лім­ше­сі
ста­н­ок­тар­да, сым­да, еден­нен 0,8 м би­ік­тікте
көл­де­нең
ІVб
200
40
20
255
же­ке кон­сер­ва­ци­я­лау, орау, қо­рап­тау бө­лім­ше­сі
бұй­ым­дар­да
көл­де­нең
Vб
150
40
20
256
ком­по­нент­тер­ді ал­дын ала өң­деу учас­ке­ле­рі, жү­гірт­кі­лер­ді ара­ла­сты­ру бө­лім­ше­ле­рі сұй­ық әй­нек дай­ын­дау бө­лім­ше­сі­нің жұ­мыс іс­теу алаң­да­ры, фер­ро­қо­рыт­па­ла­рын өң­деу орын­да­ры, ди­ір­мен­дер, клас­си­фи­ка­тор­лар, елеу, кеп­ті­ру жаб­дық­та­ры
еден­де, жаб­дық­тар­да, еден­нен 0,8 м би­ік­тікте
көл­де­нең
VІ
150
60
20
257
ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған та­ра­зы­лар алаң­да­ры, прес­стер­ді мас­са­мен, бри­кет­пен, сым­дар­мен тол­ты­ру орын­да­ры, элек­трод­тар­ды қо­рап­қа са­лу орын­да­ры
жаб­дық­тар­да ци­лин­др­лер­де және бри­кет­тер­де, үстел­дер­де
көл­де­нең
Vб
150
40
20
258
ком­по­нент­тер­ді та­сы­мал­да­ғы­штар, се­па­ра­тор­лар, жел­дет­кіш­тер, сүз­гі­лер үй-жай­ла­ры
тас­па­да, еден­де
көл­де­нең
VІ­ІІб
50
259
ұштар­ды май­лау және та­зар­ту са­па­сын ба­қы­лау орын­да­ры, пеш­тер­ді тол­ты­ру, элек­трод­тар­ды бу­нақ­тау ра­ма­сы­на тө­сеу, элек­трод­тар­дың ақа­у­ла­рын анық­тау және сұ­рып­тау үстел­де­рі
та­сы­мал­да­ғы­шта, еден­де, үстел­де
көл­де­нең
ІVб
200
40
20
Суық­тай илек­тел­ген бо­лат тас­па­ла­рын өн­ді­ру
260
ме­талл жо­лақ­та­рын тар­қат­қыш, түй­іс­кен жер­лер­ді дәне­кер­леу ма­ши­на­ла­ры, тас­па­лар­ды суық­тай илек­теу және бап­тау стан­да­ры­ның клет­те­рі, ора­ғы­штар, іс­ке қо­су және бас­қа қо­сым­ша ме­ха­низмдер, тас­па тү­зеу ма­ши­на­ла­ры, тар­қат­қы­штар, көл­де­нең ке­се­тін қай­шы ора­ғы­шта­ры
жаб­дық­тар­да орам­да, тас­па­да, ба­ра­бан­да
көл­де­нең
ІVб
200
40
20
261
илек­те­у­ші стан­дар­дың қы­сқыш құ­рал­да­ры, тас­па қа­лыңды­ғын өл­шеу ас­пап­та­ры
ци­фер­блат­та, шка­ла­да
ас­пап­тар ор­на­лас­қан жа­зық­тық­та
ІV
150
40
20
262
дис­кі­лі пы­шақ­тар
пы­шақ­тар­да
көл­де­нең
ІІІв
1000
15
263
қап­тал­ды тас­па­лар мен до­ма­лат­қы­штар­ды жан­шу және илек­теу стан­да­ры­ның ора­ғы­шта­ры
ба­ра­бан­да
көл­де­нең
ІVв
200
40
20
264
жи­ек­әр­ле­гіш ста­н­ок­тар, тас­па­ны жы­л­ты­ра­ту аг­ре­гат­та­ры­ның орау құ­рал­да­ры, жұ­мыс клет­те­рі, жан­шу және илек­теу стан­да­ры­ның тү­зет­кіш құ­рал­да­ры
сым­да, тас­па­да
көл­де­нең
ІІІв
300
750
150
40
20/15
265
жы­л­ты­рат­қыш ба­ра­бан­дар мен бі­лік­тер
тас­па дең­гей­ін­де
көл­де­нең
Vб
150
40
20
266
бі­лік­теу, әр­леу ста­н­ок­та­ры, қай­та орау ста­н­ок­та­ры, жа­бын­ды­лау бө­лім­ше­сін­де­гі ТББ үстел­де­рі
өң­де­ле­тін бет­те, ба­ра­бан­да, үстел­де
көл­де­нең
ІІІб
300
1000
150
40
20/15
Тас­па­лы се­ріп­пе­лер өн­ді­ру
267
тас­па­лар­ды ке­су прес­сте­рі, се­ріп­пе­лер­дің ши­ра­ты­лу сәт­те­рін анық­тау жө­нін­де­гі жұ­мыс ор­ны
пы­шақ­тар­да, үстел­дер­де
көл­де­нең
ІІІг
200
40
20
268
еге­у­құм­ды (на­ждак­ты) ста­н­ок­тар, күй­ді­ру және ка­ло­ри­за­ци­я­лау пеш­те­рі жа­нын­да­ғы жұ­мыс орын­да­ры
шең­бер­де, жар­қы­шақ­тар­да және ти­еу люк­те­рін­де
тік, көл­де­нең
Vб
150
40
20
269
те­сік­тер­ді штам­пы­лау, се­ріп­пе ұшта­рын іш­ке қай­ы­ру және жы­л­ты­ра­ту, ке­су, же­лім­деу, рет­теу; сырт­қы ұшта­рын босаң­сы­ту, құ­ра­с­ты­ру, се­ріп­пе­ні ба­қы­лау жұ­мыс орын­да­ры,
үстел­дер­де
көл­де­нең
ІІб
-
3000
300
20
20/10
270
се­ріп­пе­лер­ді қо­рап­қа са­лу жұ­мыс орын­да­ры
-/-
-/-
ІІІв
300
750
150
40
15
Бо­лат­тан жа­сал­ған фа­сон­ды про­филь­дер (қап­тал­дар) өн­ді­ру
