2007 жылғы 15 мамырдағы Қазақстан Республикасы Еңбек кодексінің
138-4-бабының 3-тармағына сәйкес БҰЙЫРАМЫН:

3) осы бұйрық Қазақстан Республикасы Әділет министрлігінде мемлекеттік тіркелгеннен кейін бес жұмыс күні ішінде мемлекеттік тіркеу туралы және бұқаралық ақпарат құралдарында жариялауға жіберу туралы мәліметтерді Қазақстан Республикасы Көлік және коммуникация министрлігінің Заң департаментіне ұсынуды қамтамасыз етсін.

Қазақстан Республикасы
Көлік және коммуникация министрінің
2013 жылғы 30 қыркүйектің
№ 769 бұйрығымен бекітілген
«Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар» салалық біліктілік шеңбері

1. «Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар» салалық біліктілік шеңбері (бұдан әрі – СБШ) нормативтік құқықтық актілерді мемлекеттік тіркеу тізімінде № 8022 тіркелген «Ұлттық біліктілік шеңберін бекіту туралы» Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрінің 2012 жылғы 28 қыркүйектегі № 444 және Қазақстан Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрінің міндетін атқарушысының 2012 жылғы 24 қыркүйектегі № 373-п-м бірлескен бұйрығымен бекітілген, Ұлттық біліктілік шеңбері (бұдан әрі – ҰБШ) негізінде әзірленді және орындалатын жұмыстардың күрделілігі мен қолданылатын білім, дағды, құзырет сипатына байланысты деңгейлер бойынша маманның біліктілігіне қойылатын талаптарды ақпараттық-коммуникациялық технологиялар (бұдан әрі – АКТ) саласында жіктейді.

4. СБШ негізгі пайдаланушылары Қазақстан Республикасының Ұлттық біліктілік жүйесін құру шеңберінде саланың кәсіби стандарттарын әзірлеумен айналысатын сарапшылар, әзірлеушілер, жұмыс тобының мүшелері, сондай-ақ «Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар» кәсіби қызметі саласындағы жұмыс берушілер, басшылар және мамандар болып табылады.

10. Әлемдік тәжірибені және қабылданған көзқарастарды ескере отырып, ақпараттық-коммуникациялық технологиялар (АКТ) сала ретінде, яғни бағдарламалық қамтамасыз ету құралдарын, есептегіш техниканы, коммуникациялық жабдықты, тұрмыстық электроника мен оның құрамдастарын жобалаумен, өндірумен және сатумен, сондай-ақ жүйелік ықпалдастырумен, телекоммуникациялық және ақпараттық-технологиялық қызметтер ұсынумен байланысты экономикалық қызмет түрлерін жүзеге асыратын кәсіпорындар мен ұйымдардың жиынтығы ретінде анықталады.

«Ақпараттық-коммуникациялық
технологиялар»
салалық біліктілік шеңберіне
1-қосымша
Кесте
Компьютерлік бағдарламалау, кеңес беру және басқа ілеспелі қызметтер, бағдарламалық қамтамасыз етуді шығару
ЭҚ­ЖЖ ко­ды
Эко­но­ми­ка­лық қыз­мет тү­рі­нің ата­уы
62.01
Ком­пью­тер­лік бағ­дар­ла­ма­лау са­ла­сын­да­ғы қыз­мет
62.02
Ком­пью­тер­лік тех­но­ло­ги­я­лар са­ла­сын­да­ғы ке­ңес бе­ру қыз­мет­те­рі
62.03
Ком­пью­тер­лік жаб­дық­ты бас­қа­ру жө­нін­де­гі қыз­мет
62.09
Ақ­па­рат­тық тех­но­ло­ги­я­лар және ком­пью­тер­лік жүй­е­лер са­ла­сын­да­ғы қыз­мет­тің бас­қа түр­ле­рі (оның ішін­де, ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған жо­ба­лау жүй­е­ле­рін (АЖОЖ) және ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған бас­қа­ру жүй­е­ле­рін (АБЖ) жа­са­у­ға ар­нал­ған бағ­дар­ла­ма­лық ас­пап­тық ор­та­лар­ды және құ­рал­дар­ды қол­да­ну, ро­бот­тех­ни­ка­лық ке­шен­дер жа­сау)
63.11
Де­ректер­ді ор­на­ла­сты­ру және өң­деу қыз­мет­те­рі
63.12
Веб-пор­тал­дар
58.21
Ком­пью­тер­лік ой­ын­дар жа­сау
58.29
Өзге бағ­дар­ла­ма­лық қам­та­ма­сыз ету­ді шы­ға­ру
92.12
Ком­му­ни­ка­ция жаб­дық­тар­ды жөн­деу

«Ақпараттық-коммуникациялық
технологиялар»
салалық біліктілік шеңберіне
2-қосымша
Кесте
Компьютерлердің, электрондық және оптикалық өнімнің өндірісі, ақпараттық және коммуникациялық жабдықты көтерме саудада сату, компьютерлерді және байланыс жабдықтарын жөндеу
ЭҚ­ЖЖ ко­ды
Эко­но­ми­ка­лық қыз­мет тү­рі­нің ата­уы
26.1
Элек­трон­дық бөл­шек­тер­ді өн­ді­ру
26.2
Ком­пью­тер­лер­ді және пе­ри­фе­ри­я­лық жаб­дық­ты өн­ді­ру
26.3
Бай­ла­ныс жабды­ғын өн­ді­ру
26.4
Тұр­мыстық элек­тро­ни­ка ас­пап­та­рын өн­ді­ру
26.8
Ақ­па­рат­ты та­ра­ту­дың маг­нит­ті және оп­ти­ка­лық құ­рал­да­рын өн­ді­ру
26.51
Өл­ше­у­ге, те­сті­ле­у­ге және на­ви­га­ци­я­ға ар­нал­ған құ­рал­дар мен ас­пап­тар­ды өн­ді­ру
46.5
Ақ­па­рат­тық және ком­му­ни­ка­ци­я­лық жаб­дық­тың кө­тер­ме са­уда­сы
95.11
Ком­пью­тер­лер­ді және пе­ри­фе­ри­я­лық жаб­дық­ты жөн­деу
95.12
Ком­му­ни­ка­ци­я­лық жаб­дық­ты жөн­деу

«Ақпараттық-коммуникациялық
технологиялар»
салалық біліктілік шеңберіне
3-қосымша
Кесте
Байланыс
ЭҚ­ЖЖ ко­ды
Эко­но­ми­ка­лық қыз­мет тү­рі­нің ата­уы
61.1
Ка­бель­дік те­ле­ком­му­ни­ка­ци­я­лық бай­ла­ныс
61.2
Сым­сыз те­ле­ком­му­ни­ка­ци­я­лық бай­ла­ныс
61.3
Спут­ник­тік те­ле­ком­му­ни­ка­ци­я­лар са­ла­сын­да­ғы қыз­мет
61.9
Те­ле­ком­му­ни­ка­ци­я­лық қыз­мет­тер­дің бас­қа түр­ле­рі
64.20
Электр бай­ла­ныс (те­ле­ком­му­ни­ка­ция) қыз­мет­те­рі
53.0
По­шта­лық және жет­кі­зу қыз­мет­те­рі

«Ақпараттық-коммуникациялық
технологиялар»
салалық біліктілік шеңберіне
4-қосымша
«Ақпараттық-коммуникациялық технологиялар» салалық біліктілік шеңбері
БҰШ дең­гейі
СБШ дең­гейі
Кә­сі­би қыз­мет са­ла­сы:
3.1 Ком­пью­тер­лік бағ­дар­ла­ма­лау, ке­ңес бе­ру және бас­қа іле­спе­лі қыз­мет­тер. Бағ­дар­ла­ма­лық қам­та­ма­сыз ету­ді шы­ға­ру.
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар
Іс­кер­лік­ке және ма­шық­тар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар
Бі­лім­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар
1
11
-
-
-
2
21
Ақ­па­рат­тық-ком­му­ни­ка­ци­я­лық жаб­дық­ты сүй­е­мел­деу және қыз­мет көр­се­ту ба­ры­сын­да шек­те­улі жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және өзді­гі­мен жұ­мыс іс­те­удің бел­гі­лі бір дә­ре­же­сін ұй­ға­ра­тын бас­шы­лық қа­ра­уын­да нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Қа­ра­пай­ым тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау нәти­же­ле­рі үшін, өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі, өзге­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау бой­ын­ша та­лап­тар­дың орын­да­луы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік кө­те­ру. Топ­та жұ­мыс іс­тей бі­лу – топ­тық жұ­мыс про­це­сіне бел­сен­ді қа­ты­су.
Бі­рін­ші бі­лік­ті­лік дең­гей­ін­де­гі қыз­мет­ші­лер үшін ал­дын ала әзір­лен­ген, ағым­дық ке­зең­де орын­да­ла­тын ал­го­ритмдер ая­сын­да қа­ра­пай­ым іс-қи­мыл­дар орын­да­у­ға тап­сыр­ма­лар қа­лып­та­сты­ру.
Нұс­қа­улық негі­зін­де жұ­мыс іс­теу тә­сі­лін таң­дай­ды және күр­де­лі емес прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дай­ды, өзін-өзі ба­қы­лау дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді және қа­ра­пай­ым өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­да­ғы әре­кет түр­ле­рін өзді­гі­нен тү­зе­ту жұ­мыста­ры­ның тә­сіл­де­рін таң­дай­ды.
Бі­рін­ші бі­лік­ті­лік дең­гей­ін­де­гі қыз­мет­кер­лер­ге тап­сыр­ма­лар бе­ру және олар­дың орын­да­луын ба­қы­лау. Өз әре­кет­те­рі мен бі­рін­ші бі­лік­ті­лік дең­гей­ін­де­гі қыз­мет­кер­лер­дің ат­қа­ры­лу­ға ти­іс­ті жұ­мыс ал­го­рит­мі негі­зін­де­гі әре­кет­те­рін үй­ле­сті­ру. Дай­ын­дал­ған рет­те­у­ші ше­шім­дер­ді жо­ға­ры тұр­ған дең­гей­де­гі қыз­мет­кер­лер құ­ра­мы­м­ен орын­да­уды ке­лі­су.
Ең­бек пәні, қа­ра­пай­ым үл­гі­лі мін­дет­тер­ді орын­да­уда нәти­же­лер­ге қол жет­кі­зу құ­рал­да­ры мен тә­сіл­де­рі ту­ра­лы, ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет ре­флек­си­я­сы ту­ра­лы негіз­гі бі­лім. Заттар мен ең­бек құ­рал­да­ры­ның жағ­дайы ту­ра­лы ал­ғаш­қы ақ­па­рат­ты жи­нау және осы ақ­па­рат­ты тап­сыр­ма­ға және/неме­се жұ­мыстар­дың орын­да­ла­тын ал­го­рит­міне сәй­кес па­рал­лель­ді неме­се ба­қы­ла­у­шы дең­гей­ге бе­ру.
