БАСПАСӨЗ РЕЛИЗІ
РҚАО-ның ескертпесі.
ҚР мемлекеттік басқару деңгейлері арасындағы өкілеттіктердің аражігін ажырату мәселелері бойынша 2014 жылғы 29 қыркүйектегі № 239-V ҚРЗ Заңына сәйкес ҚР Ұлттық экономика министрінің 2015 жылғы 19 наурыздағы № 233 бұйрығын қараңыз.
«Халық денсаулығы және денсаулық сақтау жүйесі туралы» Қазақстан Республикасының 2009 жылғы 18 қыркүйектегі Кодексінің 6-бабының 2) тармақшасына сәйкес Қазақстан Республикасының Үкiметi ҚАУЛЫ ЕТЕДІ:

Қазақстан Республикасы
Үкіметінің
2012 жылғы 31 қаңтардағы
№ 178 қаулысымен
бекітілген
«Санаториялық және сауықтыру объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидалары

1. «Санаториялық және сауықтыру объектілеріне қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптар» санитариялық қағидалары (бұдан әрі – Санитариялық қағидалар) санаториялық және сауықтыру объектілерін жобалау, салу, сумен жабдықтау, су бұру, жарықтандыру, желдету, үй-жайларын күтіп-ұстау және пайдалану, емдік-профилактикалық және қоғамдық тамақтануды, медициналық қамтамасыз етуді, персоналдың тұру және еңбек жағдайларын ұйымдастыру кезінде оларға қойылатын санитариялық-эпидемиологиялық талаптарды қамтиды.

2) сауықтыру объектілері – 6 жастан 18 жасқа дейінгі балалар үшін оқу-тәрбиелеу, дене шынықтыру-сауықтыру, емдеу-сауықтыру қызметін және мәдени бос уақыттарын ұйымдастыруды жүзеге асыратын ұйымдар балалар сауықтыру ұйымдары (бұдан әрі – БСҰ), оның ішінде жалпы, орта және қосымша білім беру бағдарламаларын іске асыратын жыл бойы жұмыс істейтін БСҰ;

9) санаториялық объектілер – табиғи емдік физикалық факторларды (климат, минералды сулар, балшықтар), физиотерапиялық әдістерді, емдік дене шынықтыру мен басқа да жағдайларды басым пайдалана отырып, белгіленген режимді сақтау кезіндегі, профилактикалық, медициналық оңалтуға және демалуға арналған туберкулезге қарсы мекемелер, оның ішінде алғанда емдеу-профилактикалық мекемелер (бұдан әрі – санаторийлер);

4. Балалардың туберкулезге қарсы санаторийіне емдеудің сүемелдеуші фазасындағы бактерия бөлмейтін туберкулезбен ауыратын науқас балаларды қоса алғанда 1 жастан бастап 14 жасқа дейінгі балалар, виражбен және гиперергиялық реакциясы бар балалар, сондай-ақ туберкулез инфекциясы ошақтарының және туберкулезбен ауырып сауыққан балалар қабылданады. Санаторийлерде жататын және нашар қозғалатын балалар үшін 10%-ға дейін орын көзделуі тиіс.

БСҰ-ның және санаторийдің жер учаскесі шекарасының автомобиль жолына дейінгі қашықтығы кемінде 500 м және бау-бақша шаруашылығы учаскелеріне дейінгі қашықтық 300 м болуына жол беріледі.

10. Санитариялық-қорғаныш аймақтарының аумағында БСҰ-ны және санаторийді орналастыруға жол берілмейді. Өнеркәсіптік, коммуналдық және шаруашылық ұйымдардан сауықтыру мекемелеріне дейінгі қашықтық қалалық, кенттік және ауылдық елді мекендерді жоспарлауға және салуға қойылатын талаптарға сәйкес қабылданады.
Қалалық (ауылдық) мақсаттағы магистральдық инженерлік коммуникациялар (сумен жабдықтау, су бұру, жылумен жабдықтау, электрмен жабдықтау) БСҰ-ның және санаторий аумағы арқылы өтпеуі тиіс.

Қала сыртындағы сауықтыру мекемелері қызметкерлерге арналған тұрғын үйлерден, сондай-ақ ересектердің демалыс мекемелерінен ені кемінде 100 м жасыл желек жолағымен бөлінеді.

БСҰ негізгі құрылысының аумағы мынадай: тұрғын, мәдени-көпшілік, дене шынықтыру-сауықтыру, медициналық, әкімшілік, шаруашылық және техникалық мақсаттағы аймақтарға бөлінеді.
Қосалқы аумақта: отын сақтауға арналған қоймасы бар қазандық, сумен жабдықтау құрылысы, гараж, жөндеу шеберханалары, автотұрақ орналасады.

Отрядқа арналған ойын бөлмесінің ауданы бір балаға 2 м2 есебінен көзделеді.

Санаторий мен БСҰ ғимараттары шаруашылық-ауыз сумен жабдықтау, су бұру жүйелерімен жабдықталады. Барлық жүйелер қауіпсіз пайдалануды қамтамасыз ете отырып, жұмыс істейтін жағдайда болады.

БСҰ-ның аумағында тұрғын үй ғимараттарынан, мәдени-көпшілік және әкімшілік-тұрмыстық ғимараттардан кемінде 50 м қашықтықта 35 адамға 1 дәретхана орны есебімен кәрізделген дәретханаларды немесе биодәретханаларды орнатуға жол беріледі.

40. Санаторийді және БСҰ-ны орталықтандырылған су бұруы жоқ аудандарда орналастырған кезде сарқынды суларды шығару мен тазалаудың жергілікті жүйелерін (жергілікті тазарту құрылыстары) орнатуға жол беріледі. Жергілікті су бұру жүйелерін таңдау және орнату тиісті аумақтағы халықтың санитариялық-эпидемиологиялық саламаттылығы саласындағы мемлекеттік органмен келісіледі.

46. Санаторий мен БСҰ-ның үй-жайларында табиғи жарық болуы тиіс. Мына үй-жайларда: жатын үй-жайлар мен себезгі бөлмелерінің жанындағы дәретханаларда; емдеу кабинеттері жанындағы киім ілетін орындарда, емшара кабинеттерінің қосалқы үй-жайларында; жуынатын, жуатын бөлмелерде; жертөле үй-жайларында табиғи жарықсыз болуға жол беріледі.

49. Барлық үй-жайларды жинау күн сайын жуу құралдарын қолдана, желдете отырып, ылғалды тәсілмен күн сайын жүргізіледі. Әйнектердің ішкі беті күн сайын сүртіледі, айына бір рет жуылады, сыртқы әйнектер – ластануына қарай жуылады. Едендер күніне екі рет жуылады. Жиһаз, радиаторлар, терезенің алды, киімге арналған шкафтар – күн сайын сүртіледі және аптасына бір рет жуылады.

50. Сауықтыру кампаниясы басталар алдында және әрбір ауысым аяқталған соң техникалық персонал күрделі жинау жүргізеді: рұқсат етілген жуу және дезинфекциялау құралдарын пайдалана отырып еденді, қабырғаны, есіктерді, терезелерді, жарықтандыру арматурасын, жылыту аспаптарын, желдеткіш торларды жуады және жиһаздарды сүртеді.

Санитариялық тораптарды жинауға арналған жинау мүкәммалының сигнальдық (қызыл, сарғылт) белгісі болуы және жеке сақталуы тиіс.

58. Санаторийдің және БСҰ-ның аумағын жинау күн сайын жүргізіледі. Қоқыс қоқыссалғышқа жиналады және оның 3/2 көлемі толуына байланысты тұрмыстық қалдықтарды шығаруға арналған шартқа сәйкес қатты тұрмыстық қалдықтар полигонына шығарылады. Контейнерлер (қоқыссалғыштар) босатылғаннан кейін тазартылуы және қолдануға белгіленген тәртіппен рұқсат етілген құралдармен өңделуі тиіс. Аумақта тұрмыстық қоқысты және жапырақтарды өртеуге тыйым салынады.
Учаскенің жабдығы (үстелдер, орындықтар, дене шынықтыру жабдығы мен шағын сәулет нысандары) жарамды жағдайда ұсталуы тиіс.

Жағажайдың аумағында себезгі кабиналары (40 адамға 1), киім ауыстыратын кабиналар (50 адамға 1), дәретхана (75 адамға 1) көзделуі тиіс.