271
сы­ды­ру-әр­леу, жо­нып ке­су, қыр­нау (то­карь) ста­н­ок­та­ры, ыстық­тай прес­стеу қон­дыр­ғы­ла­ры
бұй­ым­да, прес­сте, роль­ганг­те, то­ңа­зыт­қы­шта
көл­де­нең
ІVб
200
40
20
272
ыстық­тай илек­теу үстел­де­рі
бі­ліктр­де
тік
ІІІг
200
40
20
Фи­льер өн­ді­ру
273
бе­дер­леу ста­н­ок­та­ры, элек­то­рұш­қын­дау элек­тро­құю, уль­тра­ды­бысты, ме­ха­ни­ка­лық жол­да­ры­мен бұр­ғы­лау қон­дыр­ғы­ла­ры, ал­маз жы­л­ты­рат­қыш ста­н­ок­тар, те­сік­тің үл­гі­сіне, кө­ле­міне оп­ти­ка­лық ба­қы­лау жүр­гі­зе­тін үстел­дер, ине­лер­ді ұшта­у­ға ар­нал­ған ста­н­ок­тар, те­сік­тер­ді әр­ле­у­ге және то­лық дай­ын­да­у­ға ар­нал­ған ста­н­ок­тар, үстел­ге ор­на­ты­л­ған бұр­ғы­лау ста­н­ок­та­ры
бұй­ым­да, үстел­де
көл­де­нең
ІІб
-
3000
300
20
20/10
274
ал­маз­дар­ды іл­дір­гі­лер­ге ны­ғы­зда­у­ға ар­нал­ған жұ­мыс орын­да­ры, іл­дір­гі­ні қы­рып еге­у­ге ар­нал­ған ста­н­ок­тар
үстел­де, өң­деу жүр­гі­зі­ле­тін бет­те
көл­де­нең
ІІІб
300
1000
150
40
20/15
275
со­зу­дың ең аз кү­шін анық­та­у­ға ар­нал­ған ас­пап­тар
ас­пап­тың шка­ла­сын­да
тік
ІVг
150
40
20
Те­мір ұн­тақ­та­рын өн­ді­ру
276
ұн­тақ­ты ұсақ­тау, май­да­лау, түй­ір­шік­теу, сығ­ым­дау, елеу, ай­ы­ру, ор­та­ша­лау құ­рал-жаб­дық­та­ры; қат­ты қы­зды­ру, элек­тро­до­ға­лық және бас­қа да пеш­тер ор­на­ла­са­тын алаң­дар, өл­шеп орау және қо­рап­тау бө­лі­ше­ле­рі
еден­нен 0,8 м би­ік­тікте, жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ
150
60
20
277
мик­сер
мик­сер қы­л­та­сын­да
көл­де­нең
VІІ
200
40
20
Қо­сал­қы (екін­ші рет­кі) қа­ра ме­тал­дар­ды қай­та өң­деу өн­ді­рі­сі
278
бо­лат сы­нық­та­рын га­з­бен ке­су
еден­де
көл­де­нең
VІІ
200
40
20
279
бо­лат сы­нық­та­рын ме­ха­ни­ка­лық жол­мен өң­деу: қай­шы­лар, жаң­қа­лап уақ­тау аг­ре­гат­та­ры, па­кет­теу және бри­кет­теу прес­сте­рі
ти­еу ор­нын­да
көл­де­нең
Vб
150
40
20
280
ко­пер­ді ұса­ту за­лы
еден­де
көл­де­нең
Vб
150
40
20
281
те­мір сы­нық­та­ры қой­ма­ла­ры: ашық, жа­бық, ре­зерв­те­гі
еден­де
көл­де­нең
ХІ
VІ­І­Іа
-
10
75
20
60
20
282
дай­ын өнім­дер ара­лық­та­ры
еден­де
көл­де­нең
VІ
150
60
20
От­қа тө­зім­ді (бе­рік) заттар өн­ді­ру
283
ши­кі­заттар қой­ма­сы: ашық, жа­бық
еден­де
көл­де­нең
ХІІ
5
20
284
ұсақ­тау құ­рал-жаб­дық­та­ры, ди­ір­мен­дер, елек­тер, еле­уіш­тер, до­за­лау, кеп­ті­ру бө­лім­ше­ле­рі
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
VІ
150
60
20
285
та­сы­мал­да­ғы­штар
тас­па­да
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
60
20
286
күй­ді­ру пеш­те­рі: ти­еу және тү­сі­ру орын­да­рын­да
пеш­тің қа­быр­ға­сын­да
тік
VІ
150
60
20
287
қа­рай­тын те­ре­зе­лер­де
те­ре­зе­де
көл­де­нең
VІ­І­Іа
75
60
20
288
прес­стеу құ­рал-жаб­дық­та­ры, қол­мен қа­лып­тау орын­да­ры
жаб­дық­тар­да
көл­де­нең
Vа
200
40
20
289
ши­кі және күй­ді­рі­л­ген от­қа тө­зім­ді заттар­ды сұ­рып­тау ор­ны
сө­ре­лер­де
көл­де­нең
ІІІа
-
2000
200
40
20
290
дай­ын өнім қой­ма­ла­ры
еден­де
көл­де­нең
-
20
*Кестеде "Қара металлургия зауыттарын, негізгі цехтарын жасанды жарықтандырудың салалық нормалары", "Метиз зауыттарын жасанды жарықтандыруды жобалау нормалары" пайаланылды.
** Жарақаттану қаупіне байланысты жарықтандыру бір сатыға көбейтілген.
0*** Бөлшек түрінде берілген пульс беру коэффициенті алымдағы аралас жүйедегі жалпы жарықтандырудың мәніне, бөлімдегі - аралас жүйедегі жергілікті жарықтандырудың мәніне сәйкес келеді.
