Қазақстан Республикасының 2003 жылғы 9 шілдедегі Су кодексінің 36-бабының 16) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкіметі ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

Қазақстан Республикасы
Үкіметінің
2012 жылғы 12 қаңтардағы
№ 29 қаулысымен
бекітілген
Су шаруашылығы жүйелері мен құрылыстары қауіпсіздігінің критерийлері Негізгі ережелері

1. Осы су шаруашылығы жүйелері мен құрылыстары қауіпсіздігінің критерийлері (бұдан әрі - Критерийлер) мониторинг үдерісінде Қазақстан Республикасындағы су шаруашылығы жүйелері мен құрылыстарының суды тежейтін гидротехникалық құрылыстар (бұдан әрі - ГТҚ) жай-күйінің негізгі қадағаланатын және бақыланатын техникалық көрсеткіштерін белгілейді.

Критерийлердің сандық және сапалық мәні Қазақстан Республикасының «Гидротехникалық құрылыстар. Жобалаудың негізгі ережелері» № 3.04-01-2008 құрылыс нормалары мен ережелеріне сәйкес олардың сипаттамалары, пайдалану шарттары, ескеріле отырып, құрылыс жобасы құрамында әзірленеді.

5) К1 - диагностикалық көрсеткіштер мәндерінің деңгейін сақтандыратын критериалдық диагностикалық көрсеткіштердің деңгейі, оған жеткенде ГТҚ тұрақтылығы, механикалық және сүзілу төзімділігі мен оның табаны, сондай-ақ су қашыртқы және су өткізгіштік құрылыстарының суды жіберу мүмкіндігі қалыпты пайдалану шарттарына әлі де сәйкес келеді;

Су шаруашылығы жүйелері мен
құрылыстары қауіпсіздігінің
критерийлеріне қосымша
Су шаруашылығы жүйелері құрылыстарының су тежейтін гидротехникалық құрылыстарының негізгі бақыланатын және диагностикалық көрсеткіштерінің ТІЗБЕСІ
Тү­ріне қа­рай ГТҚ жай-күй­і­нің негіз­гі ба­қы­ла­на­тын көр­сет­кіш­те­рі
ба­қы­ла­на­тын көр­сет­кіш­ті өл­шеу тә­сі­лі
Ба­қы­ла­на­тын көр­сет­кіш­ті өл­шей­тін тех­ни­ка­лық құ­рал­дар
Өл­шем­нің бо­лжам­ды ке­зең­ді­лі­гі*
Мо­ни­то­ринг нәти­же­сі
К өл­шен­ген көр­сет­кіш­тің мәні
К1, К2 көр­сет­кіш­тің кри­те­ри­ал­дық мәні
1
2
3
4
5
6
1. Бе­тон­ды ГТҚ (гра­ви­та­ци­я­лық, контр­фор­сты, ар­қа­лы бө­гет­тер)
Құ­ры­лы­стың қы­ры мен оның та­ба­ны­ның тік жы­л­жуы (шө­гуі), мм
Үстің­гі мар­ка­лар­ды ни­ве­лир­леу
Үстің­гі мар­ка­лар, жұ­мыс­шы және ір­ге­та­сты ре­пер­лер
Жы­лы­на 2 рет
мм
мм
Құ­ры­лы­стар мен оның та­бан­да­ры­ның көл­де­не­ңі­нен жы­л­жуы, мм
Тұ­ста­ма­лар бой­ын­ша три­ан­гу­ля­ция, шам­ды алы­стан ша­ма­лай­тын ба­қы­ла­у­лар
Жұ­мыс­шы ре­пер­лер, ви­зир­лі мар­ка­лар, шам­ды алы­стан ша­ма­лай­тын ба­қы­лау мар­ка­ла­ры
Сол мер­зім­де
мм
мм
Құ­ры­лы­стар­дың және оның та­ба­ны­ның кер­не­уі, кг/см2, МПа
Де­фор­ма­ци­я­лар­ды, құ­ры­лы­стар­дың және оның та­ба­ны­ның кер­не­уін қа­шық­тық­тан өл­шеу
Сызық­тық де­фор­ма­ци­я­ны өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер, ішек­ті түр­лі кү­ш­тер
Ай­ы­на 1 рет
кг/см2, МПа
кг/см2, МПа
Бе­тон­ды құ­ры­лы­стың ұл­та­нын­да­ғы түй­іс­кен кер­неу, кг/см2, МПа
Ба­қы­ла­на­тын алаң­ға ке­ле­тін кү­ш­ті қа­шық­тық­тан өл­шеу,
Ішек­ті түр­лі кү­ш­тер­ді өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер
Сол мер­зім­де
Кг/см2, МПа
Кг/см2, МПа
Құ­ры­лы­стың сек­ци­яа­ра­лық тігі­сте­рін ашу