3
31
Қой­ы­л­ған тап­сыр­ма­лар­ды орын­дау үшін дер­бес жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және құ­ры­лым­дан­ған, бо­лжа­на­тын ор­та­да шек­те­улі тәу­ел­сіз­дік­ті ұй­ға­ра­тын бас­шы­лық қа­ра­уын­да нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Кә­сі­би ор­та­да жа­ңа­лық­ты дұ­рыс қа­был­дай алу, оқу­ға қа­бі­лет­ті­лік, соң­ғы нәти­же­ге көз­де­лу. Өз жұ­мысын же­ке неме­се топ­та мақ­сат­ты ұй­ым­да­сты­ру­дың да­мы­ған қа­бі­ле­ті.
Өзді­гі­нен әре­кет ету – бе­рі­л­ген тап­сыр­ма­ның жұ­мысын ше­шу жол­да­рын өзді­гі­мен та­бу; Кә­сі­би­лі­лік – қой­ы­л­ған мін­дет­тер­ді ше­шу үшін кә­сі­би әре­кет ете бі­лу. Орын­дал­ған жұ­мыстар­дың нәти­же­сі үшін, өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі, өзге­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау бой­ын­ша та­лап­тар­дың орын­да­луы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік кө­те­ру.
Бағ­дар­ла­ма­ла­удың және бағ­дар­ла­ма­лық код­ты те­сті­ле­удің негіз­гі ма­шық­та­рын көр­се­те­ді, алын­ған бі­лім­ді тә­жі­ри­бе­де қол­да­на бі­лу, тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны оқи бі­лу, қой­ы­л­ған мін­дет үшін ал­го­ритмді іс­ке асы­ра бі­лу.
Ба­за­лық дең­гей­де бағ­дар­ла­ма­лау тіл­де­рі­нің бі­рін, де­ректер­ді өң­де­удің негіз­гі ал­го­ритмде­рін бі­лу. БҚ-ны әзір­ле­удің өмір­лік цик­лы, оны те­сті­ле­удің тео­ри­я­сы ту­ра­лы жал­пы бі­лім.
4
41
Бел­гі­лен­ген қыз­мет­тер­ді іс­ке асы­ру ба­ры­сын­да жет­кі­зі­л­ген нәти­же үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті көз­дей­тін ор­та­да бас­шы­лық­тың жал­пы қа­ра­уын­да нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет; қой­ы­л­ған мақ­сат­ты ес­ке­ре оты­рып, өзді­гі­мен жос­пар­лау және құ­ры­лым­дан­ған, бо­лжам­сыздық­тың аз­ға­на ық­ти­мал­ды­лы­ғы­на ие ор­та­да туын­дай­тын мә­се­ле­лер­ді ше­ше бі­лу.
Қой­ы­л­ған мін­дет­тер­ді өзді­гі­мен ше­шу.
Қа­ра­пай­ым әді­стер мен ақ­па­рат­тар­ды пай­да­ла­ну негі­зін­де мақ­сат­тар мен мін­дет­тер­ді ше­шу­ге қа­жет­ті тә­жі­ри­бе­лік ма­шық­та­ры мен іс­кер­лі­гі­нің кең ауқым­ды жиын­тығ­ын көр­се­те­ді.
Ти­іс­ті ша­ра­лар­ды анық­тау мақ­са­тын­да бел­гі­лі бір рә­сім­дер мен тә­жі­ри­бе­лер шең­бе­рін­де жағ­дай­ды ба­ға­лай ала­ды.
Кә­сі­би қыз­мет са­ла­сын­да­ғы тә­жі­ри­бе­лік және тео­ри­я­лық бі­лім­дер. Кә­сі­би мін­дет­тер­ді қою ба­ры­сын­да және ше­шу ке­зін­де оған қа­жет­ті әді­стер, қа­ғи­дат­тар мен тә­сіл­дер ту­ра­лы бі­лім.
5
51
Жағ­дай­ды неме­се ақ­па­рат­ты тал­дау әр түр­лі фак­тор­лар­ды те­рең ба­ға­ла­уды та­лап ете­тін күр­де­лі мін­дет­тер­мен жұ­мыс жүр­гі­зу­ді ұй­ға­ра­тын тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс учас­ке­сі шең­бе­рін­де­гі ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет, сон­дай-ақ құ­ры­лым­дан­ған бо­лжам­сыз ор­та­да­ғы нақ­ты учас­ке­де бо­ла­тын нәти­же үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті қа­был­дай оты­рып, қыз­мет­кер­лер­ді бас­қа­ру.
Ауыз­ша және жа­з­ба­ша ком­му­ни­ка­ци­я­ға да­мы­ған қа­бі­лет­ті­лік.
За­ма­на­уи ой-қа­бі­лет ма­шық­та­ры­ның, жо­ба­лау то­бы­ның ішін­де жұ­мыс іс­тей бі­лу ма­шық­та­ры­ның кең жиын­тығ­ын көр­се­те­ді, жұ­мыс про­це­сін бас­қа­ра бі­лу, ло­ги­ка­лық, жүй­е­лік және бі­р­із­ді тә­сіл­дер­ді қол­да­на оты­рып, мә­се­ле­лер­ге ше­шім та­ба бі­лу.
Адам­дар­ды оқы­та бі­лу және нұс­қау бе­ре бі­лу, бас­қа адам­дар­да жа­ңа бі­лім мен тә­жі­ри­бе алу ті­ле­гін ту­ды­ра бі­лу.
Кә­сі­би жағ­дай­лар­ды жүй­е­лі тал­дау және жо­ба­лау әді­сте­ме­сі, бас­қа­ру­шы­лық ше­шім­дер қа­был­дау тә­сіл­де­рі, ұжым мен топ құ­ру ту­ра­лы бі­лім.
Жұ­мыстың бел­гі­лі бір са­ла­сы шең­бе­рін­де­гі те­рең ма­ман­дан­ды­ры­л­ған тә­жі­ри­бе­лік және тео­ри­я­лық бі­лім­дер.
6
61
Жағ­дай­ды неме­се ақ­па­рат­ты тал­дау әр түр­лі фак­тор­лар­ды те­рең ба­ға­ла­уды та­лап ете­тін күр­де­лі мін­дет­тер­мен жұ­мыс жүр­гі­зу­ді ұй­ға­ра­тын кә­сі­по­рын қыз­ме­ті стра­те­ги­я­сы­ның шең­бе­рін­де ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет, сон­дай-ақ құ­ры­лым­дан­ған бо­лжам­сыз ор­та­да­ғы нақ­ты учас­ке­де бо­ла­тын нәти­же үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті қа­был­дай оты­рып, қыз­мет­кер­лер­ді бас­қа­ру.
Тех­ни­ка­лық са­ла­да те­рең бі­лім мен ма­шық­тар­ды көр­се­те бі­лу­дің да­мы­ған қа­бі­ле­ті. Көш­бас­шы­лық та­ны­та­ды және топ жұ­мысы­ның нәти­же­лі­лі­гі үшін, оның бо­лжам­сыз ор­та­да да­муы үшін жа­у­ап бе­ре­ді.
Жұ­мыс про­це­сін бас­қа­ру ма­шық­та­ры­ның жиын­тығ­ын көр­се­те­ді, нәти­же­лер алу үшін ба­ға­ла­удың әді­сте­рін, әді­сте­ме­сі мен кри­те­рий­ле­рін таң­дай бі­лу, құ­зы­рет­тер­ді бө­ліп та­ра­ту және құқық бе­ру, ти­ім­ді топ­тар қа­лып­та­сты­ра бі­лу, сон­дай-ақ өн­ді­рі­стік про­цесс ба­ры­сын­да ше­шім қа­был­дай бі­лу.
Күр­де­лі әле­умет­тік және кә­сіп­тік жағ­дай­лар­да бір­лес­кен тал­дау жа­сау, жо­ба­лау және ше­шім қа­был­дау әді­сте­ме­сі ту­ра­лы бі­лу, қа­ты­нас және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­сті­ру тә­сіл­де­рін, тал­да­ма­лы және жо­ба­лық құ­жат­та­ма­ны рә­сім­де­уді және оны көр­се­те бі­лу.
62
Құ­ры­лым­дан­ған бо­лжам­сыз ор­та­да өз қыз­ме­ті үшін және топ жұ­мысы­ның нәти­же­лі­гі үшін жа­у­ап­кер­ші­лік қа­был­да­у­мен топ­ты неме­се бө­лім­ше дең­гей­ін­де бас­шы­лық ету­ді ұй­ға­ра­тын кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сы ая­сын­да­ғы бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Нақ­ты жағ­дай­ға бай­ла­ны­сты қа­рым-қа­ты­нас ма­шық­та­рын қол­да­ну­дың да­мы­ған қа­бі­ле­ті.
Жос­пар­лау, мін­дет­тер қою және та­ра­ту, ең­бек сый­ы­лымды­ғын ба­ға­лау, топ қа­лып­та­сты­ру, қа­ты­на­стар­ды ұй­ым­да­сты­ру және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­сті­ру, анық­тал­ма­ғанды­ғы жо­ға­ры дең­гей­де­гі кә­сі­би жағ­дай­лар­да ше­шім қа­был­дау ма­шық­та­рын көр­се­те­ді.
Топ­тың дұ­рыс ба­ғыт­та да­муын, ын­та­лан­ды­ру­ды және жұ­мысын қам­та­ма­сыз ету үшін тұл­ға­ара­лық қа­рым-қа­ты­на­стың қа­жет­ті әді­сте­рі мен стиль­де­рін қол­да­на­ды.
Нәти­же­лер үшін ба­ға­лау әді­сте­рін, әді­сте­ме­ле­рін және кри­те­рий­ле­рін таң­дай ала­ды.
БҚ-ны әзір­леу әді­сте­ме­сін, БҚ-ны те­сті­леу қа­ғи­дат­та­ры мен құ­рал­да­рын, жо­ба­лау ме­недж­мен­тін, қыз­мет көр­се­ту­ді бас­қа­ру­ды бі­лу.
Күр­де­лі әле­умет­тік және кә­сіп­тік жағ­дай­лар­да бір­лес­кен тал­дау жа­сау, жо­ба­лау және ше­шім қа­был­дау әді­сте­ме­сі ту­ра­лы бі­лу, қа­ты­нас және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­сті­ру тә­сіл­де­рін, тал­да­ма­лы және жо­ба­лық құ­жат­та­ма­ны рә­сім­де­уді және оны көр­се­те бі­лу.
7
71
Қо­сым­ша­лар­дың, БҚ мен биз­нес-ло­ги­ка­ның сәу­ле­тін жо­ба­ла­уды ұй­ға­ра­тын ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет, сон­дай-ақ құ­ры­лым­дан­ба­ған бо­лжам­сыз ор­та­да бө­лім­ше дең­гей­ін­де өнім­ді, тех­ни­ка­лық сәу­лет­ті неме­се тех­но­ло­ги­я­ны да­мы­ту­дың стра­те­ги­я­лық ба­ғыт­та­ры үшін то­лық жа­у­ап­кер­ші­лік­ті қа­был­дай оты­рып, қыз­мет­кер­лер­дің жұ­мысы­на бас­шы­лық ету.