Апатты жағдайда жарықтандырудың нормалары
2-кесте
№
р/с
Үй-жай­лар­дың, жұ­мыс орын­да­ры­ның ата­уы,
Жа­рық­тан­ды­ру, лк
1
2
3
Кок­сты хи­мия өн­ді­рі­сі
1
кок­стық және пе­ко­кок­стық ба­та­ре­я­лар, кок­сты ите­ріп шы­ға­ра­тын ма­ши­на, сор­ғы­лар үй-жай­ла­ры, тү­тік тә­р­із­ді га­з­ды то­ңа­зыт­қы­штар, пи­ри­дин­дік қон­дыр­ғы, фе­нол­сыздан­ды­ра­тын скруб­бер, ком­прес­сор­лар, құр­ғақ­тай кү­кірт­тен та­зар­ту үй-жай­ла­ры, өл­шеу ас­пап­та­ры ор­на­ла­сты­ра­тын орын­дар
7
2
кө­мір мұ­на­ра­ла­ры ме­ха­низмде­рі­нің үй-жай­ла­ры, ара­лық және соң­ғы алаң­дар, пеш­тер­дің бой­ы­мен өте­тін газ­құ­быр­ла­ры­ның дә­л­із­де­рі, жаб­дық­тар­мен жұ­мыс іс­теу алаң­да­ры
2
Дом­на өн­ді­рі­сі
3
цех­тың шой­ын және қож ор­на­лас­қан жа­ғы, ағы­зу, шой­ын­ды құю ор­ны
10
4
үр­леу ау­ма­ғы
7
5
пеш­ті ай­на­ла өте­тін жол­дар, пеш жа­нын­да­ғы алаң
2
Фер­ро­қо­рыт­па­лар өн­ді­рі­сі
6
пеш­тің жұ­мыс алаң­да­ры, фер­ро­қо­рыт­па­лар­ды түй­ір­шік­теу және та­ра­тып құю орын­да­рын­да ағы­зу
10
7
пе­ко­қо­ры­ту­шы­лар
7
Бо­лат қо­ры­ту өн­ді­рі­сі
8
мик­сер­ге құю және ағы­зу орын­да­ры, мик­сер­мен жұ­мыс іс­теу алаң­да­ры, пеш­тер­ді тол­ты­ру орын­да­ры, шой­ын құ­ю­ға ар­нал­ған на­у­а­лар, бо­лат қож­да­рын шы­ға­ру­шы­лар, та­ра­тып құю алаң­да­ры, ара­лық шө­міш, және УНРС кри­сталл­да­ғы­шы­ның жо­ғар­ғы жа­ғы, кон­вер­тер
10
9
пеш­тер­мен, УНРС-пен, кон­вер­тер­мен жұ­мыс іс­теу алаң­да­ры
7
Илек өн­ді­рі­сі
10
қы­зды­ру құ­дық­та­ры­ның жо­ғар­ғы жа­ғы, ти­еу те­ре­зе­ле­рі, әді­сте­ме­лік пеш­тер­дің тү­сі­ру те­ре­зе­ле­рі, өзді­гі­нен жа­рық бе­ре­тін ме­талл қоз­ға­ла­тын жол­дар, илек­теу ста­н­ок­та­ры кле­ті­нің бі­лік­те­рі, илек­теу жол­да­ры, то­ңа­зыт­қы­штар, қай­шы­лар, ара­лар, ыстық­тай ке­су прес­сте­рі, үз­дік­сіз ыстық­тай илек­теу жай­ма стан­да­ры, жай­ма­лар­ды қа­лай­ы­лау ма­ши­на­ла­ры­нан шы­ға­ра­тын орын
10
11
қы­су, дай­ын­дау, сұ­рып­ты жу­ан және ор­та­ша жай­ма­лы стан­да­ры
15
Құ­быр өн­ді­рі­сі
12
сек­ци­я­лық және әді­стік пеш­тер­дің ти­еу те­ре­зе­ле­рі, ме­тал­ды ию­ге ар­нал­ған те­ре­зе, ме­тал­ды пеш­тен лақ­тыр­ғыш, жік­тік стан­дар­дың шы­ғу жақ­та­ры, дәне­кер­леу ма­ши­на­ла­ры, іл­мек­ті құ­ры­л­ғы­лар, ка­либр­лік және ре­дук­ци­я­лық стан­дар­дың ұша­тын қай­шы­ла­ры, тү­зе­ту ма­ши­на­ла­ры, сырт­тан дәне­кер­леу үз­дік­сіз стан­да­ры, құ­быр дәне­кер­леу стан­да­ры, ал­дын ала күй­ді­ру пеш­те­рі, құю бө­лім­ше­сін­де­гі құю орын­да­ры, құй­ма­қа­лып­тар кор­пу­сы, құ­быр­лар­ды ор­та­лық­тан ай­нал­ды­рып құ­я­тын бө­лім­ше­де­гі роль­ганг­тер, жік­теу стан­да­ры, жи­ек сүр­гі­леу ста­н­ок­та­ры, жи­ек қай­ы­ру ста­н­ок­та­ры, ас­пап­тар­да
10
Ме­тиз өн­ді­рі­сі
13
күй­ді­ру ван­на­ла­ры, қат­ты қы­зды­ру ар­қы­лы күй­ді­ру аг­ре­гат­та­ры
10
Те­мір ұн­тақ­та­рын өн­ді­ру
14
мик­сер
10
От­қа тө­зім­ді заттар өн­ді­ру
15
шах­та­лық күй­ді­ре­тін және бас­қа пеш­тер
10
Шамдар қорының және оларды тазарту мерзімдерінің коэффициенттері
3-кесте
№
р/с
Үй-жай ата­у­ла­ры
Қор ко­эф­фи­ци­ен­ті
Шам­дар­ды та­зар­ту мер­зі­мі, жы­лы­на
1
2
3
4
1
дом­на пеш­те­рі­нің құю аула­ла­ры, кокс ба­та­ре­я­ла­ры, кок­сты сұ­рып­тау үй-жай­ла­ры, аг­ло­ме­рат және те­мір ұн­тақ­та­рын өн­ді­ру, от­қа тө­зім­ді заттар өн­ді­ру­дің ұн­тақ­тау, ших­та­лау бө­лім­ше­ле­рі, кір­піш­тер­ді қа­лып­тау орын­да­ры
2
18
2
кон­вер­тер­лік, электр­мен бо­лат қо­ры­ту, ыстық­тай илек­теу цех­та­ры, ме­тал­ды екін­ші қай­та­ра өң­деу үй-жай­ла­ры, илек­теу цехы­ның скрап­ты ара­лық­та­ры, үз­дік­сіз күй­ді­ру­дің ері­т­ін­ді­лік бө­лім­ше­ле­рі, жай­ма­лар­ды тальк­пен жа­бын­ды­лай­тын ма­ши­на­лар, то­ңа­зыт­қы­штар бө­лім­ше­сі және құ­быр цех­та­ры­ның әр­леу жүр­гі­зе­тін ара­лық­та­ры, құ­быр­лар­ды дәне­кер­леу цех­та­ры, құ­быр­лар­ды суық­тай илеу және со­зу цех­та­ры, ди­ір­мен, клас­си­фи­ка­тор­лар, до­за­ла­ғы­шт­тар үй-жай­ла­ры, шлих­та және қа­лып­тау ма­те­ри­ал­да­ры­ның қой­ма­сы, шай­ы­рай­да­ғыш цех­тар
1,8
6
3
жан­шып әр­леу ше­бер­ха­на­ла­ры, құ­быр илеу құ­рал-сай­ман­да­рын дай­ын­дау және жөн­деу цех­та­ры, сым, ме­талл тор және бас­қа­ла­рын өн­ді­ре­тін цех­тар
1,5
4
4
ком­му­ни­ка­ци­я­лар­ды сырт­тан ор­на­та­тын орын­дар, азық-тү­лік­тер­дің ашық қой­ма­ла­ры, те­мір жол жол­да­ры
1,5
2

Қара металлургия объектілеріне
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар" санитариялық
қағидаларына 4-қосымша
Жұмыс аумағының ауасындағы зиянды заттардың құрамын бақылау

4. Бағдарламалар технологиялық үдерістердің негізгі кезеңдерін, зиянды заттар бөлінетін көздің орналасуын және өндірістік үй-жайдың ішіндегі ауа айналымының ерекшеліктеріне байланысты олардың таралуын, сондай-ақ олардың сапалық құрамы мен зиянды заттардың қауіптілік сыныбын, оның ішінде олардың ауа ортасында өзгеруі мүмкіндігін (гидролиз, тотығу, деструкция) ескере отырып жасалуы керек.