Тігі­стер­дің ашы­луын қа­шық­тық­тан өл­шеу
Ішек­ті түр­де­гі сызық­тық ауы­сулық­ты өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер
Ай­ы­на 3 рет
мм
мм
Құ­ры­лы­стың сек­ци­яа­ра­лық тігі­сте­рі бой­ын­ша сек­ци­я­лар­дың өза­ра жы­л­жуы, мм
Бө­гет сек­ци­я­ла­ры­ның өза­ра жы­л­жуын ті­ке­лей өл­шеу
Ішек­ті түр­лі сызық­тық жы­л­жу­лар­ды өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер
Сол мер­зім­де
мм
мм
Жар­тас пен құ­ры­лыс түй­і­сі бой­ын­ша жа­рық­тың со­зы­лу кө­ле­мі, мм
Жар­тас пен құ­ры­лыс түй­і­сі бой­ын­ша жа­рық­ты ашу қа­шық­тық өл­ше­улер
Ішек­ті түр­де­гі сызық­тық ауы­сулық­ты өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер
-
мм
мм
Құ­ры­лы­с­та­ғы бло­ка­ра­лық тігі­стер мен жа­рық­тар­ды ашу, мм
Бло­ка­ра­лық тігі­стер мен жа­рық­тар­ды ашу жө­нін­де қа­шық­тық өл­ше­улер
Ішек­ті түр­де­гі сызық­тық ауы­сулық­ты, өзге­рі­стер­ді өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер
-
мм
мм
Құ­ры­лыс бе­то­ны­ның мен оның та­ба­ны­ның тем­пе­ра­ту­ра­сы, оС
Бе­тон тем­пе­ра­ту­ра­сын қа­шық­тық­тан өл­шеу
Ішек­ті түр­де­гі тем­пе­ра­ту­ра­ны өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер
-
С
С
Жо­ғар­ғы бе­тіне шы­ға­тын неме­се дре­на­ж­ды құ­ры­л­ғы­лар­ға тү­се­тін сүзі­лу шы­ғын­дар, л/с
Өл­шей­тін суа­ғар­да су дең­гей­ін ті­ке­лей өл­шеу неме­се шы­ғын­дар­ды қа­шық­тық­тан өл­шеу
Сұй­ық­тық дең­гей­ін өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер, өл­шей­тін рей­ка
-
л/с
л/с
Су жа­ға­сы­на жа­на­сқан және құ­ры­лы­стар­дың та­ба­нын­да­ғы пье­зо­мет­ри­я­лық қы­сым, м
Құ­ры­лы­стар­дың та­ба­нын­да пье­зо­мет­ри­я­лық дең­гей­лер­ді ту­ра неме­се қа­шық­тық­тан өл­шеу
Ішек­ті түр­де­гі қы­сым­ды өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер, үл­гі­лі ма­но­метр­лер
-
м
м
Құ­ры­лы­стар­дың та­ба­нын­да­ғы пье­зо­мет­ри­я­лық гра­ди­ент­тер, мөл­шер­сіз
Құ­ры­лы­стар та­ба­нын­да өл­шен­ген қы­сым­дар бой­ын­ша есеп­те­ле­ді
-
Ай­ы­на 3 - рет
Мөл­шер­сіз кө­лем
Мөл­шер­сіз кө­лем
Құ­ры­лы­стар­дың және оның та­ба­ны­ның сей­сми­ка­лық тол­қуы­ның па­ра­метр­ле­рі (жи­і­лі­гі, гц; өзі­нің тол­қу­ла­ры­ның ке­зе­ңі, с)
Тол­қу­лар ам­пли­ту­да­сы­ның, же­дел­де­уі­нің ав­то­мат­тық кү­ту ре­жи­мін­де өл­шеу
Сей­смо­мет­ри­ка­лық ап­па­ра­ту­ра
Үне­мі
Гц,с
Гц,с
Тө­мен­гі бьеф­те ар­на­ның шай­ы­лу си­патта­ма­сы (те­рең­ді­гі, м; шай­ы­лу шұң­қы­ры­ның ала­ңы, м2)
Сүң­гу­ір­лер неме­се эхо­лот­тар­дың кө­ме­гі­мен шаю шұң­қыр­ла­рын ту­ра өл­шеу
Эхо­лот­тар, өл­шей­тін лен­та­лар
Жы­лы­на 1 рет
м, м2
м, м2
Құ­был­ма­лы дең­гей­дің бел­де­уін­де бе­тон­ның бұ­зы­луы, мм
Бе­тон­ның бұ­зы­лу те­рең­ді­гін ту­ра өл­шеу
Са­ғат тү­рін­де­гі ин­ди­ка­тор ба­за­сын­да­ғы де­фор­мо­метр
Жы­лы­на 2 рет
мм
мм
Бе­тон­ның ірі то­лық­ты­ру­шы­ла­ры­ның ре­ак­ци­я­лық қа­си­ет­те­рі сал­да­ры­нан бе­тон­ның бұ­зы­луы, мм
Бе­тон­ның бұ­зы­лу те­рең­ді­гін ту­ра өл­шеу
Сол мер­зім­де
Сол мер­зім­де
мм
мм
2. То­пы­рақ­ты ма­те­ри­ал­дар­дан жа­сал­ған құ­ры­лы­стар (бө­гет­тер, дам­ба­лар және т.б.)