64. Жағажайды балалардың жас ерекшеліктеріне сәйкес ойын құрылғыларымен, сондай-ақ емшараларды дозалап қабылдау үшін солярийлермен, аэрарийлермен жабдықтау керек. Солярийлер мен аэрарийлерде орын саны жалпы санының (ІІ және ІІІ климаттық аудандарында) 50 %-ынан асырмай құрауы тиіс. Аэрарийлер мен солярийлердің ауданы 1 орынға 2,5 және 3,0 м2 есебімен қабылданады.

Санаторийдегі балалардың күн режимі осы Санитариялық қағидаларға 4-қосымшаның 2 және 3-кестелерінде келтірілген.

79. Түстену залының ауданы өзіне өзі қызмет көрсету кезінде бір орынға (тарату желісін қоспағанда) 1,8 м2 (тарату желісін қоса алғанда), даяшы қызмет көрсеткен кезде 1,4 м2 есебімен қабылданады. Түстену залының ауданы балаларды бір мезетте қызмет көрсету кезінде (бір ауысымда) бір орынға 1,0 м2 есебімен көзделеді.

84. Санаторийдің және БСҰ-ның медицина қызметкерлері ас блогына келіп түскен өнімдердің сапасын, өнімдерді сақтау және өткізу мерзімдерінің сақталу шарттарын, тәуліктік сынаманы алу мен сақтаудың дұрыстығын, персоналдың және асхана кезекшісінің жеке гигиена қағидаларын сақтауын бақылауды жүзеге асырады.

Экспедитор, арнайы киіммен және жұмысқа рұқсат етілген жеке медициналық кітапшасымен қамтамасыз етіледі.
Азық-түлікке арналған ыдыс таңбаланады және мақсатына байланысты пайдаланылады.

Тамақ арасындағы аралыққа ас мәзіріне қымыз немесе сүт қышқылы өнімі енгізіледі. Тәуліктік рационның құнарлылығын: таңертеңгілік ас – 25%; түскі ас – 35 %, бесін ас 15 %, кешкі ас – 20 %, 5-ші тамақтандыру – 5% етіп бөледі.

Қажетті өнімдер болмаған жағдайда оларды химиялық құрамы бойынша тепе-тең өнімдерге ауыстыру осы Санитариялық қағидаларға 6-қосымшаның 6-кестесіне сәйкес негізгі тағамдық заттар бойынша өнімдерді алмастыру кестесіне сәйкес жүзеге асырылады.

95. Гиповитаминоздардың алдын алу және балаларды тиімді сауықтыру мақсатында салқындатылған сусындарды (компот) аскорбин қышқылымен (бір порцияға 0,06 – 0,07 г) жасанды витаминдеу жүргізеді. Поливитамин препараттарын (тамақ кезінде немесе тамақтан кейін күніне 1 драже), витаминделген және минералды заттармен байытылған тамақ өнімдерін пайдалануға жол беріледі.

103. Жататын және нашар қозғалатын балаларға арналған санаторийде тамақтандыру тарату орны бар буфет бөлмесі, 3 ұялы жуу ваннасымен, ыдысты кептіруге арналған сөрелермен және сақтауға арналған шкафтармен жабдықталған ыдыс жууға арналған үй-жай қарастырылған секцияда жүзеге асырылады. Қажет болған жағдайда, ас блогынан тамақты беруге арналған көтергіш жабдықталады.

Түстену залының жанында 25 балаға 1 қолжуғыш, 40 балаға 1 унитаз есебімен санитариялық торап, изоляторда тарату орны мен ыдысты жууға және сақтауға арналған үй-жай көзделеді.

Пайдаланылған емдік балшық көп жылдық ұзақ қалпына келуі үшін табиғи ортаға тасталады.

114. Сумен, балшықпен емдеуге арналған емдеу корпустарының ғимараттары жеке тұрған ғимаратта орналастырылады. Жобалық оқшаулаған кезде жапсарлас ғимаратта орналастыруға болады. Үй-жайлар киім ауыстыратын орын, санитариялық торап және себезгі бөлмесі арқылы жеке кіретін есіктері бар жеке блоктарға топтастырылады.
Балшықтарды сақтау үшін тек таза балшықты пайдалануға есептелген бірнеше бассейндерді көздеу керек.

117. Бальнеологиялық емшараларды жүргізу үшін бөлек бальнеологиялық құрылғысы бар жеке үй-жайлар жабдықталуы тиіс. Асқазанды жуу емшараларын қызыл иекті шаюмен, ішек себезгісін ішекке минералды су мен емдік балшықтың қоспасын енгізе отырып, ішекті сифонмен жуумен біріктіруге жол берілмейді. Емшара кабинеттерінде әр кушетка (кресло) жеке кабиналарда орнатылады. Кабиналардың қабырғалары қалың мөлдір емес шыныдан немесе белгіленген тәртіппен келісілген синтетикалық материалдардан жасалады.

Әрбір дәретхана бөлмесінде жуатын раковина, электрлі сүлгі немесе бір рет қолданылатын сүлгі, сабын көзделеді.

120. Емдік массажды жүргізуге арналған үй-жайлар: массажға және себезгіге арналған кабинеттерді қамтиды. Массажға арналған кабинеттің ең аз ауданы бір кушеткаға кемінде 6 м2 болуы тиіс. Кабинет қол жууға арналған раковинамен, қол жууға арналған құралдармен және жеке пайдаланылатын сүлгімен жабдықталады.

124. Санаторий саябағының аймағында балалар үшін мектепке дейінгі жастағы барлық балалар және мектеп жасындағы балалардың 40-50%-ы бір уақытта болғанда бір балаға ауданы 7,5 м2 есебімен ойын алаңдары орналастырылады. Алаңдар құм салғышпен, әткеншектермен, төбелермен, басқыштармен және басқа да ойын түрлерімен, күркелермен, отырғыштармен, үстел ойындарымен және оқуға арналған үстелдермен жабдықталады. Мектепке дейінгі жастағы балаларға арналған ойын алаңдары үй-жайдан шығатын жерге тікелей жақын орналастырылады.

127. Жатын үй-жайлар әрқайсысы сыйымдылығы 30 төсектен аспайтын оқшауланған палаталы секциялардан тұрады. Бір қабатта екі секциядан артық орналастырылмайды. Әр секцияның құрамында ауданы кемінде 15 м2 ойын алаңы; бір орынға 0,6 м2 есебімен кептіру шкафтары бар киім ілетін орын жобаланады. Екі секцияға бір орынға кемінде 0,1 м2 есебімен киім үтіктеуге және тазалауға арналған бөлме; 1 орынға 0,2 м2 есебімен балалардың заттарын сақтауға арналған үй-жай көзделеді. Жатын үй-жайлар мен изолятор қатты төсегі бар кереуетпен жабдықталуы тиіс.

128. Мектепке дейінгі балалар үшін палаталы секциялардың құрамына мыналар кіреді: бір балаға ауданы 4,0 м2 жатын бөлме, асхана-ойын бөлмесі, дәретхана, киім ауыстыратын орын және буфет. Киім ауыстыратын орындарда киім мен аяқ киімге арналған кептіру шкафтары көзделеді. Мектеп оқушылары палаталарының ауданы 1 орынға 6 м2 есебімен және сыйымдылығы 5 орыннан артық емес болып қабылданады. Әр секцияда 3 орыннан 2-3 палата көзделеді.

129. Мектепке дейінгі балаларға арналған бөлімшелерде санитариялық тораптар әр секция үшін жеке орнатылады. Санитариялық тораптар: ваннамен, себезгімен, екі қолжуғышпен және аяқ жууға арналған екі жуғышпен, унитаздармен, тостағандарға арналған жуғыштармен және сөре-стеллаждармен, сүлгілер мен жуынатын құралдарды сақтауға арналған ашық шкафтармен жабдықталады. 5 жастан үлкен балалар үшін ұл балалар мен қыз балаларға арналған үшін бөлек дәретханалар көзделеді.

130. Мектеп оқушыларына арналған санитариялық тораптар бір секцияға жабдықталады және ол мыналарды қамтиды: 5 адамға 1 қолжуғыш есебімен қолжуғыштар, 15 адамға аяқ жууға арналған 2 жуғыш, 15 адамға арналған 2 унитазы бар дәретхана, 15 ұл балаға 1 унитаз және 1 писсуар; 15 адамға 1 себезгі есебімен себезгі кабиналары; иілгіш шлангісі бар табандықпен, 15 қыз балаға 2 раковина есебімен қолжуғышпен жабдықталған қыздардың гигиенасы кабиналары.