Жекелеген неғұрлым қолайсыз жұмыс орындарына немесе жекелеген неғұрлым қолайсыз жұмыс үдерістерінің (операцияларының) кезеңдеріне, жекелеген жұмыс орындарына, егер зерттелетін өндірістік учаскеде ұқсас немесе бірдей өндірістік жабдықтардың айтарлықтай саны орналастырылса, тіркелген жұмыс орындарында сол сияқты бірдей операциялар орындалатын болса іріктеп бақылау жүргізуге жол беріледі.

7. Бағдарламада, сонымен қатар технологиялық, санитариялық-техникалық және басқа да жабдықтарға жоспарлы түрде жөндеу жұмыстарын жүргізу операциялары кезінде жұмысшылардың негізгі жұмыс орындары аумағындағы ауаға зиянды заттар бөлінетін болса, онда жұмысшы аумағының ауасына бақылау жүргізу көзделуі тиіс.

Жұмысшы аумағының ауасына қауіптілігі 1-сыныпты сол сияқты қауіптілігі 2-сыныпты зиянды заттардың түсуі мүмкін болатын барлық жағдайларда, олардың ауаға тез ұшып таралуы уланудың ауыр түріне немесе өлімге ұшырауға себеп болатындықтан, үздіксіз немесе автоматты бақылаумен қамтамасыз етілу басымырақ болуы тиіс.

9. Егер технологиялық үдеріс режимінің тұрақтылығы жеткіліксіз болып немесе жабдықтардың техникалық жағдайы пайдалану барысында жұмысшы аумағындағы ауаның ластануына айтарлықтай әсер ететін болса, сол сияқты зиянды заттар шоғырлануының маусымдық ауытқуы қалыптасқан жағдайда, жұмысшы аумағының ауасына қауіптілігі 2-сыныпты басқа зиянды заттар түскенде бақылау айына кем дегенде 1 рет, ал қауіптілігі 3-4 сыныпты заттар түскенде тоқсан сайын кем дегенде 1 рет, қалған жағдайда жылына кем дегенде 1 рет бақылау жүргізіледі.

11. Қысқа мерзімді үдерістерді (операцияларды) бағалау кезінде зиянды заттар бөлетін көзден зиянды заттардың үй-жайдың ішіндегі ауаның алмасуы мен арақашықтығына байланысты олардың жұмыс орнына қонуына кететін қажетті уақыт ескерілуі тиіс. Сондықтан тиісті жағдайларда ауадан сынама алу бағаланатын үдеріске (операцияға) қатысты қажетінше кеш басталып және кеш аяқталуы тиіс.

X = (К1+К2+К3+К4+К5):5 мг/м3
Е = [(Кмакс-Кмин)*Һ60]:X%, бұл жерде
К1-...К5- жекелеген сынамалардағы шоғырланулар; Кмакс - іріктеп алынған сынамалардағы шоғырланудың ең көп мөлшері; Кмин - іріктеп алынған сынамалардағы шоғырланудың ең аз мөлшері;
Егер сенімді аралықтың алынған мәні 40%-ға тең немесе кем болса, онда анықталған орташа арифметикалық мәннің көлемі дұрыс болып есептеледі. Егер сенімді аралықтың алынған мәні 40%-дан артық болса, онда қосымша сынамалар алынып, олардың саны (№) төмендегі формула бойынша есептеледі:
n =5,8 [(Кмакс-Кмин)]2–5
X
Дұрыс болып саналатын бұрын орындалған және қосымша алынған сынамалардың қорытындысы бойынша орташа арифметикалық мәні шығарылады.

14. Ауадағы шоғырланудың орташа ауысымдық рұқсат етілген шамасының сақталуын бақылауды жұмыскерлердің жекелеген кәсіби топтарына қатысты қолдану көзделеді. Ол жеке сынамалар алуды қолдану арқылы жүзеге асырылуы тиіс. Белгіленген жұмыс орнындағы мамандықтар бойынша жұмыс істейтін жұмыскерлер үшін олардың дем алу аумағындағы ауадан сынама алуды басқа құралдармен жүргізуге рұқсат етіледі.
Ауадан сынама алу қатарынан 5 ауысым бойына жүргізіледі, сынама алу уақытының ұзақтығы жұмыс ауысымының 70%-нан кем болмауы және технологиялық үдерістің барлық негізгі кезеңдерін, сол сияқты неғұрлым қолайсыз операцияларды тұрақты жұмыс орындарында және одан тыс жерлерде қамтуы тиіс.
Ауысым барысында бір үзіліссіз сынама алынады немесе қатарынан бірнеше сынама алынып, олар орташа мәнді беретін бір сынама ретінде қаралады және орташа шама ретінде сипатталады.

15. Орташа ауысымдық шоғырланудың мәні орташа арифметикалық мән ретінде 5 ауысымнан алынған сынаманың қорытындысынан есептелініп шығарылады. Егер алынған мән шоғырланудың орташа ауысымдық рұқсат етілген шегінен аспайтын болса, онда жұмыс аумағы ауасының күйі сол жердегі кәсіби топтар үшін шоғырланудың белгіленген орташа-ауысымдық рұқсат етілген шамасына сәйкес деп бағаланады.