Құ­ры­лы­стың қы­ры мен оның та­ба­ны­ның тік жы­л­жуы (шө­гуі), мм
Те­рең­дік­те­гі мар­ка­лар­ды, үстің­гі мар­ка­лар­ды ни­вер­леу
Үстің­гі, те­рең­дік­те­гі мар­ка­лар, жұ­мыс­шы және ір­ге­та­сты ре­пер­лер
Жы­лы­на 2 рет
мм
мм
Құ­ры­лы­стар қыр­ла­ры­ның көл­де­не­ңі­нен ығы­суы, мм
Тұ­ста­ма­лар бой­ын­ша три­ан­гу­ля­ция, шам­ды алы­стан ша­ма­лай­тын ба­қы­ла­у­лар
Жұ­мыс­шы және ір­ге­та­сты ре­пер­лер, ви­зир­лі мар­ка­лар, шам­ды алы­стан ша­ма­лай­тын ба­қы­лау үшін мар­ка­лар
Сол мер­зім­де
мм
мм
Құ­ры­лы­стың су­ті­рек эле­мент­те­рін­де және оның та­ба­нын­да­ғы бу­лы қы­сым, МПа
Құ­ры­лы­стың су­ті­рек эле­мент­те­рін­де бу­лы қы­сым­ды қа­шық­тық­тан өл­шеу
Ішек­ті түр­де­гі қы­сым­ды өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер
Ай­ы­на 3 рет
МПа
МПа
Жо­ғар­ғы бе­тіне шы­ға­тын неме­се дре­на­ж­ды құ­ры­л­ғы­лар­ға тү­се­тін сүзі­лу шы­ғын­дар, л/с
Өл­шей­тін суа­ғар­да су дең­гей­ін ті­ке­лей өл­шеу неме­се шы­ғын­дар­ды қа­шық­тық­тан өл­шеу
Сұй­ық­тық дең­гей­ін өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер, уль­тра­ды­бысты шы­ғын­ды өл­ше­уіш­тер, өл­шей­тін рей­ка
Сол мер­зім­де
л/с
л/с
Құ­ры­лы­стар­дың де­не­сін­де­гі, су жа­ға­сы­на жа­на­сқан сүзі­лу ағы­ны­ның де­прес­си­я­лық үстін­гі бел­гі­сі
Пье­зо­мет­ри­я­лық дең­гей­ді қа­шық­тық­тан өл­шеу неме­се пье­зо­мет­ри­я­лық дең­гей­і­нің бел­гі­ле­рін ту­ра өл­шеу
Ішек­ті түр­де­гі қы­сым­ды өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер, қы­сым­ды және қы­сым­сыз пье­зо­метр­лер, үл­гі­лі ма­но­метр­лер, жар­тыл­да­ғы­штар, дең­гей өл­ше­уіш­тер
-
м
м
Құ­ры­лы­стың су­ті­рек эле­мент­те­рін­де, та­ба­нын­да­ғы қы­сым гра­ди­ент­те­рі, өл­ше­у­сіз
Құ­ры­лы­стың және оның та­ба­нын­да өл­шен­ген пье­зо­мет­ри­ка­лық қы­сым­дар бой­ын­ша есеп­те­ле­ді
-
Ай­ы­на 3 - рет
Өл­ше­у­сіз
Өл­ше­у­сіз
Құ­ры­лы­стың және оның та­ба­ны­ның тем­пе­ра­ту­ра­сы, оС
Құ­ры­лы­стың және оның та­ба­ны­ның тем­пе­ра­ту­ра­сын қа­шық­тық­тан өл­шеу
Ішек­ті тү­рін­де­гі тем­пе­ра­ту­ра­ны өл­шей­тін түр­лен­дір­гіш­тер
Сол мер­зім­де
оС
оС
Құ­ры­лы­стар­дың және оның та­ба­ны­ның сей­сми­ка­лық тол­қуы­ның па­ра­метр­ле­рі (жи­і­лі­гі; гц; өзі­нің тол­қу­ла­ры­ның ке­зе­ңі, с)
Тол­қу­лар ам­пли­ту­да­сы­ның, же­дел­де­уі­нің ав­то­мат­тық кү­ту ре­жи­мін­де өл­шеу