Дезинфекциялау құралдары балалардың қолы жетпейтін жерде күңгірт ыдыста сақталады.
Жылына бір рет төсек жабдығын камералық зарарсыздандыру жүргізіледі.

Пайдаланылған ойыншықтарды күн сайын жұмыс күнінің соңында 2% сабынды-содалы ерітіндіні пайдалана отырып жуады, ағып тұрған судың астында шаяды және кептіреді. Қуыршақтың киімдерін ластануына байланысты жуады және үтіктейді. Ойыншықтарды жууға арналған ыдыс пен щетка таңбаланады.
Жұмсақ ойыншықтарды пайдаланғаннан кейін күннің соңында ойыншықтан 25 см қашықтықта бактерицидті сәулелендіргіштермен 30 минут бойы дезинфекциялайды.

Унитаздар жуу құралдарын пайдалана отырып щеткамен, күніне 2 рет, дезинфекциялау құралдарын пайдалана отырып айына екі реттен сиретпей жуылады. Әр санитариялық торапқа кемінде 6 щетка бөлінеді. Таза және пайдаланылған щеткалар таңбаланған ыдыста бөлек сақталады.

Жөкелер мен шүберектер ыдысты, ас үй мүкәммалын және үстелдерді жуғаннан кейін 15 минут бойы қайнатылады, кептіріледі және арнайы бөлінген орында сақталады.

Сақтайтын режим санаторий жағдайларына үйренудің алғашқы 5-10 күніне қозғалу белсенділігін шектеу және осы кезеңде инфекция ошақтарын тазарту және тексеру арқылы тағайындалады (баланың денсаулық жағдайына және жасына байланысты).
Үйрену кезеңі қолайлы өткен жағдайда баланы дене жүктемесінің қарқындылығын біртіндеп көбейтіп, физиотерапия және басқа да сауықтыру тәсілдерін жүргізе отырып сергітетін режимге ауыстырады.
Организмнің реактивтілігінің қалпына келуіне қарай жаттықтыратын режим (жалпы) тағайындалады.

Санаторийдегі оқу жүктемесі күніне 35 минуттан 4-тен аспайтын сабақты қамтиды, сабақтар арасындағы үзіліс 10 минут, екінші сабақтан кейін балалар ауада 35 минут болады. Үлкен үзілісті дене шынықтыру сабақтары ретінде пайдалануға жол беріледі. Мәдени-көпшілік іс-шараларды және үйірме сабақтарын күніне 1,5 сағаттан асырмай жүргізу ұсынылады.

Туберкулезге қарсы санаторийде профилактикалық мақсатта жылына бір рет төсек-орын жабдықтарын камералық зарарсыздандыру жүргізіледі.

«Санаториялық және сауықтыру
объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық
қағидаларына
1-қосымша
Санаторийлер мен сауықтыру ұйымдарындағы дене шынықтыру-сауықтыру құрылыстарының құрамы, саны мен ауданы
Са­на­то­рий­дің, ба­ла­лар­ды са­уық­ты­ру объ­ек­ті­сі­нің дене шы­нық­ты­ру-са­уық­ты­ру құ­ры­лы­ста­ры­на ар­нал­ған учас­ке­нің жал­пы ауда­ны­ның сый­ым­ды­лы­ғы мы­на­дай болған­да да­на­лап м2 ар­нал­ған дене шы­нық­ты­ру-са­уық­ты­ру құ­ры­лы­ста­ры­ның са­ны мен ауда­ны
120/
2400
160/
3200
240/
4800
360/
7200
400/
8000
480/
9600
560/
11200
800/
16000
Мін­дет­ті
Во­лей­бол­ға ар­нал­ған алаң
1/360
1/360
1/360
2/720
2/720
2/720
3/1080
4/1440
Бад­минтон­ға ар­нал­ған алаң
1/120
1/120
2/240
3/360
4/480
4/480
5/560
6/720
Үстел тен­ни­сіне ар­нал­ған алаң
1/72
1/72
2/144
3/360
4/288
4/288
5/360
6/432
Би­ік­тікке се­кі­ру­ге ар­нал­ған алаң
1/493
1/493
1/493
1/493
1/493
-
-
1/493
Ұзын­дық­қа се­кі­ру­ге ар­нал­ған алаң
1/121
1/121
1/121
1/121
1/121
-
-
1/121
Жү­гі­ру­ге ар­нал­ған тү­зу жол
1/650
1/650
1/650
1/650
1/650
-
-
1/650
Же­ңіл ат­ле­ти­ка­ға ар­нал­ған алаң
-
-
1/3000
1/3000
-
-
-
Ден­са­улық жо­лы
1/600
1/600
1/800
1/1000
1/1000
1/1000
2/1200
2/1200
Жиы­ны
6/1816
6/1816
8/2008
13/2725
13/2725
3/4488
14/5040
19/3956
Қо­сым­ша­ла­ры
Спорт ой­ын­да­ры­ның түр­ле­ріне ар­нал­ған алаң (құ­рам­дас)
-
1/1032
1/1032
1/1032
-
-
-
-
Во­лей­бол және бас­кет­бол­ға ар­нал­ған алаң (құ­рам­дас)
-
-
1/658
-
2/1116
-
-
-
Спорт ой­ын­да­ры және яд­ро лақ­ты­ру­ға ар­нал­ған алаң
-
-
1/1032
1/1032
1/1032
-
-
-
Же­ңіл ат­ле­ти­ка яд­ро­сы ала­ңы мен жү­гі­ру жо­лы
1/8500
Фут­бол ала­ңы
1/2400
1/2400
1/2400
-
-
-
-
-
Оқу қа­быр­ға­сы бар тен­нис кор­ты
-
-
1/840
1/840
-
-
-
Тен­нис спор­ты
-
1/648
1/648
1/648
1/648
1/648
-
-
Ро­лик­ті конь­ки­мен және тақ­тай­мен сыр­ға­на­у­ға ар­нал­ған алаң
-
1/400
1/400
1/400
1/400
2/800
2/800
-
ЖИЫ­НЫ:
1/2400
1/2400
2/2800
4/4844
4/5305
4/5305
5/5897
7/11904

«Санаториялық және сауықтыру
объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық
қағидаларына
2-қосымша
Балаларды сауықтыру ұйымына баратын оқушыға арналған медициналық алмастыру анықтамасы (картасы)

Екінші бөлімді балаларды сауықтыру ұйымының дәрігері толтырады.

«Санаториялық және сауықтыру
объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық
қағидаларына
3-қосымша
Үй-жайларды жасанды жарықтандыруға қойылатын талаптар
Үй-жай­лар­дың ата­уы
Жа­рық­тан­ды­ру (лк-пен)
Жа­рық­тан­ды­ру нор­ма­ла­ры­на қа­ты­сты бе­ті
Лю­ми­нис­цент­ті шам­дар ке­зін­де
Қы­зды­ру шам­да­ры ке­зін­де
Ой­ын бөл­ме­ле­рі және үй­ір­ме­лер­ге ар­нал­ған бөл­ме­лер
300
150
үстел­дің жұ­мыс бе­т­ін­де
Жа­тын бөл­ме­лер
75
30
еден­нен 0,5 м дең­гей­де
Дене шы­нық­ты­ру за­лы
200
100
еден
Ре­кре­а­ци­я­лар
150
75
еден