Жүй­е­нің, тех­ни­ка­лық ин­тер­фей­стер­дің сәу­ле­тін жо­ба­лау/үл­гі­леу ма­шық­та­рын көр­се­те­ді, тұ­жы­рым­да­ма негіз­де­ме­ле­рін қа­лып­та­сты­ра бі­лу және олар­ды көр­се­те бі­лу, күр­де­лі тех­ни­ка­лық мә­се­ле­лер үшін са­рап­та­ма­лар жүр­гі­зу және қыз­мет­ті­лік бой­ын­ша неғұр­лым оң­тай­лы сәу­лет­тік ше­шім­дер­ді ен­гі­зу­ді қам­та­ма­сыз ету.
Тұ­жы­рым­да­ма­лар­ды, стра­те­ги­я­лар­ды, қыз­мет­тің және өза­ра іс-қи­мыл­дың қыз­мет­тік үл­гі­ле­рін, мін­дет­тер мен мә­се­ле­лер қою және олар­ды жүй­е­лік ше­шу әді­сте­рін құ­ра­с­ты­ру әді­сте­ме­сі ту­ра­лы бі­лу.
БҚ-ны жо­ба­лау әді­сте­ме­сін, бағ­дар­ла­ма­лық қо­сым­ша­лар­дың сәу­ле­тін, за­ма­на­уи ап­па­рат­тық қам­та­ма­сыз ету­ді, да­му­шы тех­но­ло­ги­я­лар­ды бі­лу.
72
Бө­лім­ше қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сын анық­та­уды ұй­ға­ра­тын ұй­ым неме­се бө­лім­ше дең­гей­ін­де­гі нәти­же үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті қа­был­дай­тын ұй­ым неме­се құ­ры­лым­дан­ба­ған бо­лжам­сыз ор­та­да­ғы ұй­ым қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де­гі бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Бас­қа­ру­дың нақ­ты объ­ек­ті­сі қыз­мет ету­і­нің мүм­кін бо­ла­тын нұс­қа­ла­рын жүй­е­лі және ке­шен­ді тү­сі­ну­дің да­мы­ған қа­бі­ле­ті, осы нұс­қа­лар­дың туын­дау уа­қы­тын және ық­ти­мал­ды­лы­ғын, сон­дай-ақ олар­дың әре­кет ету ұз­ақ­ты­лы­ғын анық ба­ға­лау.
На­рық үр­ді­сте­ріне қа­рай оты­рып, ұй­ым­ның бә­се­ке­ге қа­бі­лет­ті­лі­гін тал­дау ма­шық­та­рын көр­се­те­ді. Биз­нес ор­та­да­ғы өзге­рі­стер­ді жо­ра­мал­дап, өз бө­лім­ше­сі да­муы­ның стра­те­ги­я­лық ба­ғы­тын анық­тай бі­лу.
Жо­ба­лау қыз­ме­ті­нің өмір­лік цик­лын, бағ­дар­ла­ма­лық өнім­дер­ді әзір­леу ере­же­ле­рін, ком­па­ни­я­ның негіз­гі биз­нес-про­це­сте­рін, қыз­мет­ші­лер­ді бас­қа­ру негіз­де­рін, өн­ді­рі­сті, ме­недж­мент­ті, бас­қа­ру пси­хо­ло­ги­я­сын, ақ­па­рат­тық қа­уіп­сіз­дік мә­се­ле­ле­рін бі­лу.
8
82
Бо­лжам­сыз және құ­ры­лым­дан­ба­ған ор­та шар­тын­да­ғы ірі ин­сти­ту­ци­о­нал­дық құ­ры­лым дең­гей­ін­де ше­шім мен жа­у­ап­кер­ші­лік­ті қа­был­дай оты­рып, про­це­сті және қыз­мет­ті бас­қа­ру стра­те­ги­я­сын анық­та­уды ұй­ға­ра­тын бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Өзге­рі­стер­ді бас­қа­ру­дың, анық­сыздық жағ­дай­ла­рын­да жұ­мыс іс­те­удің, күр­де­лі ше­шім­дер­ді, сон­дай-ақ де­ректер­дің жет­кі­лік­сіз­ді­гі жағ­дай­ын­да­ғы ше­шім­дер­ді жыл­дам қа­был­да­удың да­мы­ған қа­бі­ле­ті, көш­бас­шы­лық­ты үне­мі көр­се­ту.
Кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің, өзге­ріс пен бо­лжам­сыздық стра­те­ги­я­сын әзір­леу ма­шық­та­рын көр­се­те­ді, ын­та­лан­ды­ру­да­ғы шы­ғын­сыз және са­па үшін за­ра­сыз ұзақ мер­зім­ді және көп ең­бек­ті мін­дет­тер­ді орын­дау, әр тек­ті ақ­па­рат­ты тал­дау, тәу­е­кел­дер­ді бағ­дар­лау қа­бі­ле­ті. Әр түр­лі дең­гей­де­гі топ­тар­ды қа­лып­та­сты­рып, да­мы­та ала­ды.
Кә­сіп­тік қыз­мет, сон­дай-ақ қар­жы, мар­ке­тинг, ха­лы­қа­ра­лық на­рық са­ла­сын­да­ғы ең те­рең және то­лық бі­лім.
Ескертпе: 1 – басқарушылық қызметпен байланысты мамандықтар;
2 – өндірістік қызметпен байланысты мамандықтар.
БҰШ дең­гейі
СБШ дең­гейі
Кә­сі­би қыз­мет са­ла­сы:
3.2 Ком­пью­тер­лер­дің, элек­трон­дық және оп­ти­ка­лық өнім­нің өн­ді­рі­сі, ақ­па­рат­тық және ком­му­ни­ка­ци­я­лық жаб­дық­ты кө­тер­ме са­уда­да са­ту, ком­пью­тер­лер­ді және бай­ла­ныс жаб­дық­та­рын жөн­деу.
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар
Іс­кер­лік­ке және ма­шық­тар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар
Бі­лім­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар
1
1
Күр­де­лі емес жаб­дық­ты құ­ра­с­ты­ру­ға және бөл­шек­теу дай­ын­да­ған­да қа­ра­пай­ым қыз­мет­тер­ді іс­ке асы­ру бой­ын­ша ті­ке­лей бас­шы­лық­та­ғы ат­қа­ру­шы­лық әре­кет­тер. Әре­кет­тер­дің ке­ңі­стікті-уа­қыт­ша, фи­зио­ло­ги­я­лық неме­се қыз­мет­тік си­патта­ма­ла­рын анық­тай­тын жұ­мыс бе­ру­ші ал­дын ала бел­гі­ле­ген кри­те­рий­лер­мен өз әре­кет­те­рін са­лы­сты­ра оты­рып, жұ­мыс бе­ру­ші ал­дын ала әзір­ле­ген ал­го­ритмдер бой­ын­ша қа­ра­пай­ым әре­кет­тер орын­дау.
Үл­гі­лі күр­де­лі емес тә­жі­ри­бе­лік тап­сыр­ма­лар­ды тың­дай­ды, тү­сі­не­ді және орын­дай­ды, өзін өзі қа­да­ға­лау және өзін өзі тәр­тіп­теу ма­шық­та­рын көр­се­те­ді.
Ең­бек­тің жал­пы тех­ни­ка­лық, өрт­ке қар­сы, ар­найы және эко­ло­ги­я­лық қа­уіп­сіз­ді­гін анық­тай­тын ере­же­лер­дің нор­ма­тив­те­рі мен та­лап­та­ры­на сәй­кес өз әре­кет­те­рі­нің қа­уіп­сіз­ді­гін қам­та­ма­сыз ету­ді өзі ба­қы­лай­ды.
Ең­бек мәні, оны түр­лен­ді­ру про­це­сі және ти­іс­ті ат­қа­ру­шы­лық әре­кет­тер цик­лы ту­ра­лы негіз­гі бі­лім.
Заттар мен ең­бек құ­рал­да­ры­ның жағ­дайы ту­ра­лы ал­ғаш­қы ақ­па­рат­ты жи­нау және осы ақ­па­рат­ты тап­сыр­ма­ға және/неме­се жұ­мыстар­дың орын­да­ла­тын ал­го­рит­міне сәй­кес қа­тар неме­се ба­қы­ла­у­шы дең­гей­ге бе­ру.
2
2
Тех­но­ло­ги­я­лық жаб­дық­тар­дың күр­де­лі емес же­ке­ле­ген то­рап­та­рын өн­ді­ру, құ­ра­с­ты­ру және бөл­шек­теу ке­зін­де шек­те­улі жа­у­ап­кер­ші­лік пен дер­бес­ті­лік­тің бел­гі­лі бір дә­ре­же­сін көз­дей­тін бас­шы­лық­пен нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру жө­нін­де­гі ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Қа­шық­тық­тан ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған бас­қа­ру және/неме­се ба­қы­ла­удың жер­гі­лік­ті құ­рал­да­рын (жүй­е­ле­рін) қол­да­ну­мен қа­ра­пай­ым іс-қи­мыл­ды орын­дау; бі­рін­ші бі­лік­ті­лік дең­гей­і­нің пер­со­на­лы үшін ал­го­ритмдер­дің ағым­да­ғы сәт­ін­де орын­да­ла­тын бұ­рын әзір­ле­ген­дер шең­бе­рін­де қа­ра­пай­ым іс-қи­мыл­дар­ды орын­да­у­ға тап­сыр­ма­лар жа­сау.
Нұс­қа­улық­тар негі­зін­де жұ­мыстар­дың тә­сі­лін таң­дай­ды және күр­де­лі емес прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар орын­дай­ды, жай өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­да өзін-өзі ба­қы­лау және өзін-өзі тү­зе­ту дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді. Пер­со­нал­ға бі­рін­ші дең­гей­де­гі тап­сыр­ма­лар­ды бе­ру және олар­дың орын­да­луын ба­қы­лау. Жұ­мыстар­дың орын­да­ла­тын ал­го­рит­мі шең­бе­рін­де өз іс-қи­мы­лын және пер­со­нал­ды үй­ле­сті­ру. Жо­ға­ры дең­гей­де­гі пер­со­нал­мен дай­ын­дал­ған рет­те­у­ші ше­шім­дер­дің орын­да­луын ке­лі­су.
Ең­бек пәні, қа­ра­пай­ым үл­гі­лі мін­дет­тер­ді орын­да­уда нәти­же­лер­ге қол жет­кі­зу құ­рал­да­ры мен тә­сіл­де­рі ту­ра­лы, ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет ре­флек­си­я­сы ту­ра­лы негіз­гі бі­лім. Заттар мен ең­бек құ­рал­да­ры­ның жағ­дайы ту­ра­лы ал­ғаш­қы ақ­па­рат­ты жи­нау және осы ақ­па­рат­ты тап­сыр­ма­ға және/неме­се жұ­мыстар­дың орын­да­ла­тын ал­го­рит­міне сәй­кес қа­тар неме­се ба­қы­ла­у­шы дең­гей­ге бе­ру.
3
3
Өзді­гі­мен жос­пар­ла­уды көз­дей­тін бас­шы­лық нор­ма­ла­рын іс­ке асы­ру жө­нін­де­гі ат­қа­ру­шы­лық қыз­мет, жаб­дық­тар­ды құ­ра­с­тыр­ға­ны, бөл­шек­те­ге­ні және өн­дір­ге­ні үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­дің бел­гі­лен­ген па­ра­метр­ле­рін, қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­рын және жүй­е­лер мен қон­дыр­ғы­лар­ды жұ­мыс іс­теу үнем­ді­лі­гін қолл­да­уды қам­та­ма­сыз ете­тін рет­те­у­ші әсер­лер бой­ын­ша ше­шім­дер қа­был­дау. Осы әсер­лер­дің ба­ла­ма­лы­лы­ғы мен жет­кі­лік­ті­лі­гін, тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­нің жағ­дай­ын және қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­рын анық­тау.