Сей­смо­мет­ри­ка­лық ап­па­ра­ту­ра
Үне­мі
Гц,с
Гц,с
Құ­ры­лы­стың сыр­тын­да тө­мен­гі бьеф­те гри­фон­дар­дың бо­луы, л/с
Сүзі­лу шы­ғын­дар­ды өл­шеу
Суа­ғар­дың бе­ті­нен су­дың дең­гей­ін өл­шеу үшін өл­шей­тін суа­ғар рей­ка­сы­мен
Ай­ы­на 3 рет
л/с
л/с
Ашық-жа­сыл шөп­ті жа­мы­л­ғы­мен тө­мен­гі бет­кей­де бел­де­улер­дің бо­луы, м2
Бел­де­улер­дің алаң­да­рын өл­шеу
Ру­лет­ка
Сол мер­зім­де
м2
м2
Бө­гет­тің бет­кей­ін­де және қы­рын­да оты­ру шұң­қыр­ла­рын анық­тау, см, м3
Шұң­қыр­дың те­рең­ді­гін және алаң­да­рын, диа­мет­рін өл­шеу
-
-
см, м2
см, м2
Бө­гет­тің қы­рын­да тік және көл­де­нең жа­рық­тар­ды анық­тау, м, мм
Жа­рық­тар­дың ашы­луын және ұзынды­ған өл­шеу
-
-
м, мм
3. Үстің­гі және тө­мен­гі бьеф­тер­де то­пы­рақ­тың жа­на­суы
Сыр­ғы­ма және әле­ует­ті ор­нық­сыз мас­сив­тер­де тігі­нен ығы­су, мм
Үстің­гі және те­рең мар­ка­ла­рын ни­ве­лир­леу
Үстің­гі және те­рең мар­ка­лар
Жы­лы­на 4 рет
мм
мм
Сыр­ғы­ма және әле­ует­ті ор­нық­сыз мас­сив­тер­де көл­де­нең ығы­су, мм
Три­ан­гу­ля­ция, шам­ды алы­стан ша­ма­лай­тын ба­қы­ла­у­лар
Ре­пер­лер, мар­ка­лар
Сол мер­зім­де
мм
мм
Сыр­ғы­ма және әле­ует­ті ор­нық­сыз мас­сив­тер­де жер асты су­лар­дың дең­гейі, м
Пье­зо­мет­ри­ка­лық дең­гей­лер­ді өл­шеу
Пье­зо­метр­лер, дең­гей өл­ше­уіш­тер, жар­тыл­да­ғы­штар
Ай­ы­на 1 рет
м
м
Сыр­ғы­ма және оты­ру жа­рық­та­ры­ның пай­да бо­луы, м, см
Ені­нің, те­рең­ді­гі­нің ұзынды­ғын өл­шеу, су­рет­теу
Ру­лет­ка
Ай­ы­на 3 рет
м, см
м, см
Ар­тық ылғал­да­ну бел­де­уле­рі­нің бо­луы, м2
Су шық­қан алаң­дар­ды өл­шеу
Ру­лет­ка
Сол мер­зім­де
м2
м2
Тө­мен­гі бьеф­те жер асты су­ла­ры­ның жи­нақ­тал­ған шы­ғу­ла­ры­ның бо­луы, л/с
Сүзі­лу шы­ғын­да­рын өл­шеу
Өл­шей­тін суа­ғар
Тәу­лі­гіне бір рет
л/с
л/с
То­пы­рақ­тың суф­фо­зи­он­дық шы­ғуы­ның бо­луы, г/л
Жү­зін­ді са­нын өл­шеу
Өл­шей­тін ыдыс
Ай­ы­на 3 рет
г/л
г/л
Оты­ру және суф­фо­зи­он­дық шұң­қыр­лар­дың бо­луы, м
Су­рет­теу, шұң­қыр­лар­дың са­нын және кө­ле­мін өл­шеу
Ру­лет­ка
Сол мер­зім­де
м
м
Крио­ген­ді де­фор­ма­ци­я­ның бо­луы, м
Де­фор­ма­ция си­па­ты, кө­лем­де­рі, та­ра­лу ала­ңы
-
Жы­лы­на бір рет
м
м
Ескертпе: *Пайдалану тәжірибесін негізге алып, әрбір құрылыс үшін өлшеу кезеңділігі ГТҚ сыныптылығына, жай-күйіне, пайдалану кезеңіне және де басқа да факторларға байланысты тағайындалады.