«Санаториялық және сауықтыру
объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық
қағидаларына
4-қосымша
Балаларды сауықтыру объектілеріндегі күн режимі
1-кесте
Күн ре­жи­мі эле­мент­те­рі
6-9 жас­та­ғы ба­ла­лар үшін
10-14 жас­та­ғы ба­ла­лар үшін
Ұй­қы­дан тұ­ру
8.00-8.10
8.00-8.10
Та­ңер­тең­гі­лік гим­на­сти­ка
8.10-8.30
8.10-8.30
Су ем­ша­ра­ла­ры
8.30-8.50
8.30-8.50
Та­ңер­тең­гі жиын
8.50-9.00
8.50-9.00
Таң­ғы ас
9.00-9.30
9.00-9.30
Сек­ци­я­лар­да­ғы және үй­ір­ме­лер­де­гі са­бақ­тар
9.30-11.10
9.30-11.10
Са­уық­ты­ру­ға ар­нал­ған ги­ги­е­на­лық ем­ша­ра­лар (ауа, күн ван­на­ла­ры, се­без­гі, су­ға шо­мы­лу), жү­зу­ді үй­ре­ту
11.10-12.30
11.10-12.30
Бос уа­қыт
12.30-13.30
12.30-13.30
Түс­кі ас
13.30-14.30
13.30-14.30
Түс­кі астан кей­ін­гі күн­діз­гі де­ма­лыс
14.30-16.00
14.30-16.00
Бе­сін асы
16.00-16.30
16.00-16.30
Үй­ір­ме­лер­де­гі, спорт сек­ци­я­ла­рын­да­ғы са­бақ­тар
16.30-18.30
16.30-18.30
Бос уа­қыт, ты­ныш ой­ын­дар, же­ке кі­тап оқу
18.30-19.00
18.30-19.00
Кеш­кі ас
19.00-20.00
19.00-20.00
Ке­ш­тер, ала­у­лар, от­ряд­та­ғы іс-ша­ра­лар, жиын
20.00-20.30
20.00-21.30 21.30-21.45
Кеш­кі та­за­лық
20.30-21.00
21.45-22.00
Ұй­қы
21.00-8.00
22.00-8.00
Санаторийдегі күн режимі
2-кесте
Қыз­мет түр­ле­рі
Оқу­шы­лар­дың жас ерекше­лі­гіне бай­ла­ны­сты уа­қыт өт­кі­зуі
6-10 жас
11-14 жас
Тұ­ру, тем­пе­ра­ту­ра­ны өл­шеу, дә­рі­лер­ді та­ра­ту
7.00-7.30
7.00-7.30
Та­ңер­тең­гі жат­тығу, су ем­ша­ра­ла­ры
7.30-8.00
7.30-8.00
Таң­ғы ас
8.00-8.30
8.00-8.30
Се­ру­ен­деу (ауа және күн ван­на­ла­ры, су­ға шо­мы­лу, бас­қа да шы­нық­ты­ра­тын іс-ша­ра­лар)
8.30-10.30
8.30-10.30
Екін­ші таң­ғы ас
10.30-11.00
10.30-11.00
Ем­деу ша­ра­ла­ры
11.00-13.00
11.00-13.00
Түс­кі ас
13.00-14.00
13.00-14.00
Күн­діз­гі ұй­қы
14.00-16.00
14.00-16.00
Тем­пе­ра­ту­ра­ны өл­шеу, дә­рі­лер­ді та­ра­ту
16.00-16.15
16.00-16.15
Бе­сін ас
16.15-16.30
16.15-16.30
Се­ру­ен­деу, үй­ір­ме­лер­де­гі және сек­ци­я­лар­да­ғы са­бақ­тар
16.30-18.00
16.30-18.00
Кеш­кі ас
18.00-19.00
18.00-19.00
Бос уа­қыт
19.00-19.30
19.00-19.30
Ұй­қы ал­дын­да­ғы се­ру­ен, ты­ныш ой­ын­дар
19.30-20.00
19.30-20.00
Екін­ші кеш­кі ас
20.00-21.00
20.00-21.00
Ұй­қы­ға дай­ын­дық, дә­рі­лер­ді та­ра­ту, су ем­ша­ра­ла­ры
21.00-21.30
21.00-22.00
Ұй­қы­ға ке­ту
21.30
22.00
Оқу жылы кезеңінде санаторийдегі күн режимі
3-кесте
Қыз­мет түр­ле­рі
Оқу­шы­лар­дың жа­сы­на бай­ла­ны­сты уа­қыт өт­кі­зуі
6-10 жас
11-14 жас
Ұй­қы­дан тұ­ру, тем­пе­ра­ту­ра­ны өл­шеу, дә­рі­лер­ді та­ра­ту
7.00-7.30
7.00-7.30
Та­ңер­тең­гі жат­тығу, жуы­ну, шы­нық­ты­ру іс-ша­ра­ла­ры
7.30-8.00
7.30-8.00
Таң­ғы ас
8.00-8.30
8.00-8.30
Оқу са­бақ­та­ры
8.30-9.50
8.30-9.50
Үл­кен үзі­ліс (қоз­ға­лыс-ауа­да бел­сен­ді)
9.50-10.25
9.50-10.25
Оқу са­бақ­та­ры
10.20-11.00
10.25-11.45
Ем ша­ра­лар, ван­на­лар
11.00-12.30
12.00-13.00
Түс­кі ас
12.30.-13.00
13.00-13.30
Күн­діз­гі ұй­қы
13.00-15.00
14.00-16.00
Тем­пе­ра­ту­ра­ны өл­шеу, дә­рі­лер­ді та­ра­ту
15.00-15.30
15.00-15.30
Бе­сін асы
15.30-16.00
15.30-16.00
Ем ша­ра­лар
16.00-17.00
16.00-17.30
Се­ру­ен­деу, үй­ір­ме­лер­де­гі және сек­ци­я­лар­да­ғы са­бақ­та­ры
17.00-18.30
17.30-18.30
Кеш­кі ас
18.30-19.00
18.30-19.00
Ұй­қы ал­дын­да­ғы се­ру­ен, ты­ныш ой­ын­дар, бос уа­қыт
19.00-20.00
19.00-20.30
Екін­ші кеш­кі ас
20.00-20.30
20.30-21.00
Ұй­қы­ға дай­ын­дық, дә­рі­лер­ді та­ра­ту, су ем­ша­ра­ла­ры
20.30-21.00
21.00-21.30
Ұй­қы­ға ке­ту
21.00
21.30

«Санаториялық және сауықтыру
объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық
қағидаларына
5-қосымша
Дайын тамақтың сапасын бақылау журналы (бракераж)
Та­мақ­тың дай­ын­да­лу кү­ні және са­ға­ты
Бра­ке­раж­ды алу уа­қы­ты
Та­мақ­тың, ас­паз­дық өнім­нің ата­уы
Та­мақ­тың, ас­паз­дық өнім­нің дай­ын­дық дә­ре­же­сі және ор­га­но­леп­ти­ка­лық ба­ға­лау нәти­же­ле­рі
Та­мақ­ты, ас­паз­дық өнім­ді өт­кізу­ге рұқ­сат ету
Жа­у­ап­ты адам­ның қо­лы
Ес­керт­пе
1
2
3
4
5
6
7
Ескертпе: 7-бағанда дайын өнімді өткізуге тыйым салу фактілері көрсетіледі