Өзді­гі­нен әре­кет ету – бе­рі­л­ген тап­сыр­ма­ның жұ­мысын ше­шу жол­да­рын өзді­гі­мен та­бу; Кә­сі­би­лі­лік – қой­ы­л­ған мін­дет­тер­ді ше­шу үшін кә­сі­би әре­кет ете бі­лу. Орын­дал­ған жұ­мыстар­дың нәти­же­сі үшін, өзі­нің қа­уіп­сіз­ді­гі, өзге­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гі үшін, қор­ша­ған ор­та­ны қор­ғау бой­ын­ша та­лап­тар­дың орын­да­луы үшін жа­у­ап­кер­ші­лік кө­те­ру.
Өзін-өзі ба­ға­лау, өзін-өзі анық­тау және өзін-өзі ұй­ым­да­сты­ру дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді. Қой­ы­л­ған нор­ма­ның орын­да­лу тә­сі­лін, ең­бек мәні мен құ­ра­лын дер­бес анық­тай­ды.
Жұ­мыстар­дың орын­да­ла­тын ал­го­рит­мі шең­бе­рін­де бі­рін­ші және екін­ші дең­гей­де­гі өз іс-қи­мы­лын және пер­со­нал­дың іс-қи­мы­лын үй­ле­сті­ру. Өз іс-қи­мы­лын анық­тал­ған тап­сыр­ма­лар мен жұ­мыстар­дың орын­да­ла­тын ал­го­рит­мі шең­бе­рін­де қо­са жұ­мыс іс­тей­тін қыз­мет­кер­лер­мен үй­ле­сті­ру.
Затты қай­та жа­сау, ең­бек­ті жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру, кә­сі­би қыз­мет­тің үл­гі­лік жағ­дай­ла­рын­да мін­дет­тер­ді дер­бес орын­дау тех­но­ло­ги­я­ла­ры ту­ра­лы бі­лім.
Жұ­мыс ор­ны үшін бел­гі­лен­ген тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
Бі­рін­ші және екін­ші бі­лік­ті­лік дең­гей­ле­рі­нің пер­со­на­лы үшін тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­ді жүр­гі­зу шең­бе­рін­де өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар­ды қа­лып­та­сты­ру.
Заттар мен ең­бек құ­рал­да­ры­ның жағ­дайы ту­ра­лы ал­ғаш­қы ақ­па­рат­ты жи­нау және осы ақ­па­рат­ты ұй­ым­дық-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес қа­тар неме­се ба­қы­ла­у­шы дең­гей­ге бе­ру.
4
4
Мін­дет­тер­дің дер­бес ай­қын­да­луын, ұй­ым­да­сты­ры­луын және қа­ра­ма­ғын­да­ғы қыз­мет­кер­лер­ге нор­ма­лар­ды іс­ке асы­ру­ды ба­қы­ла­уды көз­дей­тін бас­шы­лық­пен нор­ма­лар­дың іс­ке асы­ры­луы жө­нін­де­гі ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет, күр­де­лі жаб­дық­тар­ды құ­ра­с­ты­ру, бөл­шек­теу және өн­ді­ру ке­зін­де­гі жа­у­ап­кер­ші­лік.
Осы тал­да­удың те­ріс нәти­же­ле­рі жағ­дай­ла­рын­да бо­луы мүм­кін рет­те­у­ші әсер­лер бой­ын­ша ше­шім­дер­ді озық қа­был­дау мақ­са­тын­да жұ­мыс кү­ні ішін­де жұ­мыс ор­ны­на бе­кі­ті­л­ген тех­ни­ка­лық жүй­е­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гін қам­та­ма­сыз ету­дің тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­де­рі мен та­лап­та­ры жағ­дай­ла­рын тал­дау.
Жұ­мыс кү­ні ішін­де бі­рін­ші, екін­ші және үшін­ші дең­гей­лер­де­гі жұ­мыс ор­ны­на бе­кі­ті­л­ген қыз­мет көр­се­ту­дің бар­лық ай­мақ­та­ры­ның тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­де­рін жүр­гі­зу тап­сыр­ма­ла­рын жос­пар­лау, қа­лып­та­сты­ру және қыз­мет­ті ба­қы­лау
Өзін-өзі анық­тау және өзін-өзі нор­ма­лау ма­шық­та­рын көр­се­те­ді. Ал­ған тап­сыр­ма­ла­рын нақ­ты­лай­ды, қа­ра­ма­ғын­да­ғы­лар­ға мін­дет­тер қо­яды, қыз­мет нәти­же­ле­рін ба­ға­лай­ды, бі­лі­мі мен ма­шы­ғы­ның же­тіс­пей­т­ін­ді­гін ай­қын­дай­ды, қыз­мет­кер­лер­дің кә­сі­би­лі­гін арт­ты­ру­ды ын­та­лан­ды­ра­ды.
Жұ­мыс кү­ні ішін­де бі­рін­ші, екін­ші және үшін­ші дең­гей­лер­де­гі пер­со­нал қыз­ме­ті­нің та­быст­ы­лы­ғын қам­та­ма­сыз ете­тін жағ­дай­лар жа­сау.
Жұ­мыс ор­ны үшін бел­гі­лен­ген тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
Кә­сі­би мін­дет­тер­ді қою және ше­шу тә­сіл­де­рі, қа­ғи­дат­та­ры мен амал­да­ры ту­ра­лы, эти­ка және қа­рым-қа­ты­нас пси­хо­ло­ги­я­сы, ой­лау және қыз­мет ре­флек­си­я­сы, уәж­деу және ең­бек­ті ын­та­лан­ды­ру тә­сіл­де­рі ту­ра­лы бі­лі­мі­нің бо­луы.
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер шең­бе­рін­де тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны әзір­леу.
Заттар мен ең­бек құ­рал­да­ры­ның жағ­дайы ту­ра­лы ал­ғаш­қы ақ­па­рат­ты жи­нау және осы ақ­па­рат­ты ұй­ым­дық-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес қа­тар неме­се ба­қы­ла­у­шы дең­гей­ге бе­ру.
5
5
Жаб­дық­тар­ды өн­дір­ге­ні, құ­ра­с­тыр­ға­ны және бөл­шек­те­ге­ні үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті көз­дей­тін кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сі учас­ке­сі мен стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Осы тал­да­удың те­ріс нәти­же­ле­рі жағ­дай­ла­рын­да бо­луы мүм­кін рет­те­у­ші әсер­лер бой­ын­ша ше­шім­дер­ді озық қа­был­дау мақ­са­тын­да жұ­мыс кү­ні ішін­де жұ­мыс ор­ны­на бе­кі­ті­л­ген тех­ни­ка­лық жүй­е­лер­дің қа­уіп­сіз­ді­гін қам­та­ма­сыз ету­дің тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­де­рі мен та­лап­та­ры жағ­дай­ла­рын тал­дау.
Жо­ға­ры дең­гей­де­гі пер­со­нал жос­пар­лай­тын іс-ша­ра­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша жұ­мыс кү­ні ішін­де төр­тін­ші дең­гей­лі пер­со­нал­дың тап­сыр­ма­ла­рын жос­пар­лау, қа­лып­та­сты­ру және қыз­ме­тін ба­қы­лау.
Тап­сы­ры­сты тү­сі­ну, жағ­дай­ды тал­дау, өзін-өзі тал­дау, ше­шім­дер қа­был­дау және олар­ды іс­ке асы­ру­ға жағ­дай жа­сау, бас­қа­ру­шы­лық және орын­да­у­шы­лық кә­сіп­қой­лық­ты арт­ты­ру­дың ал­дын ала­тын ко­ман­да­лық жұ­мыс кон­текст­ін­де қыз­мет­ті ба­қы­лау және тү­зе­ту дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Төр­тін­ші дең­гей­де­гі қыз­мет­кер­лер­дің жұ­мыс кү­ні ішін­де та­бысты жұ­мысын қам­та­ма­сыз ете­тін жағ­дай­лар жа­сау.
Жұ­мыс ор­ны­на бел­гі­лен­ген тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
Жо­ға­ры тұр­ған дең­гей­де­гі қыз­мет­кер­лер жа­сай­тын тап­сыр­ма­лар ая­сын­да ин­но­ва­ци­я­лық са­я­сат­тың жер­гі­лік­ті іс-ша­ра­ла­рын іс­ке асы­ру.
Ұжым және топ құ­ру ту­ра­лы бас­қа­ру­шы­лық ше­шім­дер­ді қа­был­да­удың кә­сі­би аху­ал­да­ры, тә­сіл­де­рін жүй­е­лі тал­дау және жо­ба­лау әдіс­на­ма­сы ту­ра­лы бі­лі­мі бо­луы.
Заттар мен ең­бек құ­рал­да­ры­ның жағ­дайы ту­ра­лы ал­ғаш­қы ақ­па­рат­ты жи­нау және осы ақ­па­рат­ты ұй­ым­дық-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес қа­тар неме­се ба­қы­ла­у­шы дең­гей­ге бе­ру.
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер шең­бе­рін­де тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны әзір­леу және анық­тау.
6
6
Жұ­мыстар­ды бас­қа учас­ке­лер­мен ке­лі­су­ді көз­дей­тін кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сы шең­бе­рін­де бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет, қыз­мет­кер­лер­дің кә­сі­би­лі­гін арт­тыр­ға­ны, жаб­дық­тар­ды жа­са­ға­ны, құ­ра­с­тыр­ға­ны және бөл­шек­те­ге­ні үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Кә­сі­по­рын бө­лім­ше­сін­де қол­да­ны­ла­тын қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры мен шар­тта­ры­на тех­но­ло­ги­я­лар мен тех­ни­ка­лық ше­шім­дер­дің ти­ім­ді­лі­гі мен ба­ла­ма­лы­лы­ғын тал­дау және анық­тал­ған сәй­кес­сіз­дік­тер­ді рет­теу.
Кә­сі­по­рын бө­лім­ше­сін­де қол­да­ны­ла­тын тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­ді ап­па­ра­ту­ра­лық ре­сім­де­уді қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры мен шар­тта­ры­на тех­ни­ка­лық сәй­кест­і­гі мен ти­ім­ді­лі­гіне тал­дау және анық­тал­ған сәй­кес­сіз­дік­тер­ді рет­теу.
Екі ұшты­лық­тың жо­ға­ры бо­луы­ның әле­умет­тік және кә­сі­би жағ­дай­ла­рын­да ше­шім­дер­ді жо­ба­лау және қа­был­дау ма­шық­та­рын, өзін-өзі бас­қа­ру, ком­му­ни­ка­ци­я­ны ұй­ым­да­сты­ру және көз­қа­ра­сын ке­лі­су, нәти­же­лер­ді ре­сім­деу және та­ны­сты­ру, қа­зір­гі за­ман­ғы бағ­дар­ла­ма­лық өнім­дер­ді және тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды пай­да­ла­ну мә­де­ни­е­тін көр­се­те­ді.