16. Құрамында кремний бар шаң шоғырлануының рұқсат етілген шамасы туралы мәселені шешу үшін ондағы кремнийдің бос қостотығының пайыздық құрамын анықтау - қолданылатын материалдың құрамының өзгеруіне қарай және бақылау жүргізетін ұйымдардың талабы бойынша, бірақ жылына 1 реттен кем емес жүргізілуі тиіс.

"Қара металлургия объектілеріне
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар" санитариялық
қағидаларына 5-қосымша
Қара металлургия объектілері орналасқан аудандардағы елді мекендердің атмосфералық ауасы құрамында болатын және санитариялық бақылау алынатын қосымша зиянды заттардың тізбесі
Өн­ді­ріс
Негіз­гі зи­ян­ды заттар
Ко­ко­сты хи­мия өн­ді­рі­сі
Фе­нол, бенз(а)пи­рен, кү­кірт­ті су­тек,
ци­ан­ды су­те­гі, ам­ми­ак
Фер­ро­қо­рыт­па­лар:
Мар­га­нец то­тығ­ы­ның аэро­зо­лі
Фер­ро­мар­га­нец­ті
Фер­ро­хром­ды
Хром то­тық­та­ры
Фер­ро­ва­на­дий­лі
Ва­на­дий то­тық­та­ры­ның аэро­зо­лы
Си­ли­кат­ты мар­га­нец­ті және ме­тал­ды мар­га­нец­ті
Мар­га­нец то­тық­та­ры­ның аэро­зо­лы
құ­ра­мын­да крем­не­зем бар шаң
Фер­ро­си­ли­цил­ді
Құ­ра­мын­да крем­не­зем бар шаң
Фер­ро­мо­либ­ден­ді
Мо­либ­ден қо­с­па­ла­ры (қо­сы­лы­ста­ры
Фер­ро­воль­фрам­ды
Воль­фрам ша­ңы
От­қа тө­зім­ді заттар
Құ­ра­мын­да крем­не­зем бар шаң

"Қара металлургия объектілеріне
қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар" санитариялық
қағидаларға 6-қосымша
Жұмыс аумағындағы ауада бақылауға жататын негізгі зиянды заттардың тізбесі
Р/с
№
Өн­ді­рі­стік учас­ке
Зи­ян­ды заттар
Ес­керт­пе
1
2
3
4
1. Кок­сты хи­мия өн­ді­рі­сі:
1
кө­мір­ді дай­ын­дау және та­сы­мал­дау
шаң
2
кокс пеш­те­рі­нің жо­ғар­ғы алаң­да­ры
шаң, кө­мір­тек то­тығы, тас­кө­мір шай­ы­рын және пек­ті ай­да­уда шы­ға­тын заттар
сон­дай-ақ кок­сты, тас­кө­мір­ді өн­ді­ру ке­зін­де - кү­кірт­ті ан­гид­рид, пек өн­ді­ру­де - фе­нол
3
кокс және пе­ко­кокс пеш­те­рі­нің жа­на­ма алаң­да­ры (кок­сты ите­ріп шы­ға­ра­тын, есік­ті-алып-са­лушы ма­ши­на­лар­дың ка­би­на­ла­ры, пеш ма­ңын­да­ғы есік­тер кокс су­сы­ма­ла­рын жи­нау алаң­да­ры
шаң, кө­мір­тек то­тығы, тас­кө­мір шай­ы­рын және пек­ті ай­да­уда шы­ға­тын заттар, фе­нол, азот то­тық­та­ры, ци­а­ни­сті су­тек
4
кокс және шай­ыр­кокс ба­та­ре­я­ла­ры­ның тон­нель­де­рін­де
шаң, кө­мір­тек то­тығы, ци­а­ни­сті су­тек, фе­нол
5
пеш қа­быр­ға­ла­рын жөн­деу учас­ке­ле­рі
шаң
6
ти­еу ва­гон­да­ры­ның ка­би­на­ла­ры
шаң, кө­мір­тек то­тығы, ци­а­ни­сті су­тек, фе­нол, кү­кірт­ті ан­гид­рид
7
кокс сорт­тау учас­ке­ле­рі
шаң
8
элек­тро­воз ма­ши­ни­сі­нің ка­би­на­сы
шаң, ци­а­ни­сті су­тек, фе­нол
9
кон­ден­са­ция және тұ­ту цех­та­рын­да, сор­ғы­лар­ға ар­нал­ған үй-жай­ла­ры және ма­ши­на за­лын­да, бен­зол­ды ди­сти­ля­ци­я­лау бө­лім­ше­сін­де, суль­фат бө­лім­ше­сін­де, ме­ха­ни­ка­лан­ды­ры­л­ған тұн­дыр­ғы­штың қақ­па­ғын­да, фус және шай­ыр­ды сығу учас­ке­сін­де, кон­ден­сат жи­на­ла­тын орын­ның қа­сын­да, сі­ңір­гіш­тер­дің, қо­рек­тен­дір­гіш және ай­нал­ма­лы жи­на­ғы­штың қа­сын­да, шай­ыр бөл­гіш­тер­де, бу­лан­дыр­ғы­шта, цен­три­фуг­те, ам­мо­ний суль­фа­тын кеп­ті­ру орын­да­рын­да
кси­лол, то­лу­ол, бен­зол, ци­а­ни­сті су­тек, ам­ми­ак, фе­нол, ци­а­ни­сті су­тек, ам­ми­ак, фе­нол, ци­а­ни­сті су­те­гі, кү­кірт­ті су­тек, наф­та­лин
10
ра­дон тә­р­із­ді ам­мо­ний мен на­трий цехы (кри­стал­ли­за­тор­лар мен цен­три­фу­га­лар жа­нын­да)
кү­кірт­ті су­тек, кү­кірт­ті ан­гид­рид, ци­а­ни­сті су­тек
11
кокс га­зын та­зар­та­тын цех (ва­ку­ум сүз­гіш, цен­три­фуг, ам­ми­ак суын со­ра­тын сор­ғыш қа­сын­да)
кү­кірт­ті ан­гид­рид, ци­а­ни­сті су­тек, кү­ш­ә­ла тә­р­із­ді ан­гид­рид, кү­кірт­ті су­тек, ам­ми­ак