«Санаториялық және сауықтыру
объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық
қағидаларына
6-қосымша
Сауықтыру ұйымдары үшін күніне 1 балаға арналған азық-түліктің жиыны
1-кесте
Азық-тү­лік­тер­дің ата­уы
Азық-тү­лік­тер­дің грамм­ға шақ­қан­да­ғы мөл­ше­рі
1
2
сүт
500
жар­ты­лай май­лы сүз­бе
40
қай­мақ
10
ірім­шік
10
ет
160
ба­лық
60
жұ­мырт­қа
1 шт.
қа­ра би­дай на­ны
100
би­дай на­ны (оның ішін­де то­қаш­тар)
250
би­дай ұны
10
ма­ка­рон бұй­ым­да­ры
20
жар­ма­лар
45
бұр­шақ­тар
10
қант және кон­ди­тер­лік бұй­ым­дар
70
кар­топ ұны
8
ашыт­қы
2
са­ры май
45
өсім­дік майы
15
кар­топ
350
кө­кө­ніс
400
жа­ңа піс­кен
100
құр­ғақ же­міс-жи­дек­тер
15
шай
0,2
ко­фе
2,5
тұз
6
қо­с­па­лар
1
Балаларға жасына (жылмен) қарай ұсынылатын порцияның массасы (граммға шаққанда)
2-кесте
Та­мақ­та­ну, та­ғам
Пор­ци­я­ның мас­са­сы
6-11 жас
12-18 жас
Таң­ғы ас
Бот­қа неме­се кө­кө­ні­стен жа­сал­ған та­мақ
300
300-400
Ко­фе (шай, ка­као)
200
200
Түс­кі ас
Са­лат
60-80
100-150
Сор­па
300-400
400-450
Ет, кот­лет
100-120
100-120
Гар­нир
150-200
180-230
Ком­пот және бас­қа да су­сын­дар
200
200
Бе­сін ас
Ай­ран
200
200
Пе­че­нье (пі­сі­рі­л­ген нан)
40/100
40/100
Же­міс-жи­дек­тер
100
100
Кеш­кі ас
Кө­кө­ні­стен жа­сал­ған та­ғам, бот­қа
300
400
Шай және бас­қа да су­сын­дар
200
200
Бір күн­ге ар­нал­ған нан:
Би­дай на­ны
150
200
Қа­ра би­дай на­ны
100
150
Балалар санаторийлеріндегі науқас балаларға арналған тамақ өнімінің нормалары (бір балаға күніне граммға шаққанда)
3-кесте
Азық-тү­лік­тер ата­уы
Ба­ла­лар­дың жас топ­та­ры
1-3 жас
3-7 жас
7-14 жас
1
2
3
4
Би­дай на­ны
100
100
150
Қа­ра би­дай на­ны
50
100
100
Би­дай ұны
40
50
80
Кар­топ ұны
2
5
5
Жар­ма, ма­ка­рон бұй­ым­да­ры, бұр­шақ
30
60
75
Кар­топ
180
300
400
Кө­кө­ні­стер, ас­көк
200
300
300
Жа­ңа піс­кен же­міс-жи­дек­тер
100
100
100
Құр­ғақ же­міс-жи­дек­тер
5
10
10
Қант және кон­ди­тер­лік бұй­ым­дар
100
100
100
Ет, құс еті
100
150
200
Ба­лық
20
50
60
Шұ­жық бұй­ым­да­ры
5
10
20
Сүт
500
500
500
Қай­мақ
20
20
30
Сүз­бе (май­лы)
50
50
60
Са­ры май
40
50
60
Май­ша­бақ және уыл­ды­рық
3
6
10
Жұ­мырт­қа (түй­ір)
1
1
1
Ірім­шік (май­лы­лы­ғы 40%)
5
10
10
Шай
0,5
0,5
0,5
Дән­ді ко­фе
2
2
4
Ка­као
0,5
0,5
1
Өсім­дік майы
-
5
10
Тұз және қо­с­па­лар
1
1
1
Аса тез бұзылатын өнімдерді сақтау және өткізу мерзімдері
4-кесте
Азық-тү­лік­тің ата­уы
+2 – 6 ас­пай­тын тем­пе­ра­ту­ра­да сақ­тау және өт­кі­зу мер­зім­де­рі, сағ.
1
2
3
1
Ірі ке­сек ет­тің жар­ты­лай фаб­ри­кат­та­ры
48
2
Мұз­да­ты­л­ған ба­уыр
48
3
Сал­қын­да­ты­л­ған ба­уыр
24
4
Сал­қын­да­ты­л­ған құс, қо­ян еті
48
5
Мұз­да­ты­л­ған құс, қо­ян еті
72
6
Пі­сі­рі­л­ген шұ­жық­тар:
жо­ға­ры сұ­рып­та­ғы
72
бі­рін­ші сұ­рып­та­ғы
48
7
Жо­ға­ры, бі­рін­ші және екін­ші сұ­рып­та­ғы ет­тен жа­сал­ған со­сис­ка­лар, қы­сқа шұ­жық­тар
48
8
Па­стер­лен­ген сүт, қай­мақ­тар, аци­до­фи­лин
36
9
Ай­ран
36
10
Май­лы, май­сыз, ди­е­та­лық сүз­бе
36
11
Қай­мақ
72
12
Ірім­шік-сүз­бе бұй­ым­да­ры
0 - 20 тем­пе­ра­ту­ра ке­зін­де 36
13
Қо­рап­тар­да­ғы қай­мақ­тан жа­сал­ған ірім­шік­тер
по­ли­сти­рол­дан және бас­қа да по­ли­мер­лік ма­те­ри­ал­дар­дан жа­сал­ған қо­рап­та­ғы тәт­ті және же­міс-жи­дек­тен жа­сал­ған ірім­шік
48
ащы
72
14
Сал­қын­да­ты­л­ған ба­лық­тың бар­лық түр­ле­рі
0 - 20 тем­пе­ра­ту­ра ке­зін­де 48
15
Мұз­да­ты­л­ған ба­лық­тың және ба­лық та­у­ар­ла­ры­ның бар­лық түр­ле­рі
0 - 20 тем­пе­ра­ту­ра ке­зін­де 48
16
Пі­сі­рі­л­ген та­зар­тыл­ма­ған кө­кө­ні­стер
6
17
Сал­қын­да­ты­л­ған ет фар­шы
0 - 20 тем­пе­ра­ту­ра ке­зін­де 12
18
Сал­қын­да­ты­л­ған ши­кі ба­уыр
0 - 20 тем­пе­ра­ту­ра ке­зін­де 12
19
Өл­шеп-орал­ған са­ры май
10 су­ток
20
Кар­топ, сә­біз, қы­зы­л­ша, та­зар­ты­л­ған ши­кі көк жуа
12
Ақуыздарды, майларды, көмірсуларды қолдану нормалары мен құнарлылығының шамалары (грамм /күніне)
5-кесте
№
Жа­сы, жыл
Энер­ге­ти­ка­лық құн­ды­лы­ғы (ки­ло­ка­ло­рий)
Ақуы­здар
Май­лар
Кө­мір­су­лар
1
2
3
4
5
6
1
6 жас
2000
69
67
285
2
6 жастан 10 жас­қа дей­ін
2350
77
79
335
3
11 жастан 13 жас­қа дей­ін
2750/2500
90/82
92/84
390/355
4
14 жастан 18 жас­қа дей­ін
3000/2600
98/90
100/90
425/360
Ескертпе: бөлшек арқылы ер балалардың (алымы), қыз балалардың (бөлімі) қажеттілігі ккал-мен көрсетілген.
Өнімдерді негізгі тағамдық заттар бойынша алмастыру
6-кесте
Өнім
Грамм­ға шақ­қан­да­ғы сал­ма­ғы
Ал­ма­сты­ра­тын өнім
Грамм­ға шақ­қан­да­ғы сал­ма­ғы
қо­су (+); алып та­стау (-) гр
сиыр еті
100,0
қо­ян еті
98,0
са­ры май (–) 6,8
ІІ са­нат­та­ғы қой еті
97,0
са­ры май (-) 2,1
түйе еті
107,0
са­ры май (-) 3,6
1 са­нат­та­ғы жыл­қы еті
104,0
са­ры май (-) 4
Бұ­лан еті
95,0
са­ры май (+) 6,5
1 са­нат­та­ғы бұ­ғы еті
104,0
са­ры май (-) 2,2
сиыр­дың ба­уы­ры
116,0
са­ры май (+) 4,1
2 са­нат­та­ғы та­уық еті
97,0
са­ры май (-) 1,8
жұ­мырт­қа ұн­та­ғы
45,0
са­ры май (+) 11,9
нә­лім ба­лы­ғы
115,0
са­ры май (+) 7,6
жар­ты­лай май­лы сүз­бе
121,0
са­ры май (-) 4,7 қант (-) 1,6
ет кон­сер­ві­ле­рі
120,0
са­ры май (-) 18,1
Қай­ма­ғы алын­ба­ған сүт
100,0
құр­ғақ сүт
11,0
са­ры май (+) 0,6 қант (+) 0,4
қой­ы­ты­л­ған сте­рил­ден­ген сүт
40,0
қант (+) 1,0
қан­ты бар қой­ы­ты­л­ған сүт
39,0
қант (-) 17,4
құр­ғақ қай­мақ
12,0
са­ры май (-) 2,3 қант (+) 1,6
қан­ты бар қой­ы­ты­л­ған қай­мақ
36,0
са­ры май (-) 4,1 қант (-) 11,7
жар­ты­лай май­лы сүз­бе
17,0
са­ры май (+) 2,0 қант (+) 4,5
сиыр еті
14,0
са­ры май (+) 2,7 қант (+) 4,7
нә­лім ба­лы­ғы
16,0
са­ры май (+) 3,7 қант (+) 4,7
Ірім­шік (по­ше­хон­дық)
11,0
са­ры май (+) 0,4 қант (+) 4,7
та­уық жұ­мырт­қа­сы
22,0
са­ры май (+) 0,8 қант (+) 4,6
жұ­мырт­қа ұн­та­ғы
6,0
са­ры май (+) 1,2 қант (+) 4,3
Жар­ты­лай май­лы сүз­бе
100,0
сиыр еті
83,0
са­ры май (+) 3,9 қант (+) 1,3
нә­лім ба­лы­ғы
95,0
са­ры май (+) 10,2 қант (+) 1,3
та­уық жұ­мырт­қа­сы
41,0
жар­ты­лай май­лы сүз­бе
31,0
са­ры май (+) 2,3
сиыр еті
26,0
са­ры май (+) 3,5
нә­лім ба­лы­ғы
30,0
са­ры май (+) 5,4 қант (+) 0,3
қай­ма­ғы алын­ба­ған сүт
186,0
са­ры май (-) 1,5 қант(-) 8,4
ірім­шік (по­ше­хон­дық)
20,0
са­ры май (-) 0,7 қант (+) 0,3
жұ­мырт­қа ұн­та­ғы
11,5
са­ры май (+) 6,5 қант (-) 0,5
Нә­лім ба­лы­ғы
100,0
сиыр еті
87,0
са­ры май (-) 1,5
жар­ты­лай май­лы сүз­бе
105,0
са­ры май (-) 10,8 қант (-) 2,8
жұ­мырт­қа ұн­та­ғы
39,0
са­ры май (-) 16,8 қант (-) 2,8
Өнімдерді салқынмен және жылумен өңдеу кезіндегі қалдықтар нормалары
7-кесте
Өнім­нің ата­уы
Қал­дық пай­ыз
Сал­қы­н­мен өң­деу ке­зін­де
Жы­лу­мен өң­деу ке­зін­де
1
2
3
Ет (сиыр еті)
30,5
Пі­сі­рі­л­ген ет
38
Бұқ­ты­ры­лып пі­сі­рі­л­ген ет
40
(ұсақ ті­лім­дер: азу, гу­ляш, қуы­ры­л­ған ет, беф­стро­га­нов)
37
Қуы­ры­л­ған кот­лет­тер, би­т­ок­тар, шни­цель­дер
19
Қуы­ры­л­ған және бұқ­ты­ры­л­ған теф­те­ли­лер
15
Ту­ра­ма және қуы­ры­л­ған зра­за­лар
15
Қуы­ры­л­ған және жұ­мырт­қа қо­сы­л­ған ру­лет
12
Та­уық
25
Піс­кен та­уық еті
7
28
Бұқ­ты­ры­л­ған және қуы­ры­л­ған ба­уыр
28
Хек ба­лы­ғы
41
Су­ға пі­сі­рі­л­ген хек ба­лы­ғы
18
Қуы­ры­л­ған хек ба­лы­ғы
18
Хек ба­лы­ғы­ның сүбе­сі (сүй­ек­сіз, те­рі­сі алын­ба­ған)
52
Қуы­ры­л­ған хек ба­лы­ғы­ның сүбе­сі
20
Бөк­ті­рі­л­ген хек ба­лы­ғы­ның сүбе­сі
18
Пі­сі­рі­л­ген нә­лім ба­лы­ғы
43
18
Қуы­ры­л­ған нә­лім ба­лы­ғы
20
Нә­лім ба­лы­ғы­ның сүбе­сі (сүй­ек­сіз, те­рі­сі алын­ба­ған)
54
Қуы­ры­л­ған нә­лім ба­лы­ғы­ның сүбе­сі
20
Бөк­ті­рі­л­ген нә­лім ба­лы­ғы­ның сүбе­сі
18
Со­сис­ка­лар
2,5
Пі­сі­рі­л­ген шұ­жық
3
Жар­ты­лай қақ­тал­ған шұ­жық
2
Ірім­шік
2
Сүз­бе
1
Ар­шы­л­ған кар­топ
40
3
Жас кар­топ
20
6
Қуы­ры­л­ған кар­топ
31
Қа­бығ­ы­мен піс­кен кар­топ­ты кей­ін­нен қа­бығ­ы­нан та­за­лау
43
Ар­шы­л­ған ши­кі сә­біз
25
Қуы­ры­л­ған сә­біз
32
Қа­бығ­ы­мен піс­кен сә­біз­ді кей­ін­нен та­за­лау
25
Піс­кен неме­се ұзын­ша неме­се тек­ше тү­рін­де өт­кі­зі­л­ген сә­біз
8
Ши­кі қы­зы­л­ша
25
Қа­бығы ар­шы­лып пі­сі­рі­л­ген қы­зы­л­ша
27
Ақ­қа­удан­ды орам­жа­пы­рақ
1
Ар­шы­л­ған жас орам­жа­пы­рақ
20
Бұқ­ты­ры­л­ған орам­жа­пы­рақ
21
Пи­яз
16
Кө­же­лер­ге дай­ын­да­лып қуы­ры­л­ған пи­яз
20
Тұз­дық және екін­ші та­ғам­ға бе­рі­ле­тін ас үшін әзір­лен­ген пи­яз
50
Көк пи­яз
20
Ар­шыл­ма­ған жас қи­яр
5
Ар­шы­л­ған жас қи­яр
20
Қы­за­нақ­тар (жас то­мат­тар)
15
Са­бақ­ты қы­зыл шал­ғам
37
Са­ба­ғы бар қы­зыл шал­ғам
25
Са­лат
28
Кон­сер­ві­лен­ген жа­сыл бұр­шақ
33
Бұқ­ты­ру ке­зін­де­гі кә­ді
33
22
Қар­бы­здар
10
Өзе­гі алын­ған ал­ма
12
Өзе­гі алын­ған ал­мұрт
10
Өрік
14
Шаб­да­лы
10
Жас қа­ра өрік
10
Са­ба­ғы алын­ба­ған шие
5
Са­ба­ғы алын­ған шие
2
Жү­зім
4
Қы­зыл қа­ра­қат
6
Балалар мен жасөспірімдердің витаминдерді пайдалану шамалары (күніне)
8-кесте
8-кесте Жа­сы
Ви­та­мин­дер
Ти­а­мин В1 (мг)
Ри­бо­фла­вин В 2 (мг)
В6 (мг) ви­та­ми­ні
В 1 (мг) ви­та­ми­ні
Фо­ла­цин (мкг)
Ни­а­цин РР (мг)
Ас­кор­бин қыш­қы­лы (мг)
А (ре­ти­нол экв. мкг) ви­та­ми­ні
Е (МЕ) ви­та­ми­ні
Д (МЕ) ви­та­ми­ні
1-3 жас
0,8
0,9
0,9
1
100
10
45
450
7
400
4-6 жас
1,0
1,3
1,3
1,5
200
12
50
500
10
100
7-10 жас
1,4
1,6
1,6
2
200
15
60
700
10
100
11-13 жас­та­ғы ер ба­ла­лар
1,6
1,9
1,9
3
200
18
70
1000
12
100
11-13 жас­та­ғы қыз ба­ла­лар
1,5
1,7
1,7
3
200
16
50
1000
10
100
14 жас­та­ғы ер ба­ла­лар
1,7
2,0
2,0
3
200
19
75
1000
15
100
14 жас­та­ғы қыз ба­ла­лар
1,6
1,8
1,8
3
200
17
65
1000
12
100
Балалар үшін энергияны, ақуыздар, майлар мен көмірсуларды қолдану шамалары (туберкулезге қарсы ұйымдарда) (күніне /граммен)
9-кесте
Ата­уы
Өл­шем бір­лі­гі
Ақуы­здар
Май­лар
Кө­мір­су­лар
Ккал
Жар­ма­лар
0,50
6,0
1,4
34,6
167,0
Ет
0,200
37,8
24,8
-
374,0
Ірім­шік
0,15
4,02
4,09
-
54,1
Май­ша­бақ
0,20
2,94
10,6
-
21,4
Тұз
0,10
-
-
-
-
То­мат
0,20
0,72
-
2,36
12,6
Шы­рын­дар
100
0,5
-
14,0
56,0
Қы­мыз
200
3,8
2,0
5,0
84,0
Қай­мақ
0,50
1,4
10,0
1,8
102,0
Өсім­дік майы
0,10
-
9,9
-
89,9
Мал­дың майы
0,10
0,06
8,25
0,09
74,8
Май­о­нез
0,30
0,9
20,10
1
188,1
Шұ­жық
0,100
1,21
1,35
-
17,0