Кә­сі­по­рын бө­лім­ше­сі қыз­мет­ші­ле­рі­нің ақ­па­рат­тық қам­та­ма­сыз еті­лу­ін ұй­ым­да­сты­ру, ұй­ым­ның ти­іс­ті та­лап­та­ры кө­ле­мін­де қа­уіп­сіз және ти­ім­ді пай­да­ла­ну.
Қыз­мет­ші­лер­ді да­яр­ла­удың және жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың қа­жет­ті дең­гейі болған­да жо­ба шек­те­рі мен қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­рын сақ­та­уда бұ­зу­шы­лық­тар­ды бол­дыр­май­тын шар­ттар­ды сақ­тау.
Жұ­мыс кү­ні ағы­мын­да бе­сін­ші дең­гей қыз­мет­ші­ле­рі қыз­ме­ті­нің сәт­ті­лі­гін қам­та­ма­сыз ете­тін шар­ттар жа­сау.
Ой­ын ауыз­ша түр­де, мы­са­лы, са­рап­шы­лар дең­гей­ін­де­гі ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық ке­ңе­стер­де­гі және ке­ңе­стер­де­гі тал­қы­лау тү­рін­де ре­сім­дей бі­ле­ті­нін көр­се­те­ді.
Күр­де­лі әле­умет­тік және кә­сіп­тік жағ­дай­лар­да бір­лес­кен тал­дау жа­сау, жо­ба­лау және ше­шім қа­был­дау әді­сте­ме­сі ту­ра­лы бі­лу, қа­ты­нас және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­сті­ру тә­сіл­де­рін, тал­да­ма­лы және жо­ба­лау құ­жат­та­ма­сын рә­сім­де­уді және оны көр­се­те бі­лу.
Кә­сі­по­рын­ның іш­кі стан­дарт­та­ры­на, МемСТ-ға және бас­қа нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ға сәй­кес бағ­дар­ла­ма­лар­ды және жо­ба­лау құ­жат­та­рын әзір­леу са­ла­сын­да­ғы ғы­лы­ми-зерт­теу және жо­ба­лау ұй­ым­да­ры­мен ұй­ым­да­сты­ру.
Дай­ын­дал­ған рет­те­у­ші ше­шім­дер­ді орын­да­уды жо­ға­ры дең­гей­де­гі қыз­мет­ші­лер­мен ке­лі­сті­ру.
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін про­це­стер ая­сын­да тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны ва­лид­теу және ак­кре­дит­теу.
Құ­ры­лым­дық бө­лім­ше қыз­мет­ші­ле­рі­нің қыз­ме­тін ағым­дық және пер­спек­тив­ті ай­лық жос­пар­лау, жос­пар­ла­на­тын іс-ша­ра­лар­ды әзір­леу және орын­да­луын ұй­ым­да­сты­ру.
7
7
Са­ла құ­ры­лым­да­ры­ның жұ­мыс іс­теу және да­му стра­те­ги­я­сын құ­ру­ды, же­ке бөл­шек­тер­ді, жи­нақ­та­уы­штар­ды және жаб­дық­тар­дың то­рап­та­рын өн­ді­ру­ді және са­ту­ды көз­дей­тін бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Ла­у­а­зым­дар­дың штат­тық тол­ты­ру­ды олар­дың ат­қа­рып отыр­ған тұ­лға­лар бі­лік­ті­лі­гі­нің ти­іс­ті та­лап­тар­ға сәй­кест­і­гін тал­дау.
Кә­сі­по­рын бас­шы­лы­ғы­ның кадр са­я­са­ты шең­бе­рін­де тү­зе­ту іс-қи­мыл­да­ры ту­ра­лы ше­шім­дер қа­был­дау.
Бө­лім­ше­де­гі ұй­ым­да­сты­ру-өкім­дік қыз­мет­ті тал­дау. Рет­те­у­ші ше­шім­дер­ді әзір­леу.
Бө­лім­ше­нің штат са­нын жо­ба­лық, са­ла­лық, ұй­ым­да­сты­ру құ­жат­та­ма­сы және жаб­дық­тар­ды дай­ын­да­у­шы за­уыт­тар­дың құ­жат­та­ма­сы негі­зін­де бө­лім­ше қыз­ме­ті­нің нақ­ты ұй­ым­да­сты­ру-тех­ни­ка­лық жағ­дай­ла­рын­да пер­со­нал­ды және про­це­стер­ді ти­ім­ді бас­қа­ру­ды қам­та­ма­сыз ету­ге сәй­кест­і­гін тал­дау.
Ин­но­ва­ци­я­лық әді­стер­ді, қыз­мет­тің тұ­жы­рым­да­ма­ла­ры мен стра­те­ги­я­ла­рын құ­ру әді­сте­рін қол­да­на оты­рып про­бле­ма­лық және өзді­гі­нен про­бле­ма­лан­ды­ру дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Жұ­мыс кү­ні ішін­де ал­тын­шы дең­гей қыз­мет­ші­ле­рі қыз­ме­ті­нің та­быст­ы­лы­ғын қам­та­ма­сыз ете­тін жағ­дай­лар жа­сау.
Қыз­мет­ші­лер­ді да­яр­лау және жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың қа­жет­ті дең­гейі болған жағ­дай­да қа­уіп­сіз­дік­тің жо­ба­лау шек­те­рі мен жағ­дай­лар­ды сақ­та­удың бұ­зы­луы­на жол бер­мей­тін жағ­дай­лар жа­сау.
Бө­лім­ше неме­се ұй­ым қыз­ме­тін тү­зе­ту.
Мақ­сат қо­ю­ды ғы­лы­ми негіз­деу және әді­стер мен олар­ға қол жет­кі­зу құ­рал­да­рын таң­дау іс­кер­лік­те­рі мен ма­шық­та­ры.
Тұ­жы­рым­да­ма­лар­ды, стра­те­ги­я­лар­ды, қыз­мет­тің және өза­ра іс-қи­мыл­дың қыз­мет­тік үл­гі­ле­рін, мін­дет­тер мен мә­се­ле­лер қою және олар­ды жүй­е­лік ше­шу әді­сте­рін құ­ра­с­ты­ру әді­сте­ме­сі ту­ра­лы бі­лу.
Құ­ры­лым­дық бө­лім­ше қыз­мет­ші­ле­рі­нің қыз­ме­тін ағым­дық және пер­спек­тив­ті ай­лық жос­пар­лау, жос­пар­ла­на­тын іс-ша­ра­лар­ды әзір­леу және орын­да­луын ұй­ым­да­сты­ру.
Кә­сі­по­рын­ның іш­кі стан­дарт­та­ры­на, МемСТ-ға және бас­қа нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ға сәй­кес бағ­дар­ла­ма­лар­ды және жо­ба­лау құ­жат­та­рын әзір­леу са­ла­сын­да­ғы ғы­лы­ми-зерт­теу және жо­ба­лау ұй­ым­да­ры­мен ұй­ым­да­сты­ру.
8
8
Мем­ле­кет­тік дең­гей­де­гі ірі ин­сти­ту­ци­о­нал­ды құ­ры­лым­дар са­ла­сын да­мы­ту және олар­дың жұ­мыс іс­те­уіне ық­пал ету­ге негіз­дел­ген бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет, жаб­дық­тар­ды мон­таж­дау, де­мон­таж­дау, өн­ді­ріс үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­те бо­лу және жағ­дай жа­са­уды ұй­ым­да­сты­ру.
Оң­тай­лы нәти­же­лер­ге қол жет­кі­зу­ді қам­та­ма­сыз ете­тін бас­қа­ру құ­ры­лы­мын әзір­ле­у­ге ар­нал­ған ба­ғыт­ты­лық қыз­ме­ті маз­мұ­нын анық­тай­тын ал­ға қой­ы­л­ған мақ­сат­тар мен мін­дет­тер­ге са­рап­та­ма жүр­гі­зу.
Жос­пар­лан­ған іс-ша­ра­лар­ды жос­пар­лау, ұй­ым­да­сты­ру және жү­зе­ге асы­ры­луын ба­қы­ла­у­ға алу.
Ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-бел­гі­леу қыз­ме­ті­нің ти­ім­ді­лі­гіне са­рап­та­ма жүр­гі­зу. Қа­жет болған жағ­дай­да рет­те­у­ші ше­шім­дер әзір­леу.
Ба­ғы­ны­шты бө­лім­ше­лер­дің қыз­ме­ті­нің ти­ім­ді­лі­гіне са­рап­та­ма жүр­гі­зу. Қа­жет болған жағ­дай­да рет­те­у­ші ше­шім­дер­дің орын­да­луын әзір­леу және ұй­ым­да­сты­ру.
Стра­те­ги­я­лар­ды анық­тау, күр­де­лі әле­умет­тік, өн­ді­рі­стік, ғы­лы­ми про­це­стер­ді бас­қа­ру. Са­ла, ел, ха­лы­қа­ра­лық дең­гей­де нәти­же мас­шта­бы­на де­ген жа­у­ап­кер­ші­лік­те бо­лу.
Ма­ңы­зды деп та­бы­ла­тын көш­бас­шы­лық қа­си­ет­тер­ді көр­се­ту, жа­ңа­шыл­дық және өза­ра бай­ла­ны­сты фак­тор­лар­дың көп­ші­лі­гі­мен бай­ла­ны­сты жа­ңа кон­тек­с­те­гі ең­бек әре­ке­тіне де­ген өзді­гі­нен әре­кет ету жағ­дай­ла­рын көр­се­ту. Жа­ңа және күр­де­лі иде­я­лар­ға са­рап­та­ма жүр­гі­зу, ба­ға­лау және сир­тез­деу және осы про­це­стер негі­зін­де стра­те­ги­я­лық ше­шім­дер қа­был­дау.
Күр­де­лі жағ­дай­лар­да стра­те­ги­я­лық ше­шім қа­был­дау мүм­кін­дік­те­рі ту­ра­лы опе­ра­ци­о­нал­ды әре­кет ету тә­жі­ри­бе­сін көр­се­ту.
Мәр­те­бе­сі жа­ғы­нан тең дә­ре­же­лі ма­ман­дар­мен сы­ни сұх­бат ая­сын­да тең дә­ре­же­де сөй­ле­су.
Эко­ло­ги­я­лық және стра­те­ги­я­лық ше­шім­дер­ді, ло­ги­ка­лық әді­стер­ді пай­да­ла­на оты­рып, өза­ра пай­да­лы ше­шім­дер­ді қа­был­дай алу дағдыс­ын, кә­сі­би қыз­мет және өза­ра әре­кет мо­дель­де­рін құ­ру және жү­зе­ге асы­ру әре­кет­те­рін көр­се­те­ді.
Жұ­мыс кү­ні ба­ры­сын­да же­тін­ші дең­гей­лі қыз­мет­кер­лер құ­ра­мы үшін та­быст­ы­лық­ты қам­та­ма­сыз ете­тін жағ­дай­лар жа­сау.