12
шай­ыр­ды қай­та өң­деу цех­ты, шай­ыр, май қой­ма­сы, шай­ыр­ды ди­стил­деу бө­лім­ше­сі, ан­тра­цен фрак­ци­я­сын тү­зу бө­лім­ше­сі, наф­та­лин фрак­ци­я­сын қай­та өң­дей­тін бө­лім­ше
тас­кө­мір шай­ы­ры­мен пек­ті ай­дау ке­зін­де шы­ға­тын заттар, тас­кө­мір шай­ы­ры­мен пек­ті, фе­нол­ды, наф­та­лин­ді, фе­нан­прен­ді ай­да­ған­да шы­ға­тын өнім­дер, фе­нол, наф­та­лин, фе­нан­прен, наф­та­лин
13
кри­стал­ды наф­та­лин цехы (ди­стил­деу, құю, қап­тау, орау)
фе­нол, наф­та­лин
14
ан­тра­цен­ді бай­ы­ту цехы (кри­стал­ли­за­тор­лар, сор­ғы­штар, қап­тау ор­ны)
тас­кө­мір шай­ы­ры мен пек­ті ай­дау ке­зін­де шы­ға­тын өнім­дер
15
фтал ан­гид­ри­ді цехы (ди­стил­деу, со­ру, қап­тау, ти­еу)
наф­то­хи­нон, фтал ан­гид­ри­ді, ма­ле­ин ан­гид­ри­ді
16
бен­зол­ды рек­ти­фи­ка­ци­а­лау цехы, рек­ти­фи­ка­ция бө­лім­ше­сі, "бен­зин" және "де­бен­зин" жи­на­ғы­штар, ауыр бен­зол­ды, по­ли­мер­лер­ді, жа­лын­сыз пеш, се­па­ра­тор, жу­ғыш ап­па­рат­тар, өл­ше­гіш­тер. Пи­ри­дин негіз­де­рі­нің қой­ма­сы (сор­ғыш, ыдыс­қа құю орын­да­ры). Бей­та­рап­тан­дыр­ғыш, се­па­ра­тор, пи­ри­дин та­бан­да­рын (негіз­де­рін) өл­ше­гіш
бен­зол, кси­лол, то­лу­ол, кү­кірт­ті кө­мір­тек, бен­зол, фе­нол, пи­ри­дин, наф­та­лин, ци­а­ни­сті су­тек
17
ам­ми­ак­пен фе­нол­дан­сыздан­ды­ра­тын цех­тар (ба­ға­на­лар, тұн­дыр­ғы­штар, скруб­бер­лер, ап­па­рат ор­ны)
ам­ми­ак, фе­нол
18
био­хи­ми­я­лық жол­мен та­за­лау цех­та­ры (тұн­дыр­ғы­штар, май бөл­гіш­тер, ор­та­ша­лан­ды­ру, аэро­тенк­тер, та­зар­ты­л­ған су­ды жи­на­ғы­штар, сор­ғыш және ап­па­рат ор­ны)
ам­ми­ак, фе­нол, наф­та­лин, ци­ан­ды су­те­гі
19
гер­ма­ний тұт­қыш цех (тұн­дыр­ғы­штар, сор­ғы­штар, фуст тү­сі­ре­тін орын, фор­ма­лин құй­ы­л­ған кіш­кен­тай бөш­ке, ва­ку­ум-сүз­гіш, ді­ріл­ді еле­уіш, ба­ра­бан)
фе­нол, фор­маль­де­гид, ам­ми­ак, шаң
2. Аг­ло­ме­рат және те­мір ке­ні­нің ше­кем­та­ста­рын өн­ді­ру
20
ших­та ма­те­ри­ал­да­рын дай­ын­дау және та­сы­мал­дау
шаң
әк­ті, бос каль­ций то­тығ­ын дай­ын­дап, та­сы­мал­да­ған­да, сон­дай-ақ каль­ций­дің бос то­тығы
21
пі­сі­ру (күй­ді­ру), ұсақ­тау, суы­ту, сорт­тау және дай­ын өнім­дер­ді бе­ру, ыстық өнім­ді қай­та­ру жо­лы, шаң және газ та­за­лай­тын құ­рал­дар
шаң, кө­мір­тек то­тығы
құ­ра­мын­да кү­кір­ті бар ма­те­ри­ал­дар­ды пай­да­лан­ған­да, сон­дай-ақ кү­кірт­ті ан­гид­рид
22
экс­гау­стер бө­лім­ше­сі
кө­мір­тек то­тығы
3. Дом­на өн­ді­рі­сі:
23
құю аула­сы, дом­на асты
шаң, кө­мір­тек то­тығы
-/-
24
ших­та бе­ру трак­ты
шаң, кө­мір­тек то­тығы
флю­стен­ген ши­кі­заттар­ды пай­да­лан­ған­да, сон­дай-ақ бос каль­ций то­тығ­ын
4. Фер­ро­қо­рыт­па­лар өн­ді­рі­сі
25
ших­та дай­ын­дау цех­та­ры
шаң
фер­ро­хром өн­ді­ру­дің бар­лық ке­зең­де­рін­де: фер­ро­хром өн­ді­ру­де - 3 және 6 ва­лент­ті хром то­тық­та­ры, фер­ро­мар­га­нец өн­ді­ру­де - аэро­золь тү­рін­де­гі мар­га­нец то­тығ­ын дез­ин­те­гра­ци­я­лау және кон­ден­сат­тау; фер­ро­ван­на­дий дай­ын­да­ған­да - 5 және 3 то­тық­ты ван­на­дий­ді, фер­ро­мо­либ­ден­ді дай­ын­да­ған­да: ери­тін және ері­мей­тін мо­либ­ден қо­сын­ды­ла­ры, фер­ро­воль­ф­ром дай­ын­да­ған­да шаң және бас­қа­лар
26
өзі пі­сі­ре­тін элек­трод­тар­мен жаб­дық­тал­ған пеш учас­ке­ле­рі
шаң, кө­мір­те­гі то­тығы, тас­кө­мір шай­ы­ры мен пек­ті, 3,4 бен­зи­пи­рин­ді ай­дау ке­зін­де шы­ға­тын өнім­дер
27
фер­ро­си­ли­ций сақ­тау учас­ке­сі
кү­ш­ә­ла және фос­фор тек­тес су­тек, кү­кірт­ті су­тек, аце­ти­лен
5. Бо­лат бал­қы­ту өн­ді­рі­сі:
28
ших­та аула­сы және люн­ке­рит бө­лім­ше­сі
шаң
29
мик­сер бө­лім­ше­сі
шаң, кө­мір­тек то­тығы
бал­қы­та­тын бо­лат мар­ка­сы­на бай­ла­ны­сты
30
пеш бойы
шаң, кө­мір­тек то­тығы
сон­дай-ақ оның құ­ра­мы­на кі­ре­тін зи­ян­ды заттар
31
құй­ып та­ра­ту оры­ның бойы
шаң, кө­мір­тек то­тығы
бал­қы­тып шы­ға­ры­ла­тын бо­лат­тың мар­ка­сы­на бай­ла­ны­сты қор­ға­ғыш қо­с­па­ның және ма­те­ри­ал­дар­ды пеш­тен тыс жер­де өң­деу және олар­дың құ­ра­мы­на кі­ре­тін зи­ян­ды заттар
32
шө­міш­тер­ді дай­ын­дау учас­ке­сі
шаң, кө­мір­тек то­тығы
33
қож бө­лім­ше­сі
шаң
34
құ­рам­дар­ды дай­ын­ду цех­та­ры мен учас­ке­ле­рі
шаң
6. Илек өн­ді­рі­сі:
35
қы­здыр­ғыш пеш­тер мен құ­дық­тар учас­ке­ле­рі
кө­мір­тек то­тығы, кү­кірт­ті ан­гид­рид
со­ны­мен қа­тар қы­здыр­ғыш ме­тал­дар құ­ра­мы­на кі­ре­тін зи­ян­ды заттар
36
стан ор­ны (жан­шып қақ­тау, ке­су, таң­ба са­лу)
шаң, кө­мір­тек то­тығы
со­ны­мен қа­тар өң­де­лі­не­тін ме­тал­дар құ­ра­мы­на кі­ре­тін зи­ян­ды заттар
37
то­ңа­зыт­қыш учас­ке­сі
кө­мір­тек то­тығы, кү­кірт­ті ан­гид­рид
38
ке­мі­стіктер­ді алып та­стау учас­ке­сі
шаң
со­ны­мен қа­тар өң­де­лі­не­тін ме­тал­дар­дың құ­ра­мы­на кі­ре­тін зи­ян­ды заттар, от­пен та­за­ла­ған­да қо­сым­ша бө­лі­не­тін кө­мір­тек то­тығы және кү­кірт­ті ан­гид­рид
39
күй­ді­ру учас­ке­сі
қыш­қыл­дар мен сі­л­ті­лер­дің бу­ла­ры мен аэро­золь­да­ры
40
жа­бу учас­ке­сі
жа­ба­тын заттар­дың құ­ра­мы­на бай­ла­ны­сты бө­лі­не­тін зи­ян­ды заттар
41
май жер­тө­ле­сі
май аэро­золь­да­ры, кө­мір­тек то­тығы
42
ма­ши­на зал­да­ры
сы­нап
7. Құ­быр өн­ді­рі­сі:
43
қы­зды­ру­шы­ның және оның кө­мек­ші­ле­рі­нің жұ­мыс ор­ны
шаң, кө­мір­тек то­тығы
44
жан­шып қақ­та­у­шы мен оның кө­мек­ші­ле­рі­нің, жік­те­у­ші опе­ра­тор­лар­дың, ав­то­мат­ты түр­де илек­теу, жай­ма­лау, іл­дір­гі­ге үз­дік­сіз илеу опе­ра­тор­ла­ры­ның жұ­мыс орын­да­ры
шаң, кө­мір­тек то­тығы
45
тығ­ы­зда­у­шы­лар және олар­дың кө­мек­ші­ле­рі­нің қол­мен жұ­мыс іс­теу ор­ны
шаң
46
ре­дук­ци­я­ла­у­шы, ко­ли­бір­ле­у­ші стан опе­ра­тор­ла­ры­ның жұ­мыс ор­ны
шаң
47
құ­быр­лар­ды үз­дік­сіз пеш қон­дыр­ғы­ла­рын­да пі­сі­ре­тін дәне­кер­ле­у­ші­нің, құ­быр­ды екі тігі­сті жай­пақ түр­де орай және жо­ғар­ғы жи­і­лік­ті ток­пен бал­қы­та оты­рып ке­дер­гі­мен элек­трод­әне­кер­леу ста­нын­да дәне­кер­ле­у­ші­нің жұ­мыс ор­ны
шаң
48
ұн­тақ ағыз­ғыш және құм құй­ғыш қон­дыр­ғы­ның жұ­мыс ор­ны
шаң
49
флюс қа­ба­ты астын­да электр­мен пі­сі­ре­тін стан­да­ғы дәне­кер­ле­у­ші­нің жұ­мыс ор­ны
шаң, мар­га­нец то­тық­та­ры
50
жай­ма бү­гу ма­ши­на­сы опе­ра­то­ры­ның жұ­мыс ор­ны
шаң
51
жо­ну ста­но­гі­нің жа­нын­да­ғы жұ­мыс ор­ны
шаң
52
флюст қа­ба­ты астын­да бал­қы­тып пі­сі­ре­тін құ­быр­лар­ды өң­деу ста­но­гы жа­нын­да­ғы, құ­быр­лар­ды флю­стан та­за­ла­у­ға ар­нал­ған қон­дыр­ғы опе­ра­то­ры­ның жұ­мыс ор­ны
шаң, мар­га­нец то­тық­та­ры
53
бе­дер­ле­у­ші­нің және оның кө­мек­ші­ле­рі­нің, ор­та­дан ай­на­ла­тын ма­ши­на­лар опе­ра­тор­ла­ры және құ­быр­лар­ды жар­ты­лай үз­дік­сіз құю ма­ши­на­сы опе­ра­тор­ла­ры­ның жұ­мыс ор­ны
шаң, кө­мір­тек то­тығы
54
қо­с­па дай­ын­дау бө­лім­ше­сін­де­гі өзек­те­у­ші­лер­дің, бун­кер­ле­у­ші­лер­дің жұ­мыс ор­ны
шаң
55
май­ла­у­шы­лар­дың жұ­мыс ор­ны
май аэро­зо­лі
56
күй­ді­ру­ші­лер­дің жұ­мыс ор­ны
тұз, кү­кірт, азот қыш­қыл­да­ры, фтор­лы су­тек
57
мы­ры­шта­у­шы­лар­дың жұ­мыс ор­ны
мы­рыш то­тығы
8. Ме­тиз өн­ді­рі­сі:
58
күй­ді­ру учас­ке­сі
қыш­қыл және сі­л­ті аэро­золь­да­ры
59
жа­бу учас­ке­сі
жап­қыш құ­ра­мы­на кі­ре­тін зи­ян­ды заттар
60
элек­трод­тар­ды және ұн­тақ сым­дар­ды өн­ді­ру учас­ке­сі
шаң
со­ны­мен қа­тар, ре­цеп­ту­ра­ға бай­ла­ны­сты қол­да­ны­ла­тын ма­те­ри­ал­дар­дың құ­ра­мы­на кі­ре­тін зи­ян­ды заттар
61
бас­қа учас­ке­лер
шаң
ылғал­ды со­зу учас­ке­сін­де со­ны­мен қа­тар май­дың қа­лып­ты құ­ра­мы­ның ыстық­тан өзге­руі өнім­де­рі
9. Те­мір ұн­тақ­та­рын өн­ді­ру:
62
ұн­тақ­тап дай­ын­дау бө­лім­ше­сі
шаң
со­ны­мен қа­тар күл, егер ол қол­да­ны­ла­тын бол­са
63
қат­ты қы­зды­ру бө­лім­ше­сі
шаң, кө­мір­тек то­тығы
64
бри­кет­теу бө­лім­ше­сі
шаң
со­ны­мен қа­тар пек қол­да­ны­л­ған­да пек­ті және 3,4 -бен­зпи­рен­ді ай­дау ке­зін­де пай­да болған заттар
65
хло­рид­теу әді­сі­мен ұн­тақ алу учас­ке­ле­ру
шаң, хлор­лы су­тек, фтор­лы су­тек
10. Қай­та­ла­ма қа­ра ме­тал­дар­ды қай­та өң­деу:
66
бо­лат мас­сив­те­рін га­з­бен ке­су­ші­лер, бұр­ғы­ла­у­шы­лар­дың жұ­мыс ор­ны
шаң, кө­мір­тек то­тығы
со­ны­мен қа­тар бо­лат құ­ра­мы­на кі­ре­тін зи­ян­ды заттар
67
плаз­ма­лық қон­дыр­ғы­лар­да ке­су­ші­нің жұ­мыс ор­ны
шаң, кө­мір­тек то­тығы
со­ны­мен қа­тар бо­лат құ­ра­мы­на кі­ре­тін зи­ян­ды заттар
68
ке­ме қал­дық­та­рын га­з­бен ке­су­ші­нің жұ­мыс ор­ны
шаң, кө­мір­тек то­тығы, азот то­тық­та­ры, озан
со­ны­мен қа­тар бо­лат құ­ра­мы­на кі­ре­тін зи­ян­ды заттар
69
элек­тр­лі бо­лат қо­ры­ту цех­та­рын­да­ғы бо­лат қо­ры­ту­шы­ның, оның кө­мек­ші­ле­рі­нің, кран­шы­ның жұ­мыс ор­ны
шаң, кө­мір­тек то­тығы, ак­ро­лейн
со­ны­мен қа­тар бо­лат құ­ра­мы­на кі­ре­тін зи­ян­ды заттар
70
шой­ын­дар­ды ұсақ­тау қон­дыр­ғы­ла­ры, па­кет­теу және ке­сек­теу пре­сте­рі опе­ра­тор­ла­ры­ның, ко­пров­шик­тер­дің жұ­мыс ор­ны
шаң
71
шой­ын­ды ұсақ­тау қон­дыр­ғы­ла­ры па­кет­теу және ке­сек­теу пре­стер ма­ши­ни­сте­рі­нің жұ­мыс ор­ны
шаң, аэро­золь, май
72
кө­пір­лі кран­дар ма­ши­ни­сі­нің жұ­мыс ор­ны
шаң, кө­мір­тек то­тығы, кү­кірт­ті ан­гид­рид
со­ны­мен қа­тар пай­да­ла­на­тын заттар­дың құ­ра­мын­да­ғы зи­ян­ды заттар
11. От­қа тө­зім­ді заттар өн­ді­ру:
73
оқа тө­зім­ді заттар­ды жа­сау
шаң
пеш бө­лі­мін­де­гі кө­мір­тек то­тығы, кү­кірт­ті ан­гид­рид
74
шай­ыр до­ло­мит, шай­ыр маг­ни­зит цех­та­ры
шаң
до­за­лау, ара­ла­сты­ру, ны­ғы­здау учас­ке­ле­рін­де, дай­ын өнім­дер қой­ма­сын­да, шай­ыр­до­ло­мит ша­ңы және тас­кө­мір шай­ыр­ла­ры мен пек­та­рын ай­дау ке­зін­де бө­лі­не­тін зи­ян­ды заттар
75
от­қа тө­зім­ді бе­тон цехы
шаң
қай­на­ту және кеп­ті­ру қа­зан­дық­та­ры учас­ке­ле­рін­де, со­ны­мен қа­тар фос­фор қыш­қы­лы
76
жы­лу­ды оқ­ша­у­лай­тын жап­сыр­ма­лар цехы
шаң
ны­ғы­здау және кеп­ті­ру бө­лім­ше­ле­рін­де, со­ны­мен қа­тар фор­маль­де­гид
77
цир­ко­ний­лі от­қа тө­зім­ді заттар цех­та­ры
шаң
қыш­қыл­дау учас­ке­сін­де, со­ны­мен қа­тар тұз қыш­қы­лы
Ескертпе: Нақты кәсіпорындардың ерекшеліктерін ескере отырып, бақылауға жататын негізгі зиянды заттардың тізбесі қосымша толықтырылуы тиіс.

Қазақстан Республикасы
Үкіметінің
2012 жылғы 25 қаңтардағы
№ 167 қаулысымен
бекітілген
"Көмір өнеркәсібі объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидалары
1. Жалпы ережелер
1. Осы "Көмір өнеркәсібі объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар" санитариялық қағидалары (бұдан әрі – Санитариялық қағидалар) көмірді ашық және жер асты тәсілдерімен өндіру жөніндегі өндірістік объектілердің, байыту және брикеттеу фабрикаларының қызметіне, жер учаскесін таңдауға, жабдықтары мен жұмыс орындарына, еңбек жағдайларына, тұрмыстық қызмет көрсетуге, медициналық қамтамасыз етуге және тамақтануға, сумен жабдықтауға, желдетуге, жылытуға және жарықтандыруға, көмір өнеркәсібінде пайдаланылатын жабдықтарға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды белгілейді.