«Санаториялық және сауықтыру
объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық
қағидаларына
7-қосымша
100 балаға (бір ауысымға) шаққандағы дәрілік заттар мен медициналық мақсаттағы бұйымдардың тізімі
Ата­уы
Са­ны
1
2
Ме­ди­ци­на­лық сте­рил­ден­ген және сте­рил­ден­бе­ген дә­ке бинт­тер
50 да­на
Ме­ди­ци­на­лық сте­рил­ден­ген және сте­рил­ден­бе­ген дә­ке­ден жа­сал­ған сулық­тар (10 см х 16 см)
10 қап­та­ма
Ме­ди­ци­на­лық дә­ке
10 метр
Тұр­мыстық ақ мақ­та
500 грамм
Ме­ди­ци­на­лық лей­ко­пла­стырь (2 см х 5 см)
2 шар­ғы
Бак­те­ри­цид­ті лей­ко­пла­стырь
20 да­на
Әм­бе­бап ши­на­лар
2 да­на
Қан тоқ­та­ту­ға ар­нал­ған бі­лем
2 да­на
2 грам­дық бір рет пай­да­ла­на­тын шприц
15 да­на
5 грам­дық бір рет пай­да­ла­на­тын шприц
15 да­на
10 грам­дық бір рет пай­да­ла­на­тын шприц
5 да­на
Бір рет пай­да­ла­на­тын қан құю жүй­е­сі
5 да­на
Дә­рі қа­был­да­у­ға ар­нал­ған ста­кан
5 да­на
Ме­ди­ци­на­лық тер­мо­метр
10 да­на
10% глю­ко­за ері­т­ін­ді­сі
10 ам­пу­ла
4% на­трий би­кар­бо­на­ты
10 ам­пу­ла
3% пред­ни­за­лон
10 ам­пу­ла
2,4 % эу­фил­лин ері­т­ін­ді­сі
10 ам­пу­ла
200 мил­ли­грамм Рин­ге­ра ері­т­ін­ді­сі
1 құ­ты
200 мил­ли­грамм «Три­соль» ері­т­ін­ді­сі
1 құ­ты
2% су­пра­стин ері­т­ін­ді­сі
10 ам­пу­ла
1% гауhар жа­сыл ері­т­ін­ді­сі
20 құ­ты
5% йод­тың спирт­ті ері­т­ін­ді­сі (құ­ты­лар­да)
20 құ­ты
3% су­те­гі то­тығы ері­т­ін­ді­сі
300 грамм
Ка­лий пер­ман­га­на­ты (кри­сталл­дар)
10 грамм
Қос кө­мір қыш­қыл­ды со­да (ас­ха­на­лық)
100 грамм
Ва­ле­ри­а­на тұн­дыр­ма­сы
25 мл
Кор­диа­мин (там­шы)
20 мл
Ам­ми­ак ері­т­ін­ді­сі
100 мл
10% 1,0 ко­фе­ин-бен­зо­ат на­трийі (ам­пу­ла­лар­да)
5 ам­пу­ла
Кор­диа­мин 1,0 (ам­пу­ла­лар­да)
3 ам­пу­ла
Ад­ре­на­лин гид­ро­тарт­ра­ты 0,18% 1мл (ам­пу­ла­лар­да)
5 ам­пу­ла
0,5 % 5 мл но­во­ка­ин ері­т­ін­ді­сі (ам­пу­ла­лар­да)
10 ам­пу­ла
10% хлор­лы каль­ций
300 грамм
№ 10 бел­сен­ді­рі­л­ген кө­мір
3 қап­та­ма
Баль­зам­дал­ған ли­ни­мент (Виш­нев­ский бой­ын­ша)
50 грамм
0,25% ок­со­лин жақ­па майы
10 грамм
Тет­ра­цик­лин жақ­па майы (көз­ге ар­нал­ған)
10 грамм
10% Син­то­ми­цин ли­ни­мен­ті
50 грамм
0,5 № 10 Аналь­гин (таб­лет­ка­да)
2 қап­та­ма
0,5 № 10 Ди­мед­рол (таб­лет­ка­да)
3 қап­та­ма
№ 10 Ва­ли­дол (таб­лет­ка­да)
1 қап­та­ма
Жөтел­ге қар­сы таб­лет­ка­лар
2 қап­та­ма
Стреп­то­цид (таб­лет­ка­да)
2 қап­та­ма
0,25 Эрит­ро­ми­цин (таб­лет­ка­да)
1 қап­та­ма
0,2 Па­ра­це­та­мол (таб­лет­ка­да)
20 қап­та­ма
Ре­гид­рон
20 па­кет
Смек­та
20 па­кет
0,2 Им­мо­ди­ум (таб­лет­ка­да)
1 қап­та­ма
20% на­трий суль­фа­ци­ді, там­шы­ла­ту тү­ті­гі
5 да­на
Би­сеп­тол 120 (таб­лет­ка­да)
10 қап­та­ма
Бір қап­та­ма­да 10 да­на қы­ша қа­ға­зы
5 қап­та­ма
Қан са­ры­суы: 1) сі­ре­спе ана­ток­си­ні (ам­пу­ла­да)
5 қап­та­ма
2) диф­те­ри­я­ға қар­сы 10 000 АЕ (ам­пу­ла­да)
2 қап­та­ма
Дез­ин­фек­ци­я­лау құ­рал­да­ры:
хло­ра­мин
500 грамм