Пер­со­нал­ды да­яр­лау және жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың қа­жет­ті дең­гейі болған жағ­дай­да қа­уіп­сіз­дік­тің жо­ба­лау шек­те­рі мен жағ­дай­лар­ды сақ­та­удың бұ­зы­луы­на жол бер­мей­тін жағ­дай­лар жа­сау.
Өкім­дер бе­ру, бө­лім­ше­лер­дің қыз­ме­тін ұй­ым­да­сты­ру са­ла­сын­да тап­сыр­ма­лар­ды қа­лып­та­сты­ру және олар­дың орын­да­луын ба­қы­лау.
Жа­ңа бі­лім мен жа­ңа ше­шім­дер алу­ға же­те­лей­тін жо­ба­лар­ды зерт­теу, әзір­леу, іс­ке асы­ру және бей­ім­деу; бас­қа­ру және/неме­се жа­ңа­шыл­дық­та­ғы сы­ни про­бле­ма­лар­ды ше­шу үшін та­лап еті­ле­тін және қа­зір­гі бі­лі­мін неме­се кә­сі­би прак­ти­ка­сын қай­та қа­ра­у­ға және жа­ңар­ту­ға мүм­кін­дік бе­ре­тін син­тез бен ба­ға­ла­уды қо­са ал­ған­да, ең іл­ге­рі және ма­ман­дан­ды­ры­л­ған ма­шық­тар мен іс­кер­лік­тер;
Иде­я­ны ту­ды­ра, ин­но­ва­ци­я­лық қыз­мет нәти­же­ле­рін бо­лжай, кә­сі­би және әле­умет­тік са­ла­да кең ауқым­ды өзге­рі­стер­ді жү­зе­ге асы­ру, күр­де­лі өн­ді­рі­стік және ғы­лы­ми про­це­стер­ді бас­қа­ра бі­лу іс­кер­лі­гі.
Қыз­мет­тің ко­опе­ра­тив­тік жүй­е­ле­рін құ­ру және өза­ра іс-қи­мы­лы, мак­ро­әле­умет­тік және мак­ро­эко­но­ми­ка­лық жүй­е­лер­ді мо­дель­деу және бас­қа­ру әдіс­на­ма­сы ту­ра­лы бі­лім.
Кә­сі­по­рын­ның іш­кі стан­дарт­та­ры­на, МемСТ-ға және бас­қа нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ға сәй­кес бағ­дар­ла­ма­лар­ды және жо­ба­лау құ­жат­та­рын әзір­леу са­ла­сын­да­ғы ғы­лы­ми-зерт­теу және жо­ба­лау ұй­ым­да­ры­мен ұй­ым­да­сты­ру.
БҰШ дең­гейі
СБШ дең­гейі
Кә­сі­би қыз­мет са­ла­сы:
3. Бай­ла­ныс
Же­ке және кә­сі­би құ­зы­рет­ті­лік­тер­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар
Іс­кер­лік­ке және ма­шық­тар­ға қой­ы­ла­тын та­лап­тар
Бі­лім­ге қой­ы­ла­тын та­лап­тар
1
11
Күр­де­лі емес жаб­дық­ты ор­на­ту­ға және бұзуға дай­ын­дау ке­зін­де қа­ра­пай­ым функ­ци­я­лар­ды іс­ке асы­ру бой­ын­ша ті­ке­лей бас­шы­лық­пен орын­да­у­шы­лық іс-әре­кет­тер.
Үл­гі­лік күр­де­лі емес прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды тың­дай­ды, тү­сі­не­ді және орын­дай­ды, өзін-өзі қа­да­ға­лау және өзін-өзі тәр­би­е­леу дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Ең­бек ны­са­ны, оны қай­та жа­сау про­це­сі және ти­іс­ті орын­да­у­шы­лық іс-әре­кет­тер­дің цик­лі ту­ра­лы ба­за­лық бі­лім.
2
21
Бай­ла­ныс құ­рал­да­ры­ның жаб­дық­та­ры­на пай­да­ла­ну-тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ді қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша әзір­ле­у­ші және қо­ры­тын­ды функ­ци­я­лар­ды орын­да­уда шек­тел­ген жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және дер­бес­тіктің бел­гі­лі бір дең­гей­ін көз­дей­тін нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Ав­то­мат­тан­ды­ры­л­ған қа­шық­тық­тан бас­қа­ру және/неме­се ба­қы­ла­удың ло­каль­ды құ­рал­да­рын (жүй­е­ле­рін) қол­да­ну­мен қа­ра­пай­ым іс-әре­кет­тер­ді орын­дау; Бі­рін­ші бі­лік­ті­лік дең­гей­ін­де­гі қыз­мет­кер­лер үшін ал­дын ала әзір­лен­ген, ағым­да­ғы сәт­те орын­да­ла­тын ал­го­ритм ая­сын­да қа­ра­пай­ым іс-әре­кет­тер­ді орын­да­у­ға тап­сыр­ма қа­лып­та­сты­ру.
Же­ке және заң­ды тұ­лға­лар­ға са­па­лы және мә­де­ни қыз­мет көр­се­ту­ді қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша әзір­ле­у­ші және қо­ры­тын­ды функ­ци­я­лар­ды орын­да­уда шек­тел­ген жа­у­ап­кер­ші­лік­ті және дер­бес­тіктің бел­гі­лі бір дең­гей­ін көз­дей­тін нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет (по­шта қыз­мет­ке­рі үшін).
Нұс­қа­улық­тар­дың негі­зін­де жұ­мыс жа­са­удың әді­сін таң­дай­ды және қиын емес прак­ти­ка­лық тап­сыр­ма­лар­ды орын­дай­ды, қа­ра­пай­ым өн­ді­рі­стік жағ­дай­лар­да өзін-өзі ба­қы­лау және іс-әре­ке­тін өзді­гі­нен тү­зе­ту дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді. Бі­рін­ші дең­гей­де­гі қыз­мет­кер­лер­ге тап­сыр­ма бе­ру және олар­дың орын­да­луын ба­қы­лау. Өзі­нің іс-әре­ке­тін және орын­дай­тын жұ­мыста­ры­ның ал­го­рит­мі ая­сын­да бі­рін­ші дең­гей­де­гі қыз­мет­кер­лер­дің іс-әре­ке­тін үй­ле­сті­ру. Әзір­лен­ген рет­те­у­ші ше­шім­дер­дің орын­да­луын жо­ға­ры тұр­ған дең­гей­де­гі қыз­мет­кер­лер­мен ке­лі­су.
Ең­бек ны­са­ны, қа­ра­пай­ым үл­гі­лік мін­дет­тер­ді орын­дау ке­зін­де нәти­же­ге же­ту құ­рал­да­ры мен әді­сте­рі ту­ра­лы, орын­да­у­шы­лық қыз­мет ре­флек­си­я­сы ту­ра­лы ба­за­лық бі­лім. Ең­бек ны­сан­да­ры мен құ­рал­да­ры­ның жағ­дайы ту­ра­лы ба­стап­қы ақ­па­рат жи­нау және осы ақ­па­рат­ты тап­сыр­ма­ға және/неме­се орын­да­ла­тын жұ­мыстың ал­го­ритмде­ріне сәй­кес па­рал­лель­ді неме­се ба­қы­ла­у­шы дең­гей­ге өт­кі­зу.
3
31
Өзді­гі­нен жос­пар­ла­уды, жаб­дық­тар­ды про­фи­лак­ти­ка­лық тек­се­ру, бай­ла­ныс құ­рал­да­ры­ның жаб­дық­та­ры­на пай­да­ла­ну-тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ді қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша әзір­ле­у­ші және қо­ры­тын­ды функ­ци­я­лар­ды орын­дау ке­зін­де, сон­дай-ақ тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма­ны тал­дау, жер­гі­лік­ті жер­лер­де із­деу жұ­мыста­ры ке­зін­де, жо­ба­лау-сме­та­лық құ­жат­та­ма­ны дай­ын­да­уда қой­ы­л­ған мін­дет­тер­ді орын­дау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті көз­дей­тін нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Жүй­е­лер мен қон­дыр­ғы­лар­дың тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­де­рі­нің бел­гі­лен­ген па­ра­метр­ле­рін, қа­уіп­сіз­дік шар­тта­ры мен жұ­мыс іс­те­уі­нің үнем­ді­лі­гін сақ­та­уды қам­та­ма­сыз ете­тін рет­те­у­ші ық­пал ету бой­ын­ша ше­шім­дер қа­был­дау. Осы ық­пал ету­дің тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим жағ­дай­ын және қа­уіп­сіз­дік шар­тта­ры­на сәй­кест­і­гін және жет­кі­лік­ті бо­луын анық­тау.
Өзді­гі­нен жос­пар­ла­уды, по­шта­лық (по­шта жі­бе­рі­лім­де­рін қа­был­дау, өң­деу) және өзге де қыз­мет­тер­ді көр­се­ту бой­ын­ша қой­ы­л­ған мін­дет­тер­ді орын­дау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті көз­дей­тін нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша орын­да­у­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет (по­шта қыз­мет­ке­рі үшін).
Нақ­ты және үз­дік­сіз жұ­мысты қам­та­ма­сыз ету, по­шта жіб­ре­лім­де­рін өң­де­удің тех­но­ло­ги­я­лық про­це­сте­рін ұй­ым­да­сты­ру, се­ніп тап­сы­ры­л­ған жаб­дық­ты жұ­мыс күй­ін­де ұстау. Се­ніп тап­сы­ры­л­ған құн­ды­лық­тар­дың, жаб­дық­тар­дың және ме­ха­ни­за­ция құ­рал­да­ры­ның сақ­та­луын қам­та­ма­сыз ету. Жұ­мыс ор­нын­да тех­ни­ка қа­уіп­сіз­ді­гі ере­же­ле­рін сақ­тау.
Өзін-өзі ба­ға­лау, өзін-өзі анық­тау және өзін-өзі ұй­ым­да­сты­ру дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді. Қой­ы­л­ған нор­ма­ны орын­да­удың әді­сін, ең­бек ету негі­зі мен құ­рал­да­рын өзді­гі­нен анық­тай­ды.
Өзі­нің іс-әре­ке­тін және орын­дай­тын жұ­мыста­ры­ның ал­го­рит­мі ая­сын­да бі­рін­ші және екін­ші дең­гей­де­гі қыз­мет­кер­лер­дің іс-әре­ке­тін үй­ле­сті­ру. Тап­сыр­ма­мен және орын­дай­тын жұ­мыста­ры­ның ал­го­рит­мі­мен анық­та­ла­тын шек­те қо­са жұ­мыс іс­тей­тін қыз­мет­кер­лер­мен өзі­нің іс-әре­ке­тін үй­ле­сті­ру.
Затты тех­но­ло­ги­я­лық қай­та жа­сау, ең­бек­ті жос­пар­лау және ұй­ым­да­сты­ру, кә­сі­би қыз­мет­тің үл­гі­лік жағ­дай­ла­рын­да мін­дет­тер­ді дер­бес орын­дау ту­ра­лы бі­лу.
Жұ­мыс ор­ны­на бел­гі­лен­ген тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
Тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­ді жүр­гі­зу ая­сын­да бі­рін­ші және екін­ші бі­лік­ті­лік дең­гей­ін­де­гі қыз­мет­кер­лер­ге өн­ді­рі­стік тап­сыр­ма­лар жа­сау.
Тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­дің және құ­рал-жаб­дық­тар­дың жағ­дайы ту­ра­лы ақ­па­рат жи­нау және осы ақ­па­рат­ты ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес па­рал­лель­ді неме­се ба­қы­ла­у­шы дең­гей­ге өт­кі­зу.
4
41
Мін­дет­тер­ді өзді­гі­нен анық­та­уды, ба­ғы­ны­сты қыз­мет­кер­лер­дің нор­ма­ны іс­ке асы­руын ұй­ым­да­сты­ру­ды және ба­қы­ла­уды, ақ­па­рат­ты се­нім­ді және са­па­лы бе­ру, қа­был­дау, өң­деу және сақ­та­уды қам­та­ма­сыз ете­тін тех­но­ло­ги­я­ны, әді­стер­ді, тә­сіл­дер­ді және құ­рал­дар­ды әзір­леу, жаб­дық­тар­ды про­фи­лак­ти­ка­лық тек­се­ру, бай­ла­ныс құ­рал­да­ры­ның жаб­дық­та­ры­на пай­да­ла­ну-тех­ни­ка­лық қыз­мет көр­се­ту­ді қам­та­ма­сыз ету бой­ын­ша әзір­ле­у­ші және қо­ры­тын­ды функ­ци­я­лар­ды орын­дау ке­зін­де, сон­дай-ақ биз­нес-жос­пар­лар­ды әзір­леу, тех­ни­ка­лық тап­сыр­ма­ны тал­дау, жер­гі­лік­ті жер­лер­де із­деу жұ­мыста­ры ке­зін­де, жо­ба­лау-сме­та­лық құ­жат­та­ма­ны дай­ын­дау ке­зін­де нәти­же­лер үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті көз­дей­тін нор­ма­ны іс­ке асы­ру бой­ын­ша ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Тал­да­удың те­ріс нәти­же­ле­рі жағ­дай­ла­рын­да ық­ти­мал рет­те­у­ші ық­пал ету жө­нін­де ше­шім­ді ал­дын ала қа­был­дау мақ­са­тын­да, жұ­мыс кү­ні ішін­де жұ­мыс ор­ны­на бе­кі­ті­л­ген тех­ни­ка­лық жүй­е­лер­дің тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­де­рі­нің жағ­дай­ын және қа­уіп­сіз­дік­ті қам­та­ма­сыз ету шар­тта­рын тал­дау.
Жұ­мыс кү­ні ішін­де бі­рін­ші, екін­ші және үшін­ші дең­гей­де­гі қыз­мет­кер­лер­ге жұ­мыс ор­ны­на бе­кі­ті­л­ген бар­лық қыз­мет көр­се­ту ай­мақ­та­ры­ның тех­ни­ка­лық жүй­е­ле­рі­нің тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­де­рін жүр­гі­зу бой­ын­ша тап­сыр­ма­лар­ды жос­пар­лау, құ­ра­с­ты­ру және қыз­ме­тін ба­қы­лау.
Өзін оқы­ту және бас­қа­лар­ды оқы­ту үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Өзін-өзі анық­тау және өзін-өзі нор­ма­лау дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді. Алын­ған тап­сыр­ма­лар­ды нақ­ты­лай­ды, ба­ғы­ны­сты­ла­ры­на мін­дет­тер қо­яды, қыз­мет нәти­же­ле­рін ба­ға­лай­ды, бі­лім және дағ­ды­ның жет­кі­лік­сіз­ді­гін анық­тай­ды, қыз­мет­кер­лер­дің кә­сіп­қой­лы­ғын арт­ты­ру­ды дәлел­дей­ді.
Бі­рін­ші, екін­ші және үшін­ші дең­гей­де­гі қыз­мет­кер­лер­дің жұ­мыс кү­ні ішін­де та­бысты жұ­мысын қам­та­ма­сыз ете­тін жағ­дай­лар жа­сау.
Жұ­мыс ор­ны­на бел­гі­лен­ген тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
Кә­сі­би мін­дет­тер­ді қою және ше­шу­дің тә­сіл­де­рі, қа­ғи­дат­та­ры және әді­сте­рі ту­ра­лы, қа­рым-қа­ты­нас жа­са­удың эти­ка­сы және пси­хо­ло­ги­я­сы, ой­лау және қыз­мет ету ре­флек­си­я­сы, ең­бек­ті уәж­деу және ын­та­лан­ды­ру әді­сте­рі ту­ра­лы бі­лу.
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер ая­сын­да тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны әзір­леу.
Тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­дің және құ­рал-жаб­дық­тар­дың жағ­дайы ту­ра­лы ақ­па­рат жи­нау және осы ақ­па­рат­ты ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес қа­тар неме­се ба­қы­ла­у­шы дең­гей­ге өт­кі­зу.
5
51
Жағ­дай­ды неме­се ақ­па­рат­ты тал­дау әр түр­лі фак­тор­лар­ды те­рең ба­ға­ла­уды та­лап ете­тін күр­де­лі мін­дет­тер­мен жұ­мыс жүр­гі­зу­ді ұй­ға­ра­тын тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс учас­ке­сі шең­бе­рін­де­гі ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет, сон­дай-ақ құ­ры­лым­дан­ған бо­лжам­сыз ор­та­да­ғы нақ­ты учас­ке­де бо­ла­тын нәти­же үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті қа­был­дай оты­рып, қыз­мет­кер­лер­ді бас­қа­ру.
Ауыз­ша және жа­з­ба­ша ком­му­ни­ка­ци­я­ға да­мы­ған қа­бі­лет­ті­лік.
Тап­сы­ры­сты тү­сі­ну, жағ­дай­ды тал­дау, өзін-өзі тал­дау, ше­шім­дер қа­был­дау және олар­ды іс­ке асы­ру­ға жағ­дай жа­сау, бас­қа­ру­шы­лық және орын­да­у­шы­лық кә­сіп­қой­лық­ты арт­ты­ру­дың ал­дын ала­тын ко­ман­да­лық жұ­мыс кон­текст­ін­де қыз­мет­ті ба­қы­лау және тү­зе­ту дағ­ды­ла­рын көр­се­те­ді.
Төр­тін­ші дең­гей­де­гі қыз­мет­кер­лер­дің жұ­мыс кү­ні ішін­де та­бысты жұ­мысын қам­та­ма­сыз ете­тін жағ­дай­лар жа­сау.
Жұ­мыс ор­ны­на бел­гі­лен­ген тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
Жо­ға­ры тұр­ған дең­гей­де­гі қыз­мет­кер­лер жа­сай­тын тап­сыр­ма­лар ая­сын­да ин­но­ва­ци­я­лық са­я­сат­тың жер­гі­лік­ті іс-ша­ра­ла­рын іс­ке асы­ру.
Кә­сі­би жағ­дай­лар­ды жүй­е­лі тал­дау және жо­ба­лау, бас­қа­ру­шы­лық ше­шім қа­был­дау әді­сте­ме­сі ту­ра­лы, ұжым және ко­ман­да құ­ру ту­ра­лы бі­лу.
Тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­дің және құ­рал-жаб­дық­тар­дың жағ­дайы ту­ра­лы ақ­па­рат жи­нау және осы ақ­па­рат­ты ұй­ым­да­сты­ру­шы­лық-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес қа­тар неме­се ба­қы­ла­у­шы дең­гей­ге өт­кі­зу.
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер ая­сын­да тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны әзір­леу және ве­ри­фи­ка­ци­я­лау.
6
61
Жағ­дай­ды неме­се ақ­па­рат­ты тал­дау әр түр­лі фак­тор­лар­ды те­рең ба­ға­ла­уды та­лап ете­тін күр­де­лі мін­дет­тер­мен жұ­мыс жүр­гі­зу­ді ұй­ға­ра­тын кә­сі­по­рын қыз­ме­ті стра­те­ги­я­сы­ның ая­сын­да­ғы ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет, сон­дай-ақ құ­ры­лым­дан­ған бо­лжам­сыз ор­та­да­ғы нақ­ты учас­ке­де бо­ла­тын нәти­же үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті қа­был­дай оты­рып, қыз­мет­кер­лер­ді бас­қа­ру.
Тех­ни­ка­лық са­ла­да те­рең бі­лім мен ма­шық­тар­ды көр­се­те бі­лу­дің да­мы­ған қа­бі­ле­ті. Көш­бас­шы­лық та­ны­та­ды және топ жұ­мысы­ның нәти­же­лі­лі­гі үшін, оның бо­лжам­сыз ор­та­да да­муы үшін жа­у­ап бе­ре­ді.
Жұ­мыс про­це­сін бас­қа­ру ма­шық­та­ры­ның жиын­тығ­ын көр­се­те­ді, нәти­же алу үшін ба­ға­лау әді­сте­рін, әді­сте­ме­ле­рін және кри­те­рий­ле­рін таң­дай бі­лу, құ­зы­рет­тер­ді та­ра­ту және құқық бе­ру, ти­ім­ді топ­тар құ­ру, сон­дай-ақ өн­ді­рі­стік про­цесс ба­ры­сын­да ше­шім қа­был­дау.
Күр­де­лі әле­умет­тік және кә­сіп­тік жағ­дай­лар­да бір­лес­кен тал­дау жа­сау, жо­ба­лау және ше­шім қа­был­дау әді­сте­ме­сі ту­ра­лы бі­лу, қа­ты­нас және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­сті­ру тә­сіл­де­рін, тал­да­ма­лы және жо­ба­лық құ­жат­та­ма­ны рә­сім­де­уді және оны көр­се­те бі­лу.
62
Бас­қа учас­ке­лер­де­гі жұ­мысты ке­лі­сті­ру­ді ұй­ға­ра­тын кә­сі­по­рын қыз­ме­ті стра­те­ги­я­сы­ның ая­сын­да­ғы бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет, жұ­мыс­шы­лар­дың кә­сі­би­лі­гін арт­ты­ру үшін, же­лі­лер­дің (бай­ла­ныс жүй­е­ле­рі­нің) үз­дік­сіз жұ­мысы үшін, ақ­па­рат­ты се­нім­ді және са­па­лы та­ра­ту­ды, қа­был­да­уды, өң­де­уді және сақ­та­уды қам­та­ма­сыз ете­тін тех­но­ло­ги­я­лар­ды, тә­сіл­дер­ді, әді­стер­ді және құ­рал­дар­ды әзір­леу үшін, сон­дай-ақ бай­ла­ны­стың же­лі­лік және стан­ци­я­лық ғи­ма­рат­та­рын са­па­лы жо­ба­лау үшін жа­у­ап­кер­ші­лік.
Қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­ры­ның және шар­тта­ры­ның ти­ім­ді­лі­гі мен орын­ды­лы­ғын, кә­сі­по­рын­ның құ­ры­лым­да­рын­да қол­да­ны­ста жүр­ген тех­но­ло­ги­я­лар мен тех­ни­ка­лық ше­шім­дер­ді тал­дау және анық­тал­ған сәй­кес­сіз­дік­тер­ді рет­теу.
Кә­сі­по­рын­ның құ­ры­лым­да­рын­да қол­да­ны­ста жүр­ген тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер­дің ап­па­ра­ту­ра­лық ре­сім­де­лу­ін қа­уіп­сіз­дік­тің және ти­ім­ді­лік­тің та­лап­та­ры мен шар­тта­ры­на тех­ни­ка­лық сәй­кест­і­гін тал­дау және анық­тал­ған сәй­кес­сіз­дік­тер­ді рет­теу.
Жо­ға­ры дең­гей­де анық­тал­ма­ған әле­умет­тік және кә­сіп­тік жағ­дай­лар­да жо­ба­лау және ше­шім қа­был­дау ма­шық­та­рын, өзін өзі бас­қа­ру мә­де­ни­е­тін, қа­ты­на­сты ұй­ым­да­сты­ру және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­сті­ру ма­шық­та­рын, нәти­же­лер­ді ре­сім­деу және көр­се­те бі­лу, за­ма­на­уи бағ­дар­ла­ма­лық өнім­дер мен тех­ни­ка­лық құ­рал­дар­ды қол­да­ну ма­шық­та­рын көр­се­те­ді.
Ой­ын ауыз­ша түр­де, мы­са­лы, са­рап­шы­лар дең­гей­ін­де­гі ғы­лы­ми-тех­ни­ка­лық ке­ңе­стер­де­гі және мә­жі­лі­стер­де­гі тал­қы­лар тү­рін­де ре­сім­дей бі­ле­ті­нін көр­се­те­ді.
Кә­сі­по­рын­ның құ­ры­лым­дық бө­лім­ше­сі­нің қыз­мет­ші­ле­рін қа­уіп­сіз және ти­ім­ді пай­да­ла­ну­ды ұй­ым­да­сты­ру та­лап­та­ры­на сәй­кес ке­ле­тін кө­лем­де ақ­па­рат­пен қам­та­ма­сыз ету­ді ұй­ым­да­сты­ру.
Қыз­мет­ші­лер­ді да­яр­ла­удың және жұ­мыстар­ды ұй­ым­да­сты­ру­дың қа­жет­ті дең­гейі болған­да жо­ба шек­те­рі мен қа­уіп­сіз­дік та­лап­та­рын сақ­та­уда бұ­зу­шы­лық­тар­ды бол­дыр­май­тын шар­ттар­ды сақ­тау.
Жұ­мыс кү­ні ағы­мын­да бе­сін­ші дең­гей қыз­мет­ші­ле­рі қыз­ме­ті­нің сәт­ті­лі­гін қам­та­ма­сыз ете­тін шар­ттар жа­сау.
Күр­де­лі әле­умет­тік және кә­сіп­тік жағ­дай­лар­да бір­лес­кен тал­дау жа­сау, жо­ба­лау және ше­шім қа­был­дау әді­сте­ме­сі ту­ра­лы бі­лу, қа­ты­нас және көз­қа­рас­тар­ды ке­лі­сті­ру тә­сіл­де­рін, тал­да­ма­лы және жо­ба­лау құ­жат­та­ма­сын рә­сім­де­уді және оны көр­се­те бі­лу.
Кә­сі­по­рын­ның іш­кі стан­дарт­та­ры­на, МемСТ-ға және бас­қа нор­ма­тив­тік құ­жат­тар­ға сәй­кес бағ­дар­ла­ма­лар­ды және жо­ба­лау құ­жат­та­рын әзір­леу са­ла­сын­да­ғы ғы­лы­ми-зерт­теу және жо­ба­лау ұй­ым­да­ры­мен ұй­ым­да­сты­ру.
Дай­ын­дал­ған рет­те­у­ші ше­шім­дер­ді орын­да­уды жо­ға­ры дең­гей­де­гі қыз­мет­ші­лер­мен ке­лі­сті­ру.
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін про­це­стер ая­сын­да тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны ва­лид­теу және ак­кре­дит­теу.
Құ­ры­лым­дық бө­лім­ше қыз­мет­ші­ле­рі­нің қыз­ме­тін ағым­дық және пер­спек­тив­ті ай­лық жос­пар­лау, жос­пар­ла­на­тын іс-ша­ра­лар­ды әзір­леу және орын­да­луын ұй­ым­да­сты­ру.
7
71
Жағ­дай­ды неме­се ақ­па­рат­ты тал­дау әр түр­лі фак­тор­лар­ды те­рең ба­ға­ла­уды та­лап ете­тін күр­де­лі мін­дет­тер­мен жұ­мыс жүр­гі­зу­ді ұй­ға­ра­тын тех­но­ло­ги­я­лық про­цесс учас­ке­сі шең­бе­рін­де­гі ат­қа­ру­шы­лық-бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет, сон­дай-ақ құ­ры­лым­дан­ған бо­лжам­сыз ор­та­да­ғы нақ­ты учас­ке­де бо­ла­тын нәти­же үшін жа­у­ап­кер­ші­лік­ті қа­был­дай оты­рып, қыз­мет­кер­лер­ді бас­қа­ру.
Ауыз­ша және жа­з­ба­ша ком­му­ни­ка­ци­я­ға да­мы­ған қа­бі­лет­ті­лік.
Тап­сы­ры­сты тү­сі­ну, жағ­дай­ды тал­дау, өзін өзі тал­дау, ше­шім қа­был­дау және олар­ға іс­ке асы­ру­ға шарт жа­сау, топ­тық жұ­мыс ба­ры­сын­да қыз­мет­ті ба­қы­лау және тү­зе­ту, бас­қа­ру­шы­лық және орын­да­у­шы­лық кә­сі­би­лік­ті арт­ты­ру­дан оза­тын ма­шық­тар­ды көр­се­те­ді.
Жұ­мыс кү­ні ағы­мын­да төр­тін­ші дең­гей қыз­мет­ші­ле­рі қыз­ме­ті­нің сәт­ті­лі­гін қам­та­ма­сыз ете­тін шар­ттар жа­сау.
Жұ­мыс ор­ны үшін бел­гі­лен­ген тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны жүр­гі­зу.
Жо­ға­ры дең­гей қыз­мет­ші­ле­рі қа­лып­та­сты­ра­тын тап­сыр­ма­лар ая­сын­да ин­но­ва­ци­я­лық са­я­сат­тың жер­гі­лік­ті іс-ша­ра­ла­рын іс­ке асы­ру.
Кә­сіп­тік жағ­дай­лар­ды жүй­е­лік тал­дау және жо­ба­лау әді­сте­ме­сі, бас­қа­ру­шы­лық ше­шім­дер­ді қа­был­дау тә­сіл­де­рі ту­ра­лы, ұжым­дық және топ қа­лып­та­сты­ру­шы­лық ту­ра­лы бі­лу.
Тех­но­ло­ги­я­лық ре­жим­дер­дің және жаб­дық­тың жағ­дайы ту­ра­лы ақ­па­рат­ты жи­нау және осы ақ­па­рат­ты ұй­ым­дық-тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ның та­лап­та­ры­на сәй­кес қа­тар неме­се ба­қы­ла­у­шы­лық дең­гей­ге бе­ру.
Қыз­мет көр­се­ті­ле­тін тех­но­ло­ги­я­лық про­це­стер ая­сын­да тех­ни­ка­лық құ­жат­та­ма­ны әзір­леу және ва­лид­теу.
72
Құ­ры­лым­дық бө­лім­ше неме­се құ­ры­лым­дан­ба­ған бо­лжам­сыз ор­та­да­ғы ұй­ым дең­гей­ін­де нәти­же үшін жа­у­ап­кер­ші­лік қа­был­дай оты­рып, құ­ры­лым­дық бө­лім­ше неме­се ұй­ым қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сын ұй­ға­ра­тын және анық­тай­тын ұй­ым қыз­ме­ті­нің стра­те­ги­я­сы ая­сын­да­ғы бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Бас­қа­ру­дың нақ­ты объ­ек­ті­сі қыз­мет ету­і­нің мүм­кін бо­ла­тын нұс­қа­ла­рын жүй­е­лі және ке­шен­ді тү­сі­ну­дің да­мы­ған қа­бі­ле­ті, осы нұс­қа­лар­дың туын­дау уа­қы­тын және ық­ти­мал­ды­лы­ғын, сон­дай-ақ олар­дың әре­кет ету ұз­ақ­ты­лы­ғын анық ба­ға­лау.
На­рық үр­де­сіне қа­рай оты­рып, ұй­ым­ның бә­се­ке­ге қа­бі­лет­ті­лі­гін тал­дау ма­шық­та­рын көр­се­те­ді. Биз­нес ор­та­да­ғы өзге­рі­стер­ді жо­ра­мал­дап, өз бө­лім­ше­сі да­муы­ның стра­те­ги­я­лық ба­ғы­тын анық­тай бі­лу.
Жо­ба­лау қыз­ме­ті­нің өмір­лік цик­лын, бағ­дар­ла­ма­лық өнім­дер­ді әзір­леу ере­же­ле­рін, ком­па­ни­я­ның негіз­гі биз­нес-про­це­сте­рін, қыз­мет­ші­лер­ді бас­қа­ру негіз­де­рін, өн­ді­рі­сті, ме­недж­мент­ті, бас­қа­ру пси­хо­ло­ги­я­сын, ақ­па­рат­тық қа­уіп­сіз­дік мә­се­ле­ле­рін бі­лу.
8
82
Бо­лжам­сыз және құ­ры­лым­дан­ба­ған ор­та шар­тын­да­ғы ірі ин­сти­ту­ци­о­нал­дық құ­ры­лым дең­гей­ін­де ше­шім мен жа­у­ап­кер­ші­лік­ті қа­был­дай оты­рып, про­це­сті және қыз­мет­ті бас­қа­ру стра­те­ги­я­сын анық­та­уды ұй­ға­ра­тын бас­қа­ру­шы­лық қыз­мет.
Өзге­рі­стер­ді бас­қа­ру­дың, анық­сыздық жағ­дай­ла­рын­да жұ­мыс іс­те­удің, күр­де­лі ше­шім­дер­ді, сон­дай-ақ де­ректер­дің жет­кі­лік­сіз­ді­гі жағ­дай­ын­да­ғы ше­шім­дер­ді жыл­дам қа­был­да­удың да­мы­ған қа­бі­ле­ті, көш­бас­шы­лық­ты үне­мі көр­се­ту.
Кә­сі­по­рын қыз­ме­ті­нің, өзге­ріс пен бо­лжам­сыздық стра­те­ги­я­сын әзір­леу ма­шық­та­рын көр­се­те­ді, ын­та­лан­ды­ру­да­ғы шы­ғын­сыз және са­па үшін за­ра­сыз ұзақ мер­зім­ді және көп ең­бек­ті мін­дет­тер­ді орын­дау, әр тек­ті ақ­па­рат­ты тал­дау, тәу­е­кел­дер­ді бағ­дар­лау қа­бі­ле­ті. Әр түр­лі дең­гей­де­гі топ­тар­ды қа­лып­та­сты­рып, да­мы­та ала­ды.
Кә­сіп­тік қыз­мет, сон­дай-ақ қар­жы, мар­ке­тинг, ха­лы­қа­ра­лық на­рық са­ла­сын­да­ғы ең те­рең және то­лық бі­лім.
Ескертпе: 1 – басқарушылық қызметпен байланысты мамандықтар;
2 – өндірістік қызметпен байланысты мамандықтар.