«Санаториялық және сауықтыру
объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық
қағидаларына
8-қосымша
Балаларды сауықтыру объектілерінің жағдайларында балаларды сауықтыру тиімділігін бағалау

Дене дамуының үйлесімділігін дәлелдейтін Кетле индексінің нормасы мынаны құрайды (шаршы метрге килограммен (бұдан әрі – кг/м2)):

Осы мақсатта балалардың жүрек-қан тамыры, тыныс алу жүйелерінің функционалдық сынамаларын бағалау және еңбекке дене қабілеттерін бағалау жүргізіледі.

4. Жүрек-қан тамыры жүйесінің функционалдық жағдайын орто-статикалық сынама көмегімен бағалау керек. Жүргізу әдістемесі: шалқасынан 3 минут жатқаннан соң жүрек соғуының жиілігі (бұдан әрі – ЖСЖ) (10 секундтық мерзім бойынша) және артериялық қысымы (бұдан әрі – АҚ) анықталады. Содан кейін тексерілетін адам тез тұрады және тұрған қалпында өлшемдер қайталанады. Бұл ретте тамыр соғуының минутына 4 соғудан көп болмауы, ал АҚ ең үлкен өсімі сынап бағанының 10 миллиметрінен аспауы қалыпты реакция болып саналады және 100-ге тең индекс ретінде қабылданады. 1-кестеде ортостатикалық сынама индекстерін бағалау келтірілген.
Ортостатикалық сынама индекстерін бағалау
1-кесте
Та­мыр со­ғуы­ның бір ми­нут­та жи­і­ле­уі
Ең жо­ға­ры ар­те­ри­я­лық қы­сым­ның өзге­руі
ар­туы
тө­мен­де­уі
+10
+8
+6
+4
+2
0
-2
-4
-6
-8
-10
0-4
100
95
90
85
80
75
70
65
50
55
55
5-8
95
90
85
80
75
70
65
60
55
50
45
9-12
90
85
80
75
70
65
60
55
50
45
40
13-16
85
80
75
70
65
60
55
50
45
40
35
17-20
80
75
70
65
60
55
50
45
40
35
30
21-24
75
70
65
60
55
50
45
40
35
30
25
25-28
70
65
60
55
50
45
40
35
30
25
20
29-32
65
60
55
50
45
40
35
30
25
20
15
33-36
60
55
50
45
40
35
30
25
20
15
10
37-40
55
50
45
40
35
30
25
20
15
10
5
41-44
50
45
40
35
30
25
20
15
10
5
0
Қолайлы индекс 100-85, рұқсат етілетін 84-75 және ең нашар 74-60 болып саналады. Динамикалық бақылау үдерісінде индекстің өсуі сауықтыру ұйымдарындағы қозғалыс режимінің жаттықтыру әсері туралы куәландырады.

5. Тыныс алу жүйесінің функционалдық жағдайы Генч сынамасы көмегімен бағаланады (демнің сыртқа шығу кезіндегі тыныс алу кідірісі).
Генч сынамасы былайша өткізіледі: сыналатын адам мұрнына қыстырғыш салып, ауыз арқылы еркін дем шығарады және жағымсыз сезімдер пайда болғанға дейін аузын жауып отырады. Тыныс алу кідірісінің уақыты секундомермен тіркеледі. Әртүрлі жастағы және жыныстағы балаларға арналған осы көрсеткіштің орташа мәндері 2-кестеде келтірілген (± орташаның қатесі).
Балаларда дем шығару кезінде тыныс алу кідірісі көрсеткішінің шамасы (секундына)
2-кесте
Жаста­ры жыл­мен
Ер ба­ла­лар
Қы­здар
7
10 ± 2,8
8,3 ± 4.0
8
17 ± 12,4
13,0 ±7,2
9
16,8 ±11,0
12,1 ± 6.3
10
15,5 ± 7,5
11,0 ± 4,0
11
18,2 ± 8,5
13,0 ± 8,6
12
20,0 ± 12,0
16,0 ±13,6
13
18,5 ± 11,0
16,0 ±6,2
14
19,6 ± 6,7
19,0 ± 9,2
Балаларды сауықтыру ұйымдарында балалардың болуының сауықтыру тиімділігі терең тінді биохимиялық үдерістерді жетілдіруде – гипоксия тұрақтылығының жоғарылауында көрінеді. Баланың демалу уақытында тыныс алу кідірісінің 10%-ға және одан жоғары өсуі жағымды қозғалыс ретінде сипатталады; тыныс алу кідірісі уақытының 10% төмендеуі керісінше сипатталады және оттегі тапшылығына төзімділіктің төмендеуі туралы куәландырады.

6. Балалардың еңбекке дене қабілетін бұлшық ет күшінің және бұлшық ет шыдамдылығының көрсеткіштері бойынша бағалау ұсынылады.
Балалардың бұлшық ет күші динамометр көмегімен анықталады. Қол буынының бұлшық етінің күші бір жаққа созылған күшті оң қолмен (солақайларда – сол қолмен) қол буыны динамометрі арқылы өлшенеді. Қол буыны бұлшық етінің жас-жынысына қарай орташа стандарты 3-кестеде берілген.
Балалардың қолының бұлшық ет күші (килограмм)
3-кесте
Жаста­ры жыл­мен
Оң қол (со­ла­қай­лар­ға сол қол)
Ер ба­ла­лар
Қы­здар
8
14,8 ± 3,2
12,2 ± 2,9
9
16,7 ±3,2
14,3 ± 2,7
10
18,7 ± 3,8
15,3 ±2,5
11
21,1 ±3,6
16,6 ± 3,8
12
25,9 ± 5,5
19,6 ± 4,7
13
26,2 ±7,0
21,6 ±4,4
14
28,6 ±9,0
23,5 ± 4,6

1) бұлшық ет күшінің 10%-ға және одан жоғары өсуі балаларды сауықтыру ұйымындағы дене тәрбиесінің дұрыс жолға қойылуы, сауықтыру іс-шаралары жүйелерінде күш және жылдамдыққа-күшке бағытталған жаттығулардың қолданылуы туралы куәландырады. Динамикалық бақылау үдерісінде бұлшық ет күшінің 10%-ға төмендеуі көрсеткіштің кері динамикасын білдіреді;

2) сондай-ақ бұлшық ет төзімділігі динамометрдің көмегімен анықталады. 5-7 секунд демалуға үзіліс жасап, бала динамометрді бар күшімен 5 рет қысады да сосын динамометрдің бірінші және бесінші көрсеткіші салыстырылады. Баланың жағдайына байланысты бұлшық ет күшінің көрсеткіші оның бастапқы мөлшеріне қарағанда 10-15%-ға төмендейді. Осы ерекшелік неғұрлым аз болса, соғұрлым күштің төзімділігі жоғары болады. «Стайер» типіне жататын төзімді балаларда динамометрде өлшеудің басындағы және соңындағы көрсеткіштері сәйкес келеді. Осы өлшеулердің арасындағы айырмашылықтардың лагерь ауысымының басынан бастап соңына дейін өзгеруі төзімділіктің дамуын немесе артуын білдіреді.

7. Баланың функционалдық мүмкіндіктерінің өсуін білдіретін маңызды көрсеткіштер дене дайындығының оң динамикасы: жылдамдыққа (30 метрге және 60 метрге) жүгіргенде, төзімділікке жүгіргенде (300 метрге және 500 метрге), сондай-ақ басқа да нормативтерді тапсыру кезінде нәтижелердің жақсаруы болып табылады.
Балаларды сауықтыру тиімділігінің көрсеткіштері динамикасы
Плюс «+» жақсaру (бұдан әрі – «+»), минус «-» нашарлау (бұдан әрі – «-»), «0» - өзгеріссіз (бұдан әрі – «0»).
Жиыны: тиімділігі айқын, сауықтыру тиімділігі әлсіз, сауықтыру тиімділігі жоқ балалардың үлес салмағы.
4-кесте
Ба­ла­ның аты-жө­ні
Дене да­муы
Бұл­шық ет кү­ші
Тө­зім­ді­лі­гі
Өк­пе­нің өмір­лік сый­ым­ды­лы­ғы
Ты­ныс алу­ды кі­дір­туі
Ор­то-ста­ти­ка­лық сы­на­ма
Дене дай­ынды­ғы
Жиы­ны
+ - 0
1.
2.
3.
+
+
+
+
-
0
+
5  1  1

«Санаториялық және сауықтыру
объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық
қағидаларына
9-қосымша
Табиғи және емшараларға дайындалған емдік балшықтардың физикалық-химиялық және токсикологиялық көрсеткіштері
Көр­сет­кіш
шө­гін­ді суль­фид­ті
шым­те­зек­ті
тұн­ба
шо­қы
Ылғал­ды­лы­ғы, %
25-75
50-85
60-90
40-80
мөл­ше­рі 0,25-5 мм ми­не­рал­ды бөл­шек­тер­мен ла­ста­нуы, та­би­ғи за­тқа %
<3,0
<2,0
<2,0
<3,0
мөл­ше­рі 5 мм ар­тық қат­ты ми­не­рал­ды қо­с­па­ла­ры
жоқ
ыды­рау дең­гейі (шым­те­зек, бал­шық үшін), ор­га­ни­ка­лық за­тқа %
40-тан тө­мен емес
жы­л­жу­ға ке­дер­гі, дин/см2
1500-4000
1500-4000
1000-2000
1500-2500
Уыт­ты заттар
Та­би­ғи ра­ди­о­нук­лид­тер (Ra226, Th232, К40), Бк/кг
Та­би­ғи фон­ның мак­си­мал­ды флук­ту­а­ци­я­сы­нан ар­тық емес
Тех­но­ген­ді ра­ди­о­нук­лид­тер (Cs137, жұқ­тыр­ған Sr90), Бк/кг
РҚН-99-ға сәй­кес
Ауыр ме­талл­дар (Hg, Pb, Zn, Cu, Cd), мг/кг
То­пы­рақ­тың жер­гі­лік­ті та­би­ғи фо­ны­нан ар­тық емес
Пе­сти­цид­тер, мг/кг
Жер­гі­лік­ті то­пы­рақ үшін бел­гі­лен­ген нор­ма­лар­дан ар­тық емес

«Санаториялық және сауықтыру
объектілеріне қойылатын
санитариялық-эпидемиологиялық
талаптар» санитариялық
қағидаларына
10-қосымша
Табиғи және емшараларға дайындалған емдік балшықтардың микробиологиялық көрсеткіштері
Бал­шық­тың түр­ле­рі
ОМЧ,ар­тық емес
Ко­ли-титр (ІТТБ)
Титр E.​coli (лак­то­за-оң)
Титр Cl.​per- fringens
Па­то­ген­ді коккты мик­ро­фло­ра, Pseudomonas aeruginosa, 10 г
1
2
3
4
5
6
Тұн­ба және шо­қы бал­шық­та­ры
1х106 5х105
1 жо­ға­ры
30 жо­ға­ры
0,1 жо­ға­ры
жоқ
Шө­гін­ді ор­та­ша және на­шар ми­не­рал­дан­ған және рН ке­мін­де 3,6 шым­те­зек­ті
5х105
10 және жо­ға­ры
30 және жо­ға­ры
0,1 және жо­ға­ры
жоқ
Шө­гін­ді суль­фид­ті қат­ты ми­не­рал­дан­ған және рН ке­мін­де 3,6 шым­те­зек­ті
5х105
30 және жо­ға­ры
50 және жо­ға­ры
0,1 және жо­ға­ры
жоқ
Ескертпе: балшықтың микробиологиялық көрсеткіштері: